# Il-Ġurnal Uffiċjali C 312/2023

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 312 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 661 ta' Settembru 2023 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 312

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 661 ta' Settembru 2023

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| | Il-Kunsill |
| 2023/C 312/01 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Belġju | 1 |
| | RAKKOMANDAZZJONIJIET |
| 2023/C 312/02 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Bulgarija | 13 |
| 2023/C 312/03 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma taċ-Ċekja tal-2023 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza taċ-Ċekja għall-2023 | 22 |
| 2023/C 312/04 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tad-Danimarka | 31 |
| 2023/C 312/05 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ġermanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Ġermanja | 38 |
| 2023/C 312/06 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Estonja | 49 |
| 2023/C 312/07 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Irlanda u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Irlanda | 58 |
| 2023/C 312/08 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Greċja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Greċja | 67 |
| 2023/C 312/09 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Spanja | 77 |
| 2023/C 312/10 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Franza | 86 |
| 2023/C 312/11 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Kroazja tal-2023 | 97 |
| 2023/C 312/12 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2023 | 105 |
| 2023/C 312/13 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Ċipru u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Ċipru | 116 |
| 2023/C 312/14 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Latvja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Latvja | 125 |
| 2023/C 312/15 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Litwanja | 135 |
| 2023/C 312/16 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Lussemburgu u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Lussemburgu | 145 |
| 2023/C 312/17 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ungerija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Ungerija | 155 |
| 2023/C 312/18 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Malta | 167 |
| 2023/C 312/19 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tan-Netherlands u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tan-Netherlands | 176 |
| 2023/C 312/20 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Awstrija | 186 |
| 2023/C 312/21 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Polonja | 197 |
| 2023/C 312/22 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall tal-2023 | 206 |
| 2023/C 312/23 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2023 tar-Rumanija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tar-Rumanija | 216 |
| 2023/C 312/24 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovenja | 224 |
| 2023/C 312/25 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovakkja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovakkja | 233 |
| 2023/C 312/26 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Finlandja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Finlandja | 243 |
| 2023/C 312/27 | Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Iżvezja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Iżvezja | 252 |

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Il-Kunsill

2023/C 312/01

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Belġju

1

RAKKOMANDAZZJONIJIET

2023/C 312/02

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Bulgarija

13

2023/C 312/03

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma taċ-Ċekja tal-2023 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza taċ-Ċekja għall-2023

22

2023/C 312/04

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tad-Danimarka

31

2023/C 312/05

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ġermanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Ġermanja

38

2023/C 312/06

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Estonja

49

2023/C 312/07

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Irlanda u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Irlanda

58

2023/C 312/08

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Greċja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Greċja

67

2023/C 312/09

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Spanja

77

2023/C 312/10

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Franza

86

2023/C 312/11

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Kroazja tal-2023

97

2023/C 312/12

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2023

105

2023/C 312/13

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Ċipru u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Ċipru

116

2023/C 312/14

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Latvja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Latvja

125

2023/C 312/15

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Litwanja

135

2023/C 312/16

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Lussemburgu u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Lussemburgu

145

2023/C 312/17

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ungerija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Ungerija

155

2023/C 312/18

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Malta

167

2023/C 312/19

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tan-Netherlands u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tan-Netherlands

176

2023/C 312/20

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Awstrija

186

2023/C 312/21

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Polonja

197

2023/C 312/22

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall tal-2023

206

2023/C 312/23

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2023 tar-Rumanija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tar-Rumanija

216

2023/C 312/24

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovenja

224

2023/C 312/25

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovakkja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovakkja

233

2023/C 312/26

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Finlandja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Finlandja

243

2023/C 312/27

Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta’ Lulju 2023 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Iżvezja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Iżvezja

252

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RAKKOMANDAZZJONIJIET

Il-Kunsill

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/1

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Belġju u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Belġju

