# Publicatieblad C 310/2009

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2009.310.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 310 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 52e jaargang18 december 2009 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2009.310.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 310

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

52e jaargang18 december 2009

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Rekenkamer |
| 2009/C 310/01 | Verslag over de jaarrekening van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming | 1 |
| 2009/C 310/02 | Verslag over de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming SESAR betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming | 9 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

2009/C 310/01

Verslag over de jaarrekening van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming

1

2009/C 310/02

Verslag over de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming SESAR betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming

9

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

| 18.12.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 310/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 310/1

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming

2009/C 310/01

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING ... | 1-5 | 2 |
| BETROUWBAARHEIDSVERKLARING ... | 6-15 | 2 |
| OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER ... | 16 | 3 |
| Uitvoering van de begroting ... | 16 | 3 |
| ANDERE KWESTIES ... | 17-27 | 3 |
| Internecontrolesystemen ... | 17-20 | 3 |
| Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming ... | 21-23 | 3 |
| Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen ... | 24-25 | 4 |
| Jaarlijks activiteitenverslag ... | 26-27 | 4 |
| Tabel ... | 5 |
| Antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming ... | 7 |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING ...

1-5

2

BETROUWBAARHEIDSVERKLARING ...

6-15

2

OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER ...

16

3

Uitvoering van de begroting ...

16

3

ANDERE KWESTIES ...

17-27

3

Internecontrolesystemen ...

17-20

3

Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming ...

21-23

3

Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen ...

24-25

4

Jaarlijks activiteitenverslag ...

26-27

4

Tabel ...

5

Antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming ...

7

INLEIDING

| 1. | De Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER (1) en de ontwikkeling van fusie-energie werd in maart 2007 (2) opgericht voor een periode van 35 jaar. |
| --- | --- |

1.

De Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER (1) en de ontwikkeling van fusie-energie werd in maart 2007 (2) opgericht voor een periode van 35 jaar.

| 2. | De leden van de gemeenschappelijke onderneming zijn de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), vertegenwoordigd door de Europese Commissie, de lidstaten van Euratom en andere landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten op het gebied van beheerste kernfusie en de wens hebben uitgesproken om lid te worden (per 31 december 2008: Zwitserland). |
| --- | --- |

2.

De leden van de gemeenschappelijke onderneming zijn de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom), vertegenwoordigd door de Europese Commissie, de lidstaten van Euratom en andere landen die met Euratom een samenwerkingsovereenkomst hebben gesloten op het gebied van beheerste kernfusie en de wens hebben uitgesproken om lid te worden (per 31 december 2008: Zwitserland).

| 3. | De taken van de gemeenschappelijke onderneming zijn (zie ook de tabel):






  a) | leveren van de bijdrage van Euratom aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie (3); |
| --- | --- | --- |

3.

De taken van de gemeenschappelijke onderneming zijn (zie ook de tabel):

a)

leveren van de bijdrage van Euratom aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie (3);

| b) | leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak (aanvullende gemeenschappelijke fusie-onderzoeksactiviteiten) met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie; |
| --- | --- |

b)

leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak (aanvullende gemeenschappelijke fusie-onderzoeksactiviteiten) met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;

| (c) | opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en daaraan gerelateerde faciliteiten, inclusief de internationale bestralingsfaciliteit voor fusiemateriaal. |
| --- | --- |

(c)

opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en daaraan gerelateerde faciliteiten, inclusief de internationale bestralingsfaciliteit voor fusiemateriaal.

| 4. | De indicatieve totale middelen voor de gemeenschappelijke onderneming voor de periode 2007 2041 bedragen 9 653 miljoen euro. De middelen bestaan uit een bijdrage van Euratom, bijdragen van Frankrijk als het gastland van de ITER-installaties, de jaarlijkse lidmaatschapsbijdragen, vrijwillige bijdragen van de leden buiten Euratom, en additionele middelen. |
| --- | --- |

4.

De indicatieve totale middelen voor de gemeenschappelijke onderneming voor de periode 2007 2041 bedragen 9 653 miljoen euro. De middelen bestaan uit een bijdrage van Euratom, bijdragen van Frankrijk als het gastland van de ITER-installaties, de jaarlijkse lidmaatschapsbijdragen, vrijwillige bijdragen van de leden buiten Euratom, en additionele middelen.

| 5. | De gemeenschappelijke onderneming begon autonoom te werken op 18 maart 2008. Hoewel de belangrijkste fusie-installaties in Cadarache in Frankrijk ontwikkeld worden, is de zetel van de gemeenschappelijke onderneming gevestigd in Barcelona. |
| --- | --- |

5.

De gemeenschappelijke onderneming begon autonoom te werken op 18 maart 2008. Hoewel de belangrijkste fusie-installaties in Cadarache in Frankrijk ontwikkeld worden, is de zetel van de gemeenschappelijke onderneming gevestigd in Barcelona.

BETROUWBAARHEIDSVERKLARING

| 6. | Overeenkomstig het bepaalde in artikel 248 van het Verdrag controleerde de Rekenkamer de jaarrekening (4) van de gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, die bestaat uit de „financiële staten” (5) en de „verslagen over de uitvoering van de begroting” (6) betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, alsmede de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Deze betrouwbaarheidsverklaring is krachtens artikel 185, lid 2, van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (7) aan het Europees Parlement en de Raad gericht. |
| --- | --- |

7.

De verantwoordelijkheid van de directeur

| 8. | Als ordonnateur voert de directeur de begroting aan de ontvangsten- en uitgavenzijde uit overeenkomstig de financiële regeling van de gemeenschappelijke onderneming (8), onder zijn eigen verantwoordelijkheid en binnen de grens van de toegekende kredieten (9). De directeur is verantwoordelijk voor het opzetten van de organisatorische structuur en van de systemen en procedures voor beheer en interne controle die van belang zijn om definitieve rekeningen (10) te kunnen opstellen die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten en om te verzekeren dat de onderliggende verrichtingen bij deze rekeningen wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

8.

De verantwoordelijkheid van de Rekenkamer

| 9. | De Rekenkamer heeft de verantwoordelijkheid om op basis van haar controle een verklaring af te geven over de betrouwbaarheid van de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De Rekenkamer heeft haar controle uitgevoerd overeenkomstig de internationale controlestandaarden en de regels inzake beroepsethiek van IFAC en ISSAI (11). Volgens die standaarden moet de Rekenkamer voldoen aan ethische voorschriften en de controle zodanig plannen en uitvoeren dat redelijke zekerheid wordt verkregen dat de rekeningen geen afwijkingen van materieel belang bevatten en de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De controle van de Rekenkamer houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen daarbij. De keuze van de procedures is afhankelijk van haar controleoordeel, waaronder de beoordeling van de risico's van afwijkingen van materieel belang in de rekeningen of van onwettige of onregelmatige verrichtingen als gevolg van fraude of fouten. Bij deze risicobeoordelingen wordt gekeken naar de interne controle met betrekking tot de opstelling en presentatie van de rekeningen door de entiteit om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn. De controle van de Rekenkamer houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De Rekenkamer is van oordeel dat de verkregen controle-informatie toereikend is en geschikt als grondslag voor de navolgende oordelen. |
| --- | --- |

12.

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 13. | Naar het oordeel van de Rekenkamer geeft de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie op alle materiële punten een getrouw beeld van haar financiële situatie per 31 december 2008 en van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig de bepalingen van haar financieel reglement. |
| --- | --- |

13.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de rekeningen

| 14. | Naar het oordeel van de Rekenkamer zijn de onderliggende verrichtingen bij de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De hierna volgende opmerkingen doen niets af aan het oordeel van de Rekenkamer. |
| --- | --- |

15.

De hierna volgende opmerkingen doen niets af aan het oordeel van de Rekenkamer.

OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER

Uitvoering van de begroting

| 16. | De resultatenrekening van de begrotingsuitvoering vertoonde voor het jaar 2008 een overschot van 57,6 miljoen euro, ofwel 38 % van de 149,7 miljoen euro aan toegerekende baten. Van dit overschot werd 32,2 miljoen euro naar 2009 overgedragen en moet 25,4 miljoen euro overeenkomstig artikel 16 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming worden terugbetaald aan de Commissie. De onderbesteding houdt met name verband met vertragingen in de voortgang van het fusieprogramma van Euratom. |
| --- | --- |

16.

De resultatenrekening van de begrotingsuitvoering vertoonde voor het jaar 2008 een overschot van 57,6 miljoen euro, ofwel 38 % van de 149,7 miljoen euro aan toegerekende baten. Van dit overschot werd 32,2 miljoen euro naar 2009 overgedragen en moet 25,4 miljoen euro overeenkomstig artikel 16 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming worden terugbetaald aan de Commissie. De onderbesteding houdt met name verband met vertragingen in de voortgang van het fusieprogramma van Euratom.

ANDERE KWESTIES

Internecontrolesystemen

| 17. | De gemeenschappelijke onderneming bevindt zich in een startfase en heeft in 2008 haar interne controles en financiële informatiesysteem nog niet geheel opgezet. Aan het einde van het jaar was het onderliggende bedrijfsproces nog niet geformaliseerd en door de rekenplichtige gevalideerd, zoals het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voorschrijft. |
| --- | --- |

17.

De gemeenschappelijke onderneming bevindt zich in een startfase en heeft in 2008 haar interne controles en financiële informatiesysteem nog niet geheel opgezet. Aan het einde van het jaar was het onderliggende bedrijfsproces nog niet geformaliseerd en door de rekenplichtige gevalideerd, zoals het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voorschrijft.

| 18. | Er moet met name nog worden gewerkt aan de documentatie van IT-processen en -activiteiten, en het in kaart brengen van IT-risico's. De gemeenschappelijke onderneming had in 2008 ook nog geen bedrijfscontinuïteitsplan ontwikkeld, noch een gegevensbeschermingsbeleid. |
| --- | --- |

18.

