# Επίσημη Εφημερίδα C 43/2010

| | ISSN 1725-2415
  doi:10.3000/17252415.C_2010.043.ell |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 43 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 53ό έτος19 Φεβρουαρίου 2010 |

ISSN 1725-2415

doi:10.3000/17252415.C_2010.043.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

53ό έτος19 Φεβρουαρίου 2010

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | II   Ανακοινώσεις |
| | ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2010/C 043/01 | Κατάλογος και περιγραφή των μεθόδων ανάλυσης που αναφέρονται στο άρθρο 120ζ πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου [δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 606/2009 της Επιτροπής, της 10ης Ιουλίου 2009
  ] | 1 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

II   Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2010/C 043/01

Κατάλογος και περιγραφή των μεθόδων ανάλυσης που αναφέρονται στο άρθρο 120ζ πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου [δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 606/2009 της Επιτροπής, της 10ης Ιουλίου 2009
  ]

[δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 606/2009 της Επιτροπής, της 10ης Ιουλίου 2009

]

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ, ΤΑ ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 19.2.2010 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 43/1 |
| --- | --- | --- | --- |

19.2.2010

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 43/1

---

Κατάλογος και περιγραφή των μεθόδων ανάλυσης που αναφέρονται στο άρθρο 120ζ πρώτο εδάφιο του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1234/2007 του Συμβουλίου (1)

[δημοσιεύονται σύμφωνα με το άρθρο 15 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 606/2009 της Επιτροπής, της 10ης Ιουλίου 2009
   (2)
  ]

2010/C 43/01

Στον πίνακα που ακολουθεί εμφαίνεται συγκεντρωτικός κατάλογος των μεθόδων ανάλυσης οι οποίες εφαρμόζονται για τον έλεγχο των ορίων και των απαιτήσεων των κοινοτικών ρυθμίσεων για την παραγωγή αμπελοοινικών προϊόντων. Στην τρίτη στήλη παρατίθενται, για κάθε παράμετρο, τα στοιχεία αναφοράς της αντίστοιχης αναλυτικής μεθόδου, η οποία περιγράφεται στην πιο πρόσφατη έκδοση (2009) της Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης Οίνου και Γλεύκους του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV) που ήταν διαθέσιμη κατά την ημερομηνία της παρούσας δημοσίευσης. Για κάθε παράμετρο, περιγράφονται μόνο οι μέθοδοι αναφοράς («Τύπος Ι» ή «Τύπος ΙΙ» στην ταξινόμηση του OIV), εκτός από τις παραμέτρους για τις οποίες δεν υπάρχει επί του παρόντος επικυρωμένη μέθοδος τύπου Ι ή ΙΙ. Η περιγραφή των μεθόδων παρατίθεται στο παράρτημα της ανακοίνωσης.

Υπόμνηση:

Στο παράρτημα Α τμήμα Ι της Συλλογής του OIV διατυπώνεται ο ορισμός των διαφόρων τύπων αναλυτικών μεθόδων και, ειδικότερα, του τύπου Ι (κριτηριακή μέθοδος αναφοράς), του τύπου ΙΙ (μέθοδος αναφοράς) και του τύπου IV (προσωρινή μέθοδος).

Οι μέθοδοι ανάλυσης μολύβδου και καδμίου περιγράφονται πλέον στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 333/2007 της Επιτροπής, της 28ης Μαρτίου 2007 (παράρτημα, μέρος Γ.3) (3). Εξάλλου, στο παράρτημα ΙΙ σημείο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 401/2006, της 23ης Φεβρουαρίου 2006 (4), καθορίζονται γενικά κριτήρια για τις μεθόδους ανάλυσης ωχρατοξίνης Α και, συνεπώς, δεν είναι απαραίτητη η περιγραφή ειδικής για τα αμπελοοινικά προϊόντα μεθόδου όσον αφορά την ουσία αυτή.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

| Αριθ. | Παράμετρος | Μέθοδος της Συλλογής του OIV | Τύπος |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Πυκνότητα / ειδικό βάρος | AS-2-01-MASVOL | I |
| 2 | Δείκτης διάθλασης | AS-2-02-SUCREF | I |
| 3 | Ολικό στερεό υπόλειμμα | AS-2-03-EXTSEC | I |
| 4 | Ισοτοπική αναλογία 18O/16O στο νερό του οίνου | AS-2-09-MOUO18 | II |
| 5 | Δείκτης Folin | AS-2-10-INDFOL | IV |
| 6 | Περιεκτικότητα σε σάκχαρα (= γλυκόζη+φρουκτόζη) | AS-311-02-GLUFRU | II |
| 7 | Περιεκτικότητα σε σακχαρόζη (μέτρηση με HPLC) | AS-311-03-SUCRES | II |
| 8 | Πυρηνικός μαγνητικός συντονισμός – Δευτέριο στην αιθανόλη του οίνου | AS-311-O5-ENRRMN (υπό αναθεώρηση) | I |
| 9 | Κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος σε % vol | AS-312-01-TALVOL | I |
| 10 | Ισοτοπική αναλογία 13C/12C στην αιθανόλη του οίνου | AS-312-06-ETHANO | II |
| 11 | Ολική οξύτητα | AS-313-01-ACITOT | I |
| 12 | Πτητική οξύτητα | AS-313-02-ACIVOL | I |
| 13 | Κιτρικό οξύ | AS-313-09-ACIENZ | II |
| 14 | Σορβικό οξύ | AS-313-14-ACISOR | IV |
| 15 | pH του γλεύκους | AS-313-15-PH | I |
| 16 | Ασκορβικό οξύ | AS- 313-22 ACASCO | II |
| 17 | CO2 σε g/l | AS-314-01-DIOCAR | II |
| 18 | CO2 σε g/l (μανομετρία) | AS-314-04-CO2MAN | II |
| 19 | Υπερπίεση CO2 | AS-314-02-SURPRES | I |
| 20 | Λυσοζύμη | AS-315-14-LYSOZY | IV |
| 21 | Θειικό κάλιο | AS-321-05-SULFAT | II |
| 22 | Σίδηρος | AS-322-05-FER | IV |
| 23 | Χαλκός | AS-322-06-CUIVRE | IV |
| 24 | Θειώδη άλατα (SO2) ή
  Ολικό διοξείδιο του θείου | AS-323-04-DIOSU | II |

Αριθ.

Παράμετρος

Μέθοδος της Συλλογής του OIV

Τύπος

1

Πυκνότητα / ειδικό βάρος

AS-2-01-MASVOL

I

2

Δείκτης διάθλασης

AS-2-02-SUCREF

I

3

Ολικό στερεό υπόλειμμα

AS-2-03-EXTSEC

I

4

Ισοτοπική αναλογία 18O/16O στο νερό του οίνου

AS-2-09-MOUO18

II

5

Δείκτης Folin

AS-2-10-INDFOL

IV

6

Περιεκτικότητα σε σάκχαρα (= γλυκόζη+φρουκτόζη)

AS-311-02-GLUFRU

II

7

Περιεκτικότητα σε σακχαρόζη (μέτρηση με HPLC)

AS-311-03-SUCRES

II

8

Πυρηνικός μαγνητικός συντονισμός – Δευτέριο στην αιθανόλη του οίνου

AS-311-O5-ENRRMN (υπό αναθεώρηση)

I

9

Κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος σε % vol

AS-312-01-TALVOL

I

10

Ισοτοπική αναλογία 13C/12C στην αιθανόλη του οίνου

AS-312-06-ETHANO

II

11

Ολική οξύτητα

AS-313-01-ACITOT

I

12

Πτητική οξύτητα

AS-313-02-ACIVOL

I

13

Κιτρικό οξύ

AS-313-09-ACIENZ

II

14

Σορβικό οξύ

AS-313-14-ACISOR

IV

15

pH του γλεύκους

AS-313-15-PH

I

16

Ασκορβικό οξύ

AS- 313-22 ACASCO

II

17

CO2 σε g/l

AS-314-01-DIOCAR

II

18

CO2 σε g/l (μανομετρία)

AS-314-04-CO2MAN

II

19

Υπερπίεση CO2

AS-314-02-SURPRES

I

20

Λυσοζύμη

AS-315-14-LYSOZY

IV

21

Θειικό κάλιο

AS-321-05-SULFAT

II

22

Σίδηρος

AS-322-05-FER

IV

23

Χαλκός

AS-322-06-CUIVRE

IV

24

Θειώδη άλατα (SO2) ή

Ολικό διοξείδιο του θείου

AS-323-04-DIOSU

II

Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή ορισμένων μεθόδων ανάλυσης. Οι σχετικές περιγραφές θα δημοσιευθούν σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης.

---

(1)  ΕΕ L 299 της 16.11.2007

(2)  ΕΕ L 193 της 24.7.2009, σ. 1

(3)  ΕΕ L 88 της 29.3.2007, σ. 29

(4)  ΕΕ L 70 της 9.3.2006, σ. 12

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

| 1. | ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ 20 °C ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΣΤΟΥΣ 20 °C (OIV-AS2-01-MASVOL) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

1.

| 2. | ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ, ΤΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΑ ΜΕ ΔΙΑΘΛΑΣΙΜΕΤΡΙΑ (OIV - AS2 - 02- SUCREF) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

2.

| 3. | ΟΛΙΚΟ ΣΤΕΡΕΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑ (OIV-AS-2-03-EXTSEC) Ολική ξηρα ουσια — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

3.

| 4. | ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΣΟΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ 18O/16O ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΟΙ ΟΙΝΟΙ (OIV-AS-2-09-MOUO18) — Μέθοδος τύπου ΙΙ |
| --- | --- |

4.

| 5. | ΔΕΙΚΤΗΣ FOLIN-CIOCALTEU (OIV-AS-2-10-INDFOL) — Μέθοδος τύπου IV |
| --- | --- |

5.

| 6. | ΓΛΥΚΟΖΗ ΚΑΙ ΦΡΟΥΚΤΟΖΗ (OIV-AS-311-02-GLUFRU) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

6.

| 7. | ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΜΕ HPLC (ΣΑΚΧΑΡΟΖΗ) (OIV-AS-311-03-SUCRES) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

7.

| 8. | ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ, ΤΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ, ΤΩΝ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΔΕΥΤΕΡΙΟΥ (OIV-AS-311-05-ENRRMN) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

8.

| 9. | ΚΑΤ ΟΓΚΟ ΑΛΚΟΟΛΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ (OIV-AS-312-01-TALVOL) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

9.

| 10. | ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ, ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΑΣ ΛΟΓΟΥ ΙΣΟΤΟΠΩΝ, ΤΗΣ ΙΣΟΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ 13C/12C ΣΤΗΝ ΑΙΘΑΝΟΛΗ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ Η ΣΤΗΝ ΑΙΘΑΝΟΛΗ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΜΕ ΖΥΜΩΣΗ ΓΛΕΥΚΟΥΣ, ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ Η ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΟΥ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ (OIV-AS-312-06-ETHANO) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

10.

| 11. | ΟΛΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ (OIV-AS-313-01-ACITOT) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

11.

| 12. | ΠΤΗΤΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ (OIV-AS-313-02-ACIVOL) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

12.

| 13. | ΚΙΤΡΙΚΟ ΟΞΥ (OIV -AS-313-09-ACIENZ) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

13.

| 14. | ΣΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ (OIV-AS-313-14-ACISOR) — Μέθοδος τύπου IV |
| --- | --- |

14.

| 15. | pH (OIV-AS-313-15-PH) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

15.

| 16. | ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΟΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ L-ΑΣΚΟΡΒΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ D-ΙΣΟΑΣΚΟΡΒΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ, ΜΕ HPLC ME ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (OIV-AS-313-22-ACASCO) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

16.

| 17. | ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (OIV-AS-314-01-DIOCAR) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

17.

| 18. | ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΟΙΝΟ ΜΕ ΜΑΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ (OIV-AS314-04-CO2MAN) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

18.

| 19. | ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΠΙΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΦΡΩΔΩΝ ΚΑΙ ΗΜΙΑΦΡΩΔΩΝ ΟΙΝΩΝ (OIV-AS-314-02-SURPRES) — Μέθοδος τύπου Ι |
| --- | --- |

19.

| 20. | Ποσοτικός προσδιορισμός της λυσοζύμης στον οίνο με HPLC (OIV-AS-315-14) — Μέθοδος τύπου IV |
| --- | --- |

20.

| 21. | ΘΕΙΙΚΑ ΑΛΑΤΑ (OIV- AS-321-05-SULFAT) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

21.

| 22. | ΣΙΔΗΡΟΣ (OIV-AS-322-05-FER) — Μέθοδος τύπου IV |
| --- | --- |

22.

| 23. | ΧΑΛΚΟΣ (OIV-AS 322-06) — Μέθοδος τύπου IV |
| --- | --- |

23.

| 24. | ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ (OIV-AS-323-04-DIOSU) — Μέθοδος τύπου II |
| --- | --- |

24.

1   ΠΥΚΝΟΤΗΤΑ ΣΤΟΥΣ 20 °C ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟ ΒΑΡΟΣ ΣΤΟΥΣ 20 °C (OIV - AS2 -01- MASVOL) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΟΡΙΣΜΟΙ

Πυκνότητα καλείται το πηλίκο της μάζας ορισμένου όγκου οίνου ή γλεύκους σε θερμοκρασία 20 °C διά του όγκου αυτού. Εκφράζεται σε γραμμάρια ανά χιλιοστόλιτρο και συμβολίζεται ως ρ20 °C.

Ειδικό βάρος στους 20 °C ή σχετική πυκνότητα 20 °C/20 °C καλείται ο λόγος, εκφραζόμενος με δεκαδικό αριθμό, της μάζας ορισμένου όγκου οίνου ή γλεύκους σε θερμοκρασία 20 °C προς τη μάζα ίσου όγκου νερού στην ίδια θερμοκρασία. Συμβολίζεται ως Formula

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Η πυκνότητα και το ειδικό βάρος στους 20 °C προσδιορίζονται στο δείγμα δοκιμής:

| | είτε με πυκνομετρία: μέθοδος αναφοράς, |
| --- | --- |

είτε με πυκνομετρία: μέθοδος αναφοράς,

| | είτε με μέτρηση του ειδικού βάρους με υδροστατικό ζυγό ή ψηφιακό πυκνόμετρο |
| --- | --- |

είτε με μέτρηση του ειδικού βάρους με υδροστατικό ζυγό ή ψηφιακό πυκνόμετρο

Παρατήρηση:

Για πολύ ακριβείς προσδιορισμούς, η πυκνότητα πρέπει να διορθώνεται ως προς τη δράση του διοξειδίου του θείου:

| ρ20 °C | = | ρ′20 °C – 0,0006 × S |
| --- | --- | --- |
| ρ20 °C | = | διορθωμένη πυκνότητα |
| ρ′20 °C | = | μετρούμενη πυκνότητα |
| S | = | ολικό διοξείδιο του θείου σε g/l |

ρ20 °C

=

ρ′20 °C – 0,0006 × S

ρ20 °C

=

διορθωμένη πυκνότητα

ρ′20 °C

=

μετρούμενη πυκνότητα

S

=

ολικό διοξείδιο του θείου σε g/l

3.   ΠΡΟΚΑΤΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Εάν ο οίνος ή το γλεύκος περιέχει σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, απομακρύνεται το μεγαλύτερο μέρος τους με ανάδευση 250 ml οίνου μέσα σε φιάλη των 1 000 ml ή με διήθηση υπό ελαττωμένη πίεση μέσω 2 g βάμβακα τοποθετημένου σε σωλήνα επέκτασης.

4.   ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

4.1.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

Συνήθης εργαστηριακός εξοπλισμός και ειδικότερα:

4.1.1.   Πυκνόμετρο (1), από γυαλί πυρέξ, χωρητικότητας περίπου 100 ml, που φέρει κινητό θερμόμετρο σμυρισμένο στο σημείο σύνδεσης και βαθμολογημένο ανά δέκατο του βαθμού από 10 °C έως 30 °C. Το θερμόμετρο αυτό πρέπει να ελέγχεται (σχήμα 1).

Image

Το εν λόγω πυκνόμετρο φέρει πλευρικό σωλήνα μήκους 25 mm και εσωτερικής διαμέτρου όχι μεγαλύτερης από 1 mm, με κωνικό σμύρισμα. Ο πλευρικός αυτός σωλήνας μπορεί να καλύπτεται με ένα «πώμα-υποδοχέα», αποτελούμενο από σμυρισμένο κωνικό σωλήνα με πολύ λεπτό άκρο. Το πώμα αυτό χρησιμεύει ως θάλαμος διαστολής.

Η σύνδεση των δύο σμυρισμάτων της συσκευής πρέπει να πραγματοποιείται με μεγάλη επιμέλεια.

4.1.2.   Φιαλίδιο-αντίβαρο με τον ίδιο εξωτερικό όγκο (με ακρίβεια τουλάχιστον 1 ml) όπως το πυκνόμετρο και με μάζα ίση με τη μάζα του πυκνομέτρου που έχει πληρωθεί με υγρό ειδικού βάρους 1,01 [διάλυμα χλωριούχου νατρίου 2 % (m/v)].

Θερμομονωτικό περίβλημα που προσαρμόζεται ακριβώς στο σώμα του πυκνομέτρου.

4.1.3.   Ζυγός με δύο πλάστιγγες με ζυγιστική ικανότητα τουλάχιστον 300 g και ευαισθησία δεκάτου του χιλιοστογράμμου

ή

ζυγός με μία πλάστιγγα με ζυγιστική ικανότητα τουλάχιστον 200 g και ευαισθησία δεκάτου του χιλιοστογράμμου.

4.2.   Βαθμονόμηση του πυκνομέτρου

Η βαθμονόμηση του πυκνομέτρου περιλαμβάνει τον προσδιορισμό των ακόλουθων χαρακτηριστικών:

| — | απόβαρο, |
| --- | --- |

—

απόβαρο,

| — | όγκος στους 20 °C, |
| --- | --- |

—

όγκος στους 20 °C,

| — | μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C. |
| --- | --- |

—

μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C.

4.2.1.   Χρησιμοποίηση ζυγού με δύο δίσκους

Αφού τοποθετηθούν στον αριστερό δίσκο του ζυγού το φιαλίδιο-αντίβαρο και στον δεξιό δίσκο του το πυκνόμετρο, καθαρό, στεγνό και εφοδιασμένο με το «πώμα-υποδοχέα», αποκαθίσταται ισορροπία με την τοποθέτηση σταθμών δίπλα στο πυκνόμετρο: έστω p γραμμάρια.

Το πυκνόμετρο πληρώνεται με προσοχή με απεσταγμένο νερό σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και συνδέεται το θερμόμετρο. Το πυκνόμετρο σφουγγίζεται επιμελώς, τοποθετείται μέσα στο θερμομονωτικό περίβλημα και ανακινείται με αναστροφές, μέχρις ότου η ένδειξη της θερμοκρασίας στο θερμόμετρο να παραμένει σταθερή. Ευθυγραμμίζεται επακριβώς η στάθμη με το άνω χείλος του πλευρικού σωλήνα. Σφουγγίζεται ο πλευρικός σωλήνας και τοποθετείται το πώμα-υποδοχέας. Λαμβάνεται προσεκτικά η ένδειξη της θερμοκρασίας, t °C, και ενδεχομένως διορθώνεται κατά το σφάλμα της κλίμακας του θερμομέτρου. Ζυγίζεται το πυκνόμετρο που έχει πληρωθεί με νερό και έστω p′ η μάζα, σε γραμμάρια, με την οποία αποκαθίσταται ισορροπία.

Υπολογισμοί

| | Απόβαρο του κενού πυκνομέτρου:
  Απόβαρο= p + m
  m= μάζα του αέρα που περιέχεται στο πυκνόμετρο
  m= 0,0012 (p – p′). |
| --- | --- |

Απόβαρο του κενού πυκνομέτρου:

Απόβαρο= p + m

m= μάζα του αέρα που περιέχεται στο πυκνόμετρο

m= 0,0012 (p – p′).

| | Όγκος στους 20 °C:
  V20 °C= (p + m – p′) × Ft

  Ft= συντελεστής λαμβανόμενος από τον πίνακα Ι για τη θερμοκρασία t °C
  Η τιμή του V20 °C πρέπει να είναι γνωστή με ακρίβεια ± 0,001 ml. |
| --- | --- |

Όγκος στους 20 °C:

V20 °C= (p + m – p′) × Ft

Ft= συντελεστής λαμβανόμενος από τον πίνακα Ι για τη θερμοκρασία t °C

Η τιμή του V20 °C πρέπει να είναι γνωστή με ακρίβεια ± 0,001 ml.

| | Μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C:
  M20 °C= V20 °C × 0,998203
  0,998203= πυκνότητα του νερού στους 20 °C. |
| --- | --- |

Μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C:

M20 °C= V20 °C × 0,998203

0,998203= πυκνότητα του νερού στους 20 °C.

4.2.2.   Χρησιμοποίηση ζυγού με έναν δίσκο

Προσδιορίζονται:

| — | η μάζα του καθαρού και στεγνού πυκνομέτρου, P |
| --- | --- |

—

η μάζα του καθαρού και στεγνού πυκνομέτρου, P

| — | η μάζα του πυκνομέτρου αφού πληρωθεί με νερό στους t °C, P1, σύμφωνα με τις υποδείξεις του σημείου 4.2.1 |
| --- | --- |

—

η μάζα του πυκνομέτρου αφού πληρωθεί με νερό στους t °C, P1, σύμφωνα με τις υποδείξεις του σημείου 4.2.1

| — | η μάζα του φιαλιδίου-αντίβαρου, T0 |
| --- | --- |

—

η μάζα του φιαλιδίου-αντίβαρου, T0

Υπολογισμοί

Απόβαρο του κενού πυκνομέτρου:

| | Απόβαρο= P – m
  m= μάζα του αέρα που περιέχεται στο πυκνόμετρο
  m= 0,0012 (P1 – P) |
| --- | --- |

Απόβαρο= P – m

m= μάζα του αέρα που περιέχεται στο πυκνόμετρο

m= 0,0012 (P1 – P)

| | Όγκος στους 20 °C:
  V20 °C= [P1 – (P – m)] · Ft

  Ft= συντελεστής λαμβανόμενος από τον πίνακα Ι για τη θερμοκρασία t °C |
| --- | --- |

Όγκος στους 20 °C:

V20 °C= [P1 – (P – m)] · Ft

Ft= συντελεστής λαμβανόμενος από τον πίνακα Ι για τη θερμοκρασία t °C

| | Ο όγκος στους 20 °C πρέπει να είναι γνωστός με ακρίβεια ± 0,001 ml. |
| --- | --- |

Ο όγκος στους 20 °C πρέπει να είναι γνωστός με ακρίβεια ± 0,001 ml.

| | Μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C:
  M20 °C= V20 °C · 0,998203
  0,998203= πυκνότητα του νερού στους 20 °C |
| --- | --- |

Μάζα μετά από πλήρωση με νερό, στους 20 °C:

M20 °C= V20 °C · 0,998203

0,998203= πυκνότητα του νερού στους 20 °C

4.3.   Τεχνική μέτρησης

4.3.1.   Χρησιμοποίηση ζυγού με δύο δίσκους

Αφού πληρωθεί το πυκνόμετρο με το δείγμα δοκιμής (σημείο 3), ζυγίζεται σύμφωνα με τις υποδείξεις του σημείου 4.2.1.

Έστω p′′ η μάζα, σε γραμμάρια, με την οποία αποκαθίσταται ισορροπία στους t °C.

Μάζα του υγρού που περιέχεται στο πυκνόμετρο = p + m – p′′

Φαινόμενη πυκνότητα στους t °C:

ρt °C = (p + m – p′′)/(V20 °C)

Υπολογίζεται η πυκνότητα στους 20 °C με τη βοήθεια ενός από τους ακόλουθους πίνακες διόρθωσης, ανάλογα με το είδος του εξεταζόμενου υγρού: ξηρός οίνος (πίνακας II), φυσικό ή συμπυκνωμένο γλεύκος (πίνακας III), γλυκός οίνος (πίνακας IV).

Η σχετική πυκνότητα 20 °C/20 °C του οίνου εκφράζεται ως το πηλίκο της πυκνότητας στους 20 °C διά του 0,998203.

4.3.2.   Χρησιμοποίηση ζυγού με έναν δίσκο

Ζυγίζεται το φιαλίδιο-αντίβαρο, έστω T1 η μάζα του.

Υπολογίζεται η τιμή dT = T1 – T0

Μάζα του κενού πυκνομέτρου κατά τη μέτρηση = P – m + dT

Αφού πληρωθεί το πυκνόμετρο με το δείγμα δοκιμής (σημείο 3), ζυγίζεται σύμφωνα με τις υποδείξεις του σημείου 4.2.1. Έστω Ρ2 η μάζα του στους t °C.

Μάζα του υγρού που περιέχεται στο πυκνόμετρο στους t °C = P2 – (Ρ – m + dT)

Φαινόμενη πυκνότητα στους t °C:

ρt °C = (P2 – (P – m + dT))/(V20 °C)

Υπολογίζεται η πυκνότητα στους 20 °C του εξεταζόμενου υγρού – ξηρός οίνος, φυσικό ή συμπυκνωμένο γλεύκος, γλυκός οίνος – όπως υποδεικνύεται στο σημείο 4.3.1.

Η σχετική πυκνότητα 20 °C/20 °C λαμβάνεται με διαίρεση της πυκνότητας στους 20 °C διά του 0,998203.

4.3.3.   Επαναληψιμότητα ως προς την πυκνότητα:

για τους ξηρούς και ημίγλυκους οίνους: r = 0,00010

για τους γλυκούς οίνους: r = 0,00018

4.3.4.   Αναπαραγωγιμότητα ως προς την πυκνότητα:

για τους ξηρούς και ημίγλυκους οίνους: R = 0,00037

για τους γλυκούς οίνους: R = 0,00045

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι

Συντελεστές F

επί τους οποίους πρέπει να πολλαπλασιάζεται η μάζα του νερού που περιέχεται στο πυκνόμετρο από γυαλί πυρέξ στους t °C για τον υπολογισμό του όγκου του πυκνομέτρου στους 20 °C

[βλ. πίνακα Ι του παραρτήματος ΙΙ της μεθόδου AS2 - 01 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

ΠΙΝΑΚΑΣ II

Συντελεστές διόρθωσης c, ως προς τη θερμοκρασία, της πυκνότητας των ξηρών οίνων και των ξηρών οίνων χωρίς αλκοόλη που μετράται με πυκνόμετρο από γυαλί πυρέξ στους t °C, με σκοπό την αναγωγή της στους 20 °C

[βλ. πίνακα ΙΙ του παραρτήματος ΙΙ της μεθόδου AS2 - 01 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

| ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000) | – εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C
  - εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C |
| --- | --- |

ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000)

– εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C

- εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C

ΠΙΝΑΚΑΣ III

Συντελεστές διόρθωσης c, ως προς τη θερμοκρασία, της πυκνότητας των φυσικών και των συμπυκνωμένων γλευκών που μετράται με πυκνόμετρο από γυαλί πυρέξ στους t °C, με σκοπό την αναγωγή του αποτελέσματος στους 20 °C

[βλ. πίνακα ΙΙΙ του παραρτήματος ΙΙ της μεθόδου AS2 - 01 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

| ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000) | – εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C
  - εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C |
| --- | --- |

ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000)

– εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C

- εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C

ΠΙΝΑΚΑΣ IV

Συντελεστές διόρθωσης c, ως προς τη θερμοκρασία, της πυκνότητας των οίνων με αλκοολικό τίτλο τουλάχιστον 13 % vol που περιέχουν αζύμωτα σάκχαρα, μετρούμενης με πυκνόμετρο από γυαλί πυρέξ στους t °, με σκοπό την αναγωγή της στους 20 °C

[βλ. πίνακα IV του παραρτήματος ΙΙ της μεθόδου AS2 - 01 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

| ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000) | – εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C
  - εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C |
| --- | --- |

ρ20 = ρ
  t
  ± (c/1 000)

– εάν t °C είναι μικρότερη από 20 °C

- εάν t °C είναι μεγαλύτερη από 20 °C

2   ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑΣ ΤΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ, ΤΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΕ ΣΑΚΧΑΡΑ ΜΕ ΔΙΑΘΛΑΣΙΜΕΤΡΙΑ (OIV AS202- SUCREF) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Από τον δείκτη διάθλασης στους 20 °C, εκφραζόμενο σε απόλυτη τιμή ή σε εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης κατά μάζα, λαμβάνεται με τη βοήθεια του αντίστοιχου πίνακα η περιεκτικότητα των γλευκών, των συμπυκνωμένων γλευκών και των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών σε σάκχαρα, σε γραμμάρια ανά λίτρο και σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο.

2.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

2.1.   Διαθλασίμετρο τύπου Abbé

Το χρησιμοποιούμενο διαθλασίμετρο πρέπει να φέρει κλίμακα με ενδείξεις:

| — | είτε εκατοστιαίας αναλογίας σακχαρόζης κατά μάζα με ακρίβεια 0,1 % |
| --- | --- |

—

είτε εκατοστιαίας αναλογίας σακχαρόζης κατά μάζα με ακρίβεια 0,1 %

| — | είτε δείκτη διάθλασης με τέσσερα δεκαδικά ψηφία. |
| --- | --- |

—

είτε δείκτη διάθλασης με τέσσερα δεκαδικά ψηφία.

Το διαθλασίμετρο πρέπει να είναι εφοδιασμένο με θερμόμετρο του οποίου η κλίμακα εκτείνεται τουλάχιστον από τους + 15 °C μέχρι τους + 25 °C και με ένα σύστημα κυκλοφορίας νερού που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων σε θερμοκρασία 20 °C ± 5 °C.

Οι οδηγίες χρήσης του οργάνου αυτού πρέπει να τηρούνται προσεκτικά, ιδίως όσον αφορά τη βαθμονόμηση και τη φωτεινή πηγή.

3.   ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

3.1   Γλεύκη και συμπυκνωμένα γλεύκη

Το γλεύκος διοχετεύεται ενδεχομένως μέσω στεγνής γάζας διπλωμένης στα τέσσερα και, αφού απορριφθούν οι πρώτες σταγόνες του διηθήματος, εκτελείται ο προσδιορισμός στο διηθημένο προϊόν.

3.2   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

Χρησιμοποιείται, ανάλογα με τη συγκέντρωσή του, είτε το διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος είτε διάλυμα που λαμβάνεται με αραίωση 200 g διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους με νερό μέχρι τα 500 g, με ακριβείς ζυγίσεις.

