# Dziennik Urzędowy C 53/2008

| | ISSN 1725-5228 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 53 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Tom 5126 lutego 2008 |

ISSN 1725-5228

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 53

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Tom 5126 lutego 2008

---

| Powiadomienie nr | Spis treśći | Strona |
| --- | --- | --- |
| | III   Akty przygotowawcze |
| | KOMITET REGIONÓW |
| | 72. sesja plenarna 28-29 listopada 2007 r. |
| 2008/C 053/01 | Opinia Komitetu Regionów Zielona księga w sprawie zastosowań nawigacji satelitarnej | 1 |
| 2008/C 053/02 | Opinia Komitetu Regionów Czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej | 6 |
| 2008/C 053/03 | Opinia Komitetu Regionów Wspólnotowa strategia na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012 | 16 |
| 2008/C 053/04 | Opinia Komitetu Regionów Adaptacja do zmian klimatycznych w europie — Warianty działań na szczeblu UE | 21 |
| 2008/C 053/05 | Opinia Komitetu Regionów Europejska agenda kultury w dobie globalizacji świata | 25 |
| 2008/C 053/06 | Opinia Komitetu Regionów Rola edukacji i podnoszenia świadomości w promowaniu rozwoju zrównoważonego | 29 |
| 2008/C 053/07 | Opinia Komitetu Regionów Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie informacyjnym | 40 |

Powiadomienie nr

Spis treśći

Strona

III   Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

72. sesja plenarna 28-29 listopada 2007 r.

2008/C 053/01

Opinia Komitetu Regionów Zielona księga w sprawie zastosowań nawigacji satelitarnej

1

2008/C 053/02

Opinia Komitetu Regionów Czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej

6

2008/C 053/03

Opinia Komitetu Regionów Wspólnotowa strategia na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012

16

2008/C 053/04

Opinia Komitetu Regionów Adaptacja do zmian klimatycznych w europie — Warianty działań na szczeblu UE

21

2008/C 053/05

Opinia Komitetu Regionów Europejska agenda kultury w dobie globalizacji świata

25

2008/C 053/06

Opinia Komitetu Regionów Rola edukacji i podnoszenia świadomości w promowaniu rozwoju zrównoważonego

29

2008/C 053/07

Opinia Komitetu Regionów Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie informacyjnym

40

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

III Akty przygotowawcze

KOMITET REGIONÓW

72. sesja plenarna 28-29 listopada 2007 r.

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/1 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/1

---

Opinia Komitetu Regionów „Zielona księga w sprawie zastosowań nawigacji satelitarnej”

(2008/C 53/01)

KOMITET REGIONÓW

| — | Uznaje europejski system nawigacyjny Galileo za niezbędny, ponieważ chodzi o projekt, który ma w pełni strategiczne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz dla bezpieczeństwa. |
| --- | --- |

—

Uznaje europejski system nawigacyjny Galileo za niezbędny, ponieważ chodzi o projekt, który ma w pełni strategiczne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz dla bezpieczeństwa.

| — | Jest przekonany, że system Galileo znacząco przyczyni się do realizacji odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, a tym samym także do zwiększenia spójności terytorialnej. |
| --- | --- |

—

Jest przekonany, że system Galileo znacząco przyczyni się do realizacji odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, a tym samym także do zwiększenia spójności terytorialnej.

| — | Uważa, że Galileo pomoże lepiej zarządzać wszystkimi rodzajami transportu w miastach i regionach. Możliwe będzie bardziej precyzyjne przygotowanie planów zarządzania kryzysowego w wypadku powodzi i innych katastrof, kierowanie działaniami ratunkowymi i śledzenie zmian w środowisku naturalnym. Dzięki połączeniu go z systemami map sieci infrastruktury i podłoża można będzie lepiej planować zagospodarowanie terenu i projekty budowlane, wyraźnie zwiększy się mobilność osób niepełnosprawnych itd. Europejski system nawigacji satelitarnej trwale pobudzi innowacyjność. |
| --- | --- |

—

Uważa, że Galileo pomoże lepiej zarządzać wszystkimi rodzajami transportu w miastach i regionach. Możliwe będzie bardziej precyzyjne przygotowanie planów zarządzania kryzysowego w wypadku powodzi i innych katastrof, kierowanie działaniami ratunkowymi i śledzenie zmian w środowisku naturalnym. Dzięki połączeniu go z systemami map sieci infrastruktury i podłoża można będzie lepiej planować zagospodarowanie terenu i projekty budowlane, wyraźnie zwiększy się mobilność osób niepełnosprawnych itd. Europejski system nawigacji satelitarnej trwale pobudzi innowacyjność.

| — | Podkreśla, że Galileo może faktycznie stać się inkubatorem sprzyjającym realizacji celów strategii lizbońskiej. |
| --- | --- |

—

Podkreśla, że Galileo może faktycznie stać się inkubatorem sprzyjającym realizacji celów strategii lizbońskiej.

| — | Jest zdania, że bardzo trafnym posunięciem byłoby utworzenie agencji europejskiej, której zadaniem byłoby wspieranie tworzenia zastosowań i promowanie projektu Galileo. Agencja taka powinna dysponować instrumentem finansowym (venture capital) umożliwiającym wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w tworzeniu zastosowań. |
| --- | --- |

—

Jest zdania, że bardzo trafnym posunięciem byłoby utworzenie agencji europejskiej, której zadaniem byłoby wspieranie tworzenia zastosowań i promowanie projektu Galileo. Agencja taka powinna dysponować instrumentem finansowym (venture capital) umożliwiającym wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w tworzeniu zastosowań.

| — | Uważa, że należy utworzyć ogólnoeuropejski system propagowania, zachęt i kształcenia, ponieważ tylko skoordynowane podejście może przynieść oczekiwane efekty. |
| --- | --- |

—

Uważa, że należy utworzyć ogólnoeuropejski system propagowania, zachęt i kształcenia, ponieważ tylko skoordynowane podejście może przynieść oczekiwane efekty.

| — | Jest gotów pełnić funkcję pośrednika i koordynatora pomiędzy Komisją Europejską, właściwymi organami systemu Galileo oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi. |
| --- | --- |

—

Jest gotów pełnić funkcję pośrednika i koordynatora pomiędzy Komisją Europejską, właściwymi organami systemu Galileo oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi.

| Sprawozdawca | : | Petr OSVALD (CZ/PES), członek Rady Miasta Pilzna |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Petr OSVALD (CZ/PES), członek Rady Miasta Pilzna

Dokument źródłowy

Zielona księga w sprawie zastosowań nawigacji satelitarnej

COM(2006) 769 wersja ostateczna

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

Główne uwagi

| 1. | Od tego, jak dokładnie jesteśmy w stanie określić położenie i czas, zależy jakość wszelkich naszych decyzji. |
| --- | --- |

1.

Od tego, jak dokładnie jesteśmy w stanie określić położenie i czas, zależy jakość wszelkich naszych decyzji.

| 2. | Komitet Regionów uznaje europejski system nawigacyjny Galileo za niezbędny, ponieważ chodzi o projekt, który ma w pełni strategiczne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz dla bezpieczeństwa. Systemy nawigacyjne staną się w niedalekiej przyszłości nieodłączną częścią naszego życia, podobnie jak telefony komórkowe czy internet. Mimo że obecnie podstawowe zastosowanie znajdują przede wszystkim w transporcie, w połączeniu z systemami uzupełniającymi (mapami itd.), wyraźnie wpłyną także na szereg innych działań od planowania przestrzennego, przez ochronę środowiska naturalnego, zarządzanie kryzysowe, budownictwo, aż po rolnictwo. |
| --- | --- |

2.

Komitet Regionów uznaje europejski system nawigacyjny Galileo za niezbędny, ponieważ chodzi o projekt, który ma w pełni strategiczne znaczenie dla rozwoju gospodarczego i społecznego oraz dla bezpieczeństwa. Systemy nawigacyjne staną się w niedalekiej przyszłości nieodłączną częścią naszego życia, podobnie jak telefony komórkowe czy internet. Mimo że obecnie podstawowe zastosowanie znajdują przede wszystkim w transporcie, w połączeniu z systemami uzupełniającymi (mapami itd.), wyraźnie wpłyną także na szereg innych działań od planowania przestrzennego, przez ochronę środowiska naturalnego, zarządzanie kryzysowe, budownictwo, aż po rolnictwo.

| 3. | Komitet Regionów uznaje za niekorzystne ze strategicznego, ale też politycznego i gospodarczego punktu widzenia, by regiony europejskie były uzależnione od wojskowego systemu stworzonego przez inne mocarstwo (GPS — Stany Zjednoczone, Glonass — Rosja, Compass/Beidou — Chiny). |
| --- | --- |

3.

Komitet Regionów uznaje za niekorzystne ze strategicznego, ale też politycznego i gospodarczego punktu widzenia, by regiony europejskie były uzależnione od wojskowego systemu stworzonego przez inne mocarstwo (GPS — Stany Zjednoczone, Glonass — Rosja, Compass/Beidou — Chiny).

| 4. | Komitet Regionów jest przekonany, że system Galileo znacząco przyczyni się do realizacji odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, a tym samym także do zwiększenia spójności terytorialnej. |
| --- | --- |

4.

Komitet Regionów jest przekonany, że system Galileo znacząco przyczyni się do realizacji odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, a tym samym także do zwiększenia spójności terytorialnej.

| 5. | Komitet Regionów spodziewa się, że Galileo stanie się nowym narzędziem służącym dalszemu rozwojowi i zwiększaniu konkurencyjności regionów Europy. W miastach i regionach pomoże lepiej zarządzać wszystkimi rodzajami transportu. Możliwe będzie bardziej precyzyjne przygotowanie planów zarządzania kryzysowego w wypadku powodzi i innych katastrof, kierowanie działaniami ratunkowymi i śledzenie zmian w środowisku naturalnym. Dzięki połączeniu go z systemami map sieci i podłoża można będzie lepiej planować zagospodarowanie terenu i projekty budowlane, wyraźnie zwiększy się mobilność osób niepełnosprawnych itd. Europejski system nawigacji satelitarnej trwale pobudzi innowacyjność. |
| --- | --- |

5.

Komitet Regionów spodziewa się, że Galileo stanie się nowym narzędziem służącym dalszemu rozwojowi i zwiększaniu konkurencyjności regionów Europy. W miastach i regionach pomoże lepiej zarządzać wszystkimi rodzajami transportu. Możliwe będzie bardziej precyzyjne przygotowanie planów zarządzania kryzysowego w wypadku powodzi i innych katastrof, kierowanie działaniami ratunkowymi i śledzenie zmian w środowisku naturalnym. Dzięki połączeniu go z systemami map sieci i podłoża można będzie lepiej planować zagospodarowanie terenu i projekty budowlane, wyraźnie zwiększy się mobilność osób niepełnosprawnych itd. Europejski system nawigacji satelitarnej trwale pobudzi innowacyjność.

Znaczenie dla Komitetu Regionów

| 6. | Komitet Regionów jest świadom tego, że program Galileo stanowi ważny krok na drodze rozwoju regionów europejskich. Cele tej inicjatywy pozostają w zgodzie z priorytetami Komitetu Regionów. Za pośrednictwem programu Galileo można na przykład zwiększyć bezpieczeństwo i płynność we wszystkich rodzajach transportu, poprawić monitoring stanu środowiska naturalnego i jego zmian, lepiej zapobiegać sytuacjom kryzysowym, skuteczniej koordynować zarządzanie kryzysowe oraz zwiększyć dokładność, szybkość i efektywność interwencji. Globalny system nawigacji satelitarnej (GNSS) poprawi jakość planowania przestrzennego, przygotowania, realizacji i nadzoru projektów budowlanych, zwiększy mobilność osób niepełnosprawnych oraz zmniejszy awaryjność sieci energetycznych. Jeśli przygotowaniu i eksploatacji Galileo poświęci się odpowiednią uwagę i wysiłki oraz dobrze się je skoordynuje, projekt ten zapoczątkuje nową falę innowacji, badań, rozwoju oraz stosowania nowych technologii w przemyśle i w życiu codziennym. Stanie się on dzięki temu potężnym narzędziem zwiększania konkurencyjności poszczególnych regionów europejskich oraz Unii Europejskiej jako całości. |
| --- | --- |

6.

Komitet Regionów jest świadom tego, że program Galileo stanowi ważny krok na drodze rozwoju regionów europejskich. Cele tej inicjatywy pozostają w zgodzie z priorytetami Komitetu Regionów. Za pośrednictwem programu Galileo można na przykład zwiększyć bezpieczeństwo i płynność we wszystkich rodzajach transportu, poprawić monitoring stanu środowiska naturalnego i jego zmian, lepiej zapobiegać sytuacjom kryzysowym, skuteczniej koordynować zarządzanie kryzysowe oraz zwiększyć dokładność, szybkość i efektywność interwencji. Globalny system nawigacji satelitarnej (GNSS) poprawi jakość planowania przestrzennego, przygotowania, realizacji i nadzoru projektów budowlanych, zwiększy mobilność osób niepełnosprawnych oraz zmniejszy awaryjność sieci energetycznych. Jeśli przygotowaniu i eksploatacji Galileo poświęci się odpowiednią uwagę i wysiłki oraz dobrze się je skoordynuje, projekt ten zapoczątkuje nową falę innowacji, badań, rozwoju oraz stosowania nowych technologii w przemyśle i w życiu codziennym. Stanie się on dzięki temu potężnym narzędziem zwiększania konkurencyjności poszczególnych regionów europejskich oraz Unii Europejskiej jako całości.

| 7. | Komitet Regionów podkreśla, że Galileo może faktycznie stać się inkubatorem sprzyjającym realizacji celów strategii lizbońskiej. Jest jednak konieczne, by do tego procesu aktywnie włączyły się nie tylko wszystkie państwa członkowskie, ale także wszystkie regiony europejskie. Powodzenie tego projektu zależy od udziału i stopnia zainteresowania podmiotów lokalnych i regionalnych. Galileo stworzy w regionach szereg nowych, ciekawych możliwości handlowych dla lokalnych i regionalnych zainteresowanych podmiotów, takich jak małe i średnie przedsiębiorstwa. Spowoduje między innymi pogłębienie się w regionach partnerstwa pomiędzy samorządem lokalnym i regionalnym, podmiotami gospodarczymi, instytucjami naukowymi i badawczymi oraz obywatelami. O ile projekt Galileo będzie realizowany w sposób wyważony nie tylko w starych, ale również w nowych państwach członkowskich UE, które trzeba przy tym o wiele wyraźniej włączyć w podejmowane działania, stanie się on jednym z podstawowych narzędzi wzmacniania spójności terytorialnej Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

7.

Komitet Regionów podkreśla, że Galileo może faktycznie stać się inkubatorem sprzyjającym realizacji celów strategii lizbońskiej. Jest jednak konieczne, by do tego procesu aktywnie włączyły się nie tylko wszystkie państwa członkowskie, ale także wszystkie regiony europejskie. Powodzenie tego projektu zależy od udziału i stopnia zainteresowania podmiotów lokalnych i regionalnych. Galileo stworzy w regionach szereg nowych, ciekawych możliwości handlowych dla lokalnych i regionalnych zainteresowanych podmiotów, takich jak małe i średnie przedsiębiorstwa. Spowoduje między innymi pogłębienie się w regionach partnerstwa pomiędzy samorządem lokalnym i regionalnym, podmiotami gospodarczymi, instytucjami naukowymi i badawczymi oraz obywatelami. O ile projekt Galileo będzie realizowany w sposób wyważony nie tylko w starych, ale również w nowych państwach członkowskich UE, które trzeba przy tym o wiele wyraźniej włączyć w podejmowane działania, stanie się on jednym z podstawowych narzędzi wzmacniania spójności terytorialnej Unii Europejskiej.

| 8. | Komitet Regionów zwraca uwagę, że choć Galileo będzie nieodpłatnie oferować podstawowe usługi na rynku masowym, to usługi o najwyższej gwarantowanej niezawodności i precyzji będą odpłatne. Z perspektywy zwiększania spójności terytorialnej jest ważne, by słabiej rozwinięte regiony europejskie nie znalazły się pod tym względem w niekorzystnej sytuacji i były od początku aktywne w całym procesie. Należy im zwłaszcza zapewnić dostęp do systemu i jego zastosowań. |
| --- | --- |

8.

Komitet Regionów zwraca uwagę, że choć Galileo będzie nieodpłatnie oferować podstawowe usługi na rynku masowym, to usługi o najwyższej gwarantowanej niezawodności i precyzji będą odpłatne. Z perspektywy zwiększania spójności terytorialnej jest ważne, by słabiej rozwinięte regiony europejskie nie znalazły się pod tym względem w niekorzystnej sytuacji i były od początku aktywne w całym procesie. Należy im zwłaszcza zapewnić dostęp do systemu i jego zastosowań.

Odpowiedzi na pytania postawione w zielonej księdze

Odnośnie do pyt. 1, dotyczącego m.in. możliwości przyjęcia środków służących przyspieszeniu wprowadzenia zastosowań GNSS na rynek, stosowności ram prawnych i potrzeby ich dalszego rozwoju oraz roli władz publicznych:

| 9. | W dziedzinie transportu należy znowelizować wiele przepisów technicznych Wspólnoty tak, by wymagania w nich zawarte opierały się na standardach systemu Galileo, tzn. nie były z nimi sprzeczne. Tylko w ten sposób będzie można zapewnić niezbędny poziom interoperacyjności między różnymi systemami i zastosowaniami. Ważnym czynnikiem, który mógłby przyspieszyć w tej dziedzinie wprowadzenie na rynek tych zastosowań systemów nawigacyjnych, które związane są z bezpieczeństwem, mogłoby być konsekwentne wydawanie certyfikatów zgodności z systemem Galileo, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami technicznymi Wspólnoty, a także określenie podstawowych wymagań technicznych dla naziemnych i innych urządzeń zabezpieczających wykorzystujących nawigację satelitarną. Ogólnie rzecz biorąc, konieczne będzie zapewnienie bezpieczeństwa w ramach procesu certyfikacji. Organem certyfikującym powinien przy tym być podmiot wyposażony w odpowiednie kompetencje i uprawnienia do wykonywania takich działań (konieczne jest też rozróżnienie między szczeblem krajowym a europejskim). Trzeba będzie również zdecydować, w odniesieniu do których elementów systemu Galileo (łącznie z systemem EGNOS) będzie się wymagać certyfikacji dla innych systemów i zastosowań. |
| --- | --- |

9.

W dziedzinie transportu należy znowelizować wiele przepisów technicznych Wspólnoty tak, by wymagania w nich zawarte opierały się na standardach systemu Galileo, tzn. nie były z nimi sprzeczne. Tylko w ten sposób będzie można zapewnić niezbędny poziom interoperacyjności między różnymi systemami i zastosowaniami. Ważnym czynnikiem, który mógłby przyspieszyć w tej dziedzinie wprowadzenie na rynek tych zastosowań systemów nawigacyjnych, które związane są z bezpieczeństwem, mogłoby być konsekwentne wydawanie certyfikatów zgodności z systemem Galileo, zgodnie ze znowelizowanymi przepisami technicznymi Wspólnoty, a także określenie podstawowych wymagań technicznych dla naziemnych i innych urządzeń zabezpieczających wykorzystujących nawigację satelitarną. Ogólnie rzecz biorąc, konieczne będzie zapewnienie bezpieczeństwa w ramach procesu certyfikacji. Organem certyfikującym powinien przy tym być podmiot wyposażony w odpowiednie kompetencje i uprawnienia do wykonywania takich działań (konieczne jest też rozróżnienie między szczeblem krajowym a europejskim). Trzeba będzie również zdecydować, w odniesieniu do których elementów systemu Galileo (łącznie z systemem EGNOS) będzie się wymagać certyfikacji dla innych systemów i zastosowań.

| 10. | Nowe technologie przynoszą ze sobą także ryzyko. Należy zatem zająć się na przykład kwestiami zapobiegania celowym atakom i obrony przed nimi, jak też szczegółowo przeanalizować zagadnienie odpowiedzialności (publicznej i prywatnej). |
| --- | --- |

10.

Nowe technologie przynoszą ze sobą także ryzyko. Należy zatem zająć się na przykład kwestiami zapobiegania celowym atakom i obrony przed nimi, jak też szczegółowo przeanalizować zagadnienie odpowiedzialności (publicznej i prywatnej).

| 11. | W dziedzinie geodezji, energetyki, gospodarki wodnej, telekomunikacji itd. należy zapewnić certyfikację i aktualność zasobów kartograficznych poprzez ujednolicenie dostępu do nich poszczególnych organów. Projekt Globalnego Monitoringu dla Środowiska i Bezpieczeństwa (GMES) znacząco poprawi dostęp samorządów lokalnych i regionalnych do danych oraz zwiększy ich harmonizację. Trzeba jednak wyjaśnić relacje pomiędzy GMES a dyrektywą INSPIRE (dyrektywa 2007/2/WE ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej) oraz sposób i warunki udostępniania podmiotom prywatnym danych będących w posiadaniu władz publicznych (na przykład kwestie własności intelektualnej, ograniczeń i warunków użytkowania). System GMES powinien przynosić korzyści także na szczeblu lokalnym i regionalnym, co należy uwzględnić podczas opracowywania tej inicjatywy i jej zastosowań. W szczególności należy w drodze odpowiednich mechanizmów finansowych złagodzić dodatkowe obciążenia dla miast, regionów i gmin związane z ewentualnym wymaganym dostosowaniem istniejących baz danych, na przykład poprzez harmonizację dostępnych danych czy zmiany w interfejsach danych, tak aby zapobiec ponoszeniu kosztów tylko na szczeblu lokalnym i regionalnym, który jest często w posiadaniu tych danych. Ponadto należy zwrócić odpowiednią uwagę na aspekty bezpieczeństwa i wymogi ochrony danych — częściowo chodzi tutaj o bardzo szczegółowe dane. |
| --- | --- |

11.

W dziedzinie geodezji, energetyki, gospodarki wodnej, telekomunikacji itd. należy zapewnić certyfikację i aktualność zasobów kartograficznych poprzez ujednolicenie dostępu do nich poszczególnych organów. Projekt Globalnego Monitoringu dla Środowiska i Bezpieczeństwa (GMES) znacząco poprawi dostęp samorządów lokalnych i regionalnych do danych oraz zwiększy ich harmonizację. Trzeba jednak wyjaśnić relacje pomiędzy GMES a dyrektywą INSPIRE (dyrektywa 2007/2/WE ustanawiająca infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej) oraz sposób i warunki udostępniania podmiotom prywatnym danych będących w posiadaniu władz publicznych (na przykład kwestie własności intelektualnej, ograniczeń i warunków użytkowania). System GMES powinien przynosić korzyści także na szczeblu lokalnym i regionalnym, co należy uwzględnić podczas opracowywania tej inicjatywy i jej zastosowań. W szczególności należy w drodze odpowiednich mechanizmów finansowych złagodzić dodatkowe obciążenia dla miast, regionów i gmin związane z ewentualnym wymaganym dostosowaniem istniejących baz danych, na przykład poprzez harmonizację dostępnych danych czy zmiany w interfejsach danych, tak aby zapobiec ponoszeniu kosztów tylko na szczeblu lokalnym i regionalnym, który jest często w posiadaniu tych danych. Ponadto należy zwrócić odpowiednią uwagę na aspekty bezpieczeństwa i wymogi ochrony danych — częściowo chodzi tutaj o bardzo szczegółowe dane.

| 12. | Należy też rozpocząć opracowywanie niedrogich zastosowań dla osób niepełnosprawnych, ułatwiających im poruszanie się. |
| --- | --- |

12.

Należy też rozpocząć opracowywanie niedrogich zastosowań dla osób niepełnosprawnych, ułatwiających im poruszanie się.

Odnośnie do pyt. 2, dotyczącego postrzegania istniejących ram prawnych w zakresie zagadnień ochrony prywatności w związku z wprowadzeniem usług opartych na GNSS oraz potrzeby wprowadzenia dodatkowych środków w celu rozwiązania szczególnych problemów związanych z ochroną prywatności:

| 13. | Nowe technologie zwiększają konieczność bardziej odpowiedniego i dogłębnego zbadania i rozwiązania kwestii ochrony prywatności, zwłaszcza w odniesieniu do zastosowań związanych z zapewnianiem ochrony przed działaniami niezgodnymi z prawem oraz zastosowań w zakresie zarządzania kryzysowego. Należy położyć nacisk na zapobieganie bezprawnemu wykorzystywaniu uzyskanych informacji i danych oraz na uniemożliwianie takich nadużyć. |
| --- | --- |

13.

Nowe technologie zwiększają konieczność bardziej odpowiedniego i dogłębnego zbadania i rozwiązania kwestii ochrony prywatności, zwłaszcza w odniesieniu do zastosowań związanych z zapewnianiem ochrony przed działaniami niezgodnymi z prawem oraz zastosowań w zakresie zarządzania kryzysowego. Należy położyć nacisk na zapobieganie bezprawnemu wykorzystywaniu uzyskanych informacji i danych oraz na uniemożliwianie takich nadużyć.

| 14. | Konieczne jest określenie granicy między potencjalnym wykorzystaniem gospodarczym poszczególnych zastosowań a ochroną prywatności obywateli (śledzenie ruchu towarów, klientów, pracowników itd.). Trzeba będzie certyfikować zastosowania pod względem ochrony prywatności oraz przedsięwziąć środki przeciwko bezprawnemu wykorzystywaniu tak uzyskanych danych. Większość informacji, które mogą naruszyć prywatność obywateli, powstaje bez ich wiedzy jako produkt dodatkowy, podczas użytkowania przez nich danego zastosowania. Należy zatem oceniać zastosowania także pod względem możliwości wytwarzania takich niebezpiecznych skutków ubocznych. |
| --- | --- |

14.

Konieczne jest określenie granicy między potencjalnym wykorzystaniem gospodarczym poszczególnych zastosowań a ochroną prywatności obywateli (śledzenie ruchu towarów, klientów, pracowników itd.). Trzeba będzie certyfikować zastosowania pod względem ochrony prywatności oraz przedsięwziąć środki przeciwko bezprawnemu wykorzystywaniu tak uzyskanych danych. Większość informacji, które mogą naruszyć prywatność obywateli, powstaje bez ich wiedzy jako produkt dodatkowy, podczas użytkowania przez nich danego zastosowania. Należy zatem oceniać zastosowania także pod względem możliwości wytwarzania takich niebezpiecznych skutków ubocznych.

Odnośnie do pyt. 3, dotyczącego współmierności ogółu działań badawczych w Europie do ogólnego celu zakładającego zapewnienie Europie konkurencyjności w dziedzinie nowoczesnych technologii oraz zwiększenia wysiłków badawczych i najlepszego sposobu wykorzystania wyników badań:

| 15. | Należy określić wspólne interesy i priorytety oraz połączyć wysiłki mające na celu wsparcie rozwoju, badań i działalności naukowej, zwłaszcza dotyczące kwestii ich finansowania. W odniesieniu do sformułowania dalszej strategii stosowne byłoby przeanalizowanie zaleceń z już zakończonych projektów badawczo-naukowych prowadzonych w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia Galileo (GJU), Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i programów ramowych UE. W nowej strategii trzeba także koniecznie uwzględnić rolę samorządów lokalnych i regionalnych, które same mogą znaleźć szereg zastosowań dla systemów nawigacyjnych, a przede wszystkim mogą rozbudzać i stymulować zainteresowanie badaniami i rozwojem w tej dziedzinie w poszczególnych regionach. |
| --- | --- |

15.

Należy określić wspólne interesy i priorytety oraz połączyć wysiłki mające na celu wsparcie rozwoju, badań i działalności naukowej, zwłaszcza dotyczące kwestii ich finansowania. W odniesieniu do sformułowania dalszej strategii stosowne byłoby przeanalizowanie zaleceń z już zakończonych projektów badawczo-naukowych prowadzonych w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia Galileo (GJU), Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i programów ramowych UE. W nowej strategii trzeba także koniecznie uwzględnić rolę samorządów lokalnych i regionalnych, które same mogą znaleźć szereg zastosowań dla systemów nawigacyjnych, a przede wszystkim mogą rozbudzać i stymulować zainteresowanie badaniami i rozwojem w tej dziedzinie w poszczególnych regionach.

| 16. | W celu określenia nowych zastosowań na szczeblu lokalnym i regionalnym samorządy lokalne i regionalne mogą ustanowić formy współpracy z uniwersytetami i badań z ich udziałem, uzyskując cenne synergie udoskonalające działalność badawczą dzięki obserwacjom dokonywanym bezpośrednio w terenie. |
| --- | --- |

16.

W celu określenia nowych zastosowań na szczeblu lokalnym i regionalnym samorządy lokalne i regionalne mogą ustanowić formy współpracy z uniwersytetami i badań z ich udziałem, uzyskując cenne synergie udoskonalające działalność badawczą dzięki obserwacjom dokonywanym bezpośrednio w terenie.

| 17. | Użytkownicy końcowi muszą w większym zakresie uczestniczyć w opracowywaniu zastosowań. Przy wspieraniu tworzenia zastosowań nie należy postępować w sposób jednokierunkowy, tzn. skupiać się na firmach technologicznych, ale należy zapewnić miejsce także przyszłym użytkownikom produktów tak, by firmy technologiczne mogły opracowywać zastosowania dostosowane do ich potrzeb. Często o wiele lepsze efekty przynosi dokładna znajomość konkretnych potrzeb, czy też przeznaczenia zastosowania, w momencie jego tworzenia, niż późniejsze dostosowywanie uniwersalnego produktu. Trzeba też wspierać kompatybilność z już istniejącymi i działającymi systemami. |
| --- | --- |

17.

Użytkownicy końcowi muszą w większym zakresie uczestniczyć w opracowywaniu zastosowań. Przy wspieraniu tworzenia zastosowań nie należy postępować w sposób jednokierunkowy, tzn. skupiać się na firmach technologicznych, ale należy zapewnić miejsce także przyszłym użytkownikom produktów tak, by firmy technologiczne mogły opracowywać zastosowania dostosowane do ich potrzeb. Często o wiele lepsze efekty przynosi dokładna znajomość konkretnych potrzeb, czy też przeznaczenia zastosowania, w momencie jego tworzenia, niż późniejsze dostosowywanie uniwersalnego produktu. Trzeba też wspierać kompatybilność z już istniejącymi i działającymi systemami.

Odnośnie do pyt. 4, dotyczącego stymulowania MŚP przez urzędy i organy władzy publicznej oraz wspierania ośrodków naukowych i programów szkoleń:

| 18. | Należy utworzyć ogólnoeuropejski system propagowania, zachęt i kształcenia, ponieważ tylko skoordynowane podejście może przynieść oczekiwane efekty. Ważnym elementem tego systemu powinien być Komitet Regionów, który może pełnić istotną rolę we włączaniu samorządów lokalnych i regionalnych do tych działań. Jest bowiem niezbędne, by taki system funkcjonował jak najbliżej obywateli, użytkowników (istotnymi użytkownikami będą także same samorządy lokalne i regionalne) oraz przedsiębiorstw opracowujących konkretne zastosowania. Mimo że małe i średnie przedsiębiorstwa są zasadniczym filarem tego rozwoju, nie należy pomijać także wielkich przedsiębiorstw, które mogą odegrać podstawową rolę przy zapewnianiu kompatybilności z innymi eksploatowanymi przez nie systemami, takich jak na przykład przedsiębiorstwa energetyczne, operatorzy sieci telefonii komórkowej itd. |
| --- | --- |

18.

Należy utworzyć ogólnoeuropejski system propagowania, zachęt i kształcenia, ponieważ tylko skoordynowane podejście może przynieść oczekiwane efekty. Ważnym elementem tego systemu powinien być Komitet Regionów, który może pełnić istotną rolę we włączaniu samorządów lokalnych i regionalnych do tych działań. Jest bowiem niezbędne, by taki system funkcjonował jak najbliżej obywateli, użytkowników (istotnymi użytkownikami będą także same samorządy lokalne i regionalne) oraz przedsiębiorstw opracowujących konkretne zastosowania. Mimo że małe i średnie przedsiębiorstwa są zasadniczym filarem tego rozwoju, nie należy pomijać także wielkich przedsiębiorstw, które mogą odegrać podstawową rolę przy zapewnianiu kompatybilności z innymi eksploatowanymi przez nie systemami, takich jak na przykład przedsiębiorstwa energetyczne, operatorzy sieci telefonii komórkowej itd.

| 19. | W najwyższym stopniu trafnym posunięciem byłoby utworzenie agencji europejskiej, której zadaniem byłoby wspieranie tworzenia zastosowań i promowanie projektu Galileo. Agencja taka powinna dysponować instrumentem finansowym (venture capital) umożliwiającym wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w tworzeniu zastosowań. Powinna ona posiadać punkty kontaktowe we wszystkich państwach i współpracować nie tylko z organami szczebla krajowego, ale także z samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz stowarzyszeniami przedsiębiorstw czy ośrodkami naukowymi. Jest konieczne, by UE wzięła na siebie odpowiedzialność nie tylko za utworzenie samego systemu, ale także za jego zastosowanie i promowanie. Organ Nadzoru Europejskiego GNSS (GSA) także mógłby pełnić tę funkcję, jednak nie jest to możliwe w ramach jego obecnych kompetencji. |
| --- | --- |

19.

W najwyższym stopniu trafnym posunięciem byłoby utworzenie agencji europejskiej, której zadaniem byłoby wspieranie tworzenia zastosowań i promowanie projektu Galileo. Agencja taka powinna dysponować instrumentem finansowym (venture capital) umożliwiającym wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w tworzeniu zastosowań. Powinna ona posiadać punkty kontaktowe we wszystkich państwach i współpracować nie tylko z organami szczebla krajowego, ale także z samorządami lokalnymi i regionalnymi oraz stowarzyszeniami przedsiębiorstw czy ośrodkami naukowymi. Jest konieczne, by UE wzięła na siebie odpowiedzialność nie tylko za utworzenie samego systemu, ale także za jego zastosowanie i promowanie. Organ Nadzoru Europejskiego GNSS (GSA) także mógłby pełnić tę funkcję, jednak nie jest to możliwe w ramach jego obecnych kompetencji.

| 20. | Z uwagi na to, że projekt europejskiego systemu nawigacyjnego nie dysponuje jasno określonym harmonogramem realizacji ani też analizą korzyści gospodarczych i rentowności, przedsiębiorstwom opracowującym zastosowania bardzo trudno jest uzyskać kredyt komercyjny. Niezbędne jest zatem utworzenie w tym celu innego instrumentu finansowego. Na rozważenie zasługuje idea wspólnego wykorzystywania zastosowań. Ze względu na znaczenie tego projektu dla realizacji strategii lizbońskiej, jego finansowanie tylko ze środków siódmego programu ramowego jest nieadekwatne i niewystarczające. |
| --- | --- |

20.

Z uwagi na to, że projekt europejskiego systemu nawigacyjnego nie dysponuje jasno określonym harmonogramem realizacji ani też analizą korzyści gospodarczych i rentowności, przedsiębiorstwom opracowującym zastosowania bardzo trudno jest uzyskać kredyt komercyjny. Niezbędne jest zatem utworzenie w tym celu innego instrumentu finansowego. Na rozważenie zasługuje idea wspólnego wykorzystywania zastosowań. Ze względu na znaczenie tego projektu dla realizacji strategii lizbońskiej, jego finansowanie tylko ze środków siódmego programu ramowego jest nieadekwatne i niewystarczające.

| 21. | Bardzo użyteczne byłyby seminaria i szkolenia, w których uczestniczyłyby samorządy lokalne i regionalne, jako podmioty utrzymujące bliskie kontakty z użytkownikami zastosowań, tzn. małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz z ogółem społeczeństwa. Rolę koordynatora mógłby tu odegrać Komitet Regionów. |
| --- | --- |

21.

Bardzo użyteczne byłyby seminaria i szkolenia, w których uczestniczyłyby samorządy lokalne i regionalne, jako podmioty utrzymujące bliskie kontakty z użytkownikami zastosowań, tzn. małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz z ogółem społeczeństwa. Rolę koordynatora mógłby tu odegrać Komitet Regionów.

Odnośnie do pyt. 5, dotyczącego najważniejszej dziedziny współpracy oraz istnienia na świecie konkretnego sektora, na którym należy się skupić:

| 22. | Trzeba wspierać działania mające na celu zapewnienie kompatybilności i interoperacyjności systemów Galileo, Glonass, Compass i GPS (i ewentualnie także innych), jak również międzynarodową koordynację prac nad zastosowaniami, przede wszystkim z perspektywy zapewnienia interoperacyjności w wymiarze transgranicznym. Należy zatem zapewnić nie tylko kompatybilność systemów, ale też w jak największym wymiarze kompatybilność zastosowań. Trzeba także zwrócić większą uwagę na współpracę w zakresie rozwoju systemów chroniących społeczeństwo przed atakami terrorystycznymi i przestępczością innego rodzaju. |
| --- | --- |

22.

Trzeba wspierać działania mające na celu zapewnienie kompatybilności i interoperacyjności systemów Galileo, Glonass, Compass i GPS (i ewentualnie także innych), jak również międzynarodową koordynację prac nad zastosowaniami, przede wszystkim z perspektywy zapewnienia interoperacyjności w wymiarze transgranicznym. Należy zatem zapewnić nie tylko kompatybilność systemów, ale też w jak największym wymiarze kompatybilność zastosowań. Trzeba także zwrócić większą uwagę na współpracę w zakresie rozwoju systemów chroniących społeczeństwo przed atakami terrorystycznymi i przestępczością innego rodzaju.

Odnośnie do pyt. 6, dotyczącego potrzeby opracowywania standardów dla urządzeń i usług nawigacji satelitarnej i na jakim szczeblu:

| 23. | Pożądane byłoby wprowadzenie koordynacji na szczeblu europejskim w celu oceny zastosowań GNSS nie tylko pod względem bezpieczeństwa, ale także ich wzajemnej kompatybilności i interoperacyjności. Nieszczęśliwym rozwiązaniem jest, naszym zdaniem, pojawienie się niekompatybilnych ze sobą zastosowań krajowych czy regionalnych, jak ma to obecnie miejsce na przykład w odniesieniu do krajowych systemów pobierania opłat drogowych. Dobrze byłoby także rozpocząć opracowywanie jednolitych ram, które określałyby wspólne podejście do wprowadzania rozwiązań służących osiągnięciu bezawaryjnego funkcjonowania funkcji lokalizacyjnej systemu Galileo (o zakładanym poziomie bezpieczeństwa zgodnym z odpowiednimi standardami), z uwzględnieniem czynników o zasięgu lokalnym oraz różnych wymagań co do dokładności lokalizacji. Konieczne jest jak najszybsze określenie odpowiedzialności za działania w dziedzinie „publicznie regulowanych usług” na szczeblu europejskim i krajowym tak, by proces ten przebiegał w państwach członkowskich w sposób skoordynowany i na porównywalnym poziomie. |
| --- | --- |

23.

Pożądane byłoby wprowadzenie koordynacji na szczeblu europejskim w celu oceny zastosowań GNSS nie tylko pod względem bezpieczeństwa, ale także ich wzajemnej kompatybilności i interoperacyjności. Nieszczęśliwym rozwiązaniem jest, naszym zdaniem, pojawienie się niekompatybilnych ze sobą zastosowań krajowych czy regionalnych, jak ma to obecnie miejsce na przykład w odniesieniu do krajowych systemów pobierania opłat drogowych. Dobrze byłoby także rozpocząć opracowywanie jednolitych ram, które określałyby wspólne podejście do wprowadzania rozwiązań służących osiągnięciu bezawaryjnego funkcjonowania funkcji lokalizacyjnej systemu Galileo (o zakładanym poziomie bezpieczeństwa zgodnym z odpowiednimi standardami), z uwzględnieniem czynników o zasięgu lokalnym oraz różnych wymagań co do dokładności lokalizacji. Konieczne jest jak najszybsze określenie odpowiedzialności za działania w dziedzinie „publicznie regulowanych usług” na szczeblu europejskim i krajowym tak, by proces ten przebiegał w państwach członkowskich w sposób skoordynowany i na porównywalnym poziomie.

Odnośnie do pyt. 7, dotyczącego rodzajów zastosowań związanych z bezpieczeństwem wymagających certyfikacji, kwestii, czy wymogi bezpieczeństwa związane z infrastrukturą Galileo stanowią wystarczającą podstawę do certyfikacji systemów, włączając w to okres życia infrastruktury, oraz kwestii odpowiedzialności:

| 24. | Certyfikacji wymagają przede wszystkim te systemy i zastosowania, które korzystają z gwarantowanych usług Galileo (a zwłaszcza wszystkie zastosowania związane z bezpieczeństwem) oraz te, w przypadku których należy postępować zgodnie z odpowiednimi standardami. W odniesieniu do tych usług trzeba też zapewnić przejrzystość wymagań, aby zapobiegać nadużyciom. |
| --- | --- |

24.

Certyfikacji wymagają przede wszystkim te systemy i zastosowania, które korzystają z gwarantowanych usług Galileo (a zwłaszcza wszystkie zastosowania związane z bezpieczeństwem) oraz te, w przypadku których należy postępować zgodnie z odpowiednimi standardami. W odniesieniu do tych usług trzeba też zapewnić przejrzystość wymagań, aby zapobiegać nadużyciom.

| 25. | W celu wykazania, że osiągnięto określony poziom integralności w zakresie bezpieczeństwa systemów, trzeba przyjąć niezbędne rozwiązania możliwe do zastosowania na wszystkich etapach okresu życia infrastruktury. Ogólnie należy rozwiązać kwestię odpowiedzialności producentów urządzeń oraz podmiotów eksploatujących system w przypadku awarii i zakłóceń. |
| --- | --- |

25.

W celu wykazania, że osiągnięto określony poziom integralności w zakresie bezpieczeństwa systemów, trzeba przyjąć niezbędne rozwiązania możliwe do zastosowania na wszystkich etapach okresu życia infrastruktury. Ogólnie należy rozwiązać kwestię odpowiedzialności producentów urządzeń oraz podmiotów eksploatujących system w przypadku awarii i zakłóceń.

Odnośnie do pyt. 8, dotyczącego potrzeby lepszej koordynacji działań dotyczących spektrum na szczeblu międzynarodowym i europejskim oraz kwestii ewentualnego wprowadzenia środków w sprawie potencjalnych źródeł interferencji:

| 26. | Należy nadal zajmować się problematyką kompatybilności systemu Galileo z innymi światowymi systemami GNSS lub przynajmniej zapewnić, by się nawzajem nie zakłócały. |
| --- | --- |

26.

Należy nadal zajmować się problematyką kompatybilności systemu Galileo z innymi światowymi systemami GNSS lub przynajmniej zapewnić, by się nawzajem nie zakłócały.

Odpowiedzi na pytania 9 i 10 zostały już zawarte w uwagach dotyczących poprzednich pytań.

Zalecenia i stanowisko Komitetu Regionów

KOMITET REGIONÓW

| 27. | Rozumie i popiera zamiar Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, by sfinansować zakończenie tworzenia systemu Galileo w ramach obowiązującej perspektywy finansowej, jako najlepsze i jedyne realne rozwiązanie obecnej sytuacji, nawet za cenę renegocjacji perspektywy oraz jej zmiany w minimalnym zakresie niezbędnym dla bezzwłocznej kontynuacji projektu. Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na fakt, że powodzenie całego systemu zależy przede wszystkim od szybkości jego realizacji. |
| --- | --- |

27.

Rozumie i popiera zamiar Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego, by sfinansować zakończenie tworzenia systemu Galileo w ramach obowiązującej perspektywy finansowej, jako najlepsze i jedyne realne rozwiązanie obecnej sytuacji, nawet za cenę renegocjacji perspektywy oraz jej zmiany w minimalnym zakresie niezbędnym dla bezzwłocznej kontynuacji projektu. Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na fakt, że powodzenie całego systemu zależy przede wszystkim od szybkości jego realizacji.

| 28. | Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na potrzebę pilnego znalezienia sposobu finansowania projektu z europejskich funduszy publicznych w celu jego zakończenia oraz na potrzebę jak najszybszego zadecydowania o lokalizacji agencji GSA i jej nowej — ze względu na zmianę systemu finansowania — roli. Jeśli byłoby to możliwe, należałoby tego dokonać przed końcem 2007 r. |
| --- | --- |

28.

Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na potrzebę pilnego znalezienia sposobu finansowania projektu z europejskich funduszy publicznych w celu jego zakończenia oraz na potrzebę jak najszybszego zadecydowania o lokalizacji agencji GSA i jej nowej — ze względu na zmianę systemu finansowania — roli. Jeśli byłoby to możliwe, należałoby tego dokonać przed końcem 2007 r.

| 29. | Wzywa Radę i Komisję Europejską, by określiły dokładny i realistyczny harmonogram zawierający datę rozpoczęcia eksploatacji systemu Galileo, oraz by konsekwentnie kontrolowały zgodność z tym harmonogramem i jej wymagały. Należy zrobić wszystko, by nie dopuścić do dalszych opóźnień. |
| --- | --- |

29.

Wzywa Radę i Komisję Europejską, by określiły dokładny i realistyczny harmonogram zawierający datę rozpoczęcia eksploatacji systemu Galileo, oraz by konsekwentnie kontrolowały zgodność z tym harmonogramem i jej wymagały. Należy zrobić wszystko, by nie dopuścić do dalszych opóźnień.

| 30. | Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na to, że niezbędnym jest, by rozwój poszczególnych zastosowań przebiegał jednocześnie z przygotowaniem i wdrażaniem systemu Galileo tak, by od momentu oddania go do eksploatacji mógł być w pełni wykorzystywany i by nie powstały dalsze opóźnienia spowodowane późniejszym opracowywaniem zastosowań. Rozwojowi zastosowań i przygotowaniu użytkowników trzeba zatem poświęcić taką samą uwagę jak samemu systemowi nawigacyjnemu i wspierać je w podobny sposób. |
| --- | --- |

30.

Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na to, że niezbędnym jest, by rozwój poszczególnych zastosowań przebiegał jednocześnie z przygotowaniem i wdrażaniem systemu Galileo tak, by od momentu oddania go do eksploatacji mógł być w pełni wykorzystywany i by nie powstały dalsze opóźnienia spowodowane późniejszym opracowywaniem zastosowań. Rozwojowi zastosowań i przygotowaniu użytkowników trzeba zatem poświęcić taką samą uwagę jak samemu systemowi nawigacyjnemu i wspierać je w podobny sposób.

| 31. | Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na to, że do powodzenia projektu potrzebne jest podejście nie tylko krajowe, ale też regionalne; samorządy lokalne i regionalne powinny odgrywać ważną i niezastąpioną rolę w procesie przygotowań, wdrażania systemu, tworzenia zastosowań i ich propagowania. W tym celu Komitet Regionów jest gotów pełnić funkcję pośrednika i koordynatora pomiędzy Komisją Europejską, właściwymi organami systemu Galileo oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi. |
| --- | --- |

31.