Er moet met name nog worden gewerkt aan de documentatie van IT-processen en -activiteiten, en het in kaart brengen van IT-risico's. De gemeenschappelijke onderneming had in 2008 ook nog geen bedrijfscontinuïteitsplan ontwikkeld, noch een gegevensbeschermingsbeleid.

| 19. | Artikel 75 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming bepaalt dat de gemeenschappelijke onderneming een interne-auditdienst moet hebben die de relevante internationale standaarden in acht moet nemen. Dit belangrijke onderdeel van het internecontrolesysteem was eind 2008 echter niet ingesteld. |
| --- | --- |

19.

Artikel 75 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming bepaalt dat de gemeenschappelijke onderneming een interne-auditdienst moet hebben die de relevante internationale standaarden in acht moet nemen. Dit belangrijke onderdeel van het internecontrolesysteem was eind 2008 echter niet ingesteld.

| 20. | Bij de controle door de Rekenkamer van een steekproef van 40 verrichtingen kwamen er verscheidene gevallen aan het licht waarin de interne controles niet goed hadden gewerkt. De gemeenschappelijke onderneming deed bv. in zes gevallen — in strijd met het financieel reglement — pas begrotingsvastleggingen nadat zij een juridische verbintenis was aangegaan. In één geval gunde de gemeenschappelijke onderneming een contract via onderhandelingen zonder de voorgeschreven publicatie van een aankondiging van de opdracht. |
| --- | --- |

20.

Bij de controle door de Rekenkamer van een steekproef van 40 verrichtingen kwamen er verscheidene gevallen aan het licht waarin de interne controles niet goed hadden gewerkt. De gemeenschappelijke onderneming deed bv. in zes gevallen — in strijd met het financieel reglement — pas begrotingsvastleggingen nadat zij een juridische verbintenis was aangegaan. In één geval gunde de gemeenschappelijke onderneming een contract via onderhandelingen zonder de voorgeschreven publicatie van een aankondiging van de opdracht.

Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming

| 21. | Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming werd op 22 oktober 2007 door de raad van bestuur bij besluit vastgesteld. Op 28 februari 2008 verzocht de directeur van de gemeenschappelijke onderneming de Rekenkamer om advies over het financieel reglement. De Rekenkamer publiceerde Advies nr. 4/2008 in oktober 2008. |
| --- | --- |

21.

Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming werd op 22 oktober 2007 door de raad van bestuur bij besluit vastgesteld. Op 28 februari 2008 verzocht de directeur van de gemeenschappelijke onderneming de Rekenkamer om advies over het financieel reglement. De Rekenkamer publiceerde Advies nr. 4/2008 in oktober 2008.

| 22. | In haar advies constateerde de Rekenkamer dat het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming hoofdzakelijk berust op de beginselen van de financiële kaderregeling voor communautaire organen en van het algemeen Financieel Reglement. |
| --- | --- |

22.

In haar advies constateerde de Rekenkamer dat het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming hoofdzakelijk berust op de beginselen van de financiële kaderregeling voor communautaire organen en van het algemeen Financieel Reglement.

| 23. | De Rekenkamer ontdekte echter een aantal punten waarop volgens haar wijzigingen nodig zijn om het financieel kader van de gemeenschappelijke onderneming te versterken. Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming zou met name striktere regels met betrekking tot de toekenning van subsidies voor onderzoek moeten bevatten en zou overeenkomstig de bestaande regelingen voor de andere communautaire organen ook moeten voorzien in de controle van de gemeenschappelijke onderneming door de dienst Interne audit van de Commissie. |
| --- | --- |

23.

De Rekenkamer ontdekte echter een aantal punten waarop volgens haar wijzigingen nodig zijn om het financieel kader van de gemeenschappelijke onderneming te versterken. Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming zou met name striktere regels met betrekking tot de toekenning van subsidies voor onderzoek moeten bevatten en zou overeenkomstig de bestaande regelingen voor de andere communautaire organen ook moeten voorzien in de controle van de gemeenschappelijke onderneming door de dienst Interne audit van de Commissie.

Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen

| 24. | Binnen drie maanden na de vaststelling van de begroting zou de gemeenschappelijke onderneming haar leden moeten vragen hun jaarlijkse bijdragen te betalen. Hoewel de begroting in december 2007 werd vastgesteld, verzocht de gemeenschappelijke onderneming pas eind mei 2008 om betaling. |
| --- | --- |

24.

Binnen drie maanden na de vaststelling van de begroting zou de gemeenschappelijke onderneming haar leden moeten vragen hun jaarlijkse bijdragen te betalen. Hoewel de begroting in december 2007 werd vastgesteld, verzocht de gemeenschappelijke onderneming pas eind mei 2008 om betaling.

| 25. | De leden werd verzocht hun bijdragen uiterlijk in juli 2008 te betalen. Slechts vijf van de 23 leden betaalden binnen deze termijn. De gemeenschappelijke onderneming moest driemaal een herinnering sturen en één lid had eind 2008 nog steeds niet betaald. |
| --- | --- |

25.

De leden werd verzocht hun bijdragen uiterlijk in juli 2008 te betalen. Slechts vijf van de 23 leden betaalden binnen deze termijn. De gemeenschappelijke onderneming moest driemaal een herinnering sturen en één lid had eind 2008 nog steeds niet betaald.

Jaarlijks activiteitenverslag

| 26. | Ingevolge artikel 14 van de statuten en artikel 43 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming dient de directeur een jaarlijks activiteitenverslag op te stellen. Het verslag moet de relevante gegevens over de financiën en het beheer bevatten onder vermelding van de resultaten van de verrichtingen van de gemeenschappelijke onderneming in het licht van de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema, de met de verrichtingen verbonden risico's, het gebruik van de ter beschikking gestelde middelen en de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem. Na goedkeuring door de raad van bestuur moet het verslag ten laatste op 15 juni na afloop van het begrotingsjaar aan het Europees Parlement en de Rekenkamer worden gezonden. |
| --- | --- |

26.

Ingevolge artikel 14 van de statuten en artikel 43 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming dient de directeur een jaarlijks activiteitenverslag op te stellen. Het verslag moet de relevante gegevens over de financiën en het beheer bevatten onder vermelding van de resultaten van de verrichtingen van de gemeenschappelijke onderneming in het licht van de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema, de met de verrichtingen verbonden risico's, het gebruik van de ter beschikking gestelde middelen en de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem. Na goedkeuring door de raad van bestuur moet het verslag ten laatste op 15 juni na afloop van het begrotingsjaar aan het Europees Parlement en de Rekenkamer worden gezonden.

| 27. | De Rekenkamer ontving het jaarlijks activiteitenverslag pas in september 2009, drie maanden na het verstrijken van de uiterste termijn. Hoewel het verslag financiële en operationale informatie verschaft, voldoet het niet aan alle vereisten van de regelgeving ter zake. De toelichting over de tenuitvoerlegging van het werkprogramma omvat geen gedetailleerde evaluatie van de resultaten met betrekking tot de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema. Het verslag bevat geen beoordeling van de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem zoals voorgeschreven door het financieel reglement. |
| --- | --- |

27.

De Rekenkamer ontving het jaarlijks activiteitenverslag pas in september 2009, drie maanden na het verstrijken van de uiterste termijn. Hoewel het verslag financiële en operationale informatie verschaft, voldoet het niet aan alle vereisten van de regelgeving ter zake. De toelichting over de tenuitvoerlegging van het werkprogramma omvat geen gedetailleerde evaluatie van de resultaten met betrekking tot de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema. Het verslag bevat geen beoordeling van de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem zoals voorgeschreven door het financieel reglement.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 22 oktober 2009.

Voor de Rekenkamer

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA

President

Tabel

De Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (Barcelona)

| Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag | Bevoegdheden van de gemeenschappelijke onderneming zoals omschreven in Beschikking 2007/198/Euratom van de Raad | Organisatie | In 2008 ter beschikking van de gemeenschappelijke onderneming gestelde middelen

  (geen gegevens over 2007) | Voornaamste resultaten 2008 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Europese Gemeenschap voor Atoomenergie


  Hoofdstuk 5 „Gemeenschappelijke ondernemingen”, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name


  Artikel 45:

  „Ondernemingen welke van fundamenteel belang zijn voor de ontwikkeling van de industrie op het gebied van de kernenergie binnen de Gemeenschap, kunnen worden opgericht als gemeenschappelijke ondernemingen in de zin van dit Verdrag, overeenkomstig de bepalingen van de hiernavolgende artikelen.”

  Artikel 49:

  „De oprichting van een gemeenschappelijke onderneming geschiedt ingevolge beschikking van de Raad. Iedere gemeenschappelijke onderneming bezit rechtspersoonlijkheid.” | Doelstellingen







  — | Leveren van de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”) aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie; |

Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag

Bevoegdheden van de gemeenschappelijke onderneming zoals omschreven in Beschikking 2007/198/Euratom van de Raad

Organisatie

In 2008 ter beschikking van de gemeenschappelijke onderneming gestelde middelen

(geen gegevens over 2007)

Voornaamste resultaten 2008

Europese Gemeenschap voor Atoomenergie

Hoofdstuk 5 „Gemeenschappelijke ondernemingen”, van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, en met name

Artikel 45:

„Ondernemingen welke van fundamenteel belang zijn voor de ontwikkeling van de industrie op het gebied van de kernenergie binnen de Gemeenschap, kunnen worden opgericht als gemeenschappelijke ondernemingen in de zin van dit Verdrag, overeenkomstig de bepalingen van de hiernavolgende artikelen.”

Artikel 49:

„De oprichting van een gemeenschappelijke onderneming geschiedt ingevolge beschikking van de Raad. Iedere gemeenschappelijke onderneming bezit rechtspersoonlijkheid.”

Doelstellingen

—

Leveren van de bijdrage van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie („Euratom”) aan de Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie;

| — | leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie; |
| --- | --- |

—

leveren van de bijdrage van Euratom aan de activiteiten in het kader van de bredere aanpak met Japan voor de snelle verwezenlijking van fusie-energie;

| — | opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten, inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF). |
| --- | --- |

—

opstellen en coördineren van een activiteitenprogramma ter voorbereiding van de bouw van een demonstratiefusiereactor en gerelateerde faciliteiten, inclusief de International Fusion Materials Irradiation Facility (IFMIF).

