# Dziennik Urzędowy L 104/2016

| | ISSN 1977-0766 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 104 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Rocznik 5920 kwietnia 2016 |

ISSN 1977-0766

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 104

Wydanie polskie

Legislacja

Rocznik 5920 kwietnia 2016

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | UMOWY MIĘDZYNARODOWE |
| | * | Decyzja Rady (WPZiB) 2016/602 z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie podpisania i zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiejna rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) | 1 |
| | | Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) | 3 |
| | | ROZPORZĄDZENIA |
| | * | Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2016/603 z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczące wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu | 8 |
| | * | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/604 z dnia 6 kwietnia 2016 r. rejestrujące w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych nazwę [Rosée des Pyrénées Catalanes (ChOG)] | 10 |
| | * | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/605 z dnia 19 kwietnia 2016 r. otwierające tymczasowy kontyngent taryfowy na oliwę z oliwek pochodzącą z Tunezji i ustanawiające zarządzanie nim oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1918/2006 | 11 |
| | * | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/606 z dnia 19 kwietnia 2016 r. zamykające procedurę przetargową zakupu odtłuszczonego mleka w proszku w ramach interwencji publicznej, otwartą rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2016/482 | 14 |
| | | Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/607 z dnia 19 kwietnia 2016 r. ustanawiające standardowe wartości w przywozie dla ustalania ceny wejścia niektórych owoców i warzyw | 16 |
| | | DECYZJE |
| | * | Decyzja Rady (WPZiB) 2016/608 z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotycząca przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej | 18 |
| | * | Decyzja Rady (WPZiB) 2016/609 z dnia 18 kwietnia 2016 r. zmieniająca decyzję 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu | 19 |
| | * | Decyzja Rady (WPZiB) 2016/610 z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie szkoleniowej misji wojskowej Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA) | 21 |
| | * | Decyzja Komisji (UE) 2016/611 z dnia 15 kwietnia 2016 r. w sprawie dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora turystyki na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS)
  (notyfikowana jako dokument nr C(2016) 2137)

   (
  1
  ) | 27 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

*

Decyzja Rady (WPZiB) 2016/602 z dnia 23 marca 2016 r. w sprawie podpisania i zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiejna rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine)

1

Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine)

3

ROZPORZĄDZENIA

*

Rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) 2016/603 z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczące wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu

8

*

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/604 z dnia 6 kwietnia 2016 r. rejestrujące w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych nazwę [Rosée des Pyrénées Catalanes (ChOG)]

10

*

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/605 z dnia 19 kwietnia 2016 r. otwierające tymczasowy kontyngent taryfowy na oliwę z oliwek pochodzącą z Tunezji i ustanawiające zarządzanie nim oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1918/2006

11

*

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/606 z dnia 19 kwietnia 2016 r. zamykające procedurę przetargową zakupu odtłuszczonego mleka w proszku w ramach interwencji publicznej, otwartą rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2016/482

14

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/607 z dnia 19 kwietnia 2016 r. ustanawiające standardowe wartości w przywozie dla ustalania ceny wejścia niektórych owoców i warzyw

16

DECYZJE

*

Decyzja Rady (WPZiB) 2016/608 z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotycząca przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej

18

*

Decyzja Rady (WPZiB) 2016/609 z dnia 18 kwietnia 2016 r. zmieniająca decyzję 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu

19

*

Decyzja Rady (WPZiB) 2016/610 z dnia 19 kwietnia 2016 r. w sprawie szkoleniowej misji wojskowej Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA)

21

*

Decyzja Komisji (UE) 2016/611 z dnia 15 kwietnia 2016 r. w sprawie dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora turystyki na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS)
  (notyfikowana jako dokument nr C(2016) 2137)

   (
  1
  )

(notyfikowana jako dokument nr C(2016) 2137)

1

27

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG

1

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

UMOWY MIĘDZYNARODOWE

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/1 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/1

---

DECYZJA RADY (WPZiB) 2016/602

z dnia 23 marca 2016 r.

w sprawie podpisania i zawarcia Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiejna rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 37 w związku z art. 218 ust. 5 i 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając wniosek Wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Art. 10 ust. 4 decyzji Rady 2014/486/WPZiB (1) przewiduje, że szczegółowe warunki dotyczące udziału państw trzecich mają być przedmiotem umów zawieranych zgodnie z art. 37 Traktatu o Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

(1)

Art. 10 ust. 4 decyzji Rady 2014/486/WPZiB (1) przewiduje, że szczegółowe warunki dotyczące udziału państw trzecich mają być przedmiotem umów zawieranych zgodnie z art. 37 Traktatu o Unii Europejskiej.

| (2) | W dniu 7 grudnia 2015 r. Rada przyjęła decyzję upoważniającą do podjęcia negocjacji w sprawie umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (zwanej dalej „Umową”). |
| --- | --- |

(2)

W dniu 7 grudnia 2015 r. Rada przyjęła decyzję upoważniającą do podjęcia negocjacji w sprawie umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (zwanej dalej „Umową”).

| (3) | Umowa powinna zostać zatwierdzona, |
| --- | --- |

(3)

Umowa powinna zostać zatwierdzona,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii Umowę między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine).

Tekst umowy dołącza się do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejszym upoważnia się przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby lub osób umocowanych do podpisania Umowy w celu związania nią Unii.

Artykuł 3

Przewodniczący Rady dokonuje w imieniu Unii powiadomienia przewidzianego w art. 9 ust. 1 Umowy.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia 23 marca 2016 r.

W imieniu Rady

A.G. KOENDERS

Przewodniczący

---

(1)  Decyzja Rady 2014/486/WPZiB z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (Dz.U. L 217 z 23.7.2014, s. 42).

1

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/3 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/3

---

TŁUMACZENIE

UMOWA

między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie udziału Konfederacji Szwajcarskiej w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine)

UNIA EUROPEJSKA („UE” lub „Unia”),

z jednej strony, oraz

KONFEDERACJA SZWAJCARSKA,

z drugiej strony,

zwane dalej „Stronami”,

UWZGLĘDNIAJĄC:

decyzję Rady 2014/486/WPZiB z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (1),

decyzję Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (WPZiB) 2015/956 z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie ustanowienia komitetu uczestników misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (EUAM Ukraine/1/2015) (2),

decyzję Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (WPZiB) 2015/1965 z dnia 27 października 2015 r. w sprawie zaakceptowania wkładu Szwajcarii w misję doradczą Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (EUAM Ukraine/4/2015) (3),

Umowę między Unią Europejską a Ukrainą w sprawie statusu misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) (4) (zwaną dalej „Umową o statusie misji”),

UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Udział w misji

1.   Konfederacja Szwajcarska uczestniczy w misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (zwanej dalej „EUAM Ukraine”) zgodnie z decyzją Rady 2014/486/WPZiB oraz wszelkimi innymi decyzjami, na mocy których Rada Unii Europejskiej postanowi przedłużyć mandat EUAM Ukraine, oraz zgodnie z niniejszą umową i wszelkimi wymaganymi uzgodnieniami wykonawczymi na mocy art. 6 niniejszej umowy.

2.   Wkład Konfederacji Szwajcarskiej w EUAM Ukraine nie narusza autonomii podejmowania decyzji przez Unię. Unia informuje Konfederację Szwajcarską w odpowiednim czasie o wszelkich zmianach lub poprawkach dotyczących EUAM Ukraine, w szczególności dotyczących dokumentów, o których mowa w ust. 3.

3.   Konfederacja Szwajcarska zapewnia, by jej personel biorący udział w EUAM Ukraine wykonywał swoją misję zgodnie z:

| — | decyzją 2014/486/WPZiB i wszelkimi późniejszymi jej zmianami; |
| --- | --- |

—

decyzją 2014/486/WPZiB i wszelkimi późniejszymi jej zmianami;

| — | planem misji; |
| --- | --- |

—

planem misji;

| — | środkami wykonawczymi. |
| --- | --- |

—

środkami wykonawczymi.

4.   Personel oddelegowany przez Konfederację Szwajcarską do misji wykonuje swoje obowiązki i postępuje, mając na uwadze wyłącznie interes EUAM Ukraine.

5.   Konfederacja Szwajcarska informuje w odpowiednim czasie szefa misji o wszelkich zmianach związanych z jej udziałem w misji oraz wszelkich zmianach jej wkładu na rzecz misji.

Artykuł 2

Status personelu

1.   Status personelu przydzielonego do EUAM Ukraine przez Konfederację Szwajcarską jest regulowany Umową o statusie misji.

2.   Bez uszczerbku dla Umowy o statusie misji Konfederacja Szwajcarska sprawuje jurysdykcję nad swoim personelem biorącym udział w EUAM Ukraine.

3.   Konfederacja Szwajcarska jest zobowiązana do zaspokajania wszelkich roszczeń związanych z udziałem w EUAM Ukraine pochodzących od członka jej personelu lub go dotyczących. Konfederacja Szwajcarska jest odpowiedzialna za wszczynanie wszelkich postępowań, w szczególności sądowych lub dyscyplinarnych, przeciwko członkom swojego personelu zgodnie ze swoimi przepisami ustawowymi i wykonawczymi.

4.   Strony zgadzają się odstąpić od wszelkich wzajemnych roszczeń, oprócz roszczeń umownych, z tytułu uszkodzenia, utraty lub zniszczenia składników majątku będących własnością jednej ze Stron lub przez nią obsługiwanych w wyniku wykonywania przez nie obowiązków związanych z działaniami na mocy niniejszej umowy, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów.

5.   Konfederacja Szwajcarska zobowiązuje się do złożenia oświadczenia w sprawie zrzeczenia się wszelkich roszczeń w stosunku do państw uczestniczących w EUAM Ukraine oraz do uczynienia tego w momencie podpisywania niniejszej umowy.

6.   Unia zobowiązuje się zapewnić, by państwa członkowskie wydały oświadczenie dotyczące zrzeczenia się roszczeń w związku z udziałem Konfederacji Szwajcarskiej w EUAM Ukraine oraz by uczyniły to w momencie podpisywania niniejszej umowy.

Artykuł 3

Informacje niejawne

Umowa między Konfederacją Szwajcarską a Unią Europejską w sprawie procedur bezpieczeństwa przy wymianie informacji niejawnych (5) ma zastosowanie w kontekście EUAM Ukraine.

5

Artykuł 4

Struktura dowodzenia

1.   Szwajcarski personel uczestniczący w EUAM Ukraine podlega w pełni dowództwu swoich organów krajowych.

2.   Organy krajowe przekazują dowodzenie operacyjne i taktyczne swoim personelem dowódcy operacji cywilnych UE.

3.   Dowódca operacji cywilnych UE przejmuje, na szczeblu strategicznym, odpowiedzialność za misję EUAM Ukraine oraz sprawuje nad nią dowództwo i kontrolę.

4.   Szef misji przejmuje odpowiedzialność za misję EUAM Ukraine oraz sprawuje nad nią dowództwo i kontrolę.

5.   Szef misji dowodzi EUAM Ukraine i odpowiada za bieżące zarządzanie.

6.   Konfederacja Szwajcarska ma takie same prawa i obowiązki w zakresie bieżącego zarządzania misją jak biorące w niej udział państwa członkowskie UE, zgodnie z instrumentami prawnymi, o których mowa w art. 1.

7.   Szef misji jest odpowiedzialny za nadzór dyscyplinarny nad personelem EUAM Ukraine. W razie potrzeby właściwy szwajcarski organ krajowy wszczyna postępowanie dyscyplinarne.

8.   Konfederacja Szwajcarska wyznacza krajowy punkt kontaktowy w celu reprezentowania swojego narodowego kontyngentu w EUAM Ukraine. Krajowy punkt kontaktowy podlega szefowi misji w sprawach krajowych i jest odpowiedzialny za bieżącą dyscyplinę kontyngentu.

9.   Decyzja w sprawie zakończenia EUAM Ukraine jest podejmowana przez Unię po konsultacji z Konfederacją Szwajcarską, o ile Konfederacja Szwajcarska w dniu zakończenia misji nadal wnosi wkład do EUAM Ukraine.

10.   Dowódca misji UE może w każdej chwili, po przeprowadzeniu konsultacji z Konfederacją Szwajcarską, zwrócić się o wycofanie wkładu Konfederacji Szwajcarskiej.

Artykuł 5

Kwestie finansowe

1.   Konfederacja Szwajcarska ponosi wszelkie koszty związane z jej udziałem w misji EUAM Ukraine, bez uszczerbku dla ust. 3.

2.   W przypadku śmierci, uszkodzenia ciała lub szkód wyrządzonych osobom fizycznym lub prawnym z państw, na terenie których prowadzona jest operacja, Konfederacja Szwajcarska, po stwierdzeniu jej odpowiedzialności, wypłaca odszkodowanie na warunkach określonych w umowie o statusie misji.

3.   Unia zwalnia Konfederację Szwajcarską z wnoszenia wkładów finansowych do budżetu operacyjnego EUAM Ukraine.

Artykuł 6

Uzgodnienia wykonawcze do umowy

Wszelkie niezbędne uzgodnienia techniczne i administracyjne służące wykonaniu niniejszej umowy zawierane są między właściwymi organami Stron.

Artykuł 7

Niewypełnianie obowiązków

Jeżeli jedna ze Stron nie wypełnia swoich obowiązków wyszczególnionych w niniejszej umowie, druga Strona ma prawo do rozwiązania niniejszej umowy z zachowaniem miesięcznego okresu wypowiedzenia.

Artykuł 8

Rozstrzyganie sporów

Spory dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszej umowy rozstrzygane są między Stronami na drodze dyplomatycznej.

Artykuł 9

Wejście w życie i wypowiedzenie

1.   Niniejsza umowa wchodzi w życie pierwszego dnia pierwszego miesiąca po wzajemnym powiadomieniu się przez Strony o zakończeniu wewnętrznych procedur niezbędnych do tego celu.

2.   Niniejszą umowę stosuje się tymczasowo od dnia podpisania.

3.   Niniejsza umowa pozostaje w mocy przez okres, w jakim Konfederacja Szwajcarska wnosi wkład w misję.

4.   Każda ze Stron może wypowiedzieć niniejszą umowę w drodze pisemnego powiadomienia drugiej Strony. Wypowiedzenie staje się skuteczne trzy miesiące od daty takiego powiadomienia.

Sporządzono w Brukseli dnia 13 kwietnia 2016 r. w dwóch egzemplarzach, w języku angielskim.

W imieniu Unii Europejskiej

W imieniu Konfederacji Szwajcarskiej

---

(1)  
  Dz.U. UE L 217 z 23.7.2014, s. 42.

1

(2)  
  Dz.U. UE L 156 z 20.6.2015, s. 21.

2

(3)  
  Dz.U. UE L 287 z 31.10.2015, s. 67.

3

(4)  
  Dz.U. UE L 334 z 21.11.2014, s. 3.

4

(5)  
  Dz.U. UE L 181 z 10.7.2008, s. 58.

5

---

TEKST OŚWIADCZEŃ

Oświadczenie państw członkowskich UE:

Państwa członkowskie UE stosujące decyzję Rady 2014/486/WPZiB z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) dołożą starań – w stopniu, w jakim zezwalają na to ich krajowe systemy prawne – by w zakresie, w jakim jest to możliwe zrzec się w stosunku do Konfederacji Szwajcarskiej wszelkich roszczeń z tytułu uszkodzenia ciała lub śmierci członka ich personelu lub uszkodzenia lub utraty należących do nich składników majątku używanych w EUAM Ukraine, jeżeli takie uszkodzenie ciała, śmierć lub szkoda:

| — | zostały spowodowane przez personel z Konfederacji Szwajcarskiej podczas wykonywania obowiązków związanych z EUAM Ukraine, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów; lub |
| --- | --- |

—

zostały spowodowane przez personel z Konfederacji Szwajcarskiej podczas wykonywania obowiązków związanych z EUAM Ukraine, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów; lub

| — | wynikły z użycia składników majątku należących do Konfederacji Szwajcarskiej, pod warunkiem że takie składniki majątku zostały użyte w związku z misją oraz z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów ze strony personelu prowadzonej przez UE misji z Konfederacji Szwajcarskiej używającego takich składników majątku. |
| --- | --- |

—

wynikły z użycia składników majątku należących do Konfederacji Szwajcarskiej, pod warunkiem że takie składniki majątku zostały użyte w związku z misją oraz z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów ze strony personelu prowadzonej przez UE misji z Konfederacji Szwajcarskiej używającego takich składników majątku.

Oświadczenie Konfederacji Szwajcarskiej:

Konfederacja Szwajcarska, stosując decyzję Rady 2014/486/WPZiB z dnia 22 lipca 2014 r. w sprawie misji doradczej Unii Europejskiej na rzecz reformy cywilnego sektora bezpieczeństwa na Ukrainie (EUAM Ukraine) dołoży starań – w stopniu, w jakim zezwala na to jej krajowy system prawny – by w zakresie, w jakim jest to możliwe zrzec się w stosunku do innych państw uczestniczących w EUAM Ukraine wszelkich roszczeń z tytułu uszkodzenia ciała lub śmierci członka jej personelu lub uszkodzenia lub utraty należących do niej składników majątku używanych przez misję UE, jeżeli takie uszkodzenia ciała, śmierć lub szkoda:

| — | zostały spowodowane przez personel podczas wykonywania obowiązków związanych z EUAM Ukraine, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów; lub |
| --- | --- |

—

zostały spowodowane przez personel podczas wykonywania obowiązków związanych z EUAM Ukraine, z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów; lub

| — | wynikły z użycia składników majątku należących do państw biorących udział w prowadzonej przez UE misji, pod warunkiem że takie składniki majątku zostały użyte w związku z misją oraz z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów ze strony personelu prowadzonej przez UE misji używającego takich składników majątku. |
| --- | --- |

—

wynikły z użycia składników majątku należących do państw biorących udział w prowadzonej przez UE misji, pod warunkiem że takie składniki majątku zostały użyte w związku z misją oraz z wyjątkiem przypadków rażącego niedbalstwa lub umyślnego naruszenia przepisów ze strony personelu prowadzonej przez UE misji używającego takich składników majątku.

---

ROZPORZĄDZENIA

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/8 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/8

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY (UE) 2016/603

z dnia 18 kwietnia 2016 r.

dotyczące wykonania rozporządzenia (UE) nr 267/2012 w sprawie środków ograniczających wobec Iranu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 267/2012 z dnia 23 marca 2012 r. w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylające rozporządzenie (UE) nr 961/2010 (1), w szczególności jego art. 46 ust. 2,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W dniu 23 marca 2012 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) nr 267/2012. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 23 marca 2012 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) nr 267/2012.

| (2) | W dniu 14 lipca 2015 r. Chiny, Francja, Niemcy, Federacja Rosyjska, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone, przy wsparciu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, osiągnęły porozumienie z Iranem w sprawie długoterminowego kompleksowego rozwiązania irańskiej kwestii jądrowej. Dzięki pomyślnemu wdrożeniu Wspólnego kompleksowego planu działania (zwanego dalej „JCPOA”) zapewniony zostanie wyłącznie pokojowy charakter irańskiego programu jądrowego oraz możliwe będzie całościowe zniesienie wszystkich sankcji związanych z polityką jądrową. |
| --- | --- |

(2)

W dniu 14 lipca 2015 r. Chiny, Francja, Niemcy, Federacja Rosyjska, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone, przy wsparciu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, osiągnęły porozumienie z Iranem w sprawie długoterminowego kompleksowego rozwiązania irańskiej kwestii jądrowej. Dzięki pomyślnemu wdrożeniu Wspólnego kompleksowego planu działania (zwanego dalej „JCPOA”) zapewniony zostanie wyłącznie pokojowy charakter irańskiego programu jądrowego oraz możliwe będzie całościowe zniesienie wszystkich sankcji związanych z polityką jądrową.

| (3) | W dniu 20 lipca 2015 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) przyjęła rezolucję nr 2231 (2015) zatwierdzającą JCPOA, wzywającą do jego pełnego wdrożenia zgodnie z harmonogramem ustalonym w JCPOA i przewidującą przeprowadzenie działań zgodnie z JCPOA. |
| --- | --- |

(3)

W dniu 20 lipca 2015 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) przyjęła rezolucję nr 2231 (2015) zatwierdzającą JCPOA, wzywającą do jego pełnego wdrożenia zgodnie z harmonogramem ustalonym w JCPOA i przewidującą przeprowadzenie działań zgodnie z JCPOA.

| (4) | JCPOA, w brzmieniu zatwierdzonym rezolucją RB ONZ nr 2231 (2015), przewiduje w szczególności, że Unia ma znieść obowiązujące środki ograniczające wobec niektórych osób i podmiotów w „dniu zniesienia pozostałych sankcji” (18 października 2023 r.), tj. osiem lat po „dniu przyjęcia” (18 października 2015 r.) lub z wcześniejszą datą na podstawie sprawozdania dyrektora generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) dla Rady Zarządzających MAEA i równocześnie dla Rady Bezpieczeństwa ONZ stwierdzającego, że MAEA uznaje, że wszystkie materiały jądrowe w Iranie są wykorzystywane w celach pokojowych („wnioski ogólne”). |
| --- | --- |

(4)

JCPOA, w brzmieniu zatwierdzonym rezolucją RB ONZ nr 2231 (2015), przewiduje w szczególności, że Unia ma znieść obowiązujące środki ograniczające wobec niektórych osób i podmiotów w „dniu zniesienia pozostałych sankcji” (18 października 2023 r.), tj. osiem lat po „dniu przyjęcia” (18 października 2015 r.) lub z wcześniejszą datą na podstawie sprawozdania dyrektora generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) dla Rady Zarządzających MAEA i równocześnie dla Rady Bezpieczeństwa ONZ stwierdzającego, że MAEA uznaje, że wszystkie materiały jądrowe w Iranie są wykorzystywane w celach pokojowych („wnioski ogólne”).

| (5) | Rada dokonała przeglądu uzasadnienia dotyczącego jednego z podmiotów, który ma być objęty środkami ograniczającymi do dnia zniesienia pozostałych sankcji, i podjęła decyzję o uzupełnieniu tego uzasadnienia. |
| --- | --- |

(5)

Rada dokonała przeglądu uzasadnienia dotyczącego jednego z podmiotów, który ma być objęty środkami ograniczającymi do dnia zniesienia pozostałych sankcji, i podjęła decyzję o uzupełnieniu tego uzasadnienia.

| (6) | Wpis zamieszczony w załączniku do niniejszego rozporządzenia należy stosować do dnia 22 października 2016 r. |
| --- | --- |

(6)

Wpis zamieszczony w załączniku do niniejszego rozporządzenia należy stosować do dnia 22 października 2016 r.

| (7) | Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 267/2012, |
| --- | --- |

(7)

Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 267/2012,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W załączniku IX do rozporządzenia (UE) nr 267/2012 wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Luksemburgu dnia 18 kwietnia 2016 r.

W imieniu Rady

F. MOGHERINI

Przewodniczący

---

(1)  
  Dz.U. L 88 z 24.3.2012, s. 1.

1

---

ZAŁĄCZNIK

W części I.B załącznika IX do rozporządzenia (UE) nr 267/2012 dodaje się, do dnia 22 października 2016 r., wpis w brzmieniu:

I.   Osoby i podmioty zaangażowane w działania na rzecz broni jądrowej lub pocisków balistycznych oraz osoby i podmioty popierające rząd Iranu

B.   Podmioty

| | Nazwa | Informacje identyfikacyjne | Uzasadnienie | Data umieszczenia w wykazie |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| „7a (*1) | Bank Saderat Iran (w tym wszystkie jego oddziały) i jednostki zależne: | Bank Saderat Tower, 43 Somayeh Ave, Teheran, Iran | Obsługując akredytywy Organizacji Przemysłu Obronnego (DIO) w marcu 2009 r., Bank Saderat naruszył postanowienia rezolucji RB ONZ nr 1737, w której wskazano DIO i w związku z tym nałożono wymóg zamrożenia jej funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych oraz wprowadzono zakaz udostępniania DIO jakichkolwiek funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych. Obsługując te akredytywy, Bank Saderat pomagał również DIO w naruszaniu zawartego w rezolucji RB ONZ nr 1747 zakazu dotyczącego nabywania i dostarczania przez Iran uzbrojenia i pokrewnych zasobów materiałowych. | |
| a) | Bank Saderat PLC (London) |

Nazwa

Informacje identyfikacyjne

Uzasadnienie

Data umieszczenia w wykazie

„7a (*1)

Bank Saderat Iran (w tym wszystkie jego oddziały) i jednostki zależne:

Bank Saderat Tower, 43 Somayeh Ave, Teheran, Iran

Obsługując akredytywy Organizacji Przemysłu Obronnego (DIO) w marcu 2009 r., Bank Saderat naruszył postanowienia rezolucji RB ONZ nr 1737, w której wskazano DIO i w związku z tym nałożono wymóg zamrożenia jej funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych oraz wprowadzono zakaz udostępniania DIO jakichkolwiek funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych. Obsługując te akredytywy, Bank Saderat pomagał również DIO w naruszaniu zawartego w rezolucji RB ONZ nr 1747 zakazu dotyczącego nabywania i dostarczania przez Iran uzbrojenia i pokrewnych zasobów materiałowych.

a)

Bank Saderat PLC (London)

5 Lothbury, Londyn EC2R 7HD, Zjednoczone Królestwo

Jednostka zależna, 100 % udziałów należy do Banku Saderat.

---

(*1)  Zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2016/603 wpis ten stosuje się do dnia 22 października 2016 r.
  ”

*1

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/10 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/10

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/604

z dnia 6 kwietnia 2016 r.

rejestrujące w rejestrze chronionych nazw pochodzenia i chronionych oznaczeń geograficznych nazwę [Rosée des Pyrénées Catalanes (ChOG)]

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (1), w szczególności jego art. 52 ust. 2,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1151/2012 wniosek Hiszpanii i Francji o rejestrację nazwy „Rosée des Pyrénées Catalanes” został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2). |
| --- | --- |

(1)

Zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 1151/2012 wniosek Hiszpanii i Francji o rejestrację nazwy „Rosée des Pyrénées Catalanes” został opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (2).

| (2) | Ponieważ do Komisji nie wpłynęło żadne oświadczenie o sprzeciwie zgodnie z art. 51 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, nazwa „Rosée des Pyrénées Catalanes” powinna zostać zarejestrowana, |
| --- | --- |

(2)

Ponieważ do Komisji nie wpłynęło żadne oświadczenie o sprzeciwie zgodnie z art. 51 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, nazwa „Rosée des Pyrénées Catalanes” powinna zostać zarejestrowana,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Nazwa „Rosée des Pyrénées Catalanes” (ChOG) zostaje zarejestrowana.

Nazwa, o której mowa w akapicie pierwszym, określa produkt należący do klasy 1.1. Mięso świeże (i podroby), wymienionej w załączniku XI do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 668/2014 (3).

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 6 kwietnia 2016 r.

W imieniu Komisji,

za Przewodniczącego,

Phil HOGAN

Członek Komisji

---

(1)  
  Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1.

1

(2)  
  Dz.U. C 347 z 20.10.2015, s. 19.

2

(3)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 668/2014 z dnia 13 czerwca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych (Dz.U. L 179 z 19.6.2014, s. 36).