Zwraca uwagę Rady i Komisji Europejskiej na to, że do powodzenia projektu potrzebne jest podejście nie tylko krajowe, ale też regionalne; samorządy lokalne i regionalne powinny odgrywać ważną i niezastąpioną rolę w procesie przygotowań, wdrażania systemu, tworzenia zastosowań i ich propagowania. W tym celu Komitet Regionów jest gotów pełnić funkcję pośrednika i koordynatora pomiędzy Komisją Europejską, właściwymi organami systemu Galileo oraz samorządami lokalnymi i regionalnymi.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/6 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/6

---

Opinia Komitetu Regionów „Czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej”

(2008/C 53/02)

KOMITET REGIONÓW

| — | Stwierdza, że pomimo iż Unia osiąga postępy w zmniejszaniu dysproporcji, nadal mamy do czynienia z brakiem równowagi pod względem rozwoju, a Europa stoi w obliczu nowych wyzwań (np. globalizacja, zmiany demograficzne, zmiany klimatu itp.) na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

—

Stwierdza, że pomimo iż Unia osiąga postępy w zmniejszaniu dysproporcji, nadal mamy do czynienia z brakiem równowagi pod względem rozwoju, a Europa stoi w obliczu nowych wyzwań (np. globalizacja, zmiany demograficzne, zmiany klimatu itp.) na szczeblu lokalnym i regionalnym.

| — | Sądzi, że polityka spójności z uwagi na swoje horyzontalne podejście musi nadal odgrywać zasadniczą rolę w przezwyciężaniu opóźnień rozwojowych i umacnianiu konkurencyjności na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

—

Sądzi, że polityka spójności z uwagi na swoje horyzontalne podejście musi nadal odgrywać zasadniczą rolę w przezwyciężaniu opóźnień rozwojowych i umacnianiu konkurencyjności na szczeblu lokalnym i regionalnym.

| — | Wyraża przekonanie, iż po ratyfikacji traktatu reformującego spójność terytorialna zyska na znaczeniu w ramach polityki spójności oraz horyzontalnie, w zakresie strategii tematycznych. |
| --- | --- |

—

Wyraża przekonanie, iż po ratyfikacji traktatu reformującego spójność terytorialna zyska na znaczeniu w ramach polityki spójności oraz horyzontalnie, w zakresie strategii tematycznych.

| — | Pragnąłby, aby Komisja Europejska w piątym okresowym sprawozdaniu w sprawie spójności gospodarczej i społecznej zajęła się koncepcją stymulującego wpływu polityki spójności i przedłożyła kompleksową koncepcję przyszłego wzajemnego oddziaływania różnych obszarów polityki UE w kontekście polityki spójności. |
| --- | --- |

—

Pragnąłby, aby Komisja Europejska w piątym okresowym sprawozdaniu w sprawie spójności gospodarczej i społecznej zajęła się koncepcją stymulującego wpływu polityki spójności i przedłożyła kompleksową koncepcję przyszłego wzajemnego oddziaływania różnych obszarów polityki UE w kontekście polityki spójności.

| — | Oferuje instytucjom UE oraz podmiotom lokalnym i regionalnym swoje wsparcie w zakresie opracowywania propozycji dotyczących przyszłego kierunku europejskiej polityki spójności. |
| --- | --- |

—

Oferuje instytucjom UE oraz podmiotom lokalnym i regionalnym swoje wsparcie w zakresie opracowywania propozycji dotyczących przyszłego kierunku europejskiej polityki spójności.

| Sprawozdawca | : | dr Michael SCHNEIDER (DE/PPE), sekretarz stanu ds. federalnych i europejskich, pełnomocnik kraju związkowego Saksonia-Anhalt przy rządzie federalnym |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

dr Michael SCHNEIDER (DE/PPE), sekretarz stanu ds. federalnych i europejskich, pełnomocnik kraju związkowego Saksonia-Anhalt przy rządzie federalnym

Dokument źródłowy

Czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej

COM(2007) 273 wersja ostateczna

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

| 1. | Jest zdania, że wyniki czwartego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowią potwierdzenie jego zasadniczego poglądu, że europejska polityka spójności stanowi filar zasady solidarności i istotny czynnik powodzenia procesu integracji europejskiej. |
| --- | --- |

1.

Jest zdania, że wyniki czwartego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowią potwierdzenie jego zasadniczego poglądu, że europejska polityka spójności stanowi filar zasady solidarności i istotny czynnik powodzenia procesu integracji europejskiej.

| 2. | Podkreśla, że polityka spójności z jej horyzontalnym podejściem aktywnie przyczynia się do zmniejszania dysproporcji i umacniania równości szans władz lokalnych i regionalnych w Europie oraz oczekuje, że polityka ta także w przyszłości będzie odgrywać zasadniczą rolę w przezwyciężaniu opóźnień rozwojowych i umacnianiu konkurencyjności na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

2.

Podkreśla, że polityka spójności z jej horyzontalnym podejściem aktywnie przyczynia się do zmniejszania dysproporcji i umacniania równości szans władz lokalnych i regionalnych w Europie oraz oczekuje, że polityka ta także w przyszłości będzie odgrywać zasadniczą rolę w przezwyciężaniu opóźnień rozwojowych i umacnianiu konkurencyjności na szczeblu lokalnym i regionalnym.

| 3. | Wyraża zadowolenie z faktu, że w przyszłości polityka spójności będzie mogła w jeszcze większym stopniu obejmować zagadnienia spójności terytorialnej, i wzywa do aktywnego wykorzystania nowych możliwości w zakresie spójności terytorialnej wynikających z przyszłego traktatu w sprawie funkcjonowania Unii. |
| --- | --- |

3.

Wyraża zadowolenie z faktu, że w przyszłości polityka spójności będzie mogła w jeszcze większym stopniu obejmować zagadnienia spójności terytorialnej, i wzywa do aktywnego wykorzystania nowych możliwości w zakresie spójności terytorialnej wynikających z przyszłego traktatu w sprawie funkcjonowania Unii.

| 4. | Wzywa Komisję Europejską, aby w piątym okresowym sprawozdaniu w sprawie spójności gospodarczej i społecznej zajęła się koncepcją stymulującego wpływu polityki spójności i przedłożyła kompleksową koncepcję przyszłego wzajemnego oddziaływania różnych obszarów polityki UE w kontekście polityki spójności. |
| --- | --- |

4.

Wzywa Komisję Europejską, aby w piątym okresowym sprawozdaniu w sprawie spójności gospodarczej i społecznej zajęła się koncepcją stymulującego wpływu polityki spójności i przedłożyła kompleksową koncepcję przyszłego wzajemnego oddziaływania różnych obszarów polityki UE w kontekście polityki spójności.

| 5. | Ze swej strony oferuje współpracę i wsparcie, aby w ramach szeroko zakrojonego włączania podmiotów lokalnych i regionalnych oraz w oparciu o kompleksową ocenę bieżącej sytuacji opracować propozycje dotyczące przyszłego kierunku europejskiej polityki spójności. |
| --- | --- |

5.

Ze swej strony oferuje współpracę i wsparcie, aby w ramach szeroko zakrojonego włączania podmiotów lokalnych i regionalnych oraz w oparciu o kompleksową ocenę bieżącej sytuacji opracować propozycje dotyczące przyszłego kierunku europejskiej polityki spójności.

Opinia szczegółowa

| 6. | Uwzględniając przewidziane w art. 159 traktatu zadanie Komisji Europejskiej, polegające na przedstawianiu co trzy lata sprawozdania w sprawie postępów w urzeczywistnianiu spójności gospodarczej i społecznej w Europie. |
| --- | --- |

6.

Uwzględniając przewidziane w art. 159 traktatu zadanie Komisji Europejskiej, polegające na przedstawianiu co trzy lata sprawozdania w sprawie postępów w urzeczywistnianiu spójności gospodarczej i społecznej w Europie.

| 7. | Uwzględniając zasadniczą rolę, jaką sprawozdania w sprawie spójności odegrały w przeszłości w dyskusji na temat polityki spójności i jej rozwoju. |
| --- | --- |

7.

Uwzględniając zasadniczą rolę, jaką sprawozdania w sprawie spójności odegrały w przeszłości w dyskusji na temat polityki spójności i jej rozwoju.

| 8. | Uwzględniając fakt, że przedłożone przez Komisję Europejską w dniu 30 maja 2007 r. czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowi zasadniczy wkład w obecną politykę spójności w Europie oraz początek debaty o przyszłym kształcie polityki regionalnej. |
| --- | --- |

8.

Uwzględniając fakt, że przedłożone przez Komisję Europejską w dniu 30 maja 2007 r. czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowi zasadniczy wkład w obecną politykę spójności w Europie oraz początek debaty o przyszłym kształcie polityki regionalnej.

| 9. | Uwzględniając fakt, że zbliżająca się debata na temat przyszłego kształtu polityki spójności będzie ściśle związana z zaplanowanym na wrzesień przedłożeniem listy pytań Komisji Europejskiej w sprawie przyszłej reformy finansów UE. |
| --- | --- |

9.

Uwzględniając fakt, że zbliżająca się debata na temat przyszłego kształtu polityki spójności będzie ściśle związana z zaplanowanym na wrzesień przedłożeniem listy pytań Komisji Europejskiej w sprawie przyszłej reformy finansów UE.

| 10. | Uwzględniając fakt, że z tego względu obecnie chodzi nie o to, aby na podstawie dzisiejszych danych przedwcześnie wyciągać wnioski dotyczące polityki spójności po roku 2013, lecz aby w najbliższych latach nadać rozsądny kształt debacie w Komitecie Regionów i z innymi instytucjami europejskimi, stworzyć wspólne forum współpracy i dyskusji, a także dokonywać stopniowych postępów w tej debacie. |
| --- | --- |

10.

Uwzględniając fakt, że z tego względu obecnie chodzi nie o to, aby na podstawie dzisiejszych danych przedwcześnie wyciągać wnioski dotyczące polityki spójności po roku 2013, lecz aby w najbliższych latach nadać rozsądny kształt debacie w Komitecie Regionów i z innymi instytucjami europejskimi, stworzyć wspólne forum współpracy i dyskusji, a także dokonywać stopniowych postępów w tej debacie.

Wartość dodana polityki spójności

| 11. | Popiera pogląd Komisji Europejskiej, że wartość dodana europejskiej polityki spójności wyraża się nie tylko we wspieraniu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w regionach słabiej rozwiniętych, ale także ma pozytywne odzwierciedlenie w wielu aspektach programowania, wdrażania, uczestnictwa podmiotów lokalnych i regionalnych, a także we wzmacnianiu zdolności administracyjnych. |
| --- | --- |

11.

Popiera pogląd Komisji Europejskiej, że wartość dodana europejskiej polityki spójności wyraża się nie tylko we wspieraniu wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w regionach słabiej rozwiniętych, ale także ma pozytywne odzwierciedlenie w wielu aspektach programowania, wdrażania, uczestnictwa podmiotów lokalnych i regionalnych, a także we wzmacnianiu zdolności administracyjnych.

| 12. | Jako główne zadanie uznaje wszechstronne przedstawienie wartości dodanej europejskiej polityki spójności, co także w przyszłości gwarantuje prowadzenie wystarczającej i skutecznej polityki spójności na płaszczyźnie europejskiej. |
| --- | --- |

12.

Jako główne zadanie uznaje wszechstronne przedstawienie wartości dodanej europejskiej polityki spójności, co także w przyszłości gwarantuje prowadzenie wystarczającej i skutecznej polityki spójności na płaszczyźnie europejskiej.

| 13. | Ubolewa, że w sprawozdaniu w sprawie spójności nie znalazło się odniesienie do kompleksowych analiz Komitetu Regionów i Parlamentu Europejskiego dotyczących stymulującego wpływu polityki spójności. W opiniach tych po raz pierwszy opracowano ramy obejmujące różne wymiary wartości dodanej europejskiej polityki spójności. Z kolei w swej opinii rozpoznawczej w sprawie stymulującego wpływu polityki spójności Komitet dostrzega przydatne ramy merytoryczne dla jednolitej oceny europejskiej wartości dodanej. |
| --- | --- |

13.

Ubolewa, że w sprawozdaniu w sprawie spójności nie znalazło się odniesienie do kompleksowych analiz Komitetu Regionów i Parlamentu Europejskiego dotyczących stymulującego wpływu polityki spójności. W opiniach tych po raz pierwszy opracowano ramy obejmujące różne wymiary wartości dodanej europejskiej polityki spójności. Z kolei w swej opinii rozpoznawczej w sprawie stymulującego wpływu polityki spójności Komitet dostrzega przydatne ramy merytoryczne dla jednolitej oceny europejskiej wartości dodanej.

| 14. | Dlatego wzywa instytucje europejskie, by w dalszej debacie uzgodnić wspólną koncepcję określania europejskiej wartości dodanej polityki spójności. |
| --- | --- |

14.

Dlatego wzywa instytucje europejskie, by w dalszej debacie uzgodnić wspólną koncepcję określania europejskiej wartości dodanej polityki spójności.

Sytuacja i tendencje gospodarcze, społeczne i terytorialne w państwach członkowskich

| 15. | Uznaje kompleksową analizę tendencji gospodarczych, społecznych i terytorialnych w państwach członkowskich za parametr pozwalający ocenić politykę spójności i określić jej przyszły kształt. |
| --- | --- |

15.

Uznaje kompleksową analizę tendencji gospodarczych, społecznych i terytorialnych w państwach członkowskich za parametr pozwalający ocenić politykę spójności i określić jej przyszły kształt.

Spójność gospodarcza

| 16. | Zwraca uwagę, że kraje będące do niedawna beneficjentami polityki spójności (Hiszpania, Grecja, Portugalia, a przede wszystkim Irlandia) osiągnęły imponujące wyniki w zakresie wzrostu gospodarczego. W ten sposób Irlandia, dzięki konsekwentnie utrzymywanej wysokiej stopie wzrostu, stała się państwem członkowskim, które obecnie zajmuje drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem wysokości PKB na jednego mieszkańca. |
| --- | --- |

16.

Zwraca uwagę, że kraje będące do niedawna beneficjentami polityki spójności (Hiszpania, Grecja, Portugalia, a przede wszystkim Irlandia) osiągnęły imponujące wyniki w zakresie wzrostu gospodarczego. W ten sposób Irlandia, dzięki konsekwentnie utrzymywanej wysokiej stopie wzrostu, stała się państwem członkowskim, które obecnie zajmuje drugie miejsce w Unii Europejskiej pod względem wysokości PKB na jednego mieszkańca.

| 17. | Podkreśla tempo nadrabiania zaległości w niektórych nowych państwach członkowskich UE. W latach 1995-2005 trzy kraje bałtyckie zdołały podwoić swój PKB. |
| --- | --- |

17.

Podkreśla tempo nadrabiania zaległości w niektórych nowych państwach członkowskich UE. W latach 1995-2005 trzy kraje bałtyckie zdołały podwoić swój PKB.

| 18. | Wyraża zadowolenie, że w latach 1995-2004 doszło do zmniejszenia wskaźnika dysproporcji pomiędzy 20 % najbogatszych a 20 % najuboższych regionów UE z 4,1 do 3,4. Komitet Regionów podkreśla jednak, że regiony znajdujące się na samym dole skali dobrobytu w roku 1995 nie były jeszcze członkami UE, a z chwilą rozszerzenia Unii opisane wewnątrzunijne dysproporcje społeczno-ekonomiczne znacznie się powiększyły. |
| --- | --- |

18.

Wyraża zadowolenie, że w latach 1995-2004 doszło do zmniejszenia wskaźnika dysproporcji pomiędzy 20 % najbogatszych a 20 % najuboższych regionów UE z 4,1 do 3,4. Komitet Regionów podkreśla jednak, że regiony znajdujące się na samym dole skali dobrobytu w roku 1995 nie były jeszcze członkami UE, a z chwilą rozszerzenia Unii opisane wewnątrzunijne dysproporcje społeczno-ekonomiczne znacznie się powiększyły.

| 19. | Podkreśla znaczenie faktu, że w latach 1995-2005 w pięciu regionach UE-15, pomimo utrzymywania PKB na poziomie powyżej progu 75 %, występowały ujemne wskaźniki wzrostu gospodarczego. W tym samym okresie wszystkie regiony stołeczne UE, z wyjątkiem stolicy Niemiec, zwiększyły lub przynajmniej utrzymały swój udział w PKB ich krajów. |
| --- | --- |

19.

Podkreśla znaczenie faktu, że w latach 1995-2005 w pięciu regionach UE-15, pomimo utrzymywania PKB na poziomie powyżej progu 75 %, występowały ujemne wskaźniki wzrostu gospodarczego. W tym samym okresie wszystkie regiony stołeczne UE, z wyjątkiem stolicy Niemiec, zwiększyły lub przynajmniej utrzymały swój udział w PKB ich krajów.

| 20. | Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu w sprawie spójności stwierdzenia, że proces nadrabiania zaległości w nowych państwach członkowskich, mimo ich wysokiej stopy wzrostu, potrwa jeszcze do 20 lat, nim przekroczą one próg 75 % PKB średniej wspólnotowej. Te założenia czasowe urzeczywistnią się jednak tylko przy odpowiednio korzystnym rozwoju gospodarczym. |
| --- | --- |

20.

Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu w sprawie spójności stwierdzenia, że proces nadrabiania zaległości w nowych państwach członkowskich, mimo ich wysokiej stopy wzrostu, potrwa jeszcze do 20 lat, nim przekroczą one próg 75 % PKB średniej wspólnotowej. Te założenia czasowe urzeczywistnią się jednak tylko przy odpowiednio korzystnym rozwoju gospodarczym.

| 21. | Dlatego podziela nadzieje Komisji, że w roku 2016, przy utrzymującej się tendencji wzrostowej, sześć spośród dwunastu nowych państw członkowskich może osiągnąć próg 75 % średniej unijnej w odniesieniu do wysokości PKB na jednego mieszkańca. |
| --- | --- |

21.

Dlatego podziela nadzieje Komisji, że w roku 2016, przy utrzymującej się tendencji wzrostowej, sześć spośród dwunastu nowych państw członkowskich może osiągnąć próg 75 % średniej unijnej w odniesieniu do wysokości PKB na jednego mieszkańca.

| 22. | Przyjmuje do wiadomości zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że dysproporcje w zakresie spójności wynikają z różnych poziomów wydajności i zatrudnienia na szczeblu regionalnym, i zwraca uwagę na fakt, że wysokość PKB na jednego mieszkańca w dalszym ciągu ma bardzo istotne znaczenie jako wskaźnik braków w spójności oraz ogólny wskaźnik poziomu dobrobytu. |
| --- | --- |

22.

Przyjmuje do wiadomości zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że dysproporcje w zakresie spójności wynikają z różnych poziomów wydajności i zatrudnienia na szczeblu regionalnym, i zwraca uwagę na fakt, że wysokość PKB na jednego mieszkańca w dalszym ciągu ma bardzo istotne znaczenie jako wskaźnik braków w spójności oraz ogólny wskaźnik poziomu dobrobytu.

| 23. | Z ubolewaniem przyjmuje do wiadomości stwierdzenie, że mimo osiągniętego w minionych latach postępu w wyrównywaniu poziomów pomiędzy państwami członkowskimi, pogłębiają się różnice w zakresie rozwoju wewnątrz państw członkowskich. KR wnosi, by w przyszłości przeanalizowano również ewentualne rozbieżności między regionami. |
| --- | --- |

23.

Z ubolewaniem przyjmuje do wiadomości stwierdzenie, że mimo osiągniętego w minionych latach postępu w wyrównywaniu poziomów pomiędzy państwami członkowskimi, pogłębiają się różnice w zakresie rozwoju wewnątrz państw członkowskich. KR wnosi, by w przyszłości przeanalizowano również ewentualne rozbieżności między regionami.

| 24. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia dotyczące czynników decydujących o konkurencyjności regionów, wśród których szczególne znaczenie mają:






  — | solidne uwarunkowania makroekonomiczne, |
| --- | --- | --- |

24.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia dotyczące czynników decydujących o konkurencyjności regionów, wśród których szczególne znaczenie mają:

—

solidne uwarunkowania makroekonomiczne,

| — | skuteczna i efektywna administracja, |
| --- | --- |

—

skuteczna i efektywna administracja,

| — | istniejąca infrastruktura materialna i niematerialna w sektorze transportu, energii, zaopatrzenia i odprowadzania odpadów, technik informatycznych itp., jak również świadczeń socjalnych, |
| --- | --- |

—

istniejąca infrastruktura materialna i niematerialna w sektorze transportu, energii, zaopatrzenia i odprowadzania odpadów, technik informatycznych itp., jak również świadczeń socjalnych,

| — | potencjał i działania innowacyjne na szczeblu regionalnym, |
| --- | --- |

—

potencjał i działania innowacyjne na szczeblu regionalnym,

| — | ochrona środowiska i warunki życia. |
| --- | --- |

—

ochrona środowiska i warunki życia.

| 25. | Wyraża zaniepokojenie poziomem wydatków na badania i rozwój w regionach, podkreślając, że w ponad 100 regionach Europy tego rodzaju wydatki nie osiągają nawet pułapu 1 % PKB. W sprawozdaniu jednocześnie stwierdzono, iż można wskazać bezpośredni związek pomiędzy potencjałem innowacyjnym a wydajnością i rozwojem gospodarczym. |
| --- | --- |

25.

Wyraża zaniepokojenie poziomem wydatków na badania i rozwój w regionach, podkreślając, że w ponad 100 regionach Europy tego rodzaju wydatki nie osiągają nawet pułapu 1 % PKB. W sprawozdaniu jednocześnie stwierdzono, iż można wskazać bezpośredni związek pomiędzy potencjałem innowacyjnym a wydajnością i rozwojem gospodarczym.

| 26. | Podkreśla stwierdzenia ze sprawozdania, że konkurencyjność regionów będzie również zależała od trwałego zapewnienia wykwalifikowanej siły roboczej dzięki inwestycjom w kapitał ludzki. W tym kontekście Komitet zauważa, że różnice w poziomie kwalifikacji są znacznie większe między regionami aniżeli pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

26.

Podkreśla stwierdzenia ze sprawozdania, że konkurencyjność regionów będzie również zależała od trwałego zapewnienia wykwalifikowanej siły roboczej dzięki inwestycjom w kapitał ludzki. W tym kontekście Komitet zauważa, że różnice w poziomie kwalifikacji są znacznie większe między regionami aniżeli pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej.

| 27. | Za szczególnie zastanawiające uważa fakt, iż w regionach słabo rozwiniętych udział młodych ludzi w wieku 25-34 lat mających wyższe wykształcenie jest o 5 punktów procentowych niższy niż w pozostałych regionach. |
| --- | --- |

27.

Za szczególnie zastanawiające uważa fakt, iż w regionach słabo rozwiniętych udział młodych ludzi w wieku 25-34 lat mających wyższe wykształcenie jest o 5 punktów procentowych niższy niż w pozostałych regionach.

| 28. | Zaznacza jednak, że w wielu regionach słabo rozwiniętych podejmowane są istotne wysiłki na rzecz zniwelowania różnic. Często jednak wysiłki te nie przynoszą dla danego regionu pożądanych efektów, ponieważ po zakończeniu nauki znaczna liczba tych osób opuszcza słabo rozwijające się regiony. W związku z powyższym polityka spójności musi w przyszłości w większej mierze uwzględniać aspekty polityki demograficznej i pomóc w stworzeniu atrakcyjnych rozwiązań alternatywnych przeciwdziałających odpływowi ludności. |
| --- | --- |

28.

Zaznacza jednak, że w wielu regionach słabo rozwiniętych podejmowane są istotne wysiłki na rzecz zniwelowania różnic. Często jednak wysiłki te nie przynoszą dla danego regionu pożądanych efektów, ponieważ po zakończeniu nauki znaczna liczba tych osób opuszcza słabo rozwijające się regiony. W związku z powyższym polityka spójności musi w przyszłości w większej mierze uwzględniać aspekty polityki demograficznej i pomóc w stworzeniu atrakcyjnych rozwiązań alternatywnych przeciwdziałających odpływowi ludności.

| 29. | W kontekście przyszłej roli, jaką w polityce spójności odegra polityka energetyczna, zwraca uwagę na fakt, że w Europie w państwach członkowskich o wysokim poziomie dobrobytu odnotowuje się najniższe zużycie energii na jednego mieszkańca. Zatem wzrost cen energii dotknie przede wszystkim najsłabsze państwa członkowskie i regiony UE. |
| --- | --- |

29.

W kontekście przyszłej roli, jaką w polityce spójności odegra polityka energetyczna, zwraca uwagę na fakt, że w Europie w państwach członkowskich o wysokim poziomie dobrobytu odnotowuje się najniższe zużycie energii na jednego mieszkańca. Zatem wzrost cen energii dotknie przede wszystkim najsłabsze państwa członkowskie i regiony UE.

| 30. | Dlatego podkreśla rolę wspierania energii odnawialnych i efektywności energetycznej w ramach polityki regionalnej. |
| --- | --- |

30.

Dlatego podkreśla rolę wspierania energii odnawialnych i efektywności energetycznej w ramach polityki regionalnej.

Spójność społeczna

| 31. | Z zaniepokojeniem przyjmuje stwierdzenie, że jeszcze przez długi czas nie zostanie osiągnięty cel strategii lizbońskiej, dotyczący wskaźnika zatrudnienia w wysokości 70 % ludności w wieku produkcyjnym. |
| --- | --- |

31.

Z zaniepokojeniem przyjmuje stwierdzenie, że jeszcze przez długi czas nie zostanie osiągnięty cel strategii lizbońskiej, dotyczący wskaźnika zatrudnienia w wysokości 70 % ludności w wieku produkcyjnym.

| 32. | Zwalczanie bezrobocia ludzi młodych uznaje za ważny cel polityki spójności i podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że stopa bezrobocia w tej grupie, wynosząca 18,6 %, dwukrotnie przewyższa ogólny wskaźnik bezrobocia. |
| --- | --- |

32.

Zwalczanie bezrobocia ludzi młodych uznaje za ważny cel polityki spójności i podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że stopa bezrobocia w tej grupie, wynosząca 18,6 %, dwukrotnie przewyższa ogólny wskaźnik bezrobocia.

| 33. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że w ubiegłych latach zmniejszyły się regionalne różnice w odniesieniu do wskaźników bezrobocia w Unii Europejskiej, przy czym dysproporcje między 10 % regionów najbogatszych i najbiedniejszych w latach 2000-2005 uległy zmniejszeniu z 19 na 16 punktów procentowych. |
| --- | --- |

33.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że w ubiegłych latach zmniejszyły się regionalne różnice w odniesieniu do wskaźników bezrobocia w Unii Europejskiej, przy czym dysproporcje między 10 % regionów najbogatszych i najbiedniejszych w latach 2000-2005 uległy zmniejszeniu z 19 na 16 punktów procentowych.

| 34. | Uważa, że obniżenie wskaźnika bezrobocia w regionach słabo rozwiniętych w latach 2000-2005 średnio z 13,4 % do 12,4 % potwierdza sukces polityki spójności. Zwraca jednocześnie uwagę na fakt, że w 17 takich regionach stopa bezrobocia wzrosła o ponad 2 punkty procentowe, natomiast w bardziej rozwiniętych regionach w porównywalnym okresie stopa bezrobocia wynosiła średnio niecałe 8 %, co oznacza, że różnica w średniej stopie bezrobocia między tymi dwiema grupami regionów wciąż przekracza 50 %. Tym samym zwalczanie bezrobocia w regionach słabiej rozwiniętych pozostaje jednym z najważniejszych celów polityki spójności. |
| --- | --- |

34.

Uważa, że obniżenie wskaźnika bezrobocia w regionach słabo rozwiniętych w latach 2000-2005 średnio z 13,4 % do 12,4 % potwierdza sukces polityki spójności. Zwraca jednocześnie uwagę na fakt, że w 17 takich regionach stopa bezrobocia wzrosła o ponad 2 punkty procentowe, natomiast w bardziej rozwiniętych regionach w porównywalnym okresie stopa bezrobocia wynosiła średnio niecałe 8 %, co oznacza, że różnica w średniej stopie bezrobocia między tymi dwiema grupami regionów wciąż przekracza 50 %. Tym samym zwalczanie bezrobocia w regionach słabiej rozwiniętych pozostaje jednym z najważniejszych celów polityki spójności.

| 35. | Podkreśla stwierdzenie Komisji dotyczące skutków przemian demograficznych dla spójności gospodarczej i społecznej, zgodnie z którym niski przyrost naturalny znacznie osłabi gospodarczy rozwój Europy w perspektywie długofalowej. Należy oczekiwać, że do roku 2011 skutki te będą stosunkowo niewielkie, ponieważ do tego okresu nadal będą aktywne zawodowo roczniki wyżu demograficznego, w latach 2012-2017 ubytek młodej siły roboczej będzie rekompensowany wyższym wskaźnikiem zatrudnienia, natomiast po roku 2017 tego rodzaju możliwości zostaną wyczerpane. W związku z powyższym istnieje przede wszystkim potrzeba podejmowania działań w ramach polityki demograficznej w państwach członkowskich. Jednocześnie należy poświęcić więcej uwagi czynnikom demograficznym w przyszłym kształtowaniu polityki spójności. Trzeba przy tym w większym stopniu uwzględnić regionalne różnice w rozwoju demograficznym, albowiem w niektórych regionach skutki przemian demograficznych mogą pojawić się znacznie wcześniej i tam też będzie konieczne szybsze podjęcie działań. |
| --- | --- |

35.

Podkreśla stwierdzenie Komisji dotyczące skutków przemian demograficznych dla spójności gospodarczej i społecznej, zgodnie z którym niski przyrost naturalny znacznie osłabi gospodarczy rozwój Europy w perspektywie długofalowej. Należy oczekiwać, że do roku 2011 skutki te będą stosunkowo niewielkie, ponieważ do tego okresu nadal będą aktywne zawodowo roczniki wyżu demograficznego, w latach 2012-2017 ubytek młodej siły roboczej będzie rekompensowany wyższym wskaźnikiem zatrudnienia, natomiast po roku 2017 tego rodzaju możliwości zostaną wyczerpane. W związku z powyższym istnieje przede wszystkim potrzeba podejmowania działań w ramach polityki demograficznej w państwach członkowskich. Jednocześnie należy poświęcić więcej uwagi czynnikom demograficznym w przyszłym kształtowaniu polityki spójności. Trzeba przy tym w większym stopniu uwzględnić regionalne różnice w rozwoju demograficznym, albowiem w niektórych regionach skutki przemian demograficznych mogą pojawić się znacznie wcześniej i tam też będzie konieczne szybsze podjęcie działań.

| 36. | Z zaniepokojeniem zauważa, że oprócz ogólnej tendencji dotyczącej niskiego wskaźnika urodzeń, w latach 2000-2004 w Europie łącznie w 77 obszarach NUTS 2 odnotowano również niejednokrotnie znaczny odpływ ludności (przede wszystkim ludzi młodych). Nałożenie się skutków obu tych zjawisk w jeszcze większym stopniu ograniczy możliwości rozwoju społeczno-gospodarczego tych obszarów. |
| --- | --- |

36.

Z zaniepokojeniem zauważa, że oprócz ogólnej tendencji dotyczącej niskiego wskaźnika urodzeń, w latach 2000-2004 w Europie łącznie w 77 obszarach NUTS 2 odnotowano również niejednokrotnie znaczny odpływ ludności (przede wszystkim ludzi młodych). Nałożenie się skutków obu tych zjawisk w jeszcze większym stopniu ograniczy możliwości rozwoju społeczno-gospodarczego tych obszarów.

| 37. | Zwraca uwagę na fakt, że wraz z widoczną w wielu dużych miastach tendencją do relatywnego zmniejszania się liczby mieszkańców następuje przyrost liczby mieszkańców przedmieść. Proces ten przebiega równolegle ze wzrostem dysproporcji w miastach pod względem zatrudnienia czy też udziału migrantów w ogólnej liczbie mieszkańców, co stanowi poważne wyzwanie dla możliwości integracyjnych miast. |
| --- | --- |

37.

Zwraca uwagę na fakt, że wraz z widoczną w wielu dużych miastach tendencją do relatywnego zmniejszania się liczby mieszkańców następuje przyrost liczby mieszkańców przedmieść. Proces ten przebiega równolegle ze wzrostem dysproporcji w miastach pod względem zatrudnienia czy też udziału migrantów w ogólnej liczbie mieszkańców, co stanowi poważne wyzwanie dla możliwości integracyjnych miast.

| 38. | Zauważa, że zawarte w sprawozdaniu analizy na temat ubóstwa i spójności, na skutek zastosowania różnych okresów odniesienia i braku porównań z tezami wcześniejszych sprawozdań, są po części opisowe i nie zawierają jasnej oceny powiązań z polityką spójności. Komitet wzywa zatem Komisję, aby w następnym sprawozdaniu międzyokresowym w sprawie spójności gospodarczej i społecznej poświęciła tym powiązaniom więcej uwagi. |
| --- | --- |

38.

Zauważa, że zawarte w sprawozdaniu analizy na temat ubóstwa i spójności, na skutek zastosowania różnych okresów odniesienia i braku porównań z tezami wcześniejszych sprawozdań, są po części opisowe i nie zawierają jasnej oceny powiązań z polityką spójności. Komitet wzywa zatem Komisję, aby w następnym sprawozdaniu międzyokresowym w sprawie spójności gospodarczej i społecznej poświęciła tym powiązaniom więcej uwagi.

Spójność terytorialna

| 39. | Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że narastanie wewnątrz państw członkowskich różnic w rozwoju spowodowane jest przede wszystkim rozkwitem wielkich aglomeracji miejskich, i zgadza się z Komisją, że dla dalszego rozwoju polityki regionalnej państwa członkowskie powinny realizować politykę bardziej nastawioną na wyrównywanie poziomów i wspieranie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. |
| --- | --- |

39.

Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że narastanie wewnątrz państw członkowskich różnic w rozwoju spowodowane jest przede wszystkim rozkwitem wielkich aglomeracji miejskich, i zgadza się z Komisją, że dla dalszego rozwoju polityki regionalnej państwa członkowskie powinny realizować politykę bardziej nastawioną na wyrównywanie poziomów i wspieranie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

| 40. | W związku z tym wyraża zadowolenie, że po raz pierwszy w analizie sprawozdania w sprawie spójności uwzględniono również europejski audyt miast średniej wielkości, i zwraca uwagę na wielopłaszczyznowe wzajemne relacje między miastem a przedmieściami, np. w kontekście osób dojeżdżających do miejsca pracy z terenów podmiejskich. |
| --- | --- |

40.

W związku z tym wyraża zadowolenie, że po raz pierwszy w analizie sprawozdania w sprawie spójności uwzględniono również europejski audyt miast średniej wielkości, i zwraca uwagę na wielopłaszczyznowe wzajemne relacje między miastem a przedmieściami, np. w kontekście osób dojeżdżających do miejsca pracy z terenów podmiejskich.

| 41. | Wskazuje na utrzymujące się zaległości w rozwoju wielu obszarów najbardziej oddalonych w Unii Europejskiej i przyjmuje do wiadomości przedstawione w sprawozdaniu bardzo zróżnicowane i znaczące wyzwania dotyczące górzystych obszarów Unii, jej wysp i regionów słabo zaludnionych w zakresie zapewniania podstawowych usług i infrastruktury. |
| --- | --- |

41.

Wskazuje na utrzymujące się zaległości w rozwoju wielu obszarów najbardziej oddalonych w Unii Europejskiej i przyjmuje do wiadomości przedstawione w sprawozdaniu bardzo zróżnicowane i znaczące wyzwania dotyczące górzystych obszarów Unii, jej wysp i regionów słabo zaludnionych w zakresie zapewniania podstawowych usług i infrastruktury.

| 42. | Podkreśla stojące przed wieloma obszarami wiejskimi wyzwanie, jakim jest zahamowanie odpływu ludności lub ukształtowanie go zgodnie z potrzebami danego regionu. Nie można przy tym pominąć znaczenia ogromnych przemian strukturalnych, w obliczu których wciąż stoją nowe państwa członkowskie w związku z wysoką stopą zatrudnienia w sektorze rolnictwa. Istnieją obawy, że tendencja dotycząca odpływu ludności utrzyma się na wielu obszarach wiejskich UE także w przyszłości. Europejski Fundusz Rozwoju Obszarów Wiejskich powinien zatem odegrać istotną rolę w przezwyciężaniu tych problemów. |
| --- | --- |

42.

Podkreśla stojące przed wieloma obszarami wiejskimi wyzwanie, jakim jest zahamowanie odpływu ludności lub ukształtowanie go zgodnie z potrzebami danego regionu. Nie można przy tym pominąć znaczenia ogromnych przemian strukturalnych, w obliczu których wciąż stoją nowe państwa członkowskie w związku z wysoką stopą zatrudnienia w sektorze rolnictwa. Istnieją obawy, że tendencja dotycząca odpływu ludności utrzyma się na wielu obszarach wiejskich UE także w przyszłości. Europejski Fundusz Rozwoju Obszarów Wiejskich powinien zatem odegrać istotną rolę w przezwyciężaniu tych problemów.

| 43. | W związku z tym zwraca uwagę na wzajemne relacje pomiędzy obszarami miejskimi i wiejskimi oraz podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie o konieczności uzgodnienia koncepcji planowania przestrzennego i strategicznego gospodarowania gruntami dla celów zintegrowanego rozwoju tych obszarów. Niezaprzeczalny jest przy tym fakt, że miasta także służą za bieguny rozwoju dla obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

43.

W związku z tym zwraca uwagę na wzajemne relacje pomiędzy obszarami miejskimi i wiejskimi oraz podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie o konieczności uzgodnienia koncepcji planowania przestrzennego i strategicznego gospodarowania gruntami dla celów zintegrowanego rozwoju tych obszarów. Niezaprzeczalny jest przy tym fakt, że miasta także służą za bieguny rozwoju dla obszarów wiejskich.

| 44. | W związku z tym ubolewa z powodu nieuwzględnienia w sprawozdaniu w sprawie spójności prac prowadzonych w Radzie i w Komitecie Regionów nad agendą terytorialną i kartą lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich. Zwraca w szczególności uwagę na wnioski końcowe niemieckiej prezydencji Rady UE w związku z nieformalnym spotkaniem ministrów w sprawie rozwoju miast i spójności terytorialnej, które odbyło się w Lipsku, w dniach 24-25 maja 2007 r. |
| --- | --- |

44.

W związku z tym ubolewa z powodu nieuwzględnienia w sprawozdaniu w sprawie spójności prac prowadzonych w Radzie i w Komitecie Regionów nad agendą terytorialną i kartą lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich. Zwraca w szczególności uwagę na wnioski końcowe niemieckiej prezydencji Rady UE w związku z nieformalnym spotkaniem ministrów w sprawie rozwoju miast i spójności terytorialnej, które odbyło się w Lipsku, w dniach 24-25 maja 2007 r.

| 45. | Wzywa Komisję Europejską do jak najwcześniejszego włączenia Komitetu Regionów w opracowywanie sprawozdań przewidzianych we wnioskach końcowych ze spotkania w Lipsku: sprawozdania strategicznego, które ma zostać przygotowane do 1 kwietnia 2010 r. i zawierać analizę skutków uwzględnienia wymiaru miejskiego i terytorialnego w programach funduszy strukturalnych dla zintegrowanego rozwoju miejskiego i spójności terytorialnej; oraz sprawozdania w sprawie spójności terytorialnej, które ma być gotowe do 2008 r. i stanowić wkład w debatę dotyczącą ustanowienia synergii między priorytetami agendy terytorialnej a kartą lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich. |
| --- | --- |

45.

Wzywa Komisję Europejską do jak najwcześniejszego włączenia Komitetu Regionów w opracowywanie sprawozdań przewidzianych we wnioskach końcowych ze spotkania w Lipsku: sprawozdania strategicznego, które ma zostać przygotowane do 1 kwietnia 2010 r. i zawierać analizę skutków uwzględnienia wymiaru miejskiego i terytorialnego w programach funduszy strukturalnych dla zintegrowanego rozwoju miejskiego i spójności terytorialnej; oraz sprawozdania w sprawie spójności terytorialnej, które ma być gotowe do 2008 r. i stanowić wkład w debatę dotyczącą ustanowienia synergii między priorytetami agendy terytorialnej a kartą lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich.

| 46. | Popiera po pierwsze toczącą się obecnie w Parlamencie Europejskim debatę w sprawie merytorycznego kształtu spójności terytorialnej oraz przydatnych wskaźników, a po drugie prośbę Rady skierowaną do prezydencji słoweńskiej o włączenie agendy terytorialnej i karty lipskiej do prac przygotowawczych na posiedzenie Rady Europejskiej w pierwszych miesiącach 2008 r. |
| --- | --- |

46.

Popiera po pierwsze toczącą się obecnie w Parlamencie Europejskim debatę w sprawie merytorycznego kształtu spójności terytorialnej oraz przydatnych wskaźników, a po drugie prośbę Rady skierowaną do prezydencji słoweńskiej o włączenie agendy terytorialnej i karty lipskiej do prac przygotowawczych na posiedzenie Rady Europejskiej w pierwszych miesiącach 2008 r.

Skutki polityki spójności

| 47. | Wskazuje na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia, że w latach 2000-2006 środki z funduszy strukturalnych przeznaczane były głównie na infrastrukturę, inwestycje produkcyjne i inwestycje w kapitał ludzki, natomiast środki z Funduszu Spójności przydzielone zostały w równych proporcjach na ochronę środowiska naturalnego oraz inwestycje w sektorze transportu. |
| --- | --- |

47.

Wskazuje na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia, że w latach 2000-2006 środki z funduszy strukturalnych przeznaczane były głównie na infrastrukturę, inwestycje produkcyjne i inwestycje w kapitał ludzki, natomiast środki z Funduszu Spójności przydzielone zostały w równych proporcjach na ochronę środowiska naturalnego oraz inwestycje w sektorze transportu.

| 48. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu obliczenia przeprowadzone w oparciu o model HERMIN, zgodnie z którymi bezwzględny poziom PKB w większości nowych państw członkowskich w okresie programowania okazał się wyższy o 2,8 % i stworzono około 570 000 więcej miejsc pracy, niż miałoby to miejsce bez realizowania polityki spójności. Oczekuje się, że do roku 2015, przy uwzględnieniu okresu programowania w latach 2007-2013, poziom PKB wzrośnie do 9,3 % i powstaną 2 miliony nowych miejsc pracy, co Komitet uznaje za dobrą podstawę oceny skutków polityki spójności. |
| --- | --- |

48.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu obliczenia przeprowadzone w oparciu o model HERMIN, zgodnie z którymi bezwzględny poziom PKB w większości nowych państw członkowskich w okresie programowania okazał się wyższy o 2,8 % i stworzono około 570 000 więcej miejsc pracy, niż miałoby to miejsce bez realizowania polityki spójności. Oczekuje się, że do roku 2015, przy uwzględnieniu okresu programowania w latach 2007-2013, poziom PKB wzrośnie do 9,3 % i powstaną 2 miliony nowych miejsc pracy, co Komitet uznaje za dobrą podstawę oceny skutków polityki spójności.

| 49. | Zwraca uwagę na obliczenia dokonane w oparciu o model EcoMod, zgodnie z którymi do roku 2020 PKB na Słowacji, Litwie, Łotwie i w Bułgarii będzie o 15 % wyższy od obecnego. |
| --- | --- |

49.

Zwraca uwagę na obliczenia dokonane w oparciu o model EcoMod, zgodnie z którymi do roku 2020 PKB na Słowacji, Litwie, Łotwie i w Bułgarii będzie o 15 % wyższy od obecnego.

| 50. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że na obszarach objętych Celem 2 we Francji, w Niemczech, Holandii, Hiszpanii, Szwecji i Wielkiej Brytanii w okresie programowania 2000-2006 powstało łącznie 450 000 nowych miejsc pracy. |
| --- | --- |

50.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że na obszarach objętych Celem 2 we Francji, w Niemczech, Holandii, Hiszpanii, Szwecji i Wielkiej Brytanii w okresie programowania 2000-2006 powstało łącznie 450 000 nowych miejsc pracy.

| 51. | Pozytywnie ocenia ustalenia sprawozdania w sprawie spójności, zgodnie z którymi w tematycznych obszarach funkcjonowania polityki spójności odnotowano znaczącą poprawę. Przykładowo w kontekście infrastruktury transportowej gęstość sieci autostrad w Hiszpanii i Portugalii wzrosła w latach 1995-2004 odpowiednio o prawie 48 % i o 200 %. |
| --- | --- |

51.

Pozytywnie ocenia ustalenia sprawozdania w sprawie spójności, zgodnie z którymi w tematycznych obszarach funkcjonowania polityki spójności odnotowano znaczącą poprawę. Przykładowo w kontekście infrastruktury transportowej gęstość sieci autostrad w Hiszpanii i Portugalii wzrosła w latach 1995-2004 odpowiednio o prawie 48 % i o 200 %.

| 52. | Podkreśla fakt, że w zakresie infrastruktury ochrony środowiska naturalnego uruchomienie Funduszu Spójności doprowadziło w państwach otrzymujących wsparcie do wzrostu wydatków publicznych o 37 % w latach 1993-2002. |
| --- | --- |

52.

Podkreśla fakt, że w zakresie infrastruktury ochrony środowiska naturalnego uruchomienie Funduszu Spójności doprowadziło w państwach otrzymujących wsparcie do wzrostu wydatków publicznych o 37 % w latach 1993-2002.

| 53. | Podziela zatem zawartą w sprawozdaniu ocenę, że również w przyszłości wydatki na rozbudowę infrastruktury ochrony środowiska naturalnego (zwłaszcza w zakresie zaopatrzenia i usuwania odpadów) w nowych państwach członkowskich będą miały szczególne znaczenie. |
| --- | --- |

53.

Podziela zatem zawartą w sprawozdaniu ocenę, że również w przyszłości wydatki na rozbudowę infrastruktury ochrony środowiska naturalnego (zwłaszcza w zakresie zaopatrzenia i usuwania odpadów) w nowych państwach członkowskich będą miały szczególne znaczenie.

| 54. | Podkreśla szczególną rolę polityki spójności w zakresie wspierania badań i rozwoju w poszczególnych regionach. W Hiszpanii z funduszy strukturalnych pochodziło 5 % środków przeznaczonych na badania i rozwój, a na Litwie udział ten wyniósł 18 %. |
| --- | --- |

54.

Podkreśla szczególną rolę polityki spójności w zakresie wspierania badań i rozwoju w poszczególnych regionach. W Hiszpanii z funduszy strukturalnych pochodziło 5 % środków przeznaczonych na badania i rozwój, a na Litwie udział ten wyniósł 18 %.

| 55. | Uznaje za niewystarczające zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia na temat szczególnych skutków polityki spójności dla małych i średnich przedsiębiorstw i wzywa Komisję, aby w następnym sprawozdaniu okresowym poświęciła więcej uwagi zagadnieniu oddziaływania polityki strukturalnej na MŚP. |
| --- | --- |

55.

Uznaje za niewystarczające zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia na temat szczególnych skutków polityki spójności dla małych i średnich przedsiębiorstw i wzywa Komisję, aby w następnym sprawozdaniu okresowym poświęciła więcej uwagi zagadnieniu oddziaływania polityki strukturalnej na MŚP.

| 56. | Podkreśla rolę polityki spójności dla rozwoju zasobów ludzkich. W minionym okresie programowania przeznaczono około 69 mld euro na poprawę sytuacji w zakresie dostępu kobiet do rynku pracy (6 %), wspieranie zdolności przystosowawczych siły roboczej (22 %), środki na uczenie się przez całe życie (23 %), równouprawnienie i integrację społeczną (18 %) oraz aktywną politykę rynku pracy (30 %). Jak stwierdzono w sprawozdaniu w sprawie spójności, w efekcie tych działań możliwe było zwiększenie wydajności pracy o 5 %. |
| --- | --- |

56.

Podkreśla rolę polityki spójności dla rozwoju zasobów ludzkich. W minionym okresie programowania przeznaczono około 69 mld euro na poprawę sytuacji w zakresie dostępu kobiet do rynku pracy (6 %), wspieranie zdolności przystosowawczych siły roboczej (22 %), środki na uczenie się przez całe życie (23 %), równouprawnienie i integrację społeczną (18 %) oraz aktywną politykę rynku pracy (30 %). Jak stwierdzono w sprawozdaniu w sprawie spójności, w efekcie tych działań możliwe było zwiększenie wydajności pracy o 5 %.

| 57. | Zasadniczo pozytywnie ocenia działania podejmowane na rzecz obszarów wiejskich, na które w minionym okresie programowania uruchomiono w ramach Sekcji Orientacji EFOGR środki w wysokości 14 mld euro. Jednocześnie zwraca uwagę na fakt, że w przyszłości należy dokonać poprawy koordynacji instrumentów polityki regionalnej i polityki rolnej dla obszarów wiejskich, zwłaszcza w kontekście realizacji celów strategii lizbońskiej. Jest to jedno z największych wyzwań w ramach bieżącego okresu programowania, ponieważ po raz pierwszy instrument wsparcia obszarów wiejskich nie stanowi już elementu polityki regionalnej. |
| --- | --- |

57.

Zasadniczo pozytywnie ocenia działania podejmowane na rzecz obszarów wiejskich, na które w minionym okresie programowania uruchomiono w ramach Sekcji Orientacji EFOGR środki w wysokości 14 mld euro. Jednocześnie zwraca uwagę na fakt, że w przyszłości należy dokonać poprawy koordynacji instrumentów polityki regionalnej i polityki rolnej dla obszarów wiejskich, zwłaszcza w kontekście realizacji celów strategii lizbońskiej. Jest to jedno z największych wyzwań w ramach bieżącego okresu programowania, ponieważ po raz pierwszy instrument wsparcia obszarów wiejskich nie stanowi już elementu polityki regionalnej.

| 58. | Podkreśla pozytywną rolę programu INTERREG, w ramach którego w okresie udzielania pomocy 2000-2006 przeznaczono łącznie 5,8 mld euro na rzecz współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej. Programy te znalazły swoje stałe miejsce właśnie w zakresie współpracy przygranicznej i w europejskiej wymianie doświadczeń, aby aktywnie wspierać integrację regionów w Europie. |
| --- | --- |

58.