Taken

| — | Het toezicht op de voorbereiding van de locatie van het ITER-project; |
| --- | --- |

—

Het toezicht op de voorbereiding van de locatie van het ITER-project;

| — | de levering van onderdelen, uitrusting, materialen en andere middelen aan de ITER-organisatie; |
| --- | --- |

—

de levering van onderdelen, uitrusting, materialen en andere middelen aan de ITER-organisatie;

| — | het beheer van regelingen voor het plaatsen van opdrachten met betrekking tot de ITER-organisatie en met name de desbetreffende procedures voor kwaliteitsborging; |
| --- | --- |

—

het beheer van regelingen voor het plaatsen van opdrachten met betrekking tot de ITER-organisatie en met name de desbetreffende procedures voor kwaliteitsborging;

| — | de voorbereiding en coördinatie van de bijdrage van Euratom aan de wetenschappelijke en technische exploitatie van het ITER-project; |
| --- | --- |

—

de voorbereiding en coördinatie van de bijdrage van Euratom aan de wetenschappelijke en technische exploitatie van het ITER-project;

| — | het coördineren van activiteiten voor wetenschappelijk en technologisch onderzoek en ontwikkeling ter ondersteuning van de bijdrage van Euratom aan de ITER-organisatie; |
| --- | --- |

—

het coördineren van activiteiten voor wetenschappelijk en technologisch onderzoek en ontwikkeling ter ondersteuning van de bijdrage van Euratom aan de ITER-organisatie;

| — | het verlenen van de financiële bijdrage van Euratom aan de ITER-organisatie; |
| --- | --- |

—

het verlenen van de financiële bijdrage van Euratom aan de ITER-organisatie;

| — | het treffen van regelingen om personeel beschikbaar te stellen voor de ITER-organisatie; |
| --- | --- |

—

het treffen van regelingen om personeel beschikbaar te stellen voor de ITER-organisatie;

| — | de samenwerking met de ITER-organisatie en de uitvoering van alle andere activiteiten ter bevordering van de ITER-overeenkomst. |
| --- | --- |

—

de samenwerking met de ITER-organisatie en de uitvoering van alle andere activiteiten ter bevordering van de ITER-overeenkomst.

1.   Raad van bestuur

De raad van bestuur is verantwoordelijk voor het toezicht op de gemeenschappelijke onderneming bij de verwezenlijking van haar doelstellingen en verzekert de nauwe samenwerking tussen de gemeenschappelijke onderneming en haar leden bij de uitvoering van haar activiteiten.

2.   Uitvoerend comité

Het uitvoerend comité staat de raad van bestuur bij in de voorbereiding van zijn besluiten en voert alle andere taken uit die de raad van bestuur aan het comité kan opdragen.

3.   Wetenschappelijke programmaraad

De wetenschappelijke programmaraad adviseert de raad van bestuur en de directeur, voor zover nodig, over de aanneming en uitvoering van het projectplan en de werkprogramma’s.

4.   Directeur

De directeur is als algemeen directeur belast met het dagelijks beheer van de gemeenschappelijke onderneming en is de wettelijke vertegenwoordiger ervan.

5.   Externe controle

Rekenkamer

6.   Kwijtingverlenende autoriteit

Parlement, op aanbeveling van de Raad

Definitieve begroting 2008

149,8 miljoen euro, waarvan 81,5 % communautaire bijdrage.

Personeelsleden per 31 december 2008

145 posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten, waarvan 101 bezet per 31.12.2008.

56 andere dienstverbanden (arbeidscontractanten, gedetacheerde nationale deskundigen en uitzendkrachten).

Totaal aantal personeelsleden: 157, waarvan:

| — | 102 met uitvoerende, |
| --- | --- |

—

102 met uitvoerende,

| — | 47 met administratieve en ondersteunende, en |
| --- | --- |

—

47 met administratieve en ondersteunende, en

| — | 8 met gemengde taken. |
| --- | --- |

—

8 met gemengde taken.

Internationale ITER overeenkomst

| — | 11 aanbestedings en 16 subsidieprocedures gingen van start en er werden 3 regelingen voor het plaatsen van opdrachten overeengekomen met de ITER-organisatie. |
| --- | --- |

—

11 aanbestedings en 16 subsidieprocedures gingen van start en er werden 3 regelingen voor het plaatsen van opdrachten overeengekomen met de ITER-organisatie.

| — | Een prototype van een supergeleider voor de van niobium titaan gemaakte poloïdale veldspoelen van ITER werd met succes getest. |
| --- | --- |

—

Een prototype van een supergeleider voor de van niobium titaan gemaakte poloïdale veldspoelen van ITER werd met succes getest.

| — | Precompressieringen met een tweede schaalverdeling, getest voor hogere waarden dan door ITER vereist. |
| --- | --- |

—

Precompressieringen met een tweede schaalverdeling, getest voor hogere waarden dan door ITER vereist.

| — | Een model van de poloïdale sector van het vacuümvat werd voltooid. |
| --- | --- |

—

Een model van de poloïdale sector van het vacuümvat werd voltooid.

| — | De constructie van een prototype van een beschermlaag op ware grootte dat representatief is voor de mantelmodule. |
| --- | --- |

—

De constructie van een prototype van een beschermlaag op ware grootte dat representatief is voor de mantelmodule.

| — | De modellen van de wand die direct tegenover het plasma staat, werden met succes getest onder een hoge warmtestroom. |
| --- | --- |

—

De modellen van de wand die direct tegenover het plasma staat, werden met succes getest onder een hoge warmtestroom.

| — | De beschrijving van het „vertical target” van de divertor kwam tot stand. |
| --- | --- |

—

De beschrijving van het „vertical target” van de divertor kwam tot stand.

| — | Een testfaciliteit voor de demonstratie van telemanipulaties van de divertor werd voltooid. |
| --- | --- |

—

Een testfaciliteit voor de demonstratie van telemanipulaties van de divertor werd voltooid.

| — | Het eerste industriële prototype van de gyrotron van 2 MW met coaxiale trilholte werd getest onder hoog vermogen. |
| --- | --- |

—

Het eerste industriële prototype van de gyrotron van 2 MW met coaxiale trilholte werd getest onder hoog vermogen.

| — | De locatie Cadarache: het terrein werd geëffend en het werkvloergedeelte werd gereedgemaakt voor uitgraving en bouw. |
| --- | --- |

—

De locatie Cadarache: het terrein werd geëffend en het werkvloergedeelte werd gereedgemaakt voor uitgraving en bouw.

Overeenkomst over de bredere aanpak:

| — | JT 60SA tokamak: de referentiewaarden van het ontwerp werden opnieuw vastgesteld, waarbij kostenbesparingen werden gerealiseerd terwijl de prestaties van het toestel gelijk bleven. |
| --- | --- |

—

JT 60SA tokamak: de referentiewaarden van het ontwerp werden opnieuw vastgesteld, waarbij kostenbesparingen werden gerealiseerd terwijl de prestaties van het toestel gelijk bleven.

| — | IFMIF/EVEDA-programma: met verscheidene ontwerpactiviteiten werd vooruitgang geboekt en alle belangrijke aspecten van het versnellingssysteem staan nu vast. |
| --- | --- |

—

IFMIF/EVEDA-programma: met verscheidene ontwerpactiviteiten werd vooruitgang geboekt en alle belangrijke aspecten van het versnellingssysteem staan nu vast.

| — | IFERC-programma: de interfaces tussen het gebouw en de supercomputer zijn bepaald en de benchmarkcodes vastgesteld. |
| --- | --- |

—

IFERC-programma: de interfaces tussen het gebouw en de supercomputer zijn bepaald en de benchmarkcodes vastgesteld.

Bron: Door de gemeenschappelijke onderneming verstrekte gegevens.

ANTWOORDEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

Uitvoering van de begroting

Paragraaf 16

F4E is van mening dat de onderbesteding waar de Rekenkamer op wijst te wijten was aan het feit dat dit het eerste jaar was dat F4E financieel onafhankelijk van de Commissie was, alsmede aan de vertragingen bij het opstarten van de internationale ITER-organisatie en het fusieprogramma van Euratom als geheel. Er wordt momenteel gewerkt aan het vaststellen van mechanismen voor periodieke verslaglegging. Als onderdeel van het actieplan voor de internecontrolenormen zullen er aanvullende monitoring- en verslagleggingsmaatregelen worden vastgesteld om de controle op de uitvoering van de begroting nog verder aan te scherpen.

Internecontrolesystemen

Paragrafen 17 t/m 19

F4E is het eens met de opmerkingen van de Rekenkamer over het volledig functioneren van de interne controle tijdens haar eerste operationele jaar. Ondertussen kan F4E bevestigen dat de interne auditor op 1 juli 2009 is gestart met zijn werkzaamheden. Er is een actieplan voor de tenuitvoerlegging van de normen van interne controle opgesteld, waarin ook de vraagstukken die op IT betrekking hebben worden aangepakt, en er is een werkgroep ingesteld die de tenuitvoerlegging van het actieplan zal coördineren en monitoren en daarover verslag zal doen. Bovendien is er een gegevensbeschermingsfunctionaris aangesteld en zijn de nodige acties ondernomen om het bedrijfscontinuïteits- en gegevensrecuperatieplan verder te ontwikkelen.

In dit verband heeft F4E in 2008 een kwaliteitsborgingssysteem opgezet. Aan het in kaart brengen van alle onderliggende bedrijfsprocessen wordt momenteel gewerkt.

Paragraaf 20

F4E neemt kennis van de opmerking van de Rekenkamer met betrekking tot het ontbreken van begrotingsvastleggingen bij het aangaan van wettelijke verplichtingen in zes specifieke gevallen die voortvloeien uit verplichtingen van Euratom uit hoofde van de internationale ITER-overeenkomst en de overeenkomst met Japan.