3

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/11 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/11

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/605

z dnia 19 kwietnia 2016 r.

otwierające tymczasowy kontyngent taryfowy na oliwę z oliwek pochodzącą z Tunezji i ustanawiające zarządzanie nim oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1918/2006

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (1), w szczególności jego art. 187 lit. a)–e),

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/580 (2) otworzono na lata 2016–2017 roczny bezcłowy kontyngent taryfowy wynoszący 35 000 ton na przywóz do UE oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia pochodzącej z Tunezji i objętej kodami CN 1509 10 10 oraz 1509 10 90. |
| --- | --- |

(1)

W art. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/580 (2) otworzono na lata 2016–2017 roczny bezcłowy kontyngent taryfowy wynoszący 35 000 ton na przywóz do UE oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia pochodzącej z Tunezji i objętej kodami CN 1509 10 10 oraz 1509 10 90.

| (2) | W art. 3 Protokołu 1 do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej strony (3), zmienionym art. 3 ust. 1 Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (4), zatwierdzonego decyzją Rady 2005/720/WE (5), otworzono kontyngent taryfowy w wysokości 56 700 ton o zerowej stawce celnej na przywóz oliwy z oliwek objętej kodami CN 1509 10 10 oraz 1509 10 90 całkowicie uzyskanej w Tunezji oraz przywożonej do Unii bezpośrednio z tego państwa. Otwarcie tego kontyngentu taryfowego i zarządzanie nim ustanowiono w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1918/2006 (6). |
| --- | --- |

(2)

W art. 3 Protokołu 1 do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej strony (3), zmienionym art. 3 ust. 1 Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (4), zatwierdzonego decyzją Rady 2005/720/WE (5), otworzono kontyngent taryfowy w wysokości 56 700 ton o zerowej stawce celnej na przywóz oliwy z oliwek objętej kodami CN 1509 10 10 oraz 1509 10 90 całkowicie uzyskanej w Tunezji oraz przywożonej do Unii bezpośrednio z tego państwa. Otwarcie tego kontyngentu taryfowego i zarządzanie nim ustanowiono w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1918/2006 (6).

| (3) | W celu zachowania spójności tymczasowym kontyngentem taryfowym wynoszącym 35 000 ton należy zarządzać w taki sam sposób, jak stałym kontyngentem taryfowym wynoszącym 56 700 ton. |
| --- | --- |

(3)

W celu zachowania spójności tymczasowym kontyngentem taryfowym wynoszącym 35 000 ton należy zarządzać w taki sam sposób, jak stałym kontyngentem taryfowym wynoszącym 56 700 ton.

| (4) | Nie naruszając dodatkowych warunków i odstępstw ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, powinny mieć zastosowanie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1345/2005 (7), (WE) nr 1301/2006 (8) i (WE) nr 376/2008 (9). |
| --- | --- |

(4)

Nie naruszając dodatkowych warunków i odstępstw ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, powinny mieć zastosowanie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1345/2005 (7), (WE) nr 1301/2006 (8) i (WE) nr 376/2008 (9).

| (5) | Powinien mieć zastosowanie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1918/2006, który ustanawia wymogi dotyczące powiadomień i wydawania pozwoleń, okres ważności pozwoleń na przywóz oraz wysokość zabezpieczenia, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej. |
| --- | --- |

(5)

Powinien mieć zastosowanie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1918/2006, który ustanawia wymogi dotyczące powiadomień i wydawania pozwoleń, okres ważności pozwoleń na przywóz oraz wysokość zabezpieczenia, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej.

| (6) | Aby zapewnić operatorom większą elastyczność w odniesieniu do korzystania z kontyngentów na przywóz oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia pochodzącej z Tunezji, należy znieść obowiązek podawania w powiadomieniach informacji w rozbiciu na kody CN. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1918/2006. |
| --- | --- |

(6)

Aby zapewnić operatorom większą elastyczność w odniesieniu do korzystania z kontyngentów na przywóz oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia pochodzącej z Tunezji, należy znieść obowiązek podawania w powiadomieniach informacji w rozbiciu na kody CN. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1918/2006.

| (7) | Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych, |
| --- | --- |

(7)

Środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są zgodne z opinią Komitetu ds. Wspólnej Organizacji Rynków Rolnych,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zastosowanie mają rozporządzenia (WE) nr 1345/2005, (WE) nr 1301/2006 i (WE) nr 376/2008 oraz art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1918/2006, chyba że niniejsze rozporządzenie stanowi inaczej.

Artykuł 2

1.   Otwiera się roczny bezcłowy kontyngent taryfowy o numerze porządkowym 09.4033 („kontyngent tymczasowy”) na lata 2016–2017 w odniesieniu do przywozu do Unii oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia objętej kodami CN 1509 10 10 oraz 1509 10 90, całkowicie uzyskanej w Tunezji oraz przywożonej do Unii bezpośrednio z tego państwa, z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu. Wielkość kontyngentu tymczasowego wynosi 35 000 ton rocznie.

2.   Kontyngent tymczasowy udostępnia się dopiero po przydzieleniu całego kontyngentu rocznego o numerze porządkowym 09.4032, przewidzianego w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1918/2006.

3.   Kontyngent tymczasowy jest otwarty od dnia 1 stycznia każdego roku. Jednak w 2016 r. kontyngent tymczasowy jest otwarty od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2016 r.

Artykuł 3

Wnioski o wydanie pozwolenia dotyczące kontyngentu tymczasowego przyjmuje się od pierwszego poniedziałku albo pierwszego wtorku po wejściu w życie aktu wykonawczego zawieszającego składanie wniosków dotyczących kontyngentu o numerze porządkowym 09.4032.

W odniesieniu do 2016 r. wnioski o wydanie pozwolenia dotyczące kontyngentu tymczasowego przyjmuje się od pierwszego poniedziałku albo pierwszego wtorku po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 4

Skreśla się art. 3 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia (WE) nr 1918/2006.

Artykuł 5

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie siódmego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 19 kwietnia 2016 r.

W imieniu Komisji

Jean-Claude JUNCKER

Przewodniczący

---

(1)  
  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.

1

(2)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/580 z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia nadzwyczajnych autonomicznych środków handlowych dla Republiki Tunezyjskiej (Dz.U. L 102 z 18.4.2016, s. 1).

2

(3)  
  Dz.U. L 97 z 30.3.1998, s. 2. Układ ostatnio zmieniony decyzją Rady 2006/612/WE (Dz.U. L 260 z 21.9.2006, s. 1).

3

(4)  
  Dz.U. L 278 z 21.10.2005, s. 3.

4

(5)  Decyzja Rady 2005/720/WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie zawarcia Protokołu do Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Tunezyjską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz.U. L 278 z 21.10.2005, s. 1).

5

(6)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1918/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. otwierające i ustalające zarządzanie kontyngentem taryfowym oliwy z oliwek pochodzącej z Tunezji (Dz.U. L 365 z 21.12.2006, s. 84).

6

(7)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1345/2005 z dnia 16 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad stosowania systemu pozwoleń na przywóz w sektorze oliwy z oliwek (Dz.U. L 212 z 17.8.2005, s. 13).

7

(8)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1301/2006 z dnia 31 sierpnia 2006 r. ustanawiające wspólne zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi na przywóz produktów rolnych, podlegającymi systemowi pozwoleń na przywóz (Dz.U. L 238 z 1.9.2006, s. 13).

8

(9)  Rozporządzenie Komisji (WE) nr 376/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu pozwoleń na wywóz i przywóz oraz świadectw o wcześniejszym ustaleniu refundacji dla produktów rolnych (Dz.U. L 114 z 26.4.2008, s. 3).

9

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/14 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/14

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/606

z dnia 19 kwietnia 2016 r.

zamykające procedurę przetargową zakupu odtłuszczonego mleka w proszku w ramach interwencji publicznej, otwartą rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2016/482

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 1370/2013 z dnia 16 grudnia 2013 r. określające środki dotyczące ustalania niektórych dopłat i refundacji związanych ze wspólną organizacją rynków produktów rolnych (1), w szczególności jego art. 3 ust. 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2016/482 (2) otwarto procedurę przetargową zakupu odtłuszczonego mleka w proszku, ponieważ przekroczono ograniczenie ilościowe w wysokości 109 000 ton określone w art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1370/2013 w odniesieniu do zakupu odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w ramach interwencji publicznej. |
| --- | --- |

(1)

Rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2016/482 (2) otwarto procedurę przetargową zakupu odtłuszczonego mleka w proszku, ponieważ przekroczono ograniczenie ilościowe w wysokości 109 000 ton określone w art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1370/2013 w odniesieniu do zakupu odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w ramach interwencji publicznej.

| (2) | W art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1370/2013, dodanym rozporządzeniem Rady (UE) 2016/591 (3), podwyższono progi obowiązujących ograniczeń ilościowych na zakup masła i odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w 2016 r. od dnia 20 kwietnia 2016 r. |
| --- | --- |

(2)

W art. 3 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1370/2013, dodanym rozporządzeniem Rady (UE) 2016/591 (3), podwyższono progi obowiązujących ograniczeń ilościowych na zakup masła i odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w 2016 r. od dnia 20 kwietnia 2016 r.

| (3) | Należy zatem zamknąć procedurę przetargową otwartą rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2016/482 i wznowić zakup interwencyjny odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w ramach interwencji publicznej do czasu osiągnięcia podwyższonych progów ograniczeń ilościowych. |
| --- | --- |

(3)

Należy zatem zamknąć procedurę przetargową otwartą rozporządzeniem wykonawczym (UE) 2016/482 i wznowić zakup interwencyjny odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w ramach interwencji publicznej do czasu osiągnięcia podwyższonych progów ograniczeń ilościowych.

| (4) | Ponieważ agencje interwencyjne muszą zawiadomić oferentów o zamknięciu procedury przetargowej niezwłocznie po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

(4)

Ponieważ agencje interwencyjne muszą zawiadomić oferentów o zamknięciu procedury przetargowej niezwłocznie po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Zamknięcie procedury przetargowej

Niniejszym zamyka się procedurę przetargową otwartą rozporządzeniem (UE) 2016/482.

Artykuł 2

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 19 kwietnia 2016 r.

W imieniu Komisji,

za Przewodniczącego,

Jerzy PLEWA

Dyrektor Generalny ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich

---

(1)  
  Dz.U. L 346 z 20.12.2013, s. 12.

1

(2)  Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/482 z dnia 1 kwietnia 2016 r. zamykające zakup interwencyjny odtłuszczonego mleka w proszku po ustalonej cenie w odniesieniu do okresu zakupu interwencyjnego upływającego dnia 30 września 2016 r. i otwierające procedurę przetargową zakupu (Dz.U. L 87 z 2.4.2016, s. 26).

2

(3)  Rozporządzenie Rady (UE) 2016/591 z dnia 15 kwietnia 2016 r. w sprawie zmiany rozporządzenia (UE) nr 1370/2013 określającego środki dotyczące ustalania niektórych dopłat i refundacji związanych ze wspólną organizacją rynków produktów rolnych w odniesieniu do obowiązujących ograniczeń ilościowych na zakup masła i odtłuszczonego mleka w proszku (Dz.U. L 103 z 19.4.2016, s. 3).

3

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/16 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/16

---

ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE KOMISJI (UE) 2016/607

z dnia 19 kwietnia 2016 r.

ustanawiające standardowe wartości w przywozie dla ustalania ceny wejścia niektórych owoców i warzyw

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (1),

uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektorów owoców i warzyw oraz przetworzonych owoców i warzyw (2), w szczególności jego art. 136 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 przewiduje – zgodnie z wynikami wielostronnych negocjacji handlowych Rundy Urugwajskiej – kryteria, na których podstawie Komisja ustala standardowe wartości dla przywozu z państw trzecich, w odniesieniu do produktów i okresów określonych w części A załącznika XVI do wspomnianego rozporządzenia. |
| --- | --- |

(1)

Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 543/2011 przewiduje – zgodnie z wynikami wielostronnych negocjacji handlowych Rundy Urugwajskiej – kryteria, na których podstawie Komisja ustala standardowe wartości dla przywozu z państw trzecich, w odniesieniu do produktów i okresów określonych w części A załącznika XVI do wspomnianego rozporządzenia.

| (2) | Standardowa wartość w przywozie jest obliczana każdego dnia roboczego, zgodnie z art. 136 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, przy uwzględnieniu podlegających zmianom danych dziennych. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem wejść w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, |
| --- | --- |

(2)

Standardowa wartość w przywozie jest obliczana każdego dnia roboczego, zgodnie z art. 136 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, przy uwzględnieniu podlegających zmianom danych dziennych. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem wejść w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Standardowe wartości celne w przywozie, o których mowa w art. 136 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 543/2011, są ustalone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 19 kwietnia 2016 r.

W imieniu Komisji,

za Przewodniczącego,

Jerzy PLEWA

Dyrektor Generalny ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich

---

(1)  
  Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671.

1

(2)  
  Dz.U. L 157 z 15.6.2011, s. 1.

2

---

ZAŁĄCZNIK

Standardowe wartości w przywozie dla ustalania ceny wejścia niektórych owoców i warzyw

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| Kod CN | Kod państw trzecich (1) | Standardowa wartość w przywozie |
| 0702 00 00 | IL | 279,2 |
| MA | 95,7 |
| SN | 175,5 |
| TR | 108,9 |
| ZZ | 164,8 |
| 0707 00 05 | MA | 80,7 |
| TR | 112,8 |
| ZZ | 96,8 |
| 0709 93 10 | MA | 91,2 |
| TR | 134,3 |
| ZZ | 112,8 |
| 0805 10 20 | CR | 66,6 |
| EG | 47,6 |
| IL | 79,1 |
| MA | 57,5 |
| TR | 38,9 |
| ZZ | 57,9 |
| 0805 50 10 | MA | 132,7 |
| ZZ | 132,7 |
| 0808 10 80 | AR | 107,0 |
| BR | 106,3 |
| CL | 112,5 |
| CN | 131,9 |
| US | 153,7 |
| ZA | 85,7 |
| ZZ | 116,2 |
| 0808 30 90 | AR | 101,3 |
| CL | 134,3 |
| CN | 86,4 |
| ZA | 117,7 |
| ZZ | 109,9 |

(EUR/100 kg)

Kod CN

Kod państw trzecich (1)

Standardowa wartość w przywozie

0702 00 00

IL

279,2

MA

95,7

SN

175,5

TR

108,9

ZZ

164,8

0707 00 05

MA

80,7

TR

112,8

ZZ

96,8

0709 93 10

MA

91,2

TR

134,3

ZZ

112,8

0805 10 20

CR

66,6

EG

47,6

IL

79,1

MA

57,5

TR

38,9

ZZ

57,9

0805 50 10

MA

132,7

ZZ

132,7

0808 10 80

AR

107,0

BR

106,3

CL

112,5

CN

131,9

US

153,7

ZA

85,7

ZZ

116,2

0808 30 90

AR

101,3

CL

134,3

CN

86,4

ZA

117,7

ZZ

109,9

---

(1)  Nomenklatura krajów ustalona w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1106/2012 z dnia 27 listopada 2012 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 471/2009 w sprawie statystyk Wspólnoty dotyczących handlu zagranicznego z państwami trzecimi, w odniesieniu do aktualizacji nazewnictwa państw i terytoriów (Dz.U. L 328 z 28.11.2012, s. 7). Kod „ZZ” odpowiada „innym pochodzeniom”.

---

DECYZJE

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/18 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/18

---

DECYZJA RADY (WPZiB) 2016/608

z dnia 18 kwietnia 2016 r.

dotycząca przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 29 i art. 31 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W dniu 5 marca 2015 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2015/363 (1) dotyczącą przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, która to decyzja przedłuża na okres kolejnych 24 miesięcy ważność krajowych zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium państw członkowskich wymienionych we wspólnym stanowisku 2002/400/WPZiB (2). |
| --- | --- |

(1)

W dniu 5 marca 2015 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2015/363 (1) dotyczącą przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, która to decyzja przedłuża na okres kolejnych 24 miesięcy ważność krajowych zezwoleń na wjazd i pobyt na terytorium państw członkowskich wymienionych we wspólnym stanowisku 2002/400/WPZiB (2).

| (2) | Na podstawie oceny stosowania wspólnego stanowiska 2002/400/WPZiB Rada uznaje, że celowe jest przedłużenie ważności tych zezwoleń na okres kolejnych 24 miesięcy, |
| --- | --- |

(2)

Na podstawie oceny stosowania wspólnego stanowiska 2002/400/WPZiB Rada uznaje, że celowe jest przedłużenie ważności tych zezwoleń na okres kolejnych 24 miesięcy,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Państwa członkowskie, o których mowa w art. 2 wspólnego stanowiska 2002/400/WPZiB, przedłużają ważność krajowych zezwoleń na wjazd i pobyt udzielonych zgodnie z art. 3 tego wspólnego stanowiska na okres kolejnych 24 miesięcy, począwszy od dnia 31 stycznia 2016 r.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Luksemburgu dnia 18 kwietnia 2016 r.

W imieniu Rady

F. MOGHERINI

Przewodniczący

---

(1)  Decyzja Rady (WPZiB) 2015/363 z dnia 5 marca 2015 r. dotycząca przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej (Dz.U. L 62 z 6.3.2015, s. 24).

1

(2)  Wspólne stanowisko Rady 2002/400/WPZiB z dnia 21 maja 2002 r. dotyczące przyjęcia na pobyt czasowy niektórych Palestyńczyków przez państwa członkowskie Unii Europejskiej (Dz.U. L 138 z 28.5.2002, s. 33).

2

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/19 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/19

---

DECYZJA RADY (WPZiB) 2016/609

z dnia 18 kwietnia 2016 r.

zmieniająca decyzję 2010/413/WPZiB w sprawie środków ograniczających wobec Iranu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 29,

uwzględniając decyzję Rady 2010/413/WPZiB z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie środków ograniczających wobec Iranu i uchylającą wspólne stanowisko 2007/140/WPZiB (1), w szczególności jej art. 23,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W dniu 26 lipca 2010 r. Rada przyjęła decyzję 2010/413/WPZiB. |
| --- | --- |

(1)

W dniu 26 lipca 2010 r. Rada przyjęła decyzję 2010/413/WPZiB.

| (2) | W dniu 14 lipca 2015 r. Chiny, Francja, Niemcy, Federacja Rosyjska, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone, przy wsparciu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, osiągnęły porozumienie z Iranem w sprawie długoterminowego kompleksowego rozwiązania irańskiej kwestii jądrowej. Dzięki pomyślnemu wdrożeniu Wspólnego kompleksowego planu działania (zwanego dalej „JCPOA”) zapewniony zostanie wyłącznie pokojowy charakter irańskiego programu jądrowego oraz możliwe będzie całościowe zniesienie wszystkich sankcji związanych z polityką jądrową. |
| --- | --- |

(2)

W dniu 14 lipca 2015 r. Chiny, Francja, Niemcy, Federacja Rosyjska, Zjednoczone Królestwo i Stany Zjednoczone, przy wsparciu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, osiągnęły porozumienie z Iranem w sprawie długoterminowego kompleksowego rozwiązania irańskiej kwestii jądrowej. Dzięki pomyślnemu wdrożeniu Wspólnego kompleksowego planu działania (zwanego dalej „JCPOA”) zapewniony zostanie wyłącznie pokojowy charakter irańskiego programu jądrowego oraz możliwe będzie całościowe zniesienie wszystkich sankcji związanych z polityką jądrową.

| (3) | W dniu 20 lipca 2015 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) przyjęła rezolucję nr 2231 (2015) zatwierdzającą JCPOA, wzywającą do jego pełnego wdrożenia zgodnie z harmonogramem ustalonym w JCPOA i przewidującą przeprowadzenie działań zgodnie z JCPOA. |
| --- | --- |

(3)

W dniu 20 lipca 2015 r. Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) przyjęła rezolucję nr 2231 (2015) zatwierdzającą JCPOA, wzywającą do jego pełnego wdrożenia zgodnie z harmonogramem ustalonym w JCPOA i przewidującą przeprowadzenie działań zgodnie z JCPOA.

| (4) | JCPOA, w brzmieniu zatwierdzonym rezolucją RB ONZ nr 2231 (2015), przewiduje w szczególności, że Unia ma znieść obowiązujące środki ograniczające wobec niektórych osób i podmiotów w „dniu zniesienia pozostałych sankcji” (18 października 2023 r.), tj. osiem lat po „dniu przyjęcia” (18 października 2015 r.) lub z wcześniejszą datą na podstawie sprawozdania dyrektora generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) dla Rady Zarządzających MAEA i równocześnie dla Rady Bezpieczeństwa ONZ stwierdzającego, że MAEA uznaje, że wszystkie materiały jądrowe w Iranie są wykorzystywane w celach pokojowych („wnioski ogólne”). |
| --- | --- |

(4)

JCPOA, w brzmieniu zatwierdzonym rezolucją RB ONZ nr 2231 (2015), przewiduje w szczególności, że Unia ma znieść obowiązujące środki ograniczające wobec niektórych osób i podmiotów w „dniu zniesienia pozostałych sankcji” (18 października 2023 r.), tj. osiem lat po „dniu przyjęcia” (18 października 2015 r.) lub z wcześniejszą datą na podstawie sprawozdania dyrektora generalnego Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) dla Rady Zarządzających MAEA i równocześnie dla Rady Bezpieczeństwa ONZ stwierdzającego, że MAEA uznaje, że wszystkie materiały jądrowe w Iranie są wykorzystywane w celach pokojowych („wnioski ogólne”).

| (5) | Rada dokonała przeglądu uzasadnienia dotyczącego jednego z podmiotów, który ma być objęty środkami ograniczającymi do dnia zniesienia pozostałych sankcji, i podjęła decyzję o uzupełnieniu tego uzasadnienia. |
| --- | --- |

(5)

Rada dokonała przeglądu uzasadnienia dotyczącego jednego z podmiotów, który ma być objęty środkami ograniczającymi do dnia zniesienia pozostałych sankcji, i podjęła decyzję o uzupełnieniu tego uzasadnienia.

| (6) | Wpis zamieszczony w załączniku do niniejszej decyzji należy stosować do dnia 22 października 2016 r. |
| --- | --- |

(6)

Wpis zamieszczony w załączniku do niniejszej decyzji należy stosować do dnia 22 października 2016 r.

| (7) | Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2010/413/WPZiB, |
| --- | --- |

(7)

Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2010/413/WPZiB,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W załączniku II do decyzji 2010/413/WPZiB wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Luksemburgu dnia 18 kwietnia 2016 r.

W imieniu Rady

F. MOGHERINI

Przewodniczący

---

(1)  
  Dz.U. L 195 z 27.7.2010, s. 39.

1

---

ZAŁĄCZNIK

W części I.B załącznika II do decyzji 2010/413/WPZiB dodaje się, do dnia 22 października 2016 r., wpis w brzmieniu:

I.   Osoby i podmioty zaangażowane w działania na rzecz broni jądrowej lub pocisków balistycznych oraz osoby i podmioty popierające rząd Iranu.

B.   Podmioty

| | Nazwa | Informacje identyfikacyjne | Uzasadnienie | Data umieszczenia w wykazie |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| „7a (*1) | Bank Saderat Iran (w tym wszystkie jego oddziały) i jednostki zależne: | Bank Saderat Tower, 43 Somayeh Ave, Teheran, Iran | Obsługując akredytywy Organizacji Przemysłu Obronnego (DIO) w marcu 2009 r., Bank Saderat naruszył postanowienia rezolucji RB ONZ nr 1737, w której wskazano DIO i w związku z tym nałożono wymóg zamrożenia jej funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych oraz wprowadzono zakaz udostępniania DIO jakichkolwiek funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych. Obsługując te akredytywy, Bank Saderat pomagał również DIO w naruszaniu zawartego w rezolucji RB ONZ nr 1747 zakazu dotyczącego nabywania i dostarczania przez Iran uzbrojenia i pokrewnych zasobów materiałowych. | |
| a) | Bank Saderat PLC (London) |

Nazwa

Informacje identyfikacyjne

Uzasadnienie

Data umieszczenia w wykazie

„7a (*1)

Bank Saderat Iran (w tym wszystkie jego oddziały) i jednostki zależne:

Bank Saderat Tower, 43 Somayeh Ave, Teheran, Iran

Obsługując akredytywy Organizacji Przemysłu Obronnego (DIO) w marcu 2009 r., Bank Saderat naruszył postanowienia rezolucji RB ONZ nr 1737, w której wskazano DIO i w związku z tym nałożono wymóg zamrożenia jej funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych oraz wprowadzono zakaz udostępniania DIO jakichkolwiek funduszy, aktywów finansowych i zasobów gospodarczych. Obsługując te akredytywy, Bank Saderat pomagał również DIO w naruszaniu zawartego w rezolucji RB ONZ nr 1747 zakazu dotyczącego nabywania i dostarczania przez Iran uzbrojenia i pokrewnych zasobów materiałowych.

a)

Bank Saderat PLC (London)

5 Lothbury, Londyn EC2R 7HD, Zjednoczone Królestwo

Jednostka zależna, 100 % udziałów należy do Banku Saderat.

---

(*1)  Zgodnie z decyzją Rady (WPZiB) 2016/609 wpis ten stosuje się do dnia 22 października 2016 r.
  ”

*1

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/21 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/21

---

DECYZJA RADY (WPZiB) 2016/610

z dnia 19 kwietnia 2016 r.

w sprawie szkoleniowej misji wojskowej Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 28, art. 42 ust. 4 i art. 43 ust. 2,

uwzględniając wniosek Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | W konkluzjach z dnia 17 i 18 listopada 2014 r. Rada uznała potrzebę współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) w Republice Środkowoafrykańskiej w zakresie reformy jej sił bezpieczeństwa, w tym sił zbrojnych, aby ustabilizować sytuację i wesprzeć przemiany polityczne. W tym kontekście Rada uznała wartość dodaną potencjalnego dalszego zaangażowania Unii w reformę sektora bezpieczeństwa, w ramach wsparcia wysiłków ONZ, przy jednoczesnym zapewnieniu uczestnictwa podmiotów lokalnych w tym procesie. |
| --- | --- |

(1)

W konkluzjach z dnia 17 i 18 listopada 2014 r. Rada uznała potrzebę współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych (ONZ) w Republice Środkowoafrykańskiej w zakresie reformy jej sił bezpieczeństwa, w tym sił zbrojnych, aby ustabilizować sytuację i wesprzeć przemiany polityczne. W tym kontekście Rada uznała wartość dodaną potencjalnego dalszego zaangażowania Unii w reformę sektora bezpieczeństwa, w ramach wsparcia wysiłków ONZ, przy jednoczesnym zapewnieniu uczestnictwa podmiotów lokalnych w tym procesie.

| (2) | W dniu 19 stycznia 2015 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2015/78 (1) w sprawie wojskowej misji doradczej Unii Europejskiej w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) w Republice Środkowoafrykańskiej (EUMAM RCA). Mandat EUMAM RCA kończy się w dniu 16 lipca 2016 r. |
| --- | --- |

(2)

W dniu 19 stycznia 2015 r. Rada przyjęła decyzję (WPZiB) 2015/78 (1) w sprawie wojskowej misji doradczej Unii Europejskiej w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) w Republice Środkowoafrykańskiej (EUMAM RCA). Mandat EUMAM RCA kończy się w dniu 16 lipca 2016 r.

| (3) | W piśmie z dnia 8 października 2015 r.Chef de l'État de Transition (szef państwa w okresie przejściowym) Republiki Środkowoafrykańskiej zwrócił się do Unii o dalsze wspieranie środkowoafrykańskich sił zbrojnych (FACA) za pośrednictwem wzmocnionej struktury szkolenia operacyjnego w pełnej współpracy z Wielowymiarową Zintegrowaną Misją Stabilizacyjną Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Środkowoafrykańskiej (MINUSCA). |
| --- | --- |

(3)

W piśmie z dnia 8 października 2015 r.Chef de l'État de Transition (szef państwa w okresie przejściowym) Republiki Środkowoafrykańskiej zwrócił się do Unii o dalsze wspieranie środkowoafrykańskich sił zbrojnych (FACA) za pośrednictwem wzmocnionej struktury szkolenia operacyjnego w pełnej współpracy z Wielowymiarową Zintegrowaną Misją Stabilizacyjną Organizacji Narodów Zjednoczonych w Republice Środkowoafrykańskiej (MINUSCA).

| (4) | W dniu 17 listopada 2015 r. Rada z zadowoleniem przyjęła prace EUMAM RCA na rzecz wsparcia restrukturyzacji FACA i zachęciła Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (WP) do rozpoczęcia planowania misji prowadzącej doradztwo strategiczne i szkolenia operacyjne, która ma zostać rozpoczęta po powierzeniu rządów demokratycznie wybranym władzom i w odpowiednim czasie przed zakończeniem mandatu EUMAM RCA. |
| --- | --- |

(4)

W dniu 17 listopada 2015 r. Rada z zadowoleniem przyjęła prace EUMAM RCA na rzecz wsparcia restrukturyzacji FACA i zachęciła Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (WP) do rozpoczęcia planowania misji prowadzącej doradztwo strategiczne i szkolenia operacyjne, która ma zostać rozpoczęta po powierzeniu rządów demokratycznie wybranym władzom i w odpowiednim czasie przed zakończeniem mandatu EUMAM RCA.

| (5) | W dniu 14 marca 2016 r. Rada zatwierdziła koncepcję zarządzania kryzysowego dla ewentualnej szkoleniowej misji wojskowej Unii w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej. |
| --- | --- |

(5)

W dniu 14 marca 2016 r. Rada zatwierdziła koncepcję zarządzania kryzysowego dla ewentualnej szkoleniowej misji wojskowej Unii w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej.

| (6) | W piśmie z dnia 30 marca 2016 r. prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej zwrócił się do Unii o rozpoczęcie szkoleniowej misji wojskowej Unii w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA). |
| --- | --- |

(6)

W piśmie z dnia 30 marca 2016 r. prezydent Republiki Środkowoafrykańskiej zwrócił się do Unii o rozpoczęcie szkoleniowej misji wojskowej Unii w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA).

| (7) | Misja EUTM RCA powinna jak najszybciej osiągnąć pełną zdolność operacyjną. |
| --- | --- |

(7)

Misja EUTM RCA powinna jak najszybciej osiągnąć pełną zdolność operacyjną.

| (8) | Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (KPiB) powinien sprawować – pod kierownictwem Rady i WP – polityczną kontrolę nad EUTM RCA, zapewniać jej kierownictwo strategiczne i podejmować stosowne decyzje, zgodnie z art. 38 akapit trzeci Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). |
| --- | --- |

(8)

Komitet Polityczny i Bezpieczeństwa (KPiB) powinien sprawować – pod kierownictwem Rady i WP – polityczną kontrolę nad EUTM RCA, zapewniać jej kierownictwo strategiczne i podejmować stosowne decyzje, zgodnie z art. 38 akapit trzeci Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).

| (9) | Należy wynegocjować i zawrzeć umowy międzynarodowe dotyczące statusu jednostek i personelu dowodzonych przez UE oraz udziału państw trzecich w misjach Unii. |
| --- | --- |

(9)

Należy wynegocjować i zawrzeć umowy międzynarodowe dotyczące statusu jednostek i personelu dowodzonych przez UE oraz udziału państw trzecich w misjach Unii.

| (10) | Na mocy art. 41 ust. 2 TUE oraz zgodnie z decyzją Rady (WPZiB) 2015/528 (2) wydatki operacyjne wynikające z niniejszej decyzji, które mają wpływ na kwestie wojskowe lub obronne, mają być ponoszone przez państwa członkowskie. |
| --- | --- |

(10)

Na mocy art. 41 ust. 2 TUE oraz zgodnie z decyzją Rady (WPZiB) 2015/528 (2) wydatki operacyjne wynikające z niniejszej decyzji, które mają wpływ na kwestie wojskowe lub obronne, mają być ponoszone przez państwa członkowskie.

| (11) | Zgodnie z art. 5 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Dania nie uczestniczy w opracowaniu oraz wprowadzaniu w życie decyzji i działań Unii, które mają wpływ na kwestie polityczno-obronne. W związku z tym Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji, nie jest nią związana ani nie ma ona do niej zastosowania oraz nie uczestniczy w finansowaniu przedmiotowej misji, |
| --- | --- |

(11)

Zgodnie z art. 5 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Dania nie uczestniczy w opracowaniu oraz wprowadzaniu w życie decyzji i działań Unii, które mają wpływ na kwestie polityczno-obronne. W związku z tym Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji, nie jest nią związana ani nie ma ona do niej zastosowania oraz nie uczestniczy w finansowaniu przedmiotowej misji,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Misja

1.   Unia prowadzi szkoleniową misję wojskową w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUTM RCA), aby przyczynić się do reformy sektora obronnego w Republice Środkowoafrykańskiej w ramach koordynowanego przez MINUSCA procesu reformy sektora bezpieczeństwa tego państwa.