4.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Το δείγμα φέρεται σε θερμοκρασία περίπου 20 °C. Τοποθετείται μια μικρή ποσότητα του δείγματος στο κατώτερο πρίσμα του διαθλασίμετρου με μέριμνα ώστε, όταν τα πρίσματα πιέζονται το ένα επάνω στο άλλο, το δείγμα να καλύπτει ομοιόμορφα την επιφάνεια του γυαλιού και εκτελείται μέτρηση σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης της χρησιμοποιούμενης συσκευής.

Σημειώνεται η εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης κατά μάζα με ακρίβεια 0,1 % ή ο δείκτης διάθλασης με τέσσερα δεκαδικά ψηφία.

Εκτελούνται τουλάχιστον δύο προσδιορισμοί στο ίδιο δείγμα. Σημειώνεται η θερμοκρασία t °C.

5.   ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ

5.1.   Διόρθωση ως προς τη θερμοκρασία

5.1.1.   Συσκευές βαθμολογημένες σε κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης: χρησιμοποιείται ο πίνακας Ι για τη διόρθωση ως προς τη θερμοκρασία.

5.1.2.   Συσκευές βαθμολογημένες σε δείκτη διάθλασης: από τον δείκτη που έχει μετρηθεί στους t °C ευρίσκεται, με τη βοήθεια του πίνακα II (στήλη 1), η αντίστοιχη τιμή εκατοστιαίας αναλογίας σακχαρόζης κατά μάζα στους t °C. Η τιμή αυτή διορθώνεται ως προς τη θερμοκρασία και εκφράζεται στους 20 °C με τη βοήθεια του πίνακα I.

5.2.   Περιεκτικότητα των γλευκών και των συμπυκνωμένων γλευκών σε σάκχαρα

Από την κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης στους 20 °C ευρίσκεται, με τη βοήθεια του πίνακα II, η περιεκτικότητα σε σάκχαρα σε γραμμάρια ανά λίτρο και σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο. Η περιεκτικότητα σε σάκχαρα εκφράζεται σε ιμβερτοσάκχαρο με ένα δεκαδικό ψηφίο.

5.3.   Περιεκτικότητα του διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους σε σάκχαρα

Από την κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης στους 20 °C ευρίσκεται, με τη βοήθεια του πίνακα III, η περιεκτικότητα σε σάκχαρα σε γραμμάρια ανά λίτρο και σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο. Η περιεκτικότητα σε σάκχαρα εκφράζεται σε ιμβερτοσάκχαρο με ένα δεκαδικό ψηφίο.

Αν για τη μέτρηση χρησιμοποιήθηκε αραιωμένο διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος, πολλαπλασιάζεται το αποτέλεσμα επί τον συντελεστή αραίωσης.

5.4   Δείκτης διάθλασης των γλευκών, των συμπυκνωμένων γλευκών και των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών

Από την κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης στους 20 °C ευρίσκεται, με τη βοήθεια του πίνακα II, ο δείκτης διάθλασης στους 20 °C. Ο δείκτης αυτός εκφράζεται με τέσσερα δεκαδικά ψηφία.

Σημείωση: Ο δυναμικός αλκοολικός τίτλος των γλευκών, των συμπυκνωμένων γλευκών και των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών είναι δυνατόν να προσδιοριστεί με τη χρησιμοποίηση του πίνακα αντιστοιχίας που παρατίθεται στο παράρτημα Ι του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1623/2000 της Επιτροπής, της 25ης Ιουλίου 2000 (ΕΕ L 194 της 31.7.2000).

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι

Διόρθωση για την περίπτωση που η κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης προσδιορίζεται σε θερμοκρασία διαφορετική των 20 °C

[βλ. πίνακα Ι του παραρτήματος της μεθόδου AS2 - 02 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

ΠΙΝΑΚΑΣ II

Πίνακας μετατροπής σε γραμμάρια ανά λίτρο και σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο της περιεκτικότητας των γλευκών και των συμπυκνωμένων γλευκών σε σάκχαρα που προσδιορίζεται με διαθλασίμετρο βαθμολογημένο είτε σε κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης στους 20 °C είτε σε δείκτη διάθλασης στους 20 °C Δίδεται επίσης η πυκνότητα στους 20 °C

[βλ. πίνακα ΙΙ του παραρτήματος της μεθόδου AS2 - 02 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

ΠΙΝΑΚΑΣ III

Πίνακας μετατροπής σε γραμμάρια ανά λίτρο και σε γραμμάρια ανά χιλιόγραμμο της περιεκτικότητας των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών σε σάκχαρα που προσδιορίζεται με διαθλασίμετρο βαθμολογημένο είτε σε κατά μάζα εκατοστιαία αναλογία σακχαρόζης στους 20 °C είτε σε δείκτη διάθλασης στους 20 °C. Δίδεται επίσης η πυκνότητα στους 20 °C.

[βλ. πίνακα ΙΙΙ του παραρτήματος της μεθόδου AS2 - 02 που περιγράφεται στη Διεθνή Συλλογή Μεθόδων Ανάλυσης του OIV]

3   ΟΛΙΚΟ ΣΤΕΡΕΟ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑ (OIV-AS-2-03-EXTSEC) ΟΛΙΚΗ ΞΗΡΑ ΟΥΣΙΑ — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Ολικό στερεό υπόλειμμα ή ολική ξηρά ουσία καλείται το σύνολο των ουσιών οι οποίες δεν είναι πτητικές σε καθορισμένες φυσικές συνθήκες. Οι φυσικές αυτές συνθήκες πρέπει να καθορίζονται κατά τρόπο ώστε οι ουσίες που αποτελούν το στερεό υπόλειμμα να υφίστανται τη μικρότερη δυνατή αλλοίωση.

Μη ανάγον υπόλειμμα καλείται το ολικό στερεό υπόλειμμα μείον τα ολικά σάκχαρα.

Ανηγμένο υπόλειμμα καλείται το ολικό στερεό υπόλειμμα μείον τα άνω του 1 g/l ολικά σάκχαρα, το άνω του 1 g/l θειικό κάλιο, τη μαννιτόλη (εάν υπάρχει), καθώς και κάθε χημική ουσία που ενδεχομένως έχει προστεθεί στον οίνο.

Υπόλοιπο υπολείμματος καλείται το μη ανάγον υπόλειμμα μείον τη σταθερή οξύτητα, εκφραζόμενη σε τρυγικό οξύ.

Το υπόλειμμα εκφράζεται σε γραμμάρια ανά λίτρο και πρέπει να προσδιορίζεται με ακρίβεια 0,5 g.

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

[Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή της παρούσας αναλυτικής μεθόδου, η οποία θα δημοσιευθεί σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης. Εν αναμονή της δημοσίευσης αυτής, βλ. ενδεικτικά κεφάλαιο 4 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2676/90 της Επιτροπής.]

4   ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΙΣΟΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ 18O/16O ΣΤΟ ΝΕΡΟ ΠΟΥ ΠΕΡΙΕΧΟΥΝ ΟΙ ΟΙΝΟΙ (OIV-AS-2-09-MOUO18) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ ΙΙ

(προς υπόμνηση)

[Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή αυτής της αναλυτικής μεθόδου, η οποία θα δημοσιευθεί σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης. Εν αναμονή της δημοσίευσης αυτής, βλ. ενδεικτικά κεφάλαιο 43 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2676/90 της Επιτροπής.]

5   ΔΕΙΚΤΗΣ FOLIN-CIOCALTEU (OIV-AS-2-10-INDFOL) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ IV

1.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Ο δείκτης Folin-Ciocalteu είναι το αποτέλεσμα που προκύπτει από την εφαρμογή της μεθόδου που περιγράφεται κατωτέρω.

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Το σύνολο των φαινολικών ενώσεων του οίνου οξειδώνονται με το αντιδραστήριο Folin-Ciocalteu. Το αντιδραστήριο αυτό αποτελείται από μείγμα φωσφοβολφραμικού οξέος (H3PW12O40) και φωσφομολυβδαινικού οξέος (H3PMo12O40) το οποίο, κατά την οξείδωση των φαινολών, ανάγεται προς μείγμα κυανών οξειδίων του βολφραμίου (W8O23) και του μολυβδαινίου (Mo8O23).

Το σχηματιζόμενο κυανό χρώμα παρουσιάζει μέγιστη απορρόφηση σε μήκος κύματος περίπου 750 nm και είναι ανάλογο με το ποσοστό των φαινολικών ενώσεων.

3.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Τα αντιδραστήρια πρέπει να είναι αναλυτικής καθαρότητας. Το χρησιμοποιούμενο νερό πρέπει να είναι απεσταγμένο ή ισοδύναμης καθαρότητας.

3.1.   Αντιδραστήριο Folin-Ciocalteu

Το αντιδραστήριο αυτό διατίθεται στο εμπόριο έτοιμο προς χρήση. Μπορεί να παρασκευαστεί με τον ακόλουθο τρόπο: Διαλύονται 100 g βολφραμικού νατρίου (Na2WO4·2H2O) και 25 g μολυβδαινικού νατρίου (Na2MoO4·2H2O) σε 700 ml απεσταγμένου νερού και προστίθενται 50 ml φωσφορικού οξέος 85 % (ρ20 = 1,71 g/ml) και 100 ml πυκνού υδροχλωρικού οξέος (ρ20 = 1,19 g/ml). Το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού με κάθετο ψυκτήρα και ο βρασμός διαρκεί δέκα ώρες. Στη συνέχεια, προστίθενται 150 g θειικού λιθίου (Li2SO4·Η2O) και μερικές σταγόνες βρωμίου και το σύνολο θερμαίνεται και πάλι μέχρι βρασμού, ο οποίος διατηρείται επί 15 λεπτά. Το διάλυμα ψύχεται και ο όγκος του συμπληρώνεται μέχρι το ένα λίτρο με απεσταγμένο νερό.

3.2.   Διάλυμα άνυδρου ανθρακικού νατρίου (Na2CO3) 20 % (m/v)

4.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Συνήθης εργαστηριακός εξοπλισμός και ειδικότερα:

4.1.   Ογκομετρικές φιάλες των 100 ml

4.2.   Φασματοφωτόμετρο που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων σε μήκος κύματος 750 nm

5.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

5.1.   Ερυθροί οίνοι

Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml (σημείο 4.1), φέρονται με την ακόλουθη σειρά:

| | 1 ml οίνου αραιωμένου σε αναλογία 1:5, |
| --- | --- |

1 ml οίνου αραιωμένου σε αναλογία 1:5,

| | 50 ml απεσταγμένου νερού, |
| --- | --- |

50 ml απεσταγμένου νερού,

| | 5 ml αντιδραστηρίου Folin-Ciocalteu (3.1), |
| --- | --- |

5 ml αντιδραστηρίου Folin-Ciocalteu (3.1),

| | 20 ml διαλύματος ανθρακικού νατρίου (3.2). |
| --- | --- |

20 ml διαλύματος ανθρακικού νατρίου (3.2).

Συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τα 100 ml με απεσταγμένο νερό.

Το περιεχόμενο αναδεύεται για να ομοιογενοποιηθεί και αφήνεται σε ηρεμία επί 30 λεπτά ώστε να σταθεροποιηθεί η αντίδραση. Προσδιορίζεται η απορρόφηση στα 750 nm, με οπτική διαδρομή 1 cm, έναντι μάρτυρα που έχει παρασκευαστεί με απεσταγμένο νερό αντί οίνου.

Εάν η ένδειξη της απορρόφησης δεν προσεγγίζει το 0,3 απαιτείται διαφορετική αραίωση του οίνου.

5.2.   Λευκοί οίνοι

Ακολουθείται ο ίδιος τρόπος εργασίας με 1 ml αναραίωτου οίνου.

5.3.   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

5.3.1.   Προετοιμασία του δείγματος

Χρησιμοποιείται το διάλυμα με περιεκτικότητα σε σάκχαρα 25 % (m/m) (25o Brix) που παρασκευάζεται σύμφωνα με το σημείο 4.1.2 του κεφαλαίου «pH».

5.3.2.   Μέτρηση

Ακολουθείται ο τρόπος εργασίας που περιγράφεται για τους ερυθρούς οίνους (σημείο 5.1). Χρησιμοποιούνται 5 ml δείγματος που έχει παρασκευαστεί σύμφωνα με το σημείο 5.3.1 και μετράται η απορρόφηση έναντι μάρτυρα που έχει παρασκευαστεί με 5 ml διαλύματος ιμβερτοσακχάρου 25 % (m/m).

6.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

6.1.   Τρόπος υπολογισμού

Το αποτέλεσμα εκφράζεται ως δείκτης που λαμβάνεται με πολλαπλασιασμό της απορρόφησης επί 100, στην περίπτωση των ερυθρών οίνων που αραιώνονται σε αναλογία 1:5 (ή επί τον συντελεστή που αντιστοιχεί στη χρησιμοποιηθείσα αραίωση), και επί 20 στην περίπτωση των λευκών οίνων. Στην περίπτωση των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών, η απορρόφηση πολλαπλασιάζεται επί 16.

6.2.   Επαναληψιμότητα

Η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο προσδιορισμών, που πραγματοποιήθηκαν ταυτόχρονα ή διαδοχικά με μικρή χρονική διαφορά από τον ίδιο αναλυτή, δεν πρέπει να υπερβαίνει τη μονάδα.

Η καλή επαναληψιμότητα των αποτελεσμάτων συνδέεται με τη χρήση σχολαστικά καθαρού εξοπλισμού (ογκομετρικές φιάλες και κυψελίδες φασματοφωτομέτρου).

6   ΓΛΥΚΟΖΗ ΚΑΙ ΦΡΟΥΚΤΟΖΗ (OIV-AS-311-02-GLUFRU) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Η γλυκόζη και η φρουκτόζη μπορούν να προσδιοριστούν ποσοτικά με ενζυμική μέθοδο, χωριστά, με σκοπό μόνο τον υπολογισμό του λόγου γλυκόζη/φρουκτόζη.

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Η γλυκόζη και η φρουκτόζη φωσφορυλιώνονται με αδενοσινοτριφωσφορικό οξύ (ΑΤΡ) κατά τη διάρκεια ενζυμικής αντίδρασης που καταλύεται από την εξοκινάση (ΗΚ), παρέχοντας 6-φωσφογλυκόζη (G6P) και 6-φωσφοφρουκτόζη (F6P):

| | γλυκόζη + ATP←→G6P + ADP |
| --- | --- |

γλυκόζη + ATP←→G6P + ADP

| | φρουκτόζη + ATP←→F6P + ADP |
| --- | --- |

φρουκτόζη + ATP←→F6P + ADP

Στο πρώτο στάδιο, η 6-φωσφογλυκόζη οξειδώνεται προς 6-φωσφογλυκονικό οξύ από το φωσφορικό νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο (NADP) παρουσία του ενζύμου αφυδρογονάση της 6-φωσφογλυκόζης (G6PDH). Η παραγόμενη ποσότητα ανηγμένου φωσφορικού νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτιδίου (NADPH) αντιστοιχεί στην ποσότητα της 6-φωσφογλυκόζης και, συνεπώς, στην ποσότητα της γλυκόζης.

G6P + NADP+ 6-φωσφογλυκονικό οξύ + NADPH + H+

Το ανηγμένο φωσφορικό νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο προσδιορίζεται ποσοτικά με μέτρηση της απορρόφησής του σε μήκος κύματος 340 nm.

Μετά την ολοκλήρωση της αντίδρασης αυτής, η 6-φωσφοφρουκτόζη μετατρέπεται σε 6-φωσφογλυκόζη υπό την επίδραση της ισομεράσης της φωσφογλυκόζης (PGI):

F6P←→G6P

Η 6-φωσφογλυκόζη αντιδρά πάλι με το φωσφορικό νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο προς σχηματισμό 6-φωσφογλυκονικού οξέος και ανηγμένου φωσφορικού νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτιδίου, το οποίο και προσδιορίζεται ποσοτικά.

3.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

| — | Φασματοφωτόμετρο που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων σε μήκος κύματος 340 nm, στο οποίο παρατηρείται η μέγιστη απορρόφηση από το NADPH. Δεδομένου ότι πρόκειται για απόλυτες μετρήσεις (χωρίς καμπύλη αναφοράς αλλά με χρήση του συντελεστή απόσβεσης του NADPH), πρέπει να ελέγχονται οι κλίμακες μήκους κύματος και απορρόφησης της συσκευής.
  Ελλείψει τούτου, χρησιμοποιείται φασματοφωτόμετρο ασυνεχούς φάσματος, που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων στα 334 nm ή στα 365 nm. |
| --- | --- |

—

Φασματοφωτόμετρο που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων σε μήκος κύματος 340 nm, στο οποίο παρατηρείται η μέγιστη απορρόφηση από το NADPH. Δεδομένου ότι πρόκειται για απόλυτες μετρήσεις (χωρίς καμπύλη αναφοράς αλλά με χρήση του συντελεστή απόσβεσης του NADPH), πρέπει να ελέγχονται οι κλίμακες μήκους κύματος και απορρόφησης της συσκευής.

Ελλείψει τούτου, χρησιμοποιείται φασματοφωτόμετρο ασυνεχούς φάσματος, που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων στα 334 nm ή στα 365 nm.

| — | Γυάλινες κυψελίδες οπτικής διαδρομής 1 cm ή κυψελίδες μιας χρήσης |
| --- | --- |

—

Γυάλινες κυψελίδες οπτικής διαδρομής 1 cm ή κυψελίδες μιας χρήσης

| — | Σιφώνια για ενζυμική δοκιμή των 0,02 — 0,05 — 0,1 — 0,2 ml |
| --- | --- |

—

Σιφώνια για ενζυμική δοκιμή των 0,02 — 0,05 — 0,1 — 0,2 ml

4.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

4.1.   Διάλυμα 1: ρυθμιστικό διάλυμα (τριαιθανολαμίνη 0,3 M, pH = 7,6, συγκέντρωση Mg2+ 4x10-3 M): σε 150 ml δισαπεσταγμένου νερού διαλύονται 11,2 g υδροχλωρικής τριαιθανολαμίνης [(C2H5)3Ν·ΗCl] και 0,2 g MgSO4·7 H2O, προστίθενται περίπου 4 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 5 M για να επιτευχθεί pH ίσο με 7,6 και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τα 200 ml.

Το ρυθμιστικό αυτό διάλυμα διατηρείται επί τέσσερις εβδομάδες στους + 4 °C.

4.2.   Διάλυμα 2: διάλυμα φωσφορικού νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτιδίου (περίπου 11,5x10-3 Μ): σε 5 ml δισαπεσταγμένου νερού διαλύονται 50 mg δινατρίου άλατος φωσφορικού νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτιδίου.

Το διάλυμα αυτό διατηρείται επί τέσσερις εβδομάδες στους + 4 °C.

4.3.   Διάλυμα 3: διάλυμα αδενοσινο-5′-τριφωσφορικού οξέος (περίπου 81x10-3 M): σε 5 ml δισαπεσταγμένου νερού διαλύονται 250 mg δινατρίου άλατος του αδενοσινο-5′-τριφωσφορικού οξέος και 250 mg όξινου ανθρακικού νατρίου (NaHCO3).

Το διάλυμα αυτό διατηρείται επί τέσσερις εβδομάδες στους + 4 °C.

4.4.   Διάλυμα 4: εξοκινάση/αφυδρογονάση της 6-φωσφογλυκόζης: αναμειγνύονται 0,5 ml εξοκινάσης (2 mg πρωτεΐνης ανά ml, δηλ. 280 U/ml) με 0,5 ml αφυδρογονάσης της 6-φωσφογλυκόζης (1 mg πρωτεΐνης ανά ml).

Το διάλυμα αυτό διατηρείται επί ένα έτος στους + 4 °C.

4.5.   Διάλυμα 5: ισομεράση της φωσφογλυκόζης (2 mg πρωτεΐνης ανά ml, δηλ. 700 U/ml). Το εναιώρημα χρησιμοποιείται χωρίς αραίωση.

Το διάλυμα αυτό διατηρείται επί ένα έτος στους + 4 °C.

Παρατήρηση:

Όλα τα αντιδραστήρια που είναι αναγκαία για τον ποσοτικό αυτό προσδιορισμό κυκλοφορούν στο εμπόριο.

5.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

5.1.   Προετοιμασία του δείγματος

Ανάλογα με την εκτιμώμενη ποσότητα γλυκόζης + φρουκτόζης ανά λίτρο, πραγματοποιούνται οι ακόλουθες αραιώσεις:

| Μέτρηση στα 340 και 334 nm | Μέτρηση στα 365 nm | Αραίωση με νερό | Συντελεστής αραίωσης F |
| --- | --- | --- | --- |
| Έως 0,4 g/l | Έως 0,8 g/l | — | — |
| Έως 4,0 g/l | Έως 8,0 g/l | 1 + 9 | 10 |
| Έως 10,0 g/l | Έως 20,0 g/l | 1 + 24 | 25 |
| Έως 20,0 g/l | Έως 40,0 g/l | 1 + 49 | 50 |
| Έως 40,0 g/l | Έως 80,0 g/l | 1 + 99 | 100 |
| Άνω των 40,0 g/l | Άνω των 80,0 g/l | 1 + 999 | 1 000 |

Μέτρηση στα 340 και 334 nm

Μέτρηση στα 365 nm

Αραίωση με νερό

Συντελεστής αραίωσης F

Έως 0,4 g/l

Έως 0,8 g/l

—

—

Έως 4,0 g/l

Έως 8,0 g/l

1 + 9

10

Έως 10,0 g/l

Έως 20,0 g/l

1 + 24

25

Έως 20,0 g/l

Έως 40,0 g/l

1 + 49

50

Έως 40,0 g/l

Έως 80,0 g/l

1 + 99

100

Άνω των 40,0 g/l

Άνω των 80,0 g/l

1 + 999

1 000

5.2.   Ποσοτικός προσδιορισμός

Μετά τη ρύθμιση του φασματοφωτομέτρου σε μήκος κύματος 340 nm, εκτελούνται οι μετρήσεις έναντι του αέρα (χωρίς κυψελίδα στην οπτική διαδρομή) ή του νερού.

Θερμοκρασία 20 έως 25 °C.

Σε δύο κυψελίδες οπτικής διαδρομής 1 cm φέρονται:

| | Μάρτυ-ρας | Προσδι-ορισμός |
| --- | --- | --- |
| Διάλυμα 1 (4.1) (σε θερμοκρασία 20 °C) | 2,50 ml | 2,50 ml |
| Διάλυμα 2 (4.2) | 0,10 ml | 0,10 ml |
| Διάλυμα 3 (4.3) | 0,10 ml | 0,10 ml |
| Δείγμα δοκιμής | | 0,20 ml |
| Δισαπεσταγμένο νερό | 0,20 ml | |

Μάρτυ-ρας

Προσδι-ορισμός

Διάλυμα 1 (4.1) (σε θερμοκρασία 20 °C)

2,50 ml

2,50 ml

Διάλυμα 2 (4.2)

0,10 ml

0,10 ml

Διάλυμα 3 (4.3)

0,10 ml

0,10 ml

Δείγμα δοκιμής

0,20 ml

Δισαπεσταγμένο νερό

0,20 ml

Τα διαλύματα αναμειγνύονται και, μετά από τρία λεπτά περίπου, σημειώνεται η ένδειξη της απορρόφησής τους (A1). Για να αρχίσει η αντίδραση προστίθεται:

| Διάλυμα 4 (4.4) | 0,02 ml | 0,02 ml |
| --- | --- | --- |

Διάλυμα 4 (4.4)

0,02 ml

0,02 ml

Το σύνολο αναμειγνύεται και, μετά από 15 λεπτά, μετράται η απορρόφηση, ενώ δύο λεπτά αργότερα, επαληθεύεται το τέλος της αντίδρασης (Α2).

Προστίθεται αμέσως:

| Διάλυμα 5 (4.5) | 0,02 ml | 0,02 ml |
| --- | --- | --- |

Διάλυμα 5 (4.5)

0,02 ml

0,02 ml

Το σύνολο αναμειγνύεται και, μετά από 10 λεπτά, σημειώνεται η ένδειξη του οργάνου, ενώ δύο λεπτά αργότερα, επαληθεύεται το τέλος της αντίδρασης (Α3)

Υπολογίζονται οι διαφορές απορρόφησης:

| | A2 - A1 που αντιστοιχεί στη γλυκόζη, |
| --- | --- |

A2 - A1 που αντιστοιχεί στη γλυκόζη,

| | A3 - A2 που αντιστοιχεί στη φρουκτόζη, |
| --- | --- |

A3 - A2 που αντιστοιχεί στη φρουκτόζη,

για τον μάρτυρα και για το δείγμα δοκιμής.

Η διαφορά απορρόφησης για τον μάρτυρα (ΔΑT) αφαιρείται από τη διαφορά απορρόφησης για το δείγμα δοκιμής (ΔΑD) και προσδιορίζεται η τιμή:

| | για τη γλυκόζη: ΔΑG = ΔΑD - ΔΑT |
| --- | --- |

για τη γλυκόζη: ΔΑG = ΔΑD - ΔΑT

| | για τη φρουκτόζη: ΔΑF = ΔΑD - ΔΑT |
| --- | --- |

για τη φρουκτόζη: ΔΑF = ΔΑD - ΔΑT

Παρατήρηση:

Ο αναγκαίος χρόνος για τη δράση των ενζύμων μπορεί να διαφέρει μεταξύ των παρτίδων. Ο ανωτέρω αναφερόμενος χρόνος έχει ενδεικτική μόνο σημασία. Συνιστάται να προσδιορίζεται ο χρόνος δράσης για κάθε παρτίδα.

5.3.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

5.3.1.   Υπολογισμός

Ο γενικός τύπος για τον υπολογισμό των συγκεντρώσεων είναι ο ακόλουθος:

C= ((V × PM)/(ε × d × v × 1 000)) Δ A (g/l)

V= όγκος δοκιμής (ml)

v= όγκος του δείγματος (ml)

PM= μοριακό βάρος της ουσίας που πρόκειται να προσδιοριστεί

d= οπτική διαδρομή της κυψελίδας (cm)

ε= συντελεστής απορρόφησης του NADPH στα 340 nm = 6,3 (mmole-1 x l x cm-1)

V= 2,92 ml για τον προσδιορισμό της γλυκόζης

V= 2,94 ml για τον προσδιορισμό της φρουκτόζης

v= 0,20 ml

PM= 180

d= 1.

Προκύπτει η τιμή:

| | για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,417 x ΔΑG |
| --- | --- |

για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,417 x ΔΑG

| | για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,420 x ΔΑF |
| --- | --- |

για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,420 x ΔΑF

Εάν κατά την προετοιμασία του δείγματος έχει πραγματοποιηθεί αραίωση, το αποτέλεσμα πολλαπλασιάζεται επί τον συντελεστή F.

Παρατήρηση:

Εάν οι μετρήσεις εκτελεστούν σε μήκος κύματος 334 ή 365 nm, προκύπτουν οι τιμές:

| — | μέτρηση στα 334 nm: ε = 6,2 (mmole-1 x l x cm-1)
  για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,425 x ΔΑG

  για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,428 x ΔΑF |
| --- | --- |

—

μέτρηση στα 334 nm: ε = 6,2 (mmole-1 x l x cm-1)

για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,425 x ΔΑG

για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,428 x ΔΑF

| — | μέτρηση στα 365 nm: ε = 3,4 (mmole-1 x l x cm-1)
  για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,773 x ΔΑG

  για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,778 x ΔΑF |
| --- | --- |

—

μέτρηση στα 365 nm: ε = 3,4 (mmole-1 x l x cm-1)

για τη γλυκόζη: C (g/l) = 0,773 x ΔΑG

για τη φρουκτόζη: C (g/l) = 0,778 x ΔΑF

5.3.2.   Επαναληψιμότητα (r)

r= 0,056 xi

5.3.3.   Αναπαραγωγιμότητα (R)

R= 0,12 + 0,076 xi

xi= περιεκτικότητα σε γλυκόζη ή φρουκτόζη, σε g/l.

7   ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΣΑΚΧΑΡΩΝ ΜΕ HPLC (ΣΑΚΧΑΡΟΖΗ) (OIV-AS-311-03-SUCRES) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

(προς υπόμνηση)

[Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή αυτής της αναλυτικής μεθόδου, η οποία θα δημοσιευθεί σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης. Εν αναμονή της δημοσίευσης αυτής, βλ. ενδεικτικά κεφάλαιο 6 παράγραφος 3 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2676/90 της Επιτροπής.]

8   ΑΝΙΧΝΕΥΣΗ ΤΟΥ ΕΜΠΛΟΥΤΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ, ΤΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ, ΤΩΝ ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΩΝ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΩΝ ΓΛΕΥΚΩΝ ΣΤΑΦΥΛΙΟΥ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΙΝΩΝ ΜΕ ΤΗΝ ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΟΥ ΠΥΡΗΝΙΚΟΥ ΜΑΓΝΗΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΟΝΙΣΜΟΥ ΔΕΥΤΕΡΙΟΥ (OIV-AS-311-05-ENRRMN) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

(προς υπόμνηση)

[Τα όργανα του OIV επανεξετάζουν την περιγραφή αυτής της αναλυτικής μεθόδου, η οποία θα δημοσιευθεί σε ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν η Γενική Συνέλευση του OIV εγκρίνει το οριστικό κείμενο. Εν αναμονή της σχετικής απόφασης του OIV, βλ. ενδεικτικά κεφάλαιο 8 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2676/90 της Επιτροπής.]

9   ΚΑΤ ΟΓΚΟ ΑΛΚΟΟΛΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ (OIV-AS-312-01-TALVOL) — ΜΕΘΟΔΟΙ ΤΥΠΟΥ Ι

(προς υπόμνηση)

[Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή αυτών των αναλυτικών μεθόδων, οι οποίες θα δημοσιευθούν σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης. Εν αναμονή της δημοσίευσης αυτής από τον OIV, βλ. ενδεικτικά κεφάλαιο 3 του παραρτήματος του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 2676/90 της Επιτροπής.]

10   ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ, ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΜΕΤΡΙΑ ΜΑΖΑΣ ΛΟΓΟΥ ΙΣΟΤΟΠΩΝ, ΤΗΣ ΙΣΟΤΟΠΙΚΗΣ ΑΝΑΛΟΓΙΑΣ 13C/12C ΣΤΗΝ ΑΙΘΑΝΟΛΗ ΤΟΥ ΟΙΝΟΥ Η ΣΤΗΝ ΑΙΘΑΝΟΛΗ ΠΟΥ ΛΑΜΒΑΝΕΤΑΙ ΜΕ ΖΥΜΩΣΗ ΓΛΕΥΚΟΥΣ, ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ Η ΔΙΟΡΘΩΜΕΝΟΥ ΣΥΜΠΥΚΝΩΜΕΝΟΥ ΓΛΕΥΚΟΥΣ (OIV-AS-312-06-ETHANO) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η μέθοδος επιτρέπει τη μέτρηση της ισοτοπικής αναλογίας 13C/12C στην αιθανόλη του οίνου και στην αιθανόλη που λαμβάνεται με ζύμωση αμπελουργικών προϊόντων (γλεύκος, συμπυκνωμένο γλεύκος, διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος).