Deze zes gevallen betreffen internationale meerjarige regelingen tussen F4E en de ITER-organisatie of het Japanse bureau, waarmee de hierboven genoemde internationale verplichtingen van Euratom ten uitvoer worden gelegd.

Om tegemoet te komen aan de opmerkingen van de Rekenkamer zal F4E advies vragen aan zijn leden in de raad van bestuur, en in het bijzonder aan Euratom. Bij deze specifieke overeenkomsten zullen begrotingsvastleggingen voorafgaand aan het aangaan van deze regelingen belangrijke gevolgen hebben voor het vermogen van F4E om aan de internationale verplichtingen van Euratom te voldoen, aangezien het bedrag dat zou moeten worden vastgelegd de in het huidige kaderprogramma beschikbare begroting zou kunnen overschrijden.

F4E is het eens met de opmerking van de Rekenkamer met betrekking tot het ene geval waarin een overeengekomen procedure werd geïnitieerd zonder dat er van te voren een aankondiging van de opdracht was gepubliceerd. Opgemerkt moet echter worden dat het om een maatregel gaat die onder uitzonderlijke omstandigheden is genomen. F4E heeft zijn besluit om van de standaardprocedure af te wijken naar behoren gedocumenteerd en heeft tegelijkertijd een compensatieplan opgesteld om eventuele negatieve effecten te minimaliseren. Dit plan is met succes ten uitvoer gelegd en de situatie is rechtgezet.

Financieel Reglement van F4E

Paragrafen 21 t/m 23

Er is een interne werkgroep opgezet die regelmatig zal analyseren of het noodzakelijk is het Financieel Reglement en de bijbehorende uitvoeringsvoorschriften te herzien ter versterking van het financiële kader, rekening houdend met de specifieke industriële en institutionele omgeving van F4E. De werkgroep zal de opmerkingen van de Rekenkamer analyseren en eventuele wijzigingsvoorstellen aan de Commissie en de raad van bestuur voorleggen.

Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen

Paragraaf 24

F4E is het eens met de opmerking van de Rekenkamer. De oorzaak van de vertraging bij het verzenden van de verzoeken om betaling van de jaarlijkse bijdrage over 2008 is echter gelegen in de overgangsperiode voorafgaand aan het financieel autonoom worden van F4E op 18 maart 2008.

Paragraaf 25

F4E is het eens met de opmerking van de Rekenkamer. Gezien het feit dat 2008 het eerste jaar was dat de leden van F4E werd verzocht hun jaarlijkse bijdrage te betalen, hadden de meeste leden enige tijd nodig om de interne procedures vast te stellen die nodig zijn voor de toestemming voor betaling van deze specifieke bijdrage.

Alle leden van F4E hebben inmiddels hun jaarlijkse ledenbijdrage over 2008 betaald.

Tijdens de negende vergadering in maart 2009 heeft de raad van bestuur van F4E alle leden herinnerd aan de noodzaak om de ledenbijdrage op tijd te betalen.

Jaarlijks activiteitenverslag

Paragrafen 26 en 27

F4E is het eens met de voorlopige bevindingen van de Rekenkamer met betrekking tot de vertraagde publicatie van het jaarlijkse activiteitenverslag en het ontbreken van een beoordeling van de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het systeem van interne controle, evenals van een gedetailleerde evaluatie van de resultaten, afgezet tegen de doelstellingen en een tijdschema.

De vertraging is hoofdzakelijk toe te schrijven aan het feit dat een vergadering van de raad van bestuur van F4E niet heeft plaatsgevonden voor de in het Financieel Reglement vastgestelde uiterste termijn. Bovendien heeft de raad van bestuur van F4E het jaarlijkse activiteitenverslag niet tijdens zijn vergadering van 9 juli goedgekeurd, maar pas op 14 september.

Ten behoeve van een tijdige goedkeuring van het jaarlijkse activiteitenverslag wil F4E begin juni een vergadering van de raad van bestuur beleggen, en zal zij samen met de raad van bestuur en zijn subsidiaire organen een procedure vaststellen die ertoe moet leiden dat het besluit tot goedkeuring van het jaarlijkse activiteitenverslag en de daarmee samenhangende analyse en beoordeling ruim tevoren wordt voorbereid.

Wegens het feit dat F4E tijdens de verslagperiode te weinig personeel had en niet volledig operationeel was, waren er slechts rudimentaire beheersindicatoren van de tenuitvoerlegging van het werkprogramma beschikbaar en was er nog geen risicobeoordeling uitgevoerd. Deze zwakheden zullen door F4E in het volgende activiteitenverslag worden aangepakt, waarbij in aanmerking dient te worden genomen dat de interne processen van verslaglegging momenteel in ontwikkeling zijn en dat er risicobeoordelingen worden ontworpen voor de belangrijkste activiteitenterreinen van F4E.

Er is een actieplan voor de implementatie van de normen van interne controle opgesteld, dat onder andere de uitvoering van een risicobeoordeling omvat, evenals een jaarlijkse evaluatie van de doelmatigheid en doeltreffendheid van de interne controle. Ondertussen is de interne auditor geworven, en diens audit- en consultingdiensten zullen bijdragen aan het verkrijgen van zekerheid door de ordonnateur met betrekking tot de doelmatigheid van het systeem van interne controle en het functioneren van de afdelingen.

---

(1)  ITER: internationale thermonucleaire experimentele reactor.

1

(2)  Beschikking 2007/198/Euratom van de Raad van 27 maart 2007 tot oprichting van de Europese gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie (PB L 90 van 30.3.2007, blz. 58).

2

(3)  De Internationale ITER-organisatie voor fusie-energie werd in oktober 2007 opgericht voor een aanvankelijke periode van 35 jaar voor de uitvoering van het ITER-project, dat beoogt de wetenschappelijke en technologische haalbaarheid van fusie-energie aan te tonen. De leden zijn Euratom, de Volksrepubliek China, de Republiek India, Japan, de Republiek Korea, de Russische Federatie en de Verenigde Staten.

3

(4)  Bij deze rekening is een verslag gevoegd over het begrotings- en financieel beheer tijdens het jaar, dat onder meer de uitvoeringsgraad van de kredieten vermeldt en beknopte informatie geeft over de kredietoverschrijvingen tussen de verschillende begrotingsonderdelen.

4

(5)  De financiële staten omvatten de balans en de economischeresultatenrekening, de tabel van de kasstromen, de staat van de veranderingen van het eigen vermogen en de bijlage bij de financiële staten met een beschrijving van de voornaamste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

5

(6)  De verslagen over de begrotingsuitvoering omvatten ook de resultatenrekening van de begrotingsuitvoering en de bijlage daarbij.

6

(7)  PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

7

(8)  Financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voor ITER en de ontwikkeling van fusie-energie, op 22 oktober 2007 vastgesteld bij besluit van haar raad van bestuur.

8

(9)  Artikel 33 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie van 23 december 2002 (PB L 357 van 31.12.2002, blz. 72).

9

(10)  De regels inzake de rekening en verantwoording en boekhouding van communautaire organen zijn vastgelegd in hoofdstuk 1 van titel VII van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie, zoals laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG, Euratom) nr. 652/2008 van de Commissie van 9 juli 2008 (PB L 181 van 10.7.2008, blz. 23), en zijn opgenomen in het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voor fusie-energie.

10

(11)  Internationale Federatie van Accountants (IFAC) en Internationale Standaarden van Hoge Controle-instanties (ISSAI).

11

---

| 18.12.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 310/9 |
| --- | --- | --- | --- |

18.12.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 310/9

---

VERSLAG

over de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming SESAR betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, vergezeld van de antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming

2009/C 310/02

INHOUD

| | Paragraaf | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| INLEIDING ... | 1-5 | 10 |
| BETROUWBAARHEIDSVERKLARING ... | 6-15 | 10 |
| OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER ... | 16-20 | 11 |
| Niet-naleving van het jaarperiodiciteitsbeginsel ... | 16-17 | 11 |
| Uitvoering van de begroting ... | 18-20 | 11 |
| ANDERE KWESTIES ... | 21-31 | 11 |
| Internecontrolesystemen ... | 21-25 | 11 |
| Opname in de balans van activa ... | 26-27 | 12 |
| Financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming ... | 28 | 12 |
| Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen ... | 29 | 12 |
| Jaarlijks activiteitenverslag ... | 30-31 | 12 |
| Tabel ... | 13 |
| Antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming ... | 15 |

Paragraaf

Bladzijde

INLEIDING ...

1-5

10

BETROUWBAARHEIDSVERKLARING ...

6-15

10

OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER ...

16-20

11

Niet-naleving van het jaarperiodiciteitsbeginsel ...

16-17

11

Uitvoering van de begroting ...

18-20

11

ANDERE KWESTIES ...

21-31

11

Internecontrolesystemen ...

21-25

11

Opname in de balans van activa ...

26-27

12

Financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming ...

28

12

Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen ...

29

12

Jaarlijks activiteitenverslag ...

30-31

12

Tabel ...

13

Antwoorden van de gemeenschappelijke onderneming ...

15

INLEIDING

| 1. | De gemeenschappelijke onderneming SESAR werd in februari 2007 (1) opgericht voor het beheer van de activiteiten van het SESAR-project (Single European Sky Air Traffic Management Research). De zetel van de gemeenschappelijke onderneming is gevestigd in Brussel. |
| --- | --- |

1.

De gemeenschappelijke onderneming SESAR werd in februari 2007 (1) opgericht voor het beheer van de activiteiten van het SESAR-project (Single European Sky Air Traffic Management Research). De zetel van de gemeenschappelijke onderneming is gevestigd in Brussel.

| 2. | Het SESAR-project beoogt de modernisering van de luchtverkeersbeveiliging (ATM) in Europa en is in drie fasen verdeeld:






  a) | de in 2005 begonnen „definitiefase”, geleid door de Europese Organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart (Eurocontrol) en gecofinancierd uit de communautaire begroting via het programma voor het trans-Europese vervoersnetwerk. Het resultaat is het Europese „ATM-masterplan”, dat de inhoud en ontwikkeling van, en ontplooiingsplannen voor de nieuwe generatie ATM-systemen bepaalt; |
| --- | --- | --- |

2.