2.   Dążąc do osiągnięcia celu, jakim są zmodernizowane, skuteczne i podlegające demokratycznej rozliczalności środkowoafrykańskie siły zbrojne (FACA), EUTM RCA prowadzi następujące działania:

| a) | doradztwo strategiczne dla Ministerstwa Obrony, Sztabu Wojskowego i sił zbrojnych Republiki Środkowoafrykańskiej; |
| --- | --- |

a)

doradztwo strategiczne dla Ministerstwa Obrony, Sztabu Wojskowego i sił zbrojnych Republiki Środkowoafrykańskiej;

| b) | kształcenie oficerów mianowanych i podoficerów FACA; |
| --- | --- |

b)

kształcenie oficerów mianowanych i podoficerów FACA;

| c) | szkolenia dla FACA. |
| --- | --- |

c)

szkolenia dla FACA.

3.   W granicach swoich środków i zdolności EUTM RCA zapewnia delegaturze Unii w Republice Środkowoafrykańskiej wiedzę fachową w zakresie wojskowości, bezpieczeństwa i praworządności.

4.   EUTM RCA współpracuje z MINUSCA z myślą o zapewnieniu spójności między procesem reformy sektora bezpieczeństwa a rozmieszczaniem przeszkolonych jednostek FACA.

5.   EUTM RCA działa zgodnie z celami politycznymi i strategicznymi określonymi w koncepcji zarządzania kryzysowego zatwierdzonej przez Radę w dniu 14 marca 2016 r.

Artykuł 2

Mianowanie dowódcy misji UE

1.   Generał Brygady Eric Hautecloque-Raysz zostaje niniejszym mianowany dowódcą misji UE – EUTM RCA (zwanym dalej „dowódcą misji UE”).

2.   Dowódca misji UE sprawuje funkcje dowódcy operacji UE i dowódcy sił UE.

Artykuł 3

Wyznaczenie dowództwa misji

1.   Dowództwo EUTM RCA znajduje się w Bangi w Republice Środkowoafrykańskiej. Pełni ono funkcje zarówno dowództwa operacji, jak i dowództwa sił.

2.   W skład dowództwa misji EUTM RCA wchodzi komórka wsparcia w Brukseli.

Artykuł 4

Planowanie i rozpoczęcie EUTM RCA

1.   Zasady użycia sił mające zastosowanie do EUMAM RCA mają zastosowanie do EUTM RCA w jej fazie planowanie w prefekturze miejskiej Bangi.

2.   EUTM RCA zostanie rozpoczęta decyzją Rady w dniu zaleconym przez dowódcę misji UE, po zatwierdzeniu planu misji i zasad użycia sił.

Artykuł 5

Kontrola polityczna i kierownictwo strategiczne

1.   W ramach odpowiedzialności Rady i WP, KPiB sprawuje kontrolę polityczną i kierownictwo strategiczne nad EUTM RCA. Rada upoważnia niniejszym KPiB do podejmowania stosownych decyzji, zgodnie z art. 38 TUE. Upoważnienie to obejmuje uprawnienia niezbędne do zmiany dokumentów związanych z planowaniem, w tym planu misji i zasad użycia sił. Obejmuje ono również uprawnienia do podejmowania decyzji w sprawie mianowania kolejnych dowódców misji UE. Rada zachowuje uprawnienia do podejmowania decyzji co do celów, zakresu i zakończenia EUTM RCA, jak i co do ogólnych warunków realizacji jej zadań.

2.   KPiB regularnie przedstawia Radzie sprawozdania.

3.   KPiB regularnie otrzymuje od przewodniczącego Komitetu Wojskowego UE (EUMC) sprawozdania dotyczące przebiegu EUTM RCA. KPiB może w stosownych przypadkach zapraszać dowódcę misji UE na swoje posiedzenia.

Artykuł 6

Kierownictwo wojskowe

1.   EUMC monitoruje właściwą realizację EUTM RCA, za której przebieg odpowiedzialny jest dowódca misji UE.

2.   EUMC regularnie otrzymuje sprawozdania od dowódcy misji UE. Może w stosownych przypadkach zapraszać dowódcę misji UE na swoje posiedzenia.

3.   Przewodniczący EUMC pełni rolę głównego punktu kontaktowego z dowódcą misji UE.

Artykuł 7

Spójność unijnej reakcji oraz koordynacja

1.   WP zapewnia wykonanie niniejszej decyzji i jej spójność z działaniami zewnętrznymi Unii jako całości, w tym z programami rozwojowymi Unii i unijną pomocą humanitarną.

2.   Bez uszczerbku dla struktury dowodzenia dowódca misji UE otrzymuje lokalne wytyczne polityczne od szefa delegatury Unii w Republice Środkowoafrykańskiej.

3.   WP wspomagany przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) pełni rolę głównego punktu kontaktowego z ONZ, władzami Republiki Środkowoafrykańskiej i państwami sąsiadującymi, Unią Afrykańską (UA), Wspólnotą Gospodarczą Państw Afryki Środkowej (ECCAS), jak również z innymi odpowiednimi podmiotami międzynarodowymi i dwustronnymi.

4.   Uzgodnienia dotyczące koordynacji między dowódcą misji UE, podmiotami Unii i lokalnymi kluczowymi partnerami strategicznymi mającymi znaczenie dla operacji określa się w planie misji.

Artykuł 8

Udział państw trzecich

1.   Z zastrzeżeniem autonomii podejmowania decyzji przez Unię i dla jej jednolitych ram instytucjonalnych oraz zgodnie z odpowiednimi wytycznymi Rady Europejskiej, do udziału w EUTM RCA mogą zostać zaproszone państwa trzecie.

2.   Rada upoważnia niniejszym KPiB, by zwracał się do państw trzecich o deklarowanie swoich wkładów, i by – na zalecenie dowódcy misji UE i EUMC – podejmował stosowne decyzje w sprawie przyjmowania proponowanych wkładów.

3.   Szczegółowe uzgodnienia dotyczące udziału państw trzecich są przedmiotem umów zawieranych na mocy art. 37 TUE oraz zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 218 TFUE. Jeżeli Unia i państwo trzecie zawarły umowę ustanawiającą ramy udziału tego państwa trzeciego w misjach zarządzania kryzysowego Unii, postanowienia takiej umowy mają zastosowanie w kontekście EUTM RCA.

4.   Państwa trzecie wnoszące istotny wkład wojskowy w EUTM RCA będą miały w odniesieniu do bieżącego zarządzania EUTM RCA takie same prawa i obowiązki jak państwa członkowskie biorące udział w EUTM RCA.

5.   Rada upoważnia niniejszym KPiB do podjęcia stosownych decyzji w sprawie ustanowienia komitetu uczestników, w przypadku gdy państwa trzecie wniosą istotne wkłady wojskowe.

Artykuł 9

Status personelu dowodzonego przez UE

Status jednostek dowodzonych przez UE i personelu tych jednostek, w tym przywileje, immunitety i inne gwarancje niezbędne do wykonania ich misji i jej sprawnego przebiegu, jest przedmiotem umowy zawartej na mocy art. 37 TUE oraz zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 218 TFUE.

Artykuł 10

Uzgodnienia finansowe

1.   Wspólnymi kosztami EUTM RCA zarządza się zgodnie z decyzją (WPZiB) 2015/528.

2.   Finansowa kwota odniesienia dla kosztów wspólnych EUTM RCA wynosi 18 180 000 EUR. Odsetek kwoty odniesienia, o którym mowa w art. 25 ust. 1 decyzji (WPZiB) 2015/528, wynosi 15 %, a procentowa kwota odniesienia, o której mowa w art. 34 ust. 3 tej decyzji, wynosi 60 % w odniesieniu do zobowiązań i 15 % w odniesieniu do dokonywania płatności.

Artykuł 11

Komórka ds. projektów

1.   W skład EUTM RCA wchodzi komórka ds. projektów określająca i realizująca projekty, które mają być finansowane przez Unię, państwa członkowskie lub państwa trzecie i które są zgodne z jej celami i przyczyniają się do realizacji jej mandatu.

2.   Za pomocą mechanizmu Athena można zarządzać wkładami finansowymi związanymi z projektami, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 30 decyzji (WPZiB) 2015/528.

3.   W żadnym razie Unia ani WP nie ponoszą odpowiedzialności wobec państw wnoszących wkład za działania lub zaniechania działań ze strony EUTM RCA w związku z korzystaniem ze środków finansowych udostępnionych przez te państwa.

Artykuł 12

Udostępnianie informacji

1.   WP jest upoważniony do udostępniania państwom trzecim, które przyłączą się do niniejszej decyzji, w stosownych przypadkach i zgodnie z potrzebami EUTM RCA, następujących informacji niejawnych UE sporządzonych do celów EUTM RCA, zgodnie z decyzją Rady 2013/488/UE (3):

| a) | opatrzonych klauzulą tajności o poziomie nie wyższym niż przewidziany w mających zastosowanie umowach o bezpieczeństwie informacji zawartych między Unią a odnośnym państwem trzecim; lub |
| --- | --- |

a)

opatrzonych klauzulą tajności o poziomie nie wyższym niż przewidziany w mających zastosowanie umowach o bezpieczeństwie informacji zawartych między Unią a odnośnym państwem trzecim; lub

| b) | opatrzonych klauzulą tajności o poziomie nie wyższym niż „CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL” w innych przypadkach. |
| --- | --- |

b)

opatrzonych klauzulą tajności o poziomie nie wyższym niż „CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL” w innych przypadkach.

2.   WP jest również upoważniony do udostępniania ONZ i UA, stosownie do potrzeb operacyjnych EUTM RCA, informacji niejawnych UE sporządzonych do celów EUTM RCA, opatrzonych klauzulą tajności do poziomu „RESTREINT UE/EU RESTRICTED”, zgodnie z decyzją 2013/488/UE. W tym celu WP oraz właściwe organy ONZ i UA sporządzają niezbędne uzgodnienia.

3.   W przypadku szczególnej i natychmiastowej potrzeby operacyjnej WP jest również upoważniony do udostępnienia państwu przyjmującemu wszelkich informacji niejawnych UE sporządzonych do celów EUTM RCA, opatrzonych klauzulą tajności do poziomu „RESTREINT UE/EU RESTRICTED”, zgodnie z decyzją 2013/488/UE. W tym celu WP oraz właściwe organy państwa przyjmującego sporządzają niezbędne uzgodnienia.

4.   WP jest upoważniony do udostępnienia państwom trzecim, które przyłączą się do niniejszej decyzji, wszelkich dokumentów jawnych UE związanych z treścią obrad Rady dotyczących EUTM RCA i objętych tajemnicą służbową na podstawie art. 6 ust. 1 regulaminu wewnętrznego Rady (4).

5.   WP może przekazać takie upoważnienia, jak również zdolność do zawierania uzgodnień, o których mowa w niniejszym artykule, urzędnikom ESDZ lub dowódcy misji UE.

Artykuł 13

Wejście w życie i zakończenie

1.   Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

2.   EUTM RCA kończy się po upływie 24 miesięcy po osiągnięciu FOC.

3.   Niniejszą decyzję uchyla się z dniem zamknięcia dowództwa misji zgodnie z zatwierdzonymi planami dotyczącymi zakończenia EUTM RCA oraz z zastrzeżeniem procedur dotyczących kontroli i prezentacji sprawozdań finansowych EUTM RCA określonych w decyzji (WPZiB) 2015/528.

Sporządzono w Luksemburgu dnia 19 kwietnia 2016 r.

W imieniu Rady

F. MOGHERINI

Przewodniczący

---

(1)  Decyzja Rady (WPZiB) 2015/78 z dnia 19 stycznia 2015 r. w sprawie wojskowej misji doradczej Unii Europejskiej w dziedzinie WPBiO w Republice Środkowoafrykańskiej (EUMAM RCA) (Dz.U. L 13 z 20.1.2015, s. 8).

1

(2)  Decyzja Rady (WPZiB) 2015/528 z dnia 27 marca 2015 r. ustanawiająca mechanizm zarządzania finansowaniem wspólnych kosztów operacji Unii Europejskiej mających wpływ na kwestie wojskowe lub obronne (ATHENA) oraz uchylająca decyzję 2011/871/WPZiB (Dz.U. L 84 z 28.3.2015, s. 39).

2

(3)  Decyzja Rady 2013/488/UE z dnia 23 września 2013 r. w sprawie przepisów bezpieczeństwa dotyczących ochrony informacji niejawnych UE (Dz.U. L 274 z 15.10.2013, s. 1).

3

(4)  Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

4

---

| 20.4.2016 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 104/27 |
| --- | --- | --- | --- |

20.4.2016

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 104/27

---

DECYZJA KOMISJI (UE) 2016/611

z dnia 15 kwietnia 2016 r.

w sprawie dokumentu referencyjnego dotyczącego najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora turystyki na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS)

(notyfikowana jako dokument nr C(2016) 2137)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylające rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE (1), w szczególności jego art. 46 ust. 1,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Rozporządzeniem (WE) nr 1221/2009 zobowiązuje się Komisję do opracowania sektorowych dokumentów referencyjnych dotyczących poszczególnych sektorów gospodarki w porozumieniu z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami. Sektorowe dokumenty referencyjne będą pomocne dla organizacji w skuteczniejszym uwzględnieniu najważniejszych aspektów środowiskowych danego sektora oraz umożliwią ocenę, sprawozdawczość i poprawę efektów działalności środowiskowej organizacji. Muszą one obejmować najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego, wskaźniki efektywności środowiskowej oraz, w stosownych przypadkach, kryteria doskonałości i systemy oceny poziomu efektów działalności środowiskowej w tych sektorach. |
| --- | --- |

(1)

Rozporządzeniem (WE) nr 1221/2009 zobowiązuje się Komisję do opracowania sektorowych dokumentów referencyjnych dotyczących poszczególnych sektorów gospodarki w porozumieniu z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami. Sektorowe dokumenty referencyjne będą pomocne dla organizacji w skuteczniejszym uwzględnieniu najważniejszych aspektów środowiskowych danego sektora oraz umożliwią ocenę, sprawozdawczość i poprawę efektów działalności środowiskowej organizacji. Muszą one obejmować najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego, wskaźniki efektywności środowiskowej oraz, w stosownych przypadkach, kryteria doskonałości i systemy oceny poziomu efektów działalności środowiskowej w tych sektorach.

| (2) | Komunikat Komisji – Ustanowienie planu prac określającego orientacyjny wykaz sektorów na potrzeby przyjęcia sektorowych i międzysektorowych dokumentów referencyjnych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) (2) zawiera plan prac oraz orientacyjny wykaz priorytetowych sektorów do celów przyjęcia sektorowych i międzysektorowych dokumentów referencyjnych, w tym w sektorze turystyki. |
| --- | --- |

(2)

Komunikat Komisji – Ustanowienie planu prac określającego orientacyjny wykaz sektorów na potrzeby przyjęcia sektorowych i międzysektorowych dokumentów referencyjnych na mocy rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) (2) zawiera plan prac oraz orientacyjny wykaz priorytetowych sektorów do celów przyjęcia sektorowych i międzysektorowych dokumentów referencyjnych, w tym w sektorze turystyki.

| (3) | Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na podstawie art. 49 rozporządzenia (UE) nr 1221/2009, |
| --- | --- |

(3)

Środki przewidziane w niniejszej decyzji są zgodne z opinią komitetu ustanowionego na podstawie art. 49 rozporządzenia (UE) nr 1221/2009,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Sektorowy dokument referencyjny dotyczący najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego, sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości dla sektora turystyki znajduje się w załączniku.

Artykuł 2

Organizacje zarejestrowane w EMAS w sektorze turystyki mają obowiązek uwzględnić ten sektorowy dokument referencyjny i powinny zatem:

| — | stosować odpowiednie elementy sektorowego dokumentu referencyjnego przy opracowywaniu i wdrażaniu systemów zarządzania środowiskowego w świetle ocen środowiskowych, |
| --- | --- |

—

stosować odpowiednie elementy sektorowego dokumentu referencyjnego przy opracowywaniu i wdrażaniu systemów zarządzania środowiskowego w świetle ocen środowiskowych,

| — | przedstawić w deklaracjach środowiskowych sposób zastosowania odpowiednich dla sektora wskaźników efektywności środowiskowej, najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego oraz kryteriów doskonałości opisanych w sektorowym dokumencie referencyjnym w celu określenia środków i działań oraz ewentualnie ustalenia priorytetów w zakresie poprawy efektów swojej działalności środowiskowej. |
| --- | --- |

—

przedstawić w deklaracjach środowiskowych sposób zastosowania odpowiednich dla sektora wskaźników efektywności środowiskowej, najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego oraz kryteriów doskonałości opisanych w sektorowym dokumencie referencyjnym w celu określenia środków i działań oraz ewentualnie ustalenia priorytetów w zakresie poprawy efektów swojej działalności środowiskowej.

Artykuł 3

Organizacje zarejestrowane w EMAS nie mają obowiązku spełniać kryteriów doskonałości określonych w sektorowym dokumencie referencyjnym, ponieważ z uwagi na dobrowolny charakter EMAS ocenę wykonalności kryteriów doskonałości pod względem kosztów i korzyści pozostawia się samym organizacjom.

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia 15 kwietnia 2016 r.

W imieniu Komisji

Karmenu VELLA

Członek Komisji

---

(1)  
  Dz.U. L 342 z 22.12.2009, s. 1.

1

(2)  
  Dz.U. C 358 z 8.12.2011, s. 2.

2

---

ZAŁĄCZNIK

SPIS TREŚCI

| 1. | Wprowadzenie | 30 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | Zakres | 33 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego, sektorowe wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości dla sektora turystyki | 36 |
| --- | --- | --- |

3.

| 3.1. | Zagadnienia przekrojowe | 36 |
| --- | --- | --- |

3.1.

| 3.1.1. | Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego | 36 |
| --- | --- | --- |

3.1.1.

| 3.1.2. | Zarządzanie łańcuchem dostaw | 36 |
| --- | --- | --- |

3.1.2.

| 3.2. | Zarządzanie obszarami turystycznymi | 37 |
| --- | --- | --- |

3.2.

| 3.2.1. | Strategiczne plany rozwoju obszarów turystycznych | 37 |
| --- | --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Zarządzanie różnorodnością biologiczną i jej ochrona | 37 |
| --- | --- | --- |

3.2.2.

| 3.2.3. | Infrastruktura i świadczenie usług | 38 |
| --- | --- | --- |

3.2.3.

| 3.3. | Działalność organizatorów turystyki i biur podróży | 38 |
| --- | --- | --- |

3.3.

| 3.3.1. | Ograniczyć i zmniejszyć wpływ transportu na środowisko | 38 |
| --- | --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Działanie na rzecz poprawy stanu środowiska przez podmioty świadczące usługi zakwaterowania | 39 |
| --- | --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | Działanie na rzecz poprawy zarządzania obszarami turystycznymi | 40 |
| --- | --- | --- |

3.3.3.

| 3.3.4. | Opracowywanie i promowanie odpowiednich pakietów turystycznych oraz propagowanie bardziej zrównoważonych zachowań turystów | 40 |
| --- | --- | --- |

3.3.4.

| 3.3.5. | Efektywna działalność detaliczna i biurowa | 41 |
| --- | --- | --- |

3.3.5.

| 3.4. | Minimalizowanie zużycia wody w obiektach zakwaterowania | 41 |
| --- | --- | --- |

3.4.

| 3.4.1. | Monitorowanie, konserwacja i optymalizacja systemu zaopatrzenia w wodę | 41 |
| --- | --- | --- |

3.4.1.

| 3.4.2. | Wodooszczędna armatura w pomieszczeniach dla gości | 42 |
| --- | --- | --- |

3.4.2.

| 3.4.3. | Wydajna obsługa hotelowa | 42 |
| --- | --- | --- |

3.4.3.

| 3.4.4. | Optymalizacja prania na niewielką skalę | 43 |
| --- | --- | --- |

3.4.4.

| 3.4.5. | Optymalizacja prania na dużą skalę lub zlecanego na zewnątrz | 43 |
| --- | --- | --- |

3.4.5.

| 3.4.6. | Optymalizacja utrzymania basenów | 44 |
| --- | --- | --- |

3.4.6.

| 3.4.7. | Recykling wód opadowych i szarej wody | 44 |
| --- | --- | --- |

3.4.7.

| 3.5. | Gospodarowanie odpadami i ściekami w obiektach zakwaterowania | 45 |
| --- | --- | --- |

3.5.

| 3.5.1. | Zapobieganie powstawaniu odpadów | 45 |
| --- | --- | --- |

3.5.1.

| 3.5.2. | Segregacja i recykling odpadów | 45 |
| --- | --- | --- |

3.5.2.

| 3.5.3. | Oczyszczanie ścieków | 45 |
| --- | --- | --- |

3.5.3.

| 3.6. | Zminimalizowanie zużycia energii w obiektach zakwaterowania | 46 |
| --- | --- | --- |

3.6.

| 3.6.1. | Systemy monitorowania i kontrolowania zużycia energii | 46 |
| --- | --- | --- |

3.6.1.

| 3.6.2. | Ulepszenie przegród zewnętrznych | 46 |
| --- | --- | --- |

3.6.2.

| 3.6.3. | Optymalizacja systemów HVAC | 47 |
| --- | --- | --- |

3.6.3.

| 3.6.4. | Efektywne zastosowania pomp ciepła i geotermalnego ogrzewania/chłodzenia | 47 |
| --- | --- | --- |

3.6.4.

| 3.6.5. | Energooszczędne oświetlenie i urządzenia elektryczne | 48 |
| --- | --- | --- |

3.6.5.

| 3.6.6. | Odnawialne źródła energii | 48 |
| --- | --- | --- |

3.6.6.

| 3.7. | Restauracje i kuchnie hotelowe | 49 |
| --- | --- | --- |

3.7.

| 3.7.1. | Ekologiczne zaopatrzenie w produkty spożywcze | 49 |
| --- | --- | --- |

3.7.1.

| 3.7.2. | Gospodarowanie odpadami organicznymi | 49 |
| --- | --- | --- |

3.7.2.

| 3.7.3. | Optymalizacja zmywania naczyń, sprzątanie i przygotowywania posiłków | 49 |
| --- | --- | --- |

3.7.3.

| 3.7.4. | Optymalizacja gotowania, wentylacji i chłodzenia | 50 |
| --- | --- | --- |

3.7.4.

| 3.8. | Pola kempingowe | 50 |
| --- | --- | --- |

3.8.

| 3.8.1. | Edukacja ekologiczna gości | 50 |
| --- | --- | --- |

3.8.1.

| 3.8.2. | Ekologiczne zarządzanie terenami na zewnątrz | 51 |
| --- | --- | --- |

3.8.2.

| 3.8.3. | Efektywność energetyczna i instalacja źródeł energii odnawialnej na polach kempingowych | 51 |
| --- | --- | --- |

3.8.3.

| 3.8.4. | Oszczędne gospodarowanie wodą na polach kempingowych | 52 |
| --- | --- | --- |

3.8.4.

| 3.8.5. | Ograniczenie wytwarzania odpadów na polu kempingowym | 52 |
| --- | --- | --- |

3.8.5.

| 3.8.6. | Baseny naturalne | 53 |
| --- | --- | --- |

3.8.6.

| 4. | Zalecane sektorowe kluczowe wskaźniki efektywności środowiskowej | 54 |
| --- | --- | --- |

4.

1.   WPROWADZENIE

Niniejszy dokument jest sektorowym dokumentem referencyjnym opracowanym zgodnie z art. 46 rozporządzenia (WE) nr 1221/2009 w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) (1). Aby ułatwić rozumienie niniejszego sektorowego dokumentu referencyjnego, we wprowadzeniu przedstawiono jego ramy prawne i jego zastosowanie.

Sektorowy dokument referencyjny opiera się na szczegółowym sprawozdaniu naukowym i politycznym (2) („Sprawozdanie z najlepszych praktyk”) sporządzonym przez Instytut Perspektywicznych Studiów Technologicznych (IPTS), który jest jednym z siedmiu instytutów Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) Komisji Europejskiej.

Właściwe ramy prawne

System ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) wprowadzono w 1993 r. rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1836/93 (3) w celu umożliwienia dobrowolnego udziału organizacji w tym systemie. Następnie system EMAS poddano dwóm dużym przeglądom wprowadzonym na podstawie:

| — | rozporządzenia (WE) nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (4), |
| --- | --- |

—

rozporządzenia (WE) nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady (4),

| — | rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009. |
| --- | --- |

—

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009.

Istotnym nowym elementem ostatniego przeglądu, który wszedł w życie dnia 11 stycznia 2010 r., jest art. 46 dotyczący opracowania sektorowych dokumentów referencyjnych. Dokumenty te obejmują: najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego, wskaźniki efektywności środowiskowej dla poszczególnych sektorów oraz, w stosownych przypadkach, kryteria doskonałości i systemy oceny poziomu efektów działalności środowiskowej.