Podkreśla pozytywną rolę programu INTERREG, w ramach którego w okresie udzielania pomocy 2000-2006 przeznaczono łącznie 5,8 mld euro na rzecz współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej. Programy te znalazły swoje stałe miejsce właśnie w zakresie współpracy przygranicznej i w europejskiej wymianie doświadczeń, aby aktywnie wspierać integrację regionów w Europie.

| 59. | Pozytywnie ocenia również działania w ramach programu URBAN II, dzięki któremu w minionym okresie udzielono pomocy 70 miastom i 2,2 mln ich mieszkańców w celu sprostania społecznym i gospodarczym wyzwaniom obszarów miejskich. Jednocześnie istnieje jednak potrzeba dalszych działań dla zwiększenia skuteczności środków polityki miejskiej prowadzonej w ramach polityki spójności na rzecz wspierania wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w ramach programów operacyjnych. |
| --- | --- |

59.

Pozytywnie ocenia również działania w ramach programu URBAN II, dzięki któremu w minionym okresie udzielono pomocy 70 miastom i 2,2 mln ich mieszkańców w celu sprostania społecznym i gospodarczym wyzwaniom obszarów miejskich. Jednocześnie istnieje jednak potrzeba dalszych działań dla zwiększenia skuteczności środków polityki miejskiej prowadzonej w ramach polityki spójności na rzecz wspierania wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w ramach programów operacyjnych.

| 60. | Podkreśla również rolę programu EQUAL, w ramach którego w ciągu ostatnich 7 lat w państwach członkowskich zrealizowano za kwotę 3,27 mld euro około 3 000 projektów służących wspieraniu wymiany doświadczeń w celu wdrożenia europejskiej strategii zatrudnienia. |
| --- | --- |

60.

Podkreśla również rolę programu EQUAL, w ramach którego w ciągu ostatnich 7 lat w państwach członkowskich zrealizowano za kwotę 3,27 mld euro około 3 000 projektów służących wspieraniu wymiany doświadczeń w celu wdrożenia europejskiej strategii zatrudnienia.

| 61. | Wyraża również uznanie dla działań Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który w okresie programowania 2000-2006 uruchomił około 71 % swoich środków na projekty z zakresu polityki regionalnej. |
| --- | --- |

61.

Wyraża również uznanie dla działań Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który w okresie programowania 2000-2006 uruchomił około 71 % swoich środków na projekty z zakresu polityki regionalnej.

| 62. | Zwraca uwagę na fakt, że całkowite skutki okresu programowania 2000-2006 będzie można ocenić dopiero w roku 2008 z chwilą zamknięcia wypłat za ten okres i w związku z tym zwraca się do Komisji o uznanie oceny okresu 2000-2006 za zasadniczy element następnego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej i społecznej. |
| --- | --- |

62.

Zwraca uwagę na fakt, że całkowite skutki okresu programowania 2000-2006 będzie można ocenić dopiero w roku 2008 z chwilą zamknięcia wypłat za ten okres i w związku z tym zwraca się do Komisji o uznanie oceny okresu 2000-2006 za zasadniczy element następnego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej i społecznej.

Wpływ polityki krajowej na spójność gospodarczą i społeczną

| 63. | Stwierdza, że wysiłki państw członkowskich na rzecz spójności społeczno-gospodarczej podejmowane są w kontekście ogólnej konsolidacji budżetów i krajowych działań reformatorskich, mających na celu realizację zmienionej strategii lizbońskiej. |
| --- | --- |

63.

Stwierdza, że wysiłki państw członkowskich na rzecz spójności społeczno-gospodarczej podejmowane są w kontekście ogólnej konsolidacji budżetów i krajowych działań reformatorskich, mających na celu realizację zmienionej strategii lizbońskiej.

| 64. | W tym kontekście przyjmuje do wiadomości, że w wielu państwach członkowskich, z wyjątkiem państw objętych Funduszem Spójności, inwestycje publiczne zostały zmniejszone z 2,9 % PKB w roku 1993 do 2,4 % w roku 2005. Natomiast publiczne nakłady inwestycyjne w państwach, które przystąpiły do Unii w roku 2004, znacznie wzrosły i przekraczają obecnie o około 50 % analogiczne nakłady w pozostałych państwach członkowskich. |
| --- | --- |

64.

W tym kontekście przyjmuje do wiadomości, że w wielu państwach członkowskich, z wyjątkiem państw objętych Funduszem Spójności, inwestycje publiczne zostały zmniejszone z 2,9 % PKB w roku 1993 do 2,4 % w roku 2005. Natomiast publiczne nakłady inwestycyjne w państwach, które przystąpiły do Unii w roku 2004, znacznie wzrosły i przekraczają obecnie o około 50 % analogiczne nakłady w pozostałych państwach członkowskich.

| 65. | Stwierdza, że zwiększanie nakładów w nowych państwach członkowskich miało miejsce przy prowadzonych równocześnie działaniach konsolidacyjnych. |
| --- | --- |

65.

Stwierdza, że zwiększanie nakładów w nowych państwach członkowskich miało miejsce przy prowadzonych równocześnie działaniach konsolidacyjnych.

| 66. | Podkreśla ogólną tendencję, zgodnie z którą pomimo trudnej sytuacji budżetów publicznych w wyniku dokonanych przegrupowań środki na działania w sferze spójności gospodarczej i społecznej w zakresie inwestycji gospodarczych uległy jedynie minimalnemu obniżeniu, a w niektórych przypadkach nawet wzrosły. |
| --- | --- |

66.

Podkreśla ogólną tendencję, zgodnie z którą pomimo trudnej sytuacji budżetów publicznych w wyniku dokonanych przegrupowań środki na działania w sferze spójności gospodarczej i społecznej w zakresie inwestycji gospodarczych uległy jedynie minimalnemu obniżeniu, a w niektórych przypadkach nawet wzrosły.

| 67. | Ubolewa nad faktem, że w kontekście analizy budżetów publicznych w niewystarczającym stopniu uwzględniono szczególną sytuację poszczególnych krajów, jak na przykład konieczność konsolidacji wydatków publicznych w następstwie zjednoczenia Niemiec. |
| --- | --- |

67.

Ubolewa nad faktem, że w kontekście analizy budżetów publicznych w niewystarczającym stopniu uwzględniono szczególną sytuację poszczególnych krajów, jak na przykład konieczność konsolidacji wydatków publicznych w następstwie zjednoczenia Niemiec.

| 68. | Z zadowoleniem przyjmuje ogólną tendencję w wielu państwach członkowskich, aby w większym stopniu uwzględniać władze lokalne i regionalne jako partnerów inwestycji publicznych, jak — zgodnie ze sprawozdaniem — ma to miejsce przede wszystkim w Danii, Hiszpanii, Włoszech, Portugalii, Wielkiej Brytanii i Finlandii, gdzie udział władz lokalnych i regionalnych w inwestycjach publicznych w latach 1995-2004 wzrósł o prawie 10 %. |
| --- | --- |

68.

Z zadowoleniem przyjmuje ogólną tendencję w wielu państwach członkowskich, aby w większym stopniu uwzględniać władze lokalne i regionalne jako partnerów inwestycji publicznych, jak — zgodnie ze sprawozdaniem — ma to miejsce przede wszystkim w Danii, Hiszpanii, Włoszech, Portugalii, Wielkiej Brytanii i Finlandii, gdzie udział władz lokalnych i regionalnych w inwestycjach publicznych w latach 1995-2004 wzrósł o prawie 10 %.

| 69. | Przyjmuje do wiadomości, że udział władz lokalnych i regionalnych w publicznych nakładach inwestycyjnych w nowych państwach członkowskich z wyjątkiem Polski, Czech i Łotwy wynosi znacznie poniżej 50 % tych nakładów. |
| --- | --- |

69.

Przyjmuje do wiadomości, że udział władz lokalnych i regionalnych w publicznych nakładach inwestycyjnych w nowych państwach członkowskich z wyjątkiem Polski, Czech i Łotwy wynosi znacznie poniżej 50 % tych nakładów.

| 70. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, iż istnieje związek pomiędzy wskaźnikiem absorpcji i jakością projektów inwestycyjnych a stopniem decentralizacji, pod warunkiem że na szczeblu zdecentralizowanym funkcjonuje sprawna administracja. |
| --- | --- |

70.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, iż istnieje związek pomiędzy wskaźnikiem absorpcji i jakością projektów inwestycyjnych a stopniem decentralizacji, pod warunkiem że na szczeblu zdecentralizowanym funkcjonuje sprawna administracja.

| 71. | Przyjmuje z zadowoleniem zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia na temat relacji między wysokimi transferami z funduszy strukturalnych a rosnącą stabilizacją gospodarczą w nowych państwach członkowskich. Nowe państwa członkowskie mogły dzięki temu osiągnąć wysoki wzrost gospodarczy w połączeniu z konsolidacją finansów publicznych. Tym samym bardzo wyraźne stają się skutki polityki europejskiej łączącej stabilność polityki finansowej w odniesieniu do euro z interwencyjną działalnością w ramach funduszy strukturalnych na rzecz rozwoju i spójności. Łączenie tych elementów pozwoliło również utrzymać w minionych latach stosunkowo stabilne kursy wymiany walut wobec euro. |
| --- | --- |

71.

Przyjmuje z zadowoleniem zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia na temat relacji między wysokimi transferami z funduszy strukturalnych a rosnącą stabilizacją gospodarczą w nowych państwach członkowskich. Nowe państwa członkowskie mogły dzięki temu osiągnąć wysoki wzrost gospodarczy w połączeniu z konsolidacją finansów publicznych. Tym samym bardzo wyraźne stają się skutki polityki europejskiej łączącej stabilność polityki finansowej w odniesieniu do euro z interwencyjną działalnością w ramach funduszy strukturalnych na rzecz rozwoju i spójności. Łączenie tych elementów pozwoliło również utrzymać w minionych latach stosunkowo stabilne kursy wymiany walut wobec euro.

Wpływ polityk wspólnotowych na spójność społeczno-gospodarczą

| 72. | W kontekście europejskiej polityki badań i rozwoju podkreśla ukierunkowanie programów przede wszystkim na wzmocnienie konkurencyjności Europy w świecie. Przewidziane na ten cel środki będą zatem rozdysponowywane w ramach ogólnoeuropejskich przetargów. |
| --- | --- |

72.

W kontekście europejskiej polityki badań i rozwoju podkreśla ukierunkowanie programów przede wszystkim na wzmocnienie konkurencyjności Europy w świecie. Przewidziane na ten cel środki będą zatem rozdysponowywane w ramach ogólnoeuropejskich przetargów.

| 73. | Przyjmuje też do wiadomości, że zaledwie 18 % instytucji, które uczestniczyły w szóstym ramowym programie badań, pochodziło z regionów słabiej rozwiniętych, i popiera pogląd zawarty w sprawozdaniu, zgodnie z którym wspieranie badań w Europie oraz polityka spójności w swoich działaniach na rzecz poprawy badań i rozwoju dążą do uzupełniających się celów, i jednocześnie wyraża zadowolenie z faktu, że w ramach siódmego programu badań inicjatywy takie jak KnowReg2 spowodują wzmocnienie regionalnego wymiaru wspierania europejskich prac badawczych. |
| --- | --- |

73.

Przyjmuje też do wiadomości, że zaledwie 18 % instytucji, które uczestniczyły w szóstym ramowym programie badań, pochodziło z regionów słabiej rozwiniętych, i popiera pogląd zawarty w sprawozdaniu, zgodnie z którym wspieranie badań w Europie oraz polityka spójności w swoich działaniach na rzecz poprawy badań i rozwoju dążą do uzupełniających się celów, i jednocześnie wyraża zadowolenie z faktu, że w ramach siódmego programu badań inicjatywy takie jak KnowReg2 spowodują wzmocnienie regionalnego wymiaru wspierania europejskich prac badawczych.

| 74. | Podkreśla, że Program ramowy UE na rzecz konkurencyjności i innowacyjności (CIP) może stanowić sensowne uzupełnienie działań z zakresu polityki spójności na przykład w odniesieniu do wspierania MŚP lub promowania energii odnawialnych. |
| --- | --- |

74.

Podkreśla, że Program ramowy UE na rzecz konkurencyjności i innowacyjności (CIP) może stanowić sensowne uzupełnienie działań z zakresu polityki spójności na przykład w odniesieniu do wspierania MŚP lub promowania energii odnawialnych.

| 75. | W odniesieniu do europejskiej polityki ochrony konkurencji podkreśla zawarte w sprawozdaniu informacje, że pomoc państwa dla regionów słabiej rozwiniętych przyznawana zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE uległa zmniejszeniu z 19 mld euro w 2003 roku do 11 mld euro w roku 2005. |
| --- | --- |

75.

W odniesieniu do europejskiej polityki ochrony konkurencji podkreśla zawarte w sprawozdaniu informacje, że pomoc państwa dla regionów słabiej rozwiniętych przyznawana zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE uległa zmniejszeniu z 19 mld euro w 2003 roku do 11 mld euro w roku 2005.

| 76. | Zaznacza, że równolegle do obniżenia pomocy przyznawanej zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE pomoc państwa w krajach objętych polityką spójności w coraz większym stopniu kierowała się celami z Lizbony i Göteborga (środowisko naturalne, pomoc regionalna, MŚP, zatrudnienie, kształcenie i badania). Ponad połowa państw członkowskich skoncentrowała swoją pomoc na tego rodzaju celach horyzontalnych. |
| --- | --- |

76.

Zaznacza, że równolegle do obniżenia pomocy przyznawanej zgodnie z art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE pomoc państwa w krajach objętych polityką spójności w coraz większym stopniu kierowała się celami z Lizbony i Göteborga (środowisko naturalne, pomoc regionalna, MŚP, zatrudnienie, kształcenie i badania). Ponad połowa państw członkowskich skoncentrowała swoją pomoc na tego rodzaju celach horyzontalnych.

| 77. | Przyjmuje do wiadomości, że mimo rozszerzenia Unii Europejskiej w nowym okresie programowania zaledwie 34 % ludności mieszka na obszarach słabo rozwiniętych w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE. |
| --- | --- |

77.

Przyjmuje do wiadomości, że mimo rozszerzenia Unii Europejskiej w nowym okresie programowania zaledwie 34 % ludności mieszka na obszarach słabo rozwiniętych w rozumieniu art. 87 ust. 3 lit. a) traktatu WE.

| 78. | Przyjmuje do wiadomości zawartą w sprawozdaniu informację, że regulacje rynkowe wspólnej polityki rolnej faworyzują przede wszystkim silniejsze regiony o większych jednostkach produkcyjnych, podkreśla konieczność uruchomienia w bieżącym okresie programowania instrumentów na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przede wszystkim w regionach objętych celem „Konwergencja” i wyraża zadowolenie z możliwości dalszego zwiększenia w obecnym okresie programowania środków przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich dzięki modulacji. |
| --- | --- |

78.

Przyjmuje do wiadomości zawartą w sprawozdaniu informację, że regulacje rynkowe wspólnej polityki rolnej faworyzują przede wszystkim silniejsze regiony o większych jednostkach produkcyjnych, podkreśla konieczność uruchomienia w bieżącym okresie programowania instrumentów na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przede wszystkim w regionach objętych celem „Konwergencja” i wyraża zadowolenie z możliwości dalszego zwiększenia w obecnym okresie programowania środków przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich dzięki modulacji.

| 79. | Zwraca uwagę na wyzwanie stojące zwłaszcza przed krajami o wysokim udziale zatrudnienia w rolnictwie, które muszą w najbliższych latach przejść na rolnictwo konkurencyjne i jednocześnie zdywersyfikować działalność gospodarczą na obszarach wiejskich. |
| --- | --- |

79.

Zwraca uwagę na wyzwanie stojące zwłaszcza przed krajami o wysokim udziale zatrudnienia w rolnictwie, które muszą w najbliższych latach przejść na rolnictwo konkurencyjne i jednocześnie zdywersyfikować działalność gospodarczą na obszarach wiejskich.

| 80. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że w kontekście budżetu UE polityka spójności odegrała zasadniczą rolę w rozwoju Unii Europejskiej, by zapewnić każdemu obywatelowi Unii udział w europejskim jednolitym rynku na takich samych prawach. |
| --- | --- |

80.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że w kontekście budżetu UE polityka spójności odegrała zasadniczą rolę w rozwoju Unii Europejskiej, by zapewnić każdemu obywatelowi Unii udział w europejskim jednolitym rynku na takich samych prawach.

| 81. | W odniesieniu do europejskiej polityki budżetowej przyjmuje do wiadomości, że polityka spójności stanowi obecnie około jednej trzeciej wydatków UE, a w roku 2013 osiągnie około 54,2 mld euro, i zaznacza, że względny udział polityki spójności, mierzony względem PKB Unii, zmniejszy się w roku 2013 do około 0,35 % — w porównaniu do prawie 0,4 % w roku 2004. |
| --- | --- |

81.

W odniesieniu do europejskiej polityki budżetowej przyjmuje do wiadomości, że polityka spójności stanowi obecnie około jednej trzeciej wydatków UE, a w roku 2013 osiągnie około 54,2 mld euro, i zaznacza, że względny udział polityki spójności, mierzony względem PKB Unii, zmniejszy się w roku 2013 do około 0,35 % — w porównaniu do prawie 0,4 % w roku 2004.

| 82. | Podkreśla, że w związku z rozszerzeniem UE pod koniec bieżącego okresu programowania około 85 % środków przeznaczonych na politykę spójności — w porównaniu z 56 % w roku 1989 — trafi do regionów słabiej rozwiniętych. Nowe państwa członkowskie otrzymają prawdopodobnie 52 % wszystkich środków, mimo że zamieszkiwane są przez zaledwie 21 % ludności UE. |
| --- | --- |

82.

Podkreśla, że w związku z rozszerzeniem UE pod koniec bieżącego okresu programowania około 85 % środków przeznaczonych na politykę spójności — w porównaniu z 56 % w roku 1989 — trafi do regionów słabiej rozwiniętych. Nowe państwa członkowskie otrzymają prawdopodobnie 52 % wszystkich środków, mimo że zamieszkiwane są przez zaledwie 21 % ludności UE.

| 83. | Ubolewa, że w odnośnym rozdziale sprawozdania nie przedstawiono kompleksowej koncepcji wzmocnienia wzajemnego oddziaływania polityki spójności i pozostałych obszarów polityki Wspólnoty, i w kontekście planowanej reformy systemu finansowego UE wzywa Komisję do uzupełnienia powyższego braku w jednym z najbliższych sprawozdań okresowych. |
| --- | --- |

83.

Ubolewa, że w odnośnym rozdziale sprawozdania nie przedstawiono kompleksowej koncepcji wzmocnienia wzajemnego oddziaływania polityki spójności i pozostałych obszarów polityki Wspólnoty, i w kontekście planowanej reformy systemu finansowego UE wzywa Komisję do uzupełnienia powyższego braku w jednym z najbliższych sprawozdań okresowych.

| 84. | Podkreśla potrzebę dialogu między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w celu zbadania i uwzględnienia ewentualnych skutków prawodawstwa europejskiego dla zrównoważonego rozwoju miast i regionów, jak również lepszego skoordynowania strategii i inicjatyw UE w zakresie polityki miejskiej i polityki regionalnej w ramach istniejących procedur (np. analizy oddziaływania). Apeluje do Komisji Europejskiej o możliwie wczesne włączenie go we wspomniane procesy. |
| --- | --- |

84.

Podkreśla potrzebę dialogu między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami, w celu zbadania i uwzględnienia ewentualnych skutków prawodawstwa europejskiego dla zrównoważonego rozwoju miast i regionów, jak również lepszego skoordynowania strategii i inicjatyw UE w zakresie polityki miejskiej i polityki regionalnej w ramach istniejących procedur (np. analizy oddziaływania). Apeluje do Komisji Europejskiej o możliwie wczesne włączenie go we wspomniane procesy.

Reforma polityki spójności 2007-2013

| 85. | Przyjmuje do wiadomości zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że celem reformy polityki spójności na okres 2007-2013 jest zachowanie sprawdzonych zasad dotyczących programowania, partnerstwa, współfinansowania i oceny oraz wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie wzmocnienia działań strategicznych, dalszej decentralizacji, poprawy skutków działań i uproszczenia administracji. |
| --- | --- |

85.

Przyjmuje do wiadomości zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że celem reformy polityki spójności na okres 2007-2013 jest zachowanie sprawdzonych zasad dotyczących programowania, partnerstwa, współfinansowania i oceny oraz wprowadzenie nowych rozwiązań w zakresie wzmocnienia działań strategicznych, dalszej decentralizacji, poprawy skutków działań i uproszczenia administracji.

| 86. | Podkreśla ścisłe powiązanie polityki spójności ze strategią lizbońską, co w procesie programowania doprowadziło do silniejszego ukierunkowania programów na wzrost gospodarczy i zwiększenie zatrudnienia. Można to jednak zagwarantować tylko wówczas, gdy w państwach członkowskich zaistnieje ścisła wymiana między organami odpowiedzialnymi za politykę spójności i politykę strukturalną a instytucjami odpowiadającymi za opracowanie krajowych programów reform. |
| --- | --- |

86.

Podkreśla ścisłe powiązanie polityki spójności ze strategią lizbońską, co w procesie programowania doprowadziło do silniejszego ukierunkowania programów na wzrost gospodarczy i zwiększenie zatrudnienia. Można to jednak zagwarantować tylko wówczas, gdy w państwach członkowskich zaistnieje ścisła wymiana między organami odpowiedzialnymi za politykę spójności i politykę strukturalną a instytucjami odpowiadającymi za opracowanie krajowych programów reform.

| 87. | W odniesieniu do przeznaczenia środków z funduszy strukturalnych na realizację celów strategii lizbońskiej podkreśla, że około 64 % środków na rzecz konwergencji i ponad 80 % środków w ramach celu związanego z konkurencyjnością przeznaczono właśnie na te obszary, dzięki czemu wspólnie wyznaczone cele zostaną osiągnięte. Tym sposobem uruchomione zostaną inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy w wysokości 210 mld euro. |
| --- | --- |

87.

W odniesieniu do przeznaczenia środków z funduszy strukturalnych na realizację celów strategii lizbońskiej podkreśla, że około 64 % środków na rzecz konwergencji i ponad 80 % środków w ramach celu związanego z konkurencyjnością przeznaczono właśnie na te obszary, dzięki czemu wspólnie wyznaczone cele zostaną osiągnięte. Tym sposobem uruchomione zostaną inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy w wysokości 210 mld euro.

| 88. | W odniesieniu do ukierunkowania polityki spójności na cele lizbońskie zwraca uwagę na fakt, że wzmocnienie spójności społeczno-gospodarczej stanowi samodzielny cel Unii Europejskiej. W związku z tym nie należy tworzyć wrażenia, jakoby polityka spójności służyła wyłącznie osiągnięciu celów lizbońskich. |
| --- | --- |

88.

W odniesieniu do ukierunkowania polityki spójności na cele lizbońskie zwraca uwagę na fakt, że wzmocnienie spójności społeczno-gospodarczej stanowi samodzielny cel Unii Europejskiej. W związku z tym nie należy tworzyć wrażenia, jakoby polityka spójności służyła wyłącznie osiągnięciu celów lizbońskich.

| 89. | Wyraża uznanie dla starań Komisji Europejskiej na rzecz zapewnienia większej przejrzystości i pewności prawnej poprzez zastąpienie dotychczasowych dziesięciu rozporządzeń jednym jednolitym rozporządzeniem w sprawie funduszy. Dotyczy to również włączenia Funduszu Spójności do ogólnego rozporządzenia w sprawie funduszy. |
| --- | --- |

89.

Wyraża uznanie dla starań Komisji Europejskiej na rzecz zapewnienia większej przejrzystości i pewności prawnej poprzez zastąpienie dotychczasowych dziesięciu rozporządzeń jednym jednolitym rozporządzeniem w sprawie funduszy. Dotyczy to również włączenia Funduszu Spójności do ogólnego rozporządzenia w sprawie funduszy.

| 90. | Podkreśla, że dokonanie kompleksowej oceny skutków reformy dla programowania i wdrażania funduszy strukturalnych będzie możliwe dopiero po zatwierdzeniu i uruchomieniu programów operacyjnych, i wzywa Komisję Europejską do przedstawienia takiej oceny w jednym z kolejnych sprawozdań okresowych. |
| --- | --- |

90.

Podkreśla, że dokonanie kompleksowej oceny skutków reformy dla programowania i wdrażania funduszy strukturalnych będzie możliwe dopiero po zatwierdzeniu i uruchomieniu programów operacyjnych, i wzywa Komisję Europejską do przedstawienia takiej oceny w jednym z kolejnych sprawozdań okresowych.

| 91. | Wzywa, by w obliczu kluczowego znaczenia miast europejskich dla osiągnięcia celów strategii lizbońskiej i göteborskiej, jak i dla zapewnienia integracji społecznej (np. imigrantów), poświęcić wymiarowi miejskiemu osobny rozdział w piątym sprawozdaniu w sprawie spójności. |
| --- | --- |

91.

Wzywa, by w obliczu kluczowego znaczenia miast europejskich dla osiągnięcia celów strategii lizbońskiej i göteborskiej, jak i dla zapewnienia integracji społecznej (np. imigrantów), poświęcić wymiarowi miejskiemu osobny rozdział w piątym sprawozdaniu w sprawie spójności.

Nowe wyzwania

| 92. | Jest zdania, że czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowi wstęp do dyskusji na temat przyszłego kształtu polityki spójności na lata po 2013 roku; twierdzi, że niezbędna jest do tego wszechstronna analiza przyszłych wyzwań stojących przed polityką spójności i uważa, że stwierdzenia zawarte w komunikacie w sprawie czwartego sprawozdania w sprawie spójności stanowią pierwszy krok w tym kierunku. Ponadto zwraca uwagę, że poza polityką spójności także w ramach innych dziedzin polityki UE próbuje się podjąć wyzwania określone w sprawozdaniu. |
| --- | --- |

92.

Jest zdania, że czwarte sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej stanowi wstęp do dyskusji na temat przyszłego kształtu polityki spójności na lata po 2013 roku; twierdzi, że niezbędna jest do tego wszechstronna analiza przyszłych wyzwań stojących przed polityką spójności i uważa, że stwierdzenia zawarte w komunikacie w sprawie czwartego sprawozdania w sprawie spójności stanowią pierwszy krok w tym kierunku. Ponadto zwraca uwagę, że poza polityką spójności także w ramach innych dziedzin polityki UE próbuje się podjąć wyzwania określone w sprawozdaniu.

| 93. | Podkreśla nacisk na restrukturyzację i modernizację w państwach członkowskich, niezbędny w okresie globalizacji i rozszerzenia UE, przede wszystkim na szczeblu lokalnym i regionalnym. Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia, że skutki globalizacji będą różne dla poszczególnych gałęzi gospodarki i regionów, i ma świadomość faktu, że proces dostosowawczy okaże się konieczny nie tylko w słabiej rozwiniętych regionach, ale również w pozostałych regionach UE. Podczas tych procesów należy także pamiętać o kulturowym dziedzictwie regionów. |
| --- | --- |

93.

Podkreśla nacisk na restrukturyzację i modernizację w państwach członkowskich, niezbędny w okresie globalizacji i rozszerzenia UE, przede wszystkim na szczeblu lokalnym i regionalnym. Zwraca uwagę na zawarte w sprawozdaniu stwierdzenia, że skutki globalizacji będą różne dla poszczególnych gałęzi gospodarki i regionów, i ma świadomość faktu, że proces dostosowawczy okaże się konieczny nie tylko w słabiej rozwiniętych regionach, ale również w pozostałych regionach UE. Podczas tych procesów należy także pamiętać o kulturowym dziedzictwie regionów.

| 94. | Zaznacza jednak, że zasadnicze wyzwanie dla polityki spójności tkwi we wzmacnianiu zdolności przystosowywania się do przemian gospodarczych poprzez wspieranie rozwoju technologicznego oraz kształcenia i szkolenia, tak aby umożliwić wykorzystanie szans, jakie niesie ze sobą globalizacja. |
| --- | --- |

94.

Zaznacza jednak, że zasadnicze wyzwanie dla polityki spójności tkwi we wzmacnianiu zdolności przystosowywania się do przemian gospodarczych poprzez wspieranie rozwoju technologicznego oraz kształcenia i szkolenia, tak aby umożliwić wykorzystanie szans, jakie niesie ze sobą globalizacja.

| 95. | Stwierdza, że także zmiany klimatyczne będą miały różne skutki dla poszczególnych regionów Europy, co będzie się wiązało z koniecznością przeprowadzenia restrukturyzacji i wprowadzenia środków dostosowawczych na przykład w kontekście ochrony przeciwpowodziowej i wpływu zmieniających się warunków klimatycznych na rolnictwo. Jednocześnie upowszechnienie odnawialnych źródeł energii stwarza nowe możliwości wzrostu gospodarczego i zwiększenia zatrudnienia, jak również otwarcia nowych rynków światowych. |
| --- | --- |

95.

Stwierdza, że także zmiany klimatyczne będą miały różne skutki dla poszczególnych regionów Europy, co będzie się wiązało z koniecznością przeprowadzenia restrukturyzacji i wprowadzenia środków dostosowawczych na przykład w kontekście ochrony przeciwpowodziowej i wpływu zmieniających się warunków klimatycznych na rolnictwo. Jednocześnie upowszechnienie odnawialnych źródeł energii stwarza nowe możliwości wzrostu gospodarczego i zwiększenia zatrudnienia, jak również otwarcia nowych rynków światowych.

| 96. | Podziela zawarty w sprawozdaniu pogląd, że wzrost cen energii dotknie przede wszystkim regiony o niskiej efektywności energetycznej oraz energochłonne sektory gospodarki. Jednocześnie wzrost cen energii stawia najbardziej oddalone regiony, wyspy oraz górskie i peryferyjne obszary UE w obliczu konieczności zachowania swojego potencjału wzrostu mimo rosnących kosztów transportu. |
| --- | --- |

96.

Podziela zawarty w sprawozdaniu pogląd, że wzrost cen energii dotknie przede wszystkim regiony o niskiej efektywności energetycznej oraz energochłonne sektory gospodarki. Jednocześnie wzrost cen energii stawia najbardziej oddalone regiony, wyspy oraz górskie i peryferyjne obszary UE w obliczu konieczności zachowania swojego potencjału wzrostu mimo rosnących kosztów transportu.

| 97. | Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że zmiany demograficzne mogą stopniowo stać się zasadniczym czynnikiem hamującym wzrost i rozwój w wielu regionach Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

97.

Podkreśla zawarte w sprawozdaniu stwierdzenie, że zmiany demograficzne mogą stopniowo stać się zasadniczym czynnikiem hamującym wzrost i rozwój w wielu regionach Unii Europejskiej.

| 98. | Jest zatem zdania, że inicjatywy regionów dotyczące poprawy ogólnego poziomu wykształcenia i obniżenia wskaźnika przerywania nauki stanowią istotny warunek łagodzenia skutków starzenia się społeczeństwa dzięki zwiększeniu wydajności i tworzeniu wartości dodanej. |
| --- | --- |

98.

Jest zatem zdania, że inicjatywy regionów dotyczące poprawy ogólnego poziomu wykształcenia i obniżenia wskaźnika przerywania nauki stanowią istotny warunek łagodzenia skutków starzenia się społeczeństwa dzięki zwiększeniu wydajności i tworzeniu wartości dodanej.

Przyszłość polityki spójności

| 99. | Zwraca uwagę na fakt, że debata o przyszłym kształcie polityki spójności w najbliższych latach będzie iść w parze z dyskusją na temat reformy budżetu UE. Stąd też w przyszłym roku trzeba opracować możliwości i dokonać oceny istniejących obecnie obszarów polityki UE. Jednocześnie przygotowane przez Komisję Europejską piąte okresowe sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej będzie stanowiło dalszy wkład w dyskusję. |
| --- | --- |

99.

Zwraca uwagę na fakt, że debata o przyszłym kształcie polityki spójności w najbliższych latach będzie iść w parze z dyskusją na temat reformy budżetu UE. Stąd też w przyszłym roku trzeba opracować możliwości i dokonać oceny istniejących obecnie obszarów polityki UE. Jednocześnie przygotowane przez Komisję Europejską piąte okresowe sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej i społecznej będzie stanowiło dalszy wkład w dyskusję.

| 100. | Jest zdania, że pytania, jakie Komisja Europejska postawiła w komunikacie dotyczącym sprawozdania w sprawie spójności stanowią pierwszy wkład w przyszłą dyskusję i poddaje następujące pierwsze wątki odpowiedzi. |
| --- | --- |

100.

Jest zdania, że pytania, jakie Komisja Europejska postawiła w komunikacie dotyczącym sprawozdania w sprawie spójności stanowią pierwszy wkład w przyszłą dyskusję i poddaje następujące pierwsze wątki odpowiedzi.

W jakim stopniu przystosowano politykę spójności do nowych wyzwań, z którymi europejskie regiony będą musiały zmierzyć się w nadchodzących latach?

| 101. | Zaznacza, że regiony europejskie będą mogły sprostać stojącym przed nimi wyzwaniom pod warunkiem istnienia równowagi pomiędzy ogólnoeuropejskimi strategicznymi wytycznymi a elastycznością niezbędną do wykorzystywania środków na szczeblu regionalnym. |
| --- | --- |

101.

Zaznacza, że regiony europejskie będą mogły sprostać stojącym przed nimi wyzwaniom pod warunkiem istnienia równowagi pomiędzy ogólnoeuropejskimi strategicznymi wytycznymi a elastycznością niezbędną do wykorzystywania środków na szczeblu regionalnym.

| 102. | Dostrzega potrzebę działań na rzecz opracowania szczególnych strategii na przyszłość, tak aby odpowiednio wcześnie określić przyszłe wyzwania w regionach i drogą porównań ogólnoeuropejskich określić pozycję poszczególnych regionów w Europie. Zarazem jednak należy rozważyć, czy i w jakim stopniu do oceny polityki spójności powinno się zastosować także inne wskaźniki. |
| --- | --- |

102.

Dostrzega potrzebę działań na rzecz opracowania szczególnych strategii na przyszłość, tak aby odpowiednio wcześnie określić przyszłe wyzwania w regionach i drogą porównań ogólnoeuropejskich określić pozycję poszczególnych regionów w Europie. Zarazem jednak należy rozważyć, czy i w jakim stopniu do oceny polityki spójności powinno się zastosować także inne wskaźniki.

| 103. | Podkreśla, że należy krzewić szerszą wymianę pomysłów i współpracę nad nowymi koncepcjami i modelami polityki regionalnej pomiędzy badaczami, krajowymi ośrodkami badawczymi i regionalnymi stowarzyszeniami badawczymi, w celu wypracowania skuteczniejszych metod propagowania idei i ich praktycznego zastosowania w planowaniu, wdrażaniu i ocenie działań. Wnioskuje o to, by Komisja Europejska zapewniła odpowiednie mechanizmy wspierające współpracę, nawiązywanie kontaktów i propagowanie informacji w tym zakresie. |
| --- | --- |

103.

Podkreśla, że należy krzewić szerszą wymianę pomysłów i współpracę nad nowymi koncepcjami i modelami polityki regionalnej pomiędzy badaczami, krajowymi ośrodkami badawczymi i regionalnymi stowarzyszeniami badawczymi, w celu wypracowania skuteczniejszych metod propagowania idei i ich praktycznego zastosowania w planowaniu, wdrażaniu i ocenie działań. Wnioskuje o to, by Komisja Europejska zapewniła odpowiednie mechanizmy wspierające współpracę, nawiązywanie kontaktów i propagowanie informacji w tym zakresie.

Jakiej może być reakcja polityki regionalnej na globalizację?

| 104. | Dostrzega w globalizacji proces wciąż postępujących przemian strukturalnych, niosący zarówno szanse, jak i zagrożenia dla regionów i lokalnych społeczności w Europie. |
| --- | --- |

104.

Dostrzega w globalizacji proces wciąż postępujących przemian strukturalnych, niosący zarówno szanse, jak i zagrożenia dla regionów i lokalnych społeczności w Europie.

| 105. | Polityka regionalna umożliwia odpowiednie zajmowanie się niektórymi skutkami gospodarczymi i społecznymi globalizacji, gdyż udziela ona odpowiedzi przekrojowych i w kontekście lokalnym. |
| --- | --- |

105.

Polityka regionalna umożliwia odpowiednie zajmowanie się niektórymi skutkami gospodarczymi i społecznymi globalizacji, gdyż udziela ona odpowiedzi przekrojowych i w kontekście lokalnym.

| 106. | Wyraża zadowolenie z faktu, że w sprawozdaniu w sprawie spójności po raz pierwszy dokładniej zajęto się polityką regionalną innych krajów, przede wszystkim Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin, co uważa za istotny wkład w dokonywanie porównań w skali ogólnoświatowej oraz w wymianę informacji na temat regionalnych strategii rozwoju. |
| --- | --- |

106.

Wyraża zadowolenie z faktu, że w sprawozdaniu w sprawie spójności po raz pierwszy dokładniej zajęto się polityką regionalną innych krajów, przede wszystkim Stanów Zjednoczonych, Rosji i Chin, co uważa za istotny wkład w dokonywanie porównań w skali ogólnoświatowej oraz w wymianę informacji na temat regionalnych strategii rozwoju.

| 107. | Wzywa Komisję do bliższego naświetlenia regionalnych i sektorowych skutków globalizacji także w przyszłości, aby tą drogą dostarczyć administracji na szczeblu lokalnym i regionalnym istotnych informacji na temat tendencji i wyzwań w zakresie globalizacji na szczeblu regionalnym. |
| --- | --- |

107.

Wzywa Komisję do bliższego naświetlenia regionalnych i sektorowych skutków globalizacji także w przyszłości, aby tą drogą dostarczyć administracji na szczeblu lokalnym i regionalnym istotnych informacji na temat tendencji i wyzwań w zakresie globalizacji na szczeblu regionalnym.

| 108. | Jest zdania, że sposobem na utrzymanie także w przyszłości osiągniętego poziomu rozwoju w światowej walce konkurencyjnej o rynki i przedsiębiorstwa jest przede wszystkim perspektywiczna polityka regionalna, oparta na umacnianiu czynników podażowych. |
| --- | --- |

108.

Jest zdania, że sposobem na utrzymanie także w przyszłości osiągniętego poziomu rozwoju w światowej walce konkurencyjnej o rynki i przedsiębiorstwa jest przede wszystkim perspektywiczna polityka regionalna, oparta na umacnianiu czynników podażowych.

| 109. | Podkreśla, że należy uznać globalizację za proces nieodwracalny i opracować strategie rozwoju dostosowane dzięki innowacjom i wydajności do potrzeb regionalnych. |
| --- | --- |

109.

Podkreśla, że należy uznać globalizację za proces nieodwracalny i opracować strategie rozwoju dostosowane dzięki innowacjom i wydajności do potrzeb regionalnych.

Jaką rolę może odegrać polityka spójności w odniesieniu do zmian klimatycznych?

| 110. | Jest zdania, że zmiany klimatyczne stanowią jedno z największych globalnych wyzwań, któremu można sprostać jedynie poprzez opracowanie międzynarodowej i zintegrowanej koncepcji z zastosowaniem licznych pakietów działań. |
| --- | --- |

110.

Jest zdania, że zmiany klimatyczne stanowią jedno z największych globalnych wyzwań, któremu można sprostać jedynie poprzez opracowanie międzynarodowej i zintegrowanej koncepcji z zastosowaniem licznych pakietów działań.

| 111. | Jest zdania, że rola polityki spójności polega przede wszystkim na dalszej redukcji emisji dwutlenku węgla, zwiększaniu efektywności energetycznej i wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach. Korzystny dla tych regionów jest fakt, że już dziś powstają w tych dziedzinach nowe rynki i nowe przedsiębiorstwa. |
| --- | --- |

111.

Jest zdania, że rola polityki spójności polega przede wszystkim na dalszej redukcji emisji dwutlenku węgla, zwiększaniu efektywności energetycznej i wykorzystywaniu odnawialnych źródeł energii zwłaszcza w słabiej rozwiniętych regionach. Korzystny dla tych regionów jest fakt, że już dziś powstają w tych dziedzinach nowe rynki i nowe przedsiębiorstwa.

| 112. | Podkreśla jednak granice polityki spójności, która nie może na przykład naprawić błędów wynikających z niewłaściwej polityki przydzielania środków czy też ewentualnego zniekształcenia warunków konkurencji w handlu uprawnieniami do emisji. |
| --- | --- |

112.

Podkreśla jednak granice polityki spójności, która nie może na przykład naprawić błędów wynikających z niewłaściwej polityki przydzielania środków czy też ewentualnego zniekształcenia warunków konkurencji w handlu uprawnieniami do emisji.

Jak można dalej rozwijać problematykę wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w ramach polityki spójności?

| 113. | Jest zdania, że również w przyszłości polityka spójności musi kierować się zasadą solidarności i nadal koncentrować się na wzroście gospodarczym i zatrudnieniu. W celu poprawienia jej skuteczności Komitet Regionów utworzył platformę monitorowania strategii lizbońskiej umożliwiającą władzom lokalnym i regionalnym partnerskie współdziałanie oraz wymianę sprawdzonych rozwiązań w tym zakresie. |
| --- | --- |

113.

Jest zdania, że również w przyszłości polityka spójności musi kierować się zasadą solidarności i nadal koncentrować się na wzroście gospodarczym i zatrudnieniu. W celu poprawienia jej skuteczności Komitet Regionów utworzył platformę monitorowania strategii lizbońskiej umożliwiającą władzom lokalnym i regionalnym partnerskie współdziałanie oraz wymianę sprawdzonych rozwiązań w tym zakresie.

| 114. | Dlatego uważa za konieczne wyjaśnienie, jaką rolę powinny odegrać przyszłe instrumenty wsparcia w realizacji tych celów np. w kontekście przekształcenia dotacji bezzwrotnych w fundusze odnawialne. |
| --- | --- |

114.

Dlatego uważa za konieczne wyjaśnienie, jaką rolę powinny odegrać przyszłe instrumenty wsparcia w realizacji tych celów np. w kontekście przekształcenia dotacji bezzwrotnych w fundusze odnawialne.

| 115. | Zwraca uwagę, iż przyszła polityka spójności musi uwzględnić fakt, że wzrost gospodarczy i zwiększenie zatrudnienia można osiągnąć zarówno poprzez umacnianie istniejących silnych stron Europy, jak i poprzez wyprowadzenie najsłabszych i obciążonych największymi problemami regionów z zacofania gospodarczego. Z analizy wiążących się z tym problemów wypływa też odpowiedź na pytanie o stopień koncentracji instrumentów polityki spójności na rozmaitych typach obszarów docelowych. |
| --- | --- |

115.

Zwraca uwagę, iż przyszła polityka spójności musi uwzględnić fakt, że wzrost gospodarczy i zwiększenie zatrudnienia można osiągnąć zarówno poprzez umacnianie istniejących silnych stron Europy, jak i poprzez wyprowadzenie najsłabszych i obciążonych największymi problemami regionów z zacofania gospodarczego. Z analizy wiążących się z tym problemów wypływa też odpowiedź na pytanie o stopień koncentracji instrumentów polityki spójności na rozmaitych typach obszarów docelowych.

| 116. | Wzywa Komisję do odnoszenia kwestii wzrostu gospodarczego i zatrudnienia nie tylko do polityki spójności, ale także do zbadania, jak pozostałe obszary polityki UE mogą wspólnie służyć temu nadrzędnemu celowi. |
| --- | --- |

116.

Wzywa Komisję do odnoszenia kwestii wzrostu gospodarczego i zatrudnienia nie tylko do polityki spójności, ale także do zbadania, jak pozostałe obszary polityki UE mogą wspólnie służyć temu nadrzędnemu celowi.

| 117. | W związku z tym zwraca uwagę na przegląd strategii rynku wewnętrznego, który będzie prowadzony równolegle z debatą na temat przyszłego kształtu polityki spójności. |
| --- | --- |

117.

W związku z tym zwraca uwagę na przegląd strategii rynku wewnętrznego, który będzie prowadzony równolegle z debatą na temat przyszłego kształtu polityki spójności.

Jaką rolę w przyszłości powinny odegrać władze lokalne i regionalne w polityce spójności, aby można było sprostać wyzwaniom?

| 118. | Potwierdza stwierdzenia zawarte w sprawozdaniu w sprawie spójności, że skuteczne włączenie lokalnych i regionalnych podmiotów doprowadziło do poprawy administracji i zwiększenia efektywności środków strukturalnych. |
| --- | --- |

118.

Potwierdza stwierdzenia zawarte w sprawozdaniu w sprawie spójności, że skuteczne włączenie lokalnych i regionalnych podmiotów doprowadziło do poprawy administracji i zwiększenia efektywności środków strukturalnych.

| 119. | W związku z tym wzywa do jeszcze większego niż dotychczas udziału władz lokalnych i regionalnych w planowaniu i wdrażaniu polityki spójności. |
| --- | --- |

119.

W związku z tym wzywa do jeszcze większego niż dotychczas udziału władz lokalnych i regionalnych w planowaniu i wdrażaniu polityki spójności.

Jak należy w przyszłości rozdzielić zakresy kompetencji w polityce spójności pomiędzy Wspólnotę, państwa członkowskie i regiony?

| 120. | Jest zdania, że dyskusja na temat kompetencji w polityce spójności będzie w dużej mierze uzależniona od przyszłych instrumentów i celów tej polityki, w związku z tym przypomina o trudnych negocjacjach dotyczących tych zagadnień w ramach debaty o perspektywach finansowych na lata 2007-2013. |
| --- | --- |

120.

Jest zdania, że dyskusja na temat kompetencji w polityce spójności będzie w dużej mierze uzależniona od przyszłych instrumentów i celów tej polityki, w związku z tym przypomina o trudnych negocjacjach dotyczących tych zagadnień w ramach debaty o perspektywach finansowych na lata 2007-2013.

| 121. | Proponuje Komisji dokonanie kompleksowej oceny dotychczasowych kompetencji w polityce spójności z uwzględnieniem doświadczeń dotyczących obecnego systemu zarządzania, przeglądu śródokresowego i długości okresu programowania. |
| --- | --- |

121.

Proponuje Komisji dokonanie kompleksowej oceny dotychczasowych kompetencji w polityce spójności z uwzględnieniem doświadczeń dotyczących obecnego systemu zarządzania, przeglądu śródokresowego i długości okresu programowania.

| 122. | Wzywa do osiągnięcia odpowiedniej równowagi pomiędzy założeniami odgórnymi ze strony UE a koniecznym elastycznym podejściem oddolnym przy wyborze instrumentów i ich wdrażaniu. |
| --- | --- |

122.

Wzywa do osiągnięcia odpowiedniej równowagi pomiędzy założeniami odgórnymi ze strony UE a koniecznym elastycznym podejściem oddolnym przy wyborze instrumentów i ich wdrażaniu.

W jaki sposób polityka spójności mogłaby skuteczniej niż dotychczas wesprzeć wysiłki krajowe?

| 123. | Jest zdania, że istotnym warunkiem poprawy europejskiej pomocy dla wysiłków czynionych na szczeblu krajowym jest wspólne pojmowanie zadań i celów polityki spójności. |
| --- | --- |

123.

Jest zdania, że istotnym warunkiem poprawy europejskiej pomocy dla wysiłków czynionych na szczeblu krajowym jest wspólne pojmowanie zadań i celów polityki spójności.

| 124. | Wzywa zatem Komisję do podjęcia z państwami członkowskimi dyskusji na temat wspólnych celów instrumentów krajowych i europejskich służących rozwojowi regionalnemu i jeszcze dokładniejszego dostosowania ich do siebie oraz do warunków działania władz lokalnych i regionalnych przy zachowaniu zasad subsydiarności i proporcjonalności. W dyskusji tej należy również uwzględnić kwestię przyszłej struktury oraz liczby i zadań europejskich instrumentów w zakresie polityki strukturalnej. |
| --- | --- |

124.

Wzywa zatem Komisję do podjęcia z państwami członkowskimi dyskusji na temat wspólnych celów instrumentów krajowych i europejskich służących rozwojowi regionalnemu i jeszcze dokładniejszego dostosowania ich do siebie oraz do warunków działania władz lokalnych i regionalnych przy zachowaniu zasad subsydiarności i proporcjonalności. W dyskusji tej należy również uwzględnić kwestię przyszłej struktury oraz liczby i zadań europejskich instrumentów w zakresie polityki strukturalnej.

| 125. | Podkreśla konieczność kontynuowania polityki spójności także poza regionami najsłabszymi i najbardziej obciążonymi problemami i stawia przy tym pytanie dotyczące sposobów zwiększenia skuteczności interwencji w tych regionach. |
| --- | --- |

125.