Het SESAR-project beoogt de modernisering van de luchtverkeersbeveiliging (ATM) in Europa en is in drie fasen verdeeld:

a)

de in 2005 begonnen „definitiefase”, geleid door de Europese Organisatie voor de veiligheid van de luchtvaart (Eurocontrol) en gecofinancierd uit de communautaire begroting via het programma voor het trans-Europese vervoersnetwerk. Het resultaat is het Europese „ATM-masterplan”, dat de inhoud en ontwikkeling van, en ontplooiingsplannen voor de nieuwe generatie ATM-systemen bepaalt;

| b) | de „ontwikkelingsfase” (2008-2013), die wordt beheerd door de gemeenschappelijke onderneming SESAR (zie ook de tabel), en leidt tot de totstandbrenging van nieuwe technologische systemen, bestanddelen en operationele procedures zoals bepaald in het Europese ATM-masterplan; |
| --- | --- |

b)

de „ontwikkelingsfase” (2008-2013), die wordt beheerd door de gemeenschappelijke onderneming SESAR (zie ook de tabel), en leidt tot de totstandbrenging van nieuwe technologische systemen, bestanddelen en operationele procedures zoals bepaald in het Europese ATM-masterplan;

| c) | de „ontplooiingsfase” (2014-2020), die zal worden geleid door het bedrijfsleven en belanghebbenden, voor de grootschalige productie en invoer van de nieuwe luchtverkeersbeveiligingsinfrastructuur. |
| --- | --- |

c)

de „ontplooiingsfase” (2014-2020), die zal worden geleid door het bedrijfsleven en belanghebbenden, voor de grootschalige productie en invoer van de nieuwe luchtverkeersbeveiligingsinfrastructuur.

| 3. | De gemeenschappelijke onderneming is opgezet als publiek-privaat partnerschap. De stichtende leden zijn de Europese Gemeenschap, vertegenwoordigd door de Europese Commissie, en Eurocontrol, vertegenwoordigd door haar agentschap. Na een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling zijn 15 publieke en private ondernemingen uit de luchtvaartindustrie kandidaat-leden van de gemeenschappelijke onderneming. Hieronder bevinden zich verleners van luchtvaartnavigatiediensten, grond- en luchtmaterieelproducerende industrie, vliegtuigfabrikanten, luchthavenautoriteiten en fabrikanten van boordapparatuur. |
| --- | --- |

3.

De gemeenschappelijke onderneming is opgezet als publiek-privaat partnerschap. De stichtende leden zijn de Europese Gemeenschap, vertegenwoordigd door de Europese Commissie, en Eurocontrol, vertegenwoordigd door haar agentschap. Na een oproep tot het indienen van blijken van belangstelling zijn 15 publieke en private ondernemingen uit de luchtvaartindustrie kandidaat-leden van de gemeenschappelijke onderneming. Hieronder bevinden zich verleners van luchtvaartnavigatiediensten, grond- en luchtmaterieelproducerende industrie, vliegtuigfabrikanten, luchthavenautoriteiten en fabrikanten van boordapparatuur.

| 4. | Het budget voor de ontwikkelingsfase van het SESAR-project is 2,1 miljard euro, dat in gelijke delen door de Gemeenschap, Eurocontrol en de deelnemende publieke en private partners gedragen moet worden. De bijdrage van de Gemeenschap wordt betaald uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling en het programma voor de trans-Europese vervoersnetwerken. Ongeveer 90 % van de bijdrage van Eurocontrol en de andere belanghebbenden zal in natura worden geleverd. |
| --- | --- |

4.

Het budget voor de ontwikkelingsfase van het SESAR-project is 2,1 miljard euro, dat in gelijke delen door de Gemeenschap, Eurocontrol en de deelnemende publieke en private partners gedragen moet worden. De bijdrage van de Gemeenschap wordt betaald uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling en het programma voor de trans-Europese vervoersnetwerken. Ongeveer 90 % van de bijdrage van Eurocontrol en de andere belanghebbenden zal in natura worden geleverd.

| 5. | De gemeenschappelijke onderneming SESAR begon autonoom te werken op 10 augustus 2007. |
| --- | --- |

5.

De gemeenschappelijke onderneming SESAR begon autonoom te werken op 10 augustus 2007.

BETROUWBAARHEIDSVERKLARING

| 6. | Overeenkomstig het bepaalde in artikel 248 van het Verdrag controleerde de Rekenkamer de jaarrekening (2) van de gemeenschappelijke onderneming SESAR, die bestaat uit de „financiële staten” (3) en de „verslagen over de uitvoering van de begroting” (4) betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar, alsmede de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Deze betrouwbaarheidsverklaring is krachtens artikel 185, lid 2, van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad (5) aan het Europees Parlement en de Raad gericht. |
| --- | --- |

7.

De verantwoordelijkheid van de directeur

| 8. | Als ordonnateur voert de directeur de begroting aan de ontvangsten- en uitgavenzijde uit overeenkomstig de financiële regeling van de gemeenschappelijke onderneming (6), onder zijn eigen verantwoordelijkheid en binnen de grens van de toegekende kredieten (7). De directeur is verantwoordelijk voor het opzetten van de organisatorische structuur en van de systemen en procedures voor beheer en interne controle die van belang zijn om definitieve rekeningen te kunnen opstellen die geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten en om te verzekeren dat de onderliggende verrichtingen bij deze rekeningen wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

8.

De verantwoordelijkheid van de Rekenkamer

| 9. | De Rekenkamer heeft de verantwoordelijkheid om op basis van haar controle een verklaring af te geven over de betrouwbaarheid van de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij die rekening. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De Rekenkamer heeft haar controle uitgevoerd overeenkomstig de internationale controlestandaarden en de regels inzake beroepsethiek van IFAC en ISSAI (8). Volgens die standaarden moet de Rekenkamer voldoen aan ethische voorschriften en de controle zodanig plannen en uitvoeren dat redelijke zekerheid wordt verkregen dat de rekeningen geen afwijkingen van materieel belang bevatten en de onderliggende verrichtingen wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De controle van de Rekenkamer houdt in dat procedures worden uitgevoerd om controle-informatie te verkrijgen over de bedragen en mededelingen in de rekeningen en over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen daarbij. De keuze van de procedures is afhankelijk van haar controleoordeel, waaronder de beoordeling van de risico's van afwijkingen van materieel belang in de rekeningen of van onwettige of onregelmatige verrichtingen als gevolg van fraude of fouten. Bij deze risicobeoordelingen wordt gekeken naar de interne controle met betrekking tot de opstelling en presentatie van de rekeningen door de entiteit om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn. De controle van de Rekenkamer houdt tevens een beoordeling in van de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en de redelijkheid van de door de leiding gemaakte boekhoudkundige schattingen, evenals een beoordeling van de algehele presentatie van de rekeningen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De Rekenkamer is van oordeel dat de verkregen controle-informatie toereikend is en geschikt als grondslag voor de navolgende oordelen. |
| --- | --- |

12.

Oordeel over de betrouwbaarheid van de rekeningen

| 13. | Naar het oordeel van de Rekenkamer geeft de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming SESAR op alle materiële punten een getrouw beeld van haar financiële situatie per 31 december 2008 en van de resultaten van haar verrichtingen en kasstromen in het op die datum afgesloten jaar, overeenkomstig de bepalingen van haar financieel reglement. |
| --- | --- |

13.

Oordeel over de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen bij de rekeningen

| 14. | Naar het oordeel van de Rekenkamer zijn de onderliggende verrichtingen bij de jaarrekening van de gemeenschappelijke onderneming SESAR betreffende het per 31 december 2008 afgesloten begrotingsjaar op alle materiële punten wettig en regelmatig. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De hierna volgende opmerkingen doen niets af aan het oordeel van de Rekenkamer. |
| --- | --- |

15.

De hierna volgende opmerkingen doen niets af aan het oordeel van de Rekenkamer.

OPMERKINGEN OVER HET BEGROTINGS- EN FINANCIEEL BEHEER

Niet-naleving van het jaarperiodiciteitsbeginsel

| 16. | De financiële kaderregeling bepaalt dat de in de begroting opgenomen kredieten worden toegestaan voor de duur van een begrotingsjaar, dat loopt van 1 januari tot en met 31 december. Ook volgens de statuten van de gemeenschappelijke onderneming komt een begrotingsjaar overeen met een kalenderjaar. |
| --- | --- |

16.

De financiële kaderregeling bepaalt dat de in de begroting opgenomen kredieten worden toegestaan voor de duur van een begrotingsjaar, dat loopt van 1 januari tot en met 31 december. Ook volgens de statuten van de gemeenschappelijke onderneming komt een begrotingsjaar overeen met een kalenderjaar.

| 17. | Artikel 5 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming bepaalt echter dat de eerste financiële verslagperiode loopt van het moment in 2007 waarop de gemeenschappelijke onderneming zelfstandig begint te opereren tot 31 december 2008. De raad van bestuur stelde in april 2008 de definitieve begroting voor de periode van augustus 2007 tot december 2008 vast. Dit besluit is niet in overeenstemming met het in de financiële kaderregeling en de statuten van de gemeenschappelijke onderneming vastgelegde jaarperiodiciteitsbeginsel. |
| --- | --- |

17.

Artikel 5 van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming bepaalt echter dat de eerste financiële verslagperiode loopt van het moment in 2007 waarop de gemeenschappelijke onderneming zelfstandig begint te opereren tot 31 december 2008. De raad van bestuur stelde in april 2008 de definitieve begroting voor de periode van augustus 2007 tot december 2008 vast. Dit besluit is niet in overeenstemming met het in de financiële kaderregeling en de statuten van de gemeenschappelijke onderneming vastgelegde jaarperiodiciteitsbeginsel.