(2023/C 312/01)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi sostenn finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejjeb it-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex tagħmel l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru permezz tal-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi sostenn finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvi impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejjeb it-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex tagħmel l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru permezz tal-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih ma identifikatx lill-Belġju bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Bħala tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Belġju. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih ma identifikatx lill-Belġju bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Bħala tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Belġju. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Billi l-Unjoni tappoġġa bis-sħiħ lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, kif ukoll fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fit-terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Billi l-Unjoni tappoġġa bis-sħiħ lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, kif ukoll fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fit-terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni intitolata "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku hu li jagħti spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u jappoġġa t-tranżizzjoni rapida għan-newtralità klimatika. Dan jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Dan għandu wkoll l-għan li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa msejjes fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess aktar rapidu għall-finanzi, titjib tal-ħiliet, u jiftaħ il-kummerċ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titlu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-objettiv li ssir ħidma għal qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Din tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investimenti ffukati sew u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni intitolata "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku hu li jagħti spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u jappoġġa t-tranżizzjoni rapida għan-newtralità klimatika. Dan jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Dan għandu wkoll l-għan li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa msejjes fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess aktar rapidu għall-finanzi, titjib tal-ħiliet, u jiftaħ il-kummerċ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titlu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-objettiv li ssir ħidma għal qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Din tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investimenti ffukati sew u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (ir-"Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jelimina malajr id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza biex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ser jgħinu wkoll biex jagħtu spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tagħhom. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (ir-"Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jelimina malajr id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza biex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ser jgħinu wkoll biex jagħtu spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u biex jiġu indirizzati r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tagħhom.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis tad-dejn plawżibbli u kontinwu, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Indikat li, jekk il-miżuri ta' appoġġ ikollhom bżonn jiġu estiżi minħabba t-tiġdid tal-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar dawn il-miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni stqarret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Irrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tal-objettivi ta' reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis tad-dejn plawżibbli u kontinwu, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Indikat li, jekk il-miżuri ta' appoġġ ikollhom bżonn jiġu estiżi minħabba t-tiġdid tal-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar dawn il-miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni stqarret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Irrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tal-objettivi ta' reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas ta' governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li tiġi konkluża l-ħidma leġiżlattiva fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas ta' governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li tiġi konkluża l-ħidma leġiżlattiva fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, il-Belġju ppreżenta l-pjan tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni li jinsabu fl-Anness V ta' dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Belġju (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr il-Belġju laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, il-Belġju ppreżenta l-pjan tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni li jinsabu fl-Anness V ta' dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Belġju (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr il-Belġju laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-30 ta' April 2023, il-Belġju ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Belġju dwar il-progress li sar fl-ilħiq tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-30 ta' April 2023, il-Belġju ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Belġju dwar il-progress li sar fl-ilħiq tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Belġju. Dan ivvaluta l-progress tal-Belġju fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Belġju fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-UE għall-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Belġju. Dan ivvaluta l-progress tal-Belġju fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju. Fuq il-bażi ta' din l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Belġju fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-UE għall-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Belġju naqas minn 5,5 % tal-PDG fl-2021 għal 3,9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 109,1 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 105,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dan ir-rapport iddiskuta l-qagħda baġitarja tal-Belġju, billi fl-2022 id-defiċit tal-gvern estiż tiegħu qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa tal-2023. Il-Kummissjoni mbagħad iddikjarat li tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Belġju jqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tiegħu għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju tiegħu għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Belġju naqas minn 5,5 % tal-PDG fl-2021 għal 3,9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 109,1 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 105,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dan ir-rapport iddiskuta l-qagħda baġitarja tal-Belġju, billi fl-2022 id-defiċit tal-gvern estiż tiegħu qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa tal-2023. Il-Kummissjoni mbagħad iddikjarat li tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Belġju jqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tiegħu għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju tiegħu għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, dawn il-miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil tal-petrol u tnaqqis tal-VAT fuq kuntratti residenzjali tal-elettriku u l-gass, filwaqt li tali miżuri fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kopertura estiża tat-tariffa soċjali fuq l-elettriku u l-gass naturali għal unitajiet domestiċi vulnerabbli, trasferimenti tal-introjtu ġenerali lill-unitajiet domestiċi direttament permezz tal-kontijiet tal-enerġija tal-gass u tal-elettriku tagħhom ("il-pakkett tal-enerġija"), trasferimenti ta' somma f'daqqa allokati (għal dawk l-unitajiet domestiċi li jużaw żejt għat-tisħin, propan jew fjuwil tal-gerbub), u appoġġ dirett biex jgħinu lill-kumpaniji jiffaċċjaw kostijiet tal-enerġija li qed jiżdiedu. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri fuq is-setturi tal-elettriku u taż-żejt. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,9 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju li joffri protezzjoni temporanja lil persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat ta' 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza marbutin mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 3 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, dawn il-miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil tal-petrol u tnaqqis tal-VAT fuq kuntratti residenzjali tal-elettriku u l-gass, filwaqt li tali miżuri fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kopertura estiża tat-tariffa soċjali fuq l-elettriku u l-gass naturali għal unitajiet domestiċi vulnerabbli, trasferimenti tal-introjtu ġenerali lill-unitajiet domestiċi direttament permezz tal-kontijiet tal-enerġija tal-gass u tal-elettriku tagħhom ("il-pakkett tal-enerġija"), trasferimenti ta' somma f'daqqa allokati (għal dawk l-unitajiet domestiċi li jużaw żejt għat-tisħin, propan jew fjuwil tal-gerbub), u appoġġ dirett biex jgħinu lill-kumpaniji jiffaċċjaw kostijiet tal-enerġija li qed jiżdiedu. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri fuq is-setturi tal-elettriku u taż-żejt. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,9 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju li joffri protezzjoni temporanja lil persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat ta' 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza marbutin mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 3 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Belġju (7) juża l-Faċilità biex jiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li jsegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Belġju jippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Belġju (7) juża l-Faċilità biex jiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li jsegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Belġju jippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' – 2 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Belġju kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, il-Belġju ppreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1.9 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti inkludiet l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju addizzjonali ta' 0,8 % tal-PDG meta mqabbel mal-2021) kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, iż-żieda fin-nefqa kurrenti, xprunata b'mod partikolari mill-indiċjar awtomatiku tal-benefiċċji soċjali u l-pagi tas-settur pubbliku u nefqa kurrenti oħra li qed tiżdied strutturalment, li tirrifletti b'mod partikolari t-tixjiħ demografiku, ikkontribwiet ukoll għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. B'hekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti ta' nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet parzjalment dovuta biss għall-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. Għaldaqstant, il-Belġju ma llimitax biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' – 2 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Belġju kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, il-Belġju ppreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1.9 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti inkludiet l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju addizzjonali ta' 0,8 % tal-PDG meta mqabbel mal-2021) kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, iż-żieda fin-nefqa kurrenti, xprunata b'mod partikolari mill-indiċjar awtomatiku tal-benefiċċji soċjali u l-pagi tas-settur pubbliku u nefqa kurrenti oħra li qed tiżdied strutturalment, li tirrifletti b'mod partikolari t-tixjiħ demografiku, ikkontribwiet ukoll għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. B'hekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti ta' nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet parzjalment dovuta biss għall-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. Għaldaqstant, il-Belġju ma llimitax biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projettazzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1 % fl-2023 u b'1,7 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ta' 1,2 % fl-2023 u ta' 1,4 % fl-2024. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projettazzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1 % fl-2023 u b'1,7 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ta' 1,2 % fl-2023 u ta' 1,4 % fl-2024.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 5,1 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fl-infiq kurrenti permanenti, partikolarment minħabba l-indiċjar awtomatiku tal-benefiċċji soċjali u l-pagi tas-settur pubbliku kif ukoll it-tixjiħ demografiku, l-impatt baġitarju ta' tnaqqis temporanju fil-kontribuzzjonijiet soċjali tad-ditti matul l-ewwel nofs tal-2023, u riforma li żżid id-defiċit tat-tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija residenzjali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 105,1 % fi tmiem l-2022 għal 106,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 106 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal PDG nominali pprojettat kemxejn ogħla fl-2023 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 5,1 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fl-infiq kurrenti permanenti, partikolarment minħabba l-indiċjar awtomatiku tal-benefiċċji soċjali u l-pagi tas-settur pubbliku kif ukoll it-tixjiħ demografiku, l-impatt baġitarju ta' tnaqqis temporanju fil-kontribuzzjonijiet soċjali tad-ditti matul l-ewwel nofs tal-2023, u riforma li żżid id-defiċit tat-tassazzjoni tal-prodotti tal-enerġija residenzjali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 105,1 % fi tmiem l-2022 għal 106,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 106 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal PDG nominali pprojettat kemxejn ogħla fl-2023 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (18) | Il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil tal-petrol li waqfu fil-31 ta' Marzu 2023, tnaqqis tal-VAT fuq kuntratti residenzjali tal-elettriku u l-gass, estensjoni tal-kopertura tat-tariffa soċjali fuq il-prodotti tal-enerġija, il-pakkett tal-enerġija, trasferimenti ta' somma f'daqqa allokati (għal dawk l-unitajiet domestiċi li jużaw sorsi oħra għat-tisħin għajr il-gass u l-elettriku), u appoġġ dirett biex jgħinu lill-kumpaniji li jiffaċċjaw kostijiet tal-enerġija dejjem akbar. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri mit-taxxi fuq is-setturi tal-elettriku u taż-żejt, li ilhom fis-seħħ mill-2022, u minn taxxa fl-2023 fuq operatur ta' sistema ta' network internazzjonali tal-gass (Fluxys). Meta jitqies dan id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, għalkemm ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni fil-livell ta' 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma' 0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mill-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwil tal-petrol li waqfu fil-31 ta' Marzu 2023, tnaqqis tal-VAT fuq kuntratti residenzjali tal-elettriku u l-gass, estensjoni tal-kopertura tat-tariffa soċjali fuq il-prodotti tal-enerġija, il-pakkett tal-enerġija, trasferimenti ta' somma f'daqqa allokati (għal dawk l-unitajiet domestiċi li jużaw sorsi oħra għat-tisħin għajr il-gass u l-elettriku), u appoġġ dirett biex jgħinu lill-kumpaniji li jiffaċċjaw kostijiet tal-enerġija dejjem akbar. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri mit-taxxi fuq is-setturi tal-elettriku u taż-żejt, li ilhom fis-seħħ mill-2022, u minn taxxa fl-2023 fuq operatur ta' sistema ta' network internazzjonali tal-gass (Fluxys). Meta jitqies dan id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, għalkemm ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni fil-livell ta' 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma' 0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mill-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Belġju jiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (12), filwaqt li jqis l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Belġju jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Il-Belġju qiegħed ukoll jiġu rrakkomandat jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Belġju jiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (12), filwaqt li jqis l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Belġju jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Il-Belġju qiegħed ukoll jiġu rrakkomandat jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir ta-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,1 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta' 0,7 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Għaldaqstant, it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali li taqbeż it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju mhuwiex dovut għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat ukoll minn żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku (minħabba l-indiċjar ta' dawn il-pagi u l-benefiċċji), minn żieda strutturali fin-nefqa kurrenti li tirriżulta mit-tixjiħ demografiku, minn riforma tat-tassazzjoni tal-kuntratti tal-enerġija residenzjali, u minn tnaqqis temporanju fil-kontribuzzjonijiet soċjali tad-ditti matul l-ewwel nofs tal-2023. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għaldaqstant, il-Belġju jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u jippjana wkoll li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal proġetti ta' investiment fir-rinnovazzjoni tal-bini, il-mobilità sostenibbli u d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija, u investimenti ewlenin biex titħaffef it-tranżizzjoni diġitali, inkluż id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, il-promozzjoni tal-inklużjoni diġitali, u t-tisħiħ taċ-ċibersigurtà, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir ta-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,1 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta' 0,7 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Għaldaqstant, it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali li taqbeż it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju mhuwiex dovut għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat ukoll minn żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku (minħabba l-indiċjar ta' dawn il-pagi u l-benefiċċji), minn żieda strutturali fin-nefqa kurrenti li tirriżulta mit-tixjiħ demografiku, minn riforma tat-tassazzjoni tal-kuntratti tal-enerġija residenzjali, u minn tnaqqis temporanju fil-kontribuzzjonijiet soċjali tad-ditti matul l-ewwel nofs tal-2023. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għaldaqstant, il-Belġju jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u jippjana wkoll li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal proġetti ta' investiment fir-rinnovazzjoni tal-bini, il-mobilità sostenibbli u d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija, u investimenti ewlenin biex titħaffef it-tranżizzjoni diġitali, inkluż id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, il-promozzjoni tal-inklużjoni diġitali, u t-tisħiħ taċ-ċibersigurtà, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 4,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti wkoll l-irtirar ta' miżuri ta' appoġġ temporanji li ġew adottati fil-kuntest taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali hu mistenni li jiżdied għal 107,1 % fi tmiem l-2024. Fuq il-bażi ta' miżuri ta' politika magħrufa fid-data limitu tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li jnaqqsu d-defiċit li għadhom mhumiex speċifikati fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 li jammontaw għal 0,2 % tal-PDG (u għaldaqstant ma tqisux fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni) u minħabba projezzjoni inqas favorevoli tad-dħul tal-gvern, b'mod partikolari fir-rigward tat-taxxi korporattivi. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 107,3 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 4,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti wkoll l-irtirar ta' miżuri ta' appoġġ temporanji li ġew adottati fil-kuntest taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern ġenerali hu mistenni li jiżdied għal 107,1 % fi tmiem l-2024. Fuq il-bażi ta' miżuri ta' politika magħrufa fid-data limitu tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li jnaqqsu d-defiċit li għadhom mhumiex speċifikati fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 li jammontaw għal 0,2 % tal-PDG (u għaldaqstant ma tqisux fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni) u minħabba projezzjoni inqas favorevoli tad-dħul tal-gvern, b'mod partikolari fir-rigward tat-taxxi korporattivi. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 107,3 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa qed tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan hu bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa qed tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan hu bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju, b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG tat-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq li jkun hemm titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 (15) jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li fadal (bħalissa stmati mill-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023) jitneħħew gradwalment, jekk jippermettu l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija u billi jibdew bl-inqas miżuri mmirati, u jenħtieġ li l-iffrankar relatat jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju, b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG tat-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq li jkun hemm titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 (15) jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li fadal (bħalissa stmati mill-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023) jitneħħew gradwalment, jekk jippermettu l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija u billi jibdew bl-inqas miżuri mmirati, u jenħtieġ li l-iffrankar relatat jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma nbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fil-livell nazzjonali tikber bi 2,7 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma nbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fil-livell nazzjonali tikber bi 2,7 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 2,9 % tal-PDG fl-2023 għal 3,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu proġett għal riforma fiskali tas-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji bil-għan li tagħti spinta lill-impjiegi u lill-attività ekonomika, biex b'hekk titrawwem is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, u riforma tal-pensjonijiet (kif previst fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza) biex tittejjeb is-sostenibbiltà finanzjarja tas-sistema tal-pensjonijiet. Barra minn hekk, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandu l-għan li jżid l-isforzi biex isaħħaħ l-investiment pubbliku bil-ħsieb li jħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, inkluż permezz tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 2,9 % tal-PDG fl-2023 għal 3,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu proġett għal riforma fiskali tas-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji bil-għan li tagħti spinta lill-impjiegi u lill-attività ekonomika, biex b'hekk titrawwem is-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi, u riforma tal-pensjonijiet (kif previst fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza) biex tittejjeb is-sostenibbiltà finanzjarja tas-sistema tal-pensjonijiet. Barra minn hekk, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandu l-għan li jżid l-isforzi biex isaħħaħ l-investiment pubbliku bil-ħsieb li jħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, inkluż permezz tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 3,3 % tal-PDG fl-2025, u għal 2,9 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 107,1 % fi tmiem l-2024 għal 107,8 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 3,3 % tal-PDG fl-2025, u għal 2,9 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 107,1 % fi tmiem l-2024 għal 107,8 % sa tmiem l-2026.