2.   ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΣΕ ΠΡΟΤΥΠΑ

| ISO 5725: 1994 | «Ακρίβεια των μεθόδων μέτρησης – Προσδιορισμός της επαναληψιμότητας και της αναπαραγωγιμότητας των προτύπων μεθόδων μέτρησης με διεργαστηριακές δοκιμές» |
| --- | --- |
| V-PDB: | Vienna-Pee-Dee Belemnite (RPDB = 0,0112372) |
| Μέθοδος AS-311-O5-ENRRMN του OIV | «Ανίχνευση του εμπλουτισμού των γλευκών, των συμπυκνωμένων γλευκών, των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών και των οίνων με την εφαρμογή του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού δευτερίου (SNIF-NMR)» |

ISO 5725: 1994

«Ακρίβεια των μεθόδων μέτρησης – Προσδιορισμός της επαναληψιμότητας και της αναπαραγωγιμότητας των προτύπων μεθόδων μέτρησης με διεργαστηριακές δοκιμές»

V-PDB:

Vienna-Pee-Dee Belemnite (RPDB = 0,0112372)

Μέθοδος AS-311-O5-ENRRMN του OIV

«Ανίχνευση του εμπλουτισμού των γλευκών, των συμπυκνωμένων γλευκών, των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών και των οίνων με την εφαρμογή του πυρηνικού μαγνητικού συντονισμού δευτερίου (SNIF-NMR)»

3.   ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

| 13C/12C | : | Αναλογία των ισοτόπων άνθρακα 13 (13C) και άνθρακα 12 (12C) σε δεδομένο δείγμα. |
| --- | --- | --- |
| δ13C | : | Περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 (13C), εκφραζόμενη επί τοις χιλίοις (‰). |
| SNIF-NMR | : | Φυσικός ισοτοπικός διαχωρισμός ειδικής θέσης μελετώμενος με πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό. |
| V-PDB | : | Vienna Pee Dee Belemnite. Το PDB, πρωτογενές υλικό αναφοράς για τη μέτρηση των φυσικών διακυμάνσεων της περιεκτικότητας στο ισότοπο άνθρακα 13, ήταν ανθρακικό ασβέστιο προερχόμενο από μια προεξοχή βελεμνίτη της κρητιδικής περιόδου του γεωλογικού σχηματισμού Pee-Dee της Νότιας Καρολίνας (ΗΠΑ). Η ισοτοπική του αναλογία 13C/12C ή RPDB είναι RPDB = 0,0112372. Το PDB έχει εξαντληθεί προ πολλού αλλά παραμένει το πρωτογενές υλικό αναφοράς για την έκφραση των φυσικών διακυμάνσεων της περιεκτικότητας στο ισότοπο άνθρακα 13, έναντι του οποίου βαθμονομούνται τα υλικά αναφοράς που είναι διαθέσιμα στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στη Βιέννη (Αυστρία). Κατόπιν τούτου, η προσδιοριζόμενη φυσική ισοτοπική αφθονία άνθρακα 13 εκφράζεται, συμβατικά, ως προς το V-PDB. |
| m/z | : | Λόγος μάζας προς φορτίο. |

13C/12C

:

Αναλογία των ισοτόπων άνθρακα 13 (13C) και άνθρακα 12 (12C) σε δεδομένο δείγμα.

δ13C

:

Περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 (13C), εκφραζόμενη επί τοις χιλίοις (‰).

SNIF-NMR

:

Φυσικός ισοτοπικός διαχωρισμός ειδικής θέσης μελετώμενος με πυρηνικό μαγνητικό συντονισμό.

V-PDB

:

Vienna Pee Dee Belemnite. Το PDB, πρωτογενές υλικό αναφοράς για τη μέτρηση των φυσικών διακυμάνσεων της περιεκτικότητας στο ισότοπο άνθρακα 13, ήταν ανθρακικό ασβέστιο προερχόμενο από μια προεξοχή βελεμνίτη της κρητιδικής περιόδου του γεωλογικού σχηματισμού Pee-Dee της Νότιας Καρολίνας (ΗΠΑ). Η ισοτοπική του αναλογία 13C/12C ή RPDB είναι RPDB = 0,0112372. Το PDB έχει εξαντληθεί προ πολλού αλλά παραμένει το πρωτογενές υλικό αναφοράς για την έκφραση των φυσικών διακυμάνσεων της περιεκτικότητας στο ισότοπο άνθρακα 13, έναντι του οποίου βαθμονομούνται τα υλικά αναφοράς που είναι διαθέσιμα στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας (IAEA) στη Βιέννη (Αυστρία). Κατόπιν τούτου, η προσδιοριζόμενη φυσική ισοτοπική αφθονία άνθρακα 13 εκφράζεται, συμβατικά, ως προς το V-PDB.

m/z

:

Λόγος μάζας προς φορτίο.

4.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Κατά τη φωτοσύνθεση, τα φυτά αφομοιώνουν το διοξείδιο του άνθρακα με δύο βασικούς τύπους μεταβολισμού, τους μεταβολισμούς C3 (κύκλος του Calvin) και C4 (Hatch και Slack). Οι δύο αυτοί μηχανισμοί φωτοσύνθεσης παρουσιάζουν διαφορετικό ισοτοπικό διαχωρισμό. Έτσι, τα προϊόντα που προέρχονται από φυτά C4, όπως τα σάκχαρα και η αλκοόλη που παράγεται με ζύμωση, παρουσιάζουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 απ’ όση τα ομόλογά τους που προέρχονται από φυτά C3. Τα περισσότερα φυτά, όπως η άμπελος και τα ζαχαρότευτλα, ανήκουν στην ομάδα C3. Το ζαχαροκάλαμο και ο αραβόσιτος ανήκουν στην ομάδα C4. Η μέτρηση της περιεκτικότητας σε άνθρακα 13 επιτρέπει, συνεπώς, την ανίχνευση και τον προσδιορισμό του σακχάρου προέλευσης C4 (ζαχαροκάλαμο ή ισογλυκόζη αραβοσίτου) που έχει προστεθεί σε προϊόντα από σταφύλια (γλεύκος σταφυλιού, οίνοι κ.λπ.). Ο συνδυασμός των πληροφοριών που αφορούν την περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 με εκείνες που προκύπτουν από τη SNIF-NMR επιτρέπει επίσης τον ποσοτικό προσδιορισμό της προσθήκης μειγμάτων σακχάρων ή αλκοολών προερχόμενων από φυτά C3 και C4.

Η περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 προσδιορίζεται από το διοξείδιο του άνθρακα που προκύπτει από την πλήρη καύση του δείγματος. Η αφθονία των κύριων ισοτοπομερών με μάζες 44 (12C16O2), 45 (13C16O2 και 12C17O16O) και 46 (12C16O18O), που προκύπτουν από τους διάφορους δυνατούς συνδυασμούς των ισοτόπων 18O, 17O, 16O, 13C και 12C, προσδιορίζεται από τα ιοντικά ρεύματα που μετρώνται σε τρεις διαφορετικούς συλλέκτες φασματόμετρου μάζας λόγου ισοτόπων. Οι συνεισφορές των ισοτοπομερών 13C17O16O και 12C17O2 μπορούν να αγνοηθούν λόγω της πολύ χαμηλής αφθονίας τους. Το ιοντικό ρεύμα για m/z = 45 διορθώνεται ως προς τη συνεισφορά του 12C17O16O, η οποία υπολογίζεται συναρτήσει της έντασης του ρεύματος που μετράται για m/z = 46, λαμβάνοντας υπόψη τη σχετική αφθονία των 18O και 17O (διόρθωση Craig). Η σύγκριση με ένα υλικό αναφοράς βαθμονομημένο έναντι του διεθνούς υλικού αναφοράς V-PDB επιτρέπει τον υπολογισμό της περιεκτικότητας σε άνθρακα 13 στη σχετική κλίμακα δ13C.

5.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

Τα υλικά και τα αναλώσιμα εξαρτώνται από τα εργαστηριακά σκεύη και όργανα (σημείο 6) που χρησιμοποιεί το εργαστήριο. Τα συστήματα που συνήθως χρησιμοποιούνται βασίζονται στον στοιχειακό αναλυτή. Ο τελευταίος μπορεί να είναι εξοπλισμένος για την εισαγωγή δειγμάτων τοποθετημένων σε σφραγισμένες μεταλλικές κάψουλες ή για την έγχυση υγρών δειγμάτων μέσω διαφράγματος με τη βοήθεια σύριγγας.

Ανάλογα με τον τύπο των χρησιμοποιούμενων οργάνων, μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα ακόλουθα υλικά αναφοράς, αντιδραστήρια και αναλώσιμα:

| — | Υλικά αναφοράς |
| --- | --- |

—

Υλικά αναφοράς

| — | διαθέσιμα στον IAEA:







  Όνομα | Υλικό | δ13C έναντι του V-PDB (9) |
| --- | --- | --- | --- |
| — | IAEA-CH-6 |

—

διαθέσιμα στον IAEA:

Όνομα

Υλικό

δ13C έναντι του V-PDB (9)

—

IAEA-CH-6

σακχαρόζη

–10,4 ‰

| — | IAEA-CH-7 |
| --- | --- |

—

IAEA-CH-7

πολυαιθυλένιο

–31,8 ‰

| — | NBS22 |
| --- | --- |

—

NBS22

έλαιο

–29,7 ‰

| — | USGS24 |
| --- | --- |

—

USGS24

γραφίτης

–16,1 ‰

| — | διαθέσιμα στο Ινστιτούτο Υλικών και Μετρήσεων Αναφοράς (IRMM) στο Geel (Βέλγιο):







  Όνομα | Υλικό | δ13C έναντι V-PDB (9) |
| --- | --- | --- | --- |
| — | CRM/BCR 656 |

—

διαθέσιμα στο Ινστιτούτο Υλικών και Μετρήσεων Αναφοράς (IRMM) στο Geel (Βέλγιο):

Όνομα

Υλικό

δ13C έναντι V-PDB (9)

—

CRM/BCR 656

αλκοόλη οίνου

–26,93 ‰

| — | CRM/BCR 657 |
| --- | --- |

—

CRM/BCR 657

γλυκόζη

–10,75 ‰

| — | CRM/BCR 660 |
| --- | --- |

—

CRM/BCR 660

υδραλκοολικό διάλυμα (κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος 12 %)

–26,72 ‰

| — | Πρότυπο δείγμα εργασίας με γνωστή αναλογία 13C/12C βαθμονομημένο έναντι των διεθνών υλικών αναφοράς. |
| --- | --- |

—

Πρότυπο δείγμα εργασίας με γνωστή αναλογία 13C/12C βαθμονομημένο έναντι των διεθνών υλικών αναφοράς.

| — | Ο κατωτέρω κατάλογος αναλωσίμων αφορά τα συστήματα συνεχούς ροής:






  — | ήλιο για ανάλυση (αριθ. CAS 07440-59-7), |
| --- | --- | --- |

—

Ο κατωτέρω κατάλογος αναλωσίμων αφορά τα συστήματα συνεχούς ροής:

—

ήλιο για ανάλυση (αριθ. CAS 07440-59-7),

| — | οξυγόνο για ανάλυση (αριθ. CAS 07782-44-7), |
| --- | --- |

—

οξυγόνο για ανάλυση (αριθ. CAS 07782-44-7),

| — | διοξείδιο του άνθρακα για ανάλυση, χρησιμοποιούμενο ως δευτερογενές αέριο αναφοράς για την περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 (αριθ. CAS 00124-38-9), |
| --- | --- |

—

διοξείδιο του άνθρακα για ανάλυση, χρησιμοποιούμενο ως δευτερογενές αέριο αναφοράς για την περιεκτικότητα σε άνθρακα 13 (αριθ. CAS 00124-38-9),

| — | οξειδωτικό αντιδραστήριο για τον κλίβανο του συστήματος καύσης, π.χ. οξείδιο του χαλκού (ΙΙ) για στοιχειακή ανάλυση (CAS 1317-38-0), |
| --- | --- |

—

οξειδωτικό αντιδραστήριο για τον κλίβανο του συστήματος καύσης, π.χ. οξείδιο του χαλκού (ΙΙ) για στοιχειακή ανάλυση (CAS 1317-38-0),

| — | ξηραντικό για την απομάκρυνση του νερού που παράγεται κατά την καύση, π.χ. ανυδρόνη για στοιχειακή ανάλυση (υπερχλωρικό μαγνήσιο, αριθ. CAS 10034-81-8) (δεν είναι αναγκαίο στην περίπτωση των οργάνων που είναι εφοδιασμένα με σύστημα απομάκρυνσης του νερού με κρυοπαγίδα ή με εκλεκτικά διαπερατό τριχοειδή σωλήνα). |
| --- | --- |

—

ξηραντικό για την απομάκρυνση του νερού που παράγεται κατά την καύση, π.χ. ανυδρόνη για στοιχειακή ανάλυση (υπερχλωρικό μαγνήσιο, αριθ. CAS 10034-81-8) (δεν είναι αναγκαίο στην περίπτωση των οργάνων που είναι εφοδιασμένα με σύστημα απομάκρυνσης του νερού με κρυοπαγίδα ή με εκλεκτικά διαπερατό τριχοειδή σωλήνα).

6.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ, ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΥΛΙΚΑ

6.1.   Φασματόμετρο μάζας λόγου ισοτόπων (IRMS)

Φασματόμετρο μάζας λόγου ισοτόπων (IRMS), που επιτρέπει τον προσδιορισμό της σχετικής περιεκτικότητας του αερίου CO2 σε φυσικώς απαντώντα 13C με εσωτερική ακρίβεια 0,05 ‰ ή, καλύτερα, εκφραζόμενη σε σχετική τιμή (σημείο 9). Η εσωτερική ακρίβεια ορίζεται εν προκειμένω ως η διαφορά μεταξύ των αποτελεσμάτων δύο μετρήσεων του ίδιου δείγματος CO2. Το φασματόμετρο μάζας που προορίζεται για τη μέτρηση ισοτοπικών αναλογιών φέρει συνήθως τριπλό συλλέκτη για την ταυτόχρονη μέτρηση της έντασης για m/z = 44, 45 και 46. Το φασματόμετρο μάζας λόγου ισοτόπων πρέπει είτε να είναι εφοδιασμένο με σύστημα διπλής εισαγωγής, για την εναλλάξ μέτρηση του άγνωστου δείγματος και ενός δείγματος αναφοράς, είτε να χρησιμοποιεί ολοκληρωμένο σύστημα που επιτυγχάνει την ποσοτική καύση των δειγμάτων και διαχωρίζει το διοξείδιο του άνθρακα από τα υπόλοιπα προϊόντα καύσης πριν από τη μέτρηση στο φασματόμετρο μάζας.

6.2.   Συσκευή καύσης

Συσκευή καύσης ικανή να μετατρέπει ποσοτικά την αιθανόλη σε διοξείδιο του άνθρακα και να απομακρύνει όλα τα υπόλοιπα προϊόντα καύσης, συμπεριλαμβανομένου του νερού, χωρίς ισοτοπικό διαχωρισμό. Η συσκευή μπορεί να είναι είτε σύστημα συνεχούς ροής, ενσωματωμένο στο όργανο φασματομετρίας μάζας (σημείο 6.2.1), είτε αυτόνομο σύστημα καύσης (σημείο 6.2.2) και πρέπει να επιτρέπει την επίτευξη ακρίβειας τουλάχιστον ισοδύναμης με την αναφερόμενη στο σημείο 11.

6.2.1.   Συστήματα συνεχούς ροής

Τα συστήματα αυτά συνίστανται είτε σε στοιχειακό αναλυτή είτε σε αεριοχρωματογράφο εφοδιασμένο με σύστημα καύσης εν σειρά.

Στην περίπτωση των συστημάτων που είναι εξοπλισμένα για την εισαγωγή δειγμάτων τοποθετημένων σε μεταλλικές κάψουλες, χρησιμοποιείται το ακόλουθο εργαστηριακό υλικό:

| — | ογκομετρική μικροσύριγγα ή ογκομετρικό μικροσιφώνιο με κατάλληλα ρύγχη, |
| --- | --- |

—

ογκομετρική μικροσύριγγα ή ογκομετρικό μικροσιφώνιο με κατάλληλα ρύγχη,

| — | ζυγός με κλίμακα ανάγνωσης ανά 1 μg ή ακριβέστερη, |
| --- | --- |

—

ζυγός με κλίμακα ανάγνωσης ανά 1 μg ή ακριβέστερη,

| — | λαβίδα για τον εγκλεισμό σε κάψουλα, |
| --- | --- |

—

λαβίδα για τον εγκλεισμό σε κάψουλα,

| — | κάψουλες κασσιτέρου για υγρά δείγματα, |
| --- | --- |

—

κάψουλες κασσιτέρου για υγρά δείγματα,

| — | κάψουλες κασσιτέρου για στερεά δείγματα. |
| --- | --- |

—

κάψουλες κασσιτέρου για στερεά δείγματα.

Σημείωση:

για τον περιορισμό του κινδύνου εξάτμισης των δειγμάτων αιθανόλης, μπορεί να τοποθετηθεί στις κάψουλες απορροφητικό υλικό (π.χ. chromosorb W 45-60 mesh), αφού προηγουμένως εξακριβωθεί, με τυφλό προσδιορισμό, ότι δεν περιέχει σημαντική ποσότητα άνθρακα που μπορεί να αλλοιώσει τα αποτελέσματα των μετρήσεων.

Κατά τη χρήση στοιχειακού αναλυτή εφοδιασμένου με εγχυτήρα για υγρά ή στην περίπτωση των συστημάτων προετοιμασίας με χρωματογραφία-καύση, χρησιμοποιείται το ακόλουθο εργαστηριακό υλικό:

| — | σύριγγα για υγρά, |
| --- | --- |

—

σύριγγα για υγρά,

| — | φιαλίδια εφοδιασμένα με αεροστεγές σύστημα πωματισμού και με αδρανή διαφράγματα. |
| --- | --- |

—

φιαλίδια εφοδιασμένα με αεροστεγές σύστημα πωματισμού και με αδρανή διαφράγματα.

Τα αναφερόμενα στους ανωτέρω καταλόγους εργαστηριακά υλικά αποτελούν απλώς παραδείγματα και μπορούν να αντικατασταθούν από άλλα υλικά ισοδύναμων επιδόσεων, ανάλογα με τον τύπο του εξοπλισμού καύσης και φασματομετρίας μάζας που χρησιμοποιείται στο εργαστήριο.

6.2.2.   Αυτόνομα συστήματα προετοιμασίας

Στην περίπτωση αυτή, τα δείγματα διοξειδίου του άνθρακα που προκύπτουν από την καύση των προς ανάλυση δειγμάτων και του δείγματος αναφοράς συλλέγονται σε φύσιγγες που στη συνέχεια τοποθετούνται στο σύστημα διπλής εισαγωγής του φασματόμετρου για την ισοτοπική ανάλυση. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν διάφοροι τύποι συσκευών καύσης που περιγράφονται στην βιβλιογραφία:

| — | κλειστό σύστημα καύσης με κυκλοφορία αέριου οξυγόνου, |
| --- | --- |

—

κλειστό σύστημα καύσης με κυκλοφορία αέριου οξυγόνου,

| — | στοιχειακός αναλυτής με ροή ηλίου και οξυγόνου, |
| --- | --- |

—

στοιχειακός αναλυτής με ροή ηλίου και οξυγόνου,

| — | σφραγισμένη γυάλινη φύσιγγα που έχει πληρωθεί με οξείδιο του χαλκού (ΙΙ) ως οξειδωτικό μέσο. |
| --- | --- |

—

σφραγισμένη γυάλινη φύσιγγα που έχει πληρωθεί με οξείδιο του χαλκού (ΙΙ) ως οξειδωτικό μέσο.

7.   ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΩΝ ΔΕΙΓΜΑΤΩΝ ΔΟΚΙΜΗΣ

Η αιθανόλη πρέπει να παραλαμβάνεται από τον οίνο πριν από τον ισοτοπικό προσδιορισμό. Η παραλαβή αυτή πραγματοποιείται με απόσταξη του οίνου, όπως περιγράφεται στο σημείο 3.1 της μεθόδου SNIF-NMR (OIV–MA-E-AS311-05-ENRRMN).

Στην περίπτωση του γλεύκους σταφυλιών, του συμπυκνωμένου γλεύκους σταφυλιών και του διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους σταφυλιών, πρέπει να προηγείται ζύμωση των σακχάρων προς αιθανόλη, όπως περιγράφεται στο σημείο 3.2 της μεθόδου SNIF-NMR (OIV–MA-E-AS311-05-ENRRMN).

8.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Όλα τα προπαρασκευαστικά στάδια πρέπει να εκτελούνται χωρίς καμία σημαντική απώλεια αιθανόλης λόγω εξάτμισης, η οποία θα άλλαζε την ισοτοπική σύσταση του δείγματος.

Η περιγραφή που ακολουθεί αναφέρεται στις διαδικασίες που χρησιμοποιούνται συνήθως για την καύση των δειγμάτων αιθανόλης με τη βοήθεια αυτόματων συστημάτων καύσης του εμπορίου. Κάθε άλλη μέθοδος που διασφαλίζει την ποσοτική μετατροπή του δείγματος αιθανόλης σε διοξείδιο του άνθρακα, χωρίς καμία απώλεια αιθανόλης λόγω εξάτμισης, μπορεί να είναι κατάλληλη για την παρασκευή διοξειδίου του άνθρακα με σκοπό την ισοτοπική ανάλυση.

Πειραματική διαδικασία στηριζόμενη στη χρήση στοιχειακού αναλυτή:

| α) | Εγκλεισμός των δειγμάτων σε κάψουλες






  — | χρησιμοποιούνται καθαρές κάψουλες, λαβίδα και δίσκος παρασκευής, |
| --- | --- | --- |

α)

Εγκλεισμός των δειγμάτων σε κάψουλες

—

χρησιμοποιούνται καθαρές κάψουλες, λαβίδα και δίσκος παρασκευής,

| — | με τη βοήθεια της λαβίδας λαμβάνεται μια κάψουλα κατάλληλων διαστάσεων, |
| --- | --- |

—

με τη βοήθεια της λαβίδας λαμβάνεται μια κάψουλα κατάλληλων διαστάσεων,

| — | φέρεται στην κάψουλα ό αναγκαίος όγκος υγρού με τη βοήθεια του μικροσιφωνίου, |
| --- | --- |

—

φέρεται στην κάψουλα ό αναγκαίος όγκος υγρού με τη βοήθεια του μικροσιφωνίου,

| — | Σημείωση:

  Για τη λήψη 2 mg διοξειδίου του άνθρακα χρειάζονται 3,84 mg απόλυτης αιθανόλης ή 4,17 mg αποστάγματος με αλκοολικό τίτλο 92 % m/m. Η κατάλληλη ποσότητα αποστάγματος πρέπει να υπολογίζεται με τον τρόπο αυτό, ανάλογα με την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που είναι αναγκαία με βάση την ευαισθησία του οργάνου φασματομετρίας μάζας, |
| --- | --- |

—

Σημείωση:

Για τη λήψη 2 mg διοξειδίου του άνθρακα χρειάζονται 3,84 mg απόλυτης αιθανόλης ή 4,17 mg αποστάγματος με αλκοολικό τίτλο 92 % m/m. Η κατάλληλη ποσότητα αποστάγματος πρέπει να υπολογίζεται με τον τρόπο αυτό, ανάλογα με την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που είναι αναγκαία με βάση την ευαισθησία του οργάνου φασματομετρίας μάζας,

| — | κλείνεται η κάψουλα με τη βοήθεια της λαβίδας, |
| --- | --- |

—

κλείνεται η κάψουλα με τη βοήθεια της λαβίδας,

| — | κάθε κάψουλα πρέπει να κλείνεται τελείως αεροστεγώς· σε αντίθετη περίπτωση, πρέπει να απορρίπτεται και να ετοιμάζεται νέα κάψουλα, |
| --- | --- |

—

κάθε κάψουλα πρέπει να κλείνεται τελείως αεροστεγώς· σε αντίθετη περίπτωση, πρέπει να απορρίπτεται και να ετοιμάζεται νέα κάψουλα,

| — | για κάθε δείγμα, ετοιμάζονται δύο κάψουλες, |
| --- | --- |

—

για κάθε δείγμα, ετοιμάζονται δύο κάψουλες,

| — | οι κάψουλες τοποθετούνται στο κατάλληλο σημείο επάνω στον δίσκο του αυτόματου δειγματολήπτη του στοιχειακού αναλυτή· κάθε κάψουλα πρέπει να ταυτοποιείται επιμελώς με αύξοντα αριθμό, |
| --- | --- |

—

οι κάψουλες τοποθετούνται στο κατάλληλο σημείο επάνω στον δίσκο του αυτόματου δειγματολήπτη του στοιχειακού αναλυτή· κάθε κάψουλα πρέπει να ταυτοποιείται επιμελώς με αύξοντα αριθμό,

| — | στην αρχή και στο τέλος της σειράς των δειγμάτων τοποθετούνται συστηματικά κάψουλες που περιέχουν τα δείγματα αναφοράς, |
| --- | --- |

—

στην αρχή και στο τέλος της σειράς των δειγμάτων τοποθετούνται συστηματικά κάψουλες που περιέχουν τα δείγματα αναφοράς,

| — | στη σειρά των δειγμάτων παρεμβάλλονται τακτικά δείγματα-μάρτυρες· |
| --- | --- |

—

στη σειρά των δειγμάτων παρεμβάλλονται τακτικά δείγματα-μάρτυρες·

| β) | έλεγχος και ρύθμιση των οργάνων στοιχειακής ανάλυσης και φασματομετρίας μάζας






  — | ρυθμίζονται η θερμοκρασία των κλιβάνων του στοιχειακού αναλυτή και οι ροές ηλίου και οξυγόνου για την άριστη καύση του δείγματος, |
| --- | --- | --- |

β)

έλεγχος και ρύθμιση των οργάνων στοιχειακής ανάλυσης και φασματομετρίας μάζας

—

ρυθμίζονται η θερμοκρασία των κλιβάνων του στοιχειακού αναλυτή και οι ροές ηλίου και οξυγόνου για την άριστη καύση του δείγματος,

| — | ελέγχεται το σύστημα στοιχειακής ανάλυσης και φασματομετρίας μάζας για διαρροές (π.χ. με έλεγχο του ιοντικού ρεύματος για m/z = 28 που αντιστοιχεί στο N2), |
| --- | --- |

—

ελέγχεται το σύστημα στοιχειακής ανάλυσης και φασματομετρίας μάζας για διαρροές (π.χ. με έλεγχο του ιοντικού ρεύματος για m/z = 28 που αντιστοιχεί στο N2),

| — | ρυθμίζεται το φασματόμετρο μάζας για τη μέτρηση της έντασης των ιοντικών ρευμάτων για m/z = 44, 45 και 46, |
| --- | --- |

—

ρυθμίζεται το φασματόμετρο μάζας για τη μέτρηση της έντασης των ιοντικών ρευμάτων για m/z = 44, 45 και 46,

| — | πριν από την έναρξη των μετρήσεων στα δείγματα, ελέγχεται το σύστημα με τη βοήθεια γνωστών δειγμάτων-μαρτύρων· |
| --- | --- |

—

πριν από την έναρξη των μετρήσεων στα δείγματα, ελέγχεται το σύστημα με τη βοήθεια γνωστών δειγμάτων-μαρτύρων·

| γ) | εκτέλεση σειράς μετρήσεων
  Εισάγονται διαδοχικά τα δείγματα που είναι τοποθετημένα στον αυτόματο δειγματολήπτη του στοιχειακού αναλυτή (ή του χρωματογράφου). Το διοξείδιο του άνθρακα που προέρχεται από κάθε καύση δείγματος εκλούεται προς το φασματόμετρο μάζας, το οποίο μετρά τα ιοντικά ρεύματα. Ο συνδεδεμένος με το όργανο υπολογιστής καταγράφει την ένταση των ιοντικών ρευμάτων και υπολογίζει τις τιμές δ για κάθε δείγμα (σημείο 9). |
| --- | --- |

γ)

εκτέλεση σειράς μετρήσεων

Εισάγονται διαδοχικά τα δείγματα που είναι τοποθετημένα στον αυτόματο δειγματολήπτη του στοιχειακού αναλυτή (ή του χρωματογράφου). Το διοξείδιο του άνθρακα που προέρχεται από κάθε καύση δείγματος εκλούεται προς το φασματόμετρο μάζας, το οποίο μετρά τα ιοντικά ρεύματα. Ο συνδεδεμένος με το όργανο υπολογιστής καταγράφει την ένταση των ιοντικών ρευμάτων και υπολογίζει τις τιμές δ για κάθε δείγμα (σημείο 9).

9.   ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Σκοπός της μεθόδου είναι η μέτρηση της ισοτοπικής αναλογίας 13C/12C στην αιθανόλη που παραλαμβάνεται από τον οίνο ή από προϊόντα σταφυλιού μετά από ζύμωση. Η ισοτοπική αναλογία 13C/12C μπορεί να εκφραστεί με την απόκλισή της σε σχέση με ένα δείγμα αναφοράς. Η απόκλιση του ισοτόπου άνθρακας 13 (δ13C) υπολογίζεται εν προκειμένω σε κλίμακα δέλτα επί τοις χιλίοις (δ/1 000) με σύγκριση των αποτελεσμάτων που λαμβάνονται για το δείγμα δοκιμής με εκείνα του δείγματος αναφοράς, το οποίο έχει προηγουμένως βαθμονομηθεί έναντι του πρωτογενούς διεθνούς υλικού αναφοράς (V-PDB). Οι τιμές δ13C εκφράζονται σε σχέση με το δείγμα αναφοράς με τον τύπο:

δ13Cech/ref ‰ = 1 000 × (Rech-Rref)/Rref

όπου Rech και Rref είναι οι ισοτοπικές αναλογίες 13C/12C του δείγματος και του διοξειδίου του άνθρακα που χρησιμοποιείται ως αέριο αναφοράς, αντίστοιχα.

Οι τιμές δ13C εκφράζονται κατόπιν σε σχέση με το V-PDB με τον τύπο:

δ13Cech/V-PDB ‰ = δ13Cech/ref + δ13Cref/V-PDB + (δ13Cech/ref × δ13Cref/V-PDB)/1 000

όπου δ13Cref/V-PDB είναι η προηγουμένως προσδιορισθείσα ισοτοπική απόκλιση για το δείγμα αναφοράς έναντι του V-PDB.