Jak rozumieć i stosować niniejszy dokument

System ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS) zakłada dobrowolny udział organizacji zaangażowanych w ciągłą poprawę stanu środowiska. W ramach tego systemu niniejszy sektorowy dokument referencyjny zawiera wytyczne sektorowe właściwe dla sektora turystyki oraz wskazuje różne możliwości poprawy sytuacji, a także najlepsze praktyki.

Dokument ten został sporządzony przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej z wykorzystaniem opinii zainteresowanych stron. Techniczna grupa robocza złożona z ekspertów i zainteresowanych podmiotów z sektora pod przewodnictwem Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej omówiła i ostatecznie uzgodniła najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego, sektorowe wskaźniki efektywności środowiskowej oraz kryteria doskonałości opisane w niniejszym dokumencie; w szczególności kryteria doskonałości zostały uznane za reprezentatywne dla poziomów efektywności środowiskowej, które osiągnęły organizacje mające najlepszą efektywność w danym sektorze.

Celem sektorowego dokumentu referencyjnego jest zapewnienie pomocy i wsparcia wszystkim organizacjom, które zamierzają poprawić swoją efektywność środowiskową, polegających na dostarczeniu im pomysłów i inspiracji oraz praktycznych i technicznych wytycznych.

Niniejszy sektorowy dokument referencyjny skierowany jest w pierwszym rzędzie do organizacji zarejestrowanych już w EMAS; po drugie – do organizacji, które rozważają rejestrację w EMAS w przyszłości; po trzecie – do wszystkich organizacji, które chcą dowiedzieć się więcej o najlepszych praktykach zarządzania środowiskowego, aby poprawić swoją efektywność środowiskową. Celem tego dokumentu jest więc wspieranie wszystkich organizacji i podmiotów w sektorze turystyki w szczególnym uwzględnieniu stosownych bezpośrednich i pośrednich aspektów środowiskowych, a także w poszukiwaniu informacji na temat najlepszych praktyk, właściwych sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej służących do pomiaru ich efektywności środowiskowej oraz sektorowych kryteriów doskonałości.

W jaki sposób organizacje zarejestrowane w EMAS powinny uwzględniać sektorowe dokumenty referencyjne?

Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1221/2009 organizacje zarejestrowane w EMAS muszą uwzględniać sektorowe dokumenty referencyjne na dwóch różnych poziomach:

| 1) | podczas opracowywania i wdrażania systemu zarządzania środowiskowego w świetle wyników przeglądu środowiskowego (art. 4 ust. 1 lit. b)).
  Oznacza to, że organizacje powinny wykorzystywać odpowiednie elementy sektorowego dokumentu referencyjnego przy określaniu i weryfikacji celów i zadań środowiskowych zgodnie z odpowiednimi aspektami środowiskowymi określonymi w przeglądzie środowiskowym i polityce środowiskowej, a także podejmując decyzje w sprawie działań, które należy podjąć w celu poprawy swojej efektywności środowiskowej. |
| --- | --- |

1)

podczas opracowywania i wdrażania systemu zarządzania środowiskowego w świetle wyników przeglądu środowiskowego (art. 4 ust. 1 lit. b)).

Oznacza to, że organizacje powinny wykorzystywać odpowiednie elementy sektorowego dokumentu referencyjnego przy określaniu i weryfikacji celów i zadań środowiskowych zgodnie z odpowiednimi aspektami środowiskowymi określonymi w przeglądzie środowiskowym i polityce środowiskowej, a także podejmując decyzje w sprawie działań, które należy podjąć w celu poprawy swojej efektywności środowiskowej.

| 2) | podczas przygotowywania deklaracji środowiskowych (art. 4. ust. 1 lit. d) oraz art. 4 ust. 4).
  Oznacza to, że:






  a) | Przy wyborze wskaźników (5) służących do sprawozdawczości dotyczącej efektywności środowiskowej organizacje powinny uwzględnić odpowiednie wskaźniki efektywności środowiskowej określone w sektorowych dokumentach referencyjnych.
  Przy wyborze zestawu wskaźników na potrzeby sprawozdawczości organizacje powinny uwzględniać wskaźniki zaproponowane w odpowiednich sektorowych dokumentach referencyjnych oraz ich stosowność dla znaczących aspektów środowiskowych określonych przez daną organizację w jej przeglądzie środowiskowym. Wskaźniki powinny być uwzględniane jedynie w przypadku, gdy są one istotne dla tych aspektów środowiskowych, które oceniono w przeglądzie środowiskowym jako najbardziej znaczące. |
| --- | --- | --- |

2)

podczas przygotowywania deklaracji środowiskowych (art. 4. ust. 1 lit. d) oraz art. 4 ust. 4).

Oznacza to, że:

a)

Przy wyborze wskaźników (5) służących do sprawozdawczości dotyczącej efektywności środowiskowej organizacje powinny uwzględnić odpowiednie wskaźniki efektywności środowiskowej określone w sektorowych dokumentach referencyjnych.

Przy wyborze zestawu wskaźników na potrzeby sprawozdawczości organizacje powinny uwzględniać wskaźniki zaproponowane w odpowiednich sektorowych dokumentach referencyjnych oraz ich stosowność dla znaczących aspektów środowiskowych określonych przez daną organizację w jej przeglądzie środowiskowym. Wskaźniki powinny być uwzględniane jedynie w przypadku, gdy są one istotne dla tych aspektów środowiskowych, które oceniono w przeglądzie środowiskowym jako najbardziej znaczące.

| b) | W deklaracji środowiskowej organizacje powinny określać, w jaki sposób uwzględnione zostały stosowne najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego oraz, jeżeli są dostępne, kryteria doskonałości.
  Należy opisać, w jaki sposób stosowne najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego oraz kryteria doskonałości (które wskazują poziom efektywności środowiskowej podmiotów osiągających najlepsze wyniki) zostały zastosowane w celu określenia środków i działań oraz ewentualnie ustalenia priorytetów w celu (dalszej) poprawy efektywności środowiskowej organizacji. Wdrożenie najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego lub spełnienie zidentyfikowanych kryteriów doskonałości nie jest obowiązkowe, ponieważ, z uwagi na dobrowolny charakter EMAS, ocenę wykonalności kryteriów doskonałości oraz wdrożenia najlepszych praktyk pod względem kosztów i korzyści pozostawia się samym organizacjom.
  Podobnie jak w przypadku wskaźników efektywności środowiskowej, adekwatność i możliwość zastosowania najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego oraz kryteriów doskonałości powinny zostać ocenione przez organizację stosownie do znaczących aspektów środowiskowych określonych przez organizację w jej przeglądzie środowiskowym, a także aspektów technicznych i finansowych. |
| --- | --- |

b)

W deklaracji środowiskowej organizacje powinny określać, w jaki sposób uwzględnione zostały stosowne najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego oraz, jeżeli są dostępne, kryteria doskonałości.

Należy opisać, w jaki sposób stosowne najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego oraz kryteria doskonałości (które wskazują poziom efektywności środowiskowej podmiotów osiągających najlepsze wyniki) zostały zastosowane w celu określenia środków i działań oraz ewentualnie ustalenia priorytetów w celu (dalszej) poprawy efektywności środowiskowej organizacji. Wdrożenie najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego lub spełnienie zidentyfikowanych kryteriów doskonałości nie jest obowiązkowe, ponieważ, z uwagi na dobrowolny charakter EMAS, ocenę wykonalności kryteriów doskonałości oraz wdrożenia najlepszych praktyk pod względem kosztów i korzyści pozostawia się samym organizacjom.

Podobnie jak w przypadku wskaźników efektywności środowiskowej, adekwatność i możliwość zastosowania najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego oraz kryteriów doskonałości powinny zostać ocenione przez organizację stosownie do znaczących aspektów środowiskowych określonych przez organizację w jej przeglądzie środowiskowym, a także aspektów technicznych i finansowych.

Elementy sektorowych dokumentów referencyjnych (wskaźniki, najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego lub kryteria doskonałości) uznane za nieadekwatne w odniesieniu do znaczących aspektów środowiskowych określonych przez organizację w jej przeglądzie środowiskowym nie powinny być ujęte w sprawozdaniu ani opisane w deklaracji środowiskowej.

Uczestnictwo w EMAS jest procesem ciągłym. Oznacza to, że za każdym razem, gdy organizacja planuje poprawić swoją efektywność środowiskową (i dokonuje przeglądu swojej efektywności środowiskowej), odwołuje się do sektorowego dokumentu referencyjnego w odniesieniu do poszczególnych zagadnień, czerpiąc z niego inspirację co do problemów, które należy rozwiązać w następnej kolejności w ramach działania etapowego.

Weryfikatorzy środowiskowi EMAS sprawdzają, czy i w jaki sposób organizacja uwzględniła sektorowy dokument referencyjny przy przygotowaniu swojej deklaracji środowiskowej (art. 18 ust. 5 lit. d) rozporządzenia (WE) nr 1221/2009).

Oznacza to, że w ramach kontroli akredytowani weryfikatorzy środowiskowi będą wymagali od organizacji wykazania, w jaki sposób wybrano w świetle ocen środowiskowych i uwzględniono stosowne elementy sektorowych dokumentów referencyjnych. Nie sprawdzają oni zgodności z opisanymi kryteriami doskonałości, lecz weryfikują dowody dotyczące sposobu stosowania sektorowego dokumentu referencyjnego jako przewodnika w celu identyfikacji wskaźników i właściwych dobrowolnych środków, które organizacja może wdrożyć, aby poprawić swoją efektywność środowiskową.

Ze względu na dobrowolny charakter EMAS i sektorowych dokumentów referencyjnych nie należy nakładać zbytnich obciążeń na organizacje, które przedstawiają takie dowody. W szczególności weryfikatorzy nie powinni wymagać oddzielnego uzasadnienia dla każdej z najlepszych praktyk, każdego z sektorowych wskaźników efektywności środowiskowej oraz kryteriów doskonałości określonych w sektorowym dokumencie referencyjnym i nieuznanych za stosowne przez daną organizację w świetle jej przeglądu środowiskowego. Niemniej jednak mogą oni proponować organizacji uwzględnienie w przyszłości dodatkowych stosownych elementów w dowód swojego zaangażowania w ciągłą poprawę efektywności środowiskowej.

Struktura sektorowego dokumentu referencyjnego

Niniejszy dokument składa się z czterech rozdziałów. Rozdział 1 zawiera wprowadzenie do ram prawnych EMAS i opis sposobów korzystania z dokumentu, zaś w rozdziale 2 określa się zakres zastosowania niniejszego sektorowego dokumentu referencyjnego. W rozdziale 3 opisuje się w skrócie różne najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego oraz przedstawia się informacje o ich zastosowaniu, w ujęciu ogólnym, a także na poziomie MŚP. W przypadku gdy dla danej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego można opracować szczególne wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości, są one również podane. Niektóre ze wskaźników i kryteriów dotyczą więcej niż jednej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego, a zatem są one w razie potrzeby powtarzane.

W rozdziale 4 przedstawia się całościową tabelę zawierającą zestawienie najbardziej stosownych wskaźników efektywności środowiskowej, odpowiednie objaśnienia oraz powiązane kryteria doskonałości.

2.   ZAKRES

W niniejszym dokumencie omówiono niektóre z rodzajów działalności wymienionych w sekcji I 55-56 „Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi”, sekcji N 79 „Działalność organizatorów turystyki, pośredników i agentów turystycznych oraz pozostała działalność usługowa w zakresie rezerwacji i działalności z nią związane” oraz sekcji O 84.11 „Kierowanie podstawowymi rodzajami działalności publicznej” w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1893/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady (6) (NACE Rev. 2).

Niniejszy sektorowy dokument referencyjny (SDR) obejmuje przede wszystkim najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego w organizacjach prowadzących działalność w zakresie zakwaterowania oraz wyżywienia lub zarządzających obszarami turystycznymi lub prowadzących działalność w zakresie organizacji turystyki i rezerwacji, zakwaterowania lub organizacji czasu wolnego (biura podróży i organizatorzy turystyki) (7). Podmioty świadczące usługi hotelarskie oraz kempingowe również zachęca się do zapoznania się z odpowiednimi przepisami dotyczącymi oznakowania ekologicznego UE (8). Zarządzający obszarami turystycznymi mogą odnosić się również do innych unijnych inicjatyw propagujących zrównoważone zarządzanie turystyką, takich jak m.in. Europejski System Wskaźników Turystycznych (ETIS) (9).

Podmioty wymienione powyżej są powiązane z różnymi innymi sektorami, co zobrazowano na poniższym schemacie łańcucha wartości w sektorze turystyki. Jeżeli chodzi o turystykę jako produkt, działania, w jakich uczestniczy turysta, będąc na wakacjach, są również ważnym elementem łańcucha wartości w sektorze turystyki i mają potencjalne znaczenie środowiskowe. W niniejszym sektorowym dokumencie referencyjnym wspomina się o nich wyłącznie wówczas, gdy mogą na nie wpływać podmioty zarządzające obszarami turystycznymi i operatorzy turystyki.

Przegląd łańcucha wartości w sektorze turystyki

Energia, gaz, para wodna i powietrze do układów klimatyzacyjnych NACE 35

Organizacja czasu wolnego różne kody NACE

Ważne sektory uwzględnione pośrednio

Ważne sektory, których procesy uwzględniono (za pomocą linków do kluczowych sektorów

Kluczowe sektory uwzględnione bezpośrednio

Gospodarowanie odpadami NACE 38

Organizatorzy turystyki/ biura podróży NACE 79

Usługi związane z wyżywieniem NACE 56

Produkcja wyrobów tekstylnych NACE 13

Produkcja artykułów spożywczych NACE 10

Budownictwo NACE 41 - 43

Produkcja innych wyrobów NACE 14 - 33

Produkcja napojów NACE 11

Transport i logistyka NACE 49-52

Zarządzanie obszarami turystycznymi Administracja publiczna. NACE 84.11

Usługi

Sektor turystyki

Ścieki NACE 37

Dostawy wody NACE 36

Zakwaterowanie NACE 55

Rolnictwo NACE 1 - 3

Łańcuchy dostaw

Sekcja 3.7

Sekcja 3.4

Sekcja 3.6

Sekcja 3.7

Sekcje 3.4-3.8

Sekcja 3.3

Sekcja 3.3

Sekcja 3.2

Sekcja 3.2

Sekcja 3.4

Sekcja 3.6

Sekcja 3.5

Główne aspekty środowiskowe i związane z nimi obciążenia dla środowiska wynikające z usług turystycznych przedstawiono w poniższej tabeli. Wspomniane aspekty środowiskowe zostały wybrane jako najistotniejsze w sektorze. Aspekty środowiskowe, którymi zarządzają poszczególne organizacje, należy jednak poddać ocenie oddzielnie w poszczególnych przypadkach.

Działalność w organizacjach turystycznych (hotele, kempingi, restauracje i organizatorzy turystyki) oraz powiązane aspekty środowiskowe i obciążenia dla środowiska

| Usługa/rodzaj działalności | Główne aspekty środowiskowe | Główne obciążenia dla środowiska |
| --- | --- | --- |
| Administracja | — | prowadzenie biura |

Usługa/rodzaj działalności

Główne aspekty środowiskowe

Główne obciążenia dla środowiska

Administracja

—

prowadzenie biura

| — | przyjmowanie klientów |
| --- | --- |

—

przyjmowanie klientów

| — | zużycie energii, wody i materiałów (głównie papieru) |
| --- | --- |

—

zużycie energii, wody i materiałów (głównie papieru)

| — | wytwarzanie odpadów komunalnych (duże ilości papieru) i odpadów niebezpiecznych (np. tonerów do drukarek) |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów komunalnych (duże ilości papieru) i odpadów niebezpiecznych (np. tonerów do drukarek)

Obsługa techniczna

| — | ogrzewanie wody i ogrzewanie/chłodzenie pomieszczeń |
| --- | --- |

—

ogrzewanie wody i ogrzewanie/chłodzenie pomieszczeń

| — | oświetlenie |
| --- | --- |

—

oświetlenie

| — | windy |
| --- | --- |

—

windy

| — | baseny |
| --- | --- |

—

baseny

| — | obszary zielone |
| --- | --- |

—

obszary zielone

| — | zwalczanie szkodników i gryzoni |
| --- | --- |

—

zwalczanie szkodników i gryzoni

| — | naprawy i konserwacja |
| --- | --- |

—

naprawy i konserwacja

| — | zużycie energii i wody |
| --- | --- |

—

zużycie energii i wody

| — | stosowanie szerokiej gamy produktów niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

stosowanie szerokiej gamy produktów niebezpiecznych

| — | w niektórych przypadkach stosowanie czynników chłodniczych CFC i HCFC (10) |
| --- | --- |

—

w niektórych przypadkach stosowanie czynników chłodniczych CFC i HCFC (10)

| — | emisje do powietrza (zanieczyszczenia powietrza, gazy cieplarniane) |
| --- | --- |

—

emisje do powietrza (zanieczyszczenia powietrza, gazy cieplarniane)

| — | wytwarzanie różnych rodzajów potencjalnie niebezpiecznych odpadów, takich jak puste pojemniki po chemikaliach |
| --- | --- |

—

wytwarzanie różnych rodzajów potencjalnie niebezpiecznych odpadów, takich jak puste pojemniki po chemikaliach

| — | wytwarzanie ścieków |
| --- | --- |

—

wytwarzanie ścieków

Restauracja/bar

| — | śniadanie, obiad, kolacja |
| --- | --- |

—

śniadanie, obiad, kolacja

| — | napoje i przekąski |
| --- | --- |

—

napoje i przekąski

| — | obciążenia w łańcuchu dostaw (zob. „Zakupy”) |
| --- | --- |

—

obciążenia w łańcuchu dostaw (zob. „Zakupy”)

| — | zużycie energii, wody i surowców |
| --- | --- |

—

zużycie energii, wody i surowców

| — | wytwarzanie odpadów komunalnych (w szczególności odpadów spożywczych i odpadów opakowaniowych) |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów komunalnych (w szczególności odpadów spożywczych i odpadów opakowaniowych)

Kuchnia

| — | przechowywanie żywności |
| --- | --- |

—

przechowywanie żywności

| — | przygotowywanie posiłków |
| --- | --- |

—

przygotowywanie posiłków

| — | zmywanie naczyń |
| --- | --- |

—

zmywanie naczyń

| — | obciążenia w łańcuchu dostaw (zob. „Zakupy”) |
| --- | --- |

—

obciążenia w łańcuchu dostaw (zob. „Zakupy”)

| — | znaczące zużycie energii i wody |
| --- | --- |

—

znaczące zużycie energii i wody

| — | wytwarzanie odpadów komunalnych (w szczególności odpadów spożywczych i odpadów opakowaniowych) |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów komunalnych (w szczególności odpadów spożywczych i odpadów opakowaniowych)

| — | wytwarzanie odpadów z oleju roślinnego |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów z oleju roślinnego

| — | wytwarzanie zapachów |
| --- | --- |

—

wytwarzanie zapachów

Użytkowanie pomieszczeń

| — | użytkowanie przez gości |
| --- | --- |

—

użytkowanie przez gości

| — | produkty do użytku gości |
| --- | --- |

—

produkty do użytku gości

| — | obsługa hotelowa |
| --- | --- |

—

obsługa hotelowa

| — | zużycie energii, wody i surowców |
| --- | --- |

—

zużycie energii, wody i surowców

| — | stosowanie szerokiej gamy produktów niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

stosowanie szerokiej gamy produktów niebezpiecznych

| — | wytwarzanie odpadów opakowaniowych i niewielkich ilości odpadów komunalnych |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów opakowaniowych i niewielkich ilości odpadów komunalnych

| — | wytwarzanie ścieków |
| --- | --- |

—

wytwarzanie ścieków

Pralnia

| — | pranie i prasowanie ubrań gości |
| --- | --- |

—

pranie i prasowanie ubrań gości

| — | pranie i prasowanie ręczników, pościeli itp. |
| --- | --- |

—

pranie i prasowanie ręczników, pościeli itp.

| — | znaczące zużycie energii i wody |
| --- | --- |

—

znaczące zużycie energii i wody

| — | stosowanie produktów niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

stosowanie produktów niebezpiecznych

| — | wytwarzanie ścieków |
| --- | --- |

—

wytwarzanie ścieków

Zakupy

| — | wybór produktów i dostawców |
| --- | --- |

—

wybór produktów i dostawców

| — | przechowywanie produktów |
| --- | --- |

—

przechowywanie produktów

| — | obciążenia w łańcuchu dostaw (zajmowanie gruntów, degradacja i niszczenie ekosystemów, zakłócanie życia dzikiej flory i fauny, zużycie energii i wody, emisje do powietrza – zanieczyszczenia powietrza i gazy cieplarniane – zanieczyszczenia wody, wytwarzanie odpadów) |
| --- | --- |

—

obciążenia w łańcuchu dostaw (zajmowanie gruntów, degradacja i niszczenie ekosystemów, zakłócanie życia dzikiej flory i fauny, zużycie energii i wody, emisje do powietrza – zanieczyszczenia powietrza i gazy cieplarniane – zanieczyszczenia wody, wytwarzanie odpadów)

| — | wytwarzanie odpadów opakowaniowych |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów opakowaniowych

| — | wycieki substancji niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

wycieki substancji niebezpiecznych

Zajęcia

| — | zajęcia organizowane wewnątrz |
| --- | --- |

—

zajęcia organizowane wewnątrz

| — | zajęcia w plenerze |
| --- | --- |

—

zajęcia w plenerze

| — | zużycie energii, wody i surowców |
| --- | --- |

—

zużycie energii, wody i surowców

| — | lokalne oddziaływanie na ekosystemy |
| --- | --- |

—

lokalne oddziaływanie na ekosystemy

| — | hałas |
| --- | --- |

—

hałas

| — | wytwarzanie odpadów komunalnych |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów komunalnych

| — | obciążenia ze strony infrastruktury (zob. „Budownictwo”) |
| --- | --- |

—

obciążenia ze strony infrastruktury (zob. „Budownictwo”)

Transport

| — | transport gości |
| --- | --- |

—

transport gości

| — | transport pracowników |
| --- | --- |

—

transport pracowników

| — | transport realizowany przez dostawców |
| --- | --- |

—

transport realizowany przez dostawców

| — | zużycie energii (paliwa) |
| --- | --- |

—

zużycie energii (paliwa)

| — | emisje do powietrza |
| --- | --- |

—

emisje do powietrza

| — | obciążenia ze strony infrastruktury (zob. „Budownictwo”) |
| --- | --- |

—

obciążenia ze strony infrastruktury (zob. „Budownictwo”)

Usługi dodatkowe:

| — | usługi medyczne, supermarkety, sklepy z pamiątkami, zabiegi spa i pielęgnacyjne, usługi fryzjerskie itp. |
| --- | --- |

—

usługi medyczne, supermarkety, sklepy z pamiątkami, zabiegi spa i pielęgnacyjne, usługi fryzjerskie itp.

| — | zużycie energii, wody i surowców |
| --- | --- |

—

zużycie energii, wody i surowców

| — | wytwarzanie odpadów komunalnych oraz pewnych specyficznych rodzajów odpadów niebezpiecznych (np. odpadów sanitarnych) |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów komunalnych oraz pewnych specyficznych rodzajów odpadów niebezpiecznych (np. odpadów sanitarnych)

Budownictwo

| — | zabudowa nowych obszarów, budowa nowych punktów usługowych |
| --- | --- |

—

zabudowa nowych obszarów, budowa nowych punktów usługowych

| — | naprawy na już zabudowanych obszarach, w punktach usługowych |
| --- | --- |

—

naprawy na już zabudowanych obszarach, w punktach usługowych

| — | zajmowanie gruntów |
| --- | --- |

—

zajmowanie gruntów

| — | degradacja i niszczenie ekosystemów |
| --- | --- |

—

degradacja i niszczenie ekosystemów

| — | zakłócanie życia dzikiej flory i fauny |
| --- | --- |

—

zakłócanie życia dzikiej flory i fauny

| — | zużycie energii i wody |
| --- | --- |

—

zużycie energii i wody

| — | znaczące zużycie surowców i produktów niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

znaczące zużycie surowców i produktów niebezpiecznych

| — | znaczące wytwarzanie odpadów budowlanych |
| --- | --- |

—

znaczące wytwarzanie odpadów budowlanych

| — | wytwarzanie odpadów niebezpiecznych |
| --- | --- |

—

wytwarzanie odpadów niebezpiecznych

Najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego przedstawione w niniejszym sektorowym dokumencie referencyjnym pogrupowano w następujący sposób:

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę sytuacji pod względem zagadnień przekrojowych sektora turystyki, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę sytuacji pod względem zagadnień przekrojowych sektora turystyki,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę zarządzania obszarami turystycznymi (11), |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę zarządzania obszarami turystycznymi (11),

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę działalności organizatorów turystyki i biur podróży, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu poprawę działalności organizatorów turystyki i biur podróży,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie zużycia wody w obiektach zakwaterowania, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie zużycia wody w obiektach zakwaterowania,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie wytwarzania odpadów z obiektów zakwaterowania, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie wytwarzania odpadów z obiektów zakwaterowania,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie zużycia energii w obiektach zakwaterowania, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego mające na celu zminimalizowanie zużycia energii w obiektach zakwaterowania,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego dotyczące kuchni restauracyjnych i hotelowych, |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego dotyczące kuchni restauracyjnych i hotelowych,

| — | najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego dotyczące pól kempingowych. |
| --- | --- |

—

najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego dotyczące pól kempingowych.

Najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego obejmują znaczące aspekty środowiskowe danego sektora.

3.   NAJLEPSZE PRAKTYKI ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO, SEKTOROWE WSKAŹNIKI EFEKTYWNOŚCI ŚRODOWISKOWEJ I KRYTERIA DOSKONAŁOŚCI DLA SEKTORA TURYSTYKI

3.1.   Zagadnienia przekrojowe

3.1.1.   Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest przeprowadzenie oceny najbardziej istotnych bezpośrednich i pośrednich aspektów środowiskowych związanych z organizacją oraz zastosowanie odpowiednich wskaźników efektywności i porównanie ich z odpowiednimi kryteriami doskonałości.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich podmiotów sektora turystyki, w tym zarządzających obszarami turystycznymi, organizatorów turystyki, prowadzących działalność w zakresie zakwaterowania oraz wyżywienia, przewoźników, organizatorów wolnego czasu. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego stosuje się również w pełni do małych przedsiębiorstw
   (12).

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i1) | wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego (tak/nie) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i1)

wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego (tak/nie)

| (b1) | Stosowane są odpowiednie wskaźniki do celów stałego monitorowania wszystkich istotnych aspektów efektywności środowiskowej, w tym aspektów pośrednich i niepoddających się łatwym pomiarom, takich jak wpływ na różnorodność biologiczną. |
| --- | --- |

(b1)

Stosowane są odpowiednie wskaźniki do celów stałego monitorowania wszystkich istotnych aspektów efektywności środowiskowej, w tym aspektów pośrednich i niepoddających się łatwym pomiarom, takich jak wpływ na różnorodność biologiczną.

| (b2) | Wszyscy pracownicy otrzymują informacje o celach środowiskowych i są szkoleni w dziedzinie odpowiednich działań z zakresu zarządzania środowiskiem. |
| --- | --- |

(b2)

Wszyscy pracownicy otrzymują informacje o celach środowiskowych i są szkoleni w dziedzinie odpowiednich działań z zakresu zarządzania środowiskiem.

| (b3) | W stosownych przypadkach wdrażane są najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego. |
| --- | --- |

(b3)

W stosownych przypadkach wdrażane są najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego.