Podkreśla konieczność kontynuowania polityki spójności także poza regionami najsłabszymi i najbardziej obciążonymi problemami i stawia przy tym pytanie dotyczące sposobów zwiększenia skuteczności interwencji w tych regionach.

Jak można wzmocnić związki polityki spójności z innymi obszarami polityki krajowej i wspólnotowej?

| 126. | Dostrzega dużą potrzebę silniejszego zaakcentowania komplementarności europejskiej polityki spójności z pozostałymi dziedzinami polityki i w związku z tym uważa stwierdzenia zawarte w odpowiednim rozdziale sprawozdania w sprawie spójności za niewystarczające. |
| --- | --- |

126.

Dostrzega dużą potrzebę silniejszego zaakcentowania komplementarności europejskiej polityki spójności z pozostałymi dziedzinami polityki i w związku z tym uważa stwierdzenia zawarte w odpowiednim rozdziale sprawozdania w sprawie spójności za niewystarczające.

| 127. | Uważa, że przed rozpoczęciem debaty na temat przyszłego przeznaczenia budżetu UE należy przygotować rozsądne rozwiązanie, które umieści cele polityki spójności i pozostałe cele UE w odpowiednim kontekście. |
| --- | --- |

127.

Uważa, że przed rozpoczęciem debaty na temat przyszłego przeznaczenia budżetu UE należy przygotować rozsądne rozwiązanie, które umieści cele polityki spójności i pozostałe cele UE w odpowiednim kontekście.

| 128. | Podkreśla również konieczność szybkiego podjęcia dialogu z państwami członkowskimi na temat instrumentów stosowanych na szczeblu krajowym i możliwości powiązania ich z przyszłymi instrumentami polityki europejskiej. |
| --- | --- |

128.

Podkreśla również konieczność szybkiego podjęcia dialogu z państwami członkowskimi na temat instrumentów stosowanych na szczeblu krajowym i możliwości powiązania ich z przyszłymi instrumentami polityki europejskiej.

Jakie nowe możliwości współpracy międzyregionalnej otwierają się zarówno w ramach UE, jak i poza nią?

| 129. | Uważa, że wspieranie współpracy regionów wewnątrz Unii Europejskiej stanowi ważny instrument wymiany informacji na temat skuteczności wykorzystania środków pomocowych, przyszłych zagadnień i metod ich realizacji oraz porównania własnej zdolności. Podkreśla w szczególności, że inicjatywa Komisji zatytułowana „Regiony na rzecz zmian gospodarczych”, mająca na celu wspieranie modernizacji gospodarczej i rozwoju konkurencyjności, stanowi istotny potencjalny instrument służący podkreśleniu wartości doświadczeń oraz dobrych rozwiązań zebranych przez najbardziej zaawansowane regiony oraz ich rozpowszechnianiu. |
| --- | --- |

129.

Uważa, że wspieranie współpracy regionów wewnątrz Unii Europejskiej stanowi ważny instrument wymiany informacji na temat skuteczności wykorzystania środków pomocowych, przyszłych zagadnień i metod ich realizacji oraz porównania własnej zdolności. Podkreśla w szczególności, że inicjatywa Komisji zatytułowana „Regiony na rzecz zmian gospodarczych”, mająca na celu wspieranie modernizacji gospodarczej i rozwoju konkurencyjności, stanowi istotny potencjalny instrument służący podkreśleniu wartości doświadczeń oraz dobrych rozwiązań zebranych przez najbardziej zaawansowane regiony oraz ich rozpowszechnianiu.

| 130. | Uważa, że możliwość włączenia szczebla lokalnego i regionalnego do rozpoczętego niedawno zorganizowanego dialogu z Chinami i Rosją stanowi właściwy sposób poszukiwania nowych dróg w dziedzinie polityki regionalnej, udostępnienia tym krajom zdobytych doświadczeń, a tym samym wywierania stabilizującego wpływu na rozwój regionalny w tych krajach. |
| --- | --- |

130.

Uważa, że możliwość włączenia szczebla lokalnego i regionalnego do rozpoczętego niedawno zorganizowanego dialogu z Chinami i Rosją stanowi właściwy sposób poszukiwania nowych dróg w dziedzinie polityki regionalnej, udostępnienia tym krajom zdobytych doświadczeń, a tym samym wywierania stabilizującego wpływu na rozwój regionalny w tych krajach.

| 131. | Uważa, że Komitet Regionów jest ważnym pośrednikiem we wspieraniu dialogu regionów w Europie na temat przyszłego kształtu polityki spójności i poszukiwania nowych form współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej, zwłaszcza w pod względem zastosowania nowego instrumentu prawnego regulującego współpracę terytorialną. |
| --- | --- |

131.

Uważa, że Komitet Regionów jest ważnym pośrednikiem we wspieraniu dialogu regionów w Europie na temat przyszłego kształtu polityki spójności i poszukiwania nowych form współpracy transgranicznej, ponadnarodowej i międzyregionalnej, zwłaszcza w pod względem zastosowania nowego instrumentu prawnego regulującego współpracę terytorialną.

Wkład Komitetu Regionów w przyszłą debatę na temat polityki spójności

| 132. | Jest zdania, że szczegółowej odpowiedzi na powyższe pytania można po części udzielić jedynie przy ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami oraz instytucjami europejskimi, i dlatego uważa, że przedłożona tu pierwsza opinia stanowi jedynie wstęp do długofalowej dyskusji. |
| --- | --- |

132.

Jest zdania, że szczegółowej odpowiedzi na powyższe pytania można po części udzielić jedynie przy ścisłej współpracy z zainteresowanymi stronami oraz instytucjami europejskimi, i dlatego uważa, że przedłożona tu pierwsza opinia stanowi jedynie wstęp do długofalowej dyskusji.

| 133. | Zaznacza jednak, że niezależnie od tych pytań szerokiej dyskusji wymagają przyszłe zasady polityki spójności w odniesieniu do koncentracji, partnerstwa, programowania wieloletniego i zarządzania, dlatego też w ramach Komisji Polityki Spójności Terytorialnej powoła „grupę prospektywną”, która powinna występować jako partner w rozmowach z innymi instytucjami oraz służyć za forum dla dalszej debaty o przyszłości polityki spójności. |
| --- | --- |

133.

Zaznacza jednak, że niezależnie od tych pytań szerokiej dyskusji wymagają przyszłe zasady polityki spójności w odniesieniu do koncentracji, partnerstwa, programowania wieloletniego i zarządzania, dlatego też w ramach Komisji Polityki Spójności Terytorialnej powoła „grupę prospektywną”, która powinna występować jako partner w rozmowach z innymi instytucjami oraz służyć za forum dla dalszej debaty o przyszłości polityki spójności.

| 134. | Wzywa przede wszystkim Parlament Europejski do współpracy z Komitetem Regionów w poszukiwaniu możliwych odpowiedzi na postawione tu pytania, aby wnieść wspólny wkład w dyskusję o przyszłości europejskiej polityki spójności, a tym samym wszystkich obszarów polityki UE. |
| --- | --- |

134.

Wzywa przede wszystkim Parlament Europejski do współpracy z Komitetem Regionów w poszukiwaniu możliwych odpowiedzi na postawione tu pytania, aby wnieść wspólny wkład w dyskusję o przyszłości europejskiej polityki spójności, a tym samym wszystkich obszarów polityki UE.

| 135. | Proponuje ściślejszą współpracę Komisji Rozwoju Regionalnego w Parlamencie Europejskim z Komisją Polityki Spójności Terytorialnej na podstawie odpowiedniego porozumienia, aby w najbliższych latach mogły prowadzić doradztwo w sprawach przyszłych wyzwań stojących przed polityką spójności i służyć jako forum dla rozmów z Komisją Europejską. Tego rodzaju współpraca mogłaby przykładowo odbywać się za pośrednictwem wspólnej grupy roboczej obu komisji. |
| --- | --- |

135.

Proponuje ściślejszą współpracę Komisji Rozwoju Regionalnego w Parlamencie Europejskim z Komisją Polityki Spójności Terytorialnej na podstawie odpowiedniego porozumienia, aby w najbliższych latach mogły prowadzić doradztwo w sprawach przyszłych wyzwań stojących przed polityką spójności i służyć jako forum dla rozmów z Komisją Europejską. Tego rodzaju współpraca mogłaby przykładowo odbywać się za pośrednictwem wspólnej grupy roboczej obu komisji.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/16 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/16

---

Opinia Komitetu Regionów „Wspólnotowa strategia na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012”

(2008/C 53/03)

KOMITET REGIONÓW

| — | Jest zdania, że państwa członkowskie potrzebują wspomnianej strategii jako istotnej podstawy do opracowania własnych strategicznych planów rozwoju na rzecz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, które oddziałują w znaczący sposób zarówno na władze lokalne i regionalne, jak i na duże przedsiębiorstwa oraz MŚP. |
| --- | --- |

—

Jest zdania, że państwa członkowskie potrzebują wspomnianej strategii jako istotnej podstawy do opracowania własnych strategicznych planów rozwoju na rzecz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, które oddziałują w znaczący sposób zarówno na władze lokalne i regionalne, jak i na duże przedsiębiorstwa oraz MŚP.

| — | Podkreśla fakt, że władze lokalne i regionalne we wszystkich państwach członkowskich UE są jednym z ważniejszych pracodawców i dlatego są predestynowane do dawania przykładu we wszelkich inicjatywach w zakresie BHP. Z tego względu Komisja Europejska, realizując opracowaną strategię, powinna zwrócić szczególną uwagę na władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

—

Podkreśla fakt, że władze lokalne i regionalne we wszystkich państwach członkowskich UE są jednym z ważniejszych pracodawców i dlatego są predestynowane do dawania przykładu we wszelkich inicjatywach w zakresie BHP. Z tego względu Komisja Europejska, realizując opracowaną strategię, powinna zwrócić szczególną uwagę na władze lokalne i regionalne.

| — | Podziela zdanie Komisji, że państwa członkowskie w strategii lizbońskiej przyznały, iż zagwarantowanie jakości w miejscu pracy i wydajności może wnieść istotny wkład w promowanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W istocie brak skutecznej ochrony zapewniającej bezpieczeństwo i higienę pracy może prowadzić do absencji, na skutek wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a nawet do trwałej niezdolności do pracy. Kwestia ta jest nie tylko tragedią dla osób, których dotyka, lecz także ma bardzo niekorzystny wpływ na gospodarkę. Ogromne koszty ekonomiczne związane z problemami w zakresie BHP hamują wzrost gospodarczy i mają negatywne skutki dla konkurencyjności przedsiębiorstw w UE. |
| --- | --- |

—

Podziela zdanie Komisji, że państwa członkowskie w strategii lizbońskiej przyznały, iż zagwarantowanie jakości w miejscu pracy i wydajności może wnieść istotny wkład w promowanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W istocie brak skutecznej ochrony zapewniającej bezpieczeństwo i higienę pracy może prowadzić do absencji, na skutek wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a nawet do trwałej niezdolności do pracy. Kwestia ta jest nie tylko tragedią dla osób, których dotyka, lecz także ma bardzo niekorzystny wpływ na gospodarkę. Ogromne koszty ekonomiczne związane z problemami w zakresie BHP hamują wzrost gospodarczy i mają negatywne skutki dla konkurencyjności przedsiębiorstw w UE.

| — | Uważa, że Wspólnota i państwa członkowskie potrzebują pilnie najnowszych, rzetelnych danych statystycznych, jak również systemu gromadzenia i przetwarzania danych, który dostarczać będzie przejrzystego obrazu sytuacji w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z tego względu zaleca rozpoczęcie pracy nad harmonizacją statystyk dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych w Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

Uważa, że Wspólnota i państwa członkowskie potrzebują pilnie najnowszych, rzetelnych danych statystycznych, jak również systemu gromadzenia i przetwarzania danych, który dostarczać będzie przejrzystego obrazu sytuacji w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z tego względu zaleca rozpoczęcie pracy nad harmonizacją statystyk dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych w Unii Europejskiej.

| Sprawozdawca | : | Uno SILBERT (EE/UEN-EA), przewodniczący rady gminy Kose |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Uno SILBERT (EE/UEN-EA), przewodniczący rady gminy Kose

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Podniesienie wydajności i jakości w pracy: wspólnotowa strategia na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012”

COM(2007) 62 wersja ostateczna

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę Komisji Europejskiej dotyczącą dalszych wysiłków na rzecz poprawy jakości w pracy i podniesienia wydajności oraz opracowania wspólnotowej strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012. Inicjatywa ta ma na celu zmniejszenie do 2012 r. o 25 % liczby wypadków przy pracy w UE-27 poprzez poprawę ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Byłoby to równocześnie istotnym wkładem w pomyślną realizację strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia. |
| --- | --- |

1.

Przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę Komisji Europejskiej dotyczącą dalszych wysiłków na rzecz poprawy jakości w pracy i podniesienia wydajności oraz opracowania wspólnotowej strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012. Inicjatywa ta ma na celu zmniejszenie do 2012 r. o 25 % liczby wypadków przy pracy w UE-27 poprzez poprawę ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. Byłoby to równocześnie istotnym wkładem w pomyślną realizację strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia.

| 2. | Jest zdania, że państwa członkowskie potrzebują wspomnianej strategii jako istotnej podstawy do opracowania własnych strategicznych planów rozwoju na rzecz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, które oddziałują w znaczący sposób zarówno na władze lokalne i regionalne, jak i na duże przedsiębiorstwa oraz MŚP. |
| --- | --- |

2.

Jest zdania, że państwa członkowskie potrzebują wspomnianej strategii jako istotnej podstawy do opracowania własnych strategicznych planów rozwoju na rzecz poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy, które oddziałują w znaczący sposób zarówno na władze lokalne i regionalne, jak i na duże przedsiębiorstwa oraz MŚP.

| 3. | Podkreśla fakt, że władze lokalne i regionalne we wszystkich państwach członkowskich są znaczącym pracodawcą i dlatego są predestynowane do dawania przykładu we wszelkich inicjatywach w zakresie BHP. Z tego względu Komisja Europejska, realizując opracowaną strategię, powinna zwrócić szczególną uwagę na władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

3.

Podkreśla fakt, że władze lokalne i regionalne we wszystkich państwach członkowskich są znaczącym pracodawcą i dlatego są predestynowane do dawania przykładu we wszelkich inicjatywach w zakresie BHP. Z tego względu Komisja Europejska, realizując opracowaną strategię, powinna zwrócić szczególną uwagę na władze lokalne i regionalne.

| 4. | Podziela zdanie Komisji, że państwa członkowskie w strategii lizbońskiej przyznały, iż zagwarantowanie jakości w miejscu pracy i wydajności może wnieść istotny wkład w promowanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W istocie brak skutecznej ochrony zapewniającej bezpieczeństwo i higienę pracy może prowadzić do absencji, na skutek wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a nawet do trwałej niezdolności do pracy. Kwestia ta jest nie tylko tragedią dla osób, których dotyka, lecz także ma bardzo niekorzystny wpływ na gospodarkę. Ogromne koszty ekonomiczne związane z problemami w zakresie BHP hamują wzrost gospodarczy i mają negatywne skutki dla konkurencyjności przedsiębiorstw w UE. |
| --- | --- |

4.

Podziela zdanie Komisji, że państwa członkowskie w strategii lizbońskiej przyznały, iż zagwarantowanie jakości w miejscu pracy i wydajności może wnieść istotny wkład w promowanie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W istocie brak skutecznej ochrony zapewniającej bezpieczeństwo i higienę pracy może prowadzić do absencji, na skutek wypadków przy pracy i chorób zawodowych, a nawet do trwałej niezdolności do pracy. Kwestia ta jest nie tylko tragedią dla osób, których dotyka, lecz także ma bardzo niekorzystny wpływ na gospodarkę. Ogromne koszty ekonomiczne związane z problemami w zakresie BHP hamują wzrost gospodarczy i mają negatywne skutki dla konkurencyjności przedsiębiorstw w UE.

| 5. | Wzywa Komisję do połączenia synergii politycznych między poszczególnymi instytucjami UE, państwami członkowskimi oraz przede wszystkim władzami lokalnymi i regionalnymi w perspektywie bezpieczeństwa i higieny pracy. |
| --- | --- |

5.

Wzywa Komisję do połączenia synergii politycznych między poszczególnymi instytucjami UE, państwami członkowskimi oraz przede wszystkim władzami lokalnymi i regionalnymi w perspektywie bezpieczeństwa i higieny pracy.

| 6. | Uważa, że Wspólnota i państwa członkowskie potrzebują pilnie najnowszych, rzetelnych danych statystycznych, jak również systemu gromadzenia i przetwarzania danych, który dostarczać będzie przejrzystego obrazu sytuacji w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z tego względu zaleca rozpoczęcie pracy nad harmonizacją statystyk dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych w Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

6.

Uważa, że Wspólnota i państwa członkowskie potrzebują pilnie najnowszych, rzetelnych danych statystycznych, jak również systemu gromadzenia i przetwarzania danych, który dostarczać będzie przejrzystego obrazu sytuacji w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Z tego względu zaleca rozpoczęcie pracy nad harmonizacją statystyk dotyczących wypadków przy pracy i chorób zawodowych w Unii Europejskiej.

| 7. | Uważa, że państwa członkowskie muszą dysponować krajową strategią na rzecz bezpiecznego środowiska pracy, opartą na strategii Komisji, obejmującą zagadnienia zatrudnienia oraz stosunków i warunków pracy. |
| --- | --- |

7.

Uważa, że państwa członkowskie muszą dysponować krajową strategią na rzecz bezpiecznego środowiska pracy, opartą na strategii Komisji, obejmującą zagadnienia zatrudnienia oraz stosunków i warunków pracy.

| 8. | Sądzi, że państwa członkowskie potrzebują sprawnego systemu ubezpieczeń w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Stanowiłoby to zachętę z jednej strony do zwiększania bezpieczeństwa w miejscu pracy, a z drugiej — do rejestrowania wszystkich wypadków przy pracy oraz przypadków chorób zawodowych. |
| --- | --- |

8.

Sądzi, że państwa członkowskie potrzebują sprawnego systemu ubezpieczeń w zakresie wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Stanowiłoby to zachętę z jednej strony do zwiększania bezpieczeństwa w miejscu pracy, a z drugiej — do rejestrowania wszystkich wypadków przy pracy oraz przypadków chorób zawodowych.

| 9. | Podkreśla, że w ramach zarządzania ryzykiem należy poświęcić odpowiednią uwagę środkom prewencyjnym, które nie powinny być traktowane jako element kontroli. Zarządzanie ryzykiem obejmuje zarówno środki o charakterze prewencyjnym (proaktywne zarządzanie ryzykiem), jak i strategię „gaszenia pożarów” (reaktywne zarządzanie ryzykiem), a oba te podejścia muszą być jednakowo ważne. |
| --- | --- |

9.

Podkreśla, że w ramach zarządzania ryzykiem należy poświęcić odpowiednią uwagę środkom prewencyjnym, które nie powinny być traktowane jako element kontroli. Zarządzanie ryzykiem obejmuje zarówno środki o charakterze prewencyjnym (proaktywne zarządzanie ryzykiem), jak i strategię „gaszenia pożarów” (reaktywne zarządzanie ryzykiem), a oba te podejścia muszą być jednakowo ważne.

| 10. | Przyjmuje do wiadomości stwierdzenie Komisji, że chodzi tutaj o strategię na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012. Z tego względu należy uznać, że komunikat będący przedmiotem niniejszej opinii jest dokumentem strategicznym. |
| --- | --- |

10.

Przyjmuje do wiadomości stwierdzenie Komisji, że chodzi tutaj o strategię na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2007-2012. Z tego względu należy uznać, że komunikat będący przedmiotem niniejszej opinii jest dokumentem strategicznym.

Opracowanie strategicznego planu rozwoju

| 11. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że opracowywanie strategicznego planu rozwoju (strategii) przebiega zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego. |
| --- | --- |

11.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że opracowywanie strategicznego planu rozwoju (strategii) przebiega zgodnie z przepisami prawa wspólnotowego.

| 12. | Zwraca uwagę na dysonans w punkcie 5 pomiędzy podpunktem dotyczącym profilaktycznej kontroli medycznej (poprzez określone procedury) a podpunktem dotyczącym reagowania na zmiany społeczne i demograficzne (aspekty pokoleniowe). Ponadto w podpunkcie dotyczącym rehabilitacji pracowników posłużono się bardzo starymi danymi (z 1999 r.), które raczej z małym prawdopodobieństwem mogą mieć zastosowanie do strategii obejmującej okres do 2012 r. Należałoby przynajmniej przyjąć za podstawę strategię na lata 2002-2006. |
| --- | --- |

12.

Zwraca uwagę na dysonans w punkcie 5 pomiędzy podpunktem dotyczącym profilaktycznej kontroli medycznej (poprzez określone procedury) a podpunktem dotyczącym reagowania na zmiany społeczne i demograficzne (aspekty pokoleniowe). Ponadto w podpunkcie dotyczącym rehabilitacji pracowników posłużono się bardzo starymi danymi (z 1999 r.), które raczej z małym prawdopodobieństwem mogą mieć zastosowanie do strategii obejmującej okres do 2012 r. Należałoby przynajmniej przyjąć za podstawę strategię na lata 2002-2006.

Misja, wizja i wartości

| 13. | Wyraża swoje zdziwienie, że z dokumentu strategii nie wynika jasno, na czym polega jej zadanie oraz jaka wizja jej przyświeca. W rezultacie w strategii nie sposób dostrzec ani wspólnego podejścia, ani celu ukierunkowanego działania Wspólnoty. Ponadto nie wiadomo dokładnie, na czym polega cel, jakie działania należy podjąć i dla kogo, ani też czemu ma służyć rozwiązanie tego problemu. |
| --- | --- |

13.

Wyraża swoje zdziwienie, że z dokumentu strategii nie wynika jasno, na czym polega jej zadanie oraz jaka wizja jej przyświeca. W rezultacie w strategii nie sposób dostrzec ani wspólnego podejścia, ani celu ukierunkowanego działania Wspólnoty. Ponadto nie wiadomo dokładnie, na czym polega cel, jakie działania należy podjąć i dla kogo, ani też czemu ma służyć rozwiązanie tego problemu.

| 14. | Uważa, iż istotne jest, by wskazać wspólne wartości państw członkowskich, które będą stanowić podstawę wspólnego działania i realizacji celów. |
| --- | --- |

14.

Uważa, iż istotne jest, by wskazać wspólne wartości państw członkowskich, które będą stanowić podstawę wspólnego działania i realizacji celów.

Źródła strategicznego planu rozwoju

| 15. | Odnotowuje, że w przedstawionym dokumencie stwierdza się, iż strategiczny plan rozwoju ma dotyczyć lat 2007-2012. W ten sposób dokument wskazuje horyzont czasowy realizacji celów i środków przewidzianych w planie rozwoju, ale nie przedstawia ani harmonogramu, ani konkretnych związanych z nim celów. |
| --- | --- |

15.

Odnotowuje, że w przedstawionym dokumencie stwierdza się, iż strategiczny plan rozwoju ma dotyczyć lat 2007-2012. W ten sposób dokument wskazuje horyzont czasowy realizacji celów i środków przewidzianych w planie rozwoju, ale nie przedstawia ani harmonogramu, ani konkretnych związanych z nim celów.

| 16. | Zwraca uwagę na fakt, że należałoby wskazać, jak często i w jakim zakresie kreślone obecnie plany mają być rewidowane (pozostawione bez rewizji przykładowo na trzy lata mogą stać się nieaktualne). |
| --- | --- |

16.

Zwraca uwagę na fakt, że należałoby wskazać, jak często i w jakim zakresie kreślone obecnie plany mają być rewidowane (pozostawione bez rewizji przykładowo na trzy lata mogą stać się nieaktualne).

| 17. | Wyraża zadowolenie z dużego udziału państw członkowskich w opracowaniu strategicznych planów rozwoju. Niemniej żałuje, że nie ułatwiono samorządom lokalnym i regionalnym uczestniczenia w ich opracowaniu, mimo że jest to proces, w którym ważny jest bliski kontakt z obywatelami. Pod tym względem samorządy lokalne i regionalne są nie tylko pracodawcami, ale również mogą być podmiotami odpowiedzialnymi za wdrażanie tej polityki. |
| --- | --- |

17.

Wyraża zadowolenie z dużego udziału państw członkowskich w opracowaniu strategicznych planów rozwoju. Niemniej żałuje, że nie ułatwiono samorządom lokalnym i regionalnym uczestniczenia w ich opracowaniu, mimo że jest to proces, w którym ważny jest bliski kontakt z obywatelami. Pod tym względem samorządy lokalne i regionalne są nie tylko pracodawcami, ale również mogą być podmiotami odpowiedzialnymi za wdrażanie tej polityki.

| 18. | Opowiada się za zagwarantowaniem kontynuacji kierunków strategicznych nakreślonych we wspólnotowej strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2002-2006. |
| --- | --- |

18.

Opowiada się za zagwarantowaniem kontynuacji kierunków strategicznych nakreślonych we wspólnotowej strategii na rzecz bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2002-2006.

| 19. | Docenia osiągnięcie poprzedniej strategii polegające na uwrażliwieniu opinii publicznej na znaczenie bezpieczeństwa i higieny pracy jako elementów integrujących zarządzania jakością oraz czynników decydujących o wydajności i konkurencyjności. |
| --- | --- |

19.

Docenia osiągnięcie poprzedniej strategii polegające na uwrażliwieniu opinii publicznej na znaczenie bezpieczeństwa i higieny pracy jako elementów integrujących zarządzania jakością oraz czynników decydujących o wydajności i konkurencyjności.

| 20. | Wyraża swoje zdziwienie, że w przedstawionej strategii ani nie wspomina się o zarządzaniu jakością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ani w ogóle nie porusza się kwestii zarządzania jakością. |
| --- | --- |

20.

Wyraża swoje zdziwienie, że w przedstawionej strategii ani nie wspomina się o zarządzaniu jakością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, ani w ogóle nie porusza się kwestii zarządzania jakością.

| 21. | Przyznaje, ze liczne przedsiębiorstwa w państwach członkowskich UE, w tym również wiodące koncerny europejskie, opierają swoją działalność na systemie zarządzania jakością EFQM (European Foundation for Quality Management), którego istnienie należy uświadomić wszystkim państwom członkowskim. Chodzi tutaj o model skutecznej strategii, który zastosować można także w dziedzinie BHP. |
| --- | --- |

21.

Przyznaje, ze liczne przedsiębiorstwa w państwach członkowskich UE, w tym również wiodące koncerny europejskie, opierają swoją działalność na systemie zarządzania jakością EFQM (European Foundation for Quality Management), którego istnienie należy uświadomić wszystkim państwom członkowskim. Chodzi tutaj o model skutecznej strategii, który zastosować można także w dziedzinie BHP.

| 22. | Wzywa państwa członkowskie do przestrzegania najważniejszych zasad systemu zarządzania jakością EFQM, takich jak koncentracja na wynikach, nastawienie na potrzeby klienta, zgodność między przywództwem i celami, zarządzanie poprzez procedury i fakty, rozwój i zaangażowanie pracowników, rozwój partnerskiej współpracy i odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw. W ten sposób można wesprzeć działania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zwiększyć harmonizację ram prawnych w tej dziedzinie. Jednocześnie państwa członkowskie powinny postarać się zrozumieć oczekiwania poszczególnych grup interesów w społeczeństwie oraz właściwie na nie odpowiedzieć. |
| --- | --- |

22.

Wzywa państwa członkowskie do przestrzegania najważniejszych zasad systemu zarządzania jakością EFQM, takich jak koncentracja na wynikach, nastawienie na potrzeby klienta, zgodność między przywództwem i celami, zarządzanie poprzez procedury i fakty, rozwój i zaangażowanie pracowników, rozwój partnerskiej współpracy i odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw. W ten sposób można wesprzeć działania w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zwiększyć harmonizację ram prawnych w tej dziedzinie. Jednocześnie państwa członkowskie powinny postarać się zrozumieć oczekiwania poszczególnych grup interesów w społeczeństwie oraz właściwie na nie odpowiedzieć.

Ocena obecnej sytuacji

| 23. | Uważa, że do oceny obecnej sytuacji potrzeba danych statystycznych odnoszących się do poszczególnych państw członkowskich lub ogólnych danych dotyczących Unii Europejskiej jako całości, i to w ujęciu czasowym, tak aby można było określić tendencje. |
| --- | --- |

23.

Uważa, że do oceny obecnej sytuacji potrzeba danych statystycznych odnoszących się do poszczególnych państw członkowskich lub ogólnych danych dotyczących Unii Europejskiej jako całości, i to w ujęciu czasowym, tak aby można było określić tendencje.

| 24. | Podkreśla, że ocena obecnej sytuacji powinna obejmować analizę dostępnych wyników w podziale według obszarów, jak również analizę aktualnych problemów, możliwości i zagrożeń. |
| --- | --- |

24.

Podkreśla, że ocena obecnej sytuacji powinna obejmować analizę dostępnych wyników w podziale według obszarów, jak również analizę aktualnych problemów, możliwości i zagrożeń.

| 25. | Stwierdza, że zagrożenia i ryzyko stały się z natury bardziej złożone i wzajemnie zależne. Z tego względu należy koniecznie oszacować potencjalne zagrożenia poprzez dokonanie analizy ryzyka oraz opracować metody zarządzania ryzykiem z uwzględnieniem jego różnych rodzajów. Ogromne znaczenie w tym wypadku ma krytyczne spojrzenie na obecną sytuację, gdyż tylko wówczas możliwe jest wyznaczenie realistycznych celów. |
| --- | --- |

25.

Stwierdza, że zagrożenia i ryzyko stały się z natury bardziej złożone i wzajemnie zależne. Z tego względu należy koniecznie oszacować potencjalne zagrożenia poprzez dokonanie analizy ryzyka oraz opracować metody zarządzania ryzykiem z uwzględnieniem jego różnych rodzajów. Ogromne znaczenie w tym wypadku ma krytyczne spojrzenie na obecną sytuację, gdyż tylko wówczas możliwe jest wyznaczenie realistycznych celów.

| 26. | Jest zdania, że dla realistycznego oszacowania wyobrażalnych szkód wynikających z potencjalnych zagrożeń ogromne znaczenie ma nie tylko uświadomienie sobie źródeł zagrożeń i ich łącznych skutków, lecz także ustalenie kryteriów oceny owych szkód. Dokonując oceny szkód, należy rozróżniać techniczne, psychologiczne, socjologiczne, kulturalne i gospodarcze aspekty zagrożeń. |
| --- | --- |

26.

Jest zdania, że dla realistycznego oszacowania wyobrażalnych szkód wynikających z potencjalnych zagrożeń ogromne znaczenie ma nie tylko uświadomienie sobie źródeł zagrożeń i ich łącznych skutków, lecz także ustalenie kryteriów oceny owych szkód. Dokonując oceny szkód, należy rozróżniać techniczne, psychologiczne, socjologiczne, kulturalne i gospodarcze aspekty zagrożeń.

| 27. | Podkreśla, że państwa członkowskie powinny określić dokładnie sposób zbierania i zestawiania informacji, odpowiedzialne za to podmioty oraz procedury, jakie należy stosować. Często kwestii tej nie regulują przepisy deklaratywne, jednak bez teoretycznej i praktycznej podstawy, która byłaby zrozumiała dla wszystkich, nie można oczekiwać pozytywnych wyników. |
| --- | --- |

27.

Podkreśla, że państwa członkowskie powinny określić dokładnie sposób zbierania i zestawiania informacji, odpowiedzialne za to podmioty oraz procedury, jakie należy stosować. Często kwestii tej nie regulują przepisy deklaratywne, jednak bez teoretycznej i praktycznej podstawy, która byłaby zrozumiała dla wszystkich, nie można oczekiwać pozytywnych wyników.

| 28. | Uważa, iż państwa członkowskie potrzebują pilnie solidnej podstawy metodologicznej w zakresie zarządzania ryzykiem, którą należy ponadto opracować zgodnie z zasadami naukowymi. |
| --- | --- |

28.

Uważa, iż państwa członkowskie potrzebują pilnie solidnej podstawy metodologicznej w zakresie zarządzania ryzykiem, którą należy ponadto opracować zgodnie z zasadami naukowymi.

| 29. | Stwierdza, że istnieje potrzeba ciągłego obserwowania zmian w zakresie warunków i czynników ryzyka, co pozwoli śledzić na bieżąco rozwój wypadków oraz stwierdzić ewentualne pojawienie się nowych czynników ryzyka. |
| --- | --- |

29.

Stwierdza, że istnieje potrzeba ciągłego obserwowania zmian w zakresie warunków i czynników ryzyka, co pozwoli śledzić na bieżąco rozwój wypadków oraz stwierdzić ewentualne pojawienie się nowych czynników ryzyka.

| 30. | Sądzi, że strategia powinna bardziej szczegółowo poruszać zagadnienie chorób zawodowych. Określając kryteria podziału chorób zawodowych, należy przyjąć odpowiednio elastyczne i jasne podejście, tak aby umożliwić ich klasyfikację z uwzględnieniem przyczyn powstawania. |
| --- | --- |

30.

Sądzi, że strategia powinna bardziej szczegółowo poruszać zagadnienie chorób zawodowych. Określając kryteria podziału chorób zawodowych, należy przyjąć odpowiednio elastyczne i jasne podejście, tak aby umożliwić ich klasyfikację z uwzględnieniem przyczyn powstawania.

| 31. | Uważa, że istotne jest, by nie utrudniać diagnozowania chorób zawodowych w państwach członkowskich oraz aby wypłaty odszkodowań przebiegały w możliwie niezbiurokratyzowany sposób. |
| --- | --- |

31.

Uważa, że istotne jest, by nie utrudniać diagnozowania chorób zawodowych w państwach członkowskich oraz aby wypłaty odszkodowań przebiegały w możliwie niezbiurokratyzowany sposób.

| 32. | Uważa za niezbędne zapewnienie funkcjonalnego systemu prawno-administracyjnego, który gwarantować będzie rejestrację każdego wypadku przy pracy i każdej choroby zawodowej, co nie powinno jednak stanowić nadmiernego obciążenia szczególnie dla MŚP. |
| --- | --- |

32.

Uważa za niezbędne zapewnienie funkcjonalnego systemu prawno-administracyjnego, który gwarantować będzie rejestrację każdego wypadku przy pracy i każdej choroby zawodowej, co nie powinno jednak stanowić nadmiernego obciążenia szczególnie dla MŚP.

| 33. | Opowiada się za dokładnym rejestrowaniem wypadków i chorób zawodowych oraz za opracowaniem strategicznych planów działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa w miejscu pracy we wszystkich państwach członkowskich. Środki te nie powinny stanowić nadmiernego obciążenia dla MŚP. |
| --- | --- |

33.

Opowiada się za dokładnym rejestrowaniem wypadków i chorób zawodowych oraz za opracowaniem strategicznych planów działania na rzecz poprawy bezpieczeństwa w miejscu pracy we wszystkich państwach członkowskich. Środki te nie powinny stanowić nadmiernego obciążenia dla MŚP.

| 34. | Uznaje, że zasadnicze znaczenie ma kontrolowanie w państwach członkowskich wypełniania wymogów i przestrzegania przepisów dotyczących środowiska pracy, tak aby wykryć wszelkie niedoskonałości i zapobiegać zagrożeniom. |
| --- | --- |

34.

Uznaje, że zasadnicze znaczenie ma kontrolowanie w państwach członkowskich wypełniania wymogów i przestrzegania przepisów dotyczących środowiska pracy, tak aby wykryć wszelkie niedoskonałości i zapobiegać zagrożeniom.

| 35. | Potwierdza, że niedoskonałości w zakresie organizacji bezpieczeństwa pracy należą do najważniejszych przyczyn wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych. Każde utracone życie ludzkie i każdy dzień choroby oznacza dla każdego państwa członkowskiego, dla każdego samorządu lokalnego i regionalnego, dla wszystkich firm i MŚP istotne straty — wielokrotnie większe jednak są całkowite koszty dla społeczeństwa. |
| --- | --- |

35.

Potwierdza, że niedoskonałości w zakresie organizacji bezpieczeństwa pracy należą do najważniejszych przyczyn wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych. Każde utracone życie ludzkie i każdy dzień choroby oznacza dla każdego państwa członkowskiego, dla każdego samorządu lokalnego i regionalnego, dla wszystkich firm i MŚP istotne straty — wielokrotnie większe jednak są całkowite koszty dla społeczeństwa.

| 36. | Odczuwa brak wyraźnego wskazania, że istnienie zdrowych czy sprzyjających zachowaniu zdrowia warunków w miejscu pracy i w społeczeństwie prowadzi do rozwoju zdrowych wzorców zachowań. |
| --- | --- |

36.

Odczuwa brak wyraźnego wskazania, że istnienie zdrowych czy sprzyjających zachowaniu zdrowia warunków w miejscu pracy i w społeczeństwie prowadzi do rozwoju zdrowych wzorców zachowań.

| 37. | Pragnąłby, aby opracowując wspólne podejście strategiczne w organizacjach różnych państw członkowskich i starając się uzyskać obiektywne, adekwatne i porównywalne wyniki, stosowano klasyczne, ogólnie uznane metody analizy jak na przykład: SWOT, PEST, GAP, FFA czy CAF. |
| --- | --- |

37.

Pragnąłby, aby opracowując wspólne podejście strategiczne w organizacjach różnych państw członkowskich i starając się uzyskać obiektywne, adekwatne i porównywalne wyniki, stosowano klasyczne, ogólnie uznane metody analizy jak na przykład: SWOT, PEST, GAP, FFA czy CAF.

Strategiczne cele

| 38. | Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji, zgodnie z którą głównym celem wspólnotowej strategii pozostać ma stałe, trwałe i równomierne zmniejszanie liczby wypadków przy pracy w latach 2007-2012, oraz zgadza się z oceną Komisji, że ogólnym celem UE-27 we wskazanym okresie powinno być obniżenie liczby wypadków przy pracy i przypadków chorób zawodowych o 25 %, nawet jeżeli taki cel może się wydawać chwytem reklamowym. |
| --- | --- |

38.

Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji, zgodnie z którą głównym celem wspólnotowej strategii pozostać ma stałe, trwałe i równomierne zmniejszanie liczby wypadków przy pracy w latach 2007-2012, oraz zgadza się z oceną Komisji, że ogólnym celem UE-27 we wskazanym okresie powinno być obniżenie liczby wypadków przy pracy i przypadków chorób zawodowych o 25 %, nawet jeżeli taki cel może się wydawać chwytem reklamowym.

| 39. | Stwierdza, że strategiczne cele wiązać się muszą z jasnym przesłaniem. Trzeba wyraźnie wskazać, dokąd ostatecznie zmierzamy, tzn. co należy osiągnąć i w jakim terminie. |
| --- | --- |

39.

Stwierdza, że strategiczne cele wiązać się muszą z jasnym przesłaniem. Trzeba wyraźnie wskazać, dokąd ostatecznie zmierzamy, tzn. co należy osiągnąć i w jakim terminie.

| 40. | Zwraca uwagę, że cel strategiczny musi spełniać tzw. wymogi SMART, tj. musi być konkretny (specific), mierzalny (measurable), uzgodniony (agreed), realistyczny (realistic) i określony w czasie (timed). Cechy te zapewniają jasne określenie i wymierność zadań, z czego wynika założenie wspólnego ustalenia skal pomiarowych. |
| --- | --- |

40.

Zwraca uwagę, że cel strategiczny musi spełniać tzw. wymogi SMART, tj. musi być konkretny (specific), mierzalny (measurable), uzgodniony (agreed), realistyczny (realistic) i określony w czasie (timed). Cechy te zapewniają jasne określenie i wymierność zadań, z czego wynika założenie wspólnego ustalenia skal pomiarowych.

| 41. | Zwraca uwagę, że cel strategiczny musi odpowiadać wymaganiom, co oznacza, że cele muszą wiązać się z określonym harmonogramem, tak aby można było kontrolować i mierzyć ich realizację. To prowadzi nas z kolei do koncepcji celów krótko- i długoterminowych, przez co staje się jasne, iż cel główny należy podzielić na mniejsze cele pośrednie, dzięki czemu można będzie dokładniej mierzyć postępy, kontrolować realizację i kierować nią. |
| --- | --- |

41.

Zwraca uwagę, że cel strategiczny musi odpowiadać wymaganiom, co oznacza, że cele muszą wiązać się z określonym harmonogramem, tak aby można było kontrolować i mierzyć ich realizację. To prowadzi nas z kolei do koncepcji celów krótko- i długoterminowych, przez co staje się jasne, iż cel główny należy podzielić na mniejsze cele pośrednie, dzięki czemu można będzie dokładniej mierzyć postępy, kontrolować realizację i kierować nią.

| 42. | Uważa, że należy pilnie ustalić system wskaźników dla państw członkowskich, który stanowić będzie podstawę do oceny sytuacji wyjściowej i docelowej, jak również efektywności podejmowanych środków. Wskaźniki te powinny cechować się przede wszystkim istotnością, konkretnością, wymiernością, solidnością i efektywnością nakładów. |
| --- | --- |

42.

Uważa, że należy pilnie ustalić system wskaźników dla państw członkowskich, który stanowić będzie podstawę do oceny sytuacji wyjściowej i docelowej, jak również efektywności podejmowanych środków. Wskaźniki te powinny cechować się przede wszystkim istotnością, konkretnością, wymiernością, solidnością i efektywnością nakładów.

Środki zmierzające do realizacji celów

| 43. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że poprzez zastosowanie obowiązujących przepisów Komisja wspiera MŚP oraz pragnie dostosowania ram prawnych do tendencji na rynku pracy i ich uproszczenia przede wszystkim z myślą o MŚP. |
| --- | --- |

43.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że poprzez zastosowanie obowiązujących przepisów Komisja wspiera MŚP oraz pragnie dostosowania ram prawnych do tendencji na rynku pracy i ich uproszczenia przede wszystkim z myślą o MŚP.

| 44. | Podkreśla, że należy określić instrumenty dla środków przedstawionych w strategicznym planie rozwoju. Należy przez to rozumieć programy, główne projekty, inwestycje strategiczne czy też inne większe, szerzej zakrojone obszary działania, jak na przykład zadania rutynowe, które służyłyby realizacji postawionych celów. |
| --- | --- |

44.

Podkreśla, że należy określić instrumenty dla środków przedstawionych w strategicznym planie rozwoju. Należy przez to rozumieć programy, główne projekty, inwestycje strategiczne czy też inne większe, szerzej zakrojone obszary działania, jak na przykład zadania rutynowe, które służyłyby realizacji postawionych celów.

| 45. | Pragnie zauważyć, że w porównaniu z innymi zagadnieniami poruszana w punkcie czwartym kwestia stworzenia ram prawnych została omówiona zbyt szczegółowo. Różne aspekty życia społecznego należy systematycznie analizować na przykład w oparciu o zasadę PESTLE (Political, Economic, Social, Technical, Legal, Environmental). Rozważania należy prowadzić nie tylko w ogólnych ramach wspólnotowych, lecz także w kontekście poszczególnych państw członkowskich oraz powinny one obejmować obszar polityki, gospodarkę, kwestie społeczne, zagadnienia technologiczne, prawo i ochronę pracowników. |
| --- | --- |

45.

Pragnie zauważyć, że w porównaniu z innymi zagadnieniami poruszana w punkcie czwartym kwestia stworzenia ram prawnych została omówiona zbyt szczegółowo. Różne aspekty życia społecznego należy systematycznie analizować na przykład w oparciu o zasadę PESTLE (Political, Economic, Social, Technical, Legal, Environmental). Rozważania należy prowadzić nie tylko w ogólnych ramach wspólnotowych, lecz także w kontekście poszczególnych państw członkowskich oraz powinny one obejmować obszar polityki, gospodarkę, kwestie społeczne, zagadnienia technologiczne, prawo i ochronę pracowników.

| 46. | Opowiada się za wspieraniem tworzenia zakładowych programów promocji zdrowia w przedsiębiorstwach. |
| --- | --- |

46.

Opowiada się za wspieraniem tworzenia zakładowych programów promocji zdrowia w przedsiębiorstwach.

Ramy finansowe i harmonogram

| 47. | Przypomina, że do nieodłącznych elementów dokumentu strategicznego należą ramy finansowe i harmonogram obejmujące oszacowanie całkowitych kosztów planu rozwojowego oraz ich podział na poszczególne lata i inne okresy. |
| --- | --- |

47.

Przypomina, że do nieodłącznych elementów dokumentu strategicznego należą ramy finansowe i harmonogram obejmujące oszacowanie całkowitych kosztów planu rozwojowego oraz ich podział na poszczególne lata i inne okresy.

| 48. | Uważa za pożądane, by punkt poświęcony planowaniu i wdrażaniu rozwiązań mających na celu zmniejszanie zagrożeń dla bezpieczeństwa i higieny pracy przewidywał przedstawianie jednolitych dokumentów dotyczących ram finansowych i harmonogramu, tak aby zapewnić porównywalność danych pochodzących z państw członkowskich i umożliwić ich analizowanie w kontekście całej Wspólnoty. |
| --- | --- |

48.

Uważa za pożądane, by punkt poświęcony planowaniu i wdrażaniu rozwiązań mających na celu zmniejszanie zagrożeń dla bezpieczeństwa i higieny pracy przewidywał przedstawianie jednolitych dokumentów dotyczących ram finansowych i harmonogramu, tak aby zapewnić porównywalność danych pochodzących z państw członkowskich i umożliwić ich analizowanie w kontekście całej Wspólnoty.

Struktura zarządzania

| 49. | Stwierdza, że struktura zarządzania BHP obejmuje: opis koniecznych procesów koordynujących w odniesieniu do opracowywania, uzupełniania, realizacji i oceny planów rozwoju, a następnie sprawozdawczości w tym zakresie. Należy przy tym wskazać, jak zorganizowana jest współpraca, podział pracy i procedury przekazywania informacji zwrotnych między zaangażowanymi stronami. |
| --- | --- |

49.

Stwierdza, że struktura zarządzania BHP obejmuje: opis koniecznych procesów koordynujących w odniesieniu do opracowywania, uzupełniania, realizacji i oceny planów rozwoju, a następnie sprawozdawczości w tym zakresie. Należy przy tym wskazać, jak zorganizowana jest współpraca, podział pracy i procedury przekazywania informacji zwrotnych między zaangażowanymi stronami.

| 50. | Stwierdza, że opis struktury zarządzania BHP jest niezbędny w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie koordynacji, administracji i innych istotnych aspektów planu rozwojowego dla danego obszaru, jak również celem informowania innych zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

50.

Stwierdza, że opis struktury zarządzania BHP jest niezbędny w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie koordynacji, administracji i innych istotnych aspektów planu rozwojowego dla danego obszaru, jak również celem informowania innych zainteresowanych stron.

| 51. | Zwraca uwagę na obowiązujące na całym świecie wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczące systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (MOP), które zostały opracowane na prośbę Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) ze względu na odrzucenie międzynarodowej normalizacji systemów zarządzania BHP i które powinny być i częściowo już są wdrażane na szczeblu krajowym przez poszczególne państwa. Wytyczne te są odzwierciedleniem wartości i instrumentów MOP w odniesieniu do systemów zarządzania BHP pracowników oraz ustanawiają podstawowe wymagania dla systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, który ma prowadzić do trwałej poprawy w tej dziedzinie. |
| --- | --- |

51.

Zwraca uwagę na obowiązujące na całym świecie wytyczne Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczące systemów zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy (MOP), które zostały opracowane na prośbę Międzynarodowej Organizacji Normalizacyjnej (ISO) ze względu na odrzucenie międzynarodowej normalizacji systemów zarządzania BHP i które powinny być i częściowo już są wdrażane na szczeblu krajowym przez poszczególne państwa. Wytyczne te są odzwierciedleniem wartości i instrumentów MOP w odniesieniu do systemów zarządzania BHP pracowników oraz ustanawiają podstawowe wymagania dla systemu zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy, który ma prowadzić do trwałej poprawy w tej dziedzinie.

| 52. | Stwierdza, że wspomniane podstawy metodologiczne przedstawione są w następującym dokumencie:






  — | Guidelines on Occupational, Safety and Health management systems, ILO-OSH 2001. |
| --- | --- | --- |

52.

Stwierdza, że wspomniane podstawy metodologiczne przedstawione są w następującym dokumencie:

—

Guidelines on Occupational, Safety and Health management systems, ILO-OSH 2001.

| 53. | Stwierdza, że trwale działający system zarządzania BHP prowadzący do stałej poprawy BHP w miejscu pracy powinien obejmować następujące główne elementy:






  — | polityka bezpieczeństwa i higieny, |
| --- | --- | --- |

53.