Κατά την εν σειρά μέτρηση, μπορεί να παρατηρηθούν μικρές αποκλίσεις οφειλόμενες σε διακύμανση των συνθηκών των οργάνων. Στην περίπτωση αυτή, οι τιμές δ13C των δειγμάτων πρέπει να διορθώνονται συναρτήσει της διαφοράς της τιμής δ13C που μετράται για το δείγμα αναφοράς από την πραγματική τιμή, η οποία έχει προκύψει από την προηγούμενη βαθμονόμηση έναντι του V-PDB με σύγκριση με ένα από τα διεθνή υλικά αναφοράς. Η απόκλιση μεταξύ δύο μετρήσεων του δείγματος αναφοράς και, συνεπώς, η διόρθωση προς εφαρμογή στα αποτελέσματα που λαμβάνονται για τα δείγματα, μπορεί να θεωρηθεί γραμμική. Το δείγμα αναφοράς πρέπει να μετράται στην αρχή και στο τέλος κάθε σειράς δειγμάτων. Στη συνέχεια, μπορεί να υπολογιστεί η διόρθωση για κάθε δείγμα, με γραμμική παρεμβολή.

10.   ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΕΓΧΟΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ

Επαληθεύεται ότι η τιμή 13C για το δείγμα αναφοράς δεν διαφέρει περισσότερο από 0,5 ‰ από την αποδεκτή τιμή. Σε αντίθετη περίπτωση, πρέπει να ελέγχονται οι ρυθμίσεις του φασματόμετρου και, ενδεχομένως, να αναπροσαρμόζονται.

Για κάθε δείγμα, επαληθεύεται ότι η διαφορά των ληφθέντων αποτελεσμάτων για τις δύο κάψουλες που μετρήθηκαν διαδοχικά είναι μικρότερη από 0,3 ‰. Το τελικό αποτέλεσμα για ένα δεδομένο δείγμα είναι η μέση τιμή για τις δύο κάψουλες. Εάν η απόκλιση υπερβαίνει το 0,3 ‰, η μέτρηση πρέπει να επαναλαμβάνεται.

Η σωστή λειτουργία της μέτρησης μπορεί να ελεγχθεί με βάση την ένταση του ιοντικού ρεύματος για m/z = 44, η οποία είναι ανάλογη με την ποσότητα άνθρακα που εισάγεται στον στοιχειακό αναλυτή. Σε κανονικές συνθήκες, η ένταση του ιοντικού αυτού ρεύματος πρέπει να είναι πρακτικά σταθερή για τα αναλυόμενα δείγματα. Τυχόν σημαντική απόκλιση πρέπει να δημιουργεί υπόνοιες εξάτμισης αιθανόλης (π.χ. ατελώς σφραγισμένη κάψουλα) ή αστάθειας του στοιχειακού αναλυτή ή του φασματόμετρου μάζας.

11.   ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΕΠΙΔΟΣΕΩΝ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ (ΑΚΡΙΒΕΙΑ)

Εκπονήθηκε μια πρώτη ομαδική μελέτη (σημείο 11.1) σε αποστάγματα που περιείχαν αλκοόλη οινικής προέλευσης και αλκοόλη ζαχαροκάλαμου και ζαχαρότευτλων, καθώς και διάφορα μείγματα αλκοολών των τριών αυτών προελεύσεων. Δεδομένου ότι στη μελέτη αυτή δεν ελήφθη υπόψη το στάδιο της απόσταξης, συνεκτιμήθηκαν και συμπληρωματικές πληροφορίες, προερχόμενες από άλλες διεργαστηριακές δοκιμές σε οίνους (σημείο 11.2), κυρίως από κύκλους ελέγχου της ικανότητας για ισοτοπικές μετρήσεις (σημείο 11.3). Τα αποτελέσματα καταδεικνύουν ότι τα διάφορα συστήματα απόσταξης που χρησιμοποιούνται σε ικανοποιητικές συνθήκες, ιδίως εκείνα που εφαρμόζονται για τις μετρήσεις SNIF-NMR, δεν επιφέρουν σημαντική μεταβλητότητα στους προσδιορισμούς της δ13C της αιθανόλης του οίνου. Οι παρατηρούμενες παράμετροι ακρίβειας για τους οίνους είναι σχεδόν πανομοιότυπες με εκείνες που προέκυψαν από την ομαδική μελέτη (σημείο 11.1) στα αποστάγματα.

11.1.   Ομαδική μελέτη στα αποστάγματα

| Έτος διεξαγωγής των διεργαστηριακών δοκιμών: | 1996 |
| --- | --- |
| Αριθμός εργαστηρίων: | 20 |
| Αριθμός δειγμάτων: | 6 δείγματα, με διπλό τυφλό προσδιορισμό |
| Αναλυθείσα παράμετρος: | δ13C της αιθανόλης |

Έτος διεξαγωγής των διεργαστηριακών δοκιμών:

1996

Αριθμός εργαστηρίων:

20

Αριθμός δειγμάτων:

6 δείγματα, με διπλό τυφλό προσδιορισμό

Αναλυθείσα παράμετρος:

δ13C της αιθανόλης

| Κωδικός των δειγμάτων | Αλκοόλη οινικής προέλευσης | Αλκοόλη ζαχαρότευτλων | Αλκοόλη ζαχαροκάλαμου |
| --- | --- | --- | --- |
| A & G | 80 % | 10 % | 10 % |
| B & C | 90 % | 10 % | 0 % |
| D & F | 0 % | 100 % | 0 % |
| E & I | 90 % | 0 % | 10 % |
| H & K | 100 % | 0 % | 0 % |
| J & L | 0 % | 0 % | 100 % |

Κωδικός των δειγμάτων

Αλκοόλη οινικής προέλευσης

Αλκοόλη ζαχαρότευτλων

Αλκοόλη ζαχαροκάλαμου

A & G

80 %

10 %

10 %

B & C

90 %

10 %

0 %

D & F

0 %

100 %

0 %

E & I

90 %

0 %

10 %

H & K

100 %

0 %

0 %

J & L

0 %

0 %

100 %

| Δείγματα | A/G | B/C | D/F | E/I | H/K | J/L |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Αριθμός εργαστηρίων που παρέμειναν μετά την απόρριψη των έκτοπων αποτελεσμάτων | 19 | 18 | 17 | 19 | 19 | 19 |
| Αριθμός αποδεκτών αποτελεσμάτων | 38 | 36 | 34 | 38 | 38 | 38 |
| Μέση τιμή (δ13C) ‰ | –25,32 | –26,75 | –27,79 | –25,26 | –26,63 | –12,54 |
| Sr
  2 | 0,0064 | 0,0077 | 0,0031 | 0,0127 | 0,0069 | 0,0041 |
| Τυπική απόκλιση επαναληψιμότητας (Sr) ‰ | 0,08 | 0,09 | 0,06 | 0,11 | 0,08 | 0,06 |
| Όριο επαναληψιμότητας r (2,8 × Sr) ‰ | 0,22 | 0,25 | 0,16 | 0,32 | 0,23 | 0,18 |
| SR
  2 | 0,0389 | 0,0309 | 0,0382 | 0,0459 | 0,0316 | 0,0584 |
| Τυπική απόκλιση αναπαραγωγιμότητας (SR) ‰ | 0,20 | 0,18 | 0,20 | 0,21 | 0,18 | 0,24 |
| Όριο αναπαραγωγιμότητας R (2,8 × SR) ‰ | 0,55 | 0,49 | 0,55 | 0,60 | 0,50 | 0,68 |

Δείγματα

A/G

B/C

D/F

E/I

H/K

J/L

Αριθμός εργαστηρίων που παρέμειναν μετά την απόρριψη των έκτοπων αποτελεσμάτων

19

18

17

19

19

19

Αριθμός αποδεκτών αποτελεσμάτων

38

36

34

38

38

38

Μέση τιμή (δ13C) ‰

–25,32

–26,75

–27,79

–25,26

–26,63

–12,54

Sr
  2

0,0064

0,0077

0,0031

0,0127

0,0069

0,0041

Τυπική απόκλιση επαναληψιμότητας (Sr) ‰

0,08

0,09

0,06

0,11

0,08

0,06

Όριο επαναληψιμότητας r (2,8 × Sr) ‰

0,22

0,25

0,16

0,32

0,23

0,18

SR
  2

0,0389

0,0309

0,0382

0,0459

0,0316

0,0584

Τυπική απόκλιση αναπαραγωγιμότητας (SR) ‰

0,20

0,18

0,20

0,21

0,18

0,24

Όριο αναπαραγωγιμότητας R (2,8 × SR) ‰

0,55

0,49

0,55

0,60

0,50

0,68

11.2.   Διεργαστηριακή μελέτη σε δύο οίνους και μια αλκοόλη

| Έτος διεξαγωγής των διεργαστηριακών δοκιμών: | 1996 |
| --- | --- |
| Αριθμός εργαστηρίων: | 14 για την απόσταξη των οίνων, μεταξύ των οποίων 7 και για τη μέτρηση της δ13C στην οινική αλκοόλη, 8 για τη μέτρηση της δ13C στο δείγμα αλκοόλης |
| Αριθμός δειγμάτων: | 3 (λευκός οίνος αλκοολικού τίτλου 9,3 % vol., λευκός οίνος αλκοολικού τίτλου 9,6 % vol. και αλκοόλη 93 % m/m). |
| Αναλυθείσα παράμετρος: | δ13C της αιθανόλης |

Έτος διεξαγωγής των διεργαστηριακών δοκιμών:

1996

Αριθμός εργαστηρίων:

14 για την απόσταξη των οίνων, μεταξύ των οποίων 7 και για τη μέτρηση της δ13C στην οινική αλκοόλη, 8 για τη μέτρηση της δ13C στο δείγμα αλκοόλης

Αριθμός δειγμάτων:

3 (λευκός οίνος αλκοολικού τίτλου 9,3 % vol., λευκός οίνος αλκοολικού τίτλου 9,6 % vol. και αλκοόλη 93 % m/m).

Αναλυθείσα παράμετρος:

δ13C της αιθανόλης

| Δείγματα | Ερυθρός οίνος | Λευκός οίνος | Αλκοόλη |
| --- | --- | --- | --- |
| Αριθμός εργαστηρίων | 7 | 7 | 8 |
| Αριθμός αποδεκτών αποτελεσμάτων | 7 | 7 | 8 |
| Μέση τιμή (δ13C) ‰ | –26,20 | –26,20 | –25,08 |
| Διασπορά αναπαραγωγιμότητας SR2 | 0,0525 | 0,0740 | 0,0962 |
| Τυπική απόκλιση αναπαραγωγιμότητας (SR) ‰ | 0,23 | 0,27 | 0,31 |
| Όριο αναπαραγωγιμότητας R (2,8 × SR) ‰ | 0,64 | 0,76 | 0,87 |

Δείγματα

Ερυθρός οίνος

Λευκός οίνος

Αλκοόλη

Αριθμός εργαστηρίων

7

7

8

Αριθμός αποδεκτών αποτελεσμάτων

7

7

8

Μέση τιμή (δ13C) ‰

–26,20

–26,20

–25,08

Διασπορά αναπαραγωγιμότητας SR2

0,0525

0,0740

0,0962

Τυπική απόκλιση αναπαραγωγιμότητας (SR) ‰

0,23

0,27

0,31

Όριο αναπαραγωγιμότητας R (2,8 × SR) ‰

0,64

0,76

0,87

Τα εργαστήρια που συμμετείχαν χρησιμοποιούσαν διαφορετικά συστήματα απόσταξης. Οι ισοτοπικοί προσδιορισμοί της δ13C που πραγματοποιήθηκαν σε ένα μόνο εργαστήριο στο σύνολο των αποσταγμάτων που επιστράφηκαν από τους συμμετέχοντες δεν εμφανίζουν καμία έκτοπη τιμή ούτε τιμή σημαντικά διαφορετική από τις μέσες τιμές. Η διασπορά των αποτελεσμάτων (S2 = 0,0059) είναι συγκρίσιμη με τις διασπορές σε συνθήκες επαναληψιμότητας Sr2 της ομαδικής μελέτης στα αποστάγματα (σημείο 11.1).

11.3.   Αποτελέσματα των κύκλων ελέγχου της ικανότητας για ισοτοπικές δοκιμές

Από τον Δεκέμβριο του 1994, οργανώνονται τακτικά διεθνείς κύκλοι ελέγχου της ικανότητας για ισοτοπικούς προσδιορισμούς στους οίνους και στις αλκοόλες (αποστάγματα αλκοολικού τίτλου 96 % vol.). Τα αποτελέσματα επιτρέπουν στα συμμετέχοντα εργαστήρια να ελέγχουν την ποιότητα των αναλύσεών τους. Η στατιστική επεξεργασία των αποτελεσμάτων παρέχει τη δυνατότητα εκτίμησης της μεταβλητότητας των προσδιορισμών σε συνθήκες αναπαραγωγιμότητας και, κατά συνέπεια, εκτίμησης των παραμέτρων διασποράς και ορίου αναπαραγωγιμότητας. Τα ληφθέντα αποτελέσματα για τους προσδιορισμούς της δ13C της αιθανόλης των οίνων και αποσταγμάτων συνοψίζονται στον επόμενο πίνακα:

| Ημερομηνία | Οίνοι | Αποστάγματα |
| --- | --- | --- |
| N | SR | SR
  2 | R | N | SR | SR
  2 | R |
| Δεκέμβριος 1994 | 6 | 0,210 | 0,044 | 0,59 | 6 | 0,151 | 0,023 | 0,42 |
| Ιούνιος 1995 | 8 | 0,133 | 0,018 | 0,37 | 8 | 0,147 | 0,021 | 0,41 |
| Δεκέμβριος 1995 | 7 | 0,075 | 0,006 | 0,21 | 8 | 0,115 | 0,013 | 0,32 |
| Μάρτιος 1996 | 9 | 0,249 | 0,062 | 0,70 | 11 | 0,278 | 0,077 | 0,78 |
| Ιούνιος 1996 | 8 | 0,127 | 0,016 | 0,36 | 8 | 0,189 | 0,036 | 0,53 |
| Σεπτέμβριος 1996 | 10 | 0,147 | 0,022 | 0,41 | 11 | 0,224 | 0,050 | 0,63 |
| Δεκέμβριος 1996 | 10 | 0,330 | 0,109 | 0,92 | 9 | 0,057 | 0,003 | 0,16 |
| Μάρτιος 1997 | 10 | 0,069 | 0,005 | 0,19 | 8 | 0,059 | 0,003 | 0,16 |
| Ιούνιος 1997 | 11 | 0,280 | 0,079 | 0,78 | 11 | 0,175 | 0,031 | 0,49 |
| Σεπτέμβριος 1997 | 12 | 0,237 | 0,056 | 0,66 | 11 | 0,203 | 0,041 | 0,57 |
| Δεκέμβριος 1997 | 11 | 0,127 | 0,016 | 0,36 | 12 | 0,156 | 0,024 | 0,44 |
| Μάρτιος 1998 | 12 | 0,285 | 0,081 | 0,80 | 13 | 0,245 | 0,060 | 0,69 |
| Ιούνιος 1998 | 12 | 0,182 | 0,033 | 0,51 | 12 | 0,263 | 0,069 | 0,74 |
| Σεπτέμβριος 1998 | 11 | 0,264 | 0,070 | 0,74 | 12 | 0,327 | 0,107 | 0,91 |
| Σταθμισμένος μέσος όρος | | 0,215 | 0,046 | 0,60 | | 0,209 | 0,044 | 0,59 |
| N | : | αριθμός συμμετεχόντων εργαστηρίων |

Ημερομηνία

Οίνοι

Αποστάγματα

N

SR

SR
  2

R

N

SR

SR
  2

R

Δεκέμβριος 1994

6

0,210

0,044

0,59

6

0,151

0,023

0,42

Ιούνιος 1995

8

0,133

0,018

0,37

8

0,147

0,021

0,41

Δεκέμβριος 1995

7

0,075

0,006

0,21

8

0,115

0,013

0,32

Μάρτιος 1996

9

0,249

0,062

0,70

11

0,278

0,077

0,78

Ιούνιος 1996

8

0,127

0,016

0,36

8

0,189

0,036

0,53

Σεπτέμβριος 1996

10

0,147

0,022

0,41

11

0,224

0,050

0,63

Δεκέμβριος 1996

10

0,330

0,109

0,92

9

0,057

0,003

0,16

Μάρτιος 1997

10

0,069

0,005

0,19

8

0,059

0,003

0,16

Ιούνιος 1997

11

0,280

0,079

0,78

11

0,175

0,031

0,49

Σεπτέμβριος 1997

12

0,237

0,056

0,66

11

0,203

0,041

0,57

Δεκέμβριος 1997

11

0,127

0,016

0,36

12

0,156

0,024

0,44

Μάρτιος 1998

12

0,285

0,081

0,80

13

0,245

0,060

0,69

Ιούνιος 1998

12

0,182

0,033

0,51

12

0,263

0,069

0,74

Σεπτέμβριος 1998

11

0,264

0,070

0,74

12

0,327

0,107

0,91

Σταθμισμένος μέσος όρος

0,215

0,046

0,60

0,209

0,044

0,59

N

:

αριθμός συμμετεχόντων εργαστηρίων

11.4.   Όρια επαναληψιμότητας και αναπαραγωγιμότητας

Τα δεδομένα των διαφόρων κύκλων διεργαστηριακών δοκιμών που εμφαίνονται στους προηγούμενους πίνακες επιτρέπουν, επομένως, τον καθορισμό για την παρούσα μέθοδο, συμπεριλαμβανομένου και του σταδίου της απόσταξης, των ακόλουθων ορίων επαναληψιμότητας και αναπαραγωγιμότητας:

| | όριο επαναληψιμότητας r: 0,24 |
| --- | --- |

όριο επαναληψιμότητας r: 0,24

| | όριο αναπαραγωγιμότητας R: 0,6. |
| --- | --- |

όριο αναπαραγωγιμότητας R: 0,6.

11   ΟΛΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ (OIV AS-313-01-ACITOT) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Ολική οξύτητα καλείται το άθροισμα των ογκομετρούμενων οξέων όταν το pH του οίνου ρυθμίζεται στην τιμή 7 με την προσθήκη τιτλοδοτημένου αλκαλικού διαλύματος.

Στην ολική οξύτητα δεν περιλαμβάνεται το διοξείδιο του άνθρακα.

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Ποτενσιομετρική ογκομέτρηση ή ογκομέτρηση παρουσία κυανού της βρωμοθυμόλης ως δείκτη του τέλους της αντίδρασης με σύγκριση προς ένα χρωματικό πρότυπο.

3.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

3.1.   Ρυθμιστικό διάλυμα με pH 7,0:

| | δισόξινο φωσφορικό κάλιο ΚΗ2ΡΟ4: 107,3 g |
| --- | --- |

δισόξινο φωσφορικό κάλιο ΚΗ2ΡΟ4: 107,3 g

| | διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 1 M: 500 ml |
| --- | --- |

διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 1 M: 500 ml

| | νερό έως τα: 1 000 ml. |
| --- | --- |

νερό έως τα: 1 000 ml.

Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν τα ρυθμιστικά διαλύματα αναφοράς που κυκλοφορούν στο εμπόριο.

3.2.   Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 0,1 M

3.3.   Διάλυμα κυανού της βρωμοθυμόλης 4 g/l:

| κυανό της βρωμοθυμόλης (C27H28Br2O5S) ... | 4 g |
| --- | --- |
| ουδέτερη αλκοόλη 96 % vol. ... | 200 ml |
| Μετά τη διάλυση προστίθενται: | |
| νερό απαλλαγμένο CO2 ... | 200 ml |
| διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 1 Μ | |
| μέχρι να επιτευχθεί κυανοπράσινο χρώμα (pH 7). ... | 7,5 ml |
| νερό έως τα | 1 000 ml |

κυανό της βρωμοθυμόλης (C27H28Br2O5S) ...

4 g

ουδέτερη αλκοόλη 96 % vol. ...

200 ml

Μετά τη διάλυση προστίθενται:

νερό απαλλαγμένο CO2 ...

200 ml

διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 1 Μ

μέχρι να επιτευχθεί κυανοπράσινο χρώμα (pH 7). ...

7,5 ml

νερό έως τα

1 000 ml

4.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

4.1.   Υδραντλία κενού

4.2.   Φιάλη κενού των 500 ml

4.3.   Ποτενσιόμετρο με κλίμακα βαθμολογημένη σε μονάδες pH και ηλεκτρόδια. Το γυάλινο ηλεκτρόδιο πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε απεσταγμένο νερό. Το ηλεκτρόδιο καλομέλανος-κορεσμένου χλωριούχου καλίου πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε κορεσμένο διάλυμα χλωριούχου καλίου. Ως επί το πλείστον χρησιμοποιείται συνδυασμένο ηλεκτρόδιο, το οποίο πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε απεσταγμένο νερό.

4.4.   Ποτήρια ζέσεως χωρητικότητας 50 ml (για τους οίνους) και 100 ml (για τα διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη).

5.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

5.1.   Προετοιμασία του δείγματος

5.1.1.   Οίνοι

Απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα. Σε φιάλη κενού φέρονται περίπου 50 ml οίνου, αναδεύονται και ταυτόχρονα δημιουργείται κενό με τη βοήθεια της υδραντλίας. Η ανάδευση πρέπει να διαρκεί ένα έως δύο λεπτά.

5.1.2.   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

Σε ογκομετρική φιάλη των 500 ml φέρονται 200 g διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους, επακριβώς ζυγισμένα, συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με νερό και το σύνολο ομοιογενοποιείται.

5.2.   Ποτενσιομετρική ογκομέτρηση

5.2.1.   Βαθμονόμηση του πεχαμέτρου

Η βαθμονόμηση του πεχαμέτρου εκτελείται στους 20 °C με ρυθμιστικό διάλυμα με pH 7 στους 20 °C, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή της χρησιμοποιούμενης συσκευής.

5.2.2.   Τεχνική μέτρησης

Σε ποτήρι ζέσεως (σημείο 4.4) φέρεται ποσότητα δείγματος, το οποίο έχει προετοιμαστεί όπως υποδεικνύεται στο σημείο 5.1, ίση με 10 ml προκειμένου για οίνο ή με 50 ml προκειμένου για διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος. Προστίθενται περίπου 10 ml απεσταγμένου νερού και κατόπιν, με την προχοΐδα, διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M (σημείο 3.2) μέχρις ότου το pH γίνει ίσο με 7 σε θερμοκρασία 20 °C. Το αλκαλικό διάλυμα πρέπει να προστίθεται αργά και υπό συνεχή ανάδευση. Έστω n ο αριθμός των χιλιοστολίτρων διαλύματος NaOH 0,1 Μ που καταναλώνονται.

5.3.   Ογκομέτρηση με δείκτη (κυανό της βρωμοθυμόλης)

5.3.1.   Προκαταρτική δοκιμή: παρασκευή του χρωματικού προτύπου

Σε ποτήρι ζέσεως (σημείο 4.4) φέρονται 25 ml βρασμένου απεσταγμένου νερού, 1 ml διαλύματος κυανού της βρωμοθυμόλης (σημείο 3.3) και ποσότητα ίση με 10 ml προκειμένου για οίνο ή με 50 ml προκειμένου για διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος, η οποία έχει προετοιμαστεί όπως υποδεικνύεται στο σημείο 5.1. Προστίθεται διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M (σημείο 3.2), μέχρι να ληφθεί κυανοπράσινο χρώμα. Προστίθενται 5 ml ρυθμιστικού διαλύματος με pH 7 (3.1).

5.3.2.   Ποσοτικός προσδιορισμός

Σε ποτήρι ζέσεως (σημείο 4.4.) φέρονται 30 ml βρασμένου απεσταγμένου νερού, 1 ml διαλύματος κυανού της βρωμοθυμόλης (σημείο 3.3) και ποσότητα δείγματος, το οποίο έχει προετοιμαστεί όπως υποδεικνύεται στο σημείο 5.1, ίση με 10 ml προκειμένου για οίνο ή με 50 ml προκειμένου για διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος. Προστίθεται διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M (σημείο 3.2) μέχρι να επιτευχθεί χρωματισμός ίδιος με εκείνον που ελήφθη κατά την προκαταρτική δοκιμή (σημείο 5.3.1). Έστω n ο αριθμός των χιλιοστολίτρων διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M που καταναλώνονται.

6.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

6.1.   Τρόπος υπολογισμού

6.1.1.   Οίνοι

Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο, δίδεται από τον τύπο:

A = 10 n

με ένα δεκαδικό ψηφίο.

Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε γραμμάρια τρυγικού οξέος ανά λίτρο, δίδεται από τον τύπο:

A′ = 0,075 × A

με ένα δεκαδικό ψηφίο.

6.1.2.   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

| — | Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά χιλιόγραμμο διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους, δίδεται από τον τύπο: a = 5 · n |
| --- | --- |

—

Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά χιλιόγραμμο διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους, δίδεται από τον τύπο: a = 5 · n

| — | Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά χιλιόγραμμο ολικών σακχάρων, δίδεται από τον τύπο:






  — | A = (500 × n)/P |
| --- | --- | --- |

—

Η ολική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά χιλιόγραμμο ολικών σακχάρων, δίδεται από τον τύπο:

—

A = (500 × n)/P

| — | P = επί τοις εκατό περιεκτικότητα (m/m) σε ολικά σάκχαρα |
| --- | --- |

—

P = επί τοις εκατό περιεκτικότητα (m/m) σε ολικά σάκχαρα

Η οξύτητα εκφράζεται με ένα δεκαδικό ψηφίο.

6.2.   Επαναληψιμότητα (r) για την ογκομέτρηση με δείκτη (5.3)

| r | = | 0,9 me/l |
| --- | --- | --- |
| r | = | 0,07 g τρυγικού οξέος/l |

r

=

0,9 me/l

r

=

0,07 g τρυγικού οξέος/l

για τους λευκούς, τους ερυθρωπούς (ροζέ) και τους ερυθρούς οίνους.

6.3.   Αναπαραγωγιμότητα (R) για την ογκομέτρηση με δείκτη (5.3)

| | Για τους λευκούς και τους ερυθρωπούς οίνους:







  R | = | 3,6 me/l |
| --- | --- | --- | --- |
| R | = | 0,3 g τρυγικού οξέος/l. |

Για τους λευκούς και τους ερυθρωπούς οίνους:

R

=

3,6 me/l

R

=

0,3 g τρυγικού οξέος/l.

| | Για τους ερυθρούς οίνους:







  R | = | 5,1 me/l |
| --- | --- | --- | --- |
| R | = | 0,4 g τρυγικού οξέος/l. |

Για τους ερυθρούς οίνους:

R

=

5,1 me/l

R

=

0,4 g τρυγικού οξέος/l.

12   ΠΤΗΤΙΚΗ ΟΞΥΤΗΤΑ (OIV AS-313-02-ACIVOL) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Η πτητική οξύτητα συνίσταται στα οξέα της σειράς του οξικού οξέος που περιέχονται στους οίνους ελεύθερα ή υπό μορφή αλάτων.

2.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Ογκομέτρηση των πτητικών οξέων που διαχωρίζονται από τον οίνο με απόσταξη με υδρατμούς και συμπύκνωση των ατμών.

Προηγουμένως, απομακρύνεται από τον οίνο το διοξείδιο του άνθρακα.

Η οξύτητα που οφείλεται στο ελεύθερο και στο δεσμευμένο διοξείδιο του θείου, το οποίο αποστάζει στις συνθήκες αυτές, πρέπει να αφαιρείται από την οξύτητα του αποστάγματος.

Πρέπει επίσης να αφαιρείται η οξύτητα που οφείλεται στο σορβικό οξύ το οποίο έχει ενδεχομένως προστεθεί στον οίνο.

Παρατήρηση:

Το σαλικυλικό οξύ που χρησιμοποιείται σε ορισμένες χώρες για τη σταθεροποίηση των οίνων πριν από την ανάλυση, επανευρίσκεται εν μέρει στο απόσταγμα. Πρέπει να προσδιορίζεται ποσοτικά και να αφαιρείται από την οξύτητα. Η μέθοδος προσδιορισμού παρατίθεται στο σημείο 7 του παρόντος κεφαλαίου.

3.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

3.1.   Κρυσταλλικό τρυγικό οξύ (C4H6O6)

3.2.   Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 0,1 M

3.3.   Διάλυμα φαινολοφθαλεΐνης 1 % σε ουδέτερη αλκοόλη 96 % vol.

3.4.   Υδροχλωρικό οξύ (ρ20 = 1,18 έως 1,19 g/ml) αραιωμένο σε αναλογία 1:4 (v/v)

3.5.   Διάλυμα ιωδίου (I2) 0,005 M

3.6.   Κρυσταλλικό ιωδιούχο κάλιο (KI)

3.7.   Διάλυμα αμύλου 5 g/l:

Ποσότητα 5 g αμύλου διαλύεται σε 500 ml νερού περίπου. Το διάλυμα θερμαίνεται μέχρι βρασμού υπό ανάδευση και ο βρασμός διατηρείται επί δέκα λεπτά. Προστίθενται 200 g χλωριούχου νατρίου (NaCl) και, αφού ψυχθεί το διάλυμα, συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι ένα λίτρο.

3.8.   Κορεσμένο διάλυμα βορικού νατρίου (Na2B4O7, 10 H2O), δηλ. περίπου 55 g/l στους 20 °C

4.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

4.1.   Συσκευή απόσταξης με υδρατμούς αποτελούμενη από:

| 1) | φιάλη παραγωγής υδρατμών· οι παραγόμενοι υδρατμοί πρέπει να είναι απαλλαγμένοι διοξειδίου του άνθρακα, |
| --- | --- |

1)

φιάλη παραγωγής υδρατμών· οι παραγόμενοι υδρατμοί πρέπει να είναι απαλλαγμένοι διοξειδίου του άνθρακα,

| 2) | φιάλη απόσταξης, |
| --- | --- |

2)

φιάλη απόσταξης,

| 3) | αποστακτική στήλη, |
| --- | --- |

3)

αποστακτική στήλη,

| 4) | ψυκτήρα. |
| --- | --- |

4)

ψυκτήρα.