Uitvoering van de begroting

| 18. | De door de raad van bestuur in april 2008 vastgestelde definitieve begroting omvatte vastleggingskredieten ten bedrage van 1 463 miljoen euro en betalingskredieten ten belope van 38 miljoen euro. Nu er eind 2008 weinig projectactiviteiten van start waren gegaan, bleek de begroting zeer onrealistisch. Dit wordt geïllustreerd door de bestedingsgraad voor vastleggings- (1 %) en betalingskredieten (17 %). |
| --- | --- |

18.

De door de raad van bestuur in april 2008 vastgestelde definitieve begroting omvatte vastleggingskredieten ten bedrage van 1 463 miljoen euro en betalingskredieten ten belope van 38 miljoen euro. Nu er eind 2008 weinig projectactiviteiten van start waren gegaan, bleek de begroting zeer onrealistisch. Dit wordt geïllustreerd door de bestedingsgraad voor vastleggings- (1 %) en betalingskredieten (17 %).

| 19. | Terwijl de bestedingsgraad voor de betalingskredieten erg laag was, beliepen de ontvangsten over het jaar 124,2 miljoen euro en bedroegen de deposito's op bankrekeningen aan het eind van het jaar in totaal 116 miljoen euro. Het begrotingsbeginsel van evenwicht werd niet in acht genomen. |
| --- | --- |

19.

Terwijl de bestedingsgraad voor de betalingskredieten erg laag was, beliepen de ontvangsten over het jaar 124,2 miljoen euro en bedroegen de deposito's op bankrekeningen aan het eind van het jaar in totaal 116 miljoen euro. Het begrotingsbeginsel van evenwicht werd niet in acht genomen.

| 20. | Krachtens het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming had de raad van bestuur de lijst van het aantal ambten tegelijkertijd met de begroting moeten vaststellen. Dit is echter niet gebeurd voor de periode 2007-2008. |
| --- | --- |

20.

Krachtens het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming had de raad van bestuur de lijst van het aantal ambten tegelijkertijd met de begroting moeten vaststellen. Dit is echter niet gebeurd voor de periode 2007-2008.

ANDERE KWESTIES

Internecontrolesystemen

| 21. | De gemeenschappelijke onderneming bevindt zich in een startfase en had haar interne controles en beheersinformatiesysteem eind 2008 nog niet geheel opgezet. Het onderliggende bedrijfsproces was nog niet geformaliseerd en door de rekenplichtige gevalideerd, zoals het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voorschrijft. |
| --- | --- |

21.

De gemeenschappelijke onderneming bevindt zich in een startfase en had haar interne controles en beheersinformatiesysteem eind 2008 nog niet geheel opgezet. Het onderliggende bedrijfsproces was nog niet geformaliseerd en door de rekenplichtige gevalideerd, zoals het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming voorschrijft.

| 22. | De gemeenschappelijke onderneming heeft nog geen financieel systeem dat de algemene en begrotingsrekeningen integreert. Een volledig financieel informatiesysteem zal volgens de planning pas eind 2009 worden ingevoerd. |
| --- | --- |

22.

De gemeenschappelijke onderneming heeft nog geen financieel systeem dat de algemene en begrotingsrekeningen integreert. Een volledig financieel informatiesysteem zal volgens de planning pas eind 2009 worden ingevoerd.

| 23. | De eenheid voor overeenkomsten en aankopen heeft nog geen behoorlijk internecontrolesysteem ontwikkeld. De gemeenschappelijke onderneming heeft nog geen rampherstelplan, noch een gegevensbeschermingsbeleid ontwikkeld. |
| --- | --- |

23.

De eenheid voor overeenkomsten en aankopen heeft nog geen behoorlijk internecontrolesysteem ontwikkeld. De gemeenschappelijke onderneming heeft nog geen rampherstelplan, noch een gegevensbeschermingsbeleid ontwikkeld.

| 24. | Krachtens haar financieel reglement moet de gemeenschappelijke onderneming een interne-auditdienst hebben, die de relevante internationale standaarden in acht moet nemen. Dit belangrijke onderdeel van het internecontrolesysteem werd echter pas in januari 2009 ingesteld. |
| --- | --- |

24.

Krachtens haar financieel reglement moet de gemeenschappelijke onderneming een interne-auditdienst hebben, die de relevante internationale standaarden in acht moet nemen. Dit belangrijke onderdeel van het internecontrolesysteem werd echter pas in januari 2009 ingesteld.

| 25. | Bij de controle door de Rekenkamer van een steekproef van 36 verrichtingen kwamen er verscheidene gevallen aan het licht waarin de interne controles niet goed hadden gewerkt. De gemeenschappelijke onderneming deed bv. in zes gevallen pas begrotingsvastleggingen nadat het een juridische verbintenis was aangegaan. Daarnaast werden er contracten voor personeelsverzekering getekend zonder dat de vereiste aanbestedingsprocedure was doorlopen. In deze gevallen werden de begrotingsvastleggingen ook pas getekend na het aangaan van de juridische verbintenis en werden de contracten goedgekeurd door een ambtenaar die hiertoe niet bevoegd was. |
| --- | --- |

25.

Bij de controle door de Rekenkamer van een steekproef van 36 verrichtingen kwamen er verscheidene gevallen aan het licht waarin de interne controles niet goed hadden gewerkt. De gemeenschappelijke onderneming deed bv. in zes gevallen pas begrotingsvastleggingen nadat het een juridische verbintenis was aangegaan. Daarnaast werden er contracten voor personeelsverzekering getekend zonder dat de vereiste aanbestedingsprocedure was doorlopen. In deze gevallen werden de begrotingsvastleggingen ook pas getekend na het aangaan van de juridische verbintenis en werden de contracten goedgekeurd door een ambtenaar die hiertoe niet bevoegd was.

Opname in de balans van activa

| 26. | De gemeenschappelijke onderneming is eigenaar van alle roerende en onroerende activa die zij gerealiseerd heeft of die aan haar zijn overgedragen voor de ontwikkelingsfase van het SESAR-project, overeenkomstig specifieke overeenkomsten met haar leden (9). |
| --- | --- |

26.

De gemeenschappelijke onderneming is eigenaar van alle roerende en onroerende activa die zij gerealiseerd heeft of die aan haar zijn overgedragen voor de ontwikkelingsfase van het SESAR-project, overeenkomstig specifieke overeenkomsten met haar leden (9).

| 27. | De gemeenschappelijke onderneming heeft echter nog geen grondslagen voor financiële verslaglegging ontwikkeld voor activa die kunnen voortkomen uit de ontwikkelingsfase van het project. Er bestaat geen beheersinformatiesysteem om de kosten aan specifieke werkpakketten toe te rekenen of de financieringsbron van operationele kosten vast te stellen. Dit belemmert een correcte waardebepaling van de activa. Alhoewel dit geen invloed heeft op de rekening over 2008 aangezien de operationele activiteit beperkt was, zal het vanaf 2009 een significante impact hebben. |
| --- | --- |

27.

De gemeenschappelijke onderneming heeft echter nog geen grondslagen voor financiële verslaglegging ontwikkeld voor activa die kunnen voortkomen uit de ontwikkelingsfase van het project. Er bestaat geen beheersinformatiesysteem om de kosten aan specifieke werkpakketten toe te rekenen of de financieringsbron van operationele kosten vast te stellen. Dit belemmert een correcte waardebepaling van de activa. Alhoewel dit geen invloed heeft op de rekening over 2008 aangezien de operationele activiteit beperkt was, zal het vanaf 2009 een significante impact hebben.

Financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming

| 28. | Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming, in juli 2007 vastgesteld door de raad van bestuur, hoort in overeenstemming te zijn met de financiële kaderregeling voor communautaire organen. Met name de bepalingen met betrekking tot de uitvoering van de begroting en de rekening en verantwoording, de aanbestedingsprocedures en de interne-auditfunctie moeten worden aangevuld. Bovendien heeft de gemeenschappelijke onderneming geen uitvoeringsvoorschriften voor haar financieel reglement vastgesteld. |
| --- | --- |

28.

Het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming, in juli 2007 vastgesteld door de raad van bestuur, hoort in overeenstemming te zijn met de financiële kaderregeling voor communautaire organen. Met name de bepalingen met betrekking tot de uitvoering van de begroting en de rekening en verantwoording, de aanbestedingsprocedures en de interne-auditfunctie moeten worden aangevuld. Bovendien heeft de gemeenschappelijke onderneming geen uitvoeringsvoorschriften voor haar financieel reglement vastgesteld.

Te late betaling van lidmaatschapsbijdragen

| 29. | Krachtens de statuten moeten de stichtende leden een eerste bijdrage van minimaal 10 miljoen euro betalen binnen een jaar na de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming. Eurocontrol betaalde zijn eerste bijdrage op 21 augustus 2008, terwijl de gemeenschappelijke onderneming op 3 maart 2007 werd opgericht. De Commissie had de bijdrage van de Gemeenschap reeds op 1 augustus 2007 betaald. |
| --- | --- |

29.

Krachtens de statuten moeten de stichtende leden een eerste bijdrage van minimaal 10 miljoen euro betalen binnen een jaar na de oprichting van de gemeenschappelijke onderneming. Eurocontrol betaalde zijn eerste bijdrage op 21 augustus 2008, terwijl de gemeenschappelijke onderneming op 3 maart 2007 werd opgericht. De Commissie had de bijdrage van de Gemeenschap reeds op 1 augustus 2007 betaald.

Jaarlijks activiteitenverslag

| 30. | Ingevolge de artikelen 7 en 16 van de statuten van de gemeenschappelijke onderneming en artikel 40 van de financiële kaderregeling van communautaire organen dient de uitvoerend directeur een jaarlijks activiteitenverslag op te stellen. Het verslag moet de voortgang van het SESAR-project weergeven, in het bijzonder voor wat betreft het tijdschema, de kosten en de prestatie. Het verslag moet de relevante gegevens over de financiën en het beheer bevatten onder vermelding van de resultaten van de verrichtingen van de gemeenschappelijke onderneming in het licht van de gestelde doelstellingen, de met de verrichtingen verbonden risico's, het gebruik van de ter beschikking gestelde middelen en de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem. De raad van bestuur moet ten laatste op 15 juni na afloop van het begrotingsjaar de begrotingsautoriteit en de Rekenkamer een analyse en beoordeling van het jaarverslag van de ordonnateur zenden. |
| --- | --- |

30.