| (27) | Il-Belġju qed jiffaċċa sfidi sostanzjali ta' sostenibbiltà fiskali. Dawk l-isfidi jirrigwardaw kemm il-livell għoli ta' dejn tal-gvern kif ukoll id-deterjorament mistenni, taħt politiki mhux mibdula, tal-impatt tan-nefqa relatata mat-tixjiħ fuq il-finanzi pubbliċi fid-dawl ta' popolazzjoni li qed tixjieħ b'mod rapidu. Fir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2021 tal-Kummissjoni, in-nefqa relatata mat-tixjiħ hija pprojettata li tiżdied bi 3.6 punti perċentwali tal-PDG sal-2040 u b'5.4 punti perċentwali tal-PDG sal-2070, l-aktar minħabba n-nefqa fuq il-pensjonijiet u l-kura fit-tul. In-nefqa fuq il-pensjonijiet hija pprojettata li tiżdied bi 3 punti perċentwali tal-PDG matul l-2019-2070, meta mqabbla ma' medja ta' 0.1 punti perċentwali tal-PDG fiż-Żona tal-Euro. Fil-każ tal-Belġju, il-biċċa l-kbira taż-żieda projettata tkun diġà seħħet sal-2040, meta n-nefqa fuq il-pensjonijiet tiżdied b'2.7 punti perċentwali tal-PDG għal 14,9 % tal-PDG. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju jinkludi riforma tal-pensjonijiet li għandha l-għan li tgħin biex tiġi indirizzata din l-isfida, flimkien ma' objettivi oħra bħat-titjib tas-sostenibbiltà soċjali tas-sistema, l-inċentivar tan-nies biex jibqgħu attivi fis-suq tax-xogħol wara li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-irtirar bikri u l-iżgurar ta' konverġenza akbar bejn is-sistemi tal-pensjonijiet u fihom. Fir-rigward tal-kura fit-tul, l-infiq pubbliku ammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2019 (medja tal-Unjoni ta' 1,7 %), li għamel lill-Belġju wieħed mill-pajjiżi bl-ogħla infiq fuq il-kura fit-tul fl-Unjoni. Sal-2070, in-nefqa fuq il-kura fit-tul hija pprojettata li tkompli tiżdied sa 4,3 % tal-PDG fix-xenarju bażi. Madankollu, dawk il-kostijiet jistgħu jiżdiedu sa 6,0 % tal-PDG fl-aktar xenarji negattivi (16). L-evidenza tindika possibbiltà ta' użu żejjed ta' kura residenzjali u istituzzjonalizzazzjoni mhux meħtieġa jew prematura ta' persuni anzjani. Id-data disponibbli tindika li l-għadd ta' persuni anzjani li jitqiegħdu bla bżonn jew tal-anqas b'mod prematur f'faċilità ta' kura residenzjali għadu għoli, għalkemm ilu jonqos tul l-aħħar għaxar snin. B'mod partikolari, id-data indikat li s-sehem ta' individwi affettwati minn din il-kwistjoni kien għoli fi Brussell u fil-Wallonia. Ir-riformi biex jittejjeb l-użu kosteffiċjenti tal-ambjenti differenti tal-kura, b'mod partikolari biex tiġi evitata u mdewma l-istituzzjonalizzazzjoni mhux meħtieġa jew prematura, inbdew mill-entitajiet federati, li lilhom ġiet devoluta r-responsabbiltà għall-kura fit-tul mill-2019. Madankollu, dawn ma jiffokawx biżżejjed fuq l-indirizzar tal-isfida tas-sostenibbiltà fiskali. |
| --- | --- |