Η συσκευή αυτή πρέπει να ανταποκρίνεται με επιτυχία στις ακόλουθες τρεις δοκιμές:

| α) | Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml βρασμένου νερού. Συλλέγονται 250 ml αποστάγματος και σε αυτά προστίθενται 0,1 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2) και δύο σταγόνες διαλύματος φαινολοφθαλεΐνης (σημείο 3.3). Ο ρόδινος χρωματισμός πρέπει να παραμένει σταθερός για δέκα τουλάχιστον δευτερόλεπτα (υδρατμοί απαλλαγμένοι διοξειδίου του άνθρακα). |
| --- | --- |

α)

Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml βρασμένου νερού. Συλλέγονται 250 ml αποστάγματος και σε αυτά προστίθενται 0,1 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2) και δύο σταγόνες διαλύματος φαινολοφθαλεΐνης (σημείο 3.3). Ο ρόδινος χρωματισμός πρέπει να παραμένει σταθερός για δέκα τουλάχιστον δευτερόλεπτα (υδρατμοί απαλλαγμένοι διοξειδίου του άνθρακα).

| β) | Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml διαλύματος οξικού οξέος 0,1 Μ και συλλέγονται 250 ml αποστάγματος. Το απόσταγμα ογκομετρείται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2). Ο όγκος που καταναλώνεται πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσος με 19,9 ml (απόσταξη οξικού οξέος ≥ 99,5 %). |
| --- | --- |

β)

Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml διαλύματος οξικού οξέος 0,1 Μ και συλλέγονται 250 ml αποστάγματος. Το απόσταγμα ογκομετρείται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2). Ο όγκος που καταναλώνεται πρέπει να είναι τουλάχιστον ίσος με 19,9 ml (απόσταξη οξικού οξέος ≥ 99,5 %).

| γ) | Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml διαλύματος γαλακτικού οξέος 1 Μ. Συλλέγονται 250 ml αποστάγματος και ακολουθεί ογκομέτρηση με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2). |
| --- | --- |

γ)

Φέρονται στη φιάλη απόσταξης 20 ml διαλύματος γαλακτικού οξέος 1 Μ. Συλλέγονται 250 ml αποστάγματος και ακολουθεί ογκομέτρηση με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ (σημείο 3.2).

Ο όγκος που καταναλώνεται πρέπει να μην υπερβαίνει το 1,0 ml (απόσταξη γαλακτικού οξέος ≤ 0,5 %).

Κάθε συσκευή ή τεχνική που ανταποκρίνεται ικανοποιητικά στις δοκιμές αυτές συνιστά διεθνή επίσημη συσκευή ή τεχνική.

4.2.   Υδραντλία κενού

4.3.   Φιάλη κενού

5.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

5.1.   Προετοιμασία του δείγματος: απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα

Σε φιάλη κενού φέρονται 50 ml οίνου περίπου, αναδεύονται και ταυτόχρονα δημιουργείται κενό με τη βοήθεια της υδραντλίας. Η ανάδευση πρέπει να διαρκεί ένα έως δύο λεπτά.

5.2.   Απόσταξη με υδρατμούς

Στη φιάλη απόσταξης φέρονται 20 ml οίνου από τον οποίο έχει απομακρυνθεί το διοξείδιο του άνθρακα, όπως υποδεικνύεται στο σημείο 5.1. Προστίθενται περίπου 0,5 g τρυγικού οξέος (σημείο 3.1) και συλλέγονται τουλάχιστον 250 ml αποστάγματος.

5.3.   Ογκομέτρηση

Ακολουθεί ογκομέτρηση με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M (σημείο 3.2), παρουσία δύο σταγόνων διαλύματος φαινολοφθαλεΐνης (σημείο 3.3). Έστω n ml ο όγκος που καταναλώνεται.

Προστίθενται τέσσερις σταγόνες υδροχλωρικού οξέος, αραιωμένου σε αναλογία 1:4 (σημείο 3.4), 2 ml διαλύματος αμύλου (σημείο 3.7) και μερικοί κρύσταλλοι ιωδιούχου καλίου (σημείο 3.6). Ογκομετρείται το ελεύθερο διοξείδιο του θείου με διάλυμα ιωδίου 0,005 M (σημείο 3.5). Έστω n′ ml ο όγκος που καταναλώνεται.

Προστίθεται το κορεσμένο διάλυμα βορικού νατρίου (σημείο 3.8) μέχρι να επανεμφανιστεί ο ρόδινος χρωματισμός. Ογκομετρείται το δεσμευμένο διοξείδιο του θείου με διάλυμα ιωδίου 0,005 M (σημείο 3.5). Έστω n′′ ml ο όγκος που καταναλώνεται.

6.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

6.1.   Τρόπος υπολογισμού

Η πτητική οξύτητα, εκφραζόμενη σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο, με ένα δεκαδικό ψηφίο, δίδεται από τον τύπο:

A = 5 (n – 0,1 n′ – 0,05 n′′)

Η πτητική οξύτητα, εκφραζόμενη σε γραμμάρια οξικού οξέος ανά λίτρο, με δύο δεκαδικά ψηφία, δίδεται από τον τύπο:

0,300 (n – 0,1 n′ – 0,05 n′′)

6.2.   Επαναληψιμότητα (r)

| r | = | 0,7 me/l |
| --- | --- | --- |
| r | = | 0,04 g οξικού οξέος/l. |

r

=

0,7 me/l

r

=

0,04 g οξικού οξέος/l.

6.3.   Αναπαραγωγιμότητα (R)

| R | = | 1,3 me/l |
| --- | --- | --- |
| R | = | 0,08 g οξικού οξέος/l. |

R

=

1,3 me/l

R

=

0,08 g οξικού οξέος/l.

6.4.   Οίνος στον οποίο έχει προστεθεί σορβικό οξύ

Επειδή το σορβικό οξύ αποστάζει με υδρατμούς σε ποσοστό 96 % για όγκο αποστάγματος 250 ml, η οξύτητα που αντιστοιχεί σε αυτό πρέπει να αφαιρείται από την πτητική οξύτητα, λαμβάνοντας υπόψη ότι 100 mg σορβικού οξέος αντιστοιχούν σε οξύτητα 0,89 χιλιοστοϊσοδυνάμων ή 0,053 g οξικού οξέος και γνωρίζοντας την περιεκτικότητα σε σορβικό οξύ (mg/l), που έχει προσδιοριστεί παράλληλα.

7.   ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΣΑΛΙΚΥΛΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ ΠΟΥ ΣΥΜΠΑΡΑΣΥΡΕΤΑΙ ΣΤΟ ΑΠΟΣΤΑΓΜΑ ΤΗΣ ΠΤΗΤΙΚΗΣ ΟΞΥΤΗΤΑΣ

7.1.   Αρχή της μεθόδου

Μετά τον προσδιορισμό της πτητικής οξύτητας και τη διόρθωση ως προς το διοξείδιο του θείου, η παρουσία σαλικυλικού οξέος ανιχνεύεται, μετά την οξίνιση, από τον ιώδη χρωματισμό που εμφανίζεται μετά την προσθήκη ενός άλατος του σιδήρου III.

Ο προσδιορισμός του σαλικυλικού οξέος, που συμπαρασύρεται στο απόσταγμα της πτητικής οξύτητας, εκτελείται σε ένα δεύτερο απόσταγμα ίσου όγκου με εκείνο στο οποίο προσδιορίστηκε η πτητική οξύτητα. Το σαλικυλικό οξύ προσδιορίζεται στο απόσταγμα αυτό με συγκριτική χρωματομετρική μέθοδο και αφαιρείται από την οξύτητα του αποστάγματος της πτητικής οξύτητας.

7.2.   Αντιδραστήρια

7.2.1.   Υδροχλωρικό οξύ (HCl) (ρ20 = 1,18 έως 1,19 g/ml)

7.2.2.   Διάλυμα θειοθειικού νατρίου (Na2S2O3 · 5H2O) 0,1 M

7.2.3.   Διάλυμα εναμμώνιου θειικού σιδήρου III [Fe2(SO4)3 · (NH4)2SO4 · 24 H2O] 10 % (m/v)

7.2.4.   Διάλυμα σαλικυλικού νατρίου 0,01 M, το οποίο περιέχει 1,60 g/l σαλικυλικού νατρίου (NaC7H5O3).

7.3.   Τρόπος εργασίας:

7.3.1.   Ανίχνευση του σαλικυλικού οξέος στο απόσταγμα της πτητικής οξύτητας

Αμέσως μετά τον προσδιορισμό της πτητικής οξύτητας και τη διόρθωση ως προς το ελεύθερο και δεσμευμένο διοξείδιο του θείου, προστίθενται στην κωνική φιάλη 0,5 ml υδροχλωρικού οξέος (σημείο 7.2.1), 3 ml διαλύματος θειοθειικού νατρίου 0,1 M (σημείο 7.2.2) και 1 ml διαλύματος εναμμώνιου θειικού σιδήρου III (σημείο 7.2.3).

Παρουσία σαλικυλικού οξέος εμφανίζεται ιώδης χρωματισμός.

7.3.2.   Προσδιορισμός του σαλικυλικού οξέος

Στην ανωτέρω κωνική φιάλη σημειώνεται με μια γραμμή ο όγκος του αποστάγματος. Η φιάλη κενώνεται και εκπλύνεται.

Υποβάλλεται σε απόσταξη με υδρατμούς ένα νέο δείγμα 20 ml οίνου και το απόσταγμα συλλέγεται στην κωνική φιάλη μέχρι το ύψος της γραμμής. Προστίθενται 0,3 ml καθαρού υδροχλωρικού οξέος (σημείο 7.2.1) και 1 ml διαλύματος εναμμώνιου θειικού σιδήρου III (σημείο 7.2.3). Το περιεχόμενο της κωνικής φιάλης χρωματίζεται ιώδες.

Σε μια κωνική φιάλη πανομοιότυπη με εκείνη που έχει σημανθεί με τη γραμμή, φέρεται απεσταγμένο νερό μέχρι το ύψος της στάθμης του αποστάγματος. Προστίθενται 0,3 ml καθαρού υδροχλωρικού οξέος (σημείο 7.2.1) και 1 ml διαλύματος εναμμώνιου θειικού σιδήρου III (σημείο 7.2.3). Προστίθεται με προχοΐδα διάλυμα σαλικυλικού νατρίου 0,01 M (σημείο 7.2.4) μέχρι να επιτευχθεί ιώδης χρωματισμός της ίδιας έντασης όπως στην κωνική φιάλη που περιέχει το απόσταγμα οίνου.

Έστω n′′′ ο αριθμός των ml που καταναλώνονται.

7.4.   Διόρθωση της πτητικής οξύτητας

Ο όγκος 0,1 · n′′′ ml αφαιρείται από τον όγκο n ml του διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 M που καταναλώθηκε για την ογκομέτρηση της οξύτητας του αποστάγματος κατά τον προσδιορισμό της πτητικής οξύτητας.

13   ΚΙΤΡΙΚΟ ΟΞΥ (OIV -AS-313-09-ACIENZ) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Το κιτρικό οξύ μετατρέπεται σε οξαλοξικό και οξικό οξύ με αντίδραση που καταλύεται από την κιτρική λυάση (CL):

κιτρικό οξύ ←→ οξαλοξικό οξύ + οξικό οξύ

Το οξαλοξικό οξύ και το προερχόμενο από αποκαρβοξυλίωση παράγωγό του, το πυροσταφυλικό οξύ, ανάγονται από το ανηγμένο νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτίδιο (NADH), παρουσία της μηλικής αφυδρογονάσης (MDH) και της γαλακτικής αφυδρογονάσης (LDH), σε L-μηλικό και L-γαλακτικό οξύ:

| | οξαλοξικό οξύ + NADH + H+ ←→ L-μηλικό οξύ + NAD+ |
| --- | --- |

οξαλοξικό οξύ + NADH + H+ ←→ L-μηλικό οξύ + NAD+

| | πυροσταφυλικό οξύ + NADH + H+ ←→ L-γαλακτικό οξύ + NAD+ |
| --- | --- |

πυροσταφυλικό οξύ + NADH + H+ ←→ L-γαλακτικό οξύ + NAD+

Η ποσότητα NADH που οξειδώνεται προς NAD+ στις αντιδράσεις αυτές είναι ανάλογη προς την ποσότητα του περιεχόμενου κιτρικού οξέος. Η οξείδωση του NADH μετράται από τη μείωση της απορρόφησής του σε μήκος κύματος 340 nm.

2.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

2.1.   Ρυθμιστικό διάλυμα με pH 7,8

(γλυκυλογλυκίνη 0,51 Μ, pH = 7,8, Zn2+: 0,6 × 10- 3M):

Διαλύονται 7,13 g γλυκυλογλυκίνης σε 70 ml περίπου δισαπεσταγμένου νερού.

Ρυθμίζεται το pH στην τιμή 7,8 με 13 ml περίπου διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 5 M. Προστίθενται 10 ml διαλύματος χλωριούχου ψευδαργύρου (ZnCl2, συγκέντρωση 80 mg/100 ml) και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τα 100 ml με δισαπεσταγμένο νερό.

Το διάλυμα αυτό παραμένει σταθερό επί τέσσερις εβδομάδες τουλάχιστον, στους + 4 °C.

2.2.   Διάλυμα ανηγμένου νικοτιναμιδο-αδενινο-δινουκλεοτιδίου (NADH), περίπου 6 · 10- 3 Μ: διαλύονται 30 mg NADH και 60 mg NaHCO3 σε 6 ml δισαπεσταγμένου νερού.

2.3.   Διάλυμα μηλικής αφυδρογονάσης/γαλακτικής αφυδρογονάσης (MDH/LDH, 0,5 mg MDH/ml, 2,5 mg LDH/ml):

Αναμειγνύονται 0,1 ml διαλύματος MDH (5 mg MDH/ml), 0,4 ml διαλύματος θειικού αμμωνίου (3,2 Μ) και 0,5 ml διαλύματος LDH (5 mg/ml). Το εναιώρημα αυτό παραμένει σταθερό επί ένα έτος τουλάχιστον, στους + 4 °C.

2.4.   Κιτρική λυάση (CL, 5 mg πρωτεΐνης/ml):

Διαλύονται 168 mg λυοφιλιωμένης ουσίας σε 1 ml παγωμένου νερού. Το διάλυμα αυτό παραμένει σταθερό επί μία εβδομάδα τουλάχιστον στους + 4 °C και επί τέσσερις εβδομάδες τουλάχιστον εάν καταψυχθεί.

Συνιστάται επαλήθευση της δραστικότητας του ενζύμου, πριν από τον ποσοτικό προσδιορισμό.

2.5.   Πολυβινυλοπολυπυρρολιδόνη (PVPP)

Παρατήρηση: Όλα τα αντιδραστήρια που είναι αναγκαία για τον ποσοτικό αυτό προσδιορισμό κυκλοφορούν στο εμπόριο.

3.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

3.1.   Φασματοφωτόμετρο που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων σε μήκος κύματος 340 nm, στο οποίο παρατηρείται η μέγιστη απορρόφηση από το NADH.

Ελλείψει τούτου, φωτόμετρο ασυνεχούς φάσματος που επιτρέπει την εκτέλεση μετρήσεων στα 334 nm ή στα 365 nm. Δεδομένου ότι πρόκειται για απόλυτες μετρήσεις της απορρόφησης (χωρίς καμπύλη αναφοράς αλλά με χρήση του συντελεστή απόσβεσης του NADPH), πρέπει να ελέγχονται οι κλίμακες μήκους κύματος και απορρόφησης της συσκευής.

3.2.   Γυάλινες κυψελίδες οπτικής διαδρομής 1 cm ή κυψελίδες μιας χρήσης.

3.3.   Μικροσιφώνια που επιτρέπουν τη λήψη όγκων 0,02 έως 2 ml.

4.   ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Ο προσδιορισμός του κιτρικού οξέος εκτελείται εν γένει απευθείας στον οίνο, χωρίς προηγούμενο αποχρωματισμό και χωρίς αραίωση, με την προϋπόθεση ότι η περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ είναι μικρότερη από 400 mg/l. Σε αντίθετη περίπτωση, ο οίνος αραιώνεται τόσο ώστε η συγκέντρωση του κιτρικού οξέος να κυμαίνεται μεταξύ 20 και 400 mg/l (ποσότητα κιτρικού οξέος στο δείγμα: 5 μg έως 80 μg).

Για τους πλούσιους σε φαινολικές ενώσεις ερυθρούς οίνους, συνιστάται να προηγείται κατεργασία με PVPP:

Παρασκευάζεται εναιώρημα 0,2 g περίπου PVPP σε νερό, αφήνεται σε ηρεμία επί 15 λεπτά και διηθείται με πτυχωτό ηθμό.

Σε κωνική φιάλη των 50 ml φέρονται 10 ml οίνου και προστίθεται η υδαρής PVPP που αφαιρείται με σπάτουλα από τον ηθμό. Επακολουθεί ανακίνηση επί δύο έως τρία λεπτά και διήθηση.

5.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Αφού ρυθμιστεί το φασματοφωτόμετρο σε μήκος κύματος 340 nm, εκτελούνται οι μετρήσεις της απορρόφησης με κυψελίδες πάχους 1 cm, ενώ η μηδενική απορρόφηση ρυθμίζεται ως προς τον αέρα (χωρίς κυψελίδα στην οπτική διαδρομή). Στις κυψελίδες πάχους 1 cm, φέρονται:

| | Μάρτυρας | Προσδιορισμός |
| --- | --- | --- |
| Διάλυμα 2.1 | 1,00 ml | 1,00 ml |
| Διάλυμα 2.2 | 0,10 ml | 0,10 ml |
| Δείγμα | — | 0,20 ml |
| Δισαπεσταγμένο νερό | 2,00 ml | 1,80 ml |
| Διάλυμα 2.3 | 0,02 ml | 0,02 ml |

Μάρτυρας

Προσδιορισμός

Διάλυμα 2.1

1,00 ml

1,00 ml

Διάλυμα 2.2

0,10 ml

0,10 ml

Δείγμα

—

0,20 ml

Δισαπεσταγμένο νερό

2,00 ml

1,80 ml

Διάλυμα 2.3

0,02 ml

0,02 ml

Το σύνολο αναμειγνύεται και, μετά από πέντε περίπου λεπτά σημειώνονται οι ενδείξεις της απορρόφησης του διαλύματος-μάρτυρα και του διαλύματος του προσδιορισμού (Α1).

Προστίθεται:

| Διάλυμα 2.4 | 0,02 ml | 0,02 ml |
| --- | --- | --- |

Διάλυμα 2.4

0,02 ml

0,02 ml

Το σύνολο αναμειγνύεται και, αφού τελειώσει η αντίδραση (μετά από πέντε λεπτά περίπου), σημειώνονται οι ενδείξεις της απορρόφησης του διαλύματος-μάρτυρα και του διαλύματος του προσδιορισμού (A2).

Υπολογίζονται οι διαφορές των τιμών απορρόφησης (Α1–Α2) για τον μάρτυρα και για τον προσδιορισμό.

Η διαφορά των τιμών απορρόφησης του μάρτυρα αφαιρείται από τη διαφορά των τιμών απορρόφησης του προσδιορισμού:

ΔΑ = ΔΑ D – ΔΑT

Παρατήρηση: Ο αναγκαίος χρόνος για τη δράση των ενζύμων μπορεί να διαφέρει μεταξύ των παρτίδων. Ο ανωτέρω αναφερόμενος χρόνος έχει ενδεικτική μόνο σημασία. Συνιστάται να προσδιορίζεται ο χρόνος δράσης για κάθε παρτίδα.

6.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Η περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο (mg/l), χωρίς δεκαδικά ψηφία.

6.1.   Τρόπος υπολογισμού

Η συγκέντρωση, σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, δίδεται από τον γενικό τύπο:

C = ((V × PM)/(ε × d × v)) × ΔΑ

| V | = | όγκος δοκιμής, σε χιλιοστόλιτρα (εν προκειμένω, 3,14 ml) |
| --- | --- | --- |
| v | = | όγκος του δείγματος, σε χιλιοστόλιτρα (εν προκειμένω, 0,2 ml) |
| P.M | = | μοριακό βάρος της ουσίας που πρόκειται να προσδιοριστεί (εν προκειμένω, άνυδρο κιτρικό οξύ = 192,1) |
| d | = | οπτική διαδρομή της κυψελίδας, σε εκατοστά (εν προκειμένω, 1 cm) |
| ε | = | συντελεστής απορρόφησης του NADH στα 340 nm |
| ε | = | 6,3 mmole– 1 × l × cm– 1. |

V

=

όγκος δοκιμής, σε χιλιοστόλιτρα (εν προκειμένω, 3,14 ml)

v

=

όγκος του δείγματος, σε χιλιοστόλιτρα (εν προκειμένω, 0,2 ml)

P.M

=

μοριακό βάρος της ουσίας που πρόκειται να προσδιοριστεί (εν προκειμένω, άνυδρο κιτρικό οξύ = 192,1)

d

=

οπτική διαδρομή της κυψελίδας, σε εκατοστά (εν προκειμένω, 1 cm)

ε

=

συντελεστής απορρόφησης του NADH στα 340 nm

ε

=

6,3 mmole– 1 × l × cm– 1.

Προκύπτει η τιμή:

C = 479 × ΔΑ

Εάν κατά την προετοιμασία του δείγματος έχει πραγματοποιηθεί αραίωση, το αποτέλεσμα πολλαπλασιάζεται επί τον συντελεστή αραίωσης.

Παρατήρηση: στα 334 nm: C = 488 × ΔΑ (ε = 6,2 mmole– 1 × l × cm– 1)

στα 365 nm: C = 887 × ΔΑ (ε = 3,4 mmole– 1 × l × cm– 1)

6.2.   Επαναληψιμότητα (r)

Περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ κάτω των 400 mg/l: r = 14 mg/l.

Περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ άνω των 400 mg/l: r = 28 mg/l.

6.3.   Αναπαραγωγιμότητα (R)

Περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ κάτω των 400 mg/l: R = 39 mg/l.

Περιεκτικότητα σε κιτρικό οξύ άνω των 400 mg/l: R = 65 mg/l.

14   ΣΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ (OIV AS-313-14-ACISOR) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ IV

1.   ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

1.1.   Μέθοδος ποσοτικού προσδιορισμού με φασματοφωτομετρία απορρόφησης στο υπεριώδες

Το σορβικό οξύ (trans, trans-εξαδιεν-2,4-ικό οξύ) παραλαμβάνεται με απόσταξη με υδρατμούς και προσδιορίζεται στο απόσταγμα του οίνου με φασματοφωτομετρία απορρόφησης στο υπεριώδες. Οι ουσίες που παρεμποδίζουν τη μέτρηση της απορρόφησης στο υπεριώδες απομακρύνονται με εξάτμιση μέχρι ξηρού του δείγματος αποστάγματος, το οποίο έχει καταστεί ελαφρώς αλκαλικό με διάλυμα υδροξειδίου του ασβεστίου. Οι περιεκτικότητες κάτω των 20 mg/l πρέπει να επιβεβαιώνονται με χρωματογραφία λεπτής στιβάδας (ευαισθησία: 1 mg/l).

1.2.   Μέθοδος ποσοτικού προσδιορισμού με αεριοχρωματογραφία

Το σορβικό οξύ εκχυλίζεται με αιθυλαιθέρα και προσδιορίζεται με αεριοχρωματογραφία παρουσία εσωτερικού προτύπου.

1.3.   Μέθοδος ανίχνευσης ιχνών με χρωματογραφία λεπτής στιβάδας

Το σορβικό οξύ εκχυλίζεται με αιθυλαιθέρα και διαχωρίζεται με χρωματογραφία λεπτής στιβάδας. Η συγκέντρωσή του προσδιορίζεται ημιποσοτικά.

2.   ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΦΑΣΜΑΤΟΦΩΤΟΜΕΤΡΙΑ ΑΠΟΡΡΟΦΗΣΗΣ ΣΤΟ ΥΠΕΡΙΩΔΕΣ

2.1.   Αντιδραστήρια

2.1.1.   Κρυσταλλικό τρυγικό οξύ (C4H6O6)

2.1.2.   Διάλυμα υδροξειδίου του ασβεστίου Ca(OH)2 0,02 M περίπου

2.1.3.   Διάλυμα σορβικού οξέος αναφοράς 20 mg/l

Διαλύονται 20 mg σορβικού οξέος (C6H8O2) σε 2 ml περίπου διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου 0,1 Μ. Το διάλυμα μεταγγίζεται σε ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με νερό. Εναλλακτικά, διαλύονται 26,8 mg σορβικού καλίου (C6H7KO2) σε νερό και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τα 1 000 ml με νερό.

2.2.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

2.2.1.   Συσκευή απόσταξης με υδρατμούς (βλ. «Πτητική οξύτητα»)

2.2.2.   Υδατόλουτρο στους 100 °C

2.2.3.   Φασματοφωτόμετρο για μετρήσεις σε μήκος κύματος 256 nm, με κυψελίδες από χαλαζία οπτικής διαδρομής 1 cm

2.3.   Τρόπος εργασίας:

2.3.1.   Απόσταξη

Στη φιάλη απόσταξης της συσκευής απόσταξης με υδρατμούς φέρονται 10 ml οίνου και προστίθενται 1-2 g τρυγικού οξέος (2.1.1). Συλλέγονται 250 ml αποστάγματος.

2.3.2.   Καμπύλη αναφοράς

Παρασκευάζονται, με αραίωση του διαλύματος αναφοράς (σημείο 2.1.3) με νερό, τέσσερα αραιά διαλύματα αναφοράς συγκεντρώσεων 0,5 - 1,0 - 2,5 και 5 mg σορβικού οξέος ανά λίτρο. Μετρώνται στο φασματοφωτόμετρο οι απορροφήσεις τους στα 256 nm έναντι απεσταγμένου νερού. Χαράσσεται η καμπύλη της μεταβολής της απορρόφησης συναρτήσει της συγκέντρωσης των διαλυμάτων. Η μεταβολή αυτή είναι γραμμική.

2.3.3.   Προσδιορισμός

Σε κάψα διαμέτρου 55 mm φέρονται 5 ml αποστάγματος και προστίθεται 1 ml διαλύματος υδροξειδίου του ασβεστίου (σημείο 2.1.2). Το διάλυμα εξατμίζεται μέχρι ξηρού σε υδατόλουτρο.

Το υπόλειμμα διαλύεται σε μερικά χιλιοστόλιτρα απεσταγμένου νερού, μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 20 ml και ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με το νερό των εκπλύσεων. Μετράται στο φασματοφωτόμετρο η απορρόφηση στα 256 nm έναντι ενός διαλύματος-μάρτυρα, το οποίο παρασκευάζεται με αραίωση 1 ml διαλύματος υδροξειδίου του ασβεστίου (σημείο 2.1.2.) μέχρι τα 20 ml με νερό.

Η μετρούμενη τιμή απορρόφησης φέρεται στην καμπύλη αναφοράς και συνάγεται η συγκέντρωση C σορβικού οξέος στο διάλυμα.

Παρατήρηση: Στη συνήθη πρακτική, αυτή η εξάτμιση μέχρι ξηρού μπορεί να παραλειφθεί. Μετράται η απορρόφηση έναντι απεσταγμένου νερού απευθείας στο αραιωμένο σε αναλογία 1:4 απόσταγμα.

2.4.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

2.4.1.   Τρόπος υπολογισμού

Η συγκέντρωση σορβικού οξέος στον οίνο, εκφραζόμενη σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, ισούται με:

100 × C

C = συγκέντρωση σορβικού οξέος στο διάλυμα που αναλύεται με φασματοφωτομετρία, εκφραζόμενη σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο.

3.   ΜΕΘΟΔΟΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΥ ΜΕ ΑΕΡΙΟΧΡΩΜΑΤΟΓΡΑΦΙΑ

3.1.   Αντιδραστήρια

3.1.1.   Αιθυλαιθέρας [(C2H5)2O] που υποβάλλεται σε απόσταξη αμέσως πριν χρησιμοποιηθεί

3.1.2.   Διάλυμα εσωτερικού προτύπου: διάλυμα ενδεκανικού οξέος (C11H22O2) σε αιθανόλη 95 % (vol.), συγκέντρωσης 1 g/l

3.1.3.   Υδατικό διάλυμα θειικού οξέος (H2SO4, ρ20 = 1,84 g/ml), αραιωμένο σε αναλογία 1:3 (v/v)

3.2.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

3.2.1.   Αεριοχρωματογράφος με ανιχνευτή ιονισμού φλόγας και με στήλη από ανοξείδωτο χάλυβα (4 m × 1/8 ίντσας), η οποία έχει προηγουμένως υποστεί κατεργασία με διμεθυλοδιχλωροσιλάνιο και έχει πληρωθεί με σταθερή φάση αποτελούμενη από μείγμα ηλεκτρικής διαιθυλενογλυκόλης (5 %) και φωσφορικού οξέος (1 %) (DEGS-H3PO4) ή μείγμα αδιπικής διαιθυλενογλυκόλης (7 %) και φωσφορικού οξέος (1 %) (DEGA-H3PO4), συνδεδεμένο με Gaschrom Q 80 — 100 mesh.

Για την κατεργασία με διμεθυλοδιχλωροσιλάνιο (DMDCS), διαβιβάζεται στη στήλη ένα διάλυμα που περιέχει 2 έως 3 g DMDCS σε τολουόλιο. Αφού εκπλυθεί αμέσως η στήλη με μεθανόλη, διαβιβάζεται ρεύμα αζώτου, κατόπιν εξάνιο και εκ νέου ρεύμα αζώτου. Ακολουθεί η πλήρωση της στήλης.

Πειραματικές συνθήκες:

| | Θερμοκρασία κλιβάνου: 175 °C. |
| --- | --- |

Θερμοκρασία κλιβάνου: 175 °C.

| | Θερμοκρασία εγχυτήρα και ανιχνευτή: 230 °C. |
| --- | --- |

Θερμοκρασία εγχυτήρα και ανιχνευτή: 230 °C.

| | Φέρον αέριο: άζωτο (παροχή = 20 ml/min). |
| --- | --- |

Φέρον αέριο: άζωτο (παροχή = 20 ml/min).

3.2.2.   Μικροσύριγγα των 10 μl βαθμολογημένη ανά 0,1 μl.

Παρατήρηση: Υπάρχουν και άλλοι τύποι στηλών που επιτρέπουν έναν καλό διαχωρισμό, ειδικότερα η τριχοειδής στήλη (π.χ. FFAP).

Ο τρόπος εργασίας που περιγράφεται κατωτέρω είναι ενδεικτικός.

3.3.   Τρόπος εργασίας

3.3.1.   Προετοιμασία του προς ανάλυση δείγματος

Σε γυάλινο δοκιμαστικό σωλήνα των 40 ml περίπου, εφοδιασμένο με σμυρισμένο πώμα, φέρονται 20 ml οίνου, προστίθενται 2 ml διαλύματος εσωτερικού προτύπου (σημείο 3.1.2) και 1 ml αραιού διαλύματος θειικού οξέος (σημείο 3.1.3).