Ingevolge de artikelen 7 en 16 van de statuten van de gemeenschappelijke onderneming en artikel 40 van de financiële kaderregeling van communautaire organen dient de uitvoerend directeur een jaarlijks activiteitenverslag op te stellen. Het verslag moet de voortgang van het SESAR-project weergeven, in het bijzonder voor wat betreft het tijdschema, de kosten en de prestatie. Het verslag moet de relevante gegevens over de financiën en het beheer bevatten onder vermelding van de resultaten van de verrichtingen van de gemeenschappelijke onderneming in het licht van de gestelde doelstellingen, de met de verrichtingen verbonden risico's, het gebruik van de ter beschikking gestelde middelen en de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem. De raad van bestuur moet ten laatste op 15 juni na afloop van het begrotingsjaar de begrotingsautoriteit en de Rekenkamer een analyse en beoordeling van het jaarverslag van de ordonnateur zenden.

| 31. | De Rekenkamer ontving het jaarlijks activiteitenverslag in mei 2009. Hoewel het verslag financiële en operationale informatie verschaft, voldoet het niet aan alle vereisten van de regelgeving ter zake. De toelichting over de voortgang van het project omvat geen gedetailleerde evaluatie van de resultaten met betrekking tot de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema. Het verslag bevat geen beoordeling van de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem zoals voorgeschreven door de financiële kaderregeling. |
| --- | --- |

31.

De Rekenkamer ontving het jaarlijks activiteitenverslag in mei 2009. Hoewel het verslag financiële en operationale informatie verschaft, voldoet het niet aan alle vereisten van de regelgeving ter zake. De toelichting over de voortgang van het project omvat geen gedetailleerde evaluatie van de resultaten met betrekking tot de gestelde doelstellingen en het vastgestelde tijdschema. Het verslag bevat geen beoordeling van de efficiëntie en de effectiviteit van het internecontrolesysteem zoals voorgeschreven door de financiële kaderregeling.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 22 oktober 2009.

Voor de Rekenkamer

Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA

President

Tabel

Gemeenschappelijke onderneming SESAR (Brussel)

| Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag | Bevoegdheden van de gemeenschappelijke onderneming zoals omschreven in Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1361/2008 van de Raad | Organisatie | In 2007-2008 ter beschikking van de gemeenschappelijke onderneming gestelde middelen

  (eerste jaar van de gemeenschappelijke onderneming) | Voornaamste in 2007-2008 geleverde producten en diensten |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Gemeenschappelijk vervoerbeleid

  „De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten of, in hoeverre en volgens welke procedure, passende bepalingen voor de zeevaart en de luchtvaart zullen kunnen worden genomen.”

  (Artikel 80 van het Verdrag)


  Onderzoek en technologische ontwikkeling

  „De Gemeenschap kan gemeenschappelijke ondernemingen of andere structuren in het leven roepen die noodzakelijk zijn voor de goede uitvoering van programma's voor communautair onderzoek en communautaire technologische ontwikkeling en demonstratie.”

  (Artikel 171 van het Verdrag) | Doelstellingen







  — | Door coördinatie en concentratie van alle relevante onderzoeks en ontwikkelingsinspanningen in de Gemeenschap te zorgen voor de modernisering van het Europese luchtverkeersbeveiligingssysteem; |

Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag

Bevoegdheden van de gemeenschappelijke onderneming zoals omschreven in Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1361/2008 van de Raad

Organisatie

In 2007-2008 ter beschikking van de gemeenschappelijke onderneming gestelde middelen

(eerste jaar van de gemeenschappelijke onderneming)

Voornaamste in 2007-2008 geleverde producten en diensten

Gemeenschappelijk vervoerbeleid

„De Raad kan met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten of, in hoeverre en volgens welke procedure, passende bepalingen voor de zeevaart en de luchtvaart zullen kunnen worden genomen.”

(Artikel 80 van het Verdrag)

Onderzoek en technologische ontwikkeling

„De Gemeenschap kan gemeenschappelijke ondernemingen of andere structuren in het leven roepen die noodzakelijk zijn voor de goede uitvoering van programma's voor communautair onderzoek en communautaire technologische ontwikkeling en demonstratie.”

(Artikel 171 van het Verdrag)

Doelstellingen

—

Door coördinatie en concentratie van alle relevante onderzoeks en ontwikkelingsinspanningen in de Gemeenschap te zorgen voor de modernisering van het Europese luchtverkeersbeveiligingssysteem;

| — | het ATM-masterplan uit te voeren. |
| --- | --- |

—

het ATM-masterplan uit te voeren.

Taken

| — | De activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en validering van het SESAR-project beheren door de door de lidstaten verstrekte openbare en particuliere financiële middelen te bundelen, daarbij onder meer steunend op extern technisch potentieel, en met name op de ervaring en deskundigheid van Eurocontrol. |
| --- | --- |

—

De activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en validering van het SESAR-project beheren door de door de lidstaten verstrekte openbare en particuliere financiële middelen te bundelen, daarbij onder meer steunend op extern technisch potentieel, en met name op de ervaring en deskundigheid van Eurocontrol.

Met name

| — | in overeenstemming met het ATM-masterplan zorgen voor de organisatie en de coördinatie van de activiteiten van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project, zoals deze resulteren uit de door Eurocontrol beheerde definitiefase van het project, door de publieke en de particuliere financiële middelen in één enkele structuur te bundelen en te beheren; de nodige financiering voor de activiteiten van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project aantrekken, in overeenstemming met het ATM-masterplan; |
| --- | --- |

—

in overeenstemming met het ATM-masterplan zorgen voor de organisatie en de coördinatie van de activiteiten van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project, zoals deze resulteren uit de door Eurocontrol beheerde definitiefase van het project, door de publieke en de particuliere financiële middelen in één enkele structuur te bundelen en te beheren; de nodige financiering voor de activiteiten van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project aantrekken, in overeenstemming met het ATM-masterplan;

| — | de betrokkenheid van de belanghebbenden van de luchtverkeersbeveiligingssector in Europa garanderen; het gaat met name om: verleners van luchtvaartnavigatiediensten, luchtruimgebruikers, belangenorganisaties van beroepspersoneel, luchthavens, en de industrie, alsmede de relevante wetenschappelijke instellingen of de relevante wetenschappelijke gemeenschap; |
| --- | --- |

—

de betrokkenheid van de belanghebbenden van de luchtverkeersbeveiligingssector in Europa garanderen; het gaat met name om: verleners van luchtvaartnavigatiediensten, luchtruimgebruikers, belangenorganisaties van beroepspersoneel, luchthavens, en de industrie, alsmede de relevante wetenschappelijke instellingen of de relevante wetenschappelijke gemeenschap;

| — | de technische onderzoeks-, ontwikkelings-, validerings- en studiewerkzaamheden organiseren die onder haar gezag moeten worden uitgevoerd en aldus versnippering van deze activiteiten voorkomen; |
| --- | --- |

—

de technische onderzoeks-, ontwikkelings-, validerings- en studiewerkzaamheden organiseren die onder haar gezag moeten worden uitgevoerd en aldus versnippering van deze activiteiten voorkomen;

| — | toezicht uitoefenen op de activiteiten met betrekking tot de ontwikkeling van naar behoren in het ATM-masterplan aangegeven gemeenschappelijke producten en, zo nodig, speciale openbare aanbestedingen organiseren. |
| --- | --- |

—

toezicht uitoefenen op de activiteiten met betrekking tot de ontwikkeling van naar behoren in het ATM-masterplan aangegeven gemeenschappelijke producten en, zo nodig, speciale openbare aanbestedingen organiseren.

1.   Raad van bestuur

Samenstelling

| a) | Een vertegenwoordiger van elk van de leden van de gemeenschappelijke onderneming; |
| --- | --- |

a)

Een vertegenwoordiger van elk van de leden van de gemeenschappelijke onderneming;

| b) | een vertegenwoordiger van de krijgsmacht; |
| --- | --- |

b)

een vertegenwoordiger van de krijgsmacht;

| c) | een vertegenwoordiger van de civiele luchtruimgebruikers; |
| --- | --- |

c)

een vertegenwoordiger van de civiele luchtruimgebruikers;

| d) | een vertegenwoordiger van de verleners van luchtvaartnavigatiediensten, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau; |
| --- | --- |

d)

een vertegenwoordiger van de verleners van luchtvaartnavigatiediensten, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau;

| e) | een vertegenwoordiger van de apparatuurfabrikanten, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau; |
| --- | --- |

e)

een vertegenwoordiger van de apparatuurfabrikanten, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau;

| f) | een vertegenwoordiger van de luchthavens; |
| --- | --- |

f)

een vertegenwoordiger van de luchthavens;

| g) | een vertegenwoordiger van de belangenorganisaties van personeel in de luchtverkeersbeveiligingssector, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau; |
| --- | --- |

g)

een vertegenwoordiger van de belangenorganisaties van personeel in de luchtverkeersbeveiligingssector, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau;

| h) | een vertegenwoordiger van de relevante wetenschappelijke instellingen of de relevante wetenschappelijke gemeenschap, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau. |
| --- | --- |

h)

een vertegenwoordiger van de relevante wetenschappelijke instellingen of de relevante wetenschappelijke gemeenschap, aangewezen door hun vertegenwoordigende organisatie op Europees niveau.

De raad van bestuur wordt voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Gemeenschap.