(27)

Il-Belġju qed jiffaċċa sfidi sostanzjali ta' sostenibbiltà fiskali. Dawk l-isfidi jirrigwardaw kemm il-livell għoli ta' dejn tal-gvern kif ukoll id-deterjorament mistenni, taħt politiki mhux mibdula, tal-impatt tan-nefqa relatata mat-tixjiħ fuq il-finanzi pubbliċi fid-dawl ta' popolazzjoni li qed tixjieħ b'mod rapidu. Fir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2021 tal-Kummissjoni, in-nefqa relatata mat-tixjiħ hija pprojettata li tiżdied bi 3.6 punti perċentwali tal-PDG sal-2040 u b'5.4 punti perċentwali tal-PDG sal-2070, l-aktar minħabba n-nefqa fuq il-pensjonijiet u l-kura fit-tul. In-nefqa fuq il-pensjonijiet hija pprojettata li tiżdied bi 3 punti perċentwali tal-PDG matul l-2019-2070, meta mqabbla ma' medja ta' 0.1 punti perċentwali tal-PDG fiż-Żona tal-Euro. Fil-każ tal-Belġju, il-biċċa l-kbira taż-żieda projettata tkun diġà seħħet sal-2040, meta n-nefqa fuq il-pensjonijiet tiżdied b'2.7 punti perċentwali tal-PDG għal 14,9 % tal-PDG. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju jinkludi riforma tal-pensjonijiet li għandha l-għan li tgħin biex tiġi indirizzata din l-isfida, flimkien ma' objettivi oħra bħat-titjib tas-sostenibbiltà soċjali tas-sistema, l-inċentivar tan-nies biex jibqgħu attivi fis-suq tax-xogħol wara li jissodisfaw il-kundizzjonijiet tal-irtirar bikri u l-iżgurar ta' konverġenza akbar bejn is-sistemi tal-pensjonijiet u fihom. Fir-rigward tal-kura fit-tul, l-infiq pubbliku ammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2019 (medja tal-Unjoni ta' 1,7 %), li għamel lill-Belġju wieħed mill-pajjiżi bl-ogħla infiq fuq il-kura fit-tul fl-Unjoni. Sal-2070, in-nefqa fuq il-kura fit-tul hija pprojettata li tkompli tiżdied sa 4,3 % tal-PDG fix-xenarju bażi. Madankollu, dawk il-kostijiet jistgħu jiżdiedu sa 6,0 % tal-PDG fl-aktar xenarji negattivi (16). L-evidenza tindika possibbiltà ta' użu żejjed ta' kura residenzjali u istituzzjonalizzazzjoni mhux meħtieġa jew prematura ta' persuni anzjani. Id-data disponibbli tindika li l-għadd ta' persuni anzjani li jitqiegħdu bla bżonn jew tal-anqas b'mod prematur f'faċilità ta' kura residenzjali għadu għoli, għalkemm ilu jonqos tul l-aħħar għaxar snin. B'mod partikolari, id-data indikat li s-sehem ta' individwi affettwati minn din il-kwistjoni kien għoli fi Brussell u fil-Wallonia. Ir-riformi biex jittejjeb l-użu kosteffiċjenti tal-ambjenti differenti tal-kura, b'mod partikolari biex tiġi evitata u mdewma l-istituzzjonalizzazzjoni mhux meħtieġa jew prematura, inbdew mill-entitajiet federati, li lilhom ġiet devoluta r-responsabbiltà għall-kura fit-tul mill-2019. Madankollu, dawn ma jiffokawx biżżejjed fuq l-indirizzar tal-isfida tas-sostenibbiltà fiskali.