Μετά από ανάδευση με διαδοχικές αναστροφές, προστίθενται στο περιεχόμενο του σωλήνα 10 ml αιθυλαιθέρα (σημείο 3.1.1) και το σορβικό οξύ εκχυλίζεται στην οργανική φάση με ανακίνηση του σωλήνα επί πέντε λεπτά. Ο σωλήνας αφήνεται σε ηρεμία για να διαχωριστούν οι φάσεις.

3.3.2.   Παρασκευή του διαλύματος αναφοράς

Επιλέγεται οίνος του οποίου το αιθερικό εκχύλισμα δεν εμφανίζει στο χρωματογράφημα κορυφή που να αντιστοιχεί στην έκλουση του σορβικού οξέος. Στον οίνο αυτό προστίθεται περίσσεια σορβικού οξέος μέχρι συγκέντρωσης 100 mg ανά λίτρο. Είκοσι ml του δείγματος που παρασκευάστηκε με τον τρόπο αυτό υποβάλλονται στη διαδικασία που περιγράφεται στο σημείο 3.3.1.

3.3.3.   Χρωματογραφία

Με τη βοήθεια μικροσύριγγας εισάγονται διαδοχικά στον χρωματογράφο 2 μl της αιθερικής φάσης που έχει ληφθεί σύμφωνα με το σημείο 3.3.2 και 2 μl της αιθερικής φάσης που έχει ληφθεί σύμφωνα με το σημείο 3.3.1.

Καταγράφονται τα αντίστοιχα χρωματογραφήματα και ελέγχονται οι αντίστοιχοι χρόνοι κατακράτησης του σορβικού οξέος και του εσωτερικού προτύπου. Μετράται το ύψος (ή το εμβαδόν) κάθε καταγραφείσας κορυφής.

3.4.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

3.4.1.   Τρόπος υπολογισμού

Η συγκέντρωση σορβικού οξέος στον αναλυθέντα οίνο, εκφραζόμενη σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, ισούται με:

100 × (h/H) × (l/i)

H = ύψος της κορυφής απορρόφησης του σορβικού οξέος που περιέχεται στο διάλυμα αναφοράς

h= ύψος της κορυφής απορρόφησης του σορβικού οξέος που περιέχεται στο προς ανάλυση δείγμα

l= ύψος της κορυφής απορρόφησης του εσωτερικού προτύπου που περιέχεται στο διάλυμα αναφοράς

i= ύψος της κορυφής απορρόφησης του εσωτερικού προτύπου που περιέχεται στο προς ανάλυση δείγμα.

Σημείωση: Η συγκέντρωση του σορβικού οξέος μπορεί να προσδιοριστεί ομοίως με μέτρηση των εμβαδών των αντίστοιχων κορυφών.

15   PH (OIV AS-313-15-PH) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μέτρηση της διαφοράς δυναμικού μεταξύ δύο ηλεκτροδίων βυθισμένων στο εξεταζόμενο υγρό. Το δυναμικό του ενός από τα δύο ηλεκτρόδια αποτελεί συνάρτηση του pH του υγρού, ενώ το δεύτερο ηλεκτρόδιο διατηρεί σταθερό και γνωστό δυναμικό και αποτελεί το ηλεκτρόδιο αναφοράς.

2.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

2.1.   Πεχάμετρο βαθμολογημένο σε μονάδες pH, για μετρήσεις με ακρίβεια τουλάχιστον 0,05 της μονάδας

2.2.   Ηλεκτρόδια:

2.2.1.   Γυάλινο ηλεκτρόδιο που πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε απεσταγμένο νερό

2.2.2.   Ηλεκτρόδιο αναφοράς από καλομέλανα-κορεσμένο χλωριούχο κάλιο που πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε κορεσμένο διάλυμα χλωριούχου καλίου ή

2.2.3.   Συνδυασμένο ηλεκτρόδιο που πρέπει να φυλάσσεται μέσα σε απεσταγμένο νερό.

3.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

3.1.   Ρυθμιστικά διαλύματα:

3.1.1.   Κορεσμένο διάλυμα όξινου τρυγικού καλίου, το οποίο περιέχει τουλάχιστον 5,7 g/l όξινου τρυγικού καλίου (C4H5KO6), στους 20 °C. Το διάλυμα αυτό μπορεί να διατηρηθεί επί δύο μήνες παρουσία 0,1 g θυμόλης ανά 200 ml.

| pH | 3,57 στους 20 °C
  3,56 στους 25 °C
  3,55 στους 30 °C |
| --- | --- |

pH

3,57 στους 20 °C

3,56 στους 25 °C

3,55 στους 30 °C

3.1.2.   Διάλυμα όξινου φθαλικού καλίου 0,05 Μ, Διάλυμα που περιέχει 10,211 g/l όξινου φθαλικού καλίου (C8H5KO4), στους 20 °C (μέγιστη διάρκεια διατήρησης: δύο μήνες).

| pH | 3,999 στους 15 °C
  4,003 στους 20 °C
  4,008 στους 25 °C
  4,015 στους 30 °C |
| --- | --- |

pH

3,999 στους 15 °C

4,003 στους 20 °C

4,008 στους 25 °C

4,015 στους 30 °C

3.1.3.   Διάλυμα που περιέχει:

| δισόξινο φωσφορικό κάλιο (KH2PO4) ... | 3,402 g |
| --- | --- |
| όξινο φωσφορικό κάλιο (K2HPO4) ... | 4,354 g |
| νερό έως το ... | 1 l |

δισόξινο φωσφορικό κάλιο (KH2PO4) ...

3,402 g

όξινο φωσφορικό κάλιο (K2HPO4) ...

4,354 g

νερό έως το ...

1 l

(μέγιστη διάρκεια διατήρησης: δύο μήνες)

| pH | 6,90 στους 15 °C
  6,88 στους 20 °C
  6,86 στους 25 °C
  6,85 στους 30 °C |
| --- | --- |

pH

6,90 στους 15 °C

6,88 στους 20 °C

6,86 στους 25 °C

6,85 στους 30 °C

Παρατήρηση: Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν τα ρυθμιστικά διαλύματα αναφοράς που κυκλοφορούν στο εμπόριο.

4.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

4.1   Προετοιμασία του προς ανάλυση δείγματος

4.1.1.   Γλεύκη και οίνοι

Μέτρηση απευθείας στο γλεύκος ή τον οίνο.

4.1.2.   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

Το διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος αραιώνεται με νερό για να επιτευχθεί συγκέντρωση ολικών σακχάρων 25 ± 0,5 % (m/m) (25 o Brix).

Αν Ρ είναι η επί τοις εκατό περιεκτικότητα (m/m) του διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους σε ολικά σάκχαρα, ζυγίζεται μάζα ίση προς 2 500/P

και συμπληρώνεται μέχρι τα 100 g με νερό. Η αγωγιμότητα του χρησιμοποιούμενου νερού πρέπει να είναι μικρότερη από 2 microsiemens/cm.

4.2   Ρύθμιση του μηδενός της συσκευής

Πριν από κάθε μέτρηση ρυθμίζεται το μηδέν της κλίμακας, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή της χρησιμοποιούμενης συσκευής.

4.3.   Βαθμονόμηση του πεχαμέτρου

Η βαθμονόμηση εκτελείται στους 20 °C με ρυθμιστικά διαλύματα με pH 6,88 και 3,57 στους 20 °C, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή της χρησιμοποιούμενης συσκευής.

Χρησιμοποιείται το ρυθμιστικό διάλυμα με pH 4,00 στους 20 °C για να ελεγχθεί η βαθμονόμηση της κλίμακας.

4.4.   Μέτρηση

Βυθίζεται το ηλεκτρόδιο στο προς ανάλυση δείγμα, του οποίου η θερμοκρασία πρέπει να κυμαίνεται μεταξύ 20 και 25 °C, αλλά να είναι όσο το δυνατόν πλησιέστερη στους 20 °C. Η τιμή του pH προκύπτει με απευθείας ανάγνωση από την κλίμακα του οργάνου.

Εκτελούνται τουλάχιστον δύο προσδιορισμοί στο ίδιο δείγμα.

Το αποτέλεσμα είναι ο αριθμητικός μέσος όρος των αποτελεσμάτων των προσδιορισμών.

5.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Το pH του γλεύκους, του οίνου ή του διαλύματος διορθωμένου συμπυκνωμένου γλεύκους 25 % (m/m) (25 o Brix) εκφράζεται με δύο δεκαδικά ψηφία.

16   ΤΑΥΤΟΧΡΟΝΟΣ ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ L-ΑΣΚΟΡΒΙΚΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ D-ΙΣΟΑΣΚΟΡΒΙΚΟΥ ΟΞΕΟΣ, ΜΕ HPLC ME ΑΝΙΧΝΕΥΤΗ ΥΠΕΡΙΩΔΟΥΣ ΑΚΤΙΝΟΒΟΛΙΑΣ (OIV-AS-313-22-ACASCO) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Το ασκορβικό οξύ είναι φυσικό αντιοξειδωτικό που απαντά σε μια σειρά τροφίμων. Η κανονική ποσότητα ασκορβικού οξέος που περιέχουν τα σταφύλια ελαττώνεται κατά την επεξεργασία του γλεύκους και την οινοποίηση. Επιτρέπεται η προσθήκη του στα γλεύκη και στους οίνους εντός ορισμένων ορίων.

Η περιγραφόμενη μέθοδος επικυρώθηκε στο πλαίσιο διεργαστηριακών δοκιμών, με αναλύσεις δειγμάτων οίνου στα οποία είχαν προστεθεί ποσότητες L-ασκορβικού και D-ισοασκορβικού οξέος 30 mg/l έως 150 mg/l και 10 mg/l έως 100 mg/l, αντίστοιχα.

2.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Η παρούσα μέθοδος είναι κατάλληλη για τον ταυτόχρονο προσδιορισμό του L-ασκορβικού και του D-ισοασκορβικού (ερυθορβικού) οξέος στον οίνο, σε εύρος συγκεντρώσεων 3 έως 150 mg/l, με υγροχρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC) και ανίχνευση στο υπεριώδες.

Εάν η περιεκτικότητα υπερβαίνει τα 150 mg/l, απαιτείται αραίωση του δείγματος.

3.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Τα δείγματα εισάγονται κατευθείαν στο σύστημα HLPC μετά από διήθηση με μεμβράνη. Οι εξεταζόμενες ουσίες διαχωρίζονται σε στήλη ανεστραμμένης φάσης και διέρχονται από ανιχνευτή υπεριώδους ακτινοβολίας μήκους κύματος 266 nm. Το L-ασκορβικό και το D-ισοασκορβικό οξύ προσδιορίζονται έναντι εξωτερικού προτύπου.

Παρατήρηση: Οι στήλες και οι συνθήκες λειτουργίας αναφέρονται ενδεικτικά. Υπάρχουν και άλλοι τύποι στηλών που επιτρέπουν έναν καλό διαχωρισμό.

4.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΪΟΝΤΑ

4.1   Αντιδραστήρια

4.1.1   κ-οκτυλαμίνη, καθαρότητας ≥ 99,0 %

4.1.2   Οξικό νάτριο x 3 H2O, καθαρότητας ≥ 99,0 %

4.1.3   Καθαρό οξικό οξύ 100 %

4.1.4   Φωσφορικό οξύ 25 % περίπου

4.1.5   Οξαλικό οξύ, καθαρότητας ≥ 99,0 %

4.1.6   Ασκορβική οξειδάση

4.1.7   L-ασκορβικό οξύ, ultra, καθαρότητας ≥ 99,5 %

4.1.8   D-ισοασκορβικό οξύ, καθαρότητας ≥ 99,0 %

4.1.9   Δισαπεσταγμένο νερό

4.1.10   Μεθανόλη, αναλυτικής καθαρότητας (p.A.) 99,8 %

4.2   Παρασκευή της κινητής φάσης

4.2.1   Διαλύματα για την κινητή φάση

Παρασκευάζονται τα ακόλουθα διαλύματα για την κινητή φάση:

4.2.1.1   12,93 g κ-οκτυλαμίνης σε 100 ml μεθανόλης

4.2.1.2   68,05 g οξικού νατρίου x 3 H2O σε 500 ml δισαπεσταγμένου νερού

4.2.1.3   12,01 g καθαρού οξικού οξέος σε 200 ml δισαπεσταγμένου νερού

4.2.1.4   Ρυθμιστικό διάλυμα (pH 5,4): 430 ml διαλύματος οξικού νατρίου (4.2.1.2) και 70 ml διαλύματος οξικού οξέος (4.2.1.3)

4.2.2   Παρασκευή της κινητής φάσης

Σε ποτήρι ζέσεως φέρονται περίπου 400 ml δισαπεσταγμένου νερού και προστίθενται 5 ml διαλύματος κ-οκτυλαμίνης (4.2.1.1). Ρυθμίζεται το pH του διαλύματος αυτού στην τιμή 5,4 έως 5,6 με την προσθήκη σταγόνων φωσφορικού οξέος 25 % (4.1.4). Προστίθενται 50 ml ρυθμιστικού διαλύματος (4.2.1.4), το σύνολο μεταγγίζεται σε ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml και ο όγκος συμπληρώνεται με δισαπεσταγμένο νερό. Πριν χρησιμοποιηθεί, η κινητή φάση πρέπει να διηθείται με μεμβράνη αναγεννημένης κυτταρίνης με πόρους 0,2 μm και, εφόσον είναι δυνατόν, να απαερώνεται με ήλιο (επί 10 λεπτά περίπου), ανάλογα με τις απαιτήσεις του χρησιμοποιούμενου συστήματος HLPC.

4.3   Παρασκευή του διαλύματος αναφοράς

Παρατήρηση:

Όλα τα διαλύματα αναφοράς (μητρικό διάλυμα 4.3.1 και διαλύματα εργασίας 4.3.2) πρέπει να παρασκευάζονται καθημερινά και, κατά προτίμηση, να φυλάσσονται στο ψυγείο, μέχρι την εισαγωγή τους στον χρωματογράφο.

4.3.1   Παρασκευή του μητρικού διαλύματος (1 mg/ml)

Παρασκευάζεται υδατικό διάλυμα οξαλικού οξέος 2% και αφαιρείται το διαλυμένο οξυγόνο με τη διοχέτευση φυσαλίδων αζώτου.

Σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml ζυγίζονται επακριβώς 100 mg L-ασκορβικού οξέος και 100 mg D-ισοασκορβικού οξέος και η φιάλη πληρούται με υδατικό διάλυμα οξαλικού οξέος 2 %.

4.3.2   Παρασκευή των διαλυμάτων εργασίας

Για τα διαλύματα εργασίας, το μητρικό διάλυμα (4.3.1) αραιώνεται στις επιθυμητές συγκεντρώσεις με το διάλυμα οξαλικού οξέος 2 %. Συνιστώνται συγκεντρώσεις μεταξύ 10 mg/l και 120 mg/l, π.χ. αραιώσεις 100 μl, 200 μl, 400 μl, 800 μl και 1200μl στα 10 ml, που αντιστοιχούν σε συγκεντρώσεις 10, 20, 40, 80 και 120 mg/l.

5.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Συνήθης εργαστηριακός εξοπλισμός και, ειδικότερα, τα ακόλουθα:

5.1   Αντλία HLPC

5.2   Εγχυτήρας με βρόχο δείγματος 20 μl

5.3   Ανιχνευτής υπεριώδους ακτινοβολίας (UV)

6.   ΔΕΙΓΜΑΤΑ

Πριν από την εισαγωγή στον χρωματογράφο, τα δείγματα οίνου διηθούνται με μεμβράνη με πόρους διαμέτρου 0,2 μm.

Εάν η περιεκτικότητα υπερβαίνει τα 150 mg/l, απαιτείται αραίωση του δείγματος.

7.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

7.1   Συνθήκες χρήσης του συστήματος HLPC

Εισάγονται στη συσκευή χρωματογραφίας 20 μl διηθημένου με μεμβράνη δείγματος.

| Προστήλη | : | π.χ. Nucléosil 120 C18 (4 cm x 4 mm x 7 μm) |
| --- | --- | --- |
| Στήλη | : | π.χ. Nucléosil 120 C18 (25 cm x 4 mm x 7 μm) |
| Όγκος έγχυσης | : | 20 μl |
| Κινητή φάση | : | βλ. 4.2.2, ισοκρατική έκλουση |
| Παροχή | : | 1 ml/min |
| Ανιχνευτής UV | : | 266 nm |
| Κύκλος έκπλυσης | : | τουλάχιστον 30 ml δισαπεσταγμένου νερού και, κατόπιν, 30 ml μεθανόλης και 30 ml ακετονιτριλίου |

Προστήλη

:

π.χ. Nucléosil 120 C18 (4 cm x 4 mm x 7 μm)

Στήλη

:

π.χ. Nucléosil 120 C18 (25 cm x 4 mm x 7 μm)

Όγκος έγχυσης

:

20 μl

Κινητή φάση

:

βλ. 4.2.2, ισοκρατική έκλουση

Παροχή

:

1 ml/min

Ανιχνευτής UV

:

266 nm

Κύκλος έκπλυσης

:

τουλάχιστον 30 ml δισαπεσταγμένου νερού και, κατόπιν, 30 ml μεθανόλης και 30 ml ακετονιτριλίου

7.2   Ταυτοποίηση/Επιβεβαίωση

Οι κορυφές ταυτοποιούνται με σύγκριση των χρόνων κατακράτησης των διαλυμάτων αναφοράς και των δειγμάτων. Στο σύστημα χρωματογραφίας που περιγράφεται ενδεικτικά, οι χρόνοι κατακράτησης είναι 7,7 λεπτά για το L-ασκορβικό οξύ και 8,3 λεπτά για το D-ισοασκορβικό οξύ (βλ. σχήμα 1, χρωματογράφημα A).

Για την επιβεβαίωση των θετικών αποτελεσμάτων, τα σχετικά δείγματα πρέπει να υποβάλλονται σε κατεργασία με την ποσότητα ασκορβικής οξειδάσης που χωρά σε μια σπάτουλα και να μετρώνται εκ νέου (βλ. σχήμα 1, χρωματογράφημα Β).

Δεδομένου ότι η ασκορβική οξειδάση προκαλεί διάσπαση του L-ασκορβικού και του D-ισοασκορβικού οξέος, δεν πρέπει να παρατηρείται κανένα σήμα στους χρόνους κατακράτησης που αντιστοιχούν στο L-ασκορβικό και στο D-ισοασκορβικό οξύ. Σε περίπτωση ανίχνευσης παρασιτικών κορυφών, το εμβαδόν τους πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό της συγκέντρωσης των εξεταζόμενων ουσιών.

Image

Παρατήρηση: Συνιστάται να εκτελείται στο τέλος της σειράς η ανάλυση των δειγμάτων που έχουν υποστεί κατεργασία με ασκορβική οξειδάση και να ακολουθείται από τον κύκλο έκπλυσης, ώστε να απομακρύνονται από τη στήλη τα υπολείμματα ασκορβικής οξειδάσης. Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχει το ενδεχόμενο μετατροπής του L-ασκορβικού και του D-ισοασκορβικού οξέος από τα υπολείμματα ασκορβικής οξειδάσης κατά τη μέτρηση HPLC και συνακόλουθης αλλοίωσης του αποτελέσματος.

8.   ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΙ

Χαράσσεται καμπύλη αναφοράς με βάση τα διαλύματα εργασίας (4.3.2). Σύμφωνα με τη μέθοδο του εξωτερικού προτύπου, το L-ασκορβικό και το D-ισοασκορβικό οξύ προσδιορίζονται ποσοτικά με τη μέτρηση του εμβαδού των κορυφών και την εύρεση της συγκέντρωσης που αντιστοιχεί σε αυτό στην καμπύλη αναφοράς.

Έκφραση των αποτελεσμάτων

Τα αποτελέσματα εκφράζονται σε mg/l L-ασκορβικού οξέος και D-ισοασκορβικού οξέος, με ένα δεκαδικό ψηφίο (π.χ. 51,3 mg/l).

Στις περιπτώσεις που η περιεκτικότητα υπερβαίνει τα 150 mg/l, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αραίωση.

9.   ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Η μέθοδος ελέγχθηκε στο πλαίσιο διεργαστηριακής δοκιμής που οργανώθηκε το 1994 από το πρώην Bundesgesundheitsamt (Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δημόσιας Υγείας) της Γερμανίας, με τη συμμετοχή 27 εργαστηρίων. Στο πρόγραμμα της διεργαστηριακής δοκιμής τηρήθηκε η παράγραφος 35 του γερμανικού νόμου για τα τρόφιμα, την οποία αποδεχόταν ο OIV μέχρις ότου καθιερώθηκε το νέο πρωτόκολλο (OENO 6/2000).

Η μελέτη κάλυψε τέσσερα διαφορετικά δείγματα οίνου – δύο λευκοί και δύο ερυθροί οίνοι – απαιτώντας πέντε επαναλήψεις για κάθε δείγμα. Επειδή ήταν αδύνατον να παρασκευαστούν δείγματα με επαρκή σταθερότητα των προς ανάλυση ουσιών (διαφορετικές ταχύτητες διάσπασης), αποφασίστηκε να αποσταλούν στους συμμετέχοντες, μαζί με τα δείγματα οίνου, καθορισμένες ποσότητες καθαρών ουσιών αναφοράς. Υποδείχθηκε στα εργαστήρια να μεταφέρουν ποσοτικά τις ουσίες αναφοράς στα δείγματα οίνου και να εκτελέσουν αμέσως την ανάλυση. Οι ποσότητες που υποβλήθηκαν σε ανάλυση κυμαίνονταν μεταξύ 30 mg/l και 150 mg/l για το L-ασκορβικό οξύ και μεταξύ 10 mg/l και 100 mg/l για το D-ισοασκορβικό οξύ. Τα αποτελέσματα της μελέτης παρατίθενται λεπτομερώς στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ που δημοσιεύθηκε από τον OIV. Η αξιολόγηση διενεργήθηκε σύμφωνα με το πρότυπο DIN/ISO 5725 (έκδοση 1988).

Υπήρχε αντιστοιχία ανάμεσα στην τυπική απόκλιση σε συνθήκες επαναληψιμότητας (sr) και σε συνθήκες αναπαραγωγιμότητας (sR) και στις συγκεντρώσεις L-ασκορβικού και D-ισοασκορβικού οξέος. Η πραγματική ακρίβεια μπορεί να υπολογιστεί από τις ακόλουθες εξισώσεις:

| | L-ασκορβικό οξύ
  sr = 0,011 x + 0,31
  sR = 0,064 x + 1,39
  x: συγκέντρωση L-ασκορβικού οξέος (mg/l) |
| --- | --- |

L-ασκορβικό οξύ

sr = 0,011 x + 0,31

sR = 0,064 x + 1,39

x: συγκέντρωση L-ασκορβικού οξέος (mg/l)

| | D-ισοασκορβικό οξύ
  sr = 0,014 x + 0,31
  sR = 0,079 x + 1,29
  x: συγκέντρωση D-ισοασκορβικού οξέος (mg/l) |
| --- | --- |

D-ισοασκορβικό οξύ

sr = 0,014 x + 0,31

sR = 0,079 x + 1,29

x: συγκέντρωση D-ισοασκορβικού οξέος (mg/l)

Παράδειγμα:

| | 50 mg/l D-ισοασκορβικού οξέος sr = 1,0 mg/l |
| --- | --- |

50 mg/l D-ισοασκορβικού οξέος sr = 1,0 mg/l

| | sR = 5,2 mg/l |
| --- | --- |

sR = 5,2 mg/l

10.   ΑΛΛΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΑΝΑΛΥΣΗΣ

10.1   Όριο ανίχνευσης

Το όριο ανίχνευσης της μεθόδου αυτής εκτιμάται σε 3 mg/l για το L-ασκορβικό και το D-ισοασκορβικό οξύ.

10.2   Αληθότητα

Η μέση ανάκτηση, όπως υπολογίστηκε με βάση τη διεργαστηριακή δοκιμή που διεξήχθη σε τέσσερα δείγματα (βλ. ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ που δημοσιεύθηκε στη Συλλογή του OIV), ήταν:

| — | 100,6 % για το L-ασκορβικό οξύ, |
| --- | --- |

—

100,6 % για το L-ασκορβικό οξύ,

| — | 103,3 % για το D-ισοασκορβικό οξύ. |
| --- | --- |

—

103,3 % για το D-ισοασκορβικό οξύ.

17   ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ (OIV AS-314-01-DIOCAR) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

1.1.   Μη αφρώδεις οίνοι (υπερπίεση CO2 ≤ 0,5 × 105 Pa)
   (2)

Σε μια ποσότητα του δείγματος οίνου, το οποίο έχει προηγουμένως ψυχθεί σε θερμοκρασία περίπου 0 °C, προστίθεται περίσσεια τιτλοδοτημένου διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου ώστε να επιτευχθεί pH 10-11. Επακολουθεί ογκομέτρηση με όξινο διάλυμα παρουσία ανθρακικής ανυδράσης. Η περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα προκύπτει από τον όγκο του όξινου διαλύματος που προστίθεται για να μεταβληθεί το pH από 8,6 (όξινα ανθρακικά ιόντα) σε 4,0 (ανθρακικό οξύ). Εκτελείται ογκομέτρηση-μάρτυρας, στις ίδιες συνθήκες, σε οίνο από τον οποίο έχει αφαιρεθεί το διοξείδιο του άνθρακα, για να ληφθεί υπόψη ο όγκος υδροξειδίου του νατρίου που καταναλώνεται από τα οξέα του οίνου.

1.2.   Ημιαφρώδεις και αφρώδεις οίνοι

Το προς ανάλυση δείγμα οίνου ψύχεται σε θερμοκρασία που προσεγγίζει το σημείο πήξης. Αφού αφαιρεθεί μια ορισμένη ποσότητα, που θα χρησιμεύσει ως μάρτυρας μετά από απομάκρυνση του διοξειδίου του άνθρακα, προστίθεται στο υπόλοιπο του περιεχομένου της φιάλης άλκαλι, ώστε να δεσμευθεί το σύνολο του CO2 υπό μορφή Na2CO3. Επακολουθεί ογκομέτρηση με όξινο διάλυμα παρουσία ανθρακικής ανυδράσης. Η περιεκτικότητα σε διοξείδιο του άνθρακα προκύπτει από τον όγκο του όξινου διαλύματος που προστίθεται για να μεταβληθεί το pH από 8,6 (όξινα ανθρακικά ιόντα) σε 4,0 (ανθρακικό οξύ). Εκτελείται ογκομέτρηση-μάρτυρας, στις ίδιες συνθήκες, σε οίνο από τον οποίο έχει αφαιρεθεί το διοξείδιο του άνθρακα, για να ληφθεί υπόψη ο όγκος υδροξειδίου του νατρίου που καταναλώνεται από τα οξέα του οίνου.

2.   ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

2.1.   Μη αφρώδεις οίνοι (υπερπίεση διοξειδίου του άνθρακα ≤ 0,5 × 105 Pa)

2.1.1.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

2.1.1.1.   Μαγνητικός αναδευτήρας

2.1.1.2.   Πεχάμετρο

2.1.2.   Αντιδραστήρια

2.1.2.1.   Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 0,1 M

2.1.2.2.   Διάλυμα θειικού οξέος (H2SO4) 0,05 M

2.1.2.3.   Διάλυμα ανθρακικής ανυδράσης 1 g/l

2.1.3.   Τρόπος εργασίας

Το δείγμα οίνου, καθώς και το σιφώνιο των 10 ml που χρησιμοποιείται για τη λήψη του, ψύχονται σε θερμοκρασία περίπου 0 °C.

Σε ποτήρι ζέσεως των 100 ml, φέρονται 25 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου (σημείο 2.1.2.1), προστίθενται δύο σταγόνες υδατικού διαλύματος ανθρακικής ανυδράσης (σημείο 2.1.2.3) και κατόπιν, με το σιφώνιο που ψύχθηκε στους 0 °C, 10 ml οίνου.

Το ποτήρι ζέσεως τοποθετείται στον μαγνητικό αναδευτήρα, βυθίζονται στο περιεχόμενό του το ηλεκτρόδιο και η μαγνητική ράβδος και αρχίζει μια ήπια ανάδευση.

Όταν το υγρό επανέλθει στη θερμοκρασία περιβάλλοντος, προστίθεται αργά διάλυμα θειικού οξέος (σημείο 2.1.2.2) μέχρι pH 8,6.

Η προσθήκη θειικού οξέος (σημείο 2.1.2.2) συνεχίζεται μέχρι pH 4,0. Έστω n ml ο όγκος που καταναλώνεται για να μεταβληθεί η τιμή του pH από 8,6 σε 4,0.

Παράλληλα, απομακρύνεται το CO2 από 50 ml περίπου του δείγματος οίνου, με ανάδευση υπό κενό επί τρία λεπτά, κατά τη διάρκεια της οποίας η φιάλη θερμαίνεται σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας περίπου 25 °C.

Λαμβάνονται 10 ml οίνου από τον οποίο απομακρύνθηκε το διοξείδιο του άνθρακα και υποβάλλονται στην ανωτέρω διαδικασία: Έστω n′ ml ο όγκος που καταναλώνεται.

2.1.4.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

1 ml τιτλοδοτημένου διαλύματος θειικού οξέος 0,05 M αντιστοιχεί σε 4,4 mg CO2.

Η ποσότητα CO2, σε γραμμάρια ανά λίτρο οίνου, ισούται με:

0,44 (n – n′)

και εκφράζεται με δύο δεκαδικά ψηφία.

Παρατήρηση: Στην περίπτωση των οίνων που περιέχουν μικρή ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα (CO2 < 1 g/l), δεν είναι αναγκαία η προσθήκη ανθρακικής ανυδράσης για την κατάλυση της ενυδάτωσης του CO2.

2.2.   Ημιαφρώδεις και αφρώδεις οίνοι

2.2.1.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

2.2.1.1.   Μαγνητικός αναδευτήρας

2.2.1.2.   Πεχάμετρο

2.2.2.   Αντιδραστήρια

2.2.2.1.   Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 50 % (m/m)

2.2.2.2.   Διάλυμα θειικού οξέος (H2SO4) 0,05 M

2.2.2.3.   Διάλυμα ανθρακικής ανυδράσης 1 g/l

2.2.3.   Τρόπος εργασίας

Η φιάλη που περιέχει τον προς ανάλυση οίνο ψύχεται μέχρις ότου αρχίσει η πήξη του, αφού προηγουμένως σημειωθεί το ύψος της στάθμης του.

Η φιάλη αφήνεται να θερμανθεί ελαφρά υπό ανακίνηση, έως ότου εξαφανιστούν οι παγοκρύσταλλοι.