Stwierdza, że trwale działający system zarządzania BHP prowadzący do stałej poprawy BHP w miejscu pracy powinien obejmować następujące główne elementy:

—

polityka bezpieczeństwa i higieny,

| — | organizacja, |
| --- | --- |

—

organizacja,

| — | planowanie i wdrażanie, |
| --- | --- |

—

planowanie i wdrażanie,

| — | ocena, |
| --- | --- |

—

ocena,

| — | działania naprawcze. |
| --- | --- |

—

działania naprawcze.

Wdrażanie oraz sprawozdawczość dotycząca wykonania, uzupełniania i zamknięcia strategicznego planu rozwoju

| 54. | Odnotowuje, że punkt dotyczący struktury strategicznego planu rozwoju odzwierciedla środki i cele do osiągnięcia w trakcie realizacji planu działań, a także szereg wyjaśnień w tym zakresie. Plan działań i plan rozwoju muszą być porównywalne oraz mieć wzajemnie dostosowaną strukturę. |
| --- | --- |

54.

Odnotowuje, że punkt dotyczący struktury strategicznego planu rozwoju odzwierciedla środki i cele do osiągnięcia w trakcie realizacji planu działań, a także szereg wyjaśnień w tym zakresie. Plan działań i plan rozwoju muszą być porównywalne oraz mieć wzajemnie dostosowaną strukturę.

| 55. | Zaleca przedstawienie planu działań w formie tabeli, która określałaby dla każdej podgrupy cele, wskaźniki i środki, jakie należy podjąć do ich realizacji, jak również czynności, które mają być wykonane wraz z realizatorami, podmiotami finansującymi, a także źródłami i instrumentami finansowania. |
| --- | --- |

55.

Zaleca przedstawienie planu działań w formie tabeli, która określałaby dla każdej podgrupy cele, wskaźniki i środki, jakie należy podjąć do ich realizacji, jak również czynności, które mają być wykonane wraz z realizatorami, podmiotami finansującymi, a także źródłami i instrumentami finansowania.

| 56. | Stwierdza, że należy przewidzieć rozwiązania uzupełniające na wypadek, gdyby w trakcie realizacji strategicznego planu rozwoju pojawiła się potrzeba zmiany ustalonych celów i środków lub wprowadzenia nowych celów i środków. Podejmując decyzję o uzupełnieniu planu lub zakończeniu jego realizacji, należy uwzględniać przede wszystkim stosowność ustalonych celów, skuteczność zastosowanych środków, jak również zaplanowane lub wprowadzone zmiany w zakresie finansowania i obszarów działania. |
| --- | --- |

56.

Stwierdza, że należy przewidzieć rozwiązania uzupełniające na wypadek, gdyby w trakcie realizacji strategicznego planu rozwoju pojawiła się potrzeba zmiany ustalonych celów i środków lub wprowadzenia nowych celów i środków. Podejmując decyzję o uzupełnieniu planu lub zakończeniu jego realizacji, należy uwzględniać przede wszystkim stosowność ustalonych celów, skuteczność zastosowanych środków, jak również zaplanowane lub wprowadzone zmiany w zakresie finansowania i obszarów działania.

Ocena realizacji strategicznego planu rozwoju

| 57. | Odnotowuje, że z chwilą osiągnięcia postawionych celów, na koniec okresu, którego dotyczy strategiczny plan rozwoju lub po jego pomyślnym wykonaniu, sporządza się sprawozdanie końcowe. |
| --- | --- |

57.

Odnotowuje, że z chwilą osiągnięcia postawionych celów, na koniec okresu, którego dotyczy strategiczny plan rozwoju lub po jego pomyślnym wykonaniu, sporządza się sprawozdanie końcowe.

| 58. | Zwraca uwagę, że w punkcie dotyczącym okresu przygotowania sprawozdań przez państwa członkowskie należy koniecznie podkreślić:






  — | parametry wskaźników odnoszących się do celów strategicznych, tzn. na ile zbliżono się do realizacji celów, |
| --- | --- | --- |

58.

Zwraca uwagę, że w punkcie dotyczącym okresu przygotowania sprawozdań przez państwa członkowskie należy koniecznie podkreślić:

—

parametry wskaźników odnoszących się do celów strategicznych, tzn. na ile zbliżono się do realizacji celów,

| — | bezpośrednie efekty podjętych środków, |
| --- | --- |

—

bezpośrednie efekty podjętych środków,

| — | przegląd instrumentów zastosowanych przy realizacji planu rozwoju, wraz z odpowiednimi wyjaśnieniami, |
| --- | --- |

—

przegląd instrumentów zastosowanych przy realizacji planu rozwoju, wraz z odpowiednimi wyjaśnieniami,

| — | planowane lub wprowadzone zmiany dotyczące obszaru działania. |
| --- | --- |

—

planowane lub wprowadzone zmiany dotyczące obszaru działania.

Sprawozdanie z wykonania strategicznego planu rozwoju musi odpowiadać pod względem układu i struktury zarówno planowi rozwoju, jak i planowi działań.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/21 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/21

---

Opinia Komitetu Regionów „Adaptacja do zmian klimatycznych w europie — Warianty działań na szczeblu UE”

(2008/C 53/04)

KOMITET REGIONÓW

| — | Wzywa Komisję do uznania zarówno znaczenia władz lokalnych i regionalnych dla opracowywania i realizowania środków dostosowawczych do zmian klimatycznych, jak i potrzeby zapewnienia tym władzom odpowiednich uprawnień oraz wsparcia, by umożliwić im przygotowywanie strategii adaptacyjnych. |
| --- | --- |

—

Wzywa Komisję do uznania zarówno znaczenia władz lokalnych i regionalnych dla opracowywania i realizowania środków dostosowawczych do zmian klimatycznych, jak i potrzeby zapewnienia tym władzom odpowiednich uprawnień oraz wsparcia, by umożliwić im przygotowywanie strategii adaptacyjnych.

| — | Zgadza się z oceną wpływu zmian klimatycznych na geografię fizyczną i ekosystemy na całym świecie. Sądzi jednak, że społeczno-gospodarcze aspekty adaptacji do zmian klimatycznych należy potraktować z taką samą uwagą, jaka została poświęcona zagadnieniom związanym ze środowiskiem w zielonej księdze. |
| --- | --- |

—

Zgadza się z oceną wpływu zmian klimatycznych na geografię fizyczną i ekosystemy na całym świecie. Sądzi jednak, że społeczno-gospodarcze aspekty adaptacji do zmian klimatycznych należy potraktować z taką samą uwagą, jaka została poświęcona zagadnieniom związanym ze środowiskiem w zielonej księdze.

| — | Odnotowuje zagrożenie, jakie stwarzają zmiany klimatyczne dla obywateli i środowiska naturalnego, lecz jest zdania, że wczesne podjęcie działań w zakresie adaptacji do nich stanowi szansę na utworzenie trwałych społeczności oraz konkurencyjnych gospodarek lokalnych i regionalnych dzięki stworzeniu nowych obszarów wiedzy i możliwości zatrudnienia, jak też możliwie najefektywniejszemu użytkowaniu naszych zasobów poprzez zapewnienie ich zrównoważonego wykorzystania. |
| --- | --- |

—

Odnotowuje zagrożenie, jakie stwarzają zmiany klimatyczne dla obywateli i środowiska naturalnego, lecz jest zdania, że wczesne podjęcie działań w zakresie adaptacji do nich stanowi szansę na utworzenie trwałych społeczności oraz konkurencyjnych gospodarek lokalnych i regionalnych dzięki stworzeniu nowych obszarów wiedzy i możliwości zatrudnienia, jak też możliwie najefektywniejszemu użytkowaniu naszych zasobów poprzez zapewnienie ich zrównoważonego wykorzystania.

| — | Popiera wezwanie Komisji do wczesnego podjęcia działań, zwłaszcza tam, gdzie znane skutki zmian klimatycznych są bardziej prawdopodobne lub gdzie niepodjęcie działań bądź brak środków zapobiegawczych stanowiłyby znaczne zagrożenie dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska państw członkowskich. Dostosowanie się do zmian klimatycznych będzie kosztowne, lecz według raportu Sterna pasywna postawa to opcja najdroższa. Komitet jest zdania, że na politykach szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego spoczywa odpowiedzialność za nadanie pierwszeństwa działaniom dostosowawczym do zmian klimatu. |
| --- | --- |

—

Popiera wezwanie Komisji do wczesnego podjęcia działań, zwłaszcza tam, gdzie znane skutki zmian klimatycznych są bardziej prawdopodobne lub gdzie niepodjęcie działań bądź brak środków zapobiegawczych stanowiłyby znaczne zagrożenie dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska państw członkowskich. Dostosowanie się do zmian klimatycznych będzie kosztowne, lecz według raportu Sterna pasywna postawa to opcja najdroższa. Komitet jest zdania, że na politykach szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego spoczywa odpowiedzialność za nadanie pierwszeństwa działaniom dostosowawczym do zmian klimatu.

| — | Uważa, że jednym z głównych wyzwań może być migracja ludności na dużą skalę i to zarówno z państw trzecich do UE, jak i między państwami członkowskimi czy też między regionami oraz wewnątrz nich. Władze lokalne i regionalne będą musiały poczynić odpowiednie przygotowania i zająć się zarządzaniem potrzebami w dziedzinie mieszkalnictwa, infrastruktury, zdrowia i usług publicznych, które pojawią się wraz z ruchami migracyjnymi. |
| --- | --- |

—

Uważa, że jednym z głównych wyzwań może być migracja ludności na dużą skalę i to zarówno z państw trzecich do UE, jak i między państwami członkowskimi czy też między regionami oraz wewnątrz nich. Władze lokalne i regionalne będą musiały poczynić odpowiednie przygotowania i zająć się zarządzaniem potrzebami w dziedzinie mieszkalnictwa, infrastruktury, zdrowia i usług publicznych, które pojawią się wraz z ruchami migracyjnymi.

| — | Wzywa do przeglądu budżetu, programów, kierunków polityki, a zwłaszcza najważniejszego prawodawstwa UE, w świetle wahań parametrów, spowodowanych przez zmiany klimatyczne. Komitet apeluje w szczególności o uwzględnienie kwestii adaptacji do zmian klimatycznych w przeglądzie budżetu w 2008 r. |
| --- | --- |

—

Wzywa do przeglądu budżetu, programów, kierunków polityki, a zwłaszcza najważniejszego prawodawstwa UE, w świetle wahań parametrów, spowodowanych przez zmiany klimatyczne. Komitet apeluje w szczególności o uwzględnienie kwestii adaptacji do zmian klimatycznych w przeglądzie budżetu w 2008 r.

| Sprawozdawca | : | Kay TWITCHEN, członek Rady Hrabstwa Essex (UK/EPP) |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Kay TWITCHEN, członek Rady Hrabstwa Essex (UK/EPP)

Dokument źródłowy

Zielona księga Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: „Adaptacja do zmian klimatycznych w Europie — Warianty działań na szczeblu UE”

COM(2007) 354 wersja ostateczna — SEC(2007) 849

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje dokument Komisji i zgadza się, że Unia Europejska musi podjąć wyzwanie w zakresie adaptacji ze współudziałem wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności państw członkowskich i partnerów poniżej szczebla krajowego, a w kontekście międzynarodowym — również państw partnerskich. Wyraża także zadowolenie z uznania konieczności zastosowania podejścia europejskiego oraz zapewnienia, że działania dostosowawcze będą zgodne z działaniami łagodzącymi i na odwrót. |
| --- | --- |

1.

Z zadowoleniem przyjmuje dokument Komisji i zgadza się, że Unia Europejska musi podjąć wyzwanie w zakresie adaptacji ze współudziałem wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności państw członkowskich i partnerów poniżej szczebla krajowego, a w kontekście międzynarodowym — również państw partnerskich. Wyraża także zadowolenie z uznania konieczności zastosowania podejścia europejskiego oraz zapewnienia, że działania dostosowawcze będą zgodne z działaniami łagodzącymi i na odwrót.

| 2. | Zgadza się z oceną wpływu zmian klimatycznych na geografię fizyczną i ekosystemy na całym świecie. Sądzi jednak, że społeczno-gospodarcze aspekty należy potraktować z taką samą uwagą, jaka została poświęcona zagadnieniom związanym ze środowiskiem naturalnym. |
| --- | --- |

2.

Zgadza się z oceną wpływu zmian klimatycznych na geografię fizyczną i ekosystemy na całym świecie. Sądzi jednak, że społeczno-gospodarcze aspekty należy potraktować z taką samą uwagą, jaka została poświęcona zagadnieniom związanym ze środowiskiem naturalnym.

| 3. | Odnotowuje zagrożenie, jakie stwarzają zmiany klimatyczne dla obywateli i środowiska naturalnego, lecz jest zdania, że wczesne podjęcie działań w zakresie adaptacji do nich stanowi szansę na utworzenie trwałych społeczności oraz konkurencyjnych gospodarek lokalnych i regionalnych dzięki stworzeniu nowych obszarów wiedzy i możliwości zatrudnienia, jak też możliwie najefektywniejszemu użytkowaniu naszych zasobów poprzez zapewnienie ich zrównoważonego wykorzystania. |
| --- | --- |

3.

Odnotowuje zagrożenie, jakie stwarzają zmiany klimatyczne dla obywateli i środowiska naturalnego, lecz jest zdania, że wczesne podjęcie działań w zakresie adaptacji do nich stanowi szansę na utworzenie trwałych społeczności oraz konkurencyjnych gospodarek lokalnych i regionalnych dzięki stworzeniu nowych obszarów wiedzy i możliwości zatrudnienia, jak też możliwie najefektywniejszemu użytkowaniu naszych zasobów poprzez zapewnienie ich zrównoważonego wykorzystania.

Negatywne skutki zmian klimatycznych

| 4. | Uważa, że jednym z głównych wyzwań może być migracja ludności na dużą skalę, i to zarówno z państw trzecich do UE, jak i między państwami członkowskimi czy też między regionami oraz wewnątrz nich. Władze lokalne i regionalne będą musiały poczynić odpowiednie przygotowania i zająć się zarządzaniem potrzebami w dziedzinie mieszkalnictwa, infrastruktury, zdrowia i usług publicznych, które pojawią się wraz z ruchami migracyjnymi. |
| --- | --- |

4.

Uważa, że jednym z głównych wyzwań może być migracja ludności na dużą skalę, i to zarówno z państw trzecich do UE, jak i między państwami członkowskimi czy też między regionami oraz wewnątrz nich. Władze lokalne i regionalne będą musiały poczynić odpowiednie przygotowania i zająć się zarządzaniem potrzebami w dziedzinie mieszkalnictwa, infrastruktury, zdrowia i usług publicznych, które pojawią się wraz z ruchami migracyjnymi.

| 5. | Z naciskiem sygnalizuje, że zmiany klimatyczne będą stanowić znaczne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej oraz lokalnych usług socjalnych, czego dowodem były ostatnie doświadczenia związane z falą upałów w Europie. Fakt starzenia się społeczeństwa w większości państw członkowskich UE zmusza do poważnego rozważenia społecznych konsekwencji zmian klimatycznych. |
| --- | --- |

5.

Z naciskiem sygnalizuje, że zmiany klimatyczne będą stanowić znaczne obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej oraz lokalnych usług socjalnych, czego dowodem były ostatnie doświadczenia związane z falą upałów w Europie. Fakt starzenia się społeczeństwa w większości państw członkowskich UE zmusza do poważnego rozważenia społecznych konsekwencji zmian klimatycznych.

| 6. | Uważa, iż należy dodatkowo uwzględnić kwestię zacienienia w przestrzeni publicznej (patrz: pyt. 3). Zacienienie przez drzewa, parki, zielone dachy, zmianę sposobu budowania itd. to ważny czynnik służący zmniejszeniu liczby zgonów spowodowanych przez upał oraz zapotrzebowania na klimatyzację, a także podniesieniu jakości życia na obszarach miejskich. |
| --- | --- |

6.

Uważa, iż należy dodatkowo uwzględnić kwestię zacienienia w przestrzeni publicznej (patrz: pyt. 3). Zacienienie przez drzewa, parki, zielone dachy, zmianę sposobu budowania itd. to ważny czynnik służący zmniejszeniu liczby zgonów spowodowanych przez upał oraz zapotrzebowania na klimatyzację, a także podniesieniu jakości życia na obszarach miejskich.

| 7. | Komitet sądzi także, że dostosowanie się ludności świata do mniejszego zużycia ograniczonych zasobów naturalnych będzie poważnym wyzwaniem, wymagającym istotnej zmiany postaw. Dlatego też jest zdania, że potrzebna jest edukacja, programy informacyjne oraz instrumenty rynkowe (takie jak europejski system handlu uprawnieniami do emisji) zachęcające do zmiany indywidualnych zachowań wobec takich zagadnień jak zużycie wody, energii, recykling czy zachowanie zasobów. |
| --- | --- |

7.

Komitet sądzi także, że dostosowanie się ludności świata do mniejszego zużycia ograniczonych zasobów naturalnych będzie poważnym wyzwaniem, wymagającym istotnej zmiany postaw. Dlatego też jest zdania, że potrzebna jest edukacja, programy informacyjne oraz instrumenty rynkowe (takie jak europejski system handlu uprawnieniami do emisji) zachęcające do zmiany indywidualnych zachowań wobec takich zagadnień jak zużycie wody, energii, recykling czy zachowanie zasobów.

Argumenty za wczesnym podjęciem działań

| 8. | Komitet popiera wezwanie Komisji do wczesnego podjęcia działań, zwłaszcza tam, gdzie znane skutki zmian klimatycznych są bardziej prawdopodobne lub gdzie niepodjęcie działań bądź brak środków zapobiegawczych stanowiłyby znaczne zagrożenie dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska państw członkowskich. Dostosowanie się do zmian klimatycznych będzie kosztowne, lecz według raportu Sterna pasywna postawa to opcja najdroższa. Jesteśmy w posiadaniu wystarczającej ilości informacji, by natychmiast podjąć działania. Komitet jest zdania, że na politykach szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego spoczywa odpowiedzialność za nadanie pierwszeństwa działaniom dostosowawczym do zmian klimatu. |
| --- | --- |

8.

Komitet popiera wezwanie Komisji do wczesnego podjęcia działań, zwłaszcza tam, gdzie znane skutki zmian klimatycznych są bardziej prawdopodobne lub gdzie niepodjęcie działań bądź brak środków zapobiegawczych stanowiłyby znaczne zagrożenie dla społeczeństwa, gospodarki i środowiska państw członkowskich. Dostosowanie się do zmian klimatycznych będzie kosztowne, lecz według raportu Sterna pasywna postawa to opcja najdroższa. Jesteśmy w posiadaniu wystarczającej ilości informacji, by natychmiast podjąć działania. Komitet jest zdania, że na politykach szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego spoczywa odpowiedzialność za nadanie pierwszeństwa działaniom dostosowawczym do zmian klimatu.

Rola władz lokalnych i regionalnych

| 9. | Komitet sądzi, że udział władz lokalnych i regionalnych ma fundamentalne znaczenie dla opracowania i realizacji działań dostosowawczych. Władze te są najważniejszymi podmiotami wykonawczymi, jeśli chodzi o zarządzanie skutkami zmian klimatycznych i ich wpływem na życie obywateli. Często ponoszą one społeczne i gospodarcze koszty radzenia sobie z ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Stąd też należy je wspierać w opracowywaniu i realizacji strategii adaptacyjnych, które będą musiały zostać włączone do wszelkich podejmowanych przez nie działań. Komitet uważa, że konieczne jest większe powszechne uznanie centralnej roli, którą odgrywają władze lokalne i regionalne w zapewnianiu przyszłości naszym społecznościom i roztaczaniu opieki nad najsłabszymi grupami, takimi jak młodzież, osoby ubogie oraz osoby starsze. |
| --- | --- |

9.

Komitet sądzi, że udział władz lokalnych i regionalnych ma fundamentalne znaczenie dla opracowania i realizacji działań dostosowawczych. Władze te są najważniejszymi podmiotami wykonawczymi, jeśli chodzi o zarządzanie skutkami zmian klimatycznych i ich wpływem na życie obywateli. Często ponoszą one społeczne i gospodarcze koszty radzenia sobie z ekstremalnymi warunkami pogodowymi. Stąd też należy je wspierać w opracowywaniu i realizacji strategii adaptacyjnych, które będą musiały zostać włączone do wszelkich podejmowanych przez nie działań. Komitet uważa, że konieczne jest większe powszechne uznanie centralnej roli, którą odgrywają władze lokalne i regionalne w zapewnianiu przyszłości naszym społecznościom i roztaczaniu opieki nad najsłabszymi grupami, takimi jak młodzież, osoby ubogie oraz osoby starsze.

| 10. | Komitet odnotowuje ponadto, iż władze lokalne i regionalne jako pierwsze muszą zajmować się konsekwencjami zmian klimatycznych, zwłaszcza wtedy, gdy działania łagodzące na jednym obszarze wywierają negatywne skutki w innym miejscu (np. ochrona wybrzeży i zapory przeciwpowodziowe powodujące rozprzestrzenienie się problemu na obszary sąsiednie lub transgraniczne). Dlatego też w celu dostosowania się do konsekwencji zmian klimatycznych istnieje potrzeba koordynacji strategii i kierunków polityki między władzami lokalnymi i regionalnymi. Mogłoby to przyjąć wielorakie formy, np. zgrupowań podmiotów z obszaru dorzecza. |
| --- | --- |

10.

Komitet odnotowuje ponadto, iż władze lokalne i regionalne jako pierwsze muszą zajmować się konsekwencjami zmian klimatycznych, zwłaszcza wtedy, gdy działania łagodzące na jednym obszarze wywierają negatywne skutki w innym miejscu (np. ochrona wybrzeży i zapory przeciwpowodziowe powodujące rozprzestrzenienie się problemu na obszary sąsiednie lub transgraniczne). Dlatego też w celu dostosowania się do konsekwencji zmian klimatycznych istnieje potrzeba koordynacji strategii i kierunków polityki między władzami lokalnymi i regionalnymi. Mogłoby to przyjąć wielorakie formy, np. zgrupowań podmiotów z obszaru dorzecza.

Opracowanie strategii adaptacyjnych

| 11. | Komitet jest zdania, że władze lokalne i regionalne znajdują się w szczególnie korzystnej sytuacji, by przyczynić się do włączenia strategii adaptacyjnych do głównego nurtu polityki dzięki spoczywającym na nich obowiązkom w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, przepisów budowlanych i uregulowań dotyczących rozwoju, transportu publicznego, rolnictwa, leśnictwa, zużycia i produkcji energii, gospodarki wodnej i gospodarki odpadami oraz zamówień publicznych. Wyzwaniem jest zagwarantowanie trwałości świadczenia usług, infrastruktury i budynków obecnie i w przyszłości. Władze lokalne i regionalne będą musiały współpracować z innymi podmiotami w celu opracowania stabilnych planów strategicznych i planów reagowania kryzysowego na poziomie lokalnym, jak również rozbudowania istniejących struktur, by objąć nimi ekstremalne zjawiska pogodowe, które występują coraz częściej i mają coraz większy zasięg. |
| --- | --- |

11.

Komitet jest zdania, że władze lokalne i regionalne znajdują się w szczególnie korzystnej sytuacji, by przyczynić się do włączenia strategii adaptacyjnych do głównego nurtu polityki dzięki spoczywającym na nich obowiązkom w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego, przepisów budowlanych i uregulowań dotyczących rozwoju, transportu publicznego, rolnictwa, leśnictwa, zużycia i produkcji energii, gospodarki wodnej i gospodarki odpadami oraz zamówień publicznych. Wyzwaniem jest zagwarantowanie trwałości świadczenia usług, infrastruktury i budynków obecnie i w przyszłości. Władze lokalne i regionalne będą musiały współpracować z innymi podmiotami w celu opracowania stabilnych planów strategicznych i planów reagowania kryzysowego na poziomie lokalnym, jak również rozbudowania istniejących struktur, by objąć nimi ekstremalne zjawiska pogodowe, które występują coraz częściej i mają coraz większy zasięg.

Rola UE

| 12. | Zintegrowane podejście państw członkowskich ma, zdaniem Komitetu, podstawowe znaczenie. Dzielenie się doświadczeniem i wiedzą w celu opracowania i zastosowania najlepszych rozwiązań w państwach członkowskich przyczyni się do zmniejszenia kosztów. Komitet mógłby odegrać zasadniczą rolę, pomagając władzom lokalnym i regionalnym w organizowaniu wymiany doświadczeń, z uwzględnieniem znaczenia opracowania podejścia zintegrowanego. |
| --- | --- |

12.

Zintegrowane podejście państw członkowskich ma, zdaniem Komitetu, podstawowe znaczenie. Dzielenie się doświadczeniem i wiedzą w celu opracowania i zastosowania najlepszych rozwiązań w państwach członkowskich przyczyni się do zmniejszenia kosztów. Komitet mógłby odegrać zasadniczą rolę, pomagając władzom lokalnym i regionalnym w organizowaniu wymiany doświadczeń, z uwzględnieniem znaczenia opracowania podejścia zintegrowanego.

Włączenie działań do istniejącej polityki i prawodawstwa

| 13. | Uważa, że zagadnienie adaptacji musi stać się wyraźnym celem we wszystkich istniejących ramach politycznych UE, takich jak polityka UE w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, oraz w programach finansowych, takich jak polityka spójności, tak by mogły one zostać w większym stopniu dostosowane do potrzeb w zakresie adaptacji, które leżą w gestii władz lokalnych i regionalnych. Ich nieustanna elastyczność ma istotne znaczenie, ponieważ adaptacja będzie ciągłym procesem, a potrzeby lokalne i regionalne będą się zmieniać wraz z upływem czasu. |
| --- | --- |

13.

Uważa, że zagadnienie adaptacji musi stać się wyraźnym celem we wszystkich istniejących ramach politycznych UE, takich jak polityka UE w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich, oraz w programach finansowych, takich jak polityka spójności, tak by mogły one zostać w większym stopniu dostosowane do potrzeb w zakresie adaptacji, które leżą w gestii władz lokalnych i regionalnych. Ich nieustanna elastyczność ma istotne znaczenie, ponieważ adaptacja będzie ciągłym procesem, a potrzeby lokalne i regionalne będą się zmieniać wraz z upływem czasu.

| 14. | Komitet sądzi, że niektóre z obowiązujących przepisów stoją w sprzeczności z potrzebą dostosowania się do zmian klimatycznych. Dla przykładu dyrektywa siedliskowa będzie musiała zostać zmodyfikowana w świetle przeobrażeń, do których dojdzie prawdopodobnie w obecnie wyznaczonych siedliskach w wyniku zmian klimatycznych. Ramowa dyrektywa wodna będzie musiała zostać dostosowana w związku z pogarszającą się jakością wody na niektórych obszarach, będącą wynikiem niższych opadów. Szerokie spektrum obowiązujących przepisów wymagać będzie przeglądu celem zapewnienia właściwej i skutecznej adaptacji do zmian klimatycznych. |
| --- | --- |

14.

Komitet sądzi, że niektóre z obowiązujących przepisów stoją w sprzeczności z potrzebą dostosowania się do zmian klimatycznych. Dla przykładu dyrektywa siedliskowa będzie musiała zostać zmodyfikowana w świetle przeobrażeń, do których dojdzie prawdopodobnie w obecnie wyznaczonych siedliskach w wyniku zmian klimatycznych. Ramowa dyrektywa wodna będzie musiała zostać dostosowana w związku z pogarszającą się jakością wody na niektórych obszarach, będącą wynikiem niższych opadów. Szerokie spektrum obowiązujących przepisów wymagać będzie przeglądu celem zapewnienia właściwej i skutecznej adaptacji do zmian klimatycznych.

Rozszerzenie zintegrowanych badań naukowych nad klimatem

| 15. | Komitet popiera potrzebę dalszych badań w celu ustalenia skutków, jakie dla danego regionu będą miały środki przedsięwzięte na innym obszarze lub w innym państwie członkowskim. Badania takie są niezbędne dla zapewnienia, że decyzje podjęte przez władze lokalne w jednym miejscu nie wpłyną negatywnie na decyzje władz na obszarach sąsiadujących lub transgranicznych. Ma to w szczególności zastosowanie do takich zagadnień jak zużycie wody czy korzystanie z zasobów naturalnych. |
| --- | --- |

15.

Komitet popiera potrzebę dalszych badań w celu ustalenia skutków, jakie dla danego regionu będą miały środki przedsięwzięte na innym obszarze lub w innym państwie członkowskim. Badania takie są niezbędne dla zapewnienia, że decyzje podjęte przez władze lokalne w jednym miejscu nie wpłyną negatywnie na decyzje władz na obszarach sąsiadujących lub transgranicznych. Ma to w szczególności zastosowanie do takich zagadnień jak zużycie wody czy korzystanie z zasobów naturalnych.

| 16. | Komitet wzywa do prowadzenia badań i bezpośredniego monitorowania, co pomoże przewidywać skrajne zjawiska meteorologiczne, aby wspierać kraje rozwijające się, a w szczególności te z nich, którym grozi ryzyko pustynnienia. |
| --- | --- |

16.

Komitet wzywa do prowadzenia badań i bezpośredniego monitorowania, co pomoże przewidywać skrajne zjawiska meteorologiczne, aby wspierać kraje rozwijające się, a w szczególności te z nich, którym grozi ryzyko pustynnienia.

| 17. | Komitet zachęca do dalszego wspierania badań i rozwoju, mając na uwadze ich rolę w pobudzaniu innowacji oraz opracowywaniu innowacyjnych produktów i technologii adaptacyjnych. W ten sposób przedsiębiorstwa zajmujące się skutkami zmian klimatycznych otrzymują ogromną możliwość stworzenia innowacyjnych produktów i usług. |
| --- | --- |

17.

Komitet zachęca do dalszego wspierania badań i rozwoju, mając na uwadze ich rolę w pobudzaniu innowacji oraz opracowywaniu innowacyjnych produktów i technologii adaptacyjnych. W ten sposób przedsiębiorstwa zajmujące się skutkami zmian klimatycznych otrzymują ogromną możliwość stworzenia innowacyjnych produktów i usług.

Włączenie społeczeństwa europejskiego, przedsiębiorstw oraz sektora publicznego

| 18. | Komitet sądzi, że dzięki partnerstwom publiczno-prywatnym i międzypaństwowym sieciom, takim jak Interreg (Regiony na rzecz zmian gospodarczych), władze lokalne i regionalne odegrają decydującą rolę w ułatwianiu dostępu do informacji, wiedzy i najlepszych rozwiązań oraz w ich rozpowszechnianiu. Te partnerstwa i sieci będą miały coraz większe znaczenie dla współpracy między sektorami, regionami i państwami członkowskimi a państwami trzecimi. |
| --- | --- |

18.

Komitet sądzi, że dzięki partnerstwom publiczno-prywatnym i międzypaństwowym sieciom, takim jak Interreg (Regiony na rzecz zmian gospodarczych), władze lokalne i regionalne odegrają decydującą rolę w ułatwianiu dostępu do informacji, wiedzy i najlepszych rozwiązań oraz w ich rozpowszechnianiu. Te partnerstwa i sieci będą miały coraz większe znaczenie dla współpracy między sektorami, regionami i państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

| 19. | Komitet popiera współpracę z krajami rozwijającymi się w celu zaoferowania im pomocy w zakresie strategii adaptacyjnych i sugeruje, by działania zewnętrzne UE wspierały te przedsięwzięcia. Zdaniem Komitetu władze lokalne i regionalne mogą odegrać kluczową rolę w udostępnianiu krajom rozwijającym się najlepszych rozwiązań oraz wiedzy, korzystając z istniejących powiązań i sieci. Kwota, jaką UE zarezerwuje na ten cel, powinna być proporcjonalna do potrzeb krajów rozwijających się oraz do zakresu odpowiedzialności UE. |
| --- | --- |

19.

Komitet popiera współpracę z krajami rozwijającymi się w celu zaoferowania im pomocy w zakresie strategii adaptacyjnych i sugeruje, by działania zewnętrzne UE wspierały te przedsięwzięcia. Zdaniem Komitetu władze lokalne i regionalne mogą odegrać kluczową rolę w udostępnianiu krajom rozwijającym się najlepszych rozwiązań oraz wiedzy, korzystając z istniejących powiązań i sieci. Kwota, jaką UE zarezerwuje na ten cel, powinna być proporcjonalna do potrzeb krajów rozwijających się oraz do zakresu odpowiedzialności UE.

Dalsze kroki

| 20. | Komitet uważa, że należy bezzwłocznie zająć się omawianymi tu zagadnieniami oraz uwzględnić we wszystkich przyszłych komunikatach i dyrektywach UE potrzebę zarządzania procesami adaptacji do zmian klimatycznych przez władze lokalne i regionalne, ze współudziałem zaangażowanych już w te działania partnerów społecznych i gospodarczych. |
| --- | --- |

20.

Komitet uważa, że należy bezzwłocznie zająć się omawianymi tu zagadnieniami oraz uwzględnić we wszystkich przyszłych komunikatach i dyrektywach UE potrzebę zarządzania procesami adaptacji do zmian klimatycznych przez władze lokalne i regionalne, ze współudziałem zaangażowanych już w te działania partnerów społecznych i gospodarczych.

| 21. | Docenia fakt, że prace w tym kierunku już się rozpoczęły i wzywa Komisję do dalszego traktowania ich priorytetowo. |
| --- | --- |

21.

Docenia fakt, że prace w tym kierunku już się rozpoczęły i wzywa Komisję do dalszego traktowania ich priorytetowo.

| 22. | Wzywa Komisję do uznania zarówno znaczenia władz lokalnych i regionalnych dla opracowywania i realizowania środków dostosowawczych do zmian klimatycznych, jak i potrzeby zapewnienia tym władzom odpowiednich uprawnień oraz wsparcia finansowego, by umożliwić im przygotowywanie i wdrażanie strategii adaptacyjnych. |
| --- | --- |

22.

Wzywa Komisję do uznania zarówno znaczenia władz lokalnych i regionalnych dla opracowywania i realizowania środków dostosowawczych do zmian klimatycznych, jak i potrzeby zapewnienia tym władzom odpowiednich uprawnień oraz wsparcia finansowego, by umożliwić im przygotowywanie i wdrażanie strategii adaptacyjnych.

| 23. | Wzywa Komisję, by w trakcie dalszych działań związanych z omawianą zieloną księgą zajęła się nie tylko kwestią środowiska naturalnego, lecz również społeczno-gospodarczymi konsekwencjami zmian klimatycznych. |
| --- | --- |

23.

Wzywa Komisję, by w trakcie dalszych działań związanych z omawianą zieloną księgą zajęła się nie tylko kwestią środowiska naturalnego, lecz również społeczno-gospodarczymi konsekwencjami zmian klimatycznych.

| 24. | Uważa, że dzielenie się najlepszymi rozwiązaniami między władzami lokalnymi i regionalnymi oraz państwami członkowskimi jest absolutnie niezbędne do opracowania skutecznych środków dostosowawczych. Zdaniem Komitetu UE powinna zapewnić wymianę informacji i udostępnianie najlepszych wzorców zarówno wewnątrz Unii, jak i poza nią. |
| --- | --- |

24.

Uważa, że dzielenie się najlepszymi rozwiązaniami między władzami lokalnymi i regionalnymi oraz państwami członkowskimi jest absolutnie niezbędne do opracowania skutecznych środków dostosowawczych. Zdaniem Komitetu UE powinna zapewnić wymianę informacji i udostępnianie najlepszych wzorców zarówno wewnątrz Unii, jak i poza nią.

| 25. | Sądzi, że UE ma do odegrania strategiczną rolę w planowaniu migracji ludności oraz zarządzaniu nimi. |
| --- | --- |

25.

Sądzi, że UE ma do odegrania strategiczną rolę w planowaniu migracji ludności oraz zarządzaniu nimi.

| 26. | Wzywa do przeglądu budżetu, programów, kierunków polityki, a zwłaszcza najważniejszego prawodawstwa UE, w świetle wahań parametrów spowodowanych przez zmiany klimatyczne. Komitet apeluje w szczególności o uwzględnienie kwestii adaptacji do zmian klimatycznych w przeglądzie budżetu w 2008 r. jako oddzielnej linii budżetowej w ramach wszystkich najważniejszych pozycji budżetowych (polityka rolna, spójność, badania itp.). |
| --- | --- |

26.

Wzywa do przeglądu budżetu, programów, kierunków polityki, a zwłaszcza najważniejszego prawodawstwa UE, w świetle wahań parametrów spowodowanych przez zmiany klimatyczne. Komitet apeluje w szczególności o uwzględnienie kwestii adaptacji do zmian klimatycznych w przeglądzie budżetu w 2008 r. jako oddzielnej linii budżetowej w ramach wszystkich najważniejszych pozycji budżetowych (polityka rolna, spójność, badania itp.).

| 27. | Uważa za istotne, by UE w większym stopniu ukierunkowywała swoje obecne wsparcie dla badań naukowych na znajdowanie nowych rozwiązań problemów wynikających ze zmian klimatycznych, jak również przygotowywanie nowatorskich działań adaptacyjnych. Tego typu badania mogą zapewnić innowacyjne rozwiązania, które zachowają konkurencyjność Europy. Działania naukowe muszą być lepiej koordynowane; bardzo istotną sprawą jest zlikwidowanie najważniejszych luk informacyjnych oraz zapobieganie powielaniu prowadzonych badań. |
| --- | --- |

27.

Uważa za istotne, by UE w większym stopniu ukierunkowywała swoje obecne wsparcie dla badań naukowych na znajdowanie nowych rozwiązań problemów wynikających ze zmian klimatycznych, jak również przygotowywanie nowatorskich działań adaptacyjnych. Tego typu badania mogą zapewnić innowacyjne rozwiązania, które zachowają konkurencyjność Europy. Działania naukowe muszą być lepiej koordynowane; bardzo istotną sprawą jest zlikwidowanie najważniejszych luk informacyjnych oraz zapobieganie powielaniu prowadzonych badań.

| 28. | Wyraża zaniepokojenie potencjalnym wpływem środków adaptacyjnych realizowanych w jednym regionie lub państwie członkowskim na inny region lub inne państwo członkowskie. Zdaniem Komitetu UE jest odpowiednim organem do ustanowienia strategicznych ram umożliwiających zajęcie się ewentualnymi problemami. |
| --- | --- |

28.

Wyraża zaniepokojenie potencjalnym wpływem środków adaptacyjnych realizowanych w jednym regionie lub państwie członkowskim na inny region lub inne państwo członkowskie. Zdaniem Komitetu UE jest odpowiednim organem do ustanowienia strategicznych ram umożliwiających zajęcie się ewentualnymi problemami.

| 29. | Apeluje, by programy edukacyjne i informacyjne zachęcały do zmian indywidualnych zachowań wobec takich zagadnień jak zużycie wody, energii, recykling czy zachowanie zasobów. |
| --- | --- |

29.

Apeluje, by programy edukacyjne i informacyjne zachęcały do zmian indywidualnych zachowań wobec takich zagadnień jak zużycie wody, energii, recykling czy zachowanie zasobów.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/25 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/25

---

Opinia Komitetu Regionów „Europejska agenda kultury w dobie globalizacji świata”

(2008/C 53/05)

KOMITET REGIONÓW

| — | Podkreśla, że samorządy lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu i pielęgnowaniu kultury, przede wszystkim poprzez ochronę dziedzictwa kulturowego i promowanie innowacji artystycznych. |
| --- | --- |

—

Podkreśla, że samorządy lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu i pielęgnowaniu kultury, przede wszystkim poprzez ochronę dziedzictwa kulturowego i promowanie innowacji artystycznych.

| — | Podkreśla znaczącą rolę sektora kultury w realizacji celów sformułowanych w ramach odnowionej strategii lizbońskiej. Wskazuje na szczególne szanse rozwoju gospodarczego wielu regionów, jakie daje turystyka kulturalna. Ostrzega jednak przed jednostronnym podkreślaniem w tym kontekście czysto gospodarczego znaczenia kultury. Równie ważne jest znaczenie, jakie kultura ma w tworzeniu korzystnego, dynamicznego otoczenia będącego warunkiem wstępnym rozwoju. |
| --- | --- |

—

Podkreśla znaczącą rolę sektora kultury w realizacji celów sformułowanych w ramach odnowionej strategii lizbońskiej. Wskazuje na szczególne szanse rozwoju gospodarczego wielu regionów, jakie daje turystyka kulturalna. Ostrzega jednak przed jednostronnym podkreślaniem w tym kontekście czysto gospodarczego znaczenia kultury. Równie ważne jest znaczenie, jakie kultura ma w tworzeniu korzystnego, dynamicznego otoczenia będącego warunkiem wstępnym rozwoju.

| — | Ubolewa, iż ustanawiając europejską agendę kultury w dobie globalizacji świata, Komisja Europejska nie wspomina licznych partnerstw między miastami, gminami i regionami. |
| --- | --- |

—

Ubolewa, iż ustanawiając europejską agendę kultury w dobie globalizacji świata, Komisja Europejska nie wspomina licznych partnerstw między miastami, gminami i regionami.

| — | Ocenia krytycznie fakt, że Komisja Europejska nie przedstawia w swoim komunikacie żadnych informacji na temat finansowania wielce ambitnych zamierzeń agendy kultury. |
| --- | --- |

—

Ocenia krytycznie fakt, że Komisja Europejska nie przedstawia w swoim komunikacie żadnych informacji na temat finansowania wielce ambitnych zamierzeń agendy kultury.

| — | Chciałby poddać konstruktywnej dyskusji plany Komisji Europejskiej dotyczące zastosowania otwartej metody koordynacji w dziedzinie kultury. Trzeba będzie skupić uwagę na szczeblu niższym niż krajowy, odpowiadającym w znacznej mierze za kulturę, zaś dodatkowe obciążenia administracyjne będą musiały być minimalizowane. |
| --- | --- |

—

Chciałby poddać konstruktywnej dyskusji plany Komisji Europejskiej dotyczące zastosowania otwartej metody koordynacji w dziedzinie kultury. Trzeba będzie skupić uwagę na szczeblu niższym niż krajowy, odpowiadającym w znacznej mierze za kulturę, zaś dodatkowe obciążenia administracyjne będą musiały być minimalizowane.

| Sprawozdawca | : | Gerd HARMS (DE/PSE), pełnomocnik kraju związkowego Brandenburgia ds. federalnych i europejskich, sekretarz stanu w kancelarii stanu |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Gerd HARMS (DE/PSE), pełnomocnik kraju związkowego Brandenburgia ds. federalnych i europejskich, sekretarz stanu w kancelarii stanu

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów dotyczący Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata

COM(2007) 242 wersja ostateczna

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

| 1. | Przyjmuje z wyraźnym zadowoleniem rozważania Komisji Europejskiej dotyczące Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata. Komunikat słusznie wskazuje na kluczową rolę kultury w procesie integracji oraz stwierdza potrzebę odpowiednich instrumentów służących propagowaniu bogactwa kulturowego i różnorodności kulturowej Europy z myślą o realizacji „strategicznych celów UE, tj. dobrobytu, solidarności i bezpieczeństwa”, zarówno na terytorium, jak i poza granicami Unii Europejskiej.
  W tym celu potrzeba ściślejszej współpracy między wszystkimi podmiotami w dziedzinie polityki kulturalnej na wszystkich szczeblach, z uwzględnieniem przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz ich sieci.
  W procesie zmierzającym do nowego ujęcia europejskiej agendy kultury w obliczu globalizacji, na znaczeniu zyskuje regionalna i lokalna polityka kulturalna: wyzwanie, jakim jest globalizacja, oznacza w nieunikniony sposób powrót do idei „Europy regionów”, co w istocie wynika z obowiązującej w Unii Europejskiej zasady pomocniczości, która opiera się na założeniu, że kultury powstają na poziomie lokalnym, w miastach i regionach. Samorządy lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu i pielęgnowaniu kultury na swoim terenie, przede wszystkim poprzez ochronę dziedzictwa kulturowego, promowanie innowacji artystycznych, prowadzenie i wspieranie instytucji i inicjatyw kulturalnych, edukację i szkolenia, jak również poprzez organizowanie festiwali i spotkań kulturalnych.
  W obliczu globalnych wyzwań decydującego znaczenia dla europejskiego procesu integracji nabierają jakość i intensywność współpracy kulturalnej, zwłaszcza w regionach transgranicznych. |
| --- | --- |

1.

Przyjmuje z wyraźnym zadowoleniem rozważania Komisji Europejskiej dotyczące Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata. Komunikat słusznie wskazuje na kluczową rolę kultury w procesie integracji oraz stwierdza potrzebę odpowiednich instrumentów służących propagowaniu bogactwa kulturowego i różnorodności kulturowej Europy z myślą o realizacji „strategicznych celów UE, tj. dobrobytu, solidarności i bezpieczeństwa”, zarówno na terytorium, jak i poza granicami Unii Europejskiej.

W tym celu potrzeba ściślejszej współpracy między wszystkimi podmiotami w dziedzinie polityki kulturalnej na wszystkich szczeblach, z uwzględnieniem przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz ich sieci.

W procesie zmierzającym do nowego ujęcia europejskiej agendy kultury w obliczu globalizacji, na znaczeniu zyskuje regionalna i lokalna polityka kulturalna: wyzwanie, jakim jest globalizacja, oznacza w nieunikniony sposób powrót do idei „Europy regionów”, co w istocie wynika z obowiązującej w Unii Europejskiej zasady pomocniczości, która opiera się na założeniu, że kultury powstają na poziomie lokalnym, w miastach i regionach. Samorządy lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę we wspieraniu i pielęgnowaniu kultury na swoim terenie, przede wszystkim poprzez ochronę dziedzictwa kulturowego, promowanie innowacji artystycznych, prowadzenie i wspieranie instytucji i inicjatyw kulturalnych, edukację i szkolenia, jak również poprzez organizowanie festiwali i spotkań kulturalnych.

W obliczu globalnych wyzwań decydującego znaczenia dla europejskiego procesu integracji nabierają jakość i intensywność współpracy kulturalnej, zwłaszcza w regionach transgranicznych.

| 2. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska w swoim komunikacie wyraziła po raz pierwszy potrzebę kompleksowej agendy kultury w celu opracowania skutecznej strategii, która uwzględniałaby kluczową rolę kultury nie tylko w stosunkach między państwami członkowskimi i ich regionami, lecz także w relacjach z krajami trzecimi.
  Wymiana międzykulturowa powinna stać się kamieniem węgielnym dialogu z krajami kandydującymi oraz w ramach polityki sąsiedztwa UE. Ponadto KR podziela zdanie Komisji Europejskiej, iż należy wspierać dialog między wspólnotami i związkami wyznaniowymi. |
| --- | --- |

2.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska w swoim komunikacie wyraziła po raz pierwszy potrzebę kompleksowej agendy kultury w celu opracowania skutecznej strategii, która uwzględniałaby kluczową rolę kultury nie tylko w stosunkach między państwami członkowskimi i ich regionami, lecz także w relacjach z krajami trzecimi.

Wymiana międzykulturowa powinna stać się kamieniem węgielnym dialogu z krajami kandydującymi oraz w ramach polityki sąsiedztwa UE. Ponadto KR podziela zdanie Komisji Europejskiej, iż należy wspierać dialog między wspólnotami i związkami wyznaniowymi.

| 3. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska w swoim komunikacie wyraźnie odwołuje się do art. 151 TWE (Amsterdam 1997) oraz zasady pomocniczości, stwierdzając że:






  — | Wspólnota przyczynia się swoją polityką kulturalną do integracji Europy, „w poszanowaniu [...] różnorodności narodowej i regionalnej” państw członkowskich; |
| --- | --- | --- |

3.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska w swoim komunikacie wyraźnie odwołuje się do art. 151 TWE (Amsterdam 1997) oraz zasady pomocniczości, stwierdzając że:

—

Wspólnota przyczynia się swoją polityką kulturalną do integracji Europy, „w poszanowaniu [...] różnorodności narodowej i regionalnej” państw członkowskich;

| — | należy wspierać współpracę między państwami członkowskimi, jak również z państwami trzecimi oraz z kompetentnymi organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie kultury — zwłaszcza z Radą Europy — i to we wszystkich przejawach działalności kulturalnej; |
| --- | --- |

—

należy wspierać współpracę między państwami członkowskimi, jak również z państwami trzecimi oraz z kompetentnymi organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie kultury — zwłaszcza z Radą Europy — i to we wszystkich przejawach działalności kulturalnej;

| — | Wspólnota musi uwzględniać we wszystkich swoich działaniach „aspekty kulturalne [...], zwłaszcza w celu poszanowania i popierania różnorodności jej kultur”; |
| --- | --- |

—

Wspólnota musi uwzględniać we wszystkich swoich działaniach „aspekty kulturalne [...], zwłaszcza w celu poszanowania i popierania różnorodności jej kultur”;

| — | Wspólnota może podejmować działania w dziedzinie polityki kulturalnej jedynie wówczas, gdy jej środki uzupełniają i wspierają, a nie zastępują działania państw członkowskich. |
| --- | --- |

—

Wspólnota może podejmować działania w dziedzinie polityki kulturalnej jedynie wówczas, gdy jej środki uzupełniają i wspierają, a nie zastępują działania państw członkowskich.

| 4. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska wyraźnie podkreśla w swoim komunikacie pozytywną rolę, jaką KR odgrywa, zachęcając do działań w zakresie agendy kultury i angażując władze lokalne i regionalne oraz społeczeństwo obywatelskie. |
| --- | --- |

4.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja Europejska wyraźnie podkreśla w swoim komunikacie pozytywną rolę, jaką KR odgrywa, zachęcając do działań w zakresie agendy kultury i angażując władze lokalne i regionalne oraz społeczeństwo obywatelskie.