| (28) | Minkejja r-riformi reċenti, il-porzjon ta' taxxa (il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u t-tassazzjoni tal-introjtu mix-xogħol) fil-Belġju għadu ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni fil-livelli kollha tal-pagi, ħlief għall-ħaddiema b'paga baxxa ħafna (50 % tal-medja), u dan jista' joħloq diżinċentivi għax-xogħol. Ġew introdotti xi miżuri biex jiżdied l-introjtu nett tal-ħaddiema b'paga baxxa, bħall-bonus tal-impjiegi (fi Flanders) u l-benefiċċji relatati max-xogħol għall-persuni qiegħda fit-tul jew għall-mobilità interreġjonali (fuq livell federali). Madankollu, dawk il-miżuri jkomplu jżidu wkoll ir-rata tat-taxxa marġinali għolja għall-ħaddiema b'introjtu medju inferjuri ("nassa tal-pagi baxxi"), li tista' tiskoraġġixxi l-investimenti fit-tagħlim tul il-ħajja kif ukoll iżżid l-għadd ta' sigħat maħduma. Il-benefiċċji tal-qgħad huma illimitati fiż-żmien u mhux soġġetti għal test tal-mezzi għall-persuni qiegħda fit-tul. Barra minn hekk, diversi benefiċċji soċjali mhux fi flus huma marbuta mal-istatus tal-qgħad tal-benefiċjarji, li jistgħu jikkontribwixxu għall-inattività eżistenti, għall-qgħad u għan-nases tal-pagi baxxi. Rieżami wiesa' tas-sistema tal-benefiċċji jtejjeb it-trasparenza f'termini ta' inċentivi tax-xogħol u jista' jikkontribwixxi biex tiżdied l-effettività tal-politiki ta' attivazzjoni. |
| --- | --- |

(28)