Αφαιρείται αμέσως το πώμα και λαμβάνονται 45 έως 50 ml οίνου, τα οποία μεταγγίζονται σε ογκομετρικό κύλινδρο για να χρησιμοποιηθούν ως μάρτυρας. Ο ακριβής όγκος που λαμβάνεται, v ml, προσδιορίζεται από την ένδειξη του ογκομετρικού κυλίνδρου, μετά την επάνοδο του οίνου στη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Αμέσως μετά τη λήψη του ανωτέρω όγκου, προστίθενται στη φιάλη 20 ml διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου (σημείο 2.2.2.1) ανά 750 ml χωρητικότητας φιάλης.

Ο οίνος αφήνεται να επανέλθει στη θερμοκρασία περιβάλλοντος.

Σε ποτήρι ζέσεως των 100 ml φέρονται 30 ml βρασμένου απεσταγμένου νερού, δύο σταγόνες διαλύματος ανθρακικής ανυδράσης (σημείο 2.2.2.3) και 10 ml οίνου στον οποίο προστέθηκε άλκαλι.

Το ποτήρι ζέσεως τοποθετείται στον μαγνητικό αναδευτήρα, βυθίζονται στο περιεχόμενό του το ηλεκτρόδιο και η μαγνητική ράβδος και αρχίζει μια ήπια ανάδευση.

Προστίθεται αργά διάλυμα θειικού οξέος (σημείο 2.2.2.2) μέχρι pH 8,6.

Η προσθήκη θειικού οξέος (σημείο 2.2.2.2) συνεχίζεται μέχρι pH 4,0. Έστω n ml ο όγκος που καταναλώνεται για να μεταβληθεί η τιμή του pH από 8,6 σε 4,0.

Παράλληλα, απομακρύνεται το CO2 από τα v ml οίνου που φυλάχθηκαν για να χρησιμοποιηθούν ως μάρτυρας, με ανάδευση υπό κενό επί τρία λεπτά, κατά τη διάρκεια της οποίας η φιάλη θερμαίνεται σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας περίπου 25 °C. Λαμβάνονται 10 ml οίνου από τον οποίο απομακρύνθηκε το διοξείδιο του άνθρακα και προστίθενται σε 30 ml βρασμένου απεσταγμένου νερού, στο οποίο προστίθενται επίσης δύο έως τρεις σταγόνες διαλύματος υδροξειδίου του νατρίου (σημείο 2.2.2.1) για να επιτευχθεί pH 10-11. Στη συνέχεια ακολουθείται ο ανωτέρω τρόπος εργασίας. Έστω n′ ml ο όγκος διαλύματος θειικού οξέος 0,05 M που καταναλώνεται.

2.2.4.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

1 ml διαλύματος θειικού οξέος 0,05 M αντιστοιχεί σε 4,4 mg CO2.

Η φιάλη κενώνεται από τον οίνο στον οποίο προστέθηκε άλκαλι και προσδιορίζεται, με ακρίβεια 1 ml, ο αρχικός όγκος του οίνου με πλήρωση της φιάλης με νερό μέχρι την ένδειξη της στάθμης που έχει σημειωθεί: έστω V ml.

Η ποσότητα CO2, σε γραμμάρια ανά λίτρο οίνου, ισούται με:

0,44(n – n′) × ((V – v + 20)/(V – v))

και εκφράζεται με δύο δεκαδικά ψηφία.

2.3.   Υπολογισμός της θεωρητικής υπερπίεσης

Η υπερπίεση στους 20 °C, Paph20, εκφραζόμενη σε μονάδες pascal, δίδεται από τον τύπο:

Paph20 = ((Q)/(1,951 × 10-5(0,86 – 0,01 A)(1 – 0,00144 S))) - Patm

όπου:

| Q | : | περιεκτικότητα, σε γραμμάρια CO2 ανά λίτρο οίνου, |
| --- | --- | --- |
| A | : | αλκοολικός τίτλος του οίνου στους 20 °C, |
| S | : | περιεκτικότητα του οίνου σε σάκχαρα, σε γραμμάρια ανά λίτρο, |
| Patm | : | ατμοσφαιρική πίεση, εκφραζόμενη σε pascal. |

Q

:

περιεκτικότητα, σε γραμμάρια CO2 ανά λίτρο οίνου,

A

:

αλκοολικός τίτλος του οίνου στους 20 °C,

S

:

περιεκτικότητα του οίνου σε σάκχαρα, σε γραμμάρια ανά λίτρο,

Patm

:

ατμοσφαιρική πίεση, εκφραζόμενη σε pascal.

18   ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΑΝΘΡΑΚΑ ΣΤΟΝ ΟΙΝΟ ΜΕ ΜΑΝΟΜΕΤΡΙΚΗ ΜΕΘΟΔΟ (OIV AS314-04-CO2MAN) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

(προς υπόμνηση)

[Τα όργανα του OIV επικαιροποιούν την περιγραφή αυτής της αναλυτικής μεθόδου, η οποία θα δημοσιευθεί σε επόμενη ανακοίνωση της Επιτροπής, όταν ο OIV δημοσιεύσει το επικαιροποιημένο κείμενο στην έκδοση 2010 της οικείας Συλλογής Διεθνών Μεθόδων Ανάλυσης.]

19   ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΥΠΕΡΠΙΕΣΗΣ ΤΩΝ ΑΦΡΩΔΩΝ ΚΑΙ ΗΜΙΑΦΡΩΔΩΝ ΟΙΝΩΝ (OIV AS-314-02-SURPRES) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ Ι

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Μετά από σταθεροποίηση της θερμοκρασίας και ανακίνηση της φιάλης, μετράται η υπερπίεση με αφρόμετρο (μετρητής πίεσης) και εκφράζεται σε μονάδες pascal (Pa) (μέθοδος τύπου I). Η μέθοδος εφαρμόζεται επίσης στους αεριούχους αφρώδεις και αεριούχους ημιαφρώδεις οίνους.

2.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

Η συσκευή που επιτρέπει τη μέτρηση της υπερπίεσης στις φιάλες των ημιαφρωδών και αφρωδών οίνων ονομάζεται «αφρόμετρο». Η μορφή της διαφέρει ανάλογα με το σύστημα πωματισμού της φιάλης (μεταλλικό επιστόμιο, στεφάνη, πώμα από φελλό ή πλαστικό πώμα).

2.1.   Για φιάλες με επιστόμιο

Η συσκευή απαρτίζεται από τρία τμήματα (σχήμα 1):

| — | Το ανώτερο τμήμα (κοχλιωτό στήριγμα βελόνης) αποτελείται από το μανόμετρο, έναν δακτύλιο χειροκίνητης σύσφιγξης, έναν ατέρμονα κοχλία που εισχωρεί στο μεσαίο τμήμα και μια βελόνη που διαπερνά το επιστόμιο. Η βελόνη φέρει πλευρική οπή, μέσω της οποίας μεταδίδεται η πίεση στο μανόμετρο. Ένας σύνδεσμος εξασφαλίζει τη στεγανή εφαρμογή του συνόλου επάνω στο επιστόμιο της φιάλης. |
| --- | --- |

—

Το ανώτερο τμήμα (κοχλιωτό στήριγμα βελόνης) αποτελείται από το μανόμετρο, έναν δακτύλιο χειροκίνητης σύσφιγξης, έναν ατέρμονα κοχλία που εισχωρεί στο μεσαίο τμήμα και μια βελόνη που διαπερνά το επιστόμιο. Η βελόνη φέρει πλευρική οπή, μέσω της οποίας μεταδίδεται η πίεση στο μανόμετρο. Ένας σύνδεσμος εξασφαλίζει τη στεγανή εφαρμογή του συνόλου επάνω στο επιστόμιο της φιάλης.

| — | Το μεσαίο τμήμα (περικόχλιο) χρησιμεύει στην τοποθέτηση του ανώτερου τμήματος στο κέντρο του επιστομίου και βιδώνεται στο κατώτερο τμήμα κατά τρόπο ώστε να στερεώνεται το σύνολο επάνω στη φιάλη. |
| --- | --- |

—

Το μεσαίο τμήμα (περικόχλιο) χρησιμεύει στην τοποθέτηση του ανώτερου τμήματος στο κέντρο του επιστομίου και βιδώνεται στο κατώτερο τμήμα κατά τρόπο ώστε να στερεώνεται το σύνολο επάνω στη φιάλη.

| — | Το κατώτερο τμήμα (σφιγκτήρας) είναι εφοδιασμένο με μια προεξοχή που ολισθαίνει κάτω από τον δακτύλιο της φιάλης, ώστε να συγκρατεί το σύνολο. Υπάρχουν δακτύλιοι που προσαρμόζονται σε κάθε τύπο φιάλης. |
| --- | --- |

—

Το κατώτερο τμήμα (σφιγκτήρας) είναι εφοδιασμένο με μια προεξοχή που ολισθαίνει κάτω από τον δακτύλιο της φιάλης, ώστε να συγκρατεί το σύνολο. Υπάρχουν δακτύλιοι που προσαρμόζονται σε κάθε τύπο φιάλης.

2.2.   Για φιάλες με πώμα

Η συσκευή απαρτίζεται από δύο τμήματα (σχήμα 2):

| — | Το ανώτερο τμήμα είναι πανομοιότυπο με εκείνο της προηγούμενης συσκευής. Η βελόνη, όμως, έχει μεγαλύτερο μήκος και συνίσταται σε μακρύ κοίλο σωλήνα, ο οποίος καταλήγει σε ακίδα που διευκολύνει τη διάτρηση του πώματος. Η ακίδα αυτή είναι αποσπώμενη και, αφού διαπεράσει το πώμα, πέφτει μέσα στον οίνο. |
| --- | --- |

—

Το ανώτερο τμήμα είναι πανομοιότυπο με εκείνο της προηγούμενης συσκευής. Η βελόνη, όμως, έχει μεγαλύτερο μήκος και συνίσταται σε μακρύ κοίλο σωλήνα, ο οποίος καταλήγει σε ακίδα που διευκολύνει τη διάτρηση του πώματος. Η ακίδα αυτή είναι αποσπώμενη και, αφού διαπεράσει το πώμα, πέφτει μέσα στον οίνο.

| — | Το κατώτερο τμήμα αποτελείται από το περικόχλιο και μία βάση που εδράζεται στο πώμα. Η τελευταία είναι εφοδιασμένη με τέσσερις κοχλίες σύσφιγξης για τη συγκράτηση του συνόλου επάνω στο πώμα. |
| --- | --- |

—

Το κατώτερο τμήμα αποτελείται από το περικόχλιο και μία βάση που εδράζεται στο πώμα. Η τελευταία είναι εφοδιασμένη με τέσσερις κοχλίες σύσφιγξης για τη συγκράτηση του συνόλου επάνω στο πώμα.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Παρατηρήσεις σχετικά με τα μανόμετρα των ανωτέρω δύο τύπων συσκευών:

| — | Είναι δυνατόν να είναι είτε μηχανικά με σωλήνα Bourdon είτε ψηφιακά με πιεζοηλεκτρικό αισθητήρα. Στην πρώτη περίπτωση, ο σωλήνας Bourdon πρέπει οπωσδήποτε να είναι κατασκευασμένος από ανοξείδωτο χάλυβα. |
| --- | --- |

—

Είναι δυνατόν να είναι είτε μηχανικά με σωλήνα Bourdon είτε ψηφιακά με πιεζοηλεκτρικό αισθητήρα. Στην πρώτη περίπτωση, ο σωλήνας Bourdon πρέπει οπωσδήποτε να είναι κατασκευασμένος από ανοξείδωτο χάλυβα.

| — | Είναι βαθμολογημένα σε μονάδες pascal (σύντμηση Pa). Στην περίπτωση των αφρωδών οίνων, είναι πιο πρακτικό να χρησιμοποιείται ως μονάδα το 105 pascal (105 Pa) ή το kilopascal (kPa). |
| --- | --- |

—

Είναι βαθμολογημένα σε μονάδες pascal (σύντμηση Pa). Στην περίπτωση των αφρωδών οίνων, είναι πιο πρακτικό να χρησιμοποιείται ως μονάδα το 105 pascal (105 Pa) ή το kilopascal (kPa).

| — | Είναι δυνατόν να είναι διαφορετικών κλάσεων. Κλάση ενός μανομέτρου καλείται η ακρίβεια των ενδείξεών του σε σχέση με την πλήρη κλίμακά του, εκφραζόμενη επί τοις εκατό (π.χ. μανόμετρο των 1 000 kPa, κλάσης 1, σημαίνει μέγιστη πίεση χρήσης 1 000 kPa και ενδείξεις ακρίβειας ± 10 kPa). Για ακριβείς μετρήσεις συνιστάται η κλάση 1. |
| --- | --- |

—

Είναι δυνατόν να είναι διαφορετικών κλάσεων. Κλάση ενός μανομέτρου καλείται η ακρίβεια των ενδείξεών του σε σχέση με την πλήρη κλίμακά του, εκφραζόμενη επί τοις εκατό (π.χ. μανόμετρο των 1 000 kPa, κλάσης 1, σημαίνει μέγιστη πίεση χρήσης 1 000 kPa και ενδείξεις ακρίβειας ± 10 kPa). Για ακριβείς μετρήσεις συνιστάται η κλάση 1.

3.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Η μέτρηση πρέπει να εκτελείται σε φιάλες των οποίων η θερμοκρασία έχει παραμείνει σταθερή επί 24 ώρες τουλάχιστον. Μετά τη διάτρηση της στεφάνης ή του πώματος από φελλό ή από πλαστική ύλη, η φιάλη πρέπει να ανακινείται ζωηρά μέχρι να επιτευχθεί σταθερή πίεση για την ανάγνωση της ένδειξης.

3.1.   Φιάλες με επιστόμιο

Η προεξοχή του σφιγκτήρα φέρεται με ολίσθηση κάτω από τον δακτύλιο της φιάλης. Βιδώνεται το περικόχλιο μέχρι να στερεωθεί το σύνολο επάνω στη φιάλη και, κατόπιν, βιδώνεται το ανώτερο τμήμα στο περικόχλιο. Για να αποφευχθεί η απώλεια αερίου, η διάτρηση του επιστομίου πρέπει να εκτελείται όσο το δυνατόν ταχύτερα, ώστε να εφάπτεται ο σύνδεσμος με το επιστόμιο. Στη συνέχεια, η φιάλη πρέπει να ανακινείται ζωηρά μέχρι να επιτευχθεί σταθερή πίεση για την ανάγνωση της ένδειξης.

3.2.   Φιάλες με πώμα

Τοποθετείται μια ακίδα στο άκρο της βελόνης. Τοποθετείται ολόκληρη η συνδεσμολογία επάνω στο πώμα και συσφίγγονται οι τέσσερις κοχλίες. Βιδώνεται το ανώτερο τμήμα (οπότε η βελόνη διαπερνά το πώμα). Η ακίδα πρέπει να πέσει μέσα στη φιάλη για να μεταδοθεί η πίεση στο μανόμετρο. Μετά από ανακίνηση της φιάλης μέχρι να επιτευχθεί σταθερή πίεση, σημειώνεται η ένδειξη. Η ακίδα ανακτάται μετά την ανάγνωση της ένδειξης.

4.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Η υπερπίεση σε θερμοκρασία 20 °C (Paph20) εκφράζεται σε μονάδες pascal (Pa) ή kilopascal (kPa). Η τιμή της υπερπίεσης πρέπει να αντιστοιχεί στην ακρίβεια του μανόμετρου (π.χ. 6,3 x 105 Pa ή 630 kPa και όχι 6,33 x 105 Pa ή 633 kPa, προκειμένου για μανόμετρο πλήρους κλίμακας 1 000 kPa, κλάσης 1).

Όταν η θερμοκρασία μέτρησης δεν είναι 20 °C, απαιτείται διόρθωση, με πολλαπλασιασμό της μετρούμενης πίεσης επί κατάλληλο συντελεστή (βλ. πίνακα 1).

Πίνακας 1

Σχέση μεταξύ της υπερπίεσης ημιαφρώδους ή αφρώδους οίνου σε θερμοκρασία 20 °C, Paph20, και της υπερπίεσης Papht σε θερμοκρασία t

| °C | |
| --- | --- |
| 0 | 1,85 |
| 1 | 1,80 |
| 2 | 1,74 |
| 3 | 1,68 |
| 4 | 1,64 |
| 5 | 1,59 |
| 6 | 1,54 |
| 7 | 1,50 |
| 8 | 1,45 |
| 9 | 1,40 |
| 10 | 1,36 |
| 11 | 1,32 |
| 12 | 1,28 |
| 13 | 1,24 |
| 14 | 1,20 |
| 15 | 1,16 |
| 16 | 1,13 |
| 17 | 1,09 |
| 18 | 1,06 |
| 19 | 1,03 |
| 20 | 1,00 |
| 21 | 0,97 |
| 22 | 0,95 |
| 23 | 0,93 |
| 24 | 0,91 |
| 25 | 0,88 |

°C

0

1,85

1

1,80

2

1,74

3

1,68

4

1,64

5

1,59

6

1,54

7

1,50

8

1,45

9

1,40

10

1,36

11

1,32

12

1,28

13

1,24

14

1,20

15

1,16

16

1,13

17

1,09

18

1,06

19

1,03

20

1,00

21

0,97

22

0,95

23

0,93

24

0,91

25

0,88

5.   ΕΛΕΓΧΟΣ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Μέθοδος άμεσου προσδιορισμού φυσικών παραμέτρων (κριτηριακή μέθοδος τύπου I)

Έλεγχος των αφρομέτρων

Τα αφρόμετρα πρέπει να ελέγχονται τακτικά (τουλάχιστον μία φορά ετησίως).

Για τον έλεγχο χρησιμοποιείται τράπεζα βαθμονόμησης που επιτρέπει τη σύγκριση του ελεγχόμενου μανομέτρου με ένα μανόμετρο αναφοράς, ανώτερης κλάσης και ανταποκρινόμενο στα εθνικά πρότυπα, το οποίο συνδέεται εν παραλλήλω. Κατά τον έλεγχο αντιπαραβάλλονται οι ενδείξεις των δύο οργάνων, πρώτα για αύξουσες και έπειτα για φθίνουσες τιμές πίεσης. Σε περίπτωση διαφοράς μεταξύ τους, είναι δυνατόν να γίνουν οι απαραίτητες διορθώσεις με ρυθμιστικό κοχλία.

Όλα τα εξουσιοδοτημένα εργαστήρια και οργανισμοί είναι εξοπλισμένα με τράπεζες βαθμονόμησης, οι οποίες διατίθενται επίσης από τους κατασκευαστές μανομέτρων.

20   ΠΟΣΟΤΙΚΟΣ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ ΤΗΣ ΛΥΣΟΖΥΜΗΣ ΣΤΟΝ ΟΙΝΟ ΜΕ HPLC (OIV-AS-315-14) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ IV

1.   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Στην περίπτωση της λυσοζύμης προτιμάται η χρήση αναλυτικής μεθόδου που δεν βασίζεται στην ενζυμική δραστικότητα.

2.   ΠΕΔΙΟ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ

Με τη μέθοδο αυτή είναι δυνατόν να προσδιοριστεί ποσοτικά η λυσοζύμη (mg πρωτεΐνης/l) που περιέχεται στους λευκούς και τους ερυθρούς οίνους, ανεξαρτήτως της ενζυμικής δραστικότητας (που θα μπορούσε να επηρεαστεί από μερική μετουσίωση ή από φαινόμενα συμπλοκοποίησης ή συγκαταβύθισης) της μήτρας.

3.   ΟΡΙΣΜΟΣ

Η υγροχρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC) παρέχει μια αναλυτική προσέγγιση που βασίζεται στη στερεοχημική, πολική ή προσροφητική αλληλεπίδραση μεταξύ της στατικής φάσης και της εξεταζόμενης ουσίας και η οποία, συνεπώς, δεν συνδέεται με την πραγματική ενζυμική δραστικότητα της πρωτεΐνης.

4.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Η ανάλυση εκτελείται με υγροχρωματογραφία υψηλής απόδοσης (HPLC) με φασματοφωτομετρικό ανιχνευτή, συνδεδεμένο με ανιχνευτή φθορισμού. Η άγνωστη περιεκτικότητα του δείγματος οίνου υπολογίζεται συναρτήσει του εμβαδού της κορυφής του χρωματογραφήματος με τη μέθοδο του εξωτερικού προτύπου.

5.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

5.1.   Διαλύτες και διαλύματα

Ακετονιτρίλιο (CH3CN) για HPLC

Καθαρό τριφθοροξικό οξύ (TFA)

Απιονισμένο νερό για HPLC

Πρότυπο διάλυμα: τρυγικό οξύ 1g/l, αιθυλική αλκοόλη 10 % (v/v), του οποίου το pH ρυθμίζεται στην τιμή 3,2 με ουδέτερο τρυγικό κάλιο

5.2.   Εκλουστικά υγρά

| A | : | CH3CN 1 %, TFA 0,2 %, H2O= 98,8 % |
| --- | --- | --- |
| B | : | CH3CN 70 %, TFA 0,2 %, H2O= 29,8 % |

A

:

CH3CN 1 %, TFA 0,2 %, H2O= 98,8 %

B

:

CH3CN 70 %, TFA 0,2 %, H2O= 29,8 %

5.3.   Διαλύματα αναφοράς

Παρασκευάζονται διαλύματα πρότυπης λυσοζύμης στο πρότυπο διάλυμα, συγκεντρώσεων 1 έως 250 mg/l, με συνεχή ανάδευση επί 12 ώρες τουλάχιστον.

6.   ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ

6.1.   Συσκευή HPLC με αντλία κατάλληλη για βαθμιδωτή έκλουση

6.2.   Θάλαμος για στήλη ρυθμιζόμενης θερμοκρασίας (κλίβανος)

6.3.   Φασματοφωτομετρικός ανιχνευτής, συνδεδεμένος με ανιχνευτή φθορισμού (FLD)

6.4.   Βρόχος εισαγωγής δείγματος: 20 μl

6.5.   Στήλη ανεστραμμένης φάσης από πολυμερές υλικό με φαινύλια ως δραστικές ομάδες (διάμετρος πόρων = 1 000 Å, όριο αποκλεισμού = 1 000 000 Da), π.χ. στήλη TSK-GEL Phenyl-5PW RP, διαστάσεων 7,5 cm x 4,6 mm ID, της εταιρείας Tosoh Bioscience

6.6.   Προστήλη από το ίδιο υλικό όπως και η στήλη, π.χ. TSK-GEL Phenyl-5PW RP Guardgel, διαστάσεων 1,5 cm x 3,2 mm ID, της εταιρείας Tosoh Bioscience

7.   ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ

Τα δείγματα οίνου οξινίζονται με διάλυμα HCl (10 Μ), αραιωμένο σε αναλογία 1:10 και, μετά από πέντε λεπτά, διηθούνται με πολυαμιδικό ηθμό με πόρους διαμέτρου 0,22 μm. Επακολουθεί η χρωματογραφική ανάλυση, αμέσως μετά τη διήθηση.

8.   ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΕΣ ΣΥΝΘΗΚΕΣ:

8.1.   Παροχή εκλουστικού υγρού: 1 ml/min

8.2.   Θερμοκρασία στήλης: 30 °C

8.3.   Φασματοφωτομετρική ανίχνευση: 280 nm

8.4.   Ανίχνευση φθορισμού: λex = 276 nm, λem = 345 nm, ενίσχυση = 10

8.5.   Προγραμματισμός της βαθμιδωτής έκλουσης

| Χρόνος (λεπτά) | Διάλυμα Α% | Διάλυμα Β% | Βαθμίδωση |
| --- | --- | --- | --- |
| 0 | 100 | 0 | |
| | | | ισοκρατική |
| 3 | 100 | 0 | |
| | | | γραμμική |
| 10 | 65 | 35 | |
| | | | ισοκρατική |
| 15 | 65 | 35 | |
| | | | γραμμική |
| 27 | 40,5 | 59,5 | |
| | | | γραμμική |
| 29 | 0 | 100 | |
| | | | ισοκρατική |
| 34 | 0 | 100 | |
| | | | γραμμική |
| 36 | 100 | 0 | |
| | | | ισοκρατική |
| 40 | 100 | 0 | |

Χρόνος (λεπτά)

Διάλυμα Α%

Διάλυμα Β%

Βαθμίδωση

0

100

0

ισοκρατική

3

100

0

γραμμική

10

65

35

ισοκρατική

15

65

35

γραμμική

27

40,5

59,5

γραμμική

29

0

100

ισοκρατική

34

0

100

γραμμική

36

100

0

ισοκρατική

40

100

0

8.6.   Μέσος χρόνος κατακράτησης της λυζοζύμης: 25,50 λεπτά

9.   ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ

Εκτελείται τριπλή ανάλυση των διαλυμάτων αναφοράς που έχουν τις ακόλουθες συγκεντρώσεις λυσοζύμης: 1, 5, 10, 50, 100, 200 και 250 mg/l. Σχεδιάζεται γραφική παράσταση του εμβαδού της κορυφής που αντιστοιχεί στη λυσοζύμη, το οποίο λαμβάνεται από κάθε χρωματογράφημα, συναρτήσει της συγκέντρωσης για να προκύψουν οι ευθείες γραμμικής παλινδρόμησης που παριστούν τη συνάρτηση Y = ax+b. Ο συντελεστής προσδιορισμού r2 πρέπει να είναι > 0,999.

10.   ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Για να αξιολογηθεί η καταλληλότητα της μεθόδου για τον καθορισμένο στόχο, διεξήχθη μελέτη επικύρωσης, στην οποία ελήφθησαν υπόψη η γραμμικότητα, τα όρια ανίχνευσης και ποσοτικού προσδιορισμού και η ακρίβεια της μεθόδου. Η τελευταία παράμετρος διαπιστώθηκε με τον προσδιορισμό του βαθμού ακρίβειας και ορθότητας της μεθόδου.

| | Εύρος γραμμικότητας
  (mg/l) | Κλίση της ευθείας | Συντελεστής προσδιορισμού
  (r2) | LD (mg/l) | LQ (mg/l) | Επαναληψιμότητα (n=5) RSD% | Αναπαραγωγι-μότητα (n=5) RSD% |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Std1 | V.R.2 | V.W.3 | Std1 |
| UV | 5-250 | 3,786 | 0,9993 | 1,86 | 6,20 | 4,67 | 5,54 | 0,62 | 1,93 |
| FLD | 1-250 | 52,037 | 0,9990 | 0,18 | 0,59 | 2,61 | 2,37 | 0,68 | 2,30 |

Εύρος γραμμικότητας

(mg/l)

Κλίση της ευθείας

Συντελεστής προσδιορισμού

(r2)

LD (mg/l)

LQ (mg/l)

Επαναληψιμότητα (n=5) RSD%

Αναπαραγωγι-μότητα (n=5) RSD%

Std1

V.R.2

V.W.3

Std1

UV

5-250

3,786

0,9993

1,86

6,20

4,67

5,54

0,62

1,93

FLD

1-250

52,037

0,9990

0,18

0,59

2,61

2,37

0,68

2,30

Πίνακας 1: Δεδομένα για τα χαρακτηριστικά της μεθόδου: Std1 = πρότυπο διάλυμα, V.R.2 = ερυθρός οίνος, V.B.3 = λευκός οίνος

10.1.   Γραμμικότητα της μεθόδου

Από τα αποτελέσματα της ανάλυσης γραμμικής παλινδρόμησης προέκυψε ότι η μέθοδος είναι γραμμική στο εύρος τιμών που εμφαίνεται στον πίνακα 1.

10.2.   Όρια ανίχνευσης και ποσοτικού προσδιορισμού

Το όριο ανίχνευσης (LD) και το όριο ποσοτικού προσδιορισμού (LQ) υπολογίστηκαν ως το σήμα που αντιστοιχεί στο τριπλάσιο και στο δεκαπλάσιο, αντίστοιχα, του θορύβου βάθους της χρωματογραφίας σε συνθήκες εργασίας σε πραγματική μήτρα (πίνακας 1).

10.3.   Ακρίβεια της μεθόδου

Οι παράμετροι που ελήφθησαν υπόψη είναι η επαναληψιμότητα και η αναπαραγωγιμότητα. Στον πίνακα 1 εμφαίνονται οι τιμές των παραμέτρων αυτών (εκφραζόμενες σε επί τοις εκατό τυπική απόκλιση των αποτελεσμάτων επανειλημμένων μετρήσεων με διαφορετικές συγκεντρώσεις) για το πρότυπο διάλυμα και για λευκό και ερυθρό οίνο.

10.4.   Ορθότητα της μεθόδου

Υπολογίστηκε το ποσοστό ανάκτησης με πρότυπα διαλύματα περιεκτικότητας 5 και 50 mg/l σε λυσοζύμη, στα οποία είχε προστεθεί γνωστή ποσότητα λυσοζύμης, όπως εμφαίνεται στον επόμενο πίνακα.

| | Αρχική ονομαστική συγκέ-ντρωση | Προ-σθήκη (mg/l) | Θεωρητι-κή συγκέ-ντρωση
  (mg/L) | [C] found
  (mg/l) | Τυπική απόκλιση | Ανάκτηση % |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| UV 280 nm | 50 | 13,1 | 63,1 | 62,3 | 3,86 | 99 |
| FLD | 50 | 13,1 | 63,1 | 64,5 | 5,36 | 102 |
| UV 280 nm | 5 | 14,4 | 19,4 | 17,9 | 1,49 | 92,1 |
| FLD | 5 | 14,4 | 19,4 | 19,0 | 1,61 | 97,7 |

Αρχική ονομαστική συγκέ-ντρωση

Προ-σθήκη (mg/l)

Θεωρητι-κή συγκέ-ντρωση

(mg/L)

[C] found

(mg/l)

Τυπική απόκλιση

Ανάκτηση %

UV 280 nm

50

13,1

63,1

62,3

3,86

99

FLD

50

13,1

63,1

64,5

5,36

102

UV 280 nm

5

14,4

19,4

17,9

1,49

92,1

FLD

5

14,4

19,4

19,0

1,61

97,7

Image

21   ΘΕΙΙΚΑ ΑΛΑΤΑ (OIV-AS-321-05-SULFAT) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

1.1.   Μέθοδος αναφοράς

Καταβύθιση και ζύγιση θειικού βαρίου. Το φωσφορικό βάριο που συγκαθιζάνει υπό τις ίδιες συνθήκες απομακρύνεται με έκπλυση του ιζήματος με υδροχλωρικό οξύ.

Στην περίπτωση των πλούσιων σε διοξείδιο του θείου γλευκών ή οίνων, συνιστάται να προηγείται αποθείωση με βρασμό χωρίς αέρα.

1.2.   Ταχεία μέθοδος δοκιμής

Κατάταξη των οίνων σε διάφορες κατηγορίες με τη λεγόμενη «μέθοδο των ορίων», η οποία βασίζεται στην καταβύθιση θειικού βαρίου με τιτλοδοτημένο διάλυμα ιόντων βαρίου.