3.1.2.   Zarządzanie łańcuchem dostaw

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest monitorowanie łańcuchów dostaw produktów i usług wykorzystywanych przez organizację w celu identyfikacji aspektów o kluczowym oddziaływaniu na środowisko w łańcuchach dostaw, z uwzględnieniem całego łańcucha wartości, oraz w celu określenia odpowiednich punktów kontroli (np. wybór produktów, unikanie produktów niespełniających kryteriów zrównoważonego rozwoju, zielone zakupy, kryteria dotyczące dostawców), które mogą być wykorzystane w celu zminimalizowania wpływu na środowisko w całym łańcuchu wartości.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich podmiotów sektora turystyki, w tym zarządzających obszarami turystycznymi, organizatorów turystyki, prowadzących działalność w zakresie zakwaterowania oraz wyżywienia, przewoźników, organizatorów wolnego czasu. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego stosuje się również w pełni do małych przedsiębiorstw.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i2) | odsetek produktów i usług zgodnych ze szczególnymi kryteriami środowiskowymi (%) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i2)

odsetek produktów i usług zgodnych ze szczególnymi kryteriami środowiskowymi (%)

| (b4) | Organizacja zastosowała podejście oparte na cyklu życia produktu, aby określić możliwości poprawy we wszystkich dużych łańcuchach dostaw wpływających na aspekty o kluczowym oddziaływaniu na środowisko. |
| --- | --- |

(b4)

Organizacja zastosowała podejście oparte na cyklu życia produktu, aby określić możliwości poprawy we wszystkich dużych łańcuchach dostaw wpływających na aspekty o kluczowym oddziaływaniu na środowisko.

| (b5) | ≥ 97 % chemikaliów (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) stosowanych w pomieszczeniach mieszkalnych i lokalach gastronomicznych ma oznakowanie ekologiczne typu I według ISO (13) (lub można wykazać, że jest najbardziej przyjazną dla środowiska dostępną opcją). |
| --- | --- |

(b5)

≥ 97 % chemikaliów (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) stosowanych w pomieszczeniach mieszkalnych i lokalach gastronomicznych ma oznakowanie ekologiczne typu I według ISO (13) (lub można wykazać, że jest najbardziej przyjazną dla środowiska dostępną opcją).

| (b6) | ≥ 97 % całego drewna, papieru i tektury kupowanych przez podmioty prowadzące obiekty zakwaterowania i restauracje jest poddawane recyklingowi lub posiada certyfikat środowiskowy (oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC). |
| --- | --- |

(b6)

≥ 97 % całego drewna, papieru i tektury kupowanych przez podmioty prowadzące obiekty zakwaterowania i restauracje jest poddawane recyklingowi lub posiada certyfikat środowiskowy (oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC).

3.2.   Zarządzanie obszarami turystycznymi

3.2.1.   Strategiczne plany rozwoju obszarów turystycznych

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest powołanie jednostki lub organizacji odpowiedzialnej za strategię zrównoważonego rozwoju danego obszaru turystycznego, koordynującej prace właściwych wydziałów i zainteresowanych podmiotów w celu realizacji konkretnych działań w ramach planu rozwoju obszaru.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich obszarów turystycznych i może być realizowana albo przez jednostki w ramach struktur rządowych odpowiedzialnych za zarządzanie ośrodkami lub publiczne/prywatne organizacje zarządzające obszarami turystycznymi. Ma ona również zastosowanie do małych samorządów lokalnych i małych przedsiębiorstw zajmujących się zarządzaniem obszarami turystycznymi.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i3) | wdrożenie planu zrównoważonego zarządzania obszarem turystycznym (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i3)

wdrożenie planu zrównoważonego zarządzania obszarem turystycznym (tak/nie)

| (b7) | Wdrożenie planu zarządzania obszarem turystycznym, który: (i) obejmuje cały obszar turystyczny; (ii) przewiduje koordynację działań wszystkich zainteresowanych podmiotów publicznych i prywatnych; (iii) odnosi się do najważniejszych wyzwań środowiskowych związanych z obszarem turystycznym. |
| --- | --- |

(b7)

Wdrożenie planu zarządzania obszarem turystycznym, który: (i) obejmuje cały obszar turystyczny; (ii) przewiduje koordynację działań wszystkich zainteresowanych podmiotów publicznych i prywatnych; (iii) odnosi się do najważniejszych wyzwań środowiskowych związanych z obszarem turystycznym.

3.2.2.   Zarządzanie różnorodnością biologiczną i jej ochrona

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest monitorowanie stanu różnorodności biologicznej na obszarze turystycznym oraz wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną i jej ochrony, który chroni i wzmacnia różnorodność biologiczną na obszarze turystycznym, na przykład dzięki wprowadzeniu ograniczeń rozwoju i systemu kompensacji.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich obszarów turystycznych. Obszary o wysokiej wartości przyrodniczej powinny zachować różnorodność biologiczną, natomiast na obszarach o niskiej wartości przyrodniczej należy podjąć działania w celu zwiększenia różnorodności biologicznej. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma również zastosowanie do małych przedsiębiorstw zajmujących się zarządzaniem obszarami turystycznymi.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i4) | wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i4)

wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną (tak/nie)

| (i5) | liczebność gatunków na obszarze turystycznym |
| --- | --- |

(i5)

liczebność gatunków na obszarze turystycznym

| (i6) | obszar chroniony (w hektarach lub jako odsetek łącznej powierzchni obszaru turystycznego |
| --- | --- |

(i6)

obszar chroniony (w hektarach lub jako odsetek łącznej powierzchni obszaru turystycznego

| (b8) | Minimalizowanie i kompensacja różnorodności biologicznej utraconej w wyniku rozwoju turystyki, tak aby utrzymać lub zwiększyć różnorodność biologiczną na poziomie obszaru turystycznego na terenach o wysokiej wartości przyrodniczej oraz aby zwiększyć ją na obszarach zdegradowanych. |
| --- | --- |

(b8)

Minimalizowanie i kompensacja różnorodności biologicznej utraconej w wyniku rozwoju turystyki, tak aby utrzymać lub zwiększyć różnorodność biologiczną na poziomie obszaru turystycznego na terenach o wysokiej wartości przyrodniczej oraz aby zwiększyć ją na obszarach zdegradowanych.

3.2.3.   Infrastruktura i świadczenie usług

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest dopilnowanie, aby usługi związane ze środowiskiem na obszarze turystycznym, w szczególności zaopatrzenie w wodę, oczyszczanie ścieków, gospodarowanie odpadami (zwłaszcza środki w zakresie recyklingu) oraz zarządzanie transportem publicznym/ruchem, były wystarczające do zaspokojenia najwyższego zapotrzebowania w szczycie sezonu turystycznego w zrównoważony sposób.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich obszarów turystycznych. Dotyczy ona dobrego zarządzania przez organy administracji publicznej w ogóle, lecz ma szczególne znaczenie w przypadkach gdy turystyka generuje duże dodatkowe sezonowe zapotrzebowanie na usługi. Ma ona również zastosowanie do małych samorządów lokalnych i małych przedsiębiorstw zajmujących się zarządzaniem obszarami turystycznymi lub świadczących usługi związane ze środowiskiem niezbędne na obszarze turystycznym.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i7) | dzienne zużycie wody na turystę (l/osobodzień) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i7)

dzienne zużycie wody na turystę (l/osobodzień)

| (i8) | odsetek ścieków poddawanych oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia (%) |
| --- | --- |

(i8)

odsetek ścieków poddawanych oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia (%)

| (i9) | odsetek komunalnych odpadów stałych poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej (%) |
| --- | --- |

(i9)

odsetek komunalnych odpadów stałych poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej (%)

| (i10) | odsetek przejazdów środkami transportu publicznego oraz przemieszczeń pieszych i rowerowych na obszarze turystycznym (%) |
| --- | --- |

(i10)

odsetek przejazdów środkami transportu publicznego oraz przemieszczeń pieszych i rowerowych na obszarze turystycznym (%)

| (i11) | odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu (%) |
| --- | --- |

(i11)

odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu (%)

| (b9) | Usługi, w tym transport publiczny, zaopatrzenie w wodę, oczyszczanie ścieków i recykling odpadów są świadczone w taki sposób, by sprostać szczytowemu zapotrzebowaniu oraz zapewnić zrównoważony charakter turystyki na danym obszarze. |
| --- | --- |

(b9)

Usługi, w tym transport publiczny, zaopatrzenie w wodę, oczyszczanie ścieków i recykling odpadów są świadczone w taki sposób, by sprostać szczytowemu zapotrzebowaniu oraz zapewnić zrównoważony charakter turystyki na danym obszarze.

| (b10) | ≥ 95 % ścieków wytworzonych na obszarze turystycznym jest poddawane co najmniej oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia w odniesieniu do zrzutów do wrażliwych odbiorników wodnych, w tym podczas szczytu sezonu turystycznego. |
| --- | --- |

(b10)

≥ 95 % ścieków wytworzonych na obszarze turystycznym jest poddawane co najmniej oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia w odniesieniu do zrzutów do wrażliwych odbiorników wodnych, w tym podczas szczytu sezonu turystycznego.

| (b11) | ≥ 95 % komunalnych odpadów stałych jest przenoszonych ze składowisk i poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej. |
| --- | --- |

(b11)

≥ 95 % komunalnych odpadów stałych jest przenoszonych ze składowisk i poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej.

| (b12) | Średnie dzienne zużycie wody na turystę wynoszące ≤ 200 l na osobodzień. |
| --- | --- |

(b12)

Średnie dzienne zużycie wody na turystę wynoszące ≤ 200 l na osobodzień.

| (b13) | Przejazdy środkami transportu publicznego oraz przemieszczenia piesze i rowerowe stanowią ≥ 80 % przemieszczeń wykonywanych przez turystów w miejskich obszarach turystycznych. |
| --- | --- |

(b13)

Przejazdy środkami transportu publicznego oraz przemieszczenia piesze i rowerowe stanowią ≥ 80 % przemieszczeń wykonywanych przez turystów w miejskich obszarach turystycznych.

3.3.   Działalność organizatorów turystyki i biur podróży

3.3.1.   Ograniczyć i zmniejszyć wpływ transportu na środowisko

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wdrożenie „ukierunkowania wyboru” pakietów turystycznych w celu uniknięcia zbędnych lotów (np. lotów, które można z powodzeniem zastąpić transportem lądowym lub wodnym), wybierania usług transportowych o wysokiej efektywności energetycznej (linii lotniczych, autobusów/autokarów, promów, statków, łodzi) oraz kompensowania wszelkich emisji gazów cieplarnianych z transportu z wykorzystaniem certyfikowanych programów kompensacji. Dla przedsiębiorstw prowadzących własną działalność transportową najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wdrożenie środków dotyczących efektywności energetycznej dla flot transportowych (własnych lub wynajętych), w tym zielonych zakupów najbardziej wydajnych i niskoemisyjnych pojazdów, wyposażania statków powietrznych i autobusów/autokarów w energooszczędne elementy, takie jak winglety, oraz optymalizacja operacji (np. stosowanie maksymalnych współczynników obciążenia).

Stosowanie

„Ukierunkowywanie wyboru” pakietów turystycznych i ograniczanie podróży lotniczych ma zastosowanie do wszystkich organizatorów turystyki i biur podróży, w tym małych przedsiębiorstw.

Środki mające zwiększyć efektywność energetyczną transportu i ograniczyć emisje do powietrza w transporcie mają bezpośrednie zastosowanie do organizatorów turystyki mających pod kontrolą własną flotę transportową, a także mogą służyć jako kryteria wyboru kontrahentów dla organizatorów turystyki, którzy zamawiają usługi transportowe. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma również zastosowanie, choć z pewnymi ograniczeniami, do małych przedsiębiorstw; poziom ich wpływu na statki powietrzne jest zazwyczaj bardzo niewielki, mogą one jednak posiadać/kontrolować własne środki transportu lądowego/wodnego.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i12) | unikanie zbędnych lotów (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i12)

unikanie zbędnych lotów (tak/nie)

| (i13) | określona wielkość emisji gazów cieplarnianych w transporcie (kg CO2/pasażerokilometr) |
| --- | --- |

(i13)

określona wielkość emisji gazów cieplarnianych w transporcie (kg CO2/pasażerokilometr)

| (i14) | odsetek emisji gazów cieplarnianych w tym sektorze skompensowanych jednostkami poświadczonej redukcji emisji (%) |
| --- | --- |

(i14)

odsetek emisji gazów cieplarnianych w tym sektorze skompensowanych jednostkami poświadczonej redukcji emisji (%)

| (b14) | Organizatorzy turystyki nie oferują lotów do: (i) miejsc oddalonych o mniej niż 700 km; (ii) miejsc oddalonych o mniej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż osiem dni lub (ii) miejsc oddalonych o więcej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż 14 dni. |
| --- | --- |

(b14)

Organizatorzy turystyki nie oferują lotów do: (i) miejsc oddalonych o mniej niż 700 km; (ii) miejsc oddalonych o mniej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż osiem dni lub (ii) miejsc oddalonych o więcej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż 14 dni.

| (b15) | Floty lotnicze organizatorów turystyki osiągają średni poziom jednostkowego zużycia paliwa wynoszący ≤ 2,7 litra na 100 pasażerokilometrów. |
| --- | --- |

(b15)

Floty lotnicze organizatorów turystyki osiągają średni poziom jednostkowego zużycia paliwa wynoszący ≤ 2,7 litra na 100 pasażerokilometrów.

| (b16) | Średnie zużycie paliwa przez floty autobusów lub autokarów wynosi ≤ 0,75 litra na 100 pasażerokilometrów, a co najmniej 90 % floty jest zgodne z normą EURO V lub zasilane paliwami alternatywnymi. |
| --- | --- |

(b16)

Średnie zużycie paliwa przez floty autobusów lub autokarów wynosi ≤ 0,75 litra na 100 pasażerokilometrów, a co najmniej 90 % floty jest zgodne z normą EURO V lub zasilane paliwami alternatywnymi.

| (b17) | Emisje gazów cieplarnianych w transporcie pochodzące ze wszystkich sprzedanych pakietów turystycznych kompensowane są automatycznie przez bezpośrednie inwestowanie w projekty dotyczące unikania gazów cieplarnianych lub przez nabywanie jednostek poświadczonej redukcji emisji. |
| --- | --- |

(b17)

Emisje gazów cieplarnianych w transporcie pochodzące ze wszystkich sprzedanych pakietów turystycznych kompensowane są automatycznie przez bezpośrednie inwestowanie w projekty dotyczące unikania gazów cieplarnianych lub przez nabywanie jednostek poświadczonej redukcji emisji.

3.3.2.   Działanie na rzecz poprawy stanu środowiska przez podmioty świadczące usługi zakwaterowania

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wprowadzenie wymagania certyfikacji środowiskowej od podmiotów świadczących usługi zakwaterowania lub zachęcanie ich do jej uzyskania, lub wymogu zgodności ze szczególnymi kryteriami środowiskowymi lub wymogu raportowania efektywności środowiskowej, co można wykorzystać do analizy porównawczej.

Stosowanie

Tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego mogą stosować wszyscy organizatorzy turystyki. Dla mniejszych organizatorów turystyki łatwiejsze może być wybieranie dostawców na podstawie certyfikacji środowiskowej, a dla większych organizatorów turystyki – stosowanie własnych kryteriów lub analizy porównawczej. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do małych przedsiębiorstw, jednak z pewnymi ograniczeniami, ponieważ ustalenie kryteriów dotyczących dostawców może sprawiać im trudność; przy wyborze dostawców małe przedsiębiorstwa mogą jednak korzystać z istniejących certyfikacji środowiskowych (pierwszeństwo należy się certyfikatom zweryfikowanym przez stronę trzecią, takim jak oznakowanie ekologiczne UE).

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i15) | odsetek usług zakwaterowania (na podstawie osobodni lub wg wartości sprzedaży) spełniających szczególne kryteria środowiskowe (%) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i15)

odsetek usług zakwaterowania (na podstawie osobodni lub wg wartości sprzedaży) spełniających szczególne kryteria środowiskowe (%)

| (b18) | ≥ 90 % usług zakwaterowania, na podstawie wartości sprzedaży lub liczby noclegów, spełnia wymogi środowiskowe (co najlepiej potwierdzić w procesie certyfikacji przez stronę trzecią). |
| --- | --- |

(b18)

≥ 90 % usług zakwaterowania, na podstawie wartości sprzedaży lub liczby noclegów, spełnia wymogi środowiskowe (co najlepiej potwierdzić w procesie certyfikacji przez stronę trzecią).

3.3.3.   Działanie na rzecz poprawy zarządzania obszarami turystycznymi

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest działanie na rzecz poprawy stanu środowiska obszarów turystycznych dzięki wykorzystaniu zwiększonej efektywności środowiskowej lokalnych organizacji dostawców oraz organizacji i organów zajmujących się zarządzaniem obszarami turystycznymi, jak również dzięki bezpośredniemu wdrażaniu programów poprawy, takich jak odtwarzanie siedlisk na dużych obszarach turystycznych.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma bezpośrednie zastosowanie do dużych organizatorów turystyki. Małe przedsiębiorstwa mogą koordynować działania za pomocą klastrów lub konsorcjów, lub partnerstw publiczno-prywatnych z władzami lokalnymi i regionalnymi.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i16) | odsetek usług objętych programami poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym (%) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i16)

odsetek usług objętych programami poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym (%)

| (i17) | udział w projektach poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym (tak/nie) |
| --- | --- |

(i17)

udział w projektach poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym (tak/nie)

| (b19) | Organizator turystyki działa na rzecz poprawy stanu środowiska: (i) podnosząc efektywność środowiskową łańcucha dostaw; (ii) wpływając na zarządzanie obszarem turystycznym; (iii) uczestnicząc w bezpośrednich programach poprawy. |
| --- | --- |

(b19)

Organizator turystyki działa na rzecz poprawy stanu środowiska: (i) podnosząc efektywność środowiskową łańcucha dostaw; (ii) wpływając na zarządzanie obszarem turystycznym; (iii) uczestnicząc w bezpośrednich programach poprawy.

3.3.4.   Opracowywanie i promowanie odpowiednich pakietów turystycznych oraz propagowanie bardziej zrównoważonych zachowań turystów

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest opracowywanie i promowanie pakietów turystycznych, które wykluczają opcje najbardziej szkodliwe dla środowiska i obejmują najbardziej ekologiczne środki transportu, rodzaje zakwaterowania i sposoby spędzania czasu. Ponadto organizatorzy turystyki i biura podróży powinni udostępniać klientom informacje na temat wpływu na środowisko pakietów turystycznych i nieść ukierunkowane, pozytywne i ciekawe przesłania dotyczące zrównoważonych i odpowiedzialnych działań, jakie mogą podejmować klienci przy wyborze i podczas wakacji w celu zminimalizowania ich wpływu na środowisko.

Stosowanie

Środki w ramach tej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego mogą stosować wszyscy operatorzy turystyczni, w tym małe przedsiębiorstwa.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i18) | odsetek sprzedawanych produktów turystycznych wiodących pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mających oznakowanie ekologiczne) (pod względem wartości) (%) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i18)

odsetek sprzedawanych produktów turystycznych wiodących pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mających oznakowanie ekologiczne) (pod względem wartości) (%)

| (b20) | Organizator turystyki promuje zrównoważone pakiety turystyczne w popularnych materiałach reklamowych. |
| --- | --- |

(b20)

Organizator turystyki promuje zrównoważone pakiety turystyczne w popularnych materiałach reklamowych.

| (b21) | Pakiety turystyczne wiodące pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mające austriackie oznakowanie ekologiczne dla pakietów turystycznych) mają udział w sprzedaży wynoszący co najmniej 10 %. |
| --- | --- |

(b21)

Pakiety turystyczne wiodące pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mające austriackie oznakowanie ekologiczne dla pakietów turystycznych) mają udział w sprzedaży wynoszący co najmniej 10 %.

| (b22) | Organizator turystyki stosuje skuteczne metody marketingu i komunikacji w celu zachęcania do dokonywania bardziej zrównoważonych wyborów pakietów turystycznych. |
| --- | --- |

(b22)

Organizator turystyki stosuje skuteczne metody marketingu i komunikacji w celu zachęcania do dokonywania bardziej zrównoważonych wyborów pakietów turystycznych.

| (b23) | Organizator turystyki udostępnia wszystkim swoim klientom właściwe dla danego obszaru turystycznego informacje w celu propagowania zrównoważonych wzorców zachowania na tym obszarze. |
| --- | --- |

(b23)

Organizator turystyki udostępnia wszystkim swoim klientom właściwe dla danego obszaru turystycznego informacje w celu propagowania zrównoważonych wzorców zachowania na tym obszarze.

3.3.5.   Efektywna działalność detaliczna i biurowa

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zużycia zasobów, zwłaszcza papieru i tuszu, do celów reklamowych i w pracy biurowej, wybór materiałów i usług (np. usług drukowania) mających certyfikat środowiskowy oraz zapewnienie efektywnego zużycia energii (14) i wody w ramach wszystkich rodzajów działalności detalicznej i biurowej.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich organizatorów turystyki.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i19) | zużycie papieru na jednego klienta (g/klient) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i19)

zużycie papieru na jednego klienta (g/klient)

| (i20) | certyfikacja środowiskowa papieru i usług drukowania (tak/nie) |
| --- | --- |

(i20)

certyfikacja środowiskowa papieru i usług drukowania (tak/nie)

| (i21) | indywidualny poziom emisji CO2 pochodzących z działalności detalicznej i biurowej (w kg CO2 na klienta lub kg CO2/m2 rocznie) |
| --- | --- |

(i21)

indywidualny poziom emisji CO2 pochodzących z działalności detalicznej i biurowej (w kg CO2 na klienta lub kg CO2/m2 rocznie)

| (i22) | roczne zużycie wody w budynkach biurowych na pracownika (w l/pracownik rocznie) |
| --- | --- |

(i22)

roczne zużycie wody w budynkach biurowych na pracownika (w l/pracownik rocznie)

| (b24) | Papierowe materiały biurowe i promocyjne: (i) w miarę możliwości unika się ich stosowania; (ii) używanie papieru w 100 % pochodzącego z recyklingu lub mającego certyfikat środowiskowy (np. oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC); (iii) drukowanie z wykorzystaniem usług posiadających certyfikat środowiskowy (np. EMAS, ISO 14001). |
| --- | --- |

(b24)

Papierowe materiały biurowe i promocyjne: (i) w miarę możliwości unika się ich stosowania; (ii) używanie papieru w 100 % pochodzącego z recyklingu lub mającego certyfikat środowiskowy (np. oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC); (iii) drukowanie z wykorzystaniem usług posiadających certyfikat środowiskowy (np. EMAS, ISO 14001).

| (b25) | Wdrażane są plany zarządzania energią i gazami cieplarnianymi, a zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych związane z działalnością detaliczną i biurową są raportowane w przeliczeniu na m2 powierzchni sprzedażowej i biurowej rocznie oraz na klienta. |
| --- | --- |

(b25)

Wdrażane są plany zarządzania energią i gazami cieplarnianymi, a zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych związane z działalnością detaliczną i biurową są raportowane w przeliczeniu na m2 powierzchni sprzedażowej i biurowej rocznie oraz na klienta.

| (b26) | Zużycie wody wynosi ≤ 2,0 m3 na pracownika rocznie. |
| --- | --- |

(b26)

Zużycie wody wynosi ≤ 2,0 m3 na pracownika rocznie.

3.4.   Minimalizowanie zużycia wody w obiektach zakwaterowania

3.4.1.   Monitorowanie, konserwacja i optymalizacja systemu zaopatrzenia w wodę

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest przeprowadzenie kontroli zużycia wody i monitorowanie zużycia wody w kluczowych obszarach i procesach zużywania wody (tj. stosowanie podliczników) – co pozwoli określić możliwości poprawy efektywności – oraz zapewnienie konserwacji całego sprzętu w ramach odpowiednich badań okresowych, w tym w czasie codziennej obsługi hotelowej.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. Wyposażanie małych obiektów w podliczniki może jednak nie być konieczne.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i23) | zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i23)

zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień)

| (b27) | Wdrożenie planu gospodarowania wodą dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej wszystkich głównych procesów i obszarów zużycia wody; (ii) regularna kontrola i konserwacja urządzeń oraz „nieszczelności” w systemie zaopatrzenia w wodę. |
| --- | --- |

(b27)

Wdrożenie planu gospodarowania wodą dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej wszystkich głównych procesów i obszarów zużycia wody; (ii) regularna kontrola i konserwacja urządzeń oraz „nieszczelności” w systemie zaopatrzenia w wodę.

| (b28) | Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 140 l na osobodzień w hotelach z pełną obsługą oraz ≤ 100 l na osobodzień w obiektach, gdzie większość łazienek jest dzielona (np. schroniskach). |
| --- | --- |

(b28)

Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 140 l na osobodzień w hotelach z pełną obsługą oraz ≤ 100 l na osobodzień w obiektach, gdzie większość łazienek jest dzielona (np. schroniskach).

3.4.2.   Wodooszczędna armatura w pomieszczeniach dla gości

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest instalacja wodooszczędnej armatury, w tym niskociśnieniowych kranów natryskowych i niskociśnieniowych baterii prysznicowych z termostatem, toalet z wodooszczędną i podwójną spłuczką oraz pisuarów bezwodnych. W międzyczasie dotychczasowe instalacje można wyposażyć w napowietrzacze.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. Jeżeli obiekt był remontowany niedawno, nadal można zastosować środki takie jak instalacja napowietrzaczy.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i23) | zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i23)

zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień)

| (i24) | zużycie energii do ogrzewania wody (kWh/osobodzień) |
| --- | --- |

(i24)

zużycie energii do ogrzewania wody (kWh/osobodzień)

| (i25) | współczynniki przepływu dla pryszniców, baterii łazienkowych, pisuarów i spłuczek (l/min lub l/spłukanie) |
| --- | --- |

(i25)

współczynniki przepływu dla pryszniców, baterii łazienkowych, pisuarów i spłuczek (l/min lub l/spłukanie)

| (b29) | Zużycie wody oraz związane z nim zużycie energii na ogrzewanie wody, wynoszące odpowiednio ≤ 100 l i 3,0 kWh na osobodzień w przypadku łazienek w pokojach dla gości. |
| --- | --- |

(b29)

Zużycie wody oraz związane z nim zużycie energii na ogrzewanie wody, wynoszące odpowiednio ≤ 100 l i 3,0 kWh na osobodzień w przypadku łazienek w pokojach dla gości.

| (b30) | Współczynnik przepływu dla prysznica wynoszący ≤ 7 l/min, dla baterii łazienkowej ≤ 6 l/min (≤ 4 l/min. w przypadku nowych baterii), średnia rzeczywista ilość spłukiwanej wody w toalecie ≤ 4,5 l, instalacja pisuarów bezwodnych. |
| --- | --- |

(b30)

Współczynnik przepływu dla prysznica wynoszący ≤ 7 l/min, dla baterii łazienkowej ≤ 6 l/min (≤ 4 l/min. w przypadku nowych baterii), średnia rzeczywista ilość spłukiwanej wody w toalecie ≤ 4,5 l, instalacja pisuarów bezwodnych.

3.4.3.   Wydajna obsługa hotelowa

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja potrzeb dotyczących prania dzięki zakupom ekologicznej pościeli i ręczników (pod względem rozmiaru, gęstości, koloru oraz rodzaju materiału) oraz dzięki proszeniu gości o ponowne wykorzystanie pościeli i ręczników bądź zachęcanie ich do tego. Najlepszą praktyką jest także szkolenie personelu na temat stosowania wodooszczędnych metod sprzątania zapewniających jak najmniejsze zużycie chemikaliów oraz kupowanie mających certyfikaty środowiskowe materiałów zużywalnych do pomieszczeń sypialnych i łazienek.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. Minimalizacja potrzeby prania dzięki wyborowi bardziej efektywnych tkanin może być stosowana wszędzie, ale metoda polegająca na zachęcaniu gości do ponownego użycia ręczników i pościeli jest ograniczona w przypadku obiektów zakwaterowania z dużym odsetkiem gości spędzających w nich jedną noc.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i26) | ilość prania na osobodzień (kg/osobodzień) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i26)

ilość prania na osobodzień (kg/osobodzień)

| (i27) | odsetek ponownie wykorzystywanych ręczników i pościeli (%) |
| --- | --- |

(i27)

odsetek ponownie wykorzystywanych ręczników i pościeli (%)

| (i28) | zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń pod względem aktywnych składników chemicznych na osobodzień (g/osobodzień) |
| --- | --- |

(i28)

zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń pod względem aktywnych składników chemicznych na osobodzień (g/osobodzień)

| (i29) | odsetek chemikaliów i tekstyliów opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I wg ISO (%) |
| --- | --- |

(i29)

odsetek chemikaliów i tekstyliów opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I wg ISO (%)

| (b31) | Co najmniej 80 % pościeli jest wykonane z mieszanek bawełny i poliestru (15) lub ze lnu. |
| --- | --- |

(b31)

Co najmniej 80 % pościeli jest wykonane z mieszanek bawełny i poliestru (15) lub ze lnu.

| (b32) | Przynajmniej 80 % tkanin, z których wykonana jest bielizna pościelowa, ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE) lub jest ekologicznych. |
| --- | --- |

(b32)

Przynajmniej 80 % tkanin, z których wykonana jest bielizna pościelowa, ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE) lub jest ekologicznych.

| (b33) | Zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń (z wyłączeniem detergentów przeznaczonych do prania, specjalnych środków czyszczących i środków do czyszczenia basenów) wynoszące ≤ 10 gramów aktywnych składników chemicznych na osobodzień. |
| --- | --- |

(b33)

Zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń (z wyłączeniem detergentów przeznaczonych do prania, specjalnych środków czyszczących i środków do czyszczenia basenów) wynoszące ≤ 10 gramów aktywnych składników chemicznych na osobodzień.

| (b34) | Zmniejszenie ilości prania o co najmniej 30 % dzięki ponownemu wykorzystywaniu ręczników i pościeli. |
| --- | --- |

(b34)

Zmniejszenie ilości prania o co najmniej 30 % dzięki ponownemu wykorzystywaniu ręczników i pościeli.

| (b35) | Co najmniej 80 % (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) uniwersalnych środków czyszczących, detergentów do urządzeń sanitarnych, mydeł i szamponów używanych w obiekcie zakwaterowania ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE). |
| --- | --- |

(b35)

Co najmniej 80 % (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) uniwersalnych środków czyszczących, detergentów do urządzeń sanitarnych, mydeł i szamponów używanych w obiekcie zakwaterowania ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE).