Odnośnie do głównych celów komunikatu

| 5. | Podkreśla kierunki wytyczone w komunikacie i ze swej strony opowiada się za ustaleniem następujących priorytetów:






  — | propagowanie różnorodności kulturowej i dialogu międzykulturowego; |
| --- | --- | --- |

5.

Podkreśla kierunki wytyczone w komunikacie i ze swej strony opowiada się za ustaleniem następujących priorytetów:

—

propagowanie różnorodności kulturowej i dialogu międzykulturowego;

| — | propagowanie kultury jako istotnego elementu w stosunkach międzynarodowych; |
| --- | --- |

—

propagowanie kultury jako istotnego elementu w stosunkach międzynarodowych;

| — | propagowanie kultury jako siły pobudzającej kreatywność w przemyśle (strategia lizbońska). |
| --- | --- |

—

propagowanie kultury jako siły pobudzającej kreatywność w przemyśle (strategia lizbońska).

| 6. | Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja podkreśla znaczącą rolę sektora kultury w tworzeniu wzrostu i zatrudnienia. Sektor ten jest jednym z obszarów, w których gospodarka europejska odnotowuje wzrost. W ten sposób przyczynia się on w istotnym zakresie do realizacji celów sformułowanych w ramach odnowionej strategii lizbońskiej. Zatem zachęca Komisję Europejską do dokładniejszego oszacowania wpływu sektora kultury i kreatywności na gospodarkę regionalną i lokalną. |
| --- | --- |

6.

Przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja podkreśla znaczącą rolę sektora kultury w tworzeniu wzrostu i zatrudnienia. Sektor ten jest jednym z obszarów, w których gospodarka europejska odnotowuje wzrost. W ten sposób przyczynia się on w istotnym zakresie do realizacji celów sformułowanych w ramach odnowionej strategii lizbońskiej. Zatem zachęca Komisję Europejską do dokładniejszego oszacowania wpływu sektora kultury i kreatywności na gospodarkę regionalną i lokalną.

| 7. | Wskazuje przy tym na szczególną rolę turystyki kulturalnej. Wzywa do intensywniejszej wymiany doświadczeń na szczeblu europejskim z udziałem sektora turystyki kulturalnej, stowarzyszeń kulturalnych i innych podmiotów z dziedziny polityki kulturalnej oraz przedstawicieli regionów. W tym kontekście zwraca uwagę na szczególne szanse rozwoju gospodarczego wielu regionów, jakie daje turystyka kulturalna, ale także na zagrożenia dla dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza w wypadku jego niewłaściwego wykorzystania. |
| --- | --- |

7.

Wskazuje przy tym na szczególną rolę turystyki kulturalnej. Wzywa do intensywniejszej wymiany doświadczeń na szczeblu europejskim z udziałem sektora turystyki kulturalnej, stowarzyszeń kulturalnych i innych podmiotów z dziedziny polityki kulturalnej oraz przedstawicieli regionów. W tym kontekście zwraca uwagę na szczególne szanse rozwoju gospodarczego wielu regionów, jakie daje turystyka kulturalna, ale także na zagrożenia dla dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza w wypadku jego niewłaściwego wykorzystania.

| 8. | Ostrzega jednak, mimo swojego pełnego poparcia dla celów strategii lizbońskiej, przed jednostronnym podkreślaniem w tym kontekście czysto gospodarczego znaczenia kultury. Równie ważne jest znaczenie, jakie kultura ma w tworzeniu korzystnego, dynamicznego otoczenia będącego warunkiem rozwoju. KR nalega, by Wspólnota wypełniała przede wszystkim swój przewidziany postanowieniami traktatu obowiązek wspierania „niehandlowej wymiany kulturalnej” (art. 151 ust. 2 trzecie tiret TWE).
  Komitet pragnie wyraźnie stwierdzić, że również cele procesu lizbońskiego można będzie skutecznie realizować jedynie wówczas, gdy Unia Europejska skupi swoje wysiłki w dziedzinie kultury na społecznym znaczeniu wartości niematerialnych, jakie tworzy kultura. Komitet postrzega wspieranie edukacji kulturalnej i współpracę w dziedzinie kultury jako warunki wykorzystania zasobów kreatywności w społeczeństwie oraz dobrej koniunktury w sektorze kultury. Kultura istnieje niezależnie od sektora kultury, sektor kultury natomiast bez kultury istnieć nie może. |
| --- | --- |

8.

Ostrzega jednak, mimo swojego pełnego poparcia dla celów strategii lizbońskiej, przed jednostronnym podkreślaniem w tym kontekście czysto gospodarczego znaczenia kultury. Równie ważne jest znaczenie, jakie kultura ma w tworzeniu korzystnego, dynamicznego otoczenia będącego warunkiem rozwoju. KR nalega, by Wspólnota wypełniała przede wszystkim swój przewidziany postanowieniami traktatu obowiązek wspierania „niehandlowej wymiany kulturalnej” (art. 151 ust. 2 trzecie tiret TWE).

Komitet pragnie wyraźnie stwierdzić, że również cele procesu lizbońskiego można będzie skutecznie realizować jedynie wówczas, gdy Unia Europejska skupi swoje wysiłki w dziedzinie kultury na społecznym znaczeniu wartości niematerialnych, jakie tworzy kultura. Komitet postrzega wspieranie edukacji kulturalnej i współpracę w dziedzinie kultury jako warunki wykorzystania zasobów kreatywności w społeczeństwie oraz dobrej koniunktury w sektorze kultury. Kultura istnieje niezależnie od sektora kultury, sektor kultury natomiast bez kultury istnieć nie może.

| 9. | Wiąże się z tym problem rzeczywistej wartości kultury. Komitet chciałby podkreślić znaczenie działań na rzecz jakości. Jednym z celów europejskiego programu na rzecz kultury powinien być dynamiczny rozwój kulturalny i przedstawianie kultury nowoczesnej w Europie i na świecie. |
| --- | --- |

9.

Wiąże się z tym problem rzeczywistej wartości kultury. Komitet chciałby podkreślić znaczenie działań na rzecz jakości. Jednym z celów europejskiego programu na rzecz kultury powinien być dynamiczny rozwój kulturalny i przedstawianie kultury nowoczesnej w Europie i na świecie.

| 10. | Nalega zatem, aby wzmacniać i wspierać międzynarodową wymianę kulturową, nabywanie umiejętności międzykulturowych oraz wielojęzyczność obywateli Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

10.

Nalega zatem, aby wzmacniać i wspierać międzynarodową wymianę kulturową, nabywanie umiejętności międzykulturowych oraz wielojęzyczność obywateli Unii Europejskiej.

| 11. | Uznaje ideę zaproponowaną przez Europejską Fundację Kultury z siedzibą w Amsterdamie, podjętą obecnie przez Parlament Europejski oraz Dyrekcję Generalną ds. Edukacji i Kultury w Komisji Europejskiej, zmierzającą do utworzenia projektu pilotażowego „Erasmus for Culture”, za właściwy i godny poparcia sposób promowania współpracy kulturalnej z wykorzystaniem potencjału regionów oraz działających w nich organizacji i instytucji liczących się w świecie kultury. Komitet chętnie przyłączy się do tej inicjatywy w roli partnera. |
| --- | --- |

11.

Uznaje ideę zaproponowaną przez Europejską Fundację Kultury z siedzibą w Amsterdamie, podjętą obecnie przez Parlament Europejski oraz Dyrekcję Generalną ds. Edukacji i Kultury w Komisji Europejskiej, zmierzającą do utworzenia projektu pilotażowego „Erasmus for Culture”, za właściwy i godny poparcia sposób promowania współpracy kulturalnej z wykorzystaniem potencjału regionów oraz działających w nich organizacji i instytucji liczących się w świecie kultury. Komitet chętnie przyłączy się do tej inicjatywy w roli partnera.

| 12. | Potwierdza skuteczność realizowanego obecnie programu „Kultura 2007” (2007-2013), jak również innych programów finansowania, zwłaszcza tych służących wspieraniu rozwoju kulturalnego obszarów wiejskich „w celu podniesienia atrakcyjności regionów”.
  Komitet krytykuje natomiast fakt, że UE i państwa członkowskie nadal przeznaczają na ten cel niewystarczające środki. |
| --- | --- |

12.

Potwierdza skuteczność realizowanego obecnie programu „Kultura 2007” (2007-2013), jak również innych programów finansowania, zwłaszcza tych służących wspieraniu rozwoju kulturalnego obszarów wiejskich „w celu podniesienia atrakcyjności regionów”.

Komitet krytykuje natomiast fakt, że UE i państwa członkowskie nadal przeznaczają na ten cel niewystarczające środki.

| 13. | Wyraża swoje zdziwienie, że Komisja Europejska tylko w minimalnym stopniu uwzględnia najnowsze wydarzenia w ramach najbardziej atrakcyjnego projektu kulturalnego Unii Europejskiej, jakim jest program „Europejska Stolica Kultury”, nie przypisując mu, jak się wydaje, żadnego znaczenia strategicznego. Program ten cieszy się największą popularnością z europejskich projektów kulturalnych. Zyskuje on coraz szybciej i coraz bardziej na znaczeniu, z punktu widzenia rozwoju kulturalnego miast i regionów, o czym świadczy rosnąca liczba krajowych kandydatów ubiegających się o ten tytuł (8 miast w Wielkiej Brytanii na 2008 r., 18 miast w Niemczech i 11 miast na Węgrzech na 2010 r., 8 miast w Finlandii na 2011 r. oraz już dzisiaj 7 miast w Hiszpanii na 2016 r.). Szczególny impuls wynika tutaj z faktu, że w procedurze przyznawania tytułów stolicy kultury na lata 2007-2011 kulturę postrzega się i traktuje jako siłę napędową i źródło rozwoju społecznego, przez co przyczynia się ona w znacznej mierze do tworzenia europejskiej wartości dodanej. |
| --- | --- |

13.

Wyraża swoje zdziwienie, że Komisja Europejska tylko w minimalnym stopniu uwzględnia najnowsze wydarzenia w ramach najbardziej atrakcyjnego projektu kulturalnego Unii Europejskiej, jakim jest program „Europejska Stolica Kultury”, nie przypisując mu, jak się wydaje, żadnego znaczenia strategicznego. Program ten cieszy się największą popularnością z europejskich projektów kulturalnych. Zyskuje on coraz szybciej i coraz bardziej na znaczeniu, z punktu widzenia rozwoju kulturalnego miast i regionów, o czym świadczy rosnąca liczba krajowych kandydatów ubiegających się o ten tytuł (8 miast w Wielkiej Brytanii na 2008 r., 18 miast w Niemczech i 11 miast na Węgrzech na 2010 r., 8 miast w Finlandii na 2011 r. oraz już dzisiaj 7 miast w Hiszpanii na 2016 r.). Szczególny impuls wynika tutaj z faktu, że w procedurze przyznawania tytułów stolicy kultury na lata 2007-2011 kulturę postrzega się i traktuje jako siłę napędową i źródło rozwoju społecznego, przez co przyczynia się ona w znacznej mierze do tworzenia europejskiej wartości dodanej.

| 14. | Wzywa zatem Komisję Europejską do bacznego obserwowania najnowszych wydarzeń w kontekście programu „Europejska Stolica Kultury”, ich analizowania i wspierania.
  Szczególną uwagę Komisja powinna przy tym zwrócić na:






  — | ścisłą i efektywną współpracę między miastami wybranymi na Europejskie Stolice Kultury w latach 2007-2011; |
| --- | --- | --- |

14.

Wzywa zatem Komisję Europejską do bacznego obserwowania najnowszych wydarzeń w kontekście programu „Europejska Stolica Kultury”, ich analizowania i wspierania.

Szczególną uwagę Komisja powinna przy tym zwrócić na:

—

ścisłą i efektywną współpracę między miastami wybranymi na Europejskie Stolice Kultury w latach 2007-2011;

| — | współpracę miast, które w roku 2010 będą dzieliły tytuł Europejskiej Stolicy Kultury (Ruhr, Pecz, Stambuł), zarówno pod względem potencjału innowacyjnego tkwiącego w zrównoważonym rozwoju miast opartym na kulturze, jak i w odniesieniu do szczególnych szans, jakie współpraca ta oznacza dla dialogu z islamem; |
| --- | --- |

—

współpracę miast, które w roku 2010 będą dzieliły tytuł Europejskiej Stolicy Kultury (Ruhr, Pecz, Stambuł), zarówno pod względem potencjału innowacyjnego tkwiącego w zrównoważonym rozwoju miast opartym na kulturze, jak i w odniesieniu do szczególnych szans, jakie współpraca ta oznacza dla dialogu z islamem;

| — | Sieć Miast Kultury 2010 (Cultural Cities Net 2010), w której po raz pierwszy spotkało się ponad 20 miast z Węgier, Niemiec i Turcji w celu wspólnego opracowania własnych europejskich celów kulturalnych, realizacji przygotowań wraz z Europejskimi Stolicami Kultury do roku 2010 oraz w celu równoczesnego przedstawiania swoich projektów w wielu miejscach. |
| --- | --- |

—

Sieć Miast Kultury 2010 (Cultural Cities Net 2010), w której po raz pierwszy spotkało się ponad 20 miast z Węgier, Niemiec i Turcji w celu wspólnego opracowania własnych europejskich celów kulturalnych, realizacji przygotowań wraz z Europejskimi Stolicami Kultury do roku 2010 oraz w celu równoczesnego przedstawiania swoich projektów w wielu miejscach.

| 15. | Poświęci ze swej strony uwagę potencjałowi rozwoju i integracji wynikającemu — jak stwierdza deklaracja z Budapesztu (2005) przyjęta przez węgierskie i niemieckie miasta kultury — ze współpracy kulturalnej podejmowanej przez europejskie regiony i miasta z myślą o sobie samych. |
| --- | --- |

15.

Poświęci ze swej strony uwagę potencjałowi rozwoju i integracji wynikającemu — jak stwierdza deklaracja z Budapesztu (2005) przyjęta przez węgierskie i niemieckie miasta kultury — ze współpracy kulturalnej podejmowanej przez europejskie regiony i miasta z myślą o sobie samych.

| 16. | Ubolewa, iż ustanawiając europejską agendę kultury w dobie globalizacji świata, Komisja Europejska nie wspomina licznych partnerstw między miastami, gminami i regionami, które od zakończenia II wojny światowej rozprzestrzeniły się z Europy po całym świecie. Właśnie tego rodzaju partnerstwa miast i regionów wpływały i nadal wpływają stabilizująco na społeczeństwo oraz przyczyniają się znacząco do pokojowego rozwoju i pokonywania podziałów w Europie. Komitet zachęca zatem Komisję Europejską do uwzględniania w opracowywaniu swoich programów znaczącego potencjału kulturowego, jaki partnerstwa miast i regionów stanowią dla całego społeczeństwa, oraz do wykorzystywania nowych jakościowych trendów. |
| --- | --- |

16.

Ubolewa, iż ustanawiając europejską agendę kultury w dobie globalizacji świata, Komisja Europejska nie wspomina licznych partnerstw między miastami, gminami i regionami, które od zakończenia II wojny światowej rozprzestrzeniły się z Europy po całym świecie. Właśnie tego rodzaju partnerstwa miast i regionów wpływały i nadal wpływają stabilizująco na społeczeństwo oraz przyczyniają się znacząco do pokojowego rozwoju i pokonywania podziałów w Europie. Komitet zachęca zatem Komisję Europejską do uwzględniania w opracowywaniu swoich programów znaczącego potencjału kulturowego, jaki partnerstwa miast i regionów stanowią dla całego społeczeństwa, oraz do wykorzystywania nowych jakościowych trendów.

| 17. | Potwierdza znaczenie programu „Obywatele dla Europy” i jego oddziaływania na rozwój kulturowy regionów i gmin oraz wzywa do rozszerzenia wspomnianego programu. |
| --- | --- |

17.

Potwierdza znaczenie programu „Obywatele dla Europy” i jego oddziaływania na rozwój kulturowy regionów i gmin oraz wzywa do rozszerzenia wspomnianego programu.

| 18. | Oczekuje konkretnych propozycji organizacyjnych dotyczących „Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego 2008” oraz ma nadzieję, że zostanie włączony w ten proces. Z tego względu zachęca DG ds. Edukacji i Kultury do dalszej pracy nad dialogiem międzykulturowym po roku 2008 poprzez rozwijanie konkretnych strategii politycznych i współpracę z innymi dyrekcjami generalnymi. |
| --- | --- |

18.

Oczekuje konkretnych propozycji organizacyjnych dotyczących „Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego 2008” oraz ma nadzieję, że zostanie włączony w ten proces. Z tego względu zachęca DG ds. Edukacji i Kultury do dalszej pracy nad dialogiem międzykulturowym po roku 2008 poprzez rozwijanie konkretnych strategii politycznych i współpracę z innymi dyrekcjami generalnymi.

| 19. | Ubolewa, że Komisja Europejska nie przedstawia w swoim komunikacie żadnych informacji na temat finansowania wielce ambitnych zamierzeń agendy kultury oraz stwierdza, że potrzebne fundusze w żadnym wypadku nie mogą pochodzić z mizernych środków programu „Kultura 2007”. Komitet podkreśla w związku z tym ważną rolę funduszy strukturalnych we wspieraniu infrastruktury kulturalnej i zachowywaniu dziedzictwa kulturowego oraz popiera plany Komisji Europejskiej, by projekty kulturalne w przyszłości włączać także do innych programów wspólnotowych. W tym zakresie KR oczekuje jednakże bardziej konkretnych deklaracji. |
| --- | --- |

19.

Ubolewa, że Komisja Europejska nie przedstawia w swoim komunikacie żadnych informacji na temat finansowania wielce ambitnych zamierzeń agendy kultury oraz stwierdza, że potrzebne fundusze w żadnym wypadku nie mogą pochodzić z mizernych środków programu „Kultura 2007”. Komitet podkreśla w związku z tym ważną rolę funduszy strukturalnych we wspieraniu infrastruktury kulturalnej i zachowywaniu dziedzictwa kulturowego oraz popiera plany Komisji Europejskiej, by projekty kulturalne w przyszłości włączać także do innych programów wspólnotowych. W tym zakresie KR oczekuje jednakże bardziej konkretnych deklaracji.

| 20. | Podziela zdanie Komisji Europejskiej, że Konwencja UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, która weszła w życie w marcu 2007 r., jest ważnym instrumentem polityki kulturalnej i prawa międzynarodowego, o dużym znaczeniu zarówno dla Wspólnoty, jak i państw członkowskich, który przyniesie również skutki na szczeblu regionalnym.
  Komitet wzywa zatem Komisję Europejską, bez uszczerbku dla zasady pomocniczości, do podjęcia kroków zmierzających do wprowadzenia wspomnianej konwencji światowej. |
| --- | --- |

20.

Podziela zdanie Komisji Europejskiej, że Konwencja UNESCO w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, która weszła w życie w marcu 2007 r., jest ważnym instrumentem polityki kulturalnej i prawa międzynarodowego, o dużym znaczeniu zarówno dla Wspólnoty, jak i państw członkowskich, który przyniesie również skutki na szczeblu regionalnym.

Komitet wzywa zatem Komisję Europejską, bez uszczerbku dla zasady pomocniczości, do podjęcia kroków zmierzających do wprowadzenia wspomnianej konwencji światowej.

| 21. | Wskazuje jeszcze raz na fakt, że wywodząca się z państw członkowskich wspólna zewnętrzna polityka kulturalna może być rozwijana i realizowana jedynie wówczas, gdy podmioty z państw członkowskich kultywujące stosunki z krajami trzecimi uzyskają wsparcie w podejmowanych przez siebie staraniach i działaniach. Komitet Regionów nalega zatem wyraźnie, by Komisja Europejska wzmacniała i popierała takie inicjatywy, jak EUNIC (European Union National Institutes for Culture). |
| --- | --- |

21.

Wskazuje jeszcze raz na fakt, że wywodząca się z państw członkowskich wspólna zewnętrzna polityka kulturalna może być rozwijana i realizowana jedynie wówczas, gdy podmioty z państw członkowskich kultywujące stosunki z krajami trzecimi uzyskają wsparcie w podejmowanych przez siebie staraniach i działaniach. Komitet Regionów nalega zatem wyraźnie, by Komisja Europejska wzmacniała i popierała takie inicjatywy, jak EUNIC (European Union National Institutes for Culture).

| 22. | Przyjmuje z zadowoleniem, że w aktualnym stanie rzeczy konkluzje Rady dotyczące traktatu reformującego dla Europy przejmują pozytywną podstawę w dziedzinie kultury wywodzącą się z prac Konwentu. |
| --- | --- |

22.

Przyjmuje z zadowoleniem, że w aktualnym stanie rzeczy konkluzje Rady dotyczące traktatu reformującego dla Europy przejmują pozytywną podstawę w dziedzinie kultury wywodzącą się z prac Konwentu.

| 23. | Ubolewa nad brakiem odwołania się do deklaracji berlińskiej, przyjętej z okazji pięćdziesiątej rocznicy podpisania traktatów rzymskich, która podkreśla nie tylko gospodarcze, lecz także kulturowe aspekty w procesie jednoczenia, oraz akcentuje znaczenie regionów w tym kontekście. |
| --- | --- |

23.

Ubolewa nad brakiem odwołania się do deklaracji berlińskiej, przyjętej z okazji pięćdziesiątej rocznicy podpisania traktatów rzymskich, która podkreśla nie tylko gospodarcze, lecz także kulturowe aspekty w procesie jednoczenia, oraz akcentuje znaczenie regionów w tym kontekście.

| 24. | Chciałby poddać konstruktywnej dyskusji plany Komisji Europejskiej dotyczące zastosowania otwartej metody koordynacji w dziedzinie kultury. Komitet przypomina w tym kontekście, że trzeba będzie poświęcać uwagę szczeblowi niższemu niż krajowy, odpowiadającemu w znacznej mierze za kulturę, jak również że dodatkowe obciążenia administracyjne będą musiały być minimalizowane. KR zaleca również wykorzystanie różnorodnych możliwości, jakie oferuje tworzenie i wspieranie platform i sieci europejskich. Zdaniem Komitetu obiecującą drogą w kierunku przyspieszenia i intensyfikacji integracji Europy jest przede wszystkim zwiększone wsparcie dla wspólnych projektów z uczestnictwem różnych krajów oraz promowanie wymiany między środowiskami kulturotwórczymi. |
| --- | --- |

24.

Chciałby poddać konstruktywnej dyskusji plany Komisji Europejskiej dotyczące zastosowania otwartej metody koordynacji w dziedzinie kultury. Komitet przypomina w tym kontekście, że trzeba będzie poświęcać uwagę szczeblowi niższemu niż krajowy, odpowiadającemu w znacznej mierze za kulturę, jak również że dodatkowe obciążenia administracyjne będą musiały być minimalizowane. KR zaleca również wykorzystanie różnorodnych możliwości, jakie oferuje tworzenie i wspieranie platform i sieci europejskich. Zdaniem Komitetu obiecującą drogą w kierunku przyspieszenia i intensyfikacji integracji Europy jest przede wszystkim zwiększone wsparcie dla wspólnych projektów z uczestnictwem różnych krajów oraz promowanie wymiany między środowiskami kulturotwórczymi.

| 25. | Popiera projekt Komisji Europejskiej, by organizować co dwa lata europejskie forum kulturalne z udziałem podmiotów polityki kulturalnej wszystkich szczebli oraz osób zajmujących się kulturą. |
| --- | --- |

25.

Popiera projekt Komisji Europejskiej, by organizować co dwa lata europejskie forum kulturalne z udziałem podmiotów polityki kulturalnej wszystkich szczebli oraz osób zajmujących się kulturą.

| 26. | Przyjmuje w związku z tym z wyraźnym zadowoleniem wspomniany przez Komisję Europejską zamiar przedstawiania co dwa lata sprawozdań z postępów w dziedzinie polityki kulturalnej, które dostarczałyby w szczególności informacji o wypełnianiu przez Komisję Europejską wymogu uwzględniania aspektów kulturalnych (art. 151 ust. 4 TWE) w innych obszarach polityki. |
| --- | --- |

26.

Przyjmuje w związku z tym z wyraźnym zadowoleniem wspomniany przez Komisję Europejską zamiar przedstawiania co dwa lata sprawozdań z postępów w dziedzinie polityki kulturalnej, które dostarczałyby w szczególności informacji o wypełnianiu przez Komisję Europejską wymogu uwzględniania aspektów kulturalnych (art. 151 ust. 4 TWE) w innych obszarach polityki.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/29 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/29

---

Opinia Komitetu Regionów „Rola edukacji i podnoszenia świadomości w promowaniu rozwoju zrównoważonego”

(2008/C 53/06)

KOMITET REGIONÓW

| — | Podkreśla, że edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie może być skutecznie wdrażana bez udziału władz regionów i społeczności lokalnych, zważywszy że w wielu państwach członkowskich władze szczebla lokalnego i regionalnego odgrywają kluczową rolę w wychowaniu do zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

—

Podkreśla, że edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie może być skutecznie wdrażana bez udziału władz regionów i społeczności lokalnych, zważywszy że w wielu państwach członkowskich władze szczebla lokalnego i regionalnego odgrywają kluczową rolę w wychowaniu do zrównoważonego rozwoju.

| — | Wzywa do kształcenia na rzecz zrównoważonego rozwoju, które musi również obejmować szersze wprowadzenie do szkolnych programów nauczania zagadnień ochrony środowiska naturalnego, obywatelstwa i edukacji zdrowotnej, tak aby zwiększyć świadomość i zaangażowanie społeczne w tych dziedzinach. |
| --- | --- |

—

Wzywa do kształcenia na rzecz zrównoważonego rozwoju, które musi również obejmować szersze wprowadzenie do szkolnych programów nauczania zagadnień ochrony środowiska naturalnego, obywatelstwa i edukacji zdrowotnej, tak aby zwiększyć świadomość i zaangażowanie społeczne w tych dziedzinach.

| — | Wzywa do stworzenia atrakcyjnego portalu internetowego o często uaktualnianej zawartości, zawierającego materiały informacyjne i edukacyjne do użytku nauczycieli, stowarzyszeń, samorządów lokalnych i wszystkich podmiotów zaangażowanych w promowanie zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

—

Wzywa do stworzenia atrakcyjnego portalu internetowego o często uaktualnianej zawartości, zawierającego materiały informacyjne i edukacyjne do użytku nauczycieli, stowarzyszeń, samorządów lokalnych i wszystkich podmiotów zaangażowanych w promowanie zrównoważonego rozwoju.

| — | Wzywa władze lokalne i regionalne do współpracy z mediami w celu odgrywania kluczowej roli w promowaniu idei zrównoważonego rozwoju poprzez informowanie w zrozumiały sposób możliwie szerokiego kręgu odbiorców o jego podstawowych zasadach i związanych z nim korzyściach oraz poprzez wspieranie i nagłaśnianie debaty publicznej na ten temat. |
| --- | --- |

—

Wzywa władze lokalne i regionalne do współpracy z mediami w celu odgrywania kluczowej roli w promowaniu idei zrównoważonego rozwoju poprzez informowanie w zrozumiały sposób możliwie szerokiego kręgu odbiorców o jego podstawowych zasadach i związanych z nim korzyściach oraz poprzez wspieranie i nagłaśnianie debaty publicznej na ten temat.

| — | Zachęca media do podjęcia inicjatywy na rzecz rozpowszechniania wyników kształcenia w zakresie zrównoważonego rozwoju, jak również na rzecz zaplanowania prezentacji środków i działań władz lokalnych i regionalnych w czasie emisji odpowiednim dla odbiorców, do których skierowane są te działania. |
| --- | --- |

—

Zachęca media do podjęcia inicjatywy na rzecz rozpowszechniania wyników kształcenia w zakresie zrównoważonego rozwoju, jak również na rzecz zaplanowania prezentacji środków i działań władz lokalnych i regionalnych w czasie emisji odpowiednim dla odbiorców, do których skierowane są te działania.

| Sprawozdawca | : | Marek OLSZEWSKI (PL/UEN-AE). Wójt gminy Lubicz, Przewodniczący Zespołu Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Marek OLSZEWSKI (PL/UEN-AE). Wójt gminy Lubicz, Przewodniczący Zespołu Edukacji i Kultury Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

| 1. | Zwraca uwagę na fakt, że to administracja samorządowa na poziomie regionalnym i lokalnym w całej Unii Europejskiej stanowi jeden z najistotniejszych elementów kształtujących politykę edukacyjną i informacyjną, także w zakresie zrównoważonego rozwoju. Rola samorządu na poziomie regionalnym i lokalnym polega na stymulowaniu, koordynowaniu oraz wspieraniu tego typu aktywności. W tym kontekście edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie może być skutecznie wdrażana bez udziału władz regionów i społeczności lokalnych. |
| --- | --- |

1.

Zwraca uwagę na fakt, że to administracja samorządowa na poziomie regionalnym i lokalnym w całej Unii Europejskiej stanowi jeden z najistotniejszych elementów kształtujących politykę edukacyjną i informacyjną, także w zakresie zrównoważonego rozwoju. Rola samorządu na poziomie regionalnym i lokalnym polega na stymulowaniu, koordynowaniu oraz wspieraniu tego typu aktywności. W tym kontekście edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie może być skutecznie wdrażana bez udziału władz regionów i społeczności lokalnych.

| 2. | Potwierdza przykłady dobrych praktyk w zakresie roli samorządu w promowaniu, wdrażaniu i koordynowaniu zrównoważonego rozwoju poprzez edukację i szkolenia. Należy na przykład wspomnieć o takich wartych popularyzacji jako wzorce projektach, jak: sieć Agenda 21, sieć RES (Network of Regions on Education for Sustainability) — inicjatorem którego był samorząd Regionu Umbria we Włoszech, Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii, brytyjski projekt ChangeLAB (Changing Lifestyles Attitudes and Behaviour), system kształcenia z obowiązkowym udziałem tematu zrównoważonego rozwoju w Bawarii (Niemcy) oraz w Finlandii, system kształcenia zawodowego w Holandii, działalność Regionalnych Centrów Edukacji Ekologicznej w Polsce, działalność Uniwersytetów Otwartych. |
| --- | --- |

2.

Potwierdza przykłady dobrych praktyk w zakresie roli samorządu w promowaniu, wdrażaniu i koordynowaniu zrównoważonego rozwoju poprzez edukację i szkolenia. Należy na przykład wspomnieć o takich wartych popularyzacji jako wzorce projektach, jak: sieć Agenda 21, sieć RES (Network of Regions on Education for Sustainability) — inicjatorem którego był samorząd Regionu Umbria we Włoszech, Europejski Tydzień Zrównoważonej Energii, brytyjski projekt ChangeLAB (Changing Lifestyles Attitudes and Behaviour), system kształcenia z obowiązkowym udziałem tematu zrównoważonego rozwoju w Bawarii (Niemcy) oraz w Finlandii, system kształcenia zawodowego w Holandii, działalność Regionalnych Centrów Edukacji Ekologicznej w Polsce, działalność Uniwersytetów Otwartych.

| 3. | Nawołuje do zwrócenia baczniejszej uwagi na rolę w nieformalnej edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju takich instytucji, jak: parki krajobrazowe, parki narodowe, regionalne obszary chronione, muzea, centra sztuki. Instytucje te mogą dodatkowo znacząco wspierać procesy formalnego kształcenia nauczycieli i uczniów w omawianym zakresie. |
| --- | --- |

3.

Nawołuje do zwrócenia baczniejszej uwagi na rolę w nieformalnej edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju takich instytucji, jak: parki krajobrazowe, parki narodowe, regionalne obszary chronione, muzea, centra sztuki. Instytucje te mogą dodatkowo znacząco wspierać procesy formalnego kształcenia nauczycieli i uczniów w omawianym zakresie.

| 4. | Podkreśla, że w tym świetle rozwój sieci współpracy pomiędzy regionami i społecznościami lokalnymi oraz instytucjami tam działającymi na rzecz promocji dobrych praktyk na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz wymiany doświadczeń jest sprawą o pierwszorzędnym znaczeniu. Komisja Europejska, przy współudziale m.in. Komitetu Regionów, winna wyraźnie wspierać rejestrację i upowszechnienie dobrych praktyk w zakresie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

4.

Podkreśla, że w tym świetle rozwój sieci współpracy pomiędzy regionami i społecznościami lokalnymi oraz instytucjami tam działającymi na rzecz promocji dobrych praktyk na rzecz zrównoważonego rozwoju oraz wymiany doświadczeń jest sprawą o pierwszorzędnym znaczeniu. Komisja Europejska, przy współudziale m.in. Komitetu Regionów, winna wyraźnie wspierać rejestrację i upowszechnienie dobrych praktyk w zakresie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje stwierdzenie, że inwestowanie w kapitał ludzki jest warunkiem sine qua non utrzymania zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

5.

Z zadowoleniem przyjmuje stwierdzenie, że inwestowanie w kapitał ludzki jest warunkiem sine qua non utrzymania zrównoważonego rozwoju Unii Europejskiej.

| 6. | Uważa, że edukacja jest elementem łączącym wszystkie trzy filary zrównoważonego rozwoju: rozwój gospodarczy, ochronę środowiska oraz rozwój społeczny. Edukacja jest warunkiem rozwoju i udziału jednostki w nowoczesnym społeczeństwie, a także warunkiem rozwoju samego społeczeństwa. |
| --- | --- |

6.

Uważa, że edukacja jest elementem łączącym wszystkie trzy filary zrównoważonego rozwoju: rozwój gospodarczy, ochronę środowiska oraz rozwój społeczny. Edukacja jest warunkiem rozwoju i udziału jednostki w nowoczesnym społeczeństwie, a także warunkiem rozwoju samego społeczeństwa.

| 7. | Stwierdza, że działania edukacyjne stanowią najważniejszy element szerokiego procesu już nie tylko dyskusji nad samą ideą, ale generowania przemian stylu życia w kierunku respektowania idei zrównoważonego rozwoju w staraniach na rzecz poprawy jakości życia. |
| --- | --- |

7.

Stwierdza, że działania edukacyjne stanowią najważniejszy element szerokiego procesu już nie tylko dyskusji nad samą ideą, ale generowania przemian stylu życia w kierunku respektowania idei zrównoważonego rozwoju w staraniach na rzecz poprawy jakości życia.

| 8. | Potwierdza, że odpowiednie wychowanie i wyjaśnienie korzyści płynących ze zrównoważonego rozwoju może przyczynić się do takiego ukształtowania koniecznych zmian przyzwyczajeń życiowych, by były one łatwiejsze do przyjęcia, i tym samym pozwolić uniknąć konfliktów między tradycyjnym, odczuwanym jako „wygodny” stylem życia a jego nowszymi i bardziej zrównoważonymi formami. |
| --- | --- |

8.

Potwierdza, że odpowiednie wychowanie i wyjaśnienie korzyści płynących ze zrównoważonego rozwoju może przyczynić się do takiego ukształtowania koniecznych zmian przyzwyczajeń życiowych, by były one łatwiejsze do przyjęcia, i tym samym pozwolić uniknąć konfliktów między tradycyjnym, odczuwanym jako „wygodny” stylem życia a jego nowszymi i bardziej zrównoważonymi formami.

| 9. | Z zadowoleniem przyjmuje również fakt, iż jednym z naczelnych celów strategii jest zapewnienie spójności i sprawiedliwości społecznej, między innymi poprzez działania edukacyjne i informacyjne. |
| --- | --- |

9.

Z zadowoleniem przyjmuje również fakt, iż jednym z naczelnych celów strategii jest zapewnienie spójności i sprawiedliwości społecznej, między innymi poprzez działania edukacyjne i informacyjne.

| 10. | Podkreśla, że w wielu państwach członkowskich władze szczebla lokalnego i regionalnego odgrywają kluczową rolę w wychowaniu do zrównoważonego rozwoju — nie tylko ze względu na ewentualne formalne kompetencje w zakresie edukacji na poziomie przedszkoli, szkół i wyższych uczelni, ale także poprzez instytucje kształcenia dorosłych, pielęgnacji i wspierania kultury, oraz jako wzór w wypełnianiu funkcji lokalnego pracodawcy i inwestora oraz dostawcy usług użyteczności publicznej. |
| --- | --- |

10.

Podkreśla, że w wielu państwach członkowskich władze szczebla lokalnego i regionalnego odgrywają kluczową rolę w wychowaniu do zrównoważonego rozwoju — nie tylko ze względu na ewentualne formalne kompetencje w zakresie edukacji na poziomie przedszkoli, szkół i wyższych uczelni, ale także poprzez instytucje kształcenia dorosłych, pielęgnacji i wspierania kultury, oraz jako wzór w wypełnianiu funkcji lokalnego pracodawcy i inwestora oraz dostawcy usług użyteczności publicznej.

| 11. | Zwraca uwagę na fakt odmienności doświadczeń krajów członkowskich w zakresie budowania społeczeństwa i gospodarki zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Stworzenie mentalności nastawionej na zrównoważony rozwój wymaga opracowania specjalnych programów wspierających kształcenie w nowych państwach członkowskich i w państwach kandydujących. Problemy społeczne oraz wyzwania gospodarcze i polityczne wymagają odmiennego podejścia. |
| --- | --- |

11.

Zwraca uwagę na fakt odmienności doświadczeń krajów członkowskich w zakresie budowania społeczeństwa i gospodarki zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Stworzenie mentalności nastawionej na zrównoważony rozwój wymaga opracowania specjalnych programów wspierających kształcenie w nowych państwach członkowskich i w państwach kandydujących. Problemy społeczne oraz wyzwania gospodarcze i polityczne wymagają odmiennego podejścia.

| 12. | Zgodnie ze Strategią Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ dotyczącą edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju z 23 marca 2005 r. zwraca uwagę na ewolucyjny charakter pojęcia zrównoważonego rozwoju, które zmienia się wraz z naszym rozumieniem procesów będących jego składowymi. Stąd należy podkreślić monitorującą rolę badań naukowych, ponieważ jednym z ich stymulowanych celów winno być śledzenie przemian generowanych przez zasady zrównoważonego rozwoju oraz redefinicji zrównoważonego wzrostu. |
| --- | --- |

12.

Zgodnie ze Strategią Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ dotyczącą edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju z 23 marca 2005 r. zwraca uwagę na ewolucyjny charakter pojęcia zrównoważonego rozwoju, które zmienia się wraz z naszym rozumieniem procesów będących jego składowymi. Stąd należy podkreślić monitorującą rolę badań naukowych, ponieważ jednym z ich stymulowanych celów winno być śledzenie przemian generowanych przez zasady zrównoważonego rozwoju oraz redefinicji zrównoważonego wzrostu.

Edukacja jako instrument uwrażliwiania na zasady i funkcje zrównoważonego rozwoju

| 13. | Zwraca uwagę, że procesy edukacyjne stanowią najbardziej istotny element wprowadzania do społeczeństwa obywatelskiego wartości wspierających idee zrównoważonego rozwoju z perspektywy indywidualnych jednostek. |
| --- | --- |

13.

Zwraca uwagę, że procesy edukacyjne stanowią najbardziej istotny element wprowadzania do społeczeństwa obywatelskiego wartości wspierających idee zrównoważonego rozwoju z perspektywy indywidualnych jednostek.

| 14. | Podkreśla, że udana edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie jest możliwa bez wytworzenia odpowiedniego poziomu zaangażowania, entuzjazmu i kompetencji nauczycieli i trenerów. Musi ona również obejmować szersze wprowadzenie do szkolnych programów nauczania zagadnień ochrony środowiska naturalnego, obywatelstwa i edukacji zdrowotnej, tak aby zwiększyć świadomość i zaangażowanie społeczne w tych dziedzinach. |
| --- | --- |

14.

Podkreśla, że udana edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju nie jest możliwa bez wytworzenia odpowiedniego poziomu zaangażowania, entuzjazmu i kompetencji nauczycieli i trenerów. Musi ona również obejmować szersze wprowadzenie do szkolnych programów nauczania zagadnień ochrony środowiska naturalnego, obywatelstwa i edukacji zdrowotnej, tak aby zwiększyć świadomość i zaangażowanie społeczne w tych dziedzinach.

| 15. | Wzywa państwa członkowskie do zwiększenia możliwości włączenia zagadnień środowiska i zrównoważonego rozwoju do krajowych systemów edukacji. |
| --- | --- |

15.

Wzywa państwa członkowskie do zwiększenia możliwości włączenia zagadnień środowiska i zrównoważonego rozwoju do krajowych systemów edukacji.

| 16. | Uważa, że szczególnie ważnym odbiorcą treści edukacyjnych związanych ze zrównoważonym rozwojem są dzieci i młodzież, jako fundament generacji, dla której zasady te stanowić będą oś systemu wartości i stylu życia. Edukacja w tym zakresie powinna obejmować również poziom przedszkolny. |
| --- | --- |

16.

Uważa, że szczególnie ważnym odbiorcą treści edukacyjnych związanych ze zrównoważonym rozwojem są dzieci i młodzież, jako fundament generacji, dla której zasady te stanowić będą oś systemu wartości i stylu życia. Edukacja w tym zakresie powinna obejmować również poziom przedszkolny.

| 17. | Wzywa do promowania idei zrównoważonego rozwoju w programach kształcenia, poczynając od poziomu żłobka, przy czym wiedza powinna być przekazywana nie tylko za pomocą pojęć, lecz przede wszystkim poprzez naukę opartą na zmysłach i doświadczeniach praktycznych. |
| --- | --- |

17.

Wzywa do promowania idei zrównoważonego rozwoju w programach kształcenia, poczynając od poziomu żłobka, przy czym wiedza powinna być przekazywana nie tylko za pomocą pojęć, lecz przede wszystkim poprzez naukę opartą na zmysłach i doświadczeniach praktycznych.

| 18. | Potwierdza znaczącą rolę edukacyjną tła rodzinnego. Tworzy ono podstawę dla każdego rodzaju edukacji formalnej w zakresie zrównoważonego rozwoju. Doradztwo dla rodzin w dziedzinie stosowania zasad zrównoważonego rozwoju w życiu codziennym stanowi zatem — w opinii Komitetu Regionów — jeden z najważniejszych elementów edukacji nieformalnej w omawianym kontekście. |
| --- | --- |

18.

Potwierdza znaczącą rolę edukacyjną tła rodzinnego. Tworzy ono podstawę dla każdego rodzaju edukacji formalnej w zakresie zrównoważonego rozwoju. Doradztwo dla rodzin w dziedzinie stosowania zasad zrównoważonego rozwoju w życiu codziennym stanowi zatem — w opinii Komitetu Regionów — jeden z najważniejszych elementów edukacji nieformalnej w omawianym kontekście.

| 19. | Wzywa do stworzenia atrakcyjnego portalu internetowego o często uaktualnianej zawartości, zawierającego materiały informacyjne i edukacyjne do użytku nauczycieli, stowarzyszeń, samorządów lokalnych i wszystkich podmiotów zaangażowanych w promowanie zrównoważonego rozwoju. Portal mógłby być stworzony z inicjatywy ministerstw edukacji i środowiska w państwach członkowskich, wyznaczeni urzędnicy opracowywaliby zawartość strony i zamieszczali na niej aktualne informacje o konferencjach, inicjatywach i działaniach na rzecz promowania zrównoważonego rozwoju. Pomocna byłaby również regularna współpraca z innymi instytucjami, stowarzyszeniami i fundacjami zajmującymi się zrównoważonym rozwojem. |
| --- | --- |

19.

Wzywa do stworzenia atrakcyjnego portalu internetowego o często uaktualnianej zawartości, zawierającego materiały informacyjne i edukacyjne do użytku nauczycieli, stowarzyszeń, samorządów lokalnych i wszystkich podmiotów zaangażowanych w promowanie zrównoważonego rozwoju. Portal mógłby być stworzony z inicjatywy ministerstw edukacji i środowiska w państwach członkowskich, wyznaczeni urzędnicy opracowywaliby zawartość strony i zamieszczali na niej aktualne informacje o konferencjach, inicjatywach i działaniach na rzecz promowania zrównoważonego rozwoju. Pomocna byłaby również regularna współpraca z innymi instytucjami, stowarzyszeniami i fundacjami zajmującymi się zrównoważonym rozwojem.

| 20. | Uważa, że edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju winna obejmować działania, których grupami docelowymi w szerszym niż dotychczas zakresie będą przedsiębiorcy, rolnicy, administracja publiczna, media oraz organizacje pozarządowe, jako grupy szczególnie ważne przy wdrażaniu do życia zasad zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

20.

Uważa, że edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju winna obejmować działania, których grupami docelowymi w szerszym niż dotychczas zakresie będą przedsiębiorcy, rolnicy, administracja publiczna, media oraz organizacje pozarządowe, jako grupy szczególnie ważne przy wdrażaniu do życia zasad zrównoważonego rozwoju.

| 21. | Rolą edukacji jest również uwrażliwianie elit politycznych oraz społeczeństwa na potrzebę prowadzenia konsultacji społecznych i dialogu przy wdrażaniu strategii zrównoważonego rozwoju dla uwzględnienia interesów wszystkich sektorów oraz równoważenia akcentów poszczególnych aspektów rozwoju. |
| --- | --- |

21.

Rolą edukacji jest również uwrażliwianie elit politycznych oraz społeczeństwa na potrzebę prowadzenia konsultacji społecznych i dialogu przy wdrażaniu strategii zrównoważonego rozwoju dla uwzględnienia interesów wszystkich sektorów oraz równoważenia akcentów poszczególnych aspektów rozwoju.

| 22. | Popiera pomysł ustanowienia trwałej relacji pomiędzy Europejskim Forum Młodzieży a poszczególnymi prezydencjami w celu wymiany poglądów na temat pożądanych kierunków równoważenia rozwoju. |
| --- | --- |

22.

Popiera pomysł ustanowienia trwałej relacji pomiędzy Europejskim Forum Młodzieży a poszczególnymi prezydencjami w celu wymiany poglądów na temat pożądanych kierunków równoważenia rozwoju.

| 23. | Zwraca uwagę na rolę wymian międzynarodowych młodzieży uczącej się, których jedną z podstawowych funkcji jest uwrażliwianie na wartość odmienności kulturowej oraz tolerancji oraz propagowanie różnych rozwiązań na rzecz rozwoju zrównoważonego. Programy takie, jak: ERASMUS, SOCRTAES, GRUNDTVIG, TEMPUS etc. stanowiły i będą stanowić podstawowy element edukacji na rzecz wymiany codziennych doświadczeń w zakresie zrównoważonych stylów życia oraz promocji dobrych praktyk w tym zakresie. |
| --- | --- |

23.

Zwraca uwagę na rolę wymian międzynarodowych młodzieży uczącej się, których jedną z podstawowych funkcji jest uwrażliwianie na wartość odmienności kulturowej oraz tolerancji oraz propagowanie różnych rozwiązań na rzecz rozwoju zrównoważonego. Programy takie, jak: ERASMUS, SOCRTAES, GRUNDTVIG, TEMPUS etc. stanowiły i będą stanowić podstawowy element edukacji na rzecz wymiany codziennych doświadczeń w zakresie zrównoważonych stylów życia oraz promocji dobrych praktyk w tym zakresie.

| 24. | Sugeruje dalsze wsparcie szeroko rozumianych procesów ekologizacji rolnictwa, szczególnie zaś tworzenie popytu na produkty ekologiczne poprzez edukowanie społeczeństwa w zakresie żywności wysokiej jakości oraz poprzez dalsze edukowanie rolników w zakresie produkcji ekologicznej i integrowanej, działań rolno — środowiskowych i leśno — środowiskowych, dobrostanu zwierząt oraz produkcji biomasy. |
| --- | --- |

24.