2.   ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

2.1.   Αντιδραστήρια

2.1.1.   Διάλυμα υδροχλωρικού οξέος 2 Μ

2.1.2.   Διάλυμα χλωριούχου βαρίου περιεκτικότητας 200 g/l σε BaCl2 · 2H2O

2.2.   Τρόπος εργασίας

2.2.1.   Γενική περίπτωση

Σε φυγοκεντρικό σωλήνα των 50 ml φέρονται 40 ml του προς ανάλυση δείγματος, προστίθενται 2 ml υδροχλωρικού οξέος 2 Μ και 2 ml διαλύματος χλωριούχου βαρίου 200 g/l και το σύνολο αναδεύεται με γυάλινη ράβδο. Η ράβδος εκπλύνεται με λίγο απεσταγμένο νερό και το διάλυμα αφήνεται σε ηρεμία επί πέντε λεπτά. Ακολουθεί φυγοκέντρηση επί πέντε λεπτά και απόχυση του υπερκείμενου υγρού με προσοχή.

Το ίζημα θειικού βαρίου εκπλύνεται με τον ακόλουθο τρόπο: σχηματίζεται εναιώρημα του ιζήματος με την προσθήκη 10 ml υδροχλωρικού οξέος 2 Μ, το οποίο φυγοκεντρείται επί πέντε λεπτά. Διαχωρίζεται με προσοχή το υπερκείμενο υγρό. Η έκπλυση του ιζήματος επαναλαμβάνεται δύο φορές, υπό τις ίδιες συνθήκες, με τη χρήση 15 ml απεσταγμένου νερού κάθε φορά.

Το ίζημα μεταφέρεται ποσοτικά, με έκπλυση με απεσταγμένο νερό, σε προζυγισμένη κάψα από λευκόχρυσο, η οποία τοποθετείται σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας 100 °C για εξάτμιση μέχρι ξηρού. Το αποξηραμένο ίζημα πυρώνεται με πολλές σύντομες διελεύσεις πάνω από φλόγα μέχρις ότου ληφθεί ένα λευκό υπόλειμμα. Το υπόλειμμα αφήνεται να ψυχθεί σε ξηραντήρα και ζυγίζεται.

Έστω m η μάζα, σε mg, του λαμβανόμενου θειικού βαρίου.

2.2.2.   Ειδική περίπτωση: Θειωμένα γλεύκη και οίνοι με υψηλή περιεκτικότητα σε διοξείδιο του θείου

Απομακρύνεται πρώτα το διοξείδιο του θείου.

Σε κωνική φιάλη των 500 ml, εφοδιασμένη με χοάνη με στρόφιγγα και απαγωγό σωλήνα, φέρονται 25 ml νερού και 1 ml καθαρού υδροχλωρικού οξέος (ρ20 = 1,15-1,18 g/ml). Το διάλυμα αυτό θερμαίνεται μέχρι βρασμού για να εκδιωχθεί ο αέρας και, χωρίς να διακοπεί ο βρασμός, προστίθενται μέσω της χοάνης με στρόφιγγα 100 ml οίνου. Ο βρασμός συνεχίζεται έως ότου ο όγκος του υγρού που περιέχει η κωνική φιάλη μειωθεί σε 75 ml περίπου. Αφού ψυχθεί, το υγρό μεταγγίζεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και ο όγκος συμπληρώνεται μέχρι τη χαραγή με νερό. Εκτελείται ο ποσοτικός προσδιορισμός των θειικών αλάτων σε δείγμα 40 ml, όπως περιγράφεται στο σημείο 2.2.1.

2.3.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

2.3.1.   Υπολογισμοί

Η περιεκτικότητα σε θειικά άλατα, εκφραζόμενη σε χιλιοστόγραμμα θειικού καλίου (K2SO4) ανά λίτρο, ισούται με:

18,67 × m

Η περιεκτικότητα του γλεύκους ή του οίνου σε θειικά άλατα εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα θειικού καλίου ανά λίτρο, χωρίς δεκαδικά ψηφία.

2.3.2.   Επαναληψιμότητα

για περιεκτικότητα έως 1 000 mg/l: r = 27 mg/l

για περιεκτικότητα περίπου 1 500 mg/l: r = 41 mg/l

2.3.3.   Αναπαραγωγιμότητα

για περιεκτικότητα έως 1 000 mg/l: R = 51 mg/l

για περιεκτικότητα περίπου 1 500 mg/l: R = 81 mg/l

22   ΣΙΔΗΡΟΣ (OIV-AS-322-05-FER) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ IV

1.   ΑΡΧΗ ΤΩΝ ΜΕΘΟΔΩΝ

ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

Μετά από κατάλληλη αραίωση του οίνου και απομάκρυνση της αλκοόλης, ο σίδηρος προσδιορίζεται απευθείας με τη μέθοδο της φασματοφωτομετρίας ατομικής απορρόφησης.

ΣΥΝΗΘΗΣ ΜΕΘΟΔΟΣ

Μετά από ανοργανοποίηση του οίνου με υπεροξείδιο του υδρογόνου, ο τρισθενής σίδηρος ανάγεται σε δισθενή και προσδιορίζεται από τον ερυθρό χρωματισμό που εμφανίζεται με ορθοφαινανθρολίνη.

2.   ΜΕΘΟΔΟΣ ΑΝΑΦΟΡΑΣ

2.1.   Αντιδραστήρια

2.1.1.   Πυκνό πρότυπο διάλυμα τρισθενούς σιδήρου, περιεκτικότητας 1 g/l

Χρησιμοποιείται πρότυπο διάλυμα του εμπορίου, περιεκτικότητας 1 g/l. Το διάλυμα αυτό είναι δυνατόν να παρασκευαστεί με διάλυση 8,6341 g εναμμώνιου θειικού σιδήρου(III) [FeNH4(SO4)2 · 12H2O] σε απεσταγμένο νερό, το οποίο έχει καταστεί ελαφρώς όξινο με υδροχλωρικό οξύ 1 Μ, και συμπλήρωση του όγκου μέχρι το ένα λίτρο.

2.1.2.   Αραιό πρότυπο διάλυμα σιδήρου, περιεκτικότητας 100 mg/l

2.2.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

2.2.1.   Περιστροφικός εξατμιστήρας με υδατόλουτρο ελεγχόμενης θερμοκρασίας

2.2.2.   Φασματοφωτόμετρο ατομικής απορρόφησης εφοδιασμένο με καυστήρα που τροφοδοτείται με αέρα και ακετυλένιο

2.2.3.   Λυχνία κοίλης καθόδου από σίδηρο

2.3.   Τρόπος εργασίας

2.3.1.   Προετοιμασία του δείγματος

Απομακρύνεται η αλκοόλη του οίνου με συμπύκνωση του δείγματος έως το μισό του όγκου του με τη βοήθεια περιστροφικού εξατμιστήρα (50-60 °C). Αποκαθίσταται ο αρχικός όγκος με απεσταγμένο νερό.

Εάν χρειάζεται πραγματοποιείται αραίωση πριν από τον προσδιορισμό.

2.3.2.   Πρότυπα διαλύματα

Σε πέντε ογκομετρικές φιάλες των 100 ml, φέρονται 1, 2, 3, 4 και 5 ml του διαλύματος σιδήρου περιεκτικότητας 100 mg/l (σημείο 2.1.2) και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τα 100 ml με απεσταγμένο νερό. Η συγκέντρωση σιδήρου στα παρασκευαζόμενα διαλύματα είναι 1, 2, 3, 4 και 5 mg ανά λίτρο, αντίστοιχα.

Τα διαλύματα αυτά φυλάσσονται σε φιάλες πολυαιθυλενίου.

2.3.3.   Προσδιορισμός

Επιλέγεται μήκος κύματος 248,3 nm. Ρυθμίζεται το μηδέν της κλίμακας των τιμών απορρόφησης με απεσταγμένο νερό. Αναρροφώνται κατευθείαν στον καυστήρα του φασματοφωτομέτρου το αραιωμένο δείγμα και κατόπιν, διαδοχικά, τα πρότυπα διαλύματα που έχουν παρασκευαστεί όπως υποδεικνύεται στο σημείο 2.3.2. Σημειώνονται οι τιμές απορρόφησης. Εκτελείται διπλός προσδιορισμός.

2.4.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

2.4.1.   Τρόπος υπολογισμού

Χαράσσεται η καμπύλη μεταβολής της απορρόφησης συναρτήσει της συγκέντρωσης σιδήρου στα πρότυπα διαλύματα. Από τη μέση τιμή απορρόφησης που καταγράφηκε για το αραιωμένο δείγμα οίνου ευρίσκεται με τη βοήθεια της καμπύλης αυτής η συγκέντρωση του σιδήρου, C.

Η συγκέντρωση σιδήρου, εκφραζόμενη σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο οίνου με ένα δεκαδικό ψηφίο, ισούται με:

C × F

F = συντελεστής αραίωσης.

23   ΧΑΛΚΟΣ (OIV-AS 322-06) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ IV

1.   ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΜΕΘΟΔΟΥ

Χρήση φασματοφωτομετρίας ατομικής απορρόφησης.

2.   ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΑΚΑ ΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΟΡΓΑΝΑ

2.1.   Κάψα λευκοχρύσου

2.2.   Φασματοφωτόμετρο ατομικής απορρόφησης

2.3.   Λυχνία κοίλης καθόδου από χαλκό

2.4.   Αέριο τροφοδοσίας: μείγμα αέρα/ακετυλενίου ή πρωτοξειδίου του αζώτου/ακετυλενίου

3.   ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΑ

3.1.   Μεταλλικός χαλκός

3.2.   Πυκνό νιτρικό οξύ 65 % (HNO3, ρ20 = 1,38 g/ml)

3.3.   Νιτρικό οξύ αραιωμένο σε αναλογία 1:2 (v/v)

3.4.   Διάλυμα χαλκού 1 g/l

Χρησιμοποιείται πρότυπο διάλυμα χαλκού του εμπορίου, περιεκτικότητας 1 g/l. Το διάλυμα αυτό είναι δυνατόν να παρασκευαστεί με ζύγιση 1 000 g μεταλλικού χαλκού, που μεταφέρεται ποσοτικά σε ογκομετρική φιάλη των 1 000 ml. Προστίθενται η ποσότητα νιτρικού οξέος, αραιωμένου σε αναλογία 1:2 (σημείο 3.3), που είναι απολύτως απαραίτητη για να διαλυθεί το μέταλλο και 10 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2) και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με δισαπεσταγμένο νερό.

3.5.   Διάλυμα χαλκού 100 mg/l

Λαμβάνονται 10 ml του διαλύματος του σημείου 3.4, φέρονται σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και συμπληρώνεται ο όγκος με δισαπεσταγμένο νερό.

4.   ΤΡΟΠΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

4.1.   Προετοιμασία του δείγματος και προσδιορισμός του χαλκού

Λαμβάνονται 20 ml δείγματος, φέρονται σε ογκομετρική φιάλη των 100 ml και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με δισαπεσταγμένο νερό. Εάν χρειάζεται, τροποποιείται η αραίωση.

Μετά τη ρύθμιση του μηδενός της κλίμακας των τιμών απορρόφησης του φασματοφωτομέτρου ατομικής απορρόφησης με απεσταγμένο νερό, σημειώνεται η ένδειξη της απορρόφησης του αραιωμένου δείγματος σε μήκος κύματος 324,8 nm. Εάν χρειάζεται, γίνεται κατάλληλη αραίωση με δισαπεσταγμένο νερό.

4.2.   Χάραξη της καμπύλης αναφοράς

Λαμβάνονται 0,5, 1 και 2 ml του διαλύματος του σημείου 3.5 (100 mg χαλκού ανά λίτρο), φέρονται σε ογκομετρικές φιάλες των 100 ml και συμπληρώνεται ο όγκος με δισαπεσταγμένο νερό. Η συγκέντρωση χαλκού στα διαλύματα που προκύπτουν είναι 0,5, 1 και 2 mg/l, αντίστοιχα. Χαράσσεται η καμπύλη αναφοράς με τις τιμές απορρόφησης των διαλυμάτων αυτών, οι οποίες μετρώνται σύμφωνα με το σημείο 4.1.

5.   ΕΚΦΡΑΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΩΝ

Από την ένδειξη της απορρόφησης του αραιωμένου δείγματος οίνου ευρίσκεται, με τη βοήθεια της καμπύλης αναφοράς, η συγκέντρωση C σε mg/l.

Αν F είναι ο συντελεστής αραίωσης, η περιεκτικότητα του οίνου σε χαλκό, σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, ισούται με: F × C

και δίδεται με δύο δεκαδικά ψηφία.

Παρατηρήσεις:

| α) | Τα διαλύματα για τη χάραξη της καμπύλης αναφοράς και οι αραιώσεις του δείγματος πρέπει να επιλέγονται ανάλογα με την ευαισθησία του χρησιμοποιούμενου οργάνου και με τη συγκέντρωση χαλκού στο δείγμα. |
| --- | --- |

α)

Τα διαλύματα για τη χάραξη της καμπύλης αναφοράς και οι αραιώσεις του δείγματος πρέπει να επιλέγονται ανάλογα με την ευαισθησία του χρησιμοποιούμενου οργάνου και με τη συγκέντρωση χαλκού στο δείγμα.

| β) | Για δείγματα με πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις χαλκού, ακολουθείται ο εξής τρόπος εργασίας: Σε κάψα λευκοχρύσου φέρονται 100 ml δείγματος και εξατμίζονται σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας 100 °C μέχρις ότου το υγρό αποκτήσει σιροπώδη σύσταση. Προστίθενται κατά σταγόνες 2,5 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2) έτσι ώστε να καλυφθεί τελείως ο πυθμένας της κάψας. Το υπόλειμμα αποτεφρώνεται με προσοχή σε ηλεκτρική θερμαντική εστία ή σε χαμηλή φλόγα και, κατόπιν, η κάψα τοποθετείται σε θερμομονωμένο κλίβανο, ρυθμισμένο στους 500 °C ± 25 °C, όπου παραμένει επί μία περίπου ώρα. Αφού ψυχθεί η τέφρα, διαβρέχεται με 1 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2), ενώ ταυτόχρονα ομοιογενοποιείται με μια μικρή γυάλινη ράβδο. Ακολουθεί εξάτμιση και καύση όπως προηγουμένως και εκ νέου τοποθέτηση της κάψας στον κλίβανο επί 15 λεπτά. Η κατεργασία αυτή με πυκνό νιτρικό οξύ επαναλαμβάνεται τουλάχιστον τρεις φορές. Διαλύεται η τέφρα με την προσθήκη στην κάψα 1 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2) και 2 ml δισαπεσταγμένου νερού και το διάλυμα μεταγγίζεται σε ογκομετρική φιάλη των 10 ml. Η κάψα εκπλύνεται τρεις φορές με 2 ml δισαπεσταγμένου νερού κάθε φορά και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με δισαπεσταγμένο νερό. Εκτελείται ο προσδιορισμός σε 10 ml διαλύματος, σύμφωνα με το σημείο 4.1. Για την έκφραση των αποτελεσμάτων λαμβάνεται υπόψη ο συντελεστής συμπύκνωσης. |
| --- | --- |

β)

Για δείγματα με πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις χαλκού, ακολουθείται ο εξής τρόπος εργασίας: Σε κάψα λευκοχρύσου φέρονται 100 ml δείγματος και εξατμίζονται σε υδατόλουτρο θερμοκρασίας 100 °C μέχρις ότου το υγρό αποκτήσει σιροπώδη σύσταση. Προστίθενται κατά σταγόνες 2,5 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2) έτσι ώστε να καλυφθεί τελείως ο πυθμένας της κάψας. Το υπόλειμμα αποτεφρώνεται με προσοχή σε ηλεκτρική θερμαντική εστία ή σε χαμηλή φλόγα και, κατόπιν, η κάψα τοποθετείται σε θερμομονωμένο κλίβανο, ρυθμισμένο στους 500 °C ± 25 °C, όπου παραμένει επί μία περίπου ώρα. Αφού ψυχθεί η τέφρα, διαβρέχεται με 1 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2), ενώ ταυτόχρονα ομοιογενοποιείται με μια μικρή γυάλινη ράβδο. Ακολουθεί εξάτμιση και καύση όπως προηγουμένως και εκ νέου τοποθέτηση της κάψας στον κλίβανο επί 15 λεπτά. Η κατεργασία αυτή με πυκνό νιτρικό οξύ επαναλαμβάνεται τουλάχιστον τρεις φορές. Διαλύεται η τέφρα με την προσθήκη στην κάψα 1 ml πυκνού νιτρικού οξέος (σημείο 3.2) και 2 ml δισαπεσταγμένου νερού και το διάλυμα μεταγγίζεται σε ογκομετρική φιάλη των 10 ml. Η κάψα εκπλύνεται τρεις φορές με 2 ml δισαπεσταγμένου νερού κάθε φορά και συμπληρώνεται ο όγκος μέχρι τη χαραγή με δισαπεσταγμένο νερό. Εκτελείται ο προσδιορισμός σε 10 ml διαλύματος, σύμφωνα με το σημείο 4.1. Για την έκφραση των αποτελεσμάτων λαμβάνεται υπόψη ο συντελεστής συμπύκνωσης.

24   ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ (OIV-AS-323-04-DIOSU) — ΜΕΘΟΔΟΣ ΤΥΠΟΥ II

1.   ΟΡΙΣΜΟΙ

Καλείται «διοξείδιο του θείου» το διοξείδιο του θείου που περιέχεται στο γλεύκος ή στον οίνο υπό τις μορφές H2SO3 και HSO3–, των οποίων η ισορροπία εξαρτάται από το pH και τη θερμοκρασία:

H2SO3 ←→ H+ + HSO3–

Ο τύπος H2SO3 αντιπροσωπεύει το μοριακό διοξείδιο του θείου.

Καλείται «ολικό διοξείδιο του θείου» το σύνολο των διαφόρων μορφών υπό τις οποίες το διοξείδιο του θείου περιέχεται στον οίνο, είτε σε ελεύθερη κατάσταση είτε ενωμένο με τα συστατικά του.

2.   ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΚΑΙ ΟΛΙΚΟ ΔΙΟΞΕΙΔΙΟ ΤΟΥ ΘΕΙΟΥ

2.1.   Αρχή των μεθόδων

2.1.1.   Μέθοδος αναφοράς

2.1.1.1.   Οίνοι και γλεύκη

Το διοξείδιο του θείου παρασύρεται με ρεύμα αέρα ή αζώτου και διαβιβάζεται υπό μορφή φυσαλίδων σε αραιό και ουδέτερο διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου, όπου δεσμεύεται και οξειδώνεται. Το σχηματιζόμενο θειικό οξύ προσδιορίζεται με τιτλοδοτημένο διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου. Το ελεύθερο διοξείδιο του θείου παραλαμβάνεται από τον οίνο με εξαναγκασμένη κυκλοφορία εν ψυχρώ (10 °C).

Το ολικό διοξείδιο του θείου παραλαμβάνεται από τον οίνο με εξαναγκασμένη κυκλοφορία εν θερμώ (100 °C περίπου).

2.1.1.2.   Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

Το ολικό διοξείδιο του θείου παραλαμβάνεται, με εξαναγκασμένη κυκλοφορία εν θερμώ (100 °C περίπου), από διορθωμένο συμπυκνωμένο γλεύκος που έχει προηγουμένως αραιωθεί.

2.1.2.   Ταχεία μέθοδος δοκιμής (οίνοι και γλεύκη)

Το ελεύθερο διοξείδιο του θείου προσδιορίζεται απευθείας με ιωδιομετρική ογκομέτρηση.

Στη συνέχεια, προσδιορίζεται το ενωμένο διοξείδιο του θείου με ιωδιομετρική ογκομέτρηση μετά από αλκαλική υδρόλυση. Εάν αυτό προστεθεί στο ελεύθερο διοξείδιο του θείου, προκύπτει το ολικό διοξείδιο του θείου.

2.2.   Μέθοδος αναφοράς

2.2.1.   Εργαστηριακά σκεύη και όργανα

2.2.1.1.   Η χρησιμοποιούμενη συσκευή πρέπει να είναι σύμφωνη με το κατωτέρω σχήμα, κυρίως ως προς τον ψυκτήρα.

Image

Ο σωλήνας προσαγωγής αερίων στη φιάλη φυσαλίδων Β καταλήγει σε μικρή σφαίρα διαμέτρου 1 cm, η οποία φέρει στη μέγιστη οριζόντια περιφέρειά της 20 οπές διαμέτρου 0,2 mm. Μπορεί επίσης να καταλήγει σε πλάκα από πορώδες γυαλί, η οποία δημιουργεί πολυάριθμες μικροφυσαλίδες, εξασφαλίζοντας καλή επαφή μεταξύ της αέριας και της υγρής φάσης.

Η παροχή των αερίων κατά μήκος της συσκευής πρέπει να είναι 40 l/h περίπου. Σκοπός της φιάλης που συνδέεται στη δεξιά πλευρά της συσκευής είναι να περιορίζει κατά 20 έως 30 cm στήλης ύδατος την υποπίεση που δημιουργεί η υδραντλία. Για τη ρύθμιση της υποπίεσης αυτής κατά τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η ορθή παροχή, είναι σκόπιμο να παρεμβάλλεται μετρητής της παροχής με ημιτριχοειδή σωλήνα μεταξύ της φιάλης φυσαλίδων Β και της εν λόγω φιάλης.

2.2.1.2.   Μικροπροχοΐδα

2.2.2.   Αντιδραστήρια

2.2.2.1.   Φωσφορικό οξύ (H3PO4) 85 % (ρ20 = 1,71 g/ml)

2.2.2.2.   Διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου περιεκτικότητας 9,1 g H2O2/λίτρο (τρεις όγκοι).

2.2.2.3.   Δείκτης:

| ερυθρό του μεθυλίου ... | 100 mg |
| --- | --- |
| κυανό του μεθυλενίου ... | 50 mg |
| αλκοόλη 50 % vol ... | 100 ml |

ερυθρό του μεθυλίου ...

100 mg

κυανό του μεθυλενίου ...

50 mg

αλκοόλη 50 % vol ...

100 ml

2.2.2.4.   Διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (NaOH) 0,01 M

2.2.3.   Προσδιορισμός του ελεύθερου διοξειδίου του θείου

2.2.3.1.   Τρόπος εργασίας

Ο οίνος πρέπει να διατηρείται στους 20 °C, σε γεμάτη και πωματισμένη φιάλη, επί δύο ημέρες πριν τον προσδιορισμό.

| — | Στη φιάλη φυσαλίδων Β φέρονται 2 έως 3 ml διαλύματος υπεροξειδίου του υδρογόνου (σημείο 2.2.2.2), προστίθενται δύο σταγόνες δείκτη και το διάλυμα του υπεροξειδίου του υδρογόνου εξουδετερώνεται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,01 M (σημείο 2.2.2.4). Συνδέεται η φιάλη Β στη συσκευή. |
| --- | --- |

—

Στη φιάλη φυσαλίδων Β φέρονται 2 έως 3 ml διαλύματος υπεροξειδίου του υδρογόνου (σημείο 2.2.2.2), προστίθενται δύο σταγόνες δείκτη και το διάλυμα του υπεροξειδίου του υδρογόνου εξουδετερώνεται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,01 M (σημείο 2.2.2.4). Συνδέεται η φιάλη Β στη συσκευή.

| — | Στη φιάλη Α των 250 ml της συσκευής εξαναγκασμένης κυκλοφορίας, φέρονται 50 ml δείγματος και 15 ml φωσφορικού οξέος (σημείο 2.2.2.1). Συνδέεται η φιάλη στη θέση της. |
| --- | --- |

—

Στη φιάλη Α των 250 ml της συσκευής εξαναγκασμένης κυκλοφορίας, φέρονται 50 ml δείγματος και 15 ml φωσφορικού οξέος (σημείο 2.2.2.1). Συνδέεται η φιάλη στη θέση της.

| — | Διαβιβάζεται κατόπιν αέρας (ή άζωτο) υπό μορφή φυσαλίδων επί 15 λεπτά. Το παρασυρόμενο ελεύθερο διοξείδιο του θείου οξειδώνεται προς θειικό οξύ. Η φιάλη φυσαλίδων αποσυνδέεται από τη συσκευή και το οξύ που έχει σχηματισθεί ογκομετρείται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,01 M (σημείο 2.2.2.4). Έστω n ο αριθμός των καταναλωθέντων χιλιοστολίτρων. |
| --- | --- |

—

Διαβιβάζεται κατόπιν αέρας (ή άζωτο) υπό μορφή φυσαλίδων επί 15 λεπτά. Το παρασυρόμενο ελεύθερο διοξείδιο του θείου οξειδώνεται προς θειικό οξύ. Η φιάλη φυσαλίδων αποσυνδέεται από τη συσκευή και το οξύ που έχει σχηματισθεί ογκομετρείται με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,01 M (σημείο 2.2.2.4). Έστω n ο αριθμός των καταναλωθέντων χιλιοστολίτρων.

2.2.3.2.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

Το ελεύθερο διοξείδιο του θείου εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο (mg/l), χωρίς δεκαδικά ψηφία.

2.2.3.2.1.   Υπολογισμός

Ελεύθερο διοξείδιο του θείου, σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο: 6,4 n.

2.2.4.   Προσδιορισμός του ολικού διοξειδίου του θείου

2.2.4.1   Τρόπος εργασίας

2.2.4.1.1.   Στην περίπτωση των διορθωμένων συμπυκνωμένων γλευκών, χρησιμοποιείται το διάλυμα που παρασκευάζεται με αραίωση του προς ανάλυση δείγματος για να επιτευχθεί συγκέντρωση 40 % (m/v), όπως υποδεικνύεται στο κεφάλαιο «Ολική οξύτητα» σημείο 5.1.2. Στη φιάλη Α των 250 ml της συσκευής εξαναγκασμένης κυκλοφορίας, φέρονται 50 ml του διαλύματος αυτού και 5 ml φωσφορικού οξέος (σημείο 2.2.2.1). Συνδέεται η φιάλη στη θέση της.

2.2.4.1.2.   Οίνοι και γλεύκη

Αναμενόμενη περιεκτικότητα του δείγματος σε ολικό SO2 ≤ 50 mg/l: Στη φιάλη Α των 250 ml της συσκευής εξαναγκασμένης κυκλοφορίας, φέρονται 50 ml δείγματος και 15 ml φωσφορικού οξέος (σημείο 2.2.2.1). Συνδέεται η φιάλη στη θέση της.

Αναμενόμενη περιεκτικότητα του δείγματος σε ολικό SO2 ≥ 50 mg/l: Στη φιάλη Α των 100 ml της συσκευής εξαναγκασμένης κυκλοφορίας, φέρονται 20 ml δείγματος και 5 ml φωσφορικού οξέος (σημείο 2.2.2.1). Συνδέεται η φιάλη στη θέση της.

Στη φιάλη φυσαλίδων Β φέρονται 2 έως 3 ml διαλύματος υπεροξειδίου του υδρογόνου (σημείο 2.2.2.2) και εξουδετερώνονται όπως προηγουμένως. Ο οίνος που περιέχεται στη φιάλη Α θερμαίνεται μέχρι βρασμού με μικρή φλόγα ύψους 4 έως 5 cm η οποία πρέπει να εφάπτεται με τον πυθμένα της φιάλης. Η φιάλη Α δεν πρέπει να τοποθετείται επάνω σε μεταλλικό πλέγμα, αλλά σε δίσκο που φέρει στο κέντρο του οπή διαμέτρου 30 mm. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η πυρόλυση των εκχυλισματικών υλών του οίνου που εναποτίθενται στα τοιχώματα της φιάλης.

Ο βρασμός διατηρείται όσο διαρκεί η διαβίβαση του ρεύματος αέρα (ή αζώτου). Σε 15 λεπτά, το ολικό διοξείδιο το θείου έχει παρασυρθεί και οξειδωθεί. Ογκομετρείται το σχηματιζόμενο θειικό οξύ με διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου 0,01 M (σημείο 2.2.2.4).

Έστω n ο αριθμός των καταναλωθέντων χιλιοστολίτρων.

2.2.4.2.   Έκφραση των αποτελεσμάτων

Το ολικό διοξείδιο του θείου εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο (mg/l) ή σε χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο (mg/kg) ολικών σακχάρων, χωρίς δεκαδικά ψηφία.

2.2.4.2.1.   Υπολογισμός

| — | Οίνοι και γλεύκη
  Ολικό διοξείδιο του θείου, σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο






  — | Δείγματα πτωχά σε διοξείδιο του θείου (δείγμα δοκιμής 50 ml):
  6,4 × n |
| --- | --- | --- |

—

Οίνοι και γλεύκη

Ολικό διοξείδιο του θείου, σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο

—

Δείγματα πτωχά σε διοξείδιο του θείου (δείγμα δοκιμής 50 ml):

6,4 × n

| — | Λοιπά δείγματα (δείγμα δοκιμής 20 ml):
  16 × n |
| --- | --- |

—

Λοιπά δείγματα (δείγμα δοκιμής 20 ml):

16 × n

| — | Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη
  Διοξείδιο του θείου, σε χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο ολικών σακχάρων (δείγμα δοκιμής 50 ml του προετοιμασθέντος δείγματος – σημείο 2.2.4.1.1):
  (1,600 × n)/P
  P = επί τοις εκατό περιεκτικότητα (m/m) σε ολικά σάκχαρα. |
| --- | --- |

—

Διορθωμένα συμπυκνωμένα γλεύκη

Διοξείδιο του θείου, σε χιλιοστόγραμμα ανά χιλιόγραμμο ολικών σακχάρων (δείγμα δοκιμής 50 ml του προετοιμασθέντος δείγματος – σημείο 2.2.4.1.1):

(1,600 × n)/P

P = επί τοις εκατό περιεκτικότητα (m/m) σε ολικά σάκχαρα.

2.2.3.4.2.   Επαναληψιμότητα (r)

Περιεκτικότητα < 50 mg/l (δείγμα δοκιμής 50 ml), r = 1 mg/l

Περιεκτικότητα > 50 mg/l (δείγμα δοκιμής 20 ml), r = 6 mg/l

2.2.3.4.3.   Αναπαραγωγιμότητα (R)

Περιεκτικότητα < 50 mg/l (δείγμα δοκιμής 50 ml), R = 9 mg/l

Περιεκτικότητα > 50 mg/l (δείγμα δοκιμής 20 ml), R = 15 mg/l

---

(1)  Μπορεί να χρησιμοποιηθεί οποιοδήποτε πυκνόμετρο με ισοδύναμα χαρακτηριστικά.

(2)  105 pascal (Pa) = 1 bar.

---