3.4.4.   Optymalizacja prania na niewielką skalę

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest kupowanie najbardziej wodo-, a tym samym energooszczędnych pralek i najbardziej energooszczędnych suszarek (np. suszarek zasilanych pompą ciepła) oraz maglownic, ponowne wykorzystywanie wody z płukania oraz, na obszarach o dużym deficycie wody, wody z prania głównego po mikrofiltracji. Najlepszą praktyką jest także odzyskiwanie ciepła ze ścieków i powietrza wylotowego systemu wentylacji.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do obiektów zakwaterowania wszystkich rodzajów i wielkości, gdzie wykonuje się pranie na miejscu, w tym małych przedsiębiorstw.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i30) | zużycie wody na kg prania (l/kg) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i30)

zużycie wody na kg prania (l/kg)

| (i31) | zużycie energii na kg prania (kWh/kg) |
| --- | --- |

(i31)

zużycie energii na kg prania (kWh/kg)

| (i32) | odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne (%) |
| --- | --- |

(i32)

odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne (%)

| (b36) | W przypadku prania na niewielką skalę wszystkie nowe pralki dla gospodarstw domowych mają unijną klasę efektywności energetycznej A+++, a średnie zużycie wody przez pralki przemysłowe wynosi ≤ 7 l na kg prania. |
| --- | --- |

(b36)

W przypadku prania na niewielką skalę wszystkie nowe pralki dla gospodarstw domowych mają unijną klasę efektywności energetycznej A+++, a średnie zużycie wody przez pralki przemysłowe wynosi ≤ 7 l na kg prania.

| (b37) | Całkowite zużycie energii podczas prania na miejscu na niewielką skalę wynosi ≤ 2,0 kWh na kg tkaniny (wysuszonej i wyprasowanej bielizny). |
| --- | --- |

(b37)

Całkowite zużycie energii podczas prania na miejscu na niewielką skalę wynosi ≤ 2,0 kWh na kg tkaniny (wysuszonej i wyprasowanej bielizny).

| (b38) | Co najmniej 80 % detergentów wykorzystywanych do prania na małą skalę (według wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE, Nordic Swan, Blaue Engel). |
| --- | --- |

(b38)

Co najmniej 80 % detergentów wykorzystywanych do prania na małą skalę (według wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE, Nordic Swan, Blaue Engel).

3.4.5.   Optymalizacja prania na dużą skalę lub zlecanego na zewnątrz

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wybór zapewniających wydajność usług pralniczych posiadających oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO lub spełniających kryteria takiego oznakowania, lub zapewnienie zgodności prania na miejscu na dużą skalę z tymi kryteriami.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do dużych obiektów zakwaterowania piorących na dużą skalę na miejscu, a także do pralni przemysłowych. Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie również do innych obiektów zakwaterowania różnej wielkości, w tym małych przedsiębiorstw, w zakresie, w jakim kryteria te są stosowane do zielonych zamówień w zakresie usług pralniczych.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i33) | usługi pralnicze posiadające oznakowanie ekologiczne (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i33)

usługi pralnicze posiadające oznakowanie ekologiczne (tak/nie)

| (i30) | zużycie wody na kg prania (l/kg) |
| --- | --- |

(i30)

zużycie wody na kg prania (l/kg)

| (i31) | zużycie energii na kg prania (kWh/kg) |
| --- | --- |

(i31)

zużycie energii na kg prania (kWh/kg)

| (i32) | odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne (%) |
| --- | --- |

(i32)

odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne (%)

| (b39) | Całość prania zlecanego na zewnątrz jest wykonywana przez usługodawcę, który posiada oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. Nordic Swan), a całość wykonywanego na miejscu prania na dużą skalę lub prania zlecanego usługodawcom nieposiadającym certyfikatów spełnia odpowiednie kryteria. |
| --- | --- |

(b39)

Całość prania zlecanego na zewnątrz jest wykonywana przez usługodawcę, który posiada oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. Nordic Swan), a całość wykonywanego na miejscu prania na dużą skalę lub prania zlecanego usługodawcom nieposiadającym certyfikatów spełnia odpowiednie kryteria.

| (b40) | Całkowite zużycie wody w całym cyklu prania w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 5 l na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 9 l na kg tkanin w restauracjach. |
| --- | --- |

(b40)

Całkowite zużycie wody w całym cyklu prania w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 5 l na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 9 l na kg tkanin w restauracjach.

| (b41) | Całkowite zużycie energii na wysuszoną i wyprasowaną bieliznę w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 0,90 kWh na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 1,45 kWh na kg tkanin w restauracjach. |
| --- | --- |

(b41)

Całkowite zużycie energii na wysuszoną i wyprasowaną bieliznę w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 0,90 kWh na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 1,45 kWh na kg tkanin w restauracjach.

| (b42) | W przypadku prania na dużą skalę używanie wyłącznie profesjonalnych detergentów do prania spełniających kryteria oznakowania ekologicznego typu I wg ISO (np. oznakowania ekologicznego UE, Nordic Swan) oraz odpowiednie ich dozowanie. |
| --- | --- |

(b42)

W przypadku prania na dużą skalę używanie wyłącznie profesjonalnych detergentów do prania spełniających kryteria oznakowania ekologicznego typu I wg ISO (np. oznakowania ekologicznego UE, Nordic Swan) oraz odpowiednie ich dozowanie.

3.4.6.   Optymalizacja utrzymania basenów

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest optymalizacja częstotliwości i harmonogramu płukania wstecznego, opartych na obserwacji spadku ciśnienia, a nie ustalonych schematach, stosowanie ozonowania lub promieniowania UV i starannej kontroli dozowania w celu minimalizacji chlorowania oraz odzyskiwanie ciepła z powietrza wylotowego systemu wentylacji.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do przedsiębiorstw oferujących zakwaterowanie z basenem na miejscu, w tym małych przedsiębiorstw.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i34) | wdrożenie planu ekologicznego utrzymania basenu (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i34)

wdrożenie planu ekologicznego utrzymania basenu (tak/nie)

| (i35) | stosowanie ozonowania lub promieniowania UV (tak/nie) |
| --- | --- |

(i35)

stosowanie ozonowania lub promieniowania UV (tak/nie)

| (b43) | Wdrożenie planu oszczędności dla basenów i ośrodków odnowy biologicznej, obejmującego: (i) analiza porównawcza jednostkowego zużycia wody, energii i chemikaliów na potrzeby basenów i ośrodków odnowy biologicznej, w przeliczeniu na m2 powierzchni basenu i na osobodzień; (ii) minimalizacja zużycia chloru dzięki optymalizacji dozowania i stosowaniu uzupełniającej dezynfekcji, takiej jak ozonowanie i promieniowanie UV. |
| --- | --- |

(b43)

Wdrożenie planu oszczędności dla basenów i ośrodków odnowy biologicznej, obejmującego: (i) analiza porównawcza jednostkowego zużycia wody, energii i chemikaliów na potrzeby basenów i ośrodków odnowy biologicznej, w przeliczeniu na m2 powierzchni basenu i na osobodzień; (ii) minimalizacja zużycia chloru dzięki optymalizacji dozowania i stosowaniu uzupełniającej dezynfekcji, takiej jak ozonowanie i promieniowanie UV.

3.4.7.   Recykling wód opadowych i szarej wody

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zainstalowanie systemu odzyskiwania szarej wody w celu wykorzystania jej w pomieszczeniach (np. do spłukiwania toalet) po oczyszczeniu lub na zewnątrz (np. do nawadniania), lub systemu gromadzenia wód opadowych do wykorzystania w pomieszczeniach.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich przedsiębiorstw świadczących usługi zakwaterowania. Systemy recyklingu wody można instalować podczas budowy lub większych remontów budynków. Możliwość zastosowania w przypadku małych przedsiębiorstw może być ograniczona ze względu na wysokie koszty inwestycyjne.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i36) | wprowadzenie systemu recyklingu szarej wody lub wód opadowych (tak/nie) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i36)

wprowadzenie systemu recyklingu szarej wody lub wód opadowych (tak/nie)

| (b44) | Instalacja systemu recyklingu wód opadowych zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę w pomieszczeniach i/lub systemu recyklingu szarej wody zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę na zewnątrz. |
| --- | --- |

(b44)

Instalacja systemu recyklingu wód opadowych zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę w pomieszczeniach i/lub systemu recyklingu szarej wody zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę na zewnątrz.

3.5.   Gospodarowanie odpadami i ściekami w obiektach zakwaterowania

3.5.1.   Zapobieganie powstawaniu odpadów

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zapobieganie powstawaniu odpadów dzięki zielonym zakupom z uwzględnieniem wpływu cyklu życia produktów – na przykład dzięki unikaniu artykułów jednorazowego użytku (żywność, mydła, szampony) oraz kupowaniu środków czyszczących w postaci skoncentrowanej i luzem – oraz dzięki starannemu zarządzaniu wielkościami zakupów.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i37) | ilość wytwarzanych odpadów na osobodzień (kg/osobodzień) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i37)

ilość wytwarzanych odpadów na osobodzień (kg/osobodzień)

| (b45) | Całkowita ilość wytwarzanych odpadów (segregowanych i niesegregowanych) wynosząca ≤ 0,6 kg na osobodzień. |
| --- | --- |

(b45)

Całkowita ilość wytwarzanych odpadów (segregowanych i niesegregowanych) wynosząca ≤ 0,6 kg na osobodzień.

3.5.2.   Segregacja i recykling odpadów

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zapewnienie możliwości segregacji odpadów w całym obiekcie, wprowadzenie jasnej procedury segregacji odpadów oraz zakontraktowanie odpowiednich usług recyklingu przynajmniej szkła, papieru i tektury, tworzyw sztucznych, metali i odpadów organicznych.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i38) | odsetek odpadów wysyłanych do ponownego wykorzystania lub recyklingu (%) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i38)

odsetek odpadów wysyłanych do ponownego wykorzystania lub recyklingu (%)

| (i39) | ilość wytwarzanych odpadów niesegregowanych na osobodzień (kg/osobodzień) |
| --- | --- |

(i39)

ilość wytwarzanych odpadów niesegregowanych na osobodzień (kg/osobodzień)

| (b46) | Co najmniej 84 % odpadów, w przeliczeniu na wagę, jest wysyłane do recyklingu. |
| --- | --- |

(b46)

Co najmniej 84 % odpadów, w przeliczeniu na wagę, jest wysyłane do recyklingu.

| (b47) | Ilość niesegregowanych odpadów przesyłanych do unieszkodliwienia wynosi ≤ 0,16 kg na osobodzień. |
| --- | --- |

(b47)

Ilość niesegregowanych odpadów przesyłanych do unieszkodliwienia wynosi ≤ 0,16 kg na osobodzień.

3.5.3.   Oczyszczanie ścieków

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zainstalowanie na miejscu systemu oczyszczania ścieków umożliwiającego co najmniej oczyszczanie wtórne, a najlepiej oczyszczanie trzeciego stopnia, i obejmującego co najmniej oczyszczanie wstępne w celu oddzielenia substancji stałych i osadzenia cząstek stałych, a następnie skuteczne oczyszczanie biologiczne (np. w sekwencyjnym reaktorze porcjowym) w celu usunięcia wysokiego odsetka ChZT, BZT, azotu i fosforu ze ścieków końcowych. Osad jest przetwarzany i unieszkodliwiany w sposób dopuszczalny z ekologicznego punktu widzenia.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do obiektów zakwaterowania wszystkich rodzajów i wielkości niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej, w tym małych przedsiębiorstw.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i40) | efektywność oczyszczania ścieków na miejscu (np. w % BZT, ChZT) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i40)

efektywność oczyszczania ścieków na miejscu (np. w % BZT, ChZT)

| (i41) | stężenie w ścieku końcowym (mg/l) (np. BZT, ChZT, azot ogólny, fosfor) |
| --- | --- |

(i41)

stężenie w ścieku końcowym (mg/l) (np. BZT, ChZT, azot ogólny, fosfor)

| (b48) | Jeżeli wysłanie ścieków do centralnych oczyszczalni nie jest możliwe, oczyszczanie ścieków na miejscu obejmuje oczyszczanie wstępne (sito/krata, wyrównywanie i osadzanie), po którym następuje oczyszczanie biologiczne z usunięciem > 95 % BZT5, nitryfikacją > 90 %, i fermentacją beztlenową osadu nadmiernego (poza obiektem). |
| --- | --- |

(b48)

Jeżeli wysłanie ścieków do centralnych oczyszczalni nie jest możliwe, oczyszczanie ścieków na miejscu obejmuje oczyszczanie wstępne (sito/krata, wyrównywanie i osadzanie), po którym następuje oczyszczanie biologiczne z usunięciem > 95 % BZT5, nitryfikacją > 90 %, i fermentacją beztlenową osadu nadmiernego (poza obiektem).

3.6.   Zminimalizowanie zużycia energii w obiektach zakwaterowania

3.6.1.   Systemy monitorowania i kontrolowania zużycia energii

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest przeprowadzenie kontroli zużycia energii i monitorowanie zużycia wody w kluczowych obszarach i procesach zużywania energii (tj. stosowanie podliczników) – co pozwoli określić możliwości poprawy efektywności – oraz zapewnienie konserwacji całego sprzętu w ramach odpowiednich badań okresowych (16).

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. W małych obiektach nie stosuje się rozbudowanych systemów podliczników zarządzania budynkami.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i42) | wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu (tak/nie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i42)

wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu (tak/nie)

| (i43) | jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie) |
| --- | --- |

(i43)

jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie)

| (b49) | Wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej do wszystkich głównych procesów zużycia energii; (ii) obliczanie i raportowanie zużycia energii pierwotnej oraz emisji CO2 związanych z energią. |
| --- | --- |

(b49)

Wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej do wszystkich głównych procesów zużycia energii; (ii) obliczanie i raportowanie zużycia energii pierwotnej oraz emisji CO2 związanych z energią.

| (b50) | W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie. |
| --- | --- |

(b50)

W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie.

3.6.2.   Ulepszenie przegród zewnętrznych

W przypadku nowych budynków najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zapewnienie ich zgodności z najwyższymi osiągalnymi kryteriami efektywności energetycznej, takimi jak normy Passive House i Minergie-P (17). W przypadku już istniejących budynków najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zapotrzebowania na energię do ogrzewania i chłodzenia (18).

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania będących w trakcie budowy lub dużego remontu, oraz przy wyborze organizacji wynajmujących lokale. Dla małych przedsiębiorstw zastosowanie tej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego w przypadku modernizacji istniejącego budynku może być trudne z powodu wysokich kosztów inwestycji.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i43) | jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i43)

jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie)

| (b50) | W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie. |
| --- | --- |

(b50)

W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie.

| (b51) | W przypadku nowych budynków charakterystyka energetyczna budynku jest zgodna z normami Passive House i Minergie-P lub równoważnymi. |
| --- | --- |

(b51)

W przypadku nowych budynków charakterystyka energetyczna budynku jest zgodna z normami Passive House i Minergie-P lub równoważnymi.

3.6.3.   Optymalizacja systemów HVAC

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zużycia energii przez systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) dzięki instalacji produktów o najwyższych klasach energetycznych (o ile dotyczy), strefowej regulacji temperatury i kontrolowanej wentylacji z odzyskiem ciepła (najlepiej kontrolowanej przez czujników CO2) i energooszczędnymi komponentami (np. wentylatorami o zmiennej prędkości obrotowej) oraz optymalizacja HVAC w odniesieniu do przegród zewnętrznych i właściwości źródeł energii.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. Pełną optymalizację można przeprowadzić tylko w trakcie budowy lub dużego remontu, choć poszczególne rozwiązania można wprowadzać w dowolnym momencie.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i43) | jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i43)

jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie)

| (b50) | W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie. |
| --- | --- |

(b50)

W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie.

| (b51) | W przypadku nowych budynków charakterystyka energetyczna budynku jest zgodna z normami Passive House i Minergie-P lub równoważnymi. |
| --- | --- |

(b51)

W przypadku nowych budynków charakterystyka energetyczna budynku jest zgodna z normami Passive House i Minergie-P lub równoważnymi.

3.6.4.   Efektywne zastosowania pomp ciepła i geotermalnego ogrzewania/chłodzenia

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest instalowanie energooszczędnych (np. mających oznakowanie ekologiczne, najwyższe klasy efektywności energetycznej) pomp ciepła do ogrzewania i chłodzenia lub, jeżeli to możliwe, systemów chłodzenia wodą gruntową.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania. Na obszarach miejskich instalacja systemów chłodzenia wodą gruntową może być możliwa tylko podczas budowy lub dużych remontów budynków. Powietrzne pompy ciepła są łatwe w montażu, ale mogą być nieodpowiednie w bardzo zimnym klimacie. Dla małych przedsiębiorstw zastosowanie tej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego może być trudne z powodu wysokich kosztów inwestycji.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i43) | jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i43)

jednostkowe zużycie energii (kWh/m2 rocznie)

| (b52) | W miarę możliwości przedkłada się wodne pompy ciepła lub ogrzewanie/chłodzenie geotermalne nad konwencjonalne systemy ogrzewania i chłodzenia, a pompy ciepła spełniają kryteria oznakowania ekologicznego UE i najwyższych klas efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(b52)

W miarę możliwości przedkłada się wodne pompy ciepła lub ogrzewanie/chłodzenie geotermalne nad konwencjonalne systemy ogrzewania i chłodzenia, a pompy ciepła spełniają kryteria oznakowania ekologicznego UE i najwyższych klas efektywności energetycznej.

3.6.5.   Energooszczędne oświetlenie i urządzenia elektryczne

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest instalowanie strefowego oświetlenia złożonego z kompaktowych lamp fluorescencyjnych i lamp LED odpowiedniej wielkości z inteligentnym sterowaniem opartym na ruchu, świetle naturalnym i porze dnia. Ponadto najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest optymalizacja projektu budynków i układu wnętrz pod względem wykorzystania światła naturalnego, przy uwzględnieniu energetycznego wpływu dużych oszklonych powierzchni na ogrzewanie i chłodzenie. Jeśli chodzi o sprzęt elektryczny (AGD i sprzęt elektroniczny), należy w miarę możliwości wybierać produkty mające oznakowanie ekologiczne UE lub najwyższe klasy efektywności energetycznej.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich rodzajów zakwaterowania każdej wielkości, w tym oferowanego przez małe przedsiębiorstwa. Kompaktowe lampy fluorescencyjne i lampy LED mogą często bezpośrednio zastępować i tradycyjne żarówki i lampy halogenowe. Modyfikacje budynków w celu optymalizacji wykorzystania światła naturalnego można przeprowadzać tylko podczas budowy i dużych remontów.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i44) | moc zainstalowana oświetlenia (W/m2) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i44)

moc zainstalowana oświetlenia (W/m2)

| (i45) | jednostkowe zużycie energii do celów oświetlenia (kWh/m2 rocznie) |
| --- | --- |

(i45)

jednostkowe zużycie energii do celów oświetlenia (kWh/m2 rocznie)

| (i46) | całkowite zużycie energii (kWh/m2 rocznie) |
| --- | --- |

(i46)

całkowite zużycie energii (kWh/m2 rocznie)

| (b53) | Moc zainstalowana oświetlenia wynosząca ≤ 10 W na m2. |
| --- | --- |

(b53)

Moc zainstalowana oświetlenia wynosząca ≤ 10 W na m2.

| (b54) | Zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 25 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie. |
| --- | --- |

(b54)

Zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 25 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie.

| (b55) | Całkowite zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 80 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie. |
| --- | --- |

(b55)

Całkowite zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 80 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie.

3.6.6.   Odnawialne źródła energii

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest, w stosownych przypadkach, instalacja na miejscu urządzeń do wytwarzania energii geotermalnej, słonecznej lub wiatrowej oraz pozyskiwanie energii od autentycznego (tj. możliwego do zweryfikowania i spełniającego wymóg „dodatkowości”) dostawcy energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych.

Stosowanie

Możliwość wykorzystania poszczególnych technologii energii odnawialnej na miejscu w danym obiekcie zależy od lokalizacji i właściwych dla danego miejsca czynników, takich jak klimat, zacienienie, dostępna przestrzeń itd. Każda organizacja może inwestować w systemy energii odnawialnej poza obiektem. Dla małych przedsiębiorstw zastosowanie tej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego może być trudne z powodu długich okresów zwrotu.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i11) | odsetek energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na miejscu w końcowym zużyciu energii (%) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i11)

odsetek energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na miejscu w końcowym zużyciu energii (%)

| (i47) | stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii (tak/nie) |
| --- | --- |

(i47)

stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii (tak/nie)

| (b56) | Ekwiwalent 50 % rocznie zużywanej energii w obiekcie jest wytwarzany ze źródeł odnawialnych na miejscu lub przez możliwe do zweryfikowania i spełniające wymóg „dodatkowości” odnawialne źródła energii poza obiektem. |
| --- | --- |

(b56)

Ekwiwalent 50 % rocznie zużywanej energii w obiekcie jest wytwarzany ze źródeł odnawialnych na miejscu lub przez możliwe do zweryfikowania i spełniające wymóg „dodatkowości” odnawialne źródła energii poza obiektem.

| (b57) | 100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata. |
| --- | --- |

(b57)

100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata.

3.7.   Restauracje i kuchnie hotelowe

3.7.1.   Ekologiczne zaopatrzenie w produkty spożywcze

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest ocena łańcuchów dostaw produktów spożywczych w celu identyfikacji aspektów o kluczowym oddziaływaniu na środowisko oraz najważniejszych punktów kontroli, w tym wybór mających certyfikat środowiskowy produktów i takie opracowywanie jadłospisów, aby uniknąć szczególnie szkodliwych składników (np. zagrożonych gatunków ryb i pewnych owoców niesezonowych) oraz zapewnić rozsądne porcjowanie mięsa i nabiału oraz dostępność potraw wegetariańskich.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich kuchni. Kuchnie na obszarach wiejskich mogą mieć możliwość zaopatrzenia w żywność na miejscu. Większe kuchnie mogą mieć większy wpływ na dostawców. Małe przedsiębiorstwa również mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i48) | odsetek składników mających certyfikat środowiskowy (wg wartości) (%) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i48)

odsetek składników mających certyfikat środowiskowy (wg wartości) (%)

| (b58) | Organizacja jest w stanie przedstawić udokumentowane informacje, a przynajmniej kraj pochodzenia, dotyczące wszystkich głównych składników. |
| --- | --- |

(b58)

Organizacja jest w stanie przedstawić udokumentowane informacje, a przynajmniej kraj pochodzenia, dotyczące wszystkich głównych składników.

| (b59) | Co najmniej 60 % produktów spożywczych, wg wartości zakupów, ma certyfikat środowiskowy (np. produkty ekologiczne). |
| --- | --- |

(b59)

Co najmniej 60 % produktów spożywczych, wg wartości zakupów, ma certyfikat środowiskowy (np. produkty ekologiczne).

3.7.2.   Gospodarowanie odpadami organicznymi

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja możliwego do uniknięcia marnowania żywności dzięki starannemu opracowaniu jadłospisu i porcjowaniu żywności oraz zapewnienie segregacji wszystkich odpadów organicznych i, w miarę możliwości, kierowanie ich do fermentacji beztlenowej, lub ewentualnie do spalania z odzyskiem energii lub lokalnych/zakładowych kompostowani.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich kuchni. Preferowany wariant recyklingu odpadów polegający na fermentacji beztlenowej w niektórych lokalizacjach może być niedostępny – wówczas odpady można wysyłać do spalania z odzyskiem energii lub kompostowania. Małe przedsiębiorstwa również mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i49) | wytwarzanie odpadów organicznych (kg na gościa) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i49)

wytwarzanie odpadów organicznych (kg na gościa)

| (i50) | odsetek odpadów organicznych kierowanych do fermentacji beztlenowej, odzysku energii, kompostowania na miejscu lub poza zakładem (%) |
| --- | --- |

(i50)

odsetek odpadów organicznych kierowanych do fermentacji beztlenowej, odzysku energii, kompostowania na miejscu lub poza zakładem (%)

| (b60) | ≥ 95 % odpadów organicznych jest segregowane i niekierowane na składowiska oraz, jeżeli to możliwe, poddawane fermentacji beztlenowej. |
| --- | --- |

(b60)

≥ 95 % odpadów organicznych jest segregowane i niekierowane na składowiska oraz, jeżeli to możliwe, poddawane fermentacji beztlenowej.

| (b61) | Całkowita ilość wytwarzanych odpadów organicznych wynosząca ≤ 0,25 kg na gościa restauracji, ilość możliwych do uniknięcia wytworzonych odpadów wynosząca ≤ 0,18 kg na gościa restauracji. |
| --- | --- |

(b61)

Całkowita ilość wytwarzanych odpadów organicznych wynosząca ≤ 0,25 kg na gościa restauracji, ilość możliwych do uniknięcia wytworzonych odpadów wynosząca ≤ 0,18 kg na gościa restauracji.

3.7.3.   Optymalizacja zmywania naczyń, sprzątanie i przygotowywania posiłków

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wybór wydajnego sprzętu zmywającego, w tym niskoprzepływowych zaworów spustowych do płukania wstępnego, wydajnych zmywarek do naczyń i bezprzewodowych parowarów, oraz monitorowanie i kontrola zużycia wody w kuchniach/restauracjach.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich kuchni. Instalacja wydajniejszych zmywarek może być ekonomicznie opłacalna wyłącznie w sytuacji, gdy dotychczas używane zmywarki zbliżają się do końca swojego cyklu życia lub wymagają naprawy. Małe przedsiębiorstwa również mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i51) | zużycie wody w kuchni na gościa restauracji (l/osobę) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i51)

zużycie wody w kuchni na gościa restauracji (l/osobę)

| (i52) | odsetek chemikaliów do zmywania i sprzątania pomieszczeń kuchennych mających oznakowanie ekologiczne (%) |
| --- | --- |

(i52)

odsetek chemikaliów do zmywania i sprzątania pomieszczeń kuchennych mających oznakowanie ekologiczne (%)

| (i53) | zielone zakupy wydajnych urządzeń kuchennych (tak/nie) |
| --- | --- |

(i53)

zielone zakupy wydajnych urządzeń kuchennych (tak/nie)

| (b62) | Wdrożenie planu gospodarowania wodą w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia wody w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia wody. |
| --- | --- |

(b62)

Wdrożenie planu gospodarowania wodą w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia wody w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia wody.

| (b63) | Co najmniej 70 % kupowanych ilości chemicznych środków czyszczących (z wyjątkiem środków do czyszczenia piekarników) do zmywania naczyń i sprzątania ma oznakowane ekologiczne (np. oznakowanie ekologiczne UE). |
| --- | --- |

(b63)

Co najmniej 70 % kupowanych ilości chemicznych środków czyszczących (z wyjątkiem środków do czyszczenia piekarników) do zmywania naczyń i sprzątania ma oznakowane ekologiczne (np. oznakowanie ekologiczne UE).