Sugeruje dalsze wsparcie szeroko rozumianych procesów ekologizacji rolnictwa, szczególnie zaś tworzenie popytu na produkty ekologiczne poprzez edukowanie społeczeństwa w zakresie żywności wysokiej jakości oraz poprzez dalsze edukowanie rolników w zakresie produkcji ekologicznej i integrowanej, działań rolno — środowiskowych i leśno — środowiskowych, dobrostanu zwierząt oraz produkcji biomasy.

| 25. | Wzywa do zwiększenia środków na edukację ekologiczną, w której centralne miejsce zajmować powinna kwestia wzbudzania poparcia dla realizacji Praw Trzeciego Pokolenia, poprzez edukowanie w zakresie: racjonalnego gospodarowania energią, lansowania odnawialnych źródeł energii i przyjaznych środowisku środków transportu, zrównoważonej konsumpcji, posługiwania się etykietami ekologicznymi i energetycznymi, znaczenia rolniczej produkcji ekologicznej, recyklingu itp. |
| --- | --- |

25.

Wzywa do zwiększenia środków na edukację ekologiczną, w której centralne miejsce zajmować powinna kwestia wzbudzania poparcia dla realizacji Praw Trzeciego Pokolenia, poprzez edukowanie w zakresie: racjonalnego gospodarowania energią, lansowania odnawialnych źródeł energii i przyjaznych środowisku środków transportu, zrównoważonej konsumpcji, posługiwania się etykietami ekologicznymi i energetycznymi, znaczenia rolniczej produkcji ekologicznej, recyklingu itp.

Kształcenie przez całe życie a rozwój zrównoważony

| 26. | Nawołuje do włączenia w większym zakresie tematu zrównoważonego rozwoju do nowego zintegrowanego programu kształcenia przez całe życie (Life-Long Learning). Niezbędne jest wysokiej jakości kształcenie, dzięki któremu możliwe będzie uznanie konieczności włączenia aspektów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów życia. W tym celu wzywa do wspierania kształcenia urzędników państwowych, nauczycieli na poziomie szkolnym, uniwersyteckim i podyplomowym, całego społeczeństwa, ochotników i podmiotów gospodarczych i społecznych oraz do uczestnictwa w grupach roboczych, seminariach i forach roboczych poświęconych temu zagadnieniu w kontekście europejskim. |
| --- | --- |

26.

Nawołuje do włączenia w większym zakresie tematu zrównoważonego rozwoju do nowego zintegrowanego programu kształcenia przez całe życie (Life-Long Learning). Niezbędne jest wysokiej jakości kształcenie, dzięki któremu możliwe będzie uznanie konieczności włączenia aspektów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów życia. W tym celu wzywa do wspierania kształcenia urzędników państwowych, nauczycieli na poziomie szkolnym, uniwersyteckim i podyplomowym, całego społeczeństwa, ochotników i podmiotów gospodarczych i społecznych oraz do uczestnictwa w grupach roboczych, seminariach i forach roboczych poświęconych temu zagadnieniu w kontekście europejskim.

| 27. | Zwraca uwagę na potrzebę uelastyczniania systemów kształcenia zawodowego, chociażby poprzez śmielsze wdrażanie procedur walidacji umiejętności nabytych nieformalnie, w celu pełniejszego dostępu do wykształcenia zawodowego osobom zeń wykluczonym. Dobrym tego przykładem jest choćby fiński czy holenderski model certyfikacji i walidacji nieformalnych umiejętności zawodowych. |
| --- | --- |

27.

Zwraca uwagę na potrzebę uelastyczniania systemów kształcenia zawodowego, chociażby poprzez śmielsze wdrażanie procedur walidacji umiejętności nabytych nieformalnie, w celu pełniejszego dostępu do wykształcenia zawodowego osobom zeń wykluczonym. Dobrym tego przykładem jest choćby fiński czy holenderski model certyfikacji i walidacji nieformalnych umiejętności zawodowych.

| 28. | Zaleca, by wspólnotowy model szkolenia na rzecz zrównoważonego rozwoju, który mają wspólnie opracować państwa członkowskie, opierał się na następujących podstawach:






  — | zobowiązanie wszystkich podmiotów działających w dziedzinie kształcenia do zwiększenia znaczenia rozwoju zrównoważonego w szkołach i w ich otoczeniu, |
| --- | --- | --- |

28.

Zaleca, by wspólnotowy model szkolenia na rzecz zrównoważonego rozwoju, który mają wspólnie opracować państwa członkowskie, opierał się na następujących podstawach:

—

zobowiązanie wszystkich podmiotów działających w dziedzinie kształcenia do zwiększenia znaczenia rozwoju zrównoważonego w szkołach i w ich otoczeniu,

| — | uwzględnienie zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu szkołami, w tym zakupów przyjaznych dla środowiska, gospodarki odpadami, efektywności energetycznej, zużycia wody, zanieczyszczenia hałasem i bezpieczeństwa, |
| --- | --- |

—

uwzględnienie zrównoważonego rozwoju w zarządzaniu szkołami, w tym zakupów przyjaznych dla środowiska, gospodarki odpadami, efektywności energetycznej, zużycia wody, zanieczyszczenia hałasem i bezpieczeństwa,

| — | szkolenie osób zaangażowanych w kształcenie w zależności od ich specjalizacji, |
| --- | --- |

—

szkolenie osób zaangażowanych w kształcenie w zależności od ich specjalizacji,

| — | włączenie kształcenia w zakresie ochrony środowiska do szkolnych programów nauczania, |
| --- | --- |

—

włączenie kształcenia w zakresie ochrony środowiska do szkolnych programów nauczania,

| — | włączenie osób zaangażowanych w kształcenie do społeczności lokalnych, |
| --- | --- |

—

włączenie osób zaangażowanych w kształcenie do społeczności lokalnych,

| — | połączenie lokalnych działań w ramach Agendy 21 ze szkolnymi projektami z tej dziedziny, |
| --- | --- |

—

połączenie lokalnych działań w ramach Agendy 21 ze szkolnymi projektami z tej dziedziny,

| — | określenie konkretnych wskaźników w celu zmierzenia zakresu, w jakim szkoły włączyły edukację na rzecz zrównoważonego rozwoju do swoich rocznych programów nauczania i tym samym zmierzenie poziomu rozwoju zrównoważonego w szkołach. |
| --- | --- |

—

określenie konkretnych wskaźników w celu zmierzenia zakresu, w jakim szkoły włączyły edukację na rzecz zrównoważonego rozwoju do swoich rocznych programów nauczania i tym samym zmierzenie poziomu rozwoju zrównoważonego w szkołach.

| 29. | Uważa, że kształcenie na odległość może być najważniejszym sposobem docierania do grup tradycyjnie wykluczonych z możliwości edukacyjnych: mieszkańców wsi, niepełnosprawnych, kobiet zajmujących się gospodarstwem domowym etc. Tymczasem grupy te stanowią niewykorzystany i ukryty potencjał rozwojowy społeczeństw Wspólnoty. Sugerujemy zwiększenie nakładów na rozwijanie bezpłatnych platform nauczania na odległość oraz środków na rozwój programów nauczania na odległość, w tym programów edukacji obywatelskiej. |
| --- | --- |

29.

Uważa, że kształcenie na odległość może być najważniejszym sposobem docierania do grup tradycyjnie wykluczonych z możliwości edukacyjnych: mieszkańców wsi, niepełnosprawnych, kobiet zajmujących się gospodarstwem domowym etc. Tymczasem grupy te stanowią niewykorzystany i ukryty potencjał rozwojowy społeczeństw Wspólnoty. Sugerujemy zwiększenie nakładów na rozwijanie bezpłatnych platform nauczania na odległość oraz środków na rozwój programów nauczania na odległość, w tym programów edukacji obywatelskiej.

| 30. | Sygnalizuje po raz kolejny silną potrzebę osadzenia kształcenia ustawicznego w kontekście regionalnym i lokalnym. Jako element realizacji tego postulatu proponuje rozwinięcie w formę systemową sieci R3L (regionalnych sieci kształcenia ustawicznego), obejmującej wszystkie regiony Unii Europejskiej, oraz EOG/EFTA i krajów kandydujących. |
| --- | --- |

30.

Sygnalizuje po raz kolejny silną potrzebę osadzenia kształcenia ustawicznego w kontekście regionalnym i lokalnym. Jako element realizacji tego postulatu proponuje rozwinięcie w formę systemową sieci R3L (regionalnych sieci kształcenia ustawicznego), obejmującej wszystkie regiony Unii Europejskiej, oraz EOG/EFTA i krajów kandydujących.

| 31. | Z zadowoleniem przyjmuje zapisy odnowionej strategii mówiące o potrzebie obniżenia liczby uczniów przerywających edukację do 10 %. |
| --- | --- |

31.

Z zadowoleniem przyjmuje zapisy odnowionej strategii mówiące o potrzebie obniżenia liczby uczniów przerywających edukację do 10 %.

Rozwój zrównoważony a społeczeństwo wiedzy

| 32. | Stoi na stanowisku, iż rozwój zrównoważony nie jest możliwy bez społeczeństwa wiedzy. Rozwój gospodarczy oraz sprostanie globalnej konkurencji przez kraje Unii Europejskiej związane są z stałym uwrażliwianiem społeczeństwa na wartość nauki, badań naukowych, prestiżu świata nauki oraz wzmocnienie pozycji nauk ścisłych. Największa rola przypada tu aktorom lokalnym i regionalnym, mającym bezpośredni wpływ na edukację formalną I i II stopnia. |
| --- | --- |

32.

Stoi na stanowisku, iż rozwój zrównoważony nie jest możliwy bez społeczeństwa wiedzy. Rozwój gospodarczy oraz sprostanie globalnej konkurencji przez kraje Unii Europejskiej związane są z stałym uwrażliwianiem społeczeństwa na wartość nauki, badań naukowych, prestiżu świata nauki oraz wzmocnienie pozycji nauk ścisłych. Największa rola przypada tu aktorom lokalnym i regionalnym, mającym bezpośredni wpływ na edukację formalną I i II stopnia.

| 33. | W kontekście postępującego spadku liczby młodych ludzi studiujących nauki ścisłe zwraca uwagę na fakt, iż dla realizacji zasad zrównoważonego rozwoju należy wspierać zainteresowanie dzieci i młodzieży tymi naukami, w tym popularyzować zasady pedagogiki opartej na metodzie indukcyjnej. Ponadto, należy intensyfikować działania na rzecz równouprawnienia płci, co sprzyja zwiększaniu liczby młodych ludzi studiujących nauki ścisłe. |
| --- | --- |

33.

W kontekście postępującego spadku liczby młodych ludzi studiujących nauki ścisłe zwraca uwagę na fakt, iż dla realizacji zasad zrównoważonego rozwoju należy wspierać zainteresowanie dzieci i młodzieży tymi naukami, w tym popularyzować zasady pedagogiki opartej na metodzie indukcyjnej. Ponadto, należy intensyfikować działania na rzecz równouprawnienia płci, co sprzyja zwiększaniu liczby młodych ludzi studiujących nauki ścisłe.

| 34. | Uważa, że należy kontynuować działania na rzecz ściślejszej współpracy pomiędzy sektorem badań naukowych, edukacji i administracji w regionach. W tym celu należy popularyzować dobre praktyki wynikające w szczególności z Programów Ramowych Unii Europejskiej, w celu zainteresowania regionów korzyściami płynącymi z wyżej wymienionych związków. Komitet Regionów docenia rolę Programów Ramowych w monitorowaniu zmian generowanych przez paradygmat rozwoju zrównoważonego. |
| --- | --- |

34.

Uważa, że należy kontynuować działania na rzecz ściślejszej współpracy pomiędzy sektorem badań naukowych, edukacji i administracji w regionach. W tym celu należy popularyzować dobre praktyki wynikające w szczególności z Programów Ramowych Unii Europejskiej, w celu zainteresowania regionów korzyściami płynącymi z wyżej wymienionych związków. Komitet Regionów docenia rolę Programów Ramowych w monitorowaniu zmian generowanych przez paradygmat rozwoju zrównoważonego.

Przemiany społeczne w Europie a rozwój zrównoważony i edukacja

| 35. | W obliczu postępującego starzenia się społeczeństw europejskich wzywa do podjęcia wysiłków na rzecz redefinicji systemów kształcenia w celu umożliwienia pełniejszej integracji osób starszych w społeczeństwie. |
| --- | --- |

35.

W obliczu postępującego starzenia się społeczeństw europejskich wzywa do podjęcia wysiłków na rzecz redefinicji systemów kształcenia w celu umożliwienia pełniejszej integracji osób starszych w społeczeństwie.

| 36. | Tolerancja wobec odmienności stanowi warunek trwałego rozwoju w obliczu współczesnych i nadchodzących w Europie trendów demograficznych, migracyjnych oraz kulturowych. Wzywa państwa członkowskie do promowania modelu edukacji, w którym tolerancja wobec innego wyznania, kultury, płci oraz stylu życia jest istotnym elementem wychowania obywatelskiego. |
| --- | --- |

36.

Tolerancja wobec odmienności stanowi warunek trwałego rozwoju w obliczu współczesnych i nadchodzących w Europie trendów demograficznych, migracyjnych oraz kulturowych. Wzywa państwa członkowskie do promowania modelu edukacji, w którym tolerancja wobec innego wyznania, kultury, płci oraz stylu życia jest istotnym elementem wychowania obywatelskiego.

| 37. | Wzywa do zwrócenia większej uwagi na kwestię wspierania samorządów na poziomie regionu i społeczności lokalnej w prowadzonej przez nie integracji zrównoważonego rozwoju z procesami kształtowania zdrowego trybu życia i polityki prozdrowotnej. |
| --- | --- |

37.

Wzywa do zwrócenia większej uwagi na kwestię wspierania samorządów na poziomie regionu i społeczności lokalnej w prowadzonej przez nie integracji zrównoważonego rozwoju z procesami kształtowania zdrowego trybu życia i polityki prozdrowotnej.

Media a edukacja na rzecz zrównoważonego rozwoju

| 38. | W kontekście powyższych ustaleń wzywa władze lokalne i regionalne do współpracy z mediami w celu odgrywania kluczowej roli w promowaniu idei zrównoważonego rozwoju poprzez informowanie w zrozumiały sposób możliwie szerokiego kręgu odbiorców o jego podstawowych zasadach i związanych z nim korzyściach, jak też wspieranie i nagłaśnianie debaty publicznej na ten temat. |
| --- | --- |

38.

W kontekście powyższych ustaleń wzywa władze lokalne i regionalne do współpracy z mediami w celu odgrywania kluczowej roli w promowaniu idei zrównoważonego rozwoju poprzez informowanie w zrozumiały sposób możliwie szerokiego kręgu odbiorców o jego podstawowych zasadach i związanych z nim korzyściach, jak też wspieranie i nagłaśnianie debaty publicznej na ten temat.

| 39. | Wzywa władze lokalne i regionalne do ścisłej współpracy z mediami na rzecz promocji dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

39.

Wzywa władze lokalne i regionalne do ścisłej współpracy z mediami na rzecz promocji dobrych praktyk w zakresie zrównoważonego rozwoju.

| 40. | Biorąc pod uwagę wcześniejsze ustalenia na temat roli regionów i społeczności lokalnych w edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, wzywa władze lokalne i regionalne do opracowania swoich własnych strategii komunikacyjnych w dziedzinie promowania zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

40.

Biorąc pod uwagę wcześniejsze ustalenia na temat roli regionów i społeczności lokalnych w edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, wzywa władze lokalne i regionalne do opracowania swoich własnych strategii komunikacyjnych w dziedzinie promowania zrównoważonego rozwoju.

| 41. | Postuluje wzmocnienie oraz jeszcze silniejsze wsparcie istniejących inicjatyw regionów w zakresie kampanii promujących zrównoważony rozwój oraz szkoleń i doradztwa w tym zakresie. |
| --- | --- |

41.

Postuluje wzmocnienie oraz jeszcze silniejsze wsparcie istniejących inicjatyw regionów w zakresie kampanii promujących zrównoważony rozwój oraz szkoleń i doradztwa w tym zakresie.

| 42. | Wzywa instytucje publiczne do zawarcia porozumień o współpracy z publicznymi i prywatnymi organizacjami skupiającymi media, tak aby zagadnienia ochrony środowiska były obecne w programach dokumentalnych, edukacyjnych i rozrywkowych, a zatrudnione w tym sektorze osoby były przeszkolone i mogły zajmować się tymi kwestiami w sposób ściśle naukowy. Ponadto należy zaplanować umieszczone w odpowiednim kontekście strategie komunikacyjne obejmujące zarówno dane zagadnienie czy temat, jak i adresatów tych strategii. W ten sposób można by doprowadzić do wytworzenia postaw i zachowań zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

42.

Wzywa instytucje publiczne do zawarcia porozumień o współpracy z publicznymi i prywatnymi organizacjami skupiającymi media, tak aby zagadnienia ochrony środowiska były obecne w programach dokumentalnych, edukacyjnych i rozrywkowych, a zatrudnione w tym sektorze osoby były przeszkolone i mogły zajmować się tymi kwestiami w sposób ściśle naukowy. Ponadto należy zaplanować umieszczone w odpowiednim kontekście strategie komunikacyjne obejmujące zarówno dane zagadnienie czy temat, jak i adresatów tych strategii. W ten sposób można by doprowadzić do wytworzenia postaw i zachowań zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju.

| 43. | Zachęca media do podjęcia inicjatywy na rzecz rozpowszechniania wyników kształcenia w zakresie zrównoważonego rozwoju, jak również na rzecz zaplanowania prezentowania środków i działań władz regionalnych i lokalnych w czasie emisji odpowiednim dla odbiorców, do których skierowane są te działania. |
| --- | --- |

43.

Zachęca media do podjęcia inicjatywy na rzecz rozpowszechniania wyników kształcenia w zakresie zrównoważonego rozwoju, jak również na rzecz zaplanowania prezentowania środków i działań władz regionalnych i lokalnych w czasie emisji odpowiednim dla odbiorców, do których skierowane są te działania.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

ZAŁĄCZNIK

I.   Przykłady najlepszych wzorców uzyskane z odpowiedzi na kwestionariusz

Bułgaria

Gmina Dobrycz w Bułgarii przygotowuje się do przeprowadzenia czynnej kampanii wśród dzieci, uczniów i dorosłych informującej o wprowadzeniu systemu segregacji odpadów. Zostaną w niej wykorzystane materiały informacyjne, a do udziału w niej zaproszona została lokalna prasa, radio i telewizja. Wynikami wprowadzenia tego systemu oraz zdobytym doświadczeniem gmina będzie mogła się podzielić z Komitetem na późniejszym etapie.

Cypr

W grecko-cypryjskim mieście Αyios Αthanasios utworzona została „Grupa ds. edukacji środowiskowej” złożona z byłych nauczycieli dobrze znających ten temat. Jednocześnie osoby biorące udział w programie Grundtvig opracowały program, by zwrócić uwagę na zagadnienia środowiska naturalnego. Αyios Αthanasios było tutaj głównym organizatorem. Nawiązana została współpraca pomiędzy wszystkimi placówkami edukacyjnymi, które w swej działalności promują ochronę środowiska, odzyskiwanie surowców wtórnych, rozwój zrównoważony itp.

Hiszpania

Hiszpański urząd „Área de Gobierno de Medio Ambiente, Dirección General de Sostenibilidad y Agenda 21, Departamento de Educación para el Desarrollo Sostenible” opracował projekt „Rozwiązania środowiskowe podczas imprez sportowych”. Jego celem jest wykorzystanie potencjału sportu jako narzędzia edukacji środowiskowej, aby wprowadzić kryteria ochrony środowiska do organizacji zawodów sportowych i rozwijać wiedzę i zachowania obywatelskie przyjazne środowisku i miastu zarówno wśród organizatorów, jak i sportowców oraz publiczności. Działania na rzecz środowiska przy organizacji imprez sportowych przebiegają na trzech poziomach:

| — | Madryt, jako miejsce organizowania zawodów sportowych o charakterze krajowym i międzynarodowym, współpracuje z odpowiednimi związkami sportowymi, |
| --- | --- |

—

Madryt, jako miejsce organizowania zawodów sportowych o charakterze krajowym i międzynarodowym, współpracuje z odpowiednimi związkami sportowymi,

| — | Madryt jako organizator mniejszych imprez o charakterze lokalnym, często na poziomie dzielnicy, |
| --- | --- |

—

Madryt jako organizator mniejszych imprez o charakterze lokalnym, często na poziomie dzielnicy,

| — | stworzenie specjalnego wolontariatu ekologicznego biorącego udział w wydarzeniach sportowych. |
| --- | --- |

—

stworzenie specjalnego wolontariatu ekologicznego biorącego udział w wydarzeniach sportowych.

Imprezy sportowe można podzielić na trzy typy pod względem różnic we wpływie, jaki wywierają na środowisko:

| — | Imprezy odbywające się na terenie obiektów sportowych. Chodzi tutaj o imprezy w obiektach sportowych otwartych lub zamkniętych, takich jak stadiony, baseny, hale sportowe, bieżnie itp. |
| --- | --- |

—

Imprezy odbywające się na terenie obiektów sportowych. Chodzi tutaj o imprezy w obiektach sportowych otwartych lub zamkniętych, takich jak stadiony, baseny, hale sportowe, bieżnie itp.

| — | Imprezy sportowe odbywające się na drogach publicznych. Są to imprezy odbywające się na ulicach miasta, wymagające specjalnych rozwiązań: przekierowania ruchu miejskiego, przystosowania ulic i zagospodarowania odpadów. Są to na przykład biegi maratońskie i wyścigi rowerowe. |
| --- | --- |

—

Imprezy sportowe odbywające się na drogach publicznych. Są to imprezy odbywające się na ulicach miasta, wymagające specjalnych rozwiązań: przekierowania ruchu miejskiego, przystosowania ulic i zagospodarowania odpadów. Są to na przykład biegi maratońskie i wyścigi rowerowe.

| — | Imprezy sportowe odbywające się na obszarach zielonych. W tym przypadku miejscem imprezy są miejskie tereny zielone. Są to na przykład zawody lekkoatletyczne, rowerowe, czy zawody pływackie na wolnym powietrzu. |
| --- | --- |

—

Imprezy sportowe odbywające się na obszarach zielonych. W tym przypadku miejscem imprezy są miejskie tereny zielone. Są to na przykład zawody lekkoatletyczne, rowerowe, czy zawody pływackie na wolnym powietrzu.

Rozwiązania stosowane przy tych imprezach (ze szczególnym uwzględnieniem kwestii środowiskowych: gospodarowania odpadami, przemieszczania się oraz zużycia energii elektrycznej i wody) można zaliczyć do wzorcowych praktyk w dziedzinie ochrony środowiska zastosowanych na etapie przygotowań, podczas imprezy i po jej zakończeniu.

We współpracy z firmą MAPOMA, prywatnym organizatorem imprezy, w kwietniu 2007 r. Departament zorganizował 30. maraton madrycki. Podjęto następujące działania:

| — | ograniczenie odpadków poprzez wyeliminowanie gąbek, pomarańczy i korków od butelek, |
| --- | --- |

—

ograniczenie odpadków poprzez wyeliminowanie gąbek, pomarańczy i korków od butelek,

| — | zwiększenie recyklingu poprzez odzyskanie koszulek i plastikowych butelek, dzięki stworzeniu punktów zbiórki, |
| --- | --- |

—

zwiększenie recyklingu poprzez odzyskanie koszulek i plastikowych butelek, dzięki stworzeniu punktów zbiórki,

| — | uwrażliwienie uczestników maratonu i publiczności na kwestie ochrony środowiska, |
| --- | --- |

—

uwrażliwienie uczestników maratonu i publiczności na kwestie ochrony środowiska,

| — | nagłośnienie działań podjętych na rzecz środowiska, |
| --- | --- |

—

nagłośnienie działań podjętych na rzecz środowiska,

| — | ochrona stref newralgicznych części parku Retiro leżących przy trasie maratonu, |
| --- | --- |

—

ochrona stref newralgicznych części parku Retiro leżących przy trasie maratonu,

| — | przemieszczanie się: używanie jako pojazdów oficjalnych czystych pojazdów napędzanych bioetanolem, |
| --- | --- |

—

przemieszczanie się: używanie jako pojazdów oficjalnych czystych pojazdów napędzanych bioetanolem,

| — | współpraca wolontariatu ekologicznego Czerwonego Krzyża (działu ekologicznego) i organizacji dobroczynnej Emaus, |
| --- | --- |

—

współpraca wolontariatu ekologicznego Czerwonego Krzyża (działu ekologicznego) i organizacji dobroczynnej Emaus,

| — | patronat: Ecoembes, organizacja non-profit zajmująca się recyklingiem odpadów, |
| --- | --- |

—

patronat: Ecoembes, organizacja non-profit zajmująca się recyklingiem odpadów,

| — | zaangażowane podmioty: Wydział Oświaty, Wydział Oczyszczania i Wywozu Nieczystości (Dział Środowiska), Mapoma (organizator maratonu), Ecoembes, Czerwony Krzyż, Setém (organizacja zajmująca się sprawiedliwym handlem), organizacja Emaus. |
| --- | --- |

—

zaangażowane podmioty: Wydział Oświaty, Wydział Oczyszczania i Wywozu Nieczystości (Dział Środowiska), Mapoma (organizator maratonu), Ecoembes, Czerwony Krzyż, Setém (organizacja zajmująca się sprawiedliwym handlem), organizacja Emaus.

Ocena

| — | zwiększenie odzysku opakowań o 5 780 kg, |
| --- | --- |

—

zwiększenie odzysku opakowań o 5 780 kg,

| — | usunięcie resztek 70 000 gąbek, korków od butelek i odpadów organicznych, |
| --- | --- |

—

usunięcie resztek 70 000 gąbek, korków od butelek i odpadów organicznych,

| — | zmniejszenie czasu pracy służb oczyszczania o 30 minut, |
| --- | --- |

—

zmniejszenie czasu pracy służb oczyszczania o 30 minut,

| — | 88 % uczestników oceniło pozytywnie podjęte środki, |
| --- | --- |

—

88 % uczestników oceniło pozytywnie podjęte środki,

| — | 63 % uczestników zastosowało środki ochrony środowiska, |
| --- | --- |

—

63 % uczestników zastosowało środki ochrony środowiska,

| — | edukacja organizatorów, uczestniczących sportowców oraz publiczności. |
| --- | --- |

—

edukacja organizatorów, uczestniczących sportowców oraz publiczności.

Inne inicjatywy Departamentu obejmują:

| — | SZKOŁY WIOSENNE, LETNIE I JESIENNE |
| --- | --- |

—

SZKOŁY WIOSENNE, LETNIE I JESIENNE

Działania oferowane w ramach tego programu kierowane są ogólnie do osób dorosłych, dzieci i dorosłych razem oraz specjalnie do dzieci. Działania tego rocznego programu, prowadzonego przez Wydział Edukacji na rzecz Rozwoju Zrównoważonego, podzielone są według pór roku.

Trasy wycieczkowe po terenach zielonych.
  Są to działania prowadzone w istotnych dla miasta publicznych parkach o walorach historycznych, botanicznych, artystycznych i kulturalnych. Wśród tych parków można wymienić m.in.: Retiro, Casa de Campo, Oeste, Fuente del Berro, Quinta de los Molinos, El Capricho, Juan Carlos I, Tierno Galván i Lineal del Manzanares.

Dni otwarte i warsztaty w obiektach związanych ze środowiskiem.
  Są to działania prowadzone na różnych obszarach i w obiektach gospodarki środowiskowej Urzędu Miasta, mające na celu informowanie o środowisku naturalnym w mieście i ulepszanie go. Odbywają się one w takich miejscach, jak Szklarnie w Retiro i Casa de Campo, Ośrodek Motyli i Owadów, Ośrodek Ptactwa i Bocianów, kompostownia w Migas Calientes oraz w ramach takich akcji, jak dni obrączkowania, dni ogrodów miejskich, warsztaty dla dzieci, wycieczki rowerowe itp.

Kursy.
  Tematy prowadzonych kursów są tak dobierane, aby pobudzać świadomość społeczną i przyjmowanie bardziej ekologicznego stylu życia. Niektóre przykłady tematów to: ogrodnictwo tradycyjne i ekologiczne, ptaki naszych parków, woda w mieście, ekologiczne ogrodnictwo przydomowe, zmiany klimatyczne.

| — | ORGANIZACJA JEDNODNIOWYCH IMPREZ, KONGRESÓW I WYSTAW |
| --- | --- |

—

ORGANIZACJA JEDNODNIOWYCH IMPREZ, KONGRESÓW I WYSTAW

Wydział Edukacji na rzecz Rozwoju Zrównoważonego udziela wsparcia szkoleniowego, organizując jednodniowe imprezy, kongresy i seminaria. Przykłady zorganizowanych wydarzeń tego typu to:

| — | I Dzień Bioetanolu, na rzecz zrównoważonego transportu, |
| --- | --- |

—

I Dzień Bioetanolu, na rzecz zrównoważonego transportu,

| — | wystawa „Tajemnice drzew”, |
| --- | --- |

—

wystawa „Tajemnice drzew”,

| — | odbywający się dwa razy w roku ogólnokrajowy kongres nt. środowiska naturalnego — przygotowanie stoiska Urzędu miejskiego i koordynacja uczestników z urzędu miasta; Kongres organizowany jest przez fundację CONAMA, |
| --- | --- |

—

odbywający się dwa razy w roku ogólnokrajowy kongres nt. środowiska naturalnego — przygotowanie stoiska Urzędu miejskiego i koordynacja uczestników z urzędu miasta; Kongres organizowany jest przez fundację CONAMA,

| — | I Dzień Zrównoważonej Mobilności w Firmach, we współpracy z Izbą Handlową i fundacją Movilidad, |
| --- | --- |

—

I Dzień Zrównoważonej Mobilności w Firmach, we współpracy z Izbą Handlową i fundacją Movilidad,

| — | I Dzień Zrównoważonego Ogrodnictwa w Mieście Przyszłości, we współpracy z Wydziałem ds. Dziedzictwa Środowiskowego. |
| --- | --- |

—

I Dzień Zrównoważonego Ogrodnictwa w Mieście Przyszłości, we współpracy z Wydziałem ds. Dziedzictwa Środowiskowego.

Niemcy

Przykład 1

W kraju związkowym Brema w Niemczech tematy związane z rozwojem zrównoważonym są stałym elementem oferty edukacyjnej Krajowego Instytutu Szkolnictwa (Landesinstitut für Schule — LIS). „Akcja Formula plus”, która jest także organizowana w kraju związkowym Brema (Niemcy), ma na celu oszczędność energii w bremeńskich szkołach i pokazuje przy tym uczniom znaczenie zrównoważonego rozwoju.

Przykład 2

Instytut Krajów Związkowych Berlina i Brandenburgii ds. Szkolnictwa i Mediów (LISUM) regularnie przeprowadza szkolenia dla nauczycieli dotyczące poszczególnych zagadnień związanych z rozwojem zrównoważonym. Ponadto od 2000 r. organizowana jest coroczna specjalistyczna konferencja poświęcona edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju, połączona z warsztatami. W roku 2008 w Brandenburgii odbędzie się pod egidą LISUM Berlin-Brandenburg ogólnoniemiecki kongres na temat „Globalne nauczanie na rzecz zrównoważonego rozwoju”. Kongres ten, przyjmując za punkt wyjścia cele milenijne oraz dekadę ONZ na rzecz edukacji, ma na celu lepsze rozpropagowanie w środowiskach zajmujących się edukacją i pracą z młodzieżą w Berlinie i Brandenburgii referencyjnego programu nauczania opracowanego przez Konferencję Ministrów Edukacji oraz wsparcie jego wdrażania przez odpowiednie cykle szkoleń oraz projekty.

Austria

Przykład 1

Kraj związkowy Górna Austria pozytywnie ocenia pomysł wprowadzenia ogólnounijnego modelu pobudzania świadomości w zakresie zrównoważonego rozwoju na poziomie przedszkola i szkoły podstawowej, jednak rozwiązania edukacyjne w ramach tego modelu powinny ograniczać się do najistotniejszych treści. Przekazywanie szczegółowych informacji powinno odbywać się na szczeblu władz lokalnych i regionalnych, ponieważ mają one lepsze warunki ku temu, by wyjść naprzeciw konkretnym potrzebom uczniów w tym zakresie. W każdym razie rozpowszechnianie wspólnej europejskiej idei rozwoju zrównoważonego poprzez działania edukacyjne jest godne poparcia.

Przykład 2

Akademia Ochrony Środowiska i Przyrody Górnej Austrii przy rządzie krajowym Górnej Austrii prowadzi od 1989 r. działania edukacyjne i informacyjne na rzecz rozwoju zrównoważonego w Górnej Austrii. Akademia dysponuje ośrodkiem zarządzania Agendy 21, który zajmuje się inicjowaniem, śledzeniem i wspieraniem „procesów lokalnej Agendy 21” na rzecz środowiska z widokiem na przyszłość; stosowane są różnorodne metody (np. ulotki, lokalne czasopisma, plakaty, tablice ogłoszeniowe, strony internetowe, spotkania informacyjne, kontakty osobiste, kontakty z mediami itp.).

Gminy Górnej Austrii uczestniczyły w opracowywaniu i dalszym kształtowaniu krajowego planu ochrony środowiska Górnej Austrii. Dzięki informowaniu i integracji polityków i decydentów z gmin i regionów podniesiono motywację do angażowania się gmin w tworzenie sojuszu na rzecz klimatu czy też wspólnot na rzecz ratowania klimatu, jak również do rozpoczynania lokalnych i regionalnych procesów Agendy 21 w gminach i regionach.

Program szkoleń Akademii Ochrony Środowiska i Przyrody Górnej Austrii obejmuje kształcenie specjalistów ds. środowiska w gminach, jak również szkolenia dla nauczycieli i pedagogów mające na celu uwidocznienie znaczenia trybu życia zgodnego z zasadami zrównoważonego rozwoju. Uruchomiono ponadto cykl kursów dla osób odpowiedzialnych za procesy rozwojowe w gminach i regionach.

Polska

Przykład 1

Ogólnopolski program wsparcia i certyfikacji placówek oświatowych w obszarze zrównoważonego rozwoju — „Zielony certyfikat”

Jest to program wsparcia i certyfikacji placówek oświatowych w obszarze zrównoważonego rozwoju realizowany na dwóch poziomach: przedszkole i szkoła przyjazne środowisku (przyznawany znak: „Zielony Certyfikat I stopnia”) i przedszkole i szkoła jako ośrodek rozwoju zrównoważonego (przyznawany znak — „Zielony Certyfikat II stopnia”).

Program jest realizowany od stycznia 2000 r., opiera się na 10. letnim dorobku programu „Edukacja w naturze” i współpracy z placówkami oświatowymi w całej Polsce. Jest inicjatywą edukacyjną, realizowaną przez organizacje pozarządowe, skutecznie wspomagającą system oświatowy w Polsce w kształtowaniu postaw i podnoszeniu świadomości ekologicznej dzieci, młodzieży i całych społeczności skupionych wokół placówki oświatowej. Znak „Zielony Certyfikat” I i II stopnia przyznawany placówkom, które spełnią określone wymagania, jest jednym ze znaków jakości w edukacji w Polsce, przyznawanym za działania w obszarze zrównoważonego rozwoju. Program objęty jest honorowym patronatem Ministra Środowiska, Ministra Edukacji Narodowej i Sportu oraz prezesa zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, a realizowany jest we współpracy z Centralnym Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli. Misją programu „Zielony certyfikat” jest upowszechnianie idei zrównoważonego rozwoju poprzez inspirowanie społeczności placówek oświatowych i wspieranie podejmowanych przez nie działań jako lokalnych ośrodków zrównoważonego rozwoju.

22 kwietnia 2005 r. w Trzebawiu nastąpiło uroczyste otwarcie tzw. „zielonej klasy”. Służy ona nie tylko dzieciom i młodzieży szkolnej, ale również całej społeczności lokalnej. Dzięki „zielonej klasie” szkoła i gmina zyskały:

| — | miejsce do organizowania zajęć i zabaw na świeżym powietrzu oraz uroczystości szkolnych, |
| --- | --- |

—

miejsce do organizowania zajęć i zabaw na świeżym powietrzu oraz uroczystości szkolnych,

| — | miejsce służące do prowadzenia „zielonych zajęć” dydaktycznych w naturalnym środowisku (obserwacje „mini-ekosystemu” zwierząt i roślin, zajęcia plastyczno-techniczne z wykorzystaniem materiałów przyrodniczych), |
| --- | --- |

—

miejsce służące do prowadzenia „zielonych zajęć” dydaktycznych w naturalnym środowisku (obserwacje „mini-ekosystemu” zwierząt i roślin, zajęcia plastyczno-techniczne z wykorzystaniem materiałów przyrodniczych),

| — | miejsce wypoczynku i relaksu dzieci, nauczycieli, rodziców i mieszkańców wioski, |
| --- | --- |

—

miejsce wypoczynku i relaksu dzieci, nauczycieli, rodziców i mieszkańców wioski,

| — | miejsce prac porządkowo-pielęgnacyjnych. |
| --- | --- |

—

miejsce prac porządkowo-pielęgnacyjnych.

Ponadto realizowany program zintegrował całe środowisko szkolne i lokalne oraz pokazał, że nawet bardzo małe placówki potrafią działać prężnie wokół przyjętych wspólnie celów i zadań. Realizacja tego przedsięwzięcia pomogła wypromować placówkę, która jest już znana i identyfikowana w środowisku jako szkoła ekologiczna. Doceniając walory programu, należy jednak w większym zakresie zadbać o szerszą i skuteczniejszą akcję informacyjną dotyczącą zalet jego realizacji, a także dążyć do uproszczenia procedury ubiegania się o certyfikację.

Przykład 2

Działalność „Ekojedynki” — Samorządowej Szkoły Podstawowej nr 1 we Wrześni

Zwieńczeniem kilkuletniej, datowanej od 1999 r. pracy zarówno dyrekcji, nauczycieli i uczniów, jak i rodziców szkoły SSP 1, którzy wspólnie podjęli wiele inicjatyw ekologicznych, było przyznanie w styczniu 2007 r. prestiżowego certyfikatu Mecenasa Ekologii (pod honorowym patronatem Prezydenta RP), a wcześniej, w latach 2004-2006, trzech kolejnych tytułów Promotora Ekologii.

W przypadku „Ekojedynki” były to nie tylko doroczne akcje „sprzątania świata”, ale także systematyczny udział w konkursach ekologicznych, wycieczkach i rajdach. Realizacja podejmowanych projektów ekologicznych miała na celu promocję wiedzy i zachowań ratujących florę i faunę (m.in. poprzez selektywną zbiórkę odpadów i surowców wtórnych).

W 2004 r. szkoła otrzymała I nagrodę przyznaną przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Nagroda pieniężna, w wysokości 70 tys. zł, pomogła stworzyć Szkolne Centrum Edukacji Ekologiczno-Przyrodniczej. Centrum wyposażone zostało m.in. w stanowisko multimedialne, pomoce naukowe, programy komputerowe oraz przenośną stację meteorologiczną pozwalającą określić składniki pogody w terenie.

W szkole był i jest nadal realizowany program edukacyjno-wychowawczy dla klas IV-VI „Ekologia w naszym regionie”, opracowany pod kierunkiem pani Ewy Jerczyńskiej. Zawiera on podstawę programową kształcenia ogólnego dla sześcioletnich szkół podstawowych i gimnazjów, program nauczania przyrody oraz treści zawarte w ścieżkach edukacyjnych.

Kluczowymi zagadnieniami w programie są: ochrona przyrody, ochrona środowiska i ekologia. Są one podejmowane w praktyce, w bezpośrednim kontakcie ze środowiskiem naturalnym. Program wprowadza różne formy ochrony przyrody w regionie wrześnieńskim, a także inne zagadnienia, które są nierozłączne w przypadku omawiania środowiska naturalnego człowieka, jak np.: ochrona krajobrazu regionu, ochrona wody, powietrza, gleby, gospodarka odpadami, funkcjonowanie różnych zbiorowisk roślinnych oraz zdrowy styl życia.

W roku szkolnym 2003/2004 SSP 1 zrealizowała także projekt edukacyjny: „Ścieżka przyrodniczo dydaktyczna Nowy Folwark — Leśniczówka Słomówko”. Dzięki temu w najbliższej okolicy miasta powstała ścieżka przyrodnicza, która ułatwia prowadzenie lekcji przyrody i biologii w terenie dla uczniów z gminy i najbliższej okolicy.

Przykład 3

Multimedialny zestaw do edukacji ekologicznej „Zielony pakiet”

Szkoły z terenu Wielkopolski w procesie nauczania korzystały z pomocy „Zielonego pakietu”, którego głównym pomysłodawcą było Regionalne Centrum Ekologiczne na Europę Środkową i Wschodnią w Warszawie (REC).

„Zielony pakiet” został zaaprobowany przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i uzyskał pozytywną ocenę Ministerstwa Środowiska. Jest to bezpłatny, multimedialny zestaw do edukacji ekologicznej, przeznaczony dla nauczycieli i uczniów gimnazjów. Może być wykorzystywany także na innych poziomach kształcenia. Składa się z pięciu działów zawierających omówienia 22 zagadnień związanych z ochroną środowiska i zrównoważonym rozwojem. Zestaw zawiera książkę dla nauczyciela ze scenariuszami lekcji i materiałami pomocniczymi, kasetę wideo z wideoklipami i filmami edukacyjnymi, CD-ROM z obszernymi informacjami na temat ochrony środowiska, grę „Dylematy” oraz inne użyteczne materiały.

Oprócz tego, że „Zielony pakiet” pozwala uczniom przyswajać wiadomości, przede wszystkim kształtuje nowe wartości oraz tworzy proekologiczny model zachowań w szkole, w domu i w najbliższym otoczeniu. Uczniowie uczestniczący w rozmaitych działaniach, dyskusjach, odgrywający określone role i podejmujący decyzje, są przede wszystkim partnerami nauczyciela. Poprzez nauczycieli i uczniów przesłanie „Zielonego pakietu” przekazywane jest także członkom ich rodzin i całej społeczności.

Pierwsze wydanie „Zielonych pakietów” było rozprowadzane wyłącznie wśród uczestników organizowanych specjalnie szkoleń. W pierwszej kolejności były to szkolenia trenerskie dla aktywnych nauczycieli i metodyków z całej Polski, którzy wyrazili gotowość pełnienia roli koordynatorów lokalnych oraz samodzielnego zorganizowania i przeprowadzenia szkoleń dla nauczycieli gimnazjów na swoim terenie.

W okresie od kwietnia do czerwca 2002 r. zorganizowano pięć warsztatów, w których uczestniczyły 104 osoby, w tym 13 osób z Wielkopolski (m.in. z Poznania, Piły, Kalisza, Konina, Gniezna i Leszna).

W kwietniu 2003 r. ukazało się drugie wydanie „Zielonego pakietu” w nakładzie 5 tys. sztuk. Uwzględniono w nim doświadczenia i sugestie zebrane od nauczycieli korzystających z pierwszego wydania. Pakiet zawierał nowe filmy, poprawione scenariusze i płytę CD. „Zielone pakiety” zostały przekazane do tych instytucji i organizacji w kraju, które zadeklarowały chęć ich rozprowadzenia wśród nauczycieli gimnazjalnych na swoim terenie.

Przykład 4

Podyplomowe Studium Zrównoważonego Rozwoju Regionalnego (pozyskiwanie środków z Unii Europejskiej na działania na rzecz zrównoważonego rozwoju w regionie) przy Instytucie Filozofii Wydziału Nauk Społecznych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Cenną inicjatywą odpowiadającą na potrzeby środowiska lokalnego jest kształcenie w zakresie zrównoważonego rozwoju. W związku z tym UAM w Poznaniu uruchamia Podyplomowe Studium Zrównoważonego Rozwoju Regionalnego, począwszy od roku akademickiego 2007/2008. Studium skierowane jest do przedstawicieli i pracowników samorządów lokalnych i regionalnych oraz innych instytucji samorządowych, pracowników urzędów administracji rządowej, pracowników firm prywatnych i państwowych, wolontariuszy, przedstawicieli organizacji pozarządowych zainteresowanych kształtowaniem swojego wizerunku w oparciu o strategię zrównoważonego rozwoju. Nabór na studia podyplomowe na kierunku „Trwały i zrównoważony rozwój” nastąpił wiosną 2007 r. Kierownikiem Studium został dr Piotr Warych.

Celem studium jest szkolenie absolwentów, którzy już posiadają pewną ogólną wiedzę z zakresu zrównoważonego rozwoju, nauk społecznych i ekonomicznych oraz nauki o środowisku, a także wyposażenie ich w umiejętności wykorzystania zdobytej wiedzy w pracy zawodowej i życiu osobistym. Absolwent tego studium powinien rozumieć i potrafić analizować procesy zachodzące w przyrodzie oraz istniejące w niej wielokierunkowe zależności. Wykwalifikowani absolwenci z pewnością przyczynią się do propagowania idei zrównoważonego rozwoju oraz implementacji tej idei w procesach gospodarczych i społecznych.

Grecja

W obrębie oficjalnego systemu oświatowego na obszarze podlegającym prefekturze Aten, zwłaszcza w ciągu ostatnich paru lat, we współpracy z regionalnymi kuratoriami szkolnictwa podstawowego i średniego, zachęcaliśmy do ustanawiania grup roboczych nauczycieli zajmujących się zagadnieniami obywatelskimi i środowiskowymi z myślą o zwiększeniu świadomości tych kwestii wśród uczniów i poprawie metod nauczania. Jeśli zaś chodzi o kampanie informacyjne, prefektura Aten stara się zapowiadać swe działania w prasie, telewizji czy radiu za każdym razem, gdy organizuje lub pomaga organizować wydarzenie dotyczące zrównoważonego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego albo w nim uczestniczy. Stara się też dostarczać materiały audiowizualne ułatwiające informowanie o nich ogółu społeczeństwa i włączanie go w tego rodzaju imprezy. Oczywiście jest nadzwyczaj ważne, by media nadawały te programy telewizyjne i radiowe wtedy, gdy mogą je oglądać osoby, z myślą o których te działania i inicjatywy są podejmowane.

Szwecja

Przykład 1

W okręgu Dalarna, w którego skład wchodzi 15 gmin (w tym gmina Orsa), jesienią 2007 r. rozpoczyna się trzyletni projekt z udziałem 15 szkół podstawowych i gimnazjów z całego regionu (w tym dwóch szkół z Orsy). Projekt ma na celu:

| — | uczynienie koncepcji zrównoważonego rozwoju modelem dla codziennej pracy szkoły oraz przyswojenie sobie przez uczniów wiedzy, umiejętności i woli tworzenia trwale zrównoważonego społeczeństwa; |
| --- | --- |

—

uczynienie koncepcji zrównoważonego rozwoju modelem dla codziennej pracy szkoły oraz przyswojenie sobie przez uczniów wiedzy, umiejętności i woli tworzenia trwale zrównoważonego społeczeństwa;

| — | opracowanie, wypróbowanie i ocenę procedur, metod i narzędzi na rzecz zrównoważonego rozwoju na potrzeby całego systemu szkolnego, tak aby umożliwić systematyczne przekazywanie wiedzy i doświadczeń oraz dzielenie się nimi z innymi szkołami w kraju i na całym świecie. |
| --- | --- |

—

opracowanie, wypróbowanie i ocenę procedur, metod i narzędzi na rzecz zrównoważonego rozwoju na potrzeby całego systemu szkolnego, tak aby umożliwić systematyczne przekazywanie wiedzy i doświadczeń oraz dzielenie się nimi z innymi szkołami w kraju i na całym świecie.