Minkejja r-riformi reċenti, il-porzjon ta' taxxa (il-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u t-tassazzjoni tal-introjtu mix-xogħol) fil-Belġju għadu ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni fil-livelli kollha tal-pagi, ħlief għall-ħaddiema b'paga baxxa ħafna (50 % tal-medja), u dan jista' joħloq diżinċentivi għax-xogħol. Ġew introdotti xi miżuri biex jiżdied l-introjtu nett tal-ħaddiema b'paga baxxa, bħall-bonus tal-impjiegi (fi Flanders) u l-benefiċċji relatati max-xogħol għall-persuni qiegħda fit-tul jew għall-mobilità interreġjonali (fuq livell federali). Madankollu, dawk il-miżuri jkomplu jżidu wkoll ir-rata tat-taxxa marġinali għolja għall-ħaddiema b'introjtu medju inferjuri ("nassa tal-pagi baxxi"), li tista' tiskoraġġixxi l-investimenti fit-tagħlim tul il-ħajja kif ukoll iżżid l-għadd ta' sigħat maħduma. Il-benefiċċji tal-qgħad huma illimitati fiż-żmien u mhux soġġetti għal test tal-mezzi għall-persuni qiegħda fit-tul. Barra minn hekk, diversi benefiċċji soċjali mhux fi flus huma marbuta mal-istatus tal-qgħad tal-benefiċjarji, li jistgħu jikkontribwixxu għall-inattività eżistenti, għall-qgħad u għan-nases tal-pagi baxxi. Rieżami wiesa' tas-sistema tal-benefiċċji jtejjeb it-trasparenza f'termini ta' inċentivi tax-xogħol u jista' jikkontribwixxi biex tiżdied l-effettività tal-politiki ta' attivazzjoni.

| (29) | L-użu estensiv tan-nefqa tat-taxxa, parzjalment biex ikun ta' kontrobilanċ għar-rati għoljin tat-taxxa, joħloq ineffiċjenzi u għandu t-tendenza li jiffavorixxi ċerti tipi ta' remunerazzjoni u spejjeż. Dan iwassal għal distorsjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Skemi speċjali, bħal vawċers għall-ikel, sussidji għall-ivvjaġġar lejn ix-xogħol u lura jew eżenzjoni mit-taxxa minn ras l-għajn għas-sahra, xogħol ta' riċerka u żvilupp u xogħol billejl/bix-xift huma għaljin għall-baġit u nstab li joħolqu ineffiċjenzi. Xi tnaqqis tat-taxxa fuq l-introjtu personali (pereżempju tnaqqis għal vawċers ta' servizz) jibbenefika b'mod sproporzjonat lil dawk li jaqilgħu introjtu għoli. Għad hemm inċentivi tat-taxxa għall-investimenti fil-proprjetà immobbli fil-livell federali (valuri katastali li jissottovalutaw l-introjtu reali mill-kera, it-tnaqqis tal-imgħax għal self sekondarju għall-akkomodazzjoni) u fuq livell reġjonali (chèque-habitat fil-Wallonia). Dawk l-inċentivi tat-taxxa jfixklu l-allokazzjoni tar-riżorsi u potenzjalment jiġġeneraw investiment żejjed ikkawżat mit-taxxa f'ċerti tipi ta' assi. Żdiedu s-sussidji relatati mat-taxxa li jagħmlu ħsara lill-ambjent. It-tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass għall-kuntratti residenzjali, filwaqt li jipprovdi appoġġ domestiku, ikompli jiffavorixxi l-fjuwils fossili fit-tul u jiskoraġġixxi aktar diversifikazzjoni u ffrankar tal-enerġija. Fid-dawl ta' żieda fil-konġestjoni tat-traffiku u kwistjonijiet ta' tniġġis tal-arja, it-taxxi fuq it-trasport u t-taxxi fuq it-tniġġis għadhom jidhru li mhumiex użati biżżejjed. Ir-riforma usa' tat-taxxa, li l-gvern qed jippjana li jdaħħal gradwalment sal-2024, hija mistennija – jekk adottata u implimentata – li tnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol u tnaqqas uħud mid-distorsjonijiet. |
| --- | --- |

(29)

L-użu estensiv tan-nefqa tat-taxxa, parzjalment biex ikun ta' kontrobilanċ għar-rati għoljin tat-taxxa, joħloq ineffiċjenzi u għandu t-tendenza li jiffavorixxi ċerti tipi ta' remunerazzjoni u spejjeż. Dan iwassal għal distorsjonijiet ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Skemi speċjali, bħal vawċers għall-ikel, sussidji għall-ivvjaġġar lejn ix-xogħol u lura jew eżenzjoni mit-taxxa minn ras l-għajn għas-sahra, xogħol ta' riċerka u żvilupp u xogħol billejl/bix-xift huma għaljin għall-baġit u nstab li joħolqu ineffiċjenzi. Xi tnaqqis tat-taxxa fuq l-introjtu personali (pereżempju tnaqqis għal vawċers ta' servizz) jibbenefika b'mod sproporzjonat lil dawk li jaqilgħu introjtu għoli. Għad hemm inċentivi tat-taxxa għall-investimenti fil-proprjetà immobbli fil-livell federali (valuri katastali li jissottovalutaw l-introjtu reali mill-kera, it-tnaqqis tal-imgħax għal self sekondarju għall-akkomodazzjoni) u fuq livell reġjonali (chèque-habitat fil-Wallonia). Dawk l-inċentivi tat-taxxa jfixklu l-allokazzjoni tar-riżorsi u potenzjalment jiġġeneraw investiment żejjed ikkawżat mit-taxxa f'ċerti tipi ta' assi. Żdiedu s-sussidji relatati mat-taxxa li jagħmlu ħsara lill-ambjent. It-tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass għall-kuntratti residenzjali, filwaqt li jipprovdi appoġġ domestiku, ikompli jiffavorixxi l-fjuwils fossili fit-tul u jiskoraġġixxi aktar diversifikazzjoni u ffrankar tal-enerġija. Fid-dawl ta' żieda fil-konġestjoni tat-traffiku u kwistjonijiet ta' tniġġis tal-arja, it-taxxi fuq it-trasport u t-taxxi fuq it-tniġġis għadhom jidhru li mhumiex użati biżżejjed. Ir-riforma usa' tat-taxxa, li l-gvern qed jippjana li jdaħħal gradwalment sal-2024, hija mistennija – jekk adottata u implimentata – li tnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol u tnaqqas uħud mid-distorsjonijiet.