Voornaamste taken

(zie Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad)

| a) | Het door de Raad goedgekeurde ATM-masterplan, als bedoeld in artikel 1, lid 2, van de SESAR-verordening vaststellen en alle wijzigingsvoorstellen goedkeuren; |
| --- | --- |

a)

Het door de Raad goedgekeurde ATM-masterplan, als bedoeld in artikel 1, lid 2, van de SESAR-verordening vaststellen en alle wijzigingsvoorstellen goedkeuren;

| b) | de nodige richtsnoeren geven en besluiten nemen die nodig zijn voor de uitvoering van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project en algemeen toezicht uitoefenen op de uitvoering daarvan; |
| --- | --- |

b)

de nodige richtsnoeren geven en besluiten nemen die nodig zijn voor de uitvoering van de ontwikkelingsfase van het SESAR-project en algemeen toezicht uitoefenen op de uitvoering daarvan;

| c) | het werkprogramma en de jaarlijkse werkprogramma's van de gemeenschappelijke onderneming, alsmede de jaarlijkse begroting, met inbegrip van de personeelsformatie goedkeuren. |
| --- | --- |

c)

het werkprogramma en de jaarlijkse werkprogramma's van de gemeenschappelijke onderneming, alsmede de jaarlijkse begroting, met inbegrip van de personeelsformatie goedkeuren.

2.   Uitvoerend directeur

Benoemd door de raad van bestuur op voordracht van de Commissie

3.   Externe controle

Europese Rekenkamer

4.   Kwijtingverlenende autoriteit

Europees Parlement, op aanbeveling van de Raad

Definitieve begroting voor 2007-2008

1 560,21 miljoen euro, waarvan 10,3 % communautaire bijdrage.

Personeelsleden per 31 december 2008

23 posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten,

waarvan 14 bezet.

0 andere dienstverbanden (arbeidscontractanten, gedetacheerde nationale deskundigen en plaatselijke functionarissen).

Totaal aantal personeelsleden: 14.

Door de leden van de gemeenschappelijke onderneming als onderdeel van hun bijdrage in natura gedetacheerde personeelsleden: 8,

waarvan

| — | 9 met uitvoerende, |
| --- | --- |

—

9 met uitvoerende,

| — | 12 met administratieve en ondersteunende, en |
| --- | --- |

—

12 met administratieve en ondersteunende, en

| — | 1 met gemengde taken. |
| --- | --- |

—

1 met gemengde taken.

| — | Opzetten van de structuur van de gemeenschappelijke onderneming SESAR, waaronder aanwerving van personeel, voorbereiding van procedures, en vaststelling van beleidslijnen en processen. Reorganisatie van de structuur van de gemeenschappelijke onderneming om deze in overeenstemming te brengen met de nieuwe rechtsvorm van GTI's. |
| --- | --- |

—

Opzetten van de structuur van de gemeenschappelijke onderneming SESAR, waaronder aanwerving van personeel, voorbereiding van procedures, en vaststelling van beleidslijnen en processen. Reorganisatie van de structuur van de gemeenschappelijke onderneming om deze in overeenstemming te brengen met de nieuwe rechtsvorm van GTI's.

| — | Voorbereiding van, onderhandeling over, en bespreking en start van het lidmaatschapsproces met 15 kandidaat leden voor de uitvoering van ongeveer 300 projecten in het kader van 16 werkpakketten. |
| --- | --- |

—

Voorbereiding van, onderhandeling over, en bespreking en start van het lidmaatschapsproces met 15 kandidaat leden voor de uitvoering van ongeveer 300 projecten in het kader van 16 werkpakketten.

| — | Voorbereiding en eerste oprichting van de structuur voor het beheer van het werkprogramma. |
| --- | --- |

—

Voorbereiding en eerste oprichting van de structuur voor het beheer van het werkprogramma.

| — | Opzetten van het kader voor internationale samenwerking. |
| --- | --- |

—

Opzetten van het kader voor internationale samenwerking.

| — | Start van de operationele activiteiten (industriële ondersteuningscontracten, AIRE initiatief). |
| --- | --- |

—

Start van de operationele activiteiten (industriële ondersteuningscontracten, AIRE initiatief).

| — | Start van communicatie-activiteiten. |
| --- | --- |

—

Start van communicatie-activiteiten.

| — | Aantal openbare aanbestedingsprocedures voor verschillende administratieve, technische en operationele activiteiten: 16. |
| --- | --- |

—

Aantal openbare aanbestedingsprocedures voor verschillende administratieve, technische en operationele activiteiten: 16.

Bron: Door de gemeenschappelijke onderneming verstrekte gegevens.

ANTWOORDEN VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE ONDERNEMING

Paragraaf 16

De maatregel die de raad van bestuur uit hoofde van artikel 5, lid 2, van het financieel reglement van de gemeenschappelijke onderneming SESAR heeft genomen, hield rekening met het opstarten van de activiteiten en de beperkte uitgaven tijdens de eerste bestaansmaanden van de gemeenschappelijke onderneming.

Paragraaf 18

De gemeenschappelijke onderneming is verantwoordelijk voor de ontwikkelingsfase van het SESAR-programma, dat naar verwachting tot 2016 zal lopen. Het gaat om een meerjarenprogramma en in dat opzicht zal het tijdens de duur ervan worden gekenmerkt door een verwacht onevenwicht tussen ontvangsten en uitgaven. Bovendien zijn de middelen die eind 2008 bij de gemeenschappelijke onderneming beschikbaar waren, nodig voor de lancering van ongeveer 200 projecten eind 2009 en begin 2010.

Doordat het basisbesluit inzake de gemeenschappelijke onderneming moest worden gewijzigd en het juridische kader van de gemeenschappelijke onderneming op één lijn moest worden gebracht met dat van een volwaardig communautair orgaan, was de gemeenschappelijke onderneming niet in staat het programma zoals aanvankelijk verwacht tegen eind 2008 te starten.

Paragrafen 20 t/m 24

2007-2008 was voor de gemeenschappelijke onderneming een opstartperiode, waarin de middelen werden toegespitst op het opzetten van de organisatie en met name op het afronden van de overeenkomsten met de kandidaten die zich bij de gemeenschappelijke onderneming wilden aansluiten. Bovendien zullen de veranderingen die zijn vastgelegd in de nieuwe verordening van de Raad tot wijziging van het basisbesluit inzake de gemeenschappelijke onderneming, deze laatste in staat stellen in de loop van 2009 geleidelijk aan een behoorlijk systeem op te zetten voor het beheer van de organisatie in de toekomst.

Wat het financiële systeem betreft, staat de gemeenschappelijke onderneming op de „wachtlijst van de Europese Commissie” voor de implementatie van ABAC en SAP, terwijl intern wordt gewerkt aan een beheerssysteem voor de operationele aspecten van het SESAR-programma. Desondanks zal de gemeenschappelijke onderneming naar verwachting niet vóór midden 2010 over een geïntegreerd financieel systeem beschikken, waardoor ze zich gedwongen ziet haar middelen te beheren aan de hand van extra controles.

Paragrafen 25 en 26

De gemeenschappelijke onderneming zal proberen tegen midden 2010 grondslagen voor financiële verslaglegging te ontwikkelen met het oog op opname in de balans van de activa die uit het programma voortkomen. Bovendien staan nadere bepalingen over kostenopgave, financiële overzichten enz. in de multilaterale kaderovereenkomst voor het SESAR-programma.

Paragraaf 27

De financiële voorschriften van de gemeenschappelijke onderneming, die gebaseerd zijn op kaderregeling nr. 2343/2002 van de Commissie, zijn op 28 juli 2009 door de raad van bestuur van de gemeenschappelijke onderneming vastgesteld.

Paragraaf 28

De redenen voor de uitgestelde betaling van de eerste bijdrage van Eurocontrol hielden verband met de vaststelling van de nieuwe statuten van de gemeenschappelijke onderneming. Eurocontrol had duidelijk de bedoeling om de betaling uit te voeren maar de gemeenschappelijke onderneming moest eerst in detail nagaan wat de impact van de wijziging van het basisbesluit op de status van een dergelijke betaling zou zijn, vooraleer het verzoek tot betaling te doen.

Paragrafen 29 en 30

De gemeenschappelijke onderneming neemt nota van de opmerkingen van de Rekenkamer. Zoals reeds vermeld was 2007-2008 het eerste operationele jaar van de gemeenschappelijke onderneming, voornamelijk gewijd aan het opzetten en organiseren van het publiek-private partnerschap. Bijgevolg richt het jaarlijks activiteitenverslag zich vooral op de verwezenlijkingen bij het opzetten van de structuur en de aanvankelijke financiële aspecten. Vanaf 2009 zal het verslag ingaan op de voortgang die is geboekt ten aanzien van de programmadoelstellingen.

---

(1)  Verordening (EG) nr. 219/2007 van de Raad van 27 februari 2007 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke onderneming voor de realisering van het Europese nieuwe generatie luchtverkeersbeveiligingssysteem (SESAR) (PB L 64 van 2.3.2007, blz. 1), gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1361/2008 van de Raad van 16 december 2008 (PB L 352 van 31.12.2008, blz. 12).

1

(2)  Bij deze rekening wordt een verslag gevoegd over het begrotings- en financieel beheer tijdens het jaar, dat onder meer de uitvoeringsgraad van de kredieten vermeldt en beknopte informatie geeft over de kredietoverschrijvingen tussen de verschillende begrotingsonderdelen.

2

(3)  De financiële staten omvatten de balans en de economische resultatenrekening, de tabel van de kasstromen, de staat van de veranderingen van het eigen vermogen en de bijlage bij de financiële staten met een beschrijving van de voornaamste grondslagen voor financiële verslaglegging en andere toelichtingen.

3

(4)  De verslagen over de begrotingsuitvoering omvatten ook de resultatenrekening van de begrotingsuitvoering en de bijlage daarbij.

4

(5)  PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1.

5

(6)  Financieel reglement van SESAR, op 3 juli 2007 vastgesteld door de raad van bestuur.

6

(7)  Artikel 33 van Verordening (EG, Euratom) nr. 2343/2002 van de Commissie van 23 december 2002 (PB L 357 van 31.12.2002, blz. 72).

7

(8)  Internationale Federatie van Accountants (IFAC) en Internationale Standaarden van Hoge Controle-instanties (ISSAI).

8

(9)  Artikel 18 van de statuten.

9

---