Ponadto projekt ten ma przynieść następujące efekty:

| — | uczniowie szkół uczestniczących w projekcie powinni uczyć się o tym, co w teorii i w praktyce oznacza zrównoważony rozwój, i przyswoić sobie tę wiedzę, |
| --- | --- |

—

uczniowie szkół uczestniczących w projekcie powinni uczyć się o tym, co w teorii i w praktyce oznacza zrównoważony rozwój, i przyswoić sobie tę wiedzę,

| — | pracownicy szkół biorących udział w projekcie powinni uzyskać wiedzę o zagadnieniu zrównoważonego rozwoju oraz przekazywać ją uczniom w teorii i w praktyce, |
| --- | --- |

—

pracownicy szkół biorących udział w projekcie powinni uzyskać wiedzę o zagadnieniu zrównoważonego rozwoju oraz przekazywać ją uczniom w teorii i w praktyce,

| — | szkoły uczestniczące w projekcie powinny tak kierować swoją pracą, by cele i wytyczne programów nauczania mogły być realizowane z korzyścią dla rozwoju zrównoważonego, |
| --- | --- |

—

szkoły uczestniczące w projekcie powinny tak kierować swoją pracą, by cele i wytyczne programów nauczania mogły być realizowane z korzyścią dla rozwoju zrównoważonego,

| — | szkoły biorące udział w projekcie powinny dalej rozwijać nauczanie na temat kwestii o charakterze globalnym, |
| --- | --- |

—

szkoły biorące udział w projekcie powinny dalej rozwijać nauczanie na temat kwestii o charakterze globalnym,

| — | uczniowie szkół uczestniczących w projekcie powinni rozszerzać swoje zainteresowania w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych, co przyczyni się do zrównoważonego rozwoju, |
| --- | --- |

—

uczniowie szkół uczestniczących w projekcie powinni rozszerzać swoje zainteresowania w zakresie nauk przyrodniczych i technicznych, co przyczyni się do zrównoważonego rozwoju,

| — | uczniowie i pracownicy szkół biorących udział w projekcie powinni poznać lepiej związek między zdrowiem a rozwojem zrównoważonym i przyswoić sobie tę wiedzę. |
| --- | --- |

—

uczniowie i pracownicy szkół biorących udział w projekcie powinni poznać lepiej związek między zdrowiem a rozwojem zrównoważonym i przyswoić sobie tę wiedzę.

W realizacji prac uczestniczy Rada ds. Badań Naukowych Dalarna, która monitoruje przebieg projektu oraz ocenia przyjmowane przez szkoły podejścia i uzyskiwane rezultaty. Dzięki temu można będzie wskazać dobre, skuteczne metody postępowania i podejścia do edukacji w zakresie rozwoju zrównoważonego.

Przykład 2

Sąd ds. Środowiska (Miljötinget)

Miljöting („Sąd ds. środowiska”) to doroczna konferencja poświęcona ochronie środowiska adresowana do uczniów klas IX i wyższych oraz uczniów gimnazjów w okręgach Dalarna i Gävleborg. Ma ona na celu propagowanie — w sposób poważny, lecz jednocześnie poprzez zabawę — zaangażowania młodzieży w kwestie związane z ochroną środowiska. Prelegenci reprezentują środowiska gospodarcze, polityczne oraz organizacje pozarządowe. Oczywiście impreza jest wolna od narkotyków. Projekt prowadzą wspólnie region Dalarna i zarząd okręgu Gävleborg.

Na szczeblu politycznym Orsa już na początku lat dziewięćdziesiątych wskazała w swoich celach dotyczących wychowania i kształcenia dzieci, że działania w tej dziedzinie powinny zmierzać do uzyskiwania różnego rodzaju odznaczeń w zakresie ochrony środowiska (np. Szkoła Ochrony Środowiska, Zielona Flaga itp.). Jest to jeden z powodów, dla których kwestie ochrony środowiska i rozwoju zrównoważonego mają dziś tak wysoką rangę w działaniach edukacyjnych w gminie Orsa. Poprzez dzieci nasze przesłanie dociera do rodzin.

Działania oświatowe w gminie Orsa przebiegają wielotorowo: np. kampania „Eko-pociąg” w miejscowości Skattungbyn, kurs „Utrzymujmy Szwecję w czystości” dla całej kadry nauczycielskiej, kilku nauczycieli uczestniczyło również w pięciopunktowym szkoleniu z zakresu ochrony środowiska na Uniwersytecie Dalarna z siedzibą w Orsie.

W gminie Orsa działa aktywnie sieć zajmująca się zagadnieniami ochrony środowiska. Jej uczestnicy spotykają się regularnie raz w miesiącu. W ramach kampanii „Statek przyszłości” powstała inicjatywa „Statek Dalarna”, która organizuje co roku zjazd w jednej z gmin regionu Dalarna. Jednym z promotorów prac jest Anders Sundvall. Wiele szkół otrzymało odznaczenia, takie jak Zielona Flaga, Szkoła Ochrony Środowiska i tym podobne. Szkoły te dalej aktywnie działają na rzecz rozwoju zrównoważonego.

Nasze stołówki szkolne każdego roku wprowadzają do swoich menu nowe produkty ze znakiem Krav (świadczącym o spełnianiu wysokich wymogów w zakresie ochrony środowiska i zwierząt oraz odpowiedzialności społecznej). Dwie czy trzy szkoły same uprawiają warzywa na potrzeby swoich stołówek.

W regionie Dalarna od 1997 r. działa sieć skupiająca wszystkie szkoły z tego okręgu administracyjnego. Jej zadaniem jest wspieranie szkoleń, pełnienie roli forum wymiany doświadczeń, zachęcanie szkół do udziału w kampanii „Zielona flaga” itp. Nauczyciele opowiedzieli się wyraźnie za utrzymaniem i dalszym rozwojem tego projektu. Jak dotąd region nie przyznał na ten cel żadnych środków. Podjęte wysiłki opłaciły się jednak, gdyż wśród szwedzkich szkół, którym przyznano odznakę Zielonej Flagi lub znak Szkoła na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, bardzo wysoki odsetek stanowią szkoły z regionu Dalarna.

Obecnie wiele osób w dużym stopniu uświadamia sobie znaczenie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju. Gdy jednak w grę wchodzi przełożenie tej świadomości na własne działania i zmianę zachowań na zgodne z zasadami zrównoważonego rozwoju, sprawa przedstawia się już gorzej. W tym miejscu istotną rolę do odegrania ma szkoła. Szkoła odgrywa fundamentalną rolę, jeśli chodzi o przekazanie następnemu pokoleniu wiedzy i przygotowanie do działania na rzecz rozwoju zrównoważonego w długim okresie.

II.   Trudności i przeszkody napotykane przy informowaniu i pobudzaniu świadomości opinii publicznej w zakresie zrównoważonego rozwoju

| — | Informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju są przekazywane systematycznie z wykorzystaniem publikacji lokalnych (gazeta lokalna, ulotki informacyjne oraz ogłoszenia). Trudność polega na tym, że brak jest podstawowej edukacji w zakresie zagadnień środowiska naturalnego. |
| --- | --- |

—

Informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju są przekazywane systematycznie z wykorzystaniem publikacji lokalnych (gazeta lokalna, ulotki informacyjne oraz ogłoszenia). Trudność polega na tym, że brak jest podstawowej edukacji w zakresie zagadnień środowiska naturalnego.

| — | W zakresie strategii, planowania i programów istnieją odpowiednie ramy na poziomie europejskim, wyznaczające wytyczne zrównoważonego rozwoju, ale w dalszym ciągu utrzymuje się deficyt w przekładaniu ich na praktykę i w sposobach przekazywania obywatelom wiedzy i umiejętności. Dlatego też specjalne programy powinny koncentrować się na wdrażaniu zrównoważonego podejścia poprzez innowacyjne metody i doświadczenia szkoleniowe w zakresie nauczania i podnoszenia kwalifikacji, przekształcając istniejące programy szkoleniowe w programy wyspecjalizowane i odnoszące się do rzeczywistości nowych państw członkowskich. Trudności w zwiększaniu świadomości na temat rozwoju zrównoważonego wynikają z następujących przyczyn:






  — | niedobory interdyscyplinarnej wiedzy i pracy zespołowej w różnych wydziałach, które powinny włączać się w proces planowania, |
| --- | --- | --- |

—

W zakresie strategii, planowania i programów istnieją odpowiednie ramy na poziomie europejskim, wyznaczające wytyczne zrównoważonego rozwoju, ale w dalszym ciągu utrzymuje się deficyt w przekładaniu ich na praktykę i w sposobach przekazywania obywatelom wiedzy i umiejętności. Dlatego też specjalne programy powinny koncentrować się na wdrażaniu zrównoważonego podejścia poprzez innowacyjne metody i doświadczenia szkoleniowe w zakresie nauczania i podnoszenia kwalifikacji, przekształcając istniejące programy szkoleniowe w programy wyspecjalizowane i odnoszące się do rzeczywistości nowych państw członkowskich. Trudności w zwiększaniu świadomości na temat rozwoju zrównoważonego wynikają z następujących przyczyn:

—

niedobory interdyscyplinarnej wiedzy i pracy zespołowej w różnych wydziałach, które powinny włączać się w proces planowania,

| — | sztywność struktur administracyjnych, utrudniająca pracę zespołową, |
| --- | --- |

—

sztywność struktur administracyjnych, utrudniająca pracę zespołową,

| — | brak wstępnych badań, potrzebnych do odpowiadania na potrzeby obywateli, społeczności lokalnych i sektora prywatnego, |
| --- | --- |

—

brak wstępnych badań, potrzebnych do odpowiadania na potrzeby obywateli, społeczności lokalnych i sektora prywatnego,

| — | mało istotna rola informowania i pobudzania świadomości w sferach decyzyjnej i technicznej, a także niewystarczające znaczenie przyznawane informowaniu i pobudzaniu świadomości, zarówno w zakresie poprawy gospodarki środowiskowej w mieście, jak i większego angażowania obywateli w kwestie ekologiczne, |
| --- | --- |

—

mało istotna rola informowania i pobudzania świadomości w sferach decyzyjnej i technicznej, a także niewystarczające znaczenie przyznawane informowaniu i pobudzaniu świadomości, zarówno w zakresie poprawy gospodarki środowiskowej w mieście, jak i większego angażowania obywateli w kwestie ekologiczne,

| — | niedobory środków budżetowych. |
| --- | --- |

—

niedobory środków budżetowych.

| — | Pojawiają się również opinie, że polityka zrównoważonego rozwoju musi być konsekwentna i wiarygodna. Kraj związkowy Brandenburgia uważa, że w pracy edukacyjnej oraz przekazywaniu wiedzy ważna rola przypada — obok formalnych instytucji oświatowych, jak szkoły, placówki kształcenia zawodowego czy wyższe uczelnie — także stowarzyszeniom, które w większości przypadków działają społecznie. W ramach swej działalności statutowej prowadzą one ośrodki szkoleniowe i organizują regularne przedsięwzięcia edukacyjne. Te tak zwane niezależne podmioty edukacyjne z reguły nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi, aby zapewnić ciągłość swej pracy. Brak potrzebnego wkładu własnego często uniemożliwia im uzyskanie pomocy finansowej ze strony państwa, zaś zyski ze szkoleń na tematy zrównoważonego rozwoju są niewielkie. Z tego względu bardzo pożądany byłby instrument finansowania, który wspierałby działalność edukacyjną stowarzyszeń w tej dziedzinie. Fundusze strukturalne UE lub fundusz rolny EFRROW nie dają się w praktyce wykorzystać do tych celów, bądź to z powodu ograniczeń merytorycznych, bądź ze względu na inne priorytety, którymi kraje członkowskie kierują się w ich realizacji. |
| --- | --- |

—

Pojawiają się również opinie, że polityka zrównoważonego rozwoju musi być konsekwentna i wiarygodna. Kraj związkowy Brandenburgia uważa, że w pracy edukacyjnej oraz przekazywaniu wiedzy ważna rola przypada — obok formalnych instytucji oświatowych, jak szkoły, placówki kształcenia zawodowego czy wyższe uczelnie — także stowarzyszeniom, które w większości przypadków działają społecznie. W ramach swej działalności statutowej prowadzą one ośrodki szkoleniowe i organizują regularne przedsięwzięcia edukacyjne. Te tak zwane niezależne podmioty edukacyjne z reguły nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi, aby zapewnić ciągłość swej pracy. Brak potrzebnego wkładu własnego często uniemożliwia im uzyskanie pomocy finansowej ze strony państwa, zaś zyski ze szkoleń na tematy zrównoważonego rozwoju są niewielkie. Z tego względu bardzo pożądany byłby instrument finansowania, który wspierałby działalność edukacyjną stowarzyszeń w tej dziedzinie. Fundusze strukturalne UE lub fundusz rolny EFRROW nie dają się w praktyce wykorzystać do tych celów, bądź to z powodu ograniczeń merytorycznych, bądź ze względu na inne priorytety, którymi kraje członkowskie kierują się w ich realizacji.

| — | Górna Austria stwierdza, że przy pobudzaniu świadomości opinii publicznej w zakresie zrównoważonego rozwoju pojawia się pewna trudność, której nie należy bagatelizować — pojęcie „zrównoważony rozwój” samo w sobie sprawia wrażenie skomplikowanego i abstrakcyjnego, co sprawia, że trudno jest o nim informować. Stwierdzono także, iż nawet tam, gdzie istnieje wystarczająca wiedza na temat znaczenia rozwoju zrównoważonego, pojawia się luka między tą świadomością z jednej strony, a jej przekładaniem na praktyczne działania z drugiej strony. |
| --- | --- |

—

Górna Austria stwierdza, że przy pobudzaniu świadomości opinii publicznej w zakresie zrównoważonego rozwoju pojawia się pewna trudność, której nie należy bagatelizować — pojęcie „zrównoważony rozwój” samo w sobie sprawia wrażenie skomplikowanego i abstrakcyjnego, co sprawia, że trudno jest o nim informować. Stwierdzono także, iż nawet tam, gdzie istnieje wystarczająca wiedza na temat znaczenia rozwoju zrównoważonego, pojawia się luka między tą świadomością z jednej strony, a jej przekładaniem na praktyczne działania z drugiej strony.

| — | Za największą trudność, jaką napotyka się w Polsce w zakresie informowania o zrównoważonym rozwoju, należy uznać przede wszystkim brak ogólnej wiedzy u odbiorców: studentów, rolników, przedstawicieli szczebla administracyjnego, a nawet świata nauki. Bardzo częstym zjawiskiem okazuje się błędna interpretacja pojęcia „zrównoważony rozwój”, kojarzonego wcześniej wyłącznie z zagadnieniami ochrony środowiska i ekologii. Pomijane było całkowicie funkcjonowanie tego terminu w sferze gospodarczej, społecznej i kulturowej. Zagadnienia zrównoważonego rozwoju nie są ponadto tematami medialnymi, które można by przekazać w skrótowych informacjach, a to zniechęca do ich zgłębiania i wprowadzania w życie. |
| --- | --- |

—

Za największą trudność, jaką napotyka się w Polsce w zakresie informowania o zrównoważonym rozwoju, należy uznać przede wszystkim brak ogólnej wiedzy u odbiorców: studentów, rolników, przedstawicieli szczebla administracyjnego, a nawet świata nauki. Bardzo częstym zjawiskiem okazuje się błędna interpretacja pojęcia „zrównoważony rozwój”, kojarzonego wcześniej wyłącznie z zagadnieniami ochrony środowiska i ekologii. Pomijane było całkowicie funkcjonowanie tego terminu w sferze gospodarczej, społecznej i kulturowej. Zagadnienia zrównoważonego rozwoju nie są ponadto tematami medialnymi, które można by przekazać w skrótowych informacjach, a to zniechęca do ich zgłębiania i wprowadzania w życie.

---

| 26.2.2008 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 53/40 |
| --- | --- | --- | --- |

26.2.2008

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 53/40

---

Opinia Komitetu Regionów „Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie informacyjnym”

(2008/C 53/07)

KOMITET REGIONÓW

| — | Wzywa władze lokalne i regionalne w Europie do szerokiego wykorzystywania możliwości oferowanych przez TIK, aby sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa i tym samym poprawić jakość życia osób starszych, sprawić by stale były zintegrowane z lokalną społecznością oraz promować lokalną i regionalną konkurencyjność poprzez świadczenie spersonalizowanych usług. |
| --- | --- |

—

Wzywa władze lokalne i regionalne w Europie do szerokiego wykorzystywania możliwości oferowanych przez TIK, aby sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa i tym samym poprawić jakość życia osób starszych, sprawić by stale były zintegrowane z lokalną społecznością oraz promować lokalną i regionalną konkurencyjność poprzez świadczenie spersonalizowanych usług.

| — | Wzywa, by przyznać władzom lokalnym i regionalnym ważną rolę w kształtowaniu krajowych i unijnych programów badawczych i działań nastawionych na rozwiązania TIK dla potrzeb osób starszych z uwagi na fakt, że skutki starzenia się społeczeństwa są najbardziej widoczne na szczeblu lokalnym oraz że władze lokalne i regionalne są głównymi użytkownikami tych rozwiązań. |
| --- | --- |

—

Wzywa, by przyznać władzom lokalnym i regionalnym ważną rolę w kształtowaniu krajowych i unijnych programów badawczych i działań nastawionych na rozwiązania TIK dla potrzeb osób starszych z uwagi na fakt, że skutki starzenia się społeczeństwa są najbardziej widoczne na szczeblu lokalnym oraz że władze lokalne i regionalne są głównymi użytkownikami tych rozwiązań.

| — | Wzywa władze lokalne i regionalne do rozpowszechniania informacji na ten temat, do sporządzania strategii dotyczących organizacji świadczenia usług w nowych okolicznościach, a także do wzmacniania lokalnego partnerstwa pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami. |
| --- | --- |

—

Wzywa władze lokalne i regionalne do rozpowszechniania informacji na ten temat, do sporządzania strategii dotyczących organizacji świadczenia usług w nowych okolicznościach, a także do wzmacniania lokalnego partnerstwa pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami.

| — | Sądzi, że projekty TIK na rzecz promowania samodzielnego życia i zdalnego monitorowania zdrowia powinny poprawić wydajność usług i zapewnić pracownikom opieki socjalnej i zdrowotnej więcej czasu na zadania, do wykonywania których zostali wyszkoleni. Należy dostosowywać technologię do potrzeb osób starszych a nie odwrotnie. Nie może ona nie może prowadzić do zwiększenia poczucia osamotnienia oraz musi szanować prywatność i godność osób starszych. |
| --- | --- |

—

Sądzi, że projekty TIK na rzecz promowania samodzielnego życia i zdalnego monitorowania zdrowia powinny poprawić wydajność usług i zapewnić pracownikom opieki socjalnej i zdrowotnej więcej czasu na zadania, do wykonywania których zostali wyszkoleni. Należy dostosowywać technologię do potrzeb osób starszych a nie odwrotnie. Nie może ona nie może prowadzić do zwiększenia poczucia osamotnienia oraz musi szanować prywatność i godność osób starszych.

| — | Zauważa wąskie podejście planu działania do analizy uczenia się wspomaganego przez TIK (eLearning). Należy wziąć pod uwagę fakt, że kształcenie wspierane przez technologię w dużym stopniu przyczynia się do pomagania starszym osobom w pozostawaniu twórczymi i aktywnymi w życiu społecznym. |
| --- | --- |

—

Zauważa wąskie podejście planu działania do analizy uczenia się wspomaganego przez TIK (eLearning). Należy wziąć pod uwagę fakt, że kształcenie wspierane przez technologię w dużym stopniu przyczynia się do pomagania starszym osobom w pozostawaniu twórczymi i aktywnymi w życiu społecznym.

| — | Zgadza się z twierdzeniem, że różnice w sposobie, w jaki państwa członkowskie stosują przepisy dotyczące niepełnosprawności w kontekście komunikacji elektronicznej utrudniają dostęp do usług komunikacyjnych i prowadzą do fragmentaryzacji europejskiego rynku technologii. |
| --- | --- |

—

Zgadza się z twierdzeniem, że różnice w sposobie, w jaki państwa członkowskie stosują przepisy dotyczące niepełnosprawności w kontekście komunikacji elektronicznej utrudniają dostęp do usług komunikacyjnych i prowadzą do fragmentaryzacji europejskiego rynku technologii.

| Sprawozdawca | : | Risto KOIVISTO (FI/PSE), Przewodniczący Rady Regionalnej Tampere |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Risto KOIVISTO (FI/PSE), Przewodniczący Rady Regionalnej Tampere

Dokument źródłowy

Komunikat Komisji „Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie informacyjnym — Inicjatywa i2010 — Plan działania w sprawie technologii teleinformatycznych i starzenia się społeczeństwa”

COM(2007) 332 wersja ostateczna

Zalecenia polityczne

KOMITET REGIONÓW

| 1. | Uważa, że plan działania dotyczący komfortowego funkcjonowania osób starszych w społeczeństwie informacyjnym jest bardzo ważnym krokiem w rozwoju europejskiego społeczeństwa informacyjnego. Inwestycje w technologie teleinformatyczne (TIK) dostarczają regionom i miastom kluczowego narzędzia w ich zmaganiach z wyzwaniem, jakim jest starzenie się społeczeństwa. Takie inwestycje mogą poprawić jakość życia osób starszych, wspomagać ich integrację społeczną, umożliwiać im wniesienie wkładu w rozwój społeczeństwa na podstawie ich nagromadzonego doświadczenia i nabytych umiejętności oraz stymulować konkurencyjność i wzrost na szczeblu lokalnym i regionalnym poprzez nowe produkty i usługi. We swej wcześniejszej opinii w sprawie „i2010 — Europejskie społeczeństwo informacyjne na rzecz wzrostu i zatrudnienia” Komitet z zadowoleniem przyjął uznanie potrzeb starzejącego się społeczeństwa za jeden z trzech priorytetów strategii (1). |
| --- | --- |

1.

Uważa, że plan działania dotyczący komfortowego funkcjonowania osób starszych w społeczeństwie informacyjnym jest bardzo ważnym krokiem w rozwoju europejskiego społeczeństwa informacyjnego. Inwestycje w technologie teleinformatyczne (TIK) dostarczają regionom i miastom kluczowego narzędzia w ich zmaganiach z wyzwaniem, jakim jest starzenie się społeczeństwa. Takie inwestycje mogą poprawić jakość życia osób starszych, wspomagać ich integrację społeczną, umożliwiać im wniesienie wkładu w rozwój społeczeństwa na podstawie ich nagromadzonego doświadczenia i nabytych umiejętności oraz stymulować konkurencyjność i wzrost na szczeblu lokalnym i regionalnym poprzez nowe produkty i usługi. We swej wcześniejszej opinii w sprawie „i2010 — Europejskie społeczeństwo informacyjne na rzecz wzrostu i zatrudnienia” Komitet z zadowoleniem przyjął uznanie potrzeb starzejącego się społeczeństwa za jeden z trzech priorytetów strategii (1).

| 2. | Zauważa, że komunikat i plan działania popierają także propozycje zawarte w opiniach Komitetu w sprawie m.in. demograficznej przyszłości Europy (2), praktycznych rozwiązań dotyczących społeczeństwa informacyjnego opartego na sprawiedliwości (3), badań w dziedzinie TIK (4), zatrudniania starszych pracowników (5) oraz sytuacji osób niepełnosprawnych (6). |
| --- | --- |

2.

Zauważa, że komunikat i plan działania popierają także propozycje zawarte w opiniach Komitetu w sprawie m.in. demograficznej przyszłości Europy (2), praktycznych rozwiązań dotyczących społeczeństwa informacyjnego opartego na sprawiedliwości (3), badań w dziedzinie TIK (4), zatrudniania starszych pracowników (5) oraz sytuacji osób niepełnosprawnych (6).

| 3. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są żywotnie zainteresowane wszystkimi dziedzinami objętymi planem działania Komisji i mają w nich do odegrania ważną rolę:






  — | Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w pracy. Władze lokalne i regionalne są istotnym pracodawcą i ich pracownicy są często bardziej zróżnicowani pod względem wieku i starsi niż ci zatrudnieni w sektorze prywatnym, dlatego też jest niezbędne, by uczestniczyły one w europejskich projektach wspomnianych w planie działania oraz wdrażały podobne rozwiązania na szczeblu lokalnym. |
| --- | --- | --- |

3.

Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są żywotnie zainteresowane wszystkimi dziedzinami objętymi planem działania Komisji i mają w nich do odegrania ważną rolę:

—

Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w pracy. Władze lokalne i regionalne są istotnym pracodawcą i ich pracownicy są często bardziej zróżnicowani pod względem wieku i starsi niż ci zatrudnieni w sektorze prywatnym, dlatego też jest niezbędne, by uczestniczyły one w europejskich projektach wspomnianych w planie działania oraz wdrażały podobne rozwiązania na szczeblu lokalnym.

| — | Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie i w domu. Władze lokalne i regionalne są głównymi dostawcami usług z zakresu opieki zdrowotnej i socjalnej. Chociaż starzenie się zwiększa zapotrzebowanie na te usługi i zmienia ich zawartość, zmniejsza także dostępność wykwalifikowanej siły roboczej potrzebnej do ich świadczenia. Technologie informacyjne odgrywają ważną rolę w poszukiwaniu rozwiązań dla tych wyzwań. Wykorzystano dotąd tylko niewielką część tego potencjału i priorytetem w przyszłości będzie postęp zwłaszcza w takich dziedzinach jak wspieranie samodzielnego życia w domu, zwiększenie aktywnego udziału klientów w zapewnianej im opiece medycznej oraz zwiększenie efektywności świadczenia usług. |
| --- | --- |

—

Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie i w domu. Władze lokalne i regionalne są głównymi dostawcami usług z zakresu opieki zdrowotnej i socjalnej. Chociaż starzenie się zwiększa zapotrzebowanie na te usługi i zmienia ich zawartość, zmniejsza także dostępność wykwalifikowanej siły roboczej potrzebnej do ich świadczenia. Technologie informacyjne odgrywają ważną rolę w poszukiwaniu rozwiązań dla tych wyzwań. Wykorzystano dotąd tylko niewielką część tego potencjału i priorytetem w przyszłości będzie postęp zwłaszcza w takich dziedzinach jak wspieranie samodzielnego życia w domu, zwiększenie aktywnego udziału klientów w zapewnianej im opiece medycznej oraz zwiększenie efektywności świadczenia usług.

| 4. | Podkreśla, że istnieją duże różnice pomiędzy regionami w Europie i zwraca uwagę na problemy, z jakimi mają do czynienia władze lokalne i regionalne, zwłaszcza na obszarach, gdzie migracja młodych ludzi w inne rejony powoduje szybsze niż gdzie indziej podnoszenie się średniego wieku mieszkańców. |
| --- | --- |

4.

Podkreśla, że istnieją duże różnice pomiędzy regionami w Europie i zwraca uwagę na problemy, z jakimi mają do czynienia władze lokalne i regionalne, zwłaszcza na obszarach, gdzie migracja młodych ludzi w inne rejony powoduje szybsze niż gdzie indziej podnoszenie się średniego wieku mieszkańców.

| 5. | Zwraca uwagę na to, że zróżnicowanie w korzystaniu z internetu w Europie wynika w bardzo dużym stopniu z dysproporcji w zakresie zamożności, posiadanych umiejętności i miejsca zamieszkania — zjawisko to nie jest bezpośrednim wynikiem starzenia się, ale jest bardziej widoczne wśród osób starszych. Zwiększenie możliwości szczebla lokalnego w odniesieniu do realizacji projektów dotyczących szkoleń, szerokopasmowego internetu i innych ogólnych działań promujących społeczeństwo informacyjne oparte na sprawiedliwości także może pomóc w poprawie sytuacji osób starszych. |
| --- | --- |

5.

Zwraca uwagę na to, że zróżnicowanie w korzystaniu z internetu w Europie wynika w bardzo dużym stopniu z dysproporcji w zakresie zamożności, posiadanych umiejętności i miejsca zamieszkania — zjawisko to nie jest bezpośrednim wynikiem starzenia się, ale jest bardziej widoczne wśród osób starszych. Zwiększenie możliwości szczebla lokalnego w odniesieniu do realizacji projektów dotyczących szkoleń, szerokopasmowego internetu i innych ogólnych działań promujących społeczeństwo informacyjne oparte na sprawiedliwości także może pomóc w poprawie sytuacji osób starszych.

| 6. | Zgadza się z Komisją, że rynek produktów i usług TIK dla osób starszych jest nadal niezbyt rozwinięty. Z punktu widzenia konkurencyjności UE ważne jest, by europejskie przedsiębiorstwa szybko zdobyły wiodącą pozycję na tym dynamicznie rozwijającym się rynku. |
| --- | --- |

6.

Zgadza się z Komisją, że rynek produktów i usług TIK dla osób starszych jest nadal niezbyt rozwinięty. Z punktu widzenia konkurencyjności UE ważne jest, by europejskie przedsiębiorstwa szybko zdobyły wiodącą pozycję na tym dynamicznie rozwijającym się rynku.

Podnoszenie świadomości i budowanie wspólnych strategii

| 7. | Popiera wymianę strategii i praktycznych doświadczeń, rozpowszechnianie wzorcowych rozwiązań, analizy porównawcze pomiędzy regionami i miastami państw członkowskich oraz zwłaszcza utworzenie ogólnoeuropejskiej sieci regionalnej, która może być wykorzystywana w celu zwiększenia i poprawy możliwości udziału regionów w projektach współpracy. Regiony i miasta zebrały już własne doświadczenia, które mogą oferować sieciom, zwłaszcza w dziedzinie telemedycyny oraz usług i technologii wspierających samodzielne życie. |
| --- | --- |

7.

Popiera wymianę strategii i praktycznych doświadczeń, rozpowszechnianie wzorcowych rozwiązań, analizy porównawcze pomiędzy regionami i miastami państw członkowskich oraz zwłaszcza utworzenie ogólnoeuropejskiej sieci regionalnej, która może być wykorzystywana w celu zwiększenia i poprawy możliwości udziału regionów w projektach współpracy. Regiony i miasta zebrały już własne doświadczenia, które mogą oferować sieciom, zwłaszcza w dziedzinie telemedycyny oraz usług i technologii wspierających samodzielne życie.

| 8. | Przypomina, że osoby odpowiedzialne na rozwój usług publicznych i za zarządzanie nimi także potrzebują programów nabywania nowych umiejętności obejmujących różne punkty widzenia, tak by środki przedstawione w programie działania mogły zostać wdrożone. |
| --- | --- |

8.

Przypomina, że osoby odpowiedzialne na rozwój usług publicznych i za zarządzanie nimi także potrzebują programów nabywania nowych umiejętności obejmujących różne punkty widzenia, tak by środki przedstawione w programie działania mogły zostać wdrożone.

Przygotowanie sprzyjających warunków

| 9. | Zauważa, że w celu zwiększenia stopy zatrudnienia starszych pracowników konieczne jest promowanie bardziej elastycznych rozwiązań w zakresie czasu pracy, właściwej równowagi między pracą zawodową a życiem osobistym, odpowiednich warunków ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz uczenia się przez całe życie. Komitet Regionów popiera zatem pogląd Komisji, że innowacyjne rozwiązania TIK, wspierające na przykład telepracę i szkolenia, reprezentują kluczowe sposoby osiągania celów związanych z tymi nowymi wzorcami życia zawodowego. |
| --- | --- |

9.

Zauważa, że w celu zwiększenia stopy zatrudnienia starszych pracowników konieczne jest promowanie bardziej elastycznych rozwiązań w zakresie czasu pracy, właściwej równowagi między pracą zawodową a życiem osobistym, odpowiednich warunków ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz uczenia się przez całe życie. Komitet Regionów popiera zatem pogląd Komisji, że innowacyjne rozwiązania TIK, wspierające na przykład telepracę i szkolenia, reprezentują kluczowe sposoby osiągania celów związanych z tymi nowymi wzorcami życia zawodowego.

| 10. | Popiera plan Komisji, by w latach 2007-2008 dokonać przeglądu polityk mających na celu wsparcie umiejętności korzystania z technologii cyfrowych. Jednym z priorytetów powinno być wsparcie władz lokalnych i regionalnych w ich wysiłkach na rzecz optymalnego wykorzystania funduszy strukturalnych oraz m.in. programu „Uczenie się przez całe życie”, aby rozwinąć umiejętności osób starszych i korzystać z cennych doświadczeń zebranych w ramach uczenia się od siebie nawzajem wśród osób starszych. |
| --- | --- |

10.

Popiera plan Komisji, by w latach 2007-2008 dokonać przeglądu polityk mających na celu wsparcie umiejętności korzystania z technologii cyfrowych. Jednym z priorytetów powinno być wsparcie władz lokalnych i regionalnych w ich wysiłkach na rzecz optymalnego wykorzystania funduszy strukturalnych oraz m.in. programu „Uczenie się przez całe życie”, aby rozwinąć umiejętności osób starszych i korzystać z cennych doświadczeń zebranych w ramach uczenia się od siebie nawzajem wśród osób starszych.

| 11. | Zwraca uwagę na to, jak społeczeństwo informacyjne (a zwłaszcza telefony komórkowe i internet) zmieniło język, kulturę, media i społeczeństwo jako całość. Tym samym problem przepaści informatycznej dotyczy znacznie szerszego zakresu zagadnień niż tylko możliwości korzystania z komputera. Jednym ze sposobów zmniejszania tej przepaści mogą być wspólne projekty angażujące osoby młode i starsze. |
| --- | --- |

11.

Zwraca uwagę na to, jak społeczeństwo informacyjne (a zwłaszcza telefony komórkowe i internet) zmieniło język, kulturę, media i społeczeństwo jako całość. Tym samym problem przepaści informatycznej dotyczy znacznie szerszego zakresu zagadnień niż tylko możliwości korzystania z komputera. Jednym ze sposobów zmniejszania tej przepaści mogą być wspólne projekty angażujące osoby młode i starsze.

| 12. | Podkreśla, że pomimo wspomnianych w komunikacie problemów z interoperacyjnością oraz różnic w świadczeniu usług opieki zdrowotnej i domowej istnieją już duże możliwości rozwoju i wykorzystania europejskich produktów, takich jak na przykład aplikacje dla tzw. inteligentnych domów (systemu „smart home”). |
| --- | --- |

12.

Podkreśla, że pomimo wspomnianych w komunikacie problemów z interoperacyjnością oraz różnic w świadczeniu usług opieki zdrowotnej i domowej istnieją już duże możliwości rozwoju i wykorzystania europejskich produktów, takich jak na przykład aplikacje dla tzw. inteligentnych domów (systemu „smart home”).

| 13. | Uważa za ważne, by różnorodne zainteresowane strony (w tym same starsze osoby oraz dostawcy usług socjalnych i medycznych) były w stanie przyjąć wspólne stanowisko i tym samym usunąć prawne, techniczne, związane z dostępem oraz inne bariery hamujące opracowywanie rozwiązań TIK dla potrzeb komfortowego funkcjonowania osób starszych. |
| --- | --- |

13.

Uważa za ważne, by różnorodne zainteresowane strony (w tym same starsze osoby oraz dostawcy usług socjalnych i medycznych) były w stanie przyjąć wspólne stanowisko i tym samym usunąć prawne, techniczne, związane z dostępem oraz inne bariery hamujące opracowywanie rozwiązań TIK dla potrzeb komfortowego funkcjonowania osób starszych.

Promowanie przyswajania nowych rozwiązań

| 14. | Podziela obawy Komisji, że obecnie zbyt mało się robi, aby zapewnić, by innowacje technologiczne były przekształcane w praktyczne produkty o przystępnych cenach. Regiony i miasta mogą pomóc w poprawie tej sytuacji, nie tylko nabywając i rozwijając te produkty, ale także sprzyjając tworzeniu warunków gospodarczych, które zapewniają przedsiębiorstwom lepsze możliwości dostępu do większych rynków. |
| --- | --- |

14.

Podziela obawy Komisji, że obecnie zbyt mało się robi, aby zapewnić, by innowacje technologiczne były przekształcane w praktyczne produkty o przystępnych cenach. Regiony i miasta mogą pomóc w poprawie tej sytuacji, nie tylko nabywając i rozwijając te produkty, ale także sprzyjając tworzeniu warunków gospodarczych, które zapewniają przedsiębiorstwom lepsze możliwości dostępu do większych rynków.

| 15. | Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje konkretne wskazanie w planie działania, że projekty pilotażowe powinny być prowadzone także przez władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

15.

Ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje konkretne wskazanie w planie działania, że projekty pilotażowe powinny być prowadzone także przez władze lokalne i regionalne.

| 16. | Popiera plany Komisji, by zachęcać administrację szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego do wykorzystania potencjału innowacyjnych zamówień publicznych, ale chciałby wskazać na fakt, że władze lokalne i regionalne powinny otrzymać jasne procedury przeprowadzania innowacyjnych zamówień w ramach ogólnych przepisów dotyczących zamówień publicznych. |
| --- | --- |

16.

Popiera plany Komisji, by zachęcać administrację szczebla lokalnego, regionalnego i krajowego do wykorzystania potencjału innowacyjnych zamówień publicznych, ale chciałby wskazać na fakt, że władze lokalne i regionalne powinny otrzymać jasne procedury przeprowadzania innowacyjnych zamówień w ramach ogólnych przepisów dotyczących zamówień publicznych.

Przygotowanie się na przyszłość

| 17. | Gorąco popiera istotne zachęty dla multidyscyplinarnych badań nad starzeniem się zawarte w siódmym ramowym programie badań. |
| --- | --- |

17.

Gorąco popiera istotne zachęty dla multidyscyplinarnych badań nad starzeniem się zawarte w siódmym ramowym programie badań.

| 18. | Sądzi, że skupienie planu działania na wspólnych badaniach, łączeniu środków i wspólnych programach dobrze odpowiada wcześniejszym wezwaniom Komitetu do zwiększenia koordynacji na szczeblu europejskim w odniesieniu do krajowych programów badań w zakresie starzenia się poprzez współpracę międzyregionalną w ramach wzmocnionego systemu ERA-NET. |
| --- | --- |

18.

Sądzi, że skupienie planu działania na wspólnych badaniach, łączeniu środków i wspólnych programach dobrze odpowiada wcześniejszym wezwaniom Komitetu do zwiększenia koordynacji na szczeblu europejskim w odniesieniu do krajowych programów badań w zakresie starzenia się poprzez współpracę międzyregionalną w ramach wzmocnionego systemu ERA-NET.

| 19. | Podkreśla, że ścisła współpraca między naukowcami, przedsiębiorstwami różnej wielkości, trzecim sektorem, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz zwłaszcza osobami starszymi jest warunkiem powodzenia działań badawczo-rozwojowych w dziedzinie rozwiązań TIK dla potrzeb osób starszych. |
| --- | --- |

19.

Podkreśla, że ścisła współpraca między naukowcami, przedsiębiorstwami różnej wielkości, trzecim sektorem, władzami lokalnymi i regionalnymi oraz zwłaszcza osobami starszymi jest warunkiem powodzenia działań badawczo-rozwojowych w dziedzinie rozwiązań TIK dla potrzeb osób starszych.

| 20. | Przypomina, że władze lokalne i regionalne mogą tworzyć innowacyjne środowisko dla badań oraz szukać nowych dróg współpracy instytucjonalnej pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym oraz ponadgranicznej współpracy regionalnej. Oprócz inwestycji władz lokalnych i regionalnych wymaga to także wsparcia finansowego ze strony państw członkowskich i UE. |
| --- | --- |

20.

Przypomina, że władze lokalne i regionalne mogą tworzyć innowacyjne środowisko dla badań oraz szukać nowych dróg współpracy instytucjonalnej pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym oraz ponadgranicznej współpracy regionalnej. Oprócz inwestycji władz lokalnych i regionalnych wymaga to także wsparcia finansowego ze strony państw członkowskich i UE.

Główne poglądy Komitetu Regionów

| 21. | Sądzi, że potrzeba więcej informacji na temat istniejących dużych różnic pomiędzy regionami, by można było wyciągnąć właściwe wnioski i zapewnić podjęcie wystarczająco efektywnych działań. |
| --- | --- |

21.

Sądzi, że potrzeba więcej informacji na temat istniejących dużych różnic pomiędzy regionami, by można było wyciągnąć właściwe wnioski i zapewnić podjęcie wystarczająco efektywnych działań.

| 22. | Zauważa wąskie podejście komunikatu do analizy uczenia się wspomaganego przez TIK (eLearning), która jest podejmowana w przeważającym stopniu z punktu widzenia rozwoju świata pracy. W trakcie przygotowań do realizacji planu działania, trzeba wziąć pod uwagę fakt, że w wielu krajach emeryci już teraz stanowią znaczną część klientów korzystających z usług kształcenia dla dorosłych zapewnianych przez władze lokalne i regionalne oraz że kształcenie wspierane przez technologię w dużym stopniu przyczynia się do pomagania starszym osobom w pozostawaniu twórczymi i aktywnymi w życiu społecznym. |
| --- | --- |

22.

Zauważa wąskie podejście komunikatu do analizy uczenia się wspomaganego przez TIK (eLearning), która jest podejmowana w przeważającym stopniu z punktu widzenia rozwoju świata pracy. W trakcie przygotowań do realizacji planu działania, trzeba wziąć pod uwagę fakt, że w wielu krajach emeryci już teraz stanowią znaczną część klientów korzystających z usług kształcenia dla dorosłych zapewnianych przez władze lokalne i regionalne oraz że kształcenie wspierane przez technologię w dużym stopniu przyczynia się do pomagania starszym osobom w pozostawaniu twórczymi i aktywnymi w życiu społecznym.

| 23. | Zaleca, by przypisać usługom TIK dla osób starszych bardziej znaczącą funkcję w ramach inicjatywy „Regiony na rzecz zmian gospodarczych”. |
| --- | --- |

23.

Zaleca, by przypisać usługom TIK dla osób starszych bardziej znaczącą funkcję w ramach inicjatywy „Regiony na rzecz zmian gospodarczych”.

| 24. | Wzywa, by przyznać władzom lokalnym i regionalnym ważną rolę w kształtowaniu krajowych i unijnych programów badawczych i działań nastawionych na rozwiązania TIK dla potrzeb osób starszych z uwagi na fakt, że skutki starzenia się społeczeństwa są najbardziej widoczne na szczeblu lokalnym oraz że władze lokalne i regionalne są znaczącymi użytkownikami tych rozwiązań. |
| --- | --- |

24.

Wzywa, by przyznać władzom lokalnym i regionalnym ważną rolę w kształtowaniu krajowych i unijnych programów badawczych i działań nastawionych na rozwiązania TIK dla potrzeb osób starszych z uwagi na fakt, że skutki starzenia się społeczeństwa są najbardziej widoczne na szczeblu lokalnym oraz że władze lokalne i regionalne są znaczącymi użytkownikami tych rozwiązań.

| 25. | Sądzi, że przy wyborze wspomnianych w planie działania projektów na rzecz promowania samodzielnego życia i zdalnego monitorowania zdrowia niezbędne jest uwzględnienie także następujących kryteriów:






  — | wspieranie samodzielnego życia nie może prowadzić do zwiększenia poczucia osamotnienia; |
| --- | --- | --- |

25.

Sądzi, że przy wyborze wspomnianych w planie działania projektów na rzecz promowania samodzielnego życia i zdalnego monitorowania zdrowia niezbędne jest uwzględnienie także następujących kryteriów:

—

wspieranie samodzielnego życia nie może prowadzić do zwiększenia poczucia osamotnienia;

| — | należy dostosowywać technologię do potrzeb osób starszych a nie odwrotnie; |
| --- | --- |

—

należy dostosowywać technologię do potrzeb osób starszych a nie odwrotnie;

| — | opracowywane usługi muszą szanować prywatność i godność osób starszych; |
| --- | --- |

—

opracowywane usługi muszą szanować prywatność i godność osób starszych;

| — | projekty muszą być w stanie poprawić wydajność usług i zapewnić pracownikom opieki socjalnej i zdrowotnej więcej czasu na zadania, do wykonywania których zostali wykształceni. |
| --- | --- |

—

projekty muszą być w stanie poprawić wydajność usług i zapewnić pracownikom opieki socjalnej i zdrowotnej więcej czasu na zadania, do wykonywania których zostali wykształceni.

| 26. | Zgadza się z twierdzeniem Komisji, że różnice w sposobie, w jaki państwa członkowskie stosują przepisy dotyczące niepełnosprawności, przewidziane w ramach regulacyjnych dla komunikacji elektronicznej, utrudniają dostęp do usług komunikacyjnych i prowadzą do fragmentaryzacji europejskiego rynku technologii, ale jednocześnie podkreśla, że nie może być tak, by osoby niepełnosprawne musiały polegać jedynie na usługach elektronicznych; należy raczej skupić się na wykorzystaniu technologii w celu wspierania dostępu do usług poprzez wiele różnych kanałów. |
| --- | --- |

26.

Zgadza się z twierdzeniem Komisji, że różnice w sposobie, w jaki państwa członkowskie stosują przepisy dotyczące niepełnosprawności, przewidziane w ramach regulacyjnych dla komunikacji elektronicznej, utrudniają dostęp do usług komunikacyjnych i prowadzą do fragmentaryzacji europejskiego rynku technologii, ale jednocześnie podkreśla, że nie może być tak, by osoby niepełnosprawne musiały polegać jedynie na usługach elektronicznych; należy raczej skupić się na wykorzystaniu technologii w celu wspierania dostępu do usług poprzez wiele różnych kanałów.

| 27. | Przypomina, że rozwój technologii TIK stwarza możliwość pogodzenia potrzeb osób starszych w zakresie dostępu do usług informacyjnych i komunikacyjnych z potrzebami osób młodych w zakresie możliwości zatrudnienia, co przyczynia się do rozwoju dialogu między pokoleniami. |
| --- | --- |

27.

Przypomina, że rozwój technologii TIK stwarza możliwość pogodzenia potrzeb osób starszych w zakresie dostępu do usług informacyjnych i komunikacyjnych z potrzebami osób młodych w zakresie możliwości zatrudnienia, co przyczynia się do rozwoju dialogu między pokoleniami.

| 28. | Przypomina ponadto, że niezależnie od lub w uzupełnieniu do finansowych i innych programów unijnych władze lokalne i regionalne powinny:






  — | tworzyć własne systemy i projekty pilotażowe na rzecz rozwoju, przyswajania i wykorzystywania TIK dla potrzeb komfortowego funkcjonowania osób starszych; |
| --- | --- | --- |

28.

Przypomina ponadto, że niezależnie od lub w uzupełnieniu do finansowych i innych programów unijnych władze lokalne i regionalne powinny:

—

tworzyć własne systemy i projekty pilotażowe na rzecz rozwoju, przyswajania i wykorzystywania TIK dla potrzeb komfortowego funkcjonowania osób starszych;

| — | wykorzystywać inne dostępne narzędzia, takie jak dobrowolne wytyczne, aby promować adaptację domów do potrzeb samodzielnego życia; oraz |
| --- | --- |

—

wykorzystywać inne dostępne narzędzia, takie jak dobrowolne wytyczne, aby promować adaptację domów do potrzeb samodzielnego życia; oraz

| — | na inne sposoby pobudzać szeroko zakrojoną współpracę w zakresie usług socjalnych, opieki zdrowotnej i mieszkalnictwa na poziomie lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

—

na inne sposoby pobudzać szeroko zakrojoną współpracę w zakresie usług socjalnych, opieki zdrowotnej i mieszkalnictwa na poziomie lokalnym i regionalnym.

| 29. | Wzywa władze lokalne i regionalne do rozpowszechniania informacji na ten temat, do sporządzania strategii dotyczących efektów starzenia się oraz organizacji świadczenia usług w nowych okolicznościach, a także, jak wspomniano w planie działania, do wzmacniania lokalnego partnerstwa pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami. |
| --- | --- |

29.

Wzywa władze lokalne i regionalne do rozpowszechniania informacji na ten temat, do sporządzania strategii dotyczących efektów starzenia się oraz organizacji świadczenia usług w nowych okolicznościach, a także, jak wspomniano w planie działania, do wzmacniania lokalnego partnerstwa pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami.

| 30. | Wzywa władze lokalne i regionalne w Europie do szerokiego wykorzystywania możliwości oferowanych przez TIK, aby sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa i tym samym poprawić jakość życia osób starszych, sprawić by stale były zintegrowane z lokalną społecznością oraz promować lokalną i regionalną konkurencyjność poprzez świadczenie spersonalizowanych usług. |
| --- | --- |

30.

Wzywa władze lokalne i regionalne w Europie do szerokiego wykorzystywania możliwości oferowanych przez TIK, aby sprostać wyzwaniom związanym ze starzeniem się społeczeństwa i tym samym poprawić jakość życia osób starszych, sprawić by stale były zintegrowane z lokalną społecznością oraz promować lokalną i regionalną konkurencyjność poprzez świadczenie spersonalizowanych usług.

Bruksela, 28 listopada 2007 r.

Przewodniczący

Komitetu Regionów

Michel DELEBARRE

---

(1)  CdR 252/2005 fin.

1

(2)  CdR 341/2006 fin.

2

(3)  CdR 272/2006 fin, CdR 252/2005 fin, CdR 256/2004 fin, CdR 193/2004 fin, CdR 136/2002 fin i CdR 303/2000 fin.

3

(4)  CdR 155/2005 fin i CdR 150/2005 fin.

4

(5)  CdR 151/2004 fin.

5

(6)  CdR 312/2003 fin.

6

---