3.7.4.   Optymalizacja gotowania, wentylacji i chłodzenia

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest wybór energooszczędnych urządzeń do gotowania, w tym kuchenek z płytą indukcyjną lub palnikami gazowymi z czujnikiem obecności garnka, energooszczędnych urządzeń chłodniczych wykorzystujących naturalne czynniki chłodnicze, takie jak amoniak lub dwutlenek węgla, oraz sterowanie wentylacją w zależności od potrzeb.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich kuchni. Instalacja wydajniejszych urządzeń do gotowania i chłodzenia może być ekonomicznie opłacalna wyłącznie w sytuacji, gdy dotychczas używane urządzenia zbliżają się do końca swojego cyklu życia. Małe przedsiębiorstwa również mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i54) | jednostkowe zużycie energii na gościa (kWh/osobę) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i54)

jednostkowe zużycie energii na gościa (kWh/osobę)

| (b64) | Wdrożenie planu gospodarowania energią w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia energii w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia energii. |
| --- | --- |

(b64)

Wdrożenie planu gospodarowania energią w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia energii w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia energii.

3.8.   Pola kempingowe

3.8.1.   Edukacja ekologiczna gości

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest zapewnienie na miejscu interaktywnej edukacji gości na temat ochrony środowiska, np. kursów lub ścieżek przyrodniczych, lub sprzętu takiego jak niskoemisyjne środki transportu (rowery, rowery elektryczne).

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich pól kempingowych i innych rodzajów zakwaterowania (zwłaszcza na obszarach wiejskich). Dla małych przedsiębiorstw o ograniczonych zasobach zastosowanie tej najlepszej praktyki zarządzania środowiskowego może być trudne.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i55) | udostępnienie gościom informacji/szkoleń środowiskowych (tak/nie) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i55)

udostępnienie gościom informacji/szkoleń środowiskowych (tak/nie)

| (i56) | udostępnienie gościom niskoemisyjnych środków transportu (np. rowerów) (tak/nie) |
| --- | --- |

(i56)

udostępnienie gościom niskoemisyjnych środków transportu (np. rowerów) (tak/nie)

| (b65) | Przedsiębiorstwo oferujące zakwaterowanie zachęca gości do zachowań i działań przyjaznych dla środowiska i ułatwia je oraz zapewnia edukację ekologiczną dla gości w ramach działań i kursów prowadzonych na miejscu. |
| --- | --- |

(b65)

Przedsiębiorstwo oferujące zakwaterowanie zachęca gości do zachowań i działań przyjaznych dla środowiska i ułatwia je oraz zapewnia edukację ekologiczną dla gości w ramach działań i kursów prowadzonych na miejscu.

3.8.2.   Ekologiczne zarządzanie terenami na zewnątrz

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest maksymalizacja różnorodności biologicznej na terenie obiektu dzięki sadzeniu gatunków rodzimych i zakładaniu „zielonych” lub „brązowych” dachów i ścian. Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zużycia wody do nawadniania oraz wykorzystywanie szarej wody i wód opadowych. Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zanieczyszczenia świetlnego z oświetlenia zewnętrznego (np. dzięki stosowaniu ustawionych pod odpowiednim kątem niskoprężnych lamp sodowych) oraz ograniczenie zanieczyszczenia hałasem z imprez plenerowych dzięki zainstalowaniu ekranów akustycznych i stosowaniu rygorystycznych zasad dotyczących ciszy nocnej w przypadku takich imprez.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich pól kempingowych i innych rodzajów zakwaterowania (zwłaszcza na obszarach wiejskich), w tym małych przedsiębiorstw.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i4) | wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną (tak/nie) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i4)

wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną (tak/nie)

| (b66) | Utrzymanie lub zwiększenie różnorodności biologicznej na terenie obiektu dzięki sadzeniu gatunków rodzimych, tworzeniu schronień dla miejscowych gatunków zwierząt, zakładaniu, w miarę możliwości, „zielonych” lub „brązowych dachów”; oraz dzięki zmniejszaniu stosowania środków chemicznych, ograniczaniu oświetlenia i hałasu. |
| --- | --- |

(b66)

Utrzymanie lub zwiększenie różnorodności biologicznej na terenie obiektu dzięki sadzeniu gatunków rodzimych, tworzeniu schronień dla miejscowych gatunków zwierząt, zakładaniu, w miarę możliwości, „zielonych” lub „brązowych dachów”; oraz dzięki zmniejszaniu stosowania środków chemicznych, ograniczaniu oświetlenia i hałasu.

| (b67) | Minimalizacja zanieczyszczenia świetlnego i zakłócania życia dzikiej fauny i flory dzięki instalacji energooszczędnych i ustawionych pod odpowiednim kątem lamp sterowanych zegarem lub czujnikiem ruchu do celów oświetlenia zewnętrznego bez światła skierowanego w górę. |
| --- | --- |

(b67)

Minimalizacja zanieczyszczenia świetlnego i zakłócania życia dzikiej fauny i flory dzięki instalacji energooszczędnych i ustawionych pod odpowiednim kątem lamp sterowanych zegarem lub czujnikiem ruchu do celów oświetlenia zewnętrznego bez światła skierowanego w górę.

| (b68) | Minimalizacja zużycia wody dzięki sadzeniu gatunków rodzimych i mulczowaniu oraz instalacji sterowanych systemów nawadniających zasilanych, w miarę możliwości, szarą wodą. |
| --- | --- |

(b68)

Minimalizacja zużycia wody dzięki sadzeniu gatunków rodzimych i mulczowaniu oraz instalacji sterowanych systemów nawadniających zasilanych, w miarę możliwości, szarą wodą.

3.8.3.   Efektywność energetyczna i instalacja źródeł energii odnawialnej na polach kempingowych

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zużycia energii do ogrzewania wody, systemów HVAC i oświetlenia dzięki instalowaniu niskoprzepływowych urządzeń, dobrej izolacji budynków oraz lamp LED i fluorescencyjnych, a także instalowanie systemów do wytwarzania energii odnawialnej na miejscu (np. systemów solarnych do ogrzewania wody). Ponadto ciepło można odzyskiwać z szarej wody z pomieszczeń sanitarnych za pomocą pomp ciepła.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich pól kempingowych. Instalacja poszczególnych technologii wytwarzania energii odnawialnej jest uzależniona od charakterystyki danego obiektu. Małe przedsiębiorstwa mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryteria doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryteria doskonałości |
| --- | --- |
| (i57) | jednostkowe zużycie energii na gościa (kWh/osobodzień) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryteria doskonałości

(i57)

jednostkowe zużycie energii na gościa (kWh/osobodzień)

| (i11) | odsetek energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na miejscu w końcowym zużyciu energii (%) |
| --- | --- |

(i11)

odsetek energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na miejscu w końcowym zużyciu energii (%)

| (i47) | stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii (tak/nie) |
| --- | --- |

(i47)

stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii (tak/nie)

| (b69) | Jednostkowe końcowe zużycie energii (z wyłączeniem energii odnawialnej wytwarzanej na miejscu) wynoszące ≤ 2,0 kWh na osobodzień. |
| --- | --- |

(b69)

Jednostkowe końcowe zużycie energii (z wyłączeniem energii odnawialnej wytwarzanej na miejscu) wynoszące ≤ 2,0 kWh na osobodzień.

| (b70) | 100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata. |
| --- | --- |

(b70)

100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata.

3.8.4.   Oszczędne gospodarowanie wodą na polach kempingowych

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja zużycia wody dzięki instalacji niskociśnieniowych kranów i pryszniców, mierników czasu trwania prysznica, toalet z wodooszczędną i podwójną spłuczką oraz pisuarów bezwodnych.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich pól kempingowych. Małe przedsiębiorstwa mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązane wskaźniki efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźniki efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i23) | zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień) |

Wskaźniki efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i23)

zużycie wody na osobodzień (l/osobodzień)

| (i25) | współczynniki przepływu dla pryszniców, baterii łazienkowych, pisuarów i spłuczek (l/min lub l/spłukanie) |
| --- | --- |

(i25)

współczynniki przepływu dla pryszniców, baterii łazienkowych, pisuarów i spłuczek (l/min lub l/spłukanie)

| (b71) | Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 94 litrów na osobodzień na cztero- i pięciogwiazdkowych kempingach z pełną infrastrukturą oraz zużycie wody wynoszące ≤ 58 litrów na osobodzień na wszystkich pozostałych polach kempingowych. |
| --- | --- |

(b71)

Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 94 litrów na osobodzień na cztero- i pięciogwiazdkowych kempingach z pełną infrastrukturą oraz zużycie wody wynoszące ≤ 58 litrów na osobodzień na wszystkich pozostałych polach kempingowych.

3.8.5.   Ograniczenie wytwarzania odpadów na polu kempingowym

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest minimalizacja wytwarzania odpadów resztkowych dzięki zapobieganiu powstawaniu odpadów, zapewnieniu dogodnej infrastruktury do segregacji odpadów na miejscu oraz zakontraktowaniu usługi recyklingu odpadów.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego ma zastosowanie do wszystkich pól kempingowych. W porównaniu z innymi rodzajami zakwaterowania możliwości zapobiegania powstawaniu odpadów są mniejsze, ponieważ większość odpadów pochodzi z zakupów dokonywanych przez gości. Małe przedsiębiorstwa mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i39) | ilość wytwarzanych odpadów niesegregowanych na osobodzień (kg/osobodzień) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i39)

ilość wytwarzanych odpadów niesegregowanych na osobodzień (kg/osobodzień)

| (b72) | Całkowita ilość odpadów resztkowych przesyłanych do unieszkodliwienia wynosząca ≤ 0,2 kg na osobodzień. |
| --- | --- |

(b72)

Całkowita ilość odpadów resztkowych przesyłanych do unieszkodliwienia wynosząca ≤ 0,2 kg na osobodzień.

3.8.6.   Baseny naturalne

Najlepszą praktyką zarządzania środowiskowego jest instalacja basenu naturalnego lub przekształcenie istniejącego basenu w basen naturalny.

Stosowanie

Ta najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego może być stosowana we wszystkich kempingach i innych rodzajach zakwaterowania (zwłaszcza na obszarach wiejskich). Małe przedsiębiorstwa mogą w pełni wdrażać tę najlepszą praktykę zarządzania środowiskowego.

Powiązany wskaźnik efektywności środowiskowej i kryterium doskonałości

| Wskaźnik efektywności środowiskowej | Kryterium doskonałości |
| --- | --- |
| (i58) | instalacja basenu naturalnego (tak/nie) |

Wskaźnik efektywności środowiskowej

Kryterium doskonałości

(i58)

instalacja basenu naturalnego (tak/nie)

| (b73) | Basen(-y) na terenie kempingu jest (są) wyposażony(-e) w naturalny system filtracji oparty na roślinności pozwalający osiągnąć stopień czystości wody zgodny z wymaganymi standardami higienicznymi. |
| --- | --- |

(b73)

Basen(-y) na terenie kempingu jest (są) wyposażony(-e) w naturalny system filtracji oparty na roślinności pozwalający osiągnąć stopień czystości wody zgodny z wymaganymi standardami higienicznymi.

4.   ZALECANE SEKTOROWE KLUCZOWE WSKAŹNIKI EFEKTYWNOŚCI ŚRODOWISKOWEJ

Poniższa tabela zawiera wybrane kluczowe wskaźniki efektywności środowiskowej dla organizacji w sektorze turystyki. Stanowią one podzbiór wszystkich wskaźników wymienionych w rozdziale 3. Tabela jest podzielona na sześć części. Pierwsza zawiera wskaźniki mające zastosowanie do wszystkich podmiotów sektora (przekrojowe), natomiast pozostałe części odnoszą się osobno do każdego z głównych podmiotów, których dotyczy niniejszy sektorowy dokument referencyjny (zarządzających obszarami turystycznymi, organizatorów turystyki i biur podróży, obiektów zakwaterowania, kuchni restauracyjnych i hotelowych oraz pól kempingowych).

| Wskaźnik | Jednostka miary | Krótki opis | Zalecany minimalny poziom monitorowania | Powiązany główny wskaźnik
  zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia (WE) 1221/2009 (sekcja C.2) | Kryterium doskonałości
  i powiązana najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| WSKAŹNIKI PRZEKROJOWE |
| 1. | Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego |

Wskaźnik

Jednostka miary

Krótki opis

Zalecany minimalny poziom monitorowania

Powiązany główny wskaźnik

zgodnie z załącznikiem IV do rozporządzenia (WE) 1221/2009 (sekcja C.2)

Kryterium doskonałości

i powiązana najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego

WSKAŹNIKI PRZEKROJOWE

1.

Wdrożenie systemu zarządzania środowiskowego

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy organizacja stosuje system zarządzania środowiskowego. Wskaźnik ten mogą stosować wszystkie podmioty sektora turystyki, (tj. zarządzający obszarami turystycznymi, organizatorzy turystyki, prowadzący działalność w zakresie zakwaterowania oraz wyżywienia, przewoźnicy, organizatorzy wolnego czasu).

obiekt

(może być agregowany do poziomu organizacji)

wszystkie

Stosowane są odpowiednie wskaźniki do celów stałego monitorowania wszystkich istotnych aspektów efektywności środowiskowej, w tym niepoddających się łatwym pomiarom i pośrednich aspektów, takich jak wpływ na różnorodność biologiczną. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.1)

Wszyscy pracownicy otrzymują informacje o celach środowiskowych i są szkoleni w dziedzinie odpowiednich działań z zakresu zarządzania środowiskiem. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.1)

W stosownych przypadkach wdrażane są najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.1)

| 2. | Odsetek produktów i usług zgodnych ze szczególnymi kryteriami środowiskowymi |
| --- | --- |

2.

Odsetek produktów i usług zgodnych ze szczególnymi kryteriami środowiskowymi

%

Wskaźnik ten odnosi się do oceny łańcucha dostaw, opartej na wyborze produktów/usług spełniających szczególne kryteria środowiskowe i kryteria certyfikacji (np. oznakowania ekologicznego UE).

obiekt

(może być agregowany do poziomu organizacji)

wszystkie

Organizacja zastosowała podejście oparte na cyklu życia produktu, aby określić możliwości poprawy we wszystkich dużych łańcuchach dostaw wpływających na aspekty o kluczowym oddziaływaniu na środowisko. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.2)

≥ 97 % chemikaliów (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) stosowanych w pomieszczeniach mieszkalnych i lokalach gastronomicznych ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (lub można wykazać, że jest najbardziej przyjazną dla środowiska dostępną opcją). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.2)

≥ 97 % całego drewna, papieru i tektury kupowanych przez podmioty prowadzące obiekty zakwaterowania i restauracje jest poddawane recyklingowi lub posiada certyfikat środowiskowy (oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.1.2)

ZARZĄDZAJĄCY OBSZARAMI TURYSTYCZNYMI

| 1. | Wdrożenie planu zrównoważonego zarządzania obszarem turystycznym |
| --- | --- |

1.

Wdrożenie planu zrównoważonego zarządzania obszarem turystycznym

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy zarządzający obszarem turystycznym wdraża plan zrównoważonego zarządzania obszarem turystycznym, który odnosi się do najważniejszych wyzwań środowiskowych związanych z tym obszarem, czy obejmuje cały obszar i przewiduje koordynację działań wszystkich odpowiednich zainteresowanych podmiotów.

obszar turystyczny

wszystkie

Wdrożenie planu zarządzania obszarem turystycznym, który: (i) obejmuje cały obszar turystyczny; (ii) przewiduje koordynację działań wszystkich zainteresowanych podmiotów publicznych i prywatnych; (iii) odnosi się do najważniejszych wyzwań środowiskowych związanych z obszarem turystycznym. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.1)

| 2. | Wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną |
| --- | --- |

2.

Wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną

(tak/nie)

Wskaźnik ten dotyczy wdrażania planu zarządzania różnorodnością biologiczną na obszarze turystycznym.

obszar turystyczny

różnorodność biologiczna

Minimalizowanie i kompensacja różnorodności biologicznej utraconej w wyniku rozwoju turystyki, tak aby utrzymać lub zwiększyć różnorodność biologiczną na poziomie obszaru turystycznego na terenach o wysokiej wartości przyrodniczej, oraz aby zwiększyć ją na obszarach zdegradowanych. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.2)

| 3. | Dzienne zużycie wody na turystę |
| --- | --- |

3.

Dzienne zużycie wody na turystę

l/osobodzień

Ilość wody zużywanej średnio przez każdego turystę na obszarze turystycznym.

obszar turystyczny

woda

średnie dzienne zużycie wody na turystę ≤ 200 l na osobodzień (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

| 4. | Odsetek ścieków poddawanych oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia |
| --- | --- |

4.

Odsetek ścieków poddawanych oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia

%

Odsetek wytwarzanych na obszarze turystycznym ścieków, które są poddawane oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia w czasie wysokiego sezonu turystycznego.

obszar turystyczny

woda

Usługi, w tym transport publiczny, zaopatrzenie w wodę, oczyszczanie ścieków i recykling odpadów są świadczone w taki sposób, aby sprostać szczytowemu zapotrzebowaniu oraz zapewnić zrównoważony charakter turystyki na danym obszarze. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

≥ 95 % ścieków wytworzonych na obszarze turystycznym jest poddawane co najmniej oczyszczaniu wtórnemu lub oczyszczaniu trzeciego stopnia w odniesieniu do zrzutów do wrażliwych odbiorników wodnych, w tym podczas szczytu sezonu turystycznego. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

| 5. | Odsetek komunalnych odpadów stałych poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej |
| --- | --- |

5.

Odsetek komunalnych odpadów stałych poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej

%

Odsetek komunalnych odpadów stałych zbieranych na obszarze turystycznym, poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej.

obszar turystyczny

odpady

≥ 95 % komunalnych odpadów stałych jest przenoszonych ze składowisk i poddawanych recyklingowi lub fermentacji beztlenowej. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

| 6. | Odsetek przejazdów środkami transportu publicznego oraz przemieszczeń pieszych i rowerowych na obszarze turystycznym |
| --- | --- |

6.

Odsetek przejazdów środkami transportu publicznego oraz przemieszczeń pieszych i rowerowych na obszarze turystycznym

%

Odsetek przejazdów na obszarze turystycznym odbywanych przez turystów środkami transportu publicznego, pieszo i na rowerze.

obszar turystyczny

emisje

Usługi, w tym transport publiczny, zaopatrzenie w wodę, oczyszczanie ścieków i recykling odpadów są świadczone w taki sposób, aby sprostać szczytowemu zapotrzebowaniu oraz zapewnić zrównoważony charakter turystyki na danym obszarze. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

przejazdy środkami transportu publicznego oraz przemieszczenia piesze i rowerowe stanowią ≥ 80 % przemieszczeń wykonywanych przez turystów w miejskich obszarach turystycznych. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

| 7. | Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu |
| --- | --- |

7.

Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu

%

Stosunek energii odnawialnej wytwarzanej na miejscu na obszarze turystycznym do całkowitego zapotrzebowania na energię obszaru turystycznego pod względem ilości energii końcowej.

obszar turystyczny

emisje

—

(najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.2.3)

ORGANIZATORZY TURYSTYKI I BIURA PODRÓŻY

| 1. | Indywidualny poziom emisji gazów cieplarnianych w transporcie |
| --- | --- |

1.

Indywidualny poziom emisji gazów cieplarnianych w transporcie

kg CO2/pasażerokilometr

Zużycie paliwa/energii przez samoloty, autobusy, autokary i pociągi pozostające pod kontrolą organizatorów turystyki jest monitorowane, a od podwykonawców świadczących usługi transportowe wymaga się przedstawiania odpowiednich danych.

organizacja flota statków powietrznych/pojazdów

efektywność energetyczna

efektywne wykorzystanie materiałów

emisje

Organizatorzy turystyki nie oferują lotów do: (i) miejsc oddalonych o mniej niż 700 km; (ii) miejsc oddalonych o mniej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż osiem dni lub miejsc oddalonych o więcej niż 2 000 km na pobyt krótszy niż 14 dni. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.1)

Floty statków powietrznych organizatorów turystyki osiągają średni poziom jednostkowego zużycia paliwa wynoszący ≤ 2,7 litra na 100 pasażerokilometrów. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.1)

Średnie zużycie paliwa przez floty autobusów lub autokarów wynosi ≤ 0,75 litra na 100 pasażerokilometrów, a co najmniej 90 % floty jest zgodne z normą EURO V lub zasilane paliwami alternatywnymi. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.1)

| 2. | Odsetek emisji gazów cieplarnianych w transporcie skompensowanych jednostkami poświadczonej redukcji emisji |
| --- | --- |

2.

Odsetek emisji gazów cieplarnianych w transporcie skompensowanych jednostkami poświadczonej redukcji emisji

%

Odsetek emisji CO2 skompensowanych nabytymi jednostkami poświadczonej redukcji emisji. W odniesieniu do kompensacji emisji w lotnictwie należy stosować odpowiedni wskaźnik wymuszenia radiacyjnego.

organizacja flota statków powietrznych/pojazdów

efektywność energetyczna

efektywne wykorzystanie materiałów

emisje

Emisje gazów cieplarnianych w transporcie pochodzące ze wszystkich sprzedanych pakietów turystycznych kompensowane są automatycznie przez bezpośrednie inwestowanie projekty dotyczące unikania gazów cieplarnianych lub przez nabywanie jednostek poświadczonej redukcji emisji. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.1)

| 3. | Odsetek usług zakwaterowania (na podstawie osobodni lub wg wartości sprzedaży) spełniających szczególne kryteria środowiskowe |
| --- | --- |

3.

Odsetek usług zakwaterowania (na podstawie osobodni lub wg wartości sprzedaży) spełniających szczególne kryteria środowiskowe

%

Wskaźnik ten obejmuje normy środowiskowe określone przez stronę trzecią (np. oznakowanie ekologiczne UE, Nordic Swan), jak również zgodność z określonym zestawem wymogów

organizacja

wszystkie

≥ 90 % usług zakwaterowania, na podstawie wartości sprzedaży lub liczby noclegów, spełnia wymogi środowiskowe (najlepiej potwierdzone w procesie certyfikacji przez stronę trzecią). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.2)

| 4. | Odsetek usług objętych programami poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym |
| --- | --- |

4.

Odsetek usług objętych programami poprawy stanu środowiska na obszarze turystycznym

%

Wskaźnik odnosi się do odsetka usług, do których poprawy przyczynił się organizator turystyki w każdym z obsługiwanych przez siebie większych obszarów.

obszar turystyczny i organizacja

wszystkie

Organizator turystyki działa na rzecz poprawy stanu środowiska: (i) podnosząc efektywność środowiskową łańcucha dostaw; (ii) wpływając na zarządzanie obszarem turystycznym; (iii) uczestnicząc w bezpośrednich programach poprawy. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.3)

| 5. | Odsetek sprzedawanych produktów turystycznych wiodących pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mających oznakowanie ekologiczne) (pod względem wartości) |
| --- | --- |

5.

Odsetek sprzedawanych produktów turystycznych wiodących pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mających oznakowanie ekologiczne) (pod względem wartości)

%

Odsetek według wartości wiodących pod względem zrównoważonego rozwoju pakietów turystycznych (np. mających austriackie oznakowanie ekologiczne dla pakietów turystycznych) spośród wszystkich produktów sprzedanych przez organizatora.

organizacja

wszystkie

Organizator turystyki promuje zrównoważone pakiety turystyczne w popularnych materiałach reklamowych. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.4)

Pakiety turystyczne wiodące pod względem zrównoważonego rozwoju (np. mające austriackie oznakowanie ekologiczne dla pakietów turystycznych) mają udział w sprzedaży wynoszący co najmniej 10 %. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.4)

Organizator turystyki stosuje skuteczne metody marketingu i komunikacji w celu zachęcania do dokonywania bardziej zrównoważonych wyborów pakietów turystycznych. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.4)

Organizator turystyki udostępnia wszystkim swoim klientom właściwe dla danego obszaru turystycznego informacje w celu propagowania zrównoważonych wzorców zachowania na tym obszarze. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.4)

| 6. | Zużycie papieru w przeliczeniu na klienta |
| --- | --- |

6.

Zużycie papieru w przeliczeniu na klienta

g/klient

Ilość zużywanego papieru na jednego klienta.

organizacja

efektywne wykorzystanie materiałów

odpady

emisje

Papierowe materiały biurowe i promocyjne: (i) w miarę możliwości unika się ich stosowania; (ii) używanie papieru w 100 % pochodzącego z recyklingu lub mającego certyfikat środowiskowy (np. oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC); (iii) drukowanie z wykorzystaniem usług posiadających certyfikat środowiskowy (np. EMAS, ISO 14001) (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.5)

| 7. | Certyfikacja środowiskowa papieru i usług drukowania |
| --- | --- |

7.

Certyfikacja środowiskowa papieru i usług drukowania

(tak/nie)

Ten wskaźnik określa, czy wykorzystywany papier ma certyfikat środowiskowy (np. oznakowanie ekologiczne UE, FSC) i czy usługi drukowania świadczy usługodawca posiadający certyfikat środowiskowy.

organizacja

efektywne wykorzystanie materiałów

odpady

Papierowe materiały biurowe i promocyjne: (i) w miarę możliwości unika się ich stosowania; (ii) używanie papieru w 100 % pochodzącego z recyklingu lub mającego certyfikat środowiskowy (np. oznakowanie ekologiczne, FSC, PEFC); (iii) drukowanie z wykorzystaniem usług posiadających certyfikat środowiskowy (np. EMAS, ISO 14001) (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.5)

| 8. | Indywidualny poziom emisji CO2 pochodzących z działalności detalicznej i biurowej |
| --- | --- |

8.

Indywidualny poziom emisji CO2 pochodzących z działalności detalicznej i biurowej

kg CO2/klient

kg CO2/ m2 rocznie

Za pomocą tego wskaźnika mierzy się ilość CO2 pochodzącego z działalności detalicznej i biurowej. Może on być wyrażony jako wielkość emisji na klienta lub wielkość emisji na powierzchnię sprzedażową i biurową oraz rok.

organizacja

emisje

Wdrażane są plany zarządzania energią i gazami cieplarnianymi, a zużycie energii i emisje gazów cieplarnianych związane z działalnością detaliczną i biurową są raportowane w przeliczeniu na m2 powierzchni sprzedażowej i biurowej rocznie oraz na klienta. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.5)

| 9. | Roczne zużycie wody w budynkach biurowych na pracownika |
| --- | --- |

9.

Roczne zużycie wody w budynkach biurowych na pracownika

l/pracownik rocznie

Wskaźnik ten dotyczy rocznego zużycia wody w budynkach biurowych podzielonego przez liczbę osób pracujących w tych budynkach.

organizacja

woda

Zużycie wody wynosi ≤ 2,0 m3 na pracownika rocznie (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.3.5)

OBIEKTY ZAKWATEROWANIA

| 1. | Zużycie wody na osobodzień |
| --- | --- |

1.

Zużycie wody na osobodzień

l/osobodzień

Zużycie wody w pomieszczeniach mieszkalnych jest mierzone w skali roku, w przeliczeniu na liczbę osobodni.

Zużycie wody na duże baseny lub restauracje obsługujące w dużej części osoby niebędące gośćmi hotelowymi może być wyłączone z tego wskaźnika do celów analizy porównawczej obiektów zakwaterowania.

hotel lub równoważny obiekt

(może być agregowany do poziomu organizacji)

stosowanie podliczników w obiektach zakwaterowania

woda

wdrożenie planu gospodarowania wodą dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej wszystkich głównych procesów i obszarów zużycia wody; (ii) regularna kontrola i konserwacja urządzeń oraz „nieszczelności” w systemie zaopatrzenia w wodę (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.1)

Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 140 l na osobodzień w hotelach z pełną obsługą oraz ≤ 100 l na osobodzień w obiektach, gdzie większość łazienek jest dzielona między pokoje (np. schroniska). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.1)

| 2. | Waga prania na osobodzień |
| --- | --- |

2.

Waga prania na osobodzień

kg prania/osobodzień

Całkowita waga prania na osobodzień. Wskaźnik ten zależy od współczynnika ponownego wykorzystania oraz ilości, rozmiaru i gęstości tkanin.

obiekt zakwaterowania

woda

efektywność energetyczna

Zmniejszenie ilości prania o co najmniej 30 % dzięki ponownemu wykorzystywaniu ręczników i pościeli. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.3)

| 3. | Zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń pod względem aktywnych składników chemicznych na osobodzień |
| --- | --- |

3.

Zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń pod względem aktywnych składników chemicznych na osobodzień

g/osobodzień

Wskaźnik ten obejmuje wszystkie produkty chemiczne do sprzątania i zmywania naczyń (z wyłączeniem detergentów do prania, specjalnych środków czyszczących i środków do czyszczenia basenów). Ilość zużytych środków należy podawać według ilości aktywnych składników chemicznych.

obiekt zakwaterowania

odpady

Zużycie produktów chemicznych do sprzątania i zmywania naczyń (z wyłączeniem detergentów przeznaczonych do prania, specjalnych środków czyszczących i środków do czyszczenia basenów) wynoszące ≤ 10 gramów aktywnych składników chemicznych na osobodzień. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.3)

| 4. | Odsetek chemikaliów i tekstyliów opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I wg ISO |
| --- | --- |

4.

Odsetek chemikaliów i tekstyliów opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I wg ISO

%

Odsetek opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I wg ISO substancji chemicznych (środków czyszczących, mydeł, szamponów itp.) i tkanin.

obiekt zakwaterowania

odpady

Co najmniej 80 % (wg wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) uniwersalnych środków czyszczących, detergentów do urządzeń sanitarnych, mydeł i szamponów używanych w obiekcie zakwaterowania ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. oznakowanie ekologiczne UE) (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.3)

| 5. | Zużycie wody na kilogram prania |
| --- | --- |

5.

Zużycie wody na kilogram prania

l/kg prania

Wskaźnik ten mierzy zużycie wody w pełnym cyklu prania na kilogram bielizny.

pralnia w obiekcie zakwaterowania

woda

W przypadku prania na niewielką skalę wszystkie nowe pralki dla gospodarstw domowych mają unijną klasę efektywności energetycznej A+++, a średnie zużycie wody przez pralki przemysłowe wynosi ≤ 7 l na kg prania.

Całkowite zużycie wody w całym cyklu prania w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 5 l na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 9 l na kg tkanin w restauracjach. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.5)

| 6. | Zużycie energii na kilogram prania |
| --- | --- |

6.

Zużycie energii na kilogram prania

kWh/kg prania

Wskaźnik ten mierzy zużycie energii w pełnym cyklu prania na kilogram bielizny.

pralnia w obiekcie zakwaterowania

efektywność energetyczna

Całkowite zużycie energii podczas prania na miejscu na niewielką skalę wynosi ≤ 2,0 kWh na kg tkaniny (wysuszonej i wyprasowanej bielizny) (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.4)

Całkowite zużycie energii na wysuszoną i wyprasowaną bieliznę w przypadku prania na dużą skalę wynoszące ≤ 0,90 kWh na kg tkanin w obiektach zakwaterowania i ≤ 1,45 kWh na kg tkanin w restauracjach. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.5)

| 7. | Odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne |
| --- | --- |

7.

Odsetek detergentów do prania mających oznakowanie ekologiczne

%

Odsetek stosowanych detergentów do prania opatrzonych oznakowaniem ekologicznym.

pralnia w obiekcie zakwaterowania

odpady

Co najmniej 80 % detergentów wykorzystywanych do prania na małą skalę (według wagi aktywnego składnika lub kupowanych ilości) ma oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. Nordic Swan, Blaue Engel, oznakowanie ekologiczne UE). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.4)

W przypadku prania na dużą skalę używanie wyłącznie profesjonalnych detergentów do prania spełniających kryteria oznakowania ekologicznego typu I wg ISO (np. oznakowania ekologicznego UE, Nordic Swan) oraz odpowiednie ich dozowanie. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.5)

| 8. | Usługi pralnicze z oznakowaniem ekologicznym |
| --- | --- |

8.

Usługi pralnicze z oznakowaniem ekologicznym

(tak/nie)

Wskaźnik ten dotyczy korzystania z usług pralniczych zewnętrznego usługodawcy spełniającego kryteria oznakowania ekologicznego typu I wg ISO.

usługodawca świadczący usługi pralnicze dla obiektu zakwaterowania

woda

efektywność energetyczna

Całość prania zlecanego na zewnątrz jest wykonywana przez usługodawcę, który posiada oznakowanie ekologiczne typu I wg ISO (np. Nordic Swan), a całość wykonywanego na miejscu prania na dużą skalę lub prania zlecanego usługodawcom nieposiadającym certyfikatów spełnia odpowiednie kryteria. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.5)

| 9. | Wdrożenie planu ekologicznego utrzymania basenu |
| --- | --- |

9.

Wdrożenie planu ekologicznego utrzymania basenu

(tak/nie)

Wdrożenie planu ekologicznego utrzymania basenu obejmuje monitorowanie zużycia wody, energii i substancji chemicznych.

obiekt zakwaterowania

woda

efektywność energetyczna

efektywne wykorzystanie materiałów

Wdrożenie planu oszczędności dla basenów i ośrodków odnowy biologicznej, obejmującego: (i) analiza porównawcza jednostkowego zużycia wody, energii i chemikaliów na potrzeby basenów i ośrodków odnowy biologicznej, w przeliczeniu na m2 powierzchni basenu i na osobodzień; (ii) minimalizacja zużycia chloru dzięki optymalizacji dozowania i stosowaniu uzupełniającej dezynfekcji, takiej jak ozonowanie i promieniowanie UV. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.6)

| 10. | Wprowadzenie systemu recyklingu szarej wody lub wód opadowych |
| --- | --- |

10.

Wprowadzenie systemu recyklingu szarej wody lub wód opadowych

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy założono i stosuje się system wykorzystania szarej wody do celów wewnętrznych lub zewnętrznych (np. nawadniania) lub system wykorzystania wód opadowych do celów wewnętrznych (np. do spłukiwania toalet).

obiekt zakwaterowania

na poziomie organizacji: % obiektów

woda

Instalacja systemu recyklingu wód opadowych zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę w pomieszczeniach lub systemu recyklingu szarej wody zaspokajającego zapotrzebowanie na wodę na zewnątrz. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.4.7)

| 11. | Wytwarzanie odpadów na osobodzień |
| --- | --- |

11.

Wytwarzanie odpadów na osobodzień

kg/osobodzień

Wskaźnik ten dotyczy całkowitej ilości wytwarzanych odpadów (segregowanych i niesegregowanych).

Jego celem jest ocena skuteczności środków zapobiegania powstawaniu odpadów (np. ponownego wykorzystania).

co najmniej hotel lub równoważny obiekt (może być agregowany do poziomu organizacji)

obszar źródłowy (np. kuchnia, obsługa hotelowa)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

Całkowita ilość wytwarzanych odpadów (segregowanych i niesegregowanych) wynosząca ≤ 0,6 kg na osobodzień. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.5.1)

| 12. | Odsetek odpadów wysyłanych do ponownego wykorzystania lub recyklingu |
| --- | --- |

12.

Odsetek odpadów wysyłanych do ponownego wykorzystania lub recyklingu

%

Wskaźnik ten określa ilość odpadów (wyrażoną wagowo), która jest segregowana i wysyłana do recyklingu.

hotel lub równoważny obiekt

(może być agregowany do poziomu organizacji)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

Co najmniej 84 % odpadów, w przeliczeniu na wagę, jest wysyłane do recyklingu. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.5.2)

| 13. | Ilość niesegregowanych odpadów wytwarzanych na osobodzień |
| --- | --- |

13.

Ilość niesegregowanych odpadów wytwarzanych na osobodzień

kg/osobodzień

Wskaźnik ten mierzy ilość wytworzonych odpadów niepoddanych segregacji i nieprzeznaczonych do recyklingu.

hotel lub równoważny obiekt

(może być agregowany do poziomu organizacji)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

Ilość niesegregowanych przesyłanych do unieszkodliwienia wynosi ≤ 0,16 kg na osobodzień. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.5.2)

| 14. | Efektywność oczyszczania ścieków na miejscu |
| --- | --- |

14.

Efektywność oczyszczania ścieków na miejscu

% usuwanego BZT5, ChZT, azotu ogólnego, fosforu ogólnego

stężenie BZT5, ChZT, azotu ogólnego, fosforu ogólnego w ścieku końcowym (mg/l)

Ten wskaźnik dotyczy efektywności systemów oczyszczania ścieków na miejscu (jeżeli istnieją).

hotel lub równoważny obiekt

odpady

woda

Jeżeli wysłanie ścieków do centralnych oczyszczalni nie jest możliwe, oczyszczanie ścieków na miejscu obejmuje oczyszczanie wstępne (sito/krata, wyrównywanie i osadzanie), po którym następuje oczyszczanie biologiczne z usunięciem > 95 % BZT5, nitryfikacją > 90 %, i fermentacją beztlenową osadu nadmiernego (poza obiektem). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.5.3)

| 15. | Wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu |
| --- | --- |

15.

Wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy plan gospodarowania energią dla danego obiektu, obejmujący stosowanie podliczników do wszystkich głównych procesów zużycia energii, jest realizowany i czy zużycie energii pierwotnej i emisje CO2 związane z energią zostały obliczone i zgłoszone.

hotel lub równoważny obiekt oraz poziom organizacji (wartość zagregowana)

efektywność energetyczna

Wdrożenie planu gospodarowania energią dla danego obiektu, obejmującego: (i) stosowanie podliczników i analizy porównawczej do wszystkich głównych procesów zużycia energii; (ii) obliczanie i raportowanie zużycia energii pierwotnej oraz emisji CO2 związanych z energią (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.1)

| 16. | Jednostkowe zużycie energii |
| --- | --- |

16.

Jednostkowe zużycie energii

kWh/m2·rocznie

Całkowite zużycie energii na jednostkę powierzchni i rocznie pod względem ilości energii końcowej.

Nie należy odejmować zużycia energii ze źródeł odnawialnych wytworzonej na miejscu.

Jeżeli energię do ogrzewania i chłodzenia można oddzielić od innych procesów zużycia energii, zaleca się zgłaszanie jej oddzielnie.

hotel lub równoważny obiekt oraz poziom organizacji (wartość zagregowana)

efektywność energetyczna

W odniesieniu do istniejących budynków końcowe zużycie energii na systemy HVAC (ogrzewanie, wentylacja i klimatyzacja) oraz ogrzewanie wody wynoszące ≤ 75 kWh lub całkowite końcowe zużycie energii wynoszące ≤ 180 kWh, na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni rocznie. (najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego 3.6.1, 3.6.2 i 3.6.3)

W przypadku nowych budynków charakterystyka energetyczna budynku jest zgodna z normami Passive House i Minergie-P lub równoważnymi. (najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego 3.6.2 i 3.6.3)

W miarę możliwości przedkłada się wodne pompy ciepła i/lub ogrzewanie/chłodzenie geotermalne nad konwencjonalne systemy ogrzewania i chłodzenia, a pompy ciepła spełniają kryteria oznakowania ekologicznego UE. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.4)

Całkowite zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 80 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.5)

| 17. | Moc zainstalowana oświetlenia |
| --- | --- |

17.

Moc zainstalowana oświetlenia

W/m2

Moc zainstalowana oświetlenia zaspokajająca zapotrzebowanie na oświetlenie na jednostkę powierzchni.

Innym dobrym wskaźnikiem technicznym jest lumen/m2, ale efektywność energetyczna jest bardziej powiązana z mocą zainstalowaną mierzoną w W/m2.

hotel lub równoważny obiekt

efektywność energetyczna

Moc zainstalowana oświetlenia wynosząca ≤ 10 W na m2. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.5)

Zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 25 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.5)

Całkowite zużycie energii elektrycznej do celów oświetlenia wynoszące ≤ 80 kWh na m2 ogrzewanej lub chłodzonej powierzchni podłogowej rocznie. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.5)

| 18. | Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu |
| --- | --- |

18.

Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu

%

Stosunek energii odnawialnej wytwarzanej na miejscu w obiekcie zakwaterowania do całkowitego zużycia energii w obiekcie zakwaterowania pod względem ilości energii końcowej.

hotel lub równoważny obiekt oraz poziom organizacji (wartość zagregowana)

efektywność energetyczna

Ekwiwalent 50 % rocznie zużywanej energii w obiekcie jest wytwarzany ze źródeł odnawialnych na miejscu. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.6)

| 19. | Stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii |
| --- | --- |

19.

Stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy obiekt zakwaterowania nabywa energię z certyfikowanych źródeł odnawialnych poza obiektem (np. energię elektryczną ze źródeł odnawialnych).

Certyfikat musi gwarantować, że nabywana energia ze źródeł odnawialnych nie jest już uwzględniona przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców wytwarzania energii elektrycznej.

hotel lub równoważny obiekt oraz poziom organizacji (wartość zagregowana)

efektywność energetyczna

100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.6.6)

RESTAURACJE I KUCHNIE HOTELOWE

| 1. | Odsetek składników mających certyfikat środowiskowy (wg wartości) |
| --- | --- |

1.

Odsetek składników mających certyfikat środowiskowy (wg wartości)

%

Wskaźnik ten dotyczy składników certyfikowanych zgodnie z odpowiednimi normami środowiskowymi (np. dotyczącymi produktów organicznych, MSC).

kluczowy nabywany składnik (może być agregowany do poziomu organizacji)

wszystkie

Organizacja jest w stanie przedstawić udokumentowane informacje, a przynajmniej kraj pochodzenia, dotyczące wszystkich głównych składników. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.1)

Co najmniej 60 % produktów spożywczych i napojów, przez wartość zamówienia, jest ekologicznie certyfikowane (np. organiczne). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.1)

| 2. | Wytwarzanie odpadów organicznych (kg na gościa) |
| --- | --- |

2.

Wytwarzanie odpadów organicznych (kg na gościa)

kg/osoba

Całkowita ilość wytworzonych odpadów organicznych podzielona przez liczbę nakryć (gości).

kuchnia lub hotel (może być agregowany do poziomu organizacji)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

Całkowita ilość wytwarzanych odpadów organicznych wynosząca ≤ 0,25 kg na gościa restauracji, ilość możliwych do uniknięcia wytworzonych odpadów wynosząca ≤ 0,18 kg na gościa restauracji. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.2)

| 3. | Odsetek odpadów organicznych kierowanych do fermentacji beztlenowej, odzysku energii, kompostowania na miejscu lub poza zakładem |
| --- | --- |

3.

Odsetek odpadów organicznych kierowanych do fermentacji beztlenowej, odzysku energii, kompostowania na miejscu lub poza zakładem

%

Kuchnie restauracyjne i hotelowe powinny raportować osobno ilości odpadów organicznych kierowanych do fermentacji beztlenowej, odzysku energii, kompostowania na miejscu lub poza zakładem, jako odsetek całkowitej ilości wytwarzanych odpadów organicznych.

kuchnia lub hotel (może być agregowany do poziomu organizacji)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

≥ 95 % odpadów organicznych jest segregowane i niekierowane na składowiska oraz, jeżeli to możliwe, poddawane fermentacji beztlenowej lub odzyskowi energii. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.2)

| 4. | Zużycie wody w kuchni na gościa |
| --- | --- |

4.

Zużycie wody w kuchni na gościa

l/osoba

Stosunek całkowitego zużycia wody w kuchni do liczby nakryć (gości).

Do zużycia wody przyczyniają się liczne procesy i najlepiej, gdyby monitorowanie odbywało się na poziomie procesu (zmywania, zużycia wody z kranu, parowarów itp.).

co najmniej kuchnia lub hotel (może być agregowany do poziomu organizacji)

proces

woda

efektywność energetyczna

Wdrożenie planu gospodarowania wodą w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia wody w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia wody. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.3)

| 5. | Odsetek chemikaliów do zmywania i sprzątania pomieszczeń kuchennych mających oznakowanie ekologiczne |
| --- | --- |

5.

Odsetek chemikaliów do zmywania i sprzątania pomieszczeń kuchennych mających oznakowanie ekologiczne

%

Ten wskaźnik określa odsetek produktów chemicznych do zmywania naczyń i sprzątania pomieszczeń kuchennych, opatrzonych oznakowaniem ekologicznym typu I według ISO.

obiekt zakwaterowania

odpady

Co najmniej 70 % kupowanych ilości chemicznych środków czyszczących (z wyjątkiem środków do czyszczenia piekarników) do zmywania naczyń i sprzątania ma oznakowane ekologiczne (np. oznakowanie ekologiczne UE). (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.3)

| 6. | Jednostkowe zużycie energii na gościa |
| --- | --- |

6.

Jednostkowe zużycie energii na gościa

kWh/osoba

Całkowite zużycie energii w kuchni, podzielone przez liczbę nakryć.

Wskaźnik ten obejmuje wszystkie źródła energii (np. energię elektryczną, gaz ziemny, LPG).

Do zużycia wody przyczyniają się liczne procesy i najlepiej, gdyby monitorowanie odbywało się na poziomie procesu (gotowania, chłodzenia, zmywania naczyń itp.).

co najmniej kuchnia lub hotel (może być agregowany do poziomu organizacji)

proces

efektywność energetyczna

Wdrożenie planu gospodarowania energią w kuchni, obejmującego monitorowanie i raportowanie całkowitego zużycia energii w kuchni na gościa oraz określenie środków priorytetowych w celu zmniejszenia zużycia energii. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.7.4)

POLA KEMPINGOWE

| 1. | Udostępnienie gościom informacji/szkoleń środowiskowych |
| --- | --- |

1.

Udostępnienie gościom informacji/szkoleń środowiskowych

(tak/nie)

Wskaźnik ten odnosi się do dostępności informacji dotyczących np. opcji mobilności o niskim wpływie na środowisko (np. rowerów, transportu publicznego, pojazdów elektrycznych), do zapewniania szkoleń o tematyce ekologicznej i spacerów przyrodniczych.

pole kempingowe

wszystkie

Przedsiębiorstwo oferujące zakwaterowanie zachęca gości do zachowań i działań przyjaznych dla środowiska i ułatwia je oraz zapewnia edukację ekologiczną dla gości w ramach działań i kursów prowadzonych na miejscu. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.1)

| 2. | Wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną |
| --- | --- |

2.

Wdrożenie planu zarządzania różnorodnością biologiczną

(tak/nie)

Wskaźnik ten dotyczy wdrażania planu zarządzania różnorodnością biologiczną na polu kempingowym.

pole kempingowe

różnorodność biologiczna

Utrzymanie lub zwiększenie różnorodności biologicznej na terenie obiektu dzięki sadzeniu gatunków rodzimych, tworzeniu schronień dla miejscowych gatunków zwierząt, zakładaniu, w miarę możliwości, „zielonych” lub „brązowych dachów” oraz dzięki zmniejszaniu stosowania środków chemicznych, ograniczaniu oświetlenia i hałasu. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.2)

Minimalizacja zanieczyszczenia świetlnego i zakłócania życia dzikiej fauny i flory dzięki instalacji energooszczędnych i ustawionych pod odpowiednim kątem lamp sterowanych zegarem lub czujnikiem ruchu do celów oświetlenia zewnętrznego bez światła skierowanego w górę. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.2)

Minimalizacja zużycia wody dzięki sadzeniu gatunków rodzimych i mulczowaniu oraz instalacji sterowanych systemów nawadniających zasilanych, w miarę możliwości, szarą wodą. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.2)

| 3. | Jednostkowe zużycie energii na gościa |
| --- | --- |

3.

Jednostkowe zużycie energii na gościa

kWh/osoba

Całkowite zużycie energii na polu kempingowym na jednego gościa pod względem ilości energii końcowej.

Należy jasno określić, czy liczba ta obejmuje energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu – jej ilość można również podać oddzielnie.

Zużycie energii w budynkach i kuchniach można również zgłaszać osobno w kWh/m2·rocznie i w kWh na gościa.

pole kempingowe (może być agregowany do poziomu organizacji)

proces

efektywność energetyczna

Jednostkowe końcowe zużycie energii (z wyłączeniem energii odnawialnej wytwarzanej na miejscu) wynoszące ≤ 2,0 kWh na osobodzień. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.3)

| 4. | Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu |
| --- | --- |

4.

Odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu

%

Wskaźnik ten jest liczony jako odsetek końcowego zapotrzebowania na energię zaspokajanego przez energię ze źródeł odnawialnych wytwarzaną na miejscu.

pole kempingowe (może być agregowany do poziomu organizacji)

proces

efektywność energetyczna

—

(najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.3)

| 5. | Stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii |
| --- | --- |

5.

Stosowanie poświadczonych jednostek odnawialnych źródeł energii

(tak/nie)

Wskaźnik ten określa, czy obiekt zakwaterowania nabywa energię z certyfikowanych źródeł odnawialnych poza obiektem (np. energię elektryczną ze źródeł odnawialnych).

Certyfikat musi gwarantować, że nabywana energia ze źródeł odnawialnych nie jest już uwzględniona przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców wytwarzania energii elektrycznej.

pole kempingowe (może być agregowany do poziomu organizacji)

proces

efektywność energetyczna

100 % energii elektrycznej pochodzi z identyfikowalnych odnawialnych źródeł energii elektrycznej nieuwzględnionych jeszcze przez inną organizację lub w krajowej średniej strukturze udziału surowców do wytwarzania energii elektrycznej lub mających mniej niż dwa lata. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.3)

| 6. | Zużycie wody na osobodzień |
| --- | --- |

6.

Zużycie wody na osobodzień

l/osobodzień

Zużycie wody na terenie kempingu jest mierzone w skali roku i dzielone przez liczbę osobodni.

Zużycie wody na duże baseny lub restauracje obsługujące w dużej części osoby niebędące gośćmi hotelowymi może być wyłączone z tego wskaźnika do celów analizy porównawczej obiektów zakwaterowania.

pole kempingowe (może być agregowany do poziomu organizacji)

woda

Całkowite zużycie wody wynoszące ≤ 94 litry na osobodzień na cztero- i pięciogwiazdkowych kempingach z pełną infrastrukturą oraz zużycie wody wynoszące ≤ 58 litrów na osobodzień na wszystkich pozostałych polach kempingowych. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.4)

| 7. | Ilość niesegregowanych odpadów wytwarzanych na osobodzień |
| --- | --- |

7.

Ilość niesegregowanych odpadów wytwarzanych na osobodzień

kg/osobodzień

Wskaźnik ten mierzy ilość wytworzonych odpadów niepoddanych segregacji.

co najmniej pole kempingowe lub obiekt równoważny

(może być agregowany do poziomu organizacji)

odpady

efektywne wykorzystanie materiałów

Całkowita ilość odpadów resztkowych przeznaczanych do unieszkodliwienia wynosząca ≤ 0,2 kg na osobodzień. (najlepsza praktyka zarządzania środowiskowego 3.8.5)

---

(1)  
  Dz.U. L 342 z 22.12.2009, s. 1.

(2)  Sprawozdanie naukowe i polityczne jest publicznie dostępne na stronach internetowych JRC/IPTS pod adresem: http://susproc.jrc.ec.europa.eu/activities/emas/documents/TourismBEMP.pdf. Wnioski dotyczące najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego i ich stosowania oraz szczegółowych wskaźników efektywności środowiskowej i kryteriów doskonałości określonych w niniejszym sektorowym dokumencie referencyjnym opierają się na ustaleniach udokumentowanych w sprawozdaniu naukowym i politycznym. W sprawozdaniu tym można znaleźć wszystkie podstawowe informacje i szczegóły techniczne.

(3)  Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1836/93 z dnia 29 czerwca 1993 r. dopuszczające dobrowolny udział spółek sektora przemysłowego w systemie zarządzania środowiskiem i audytu środowiskowego we Wspólnocie (Dz.U. L 168 z 10.7.1993, s. 1).

(4)  Rozporządzenie (WE) nr 761/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 marca 2001 r. dopuszczające dobrowolny udział organizacji w systemie zarządzania środowiskiem i audytu środowiskowego we Wspólnocie (EMAS) (Dz.U. L 114 z 24.4.2001, s. 1).

(5)  Zgodnie z sekcją B lit. e) w załączniku IV do rozporządzenia w sprawie EMAS deklaracja środowiskowa zawiera: streszczenie dostępnych danych dotyczących efektów działalności środowiskowej organizacji w porównaniu z jej celami i zadaniami środowiskowymi, w odniesieniu do znaczącego wpływu organizacji na środowisko. Sprawozdawczość obejmuje główne wskaźniki i inne istniejące stosowne wskaźniki efektywności środowiskowej określone w sekcji C. Sekcja C w załączniku IV stanowi, że: każda organizacja składa co roku raport na temat efektów swojej działalności środowiskowej, odnosząc się do bardziej szczegółowych aspektów środowiskowych określonych w jej deklaracji środowiskowej oraz uwzględnia sektorowe dokumenty referencyjne, o których mowa w art. 46, jeśli są dostępne.

(6)  Rozporządzenie (WE) nr 1893/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2 i zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3037/90 oraz niektóre rozporządzenia WE w sprawie określonych dziedzin statystycznych (Dz.U. L 393 z 30.12.2006, s. 1).

(7)  Niniejszy dokument nie dotyczy bezpośrednio sektora rejsów wycieczkowych. Jednak niektóre z najlepszych praktyk zarządzania środowiskowego opisanych mogą w pewnym stopniu mieć zastosowanie również do rejsów wycieczkowych.

(8)  http://ec.europa.eu/environment/ecolabel/products-groups-and-criteria.html

(9)  ETIS jest zestawem narzędzi zarządczych i informacyjnych opracowanych, by pomagać obszarom turystycznym w monitorowaniu i ocenie ich wyników w zakresie zrównoważonej turystyki w odniesieniu do wyznaczonych przez siebie celów. Więcej informacji można znaleźć na stronie: http://ec.europa.eu/growth/sectors/tourism/offer/sustainable/indicators/index_en.htm

(10)  CFC – chlorofluorowęglowodór; HCFC – wodorofluorowęglowodór.

(11)  Zarządzanie obszarami turystycznymi oznacza koordynację wszystkich zainteresowanych podmiotów publicznych i prywatnych, zazwyczaj przez organ publiczny z udziałem lub bez udziału podmiotów prywatnych, mającą na celu wspieranie rozwoju turystyki na miejscu, obejmującą podejmowanie strategicznych decyzji, wdrażanie działań w ramach polityki, zachowywanie i promowanie dziedzictwa kulturalnego i naturalnego oraz związanych z nim atrakcji turystycznych, koordynację imprez/festiwali, pozyskiwanie funduszy na projekty związane z turystyką, ułatwianie współpracy między przedsiębiorstwami, zapewnianie infrastruktury i zaplecza usługowego.

(12)  Małe przedsiębiorstwo definiuje się jako przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 50 osób i którego roczny obrót lub roczna suma bilansowa nie przekraczają 10 mln EUR (zalecenie Komisji 2003/361/WE).

(13)  W ramach serii norm środowiskowych ISO 14000 Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna opracowała podserię (ISO 14020) specyficzną dla oznakowania środowiskowego, które obejmuje trzy rodzaje systemów oznakowania. W tym kontekście oznakowanie ekologiczne „typu I” jest opartym na wielu kryteriach oznakowaniem opracowanym przez stronę trzecią. Przykładami na poziomie UE jest „oznakowanie ekologiczne UE” a na poziomie krajowym lub wielostronnym – „Blaue Engel”, austriackie oznakowanie ekologiczne i skandynawskie oznakowanie „Nordic Swan”.

(14)  Można tego dokonać w ramach wdrażania systemu zarządzania energią zgodnie z normą ISO 50001.

(15)  Bielizna pościelowa wykonana z mieszanek bawełny i poliestru ma dłuższą trwałość i wymaga prania z mniejszym zużyciem energii niż wykonana z czystej bawełny.

(16)  Można tego dokonać w ramach wdrażania systemu zarządzania energią zgodnie z normą ISO 50001.

(17)  Passive House i Minergie-P to dwa przykłady norm budowlanych bardzo ambitnych pod względem efektywności energetycznej. Ich wymogi są opisane odpowiednio na stronach: http://www.passiv.de/en/02_informations/02_passive-house-requirements/02_passive-house-requirements.htm i http://www.minergie.ch/minergie_fr.html

(18)  Bardziej szczegółowe najlepsze praktyki zarządzania środowiskowego dotyczące ulepszenia przegród zewnętrznych i, szerzej, zrównoważenia środowiskowego budynków, opisano w sektorowym dokumencie referencyjnym EMAS dla sektora budowlanego, który zostanie wkrótce opublikowany.

---