| (30) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b) tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V ta' dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju tinsab għaddejja, anki jekk b'riskju akbar ta' dewmien. Il-Belġju għadu ma ppreżentax talba għall-pagament. Ser tkun meħtieġa governanza effettiva biex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huwa mistenni li jiġi rivedut fl-2023, biex jinkludi fost l-oħrajn kapitolu REPowerEU, filwaqt li titqies ir-reviżjoni 'l isfel tal-allokazzjoni massima tal-għotja tal-Faċilità lill-Belġju. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti riformi u investimenti addizzjonali li għandhom jiġu ffinanzjati b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Belġju fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta' Marzu 2023, il-Belġju esprima l-intenzjoni tiegħu li jitlob EUR 1 024 900 000 ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(30)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b) tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V ta' dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Belġju tinsab għaddejja, anki jekk b'riskju akbar ta' dewmien. Il-Belġju għadu ma ppreżentax talba għall-pagament. Ser tkun meħtieġa governanza effettiva biex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huwa mistenni li jiġi rivedut fl-2023, biex jinkludi fost l-oħrajn kapitolu REPowerEU, filwaqt li titqies ir-reviżjoni 'l isfel tal-allokazzjoni massima tal-għotja tal-Faċilità lill-Belġju. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti riformi u investimenti addizzjonali li għandhom jiġu ffinanzjati b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Belġju fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta' Marzu 2023, il-Belġju esprima l-intenzjoni tiegħu li jitlob EUR 1 024 900 000 ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (31) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Belġju fl-2022, minbarra d-dokument ta' programmazzjoni tal-politika rigward l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għar-Reġjun ta' Brussell Kapitali, li ġie adottat fl-2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Belġju. |
| --- | --- |

(31)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Belġju fl-2022, minbarra d-dokument ta' programmazzjoni tal-politika rigward l-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għar-Reġjun ta' Brussell Kapitali, li ġie adottat fl-2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Belġju.

| (32) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Belġju qed jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-suq tax-xogħol, mas-sistema edukattiva, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika tiegħu. Ir-rata tal-postijiet tax-xogħol battala fil-Belġju bħalissa hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni u l-impjegaturi qed isibuha dejjem aktar diffiċli biex jimpjegaw impjegati bil-ħiliet it-tajba. Madankollu, id-disparitajiet reġjonali fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol huma sinifikanti. In-nuqqas ta' ħaddiema huwa għoli kemm f'okkupazzjonijiet tas-sengħa ta' livell baxx kif ukoll f'dawk ta' livell għoli b'nuqqasijiet f'diversi setturi, inkluż it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-impjiegi professjonali, tekniċi u xjentifiċi, l-ospitalità u l-kura tas-saħħa. L-għadd ta' gradwati, speċjalment nisa, fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (science, technology, engineering and mathematics, STEM) għadu baxx u s-sehem tagħhom qed jiżdied biss bil-mod, minkejja pjanijiet ta' azzjoni STEM iddedikati. In-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet huwa spjegat ukoll minn parteċipazzjoni baxxa fit-tagħlim għall-adulti. L-inċentivi attwali għat-tagħlim għall-adulti jistgħu ma jilħqux lil dawk b'livell baxx ta' edukazzjoni, li t-titjib tal-ħiliet jista' joffri opportunitajiet ta' impjieg aħjar għalihom. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. L-indirizzar tan-nuqqas ta' ħaddiema u l-ispariġġ fil-ħiliet huwa lieva essenzjali biex tiġi ffaċċjata t-trasformazzjoni diġitali u tiġi permessa t-tranżizzjoni ekoloġika, kif ukoll biex jintlaħqu l-miri ewlenin tal-Unjoni għall-2030 dwar l-impjiegi u l-ħiliet. |
| --- | --- |

(32)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Belġju qed jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-suq tax-xogħol, mas-sistema edukattiva, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika tiegħu. Ir-rata tal-postijiet tax-xogħol battala fil-Belġju bħalissa hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni u l-impjegaturi qed isibuha dejjem aktar diffiċli biex jimpjegaw impjegati bil-ħiliet it-tajba. Madankollu, id-disparitajiet reġjonali fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol huma sinifikanti. In-nuqqas ta' ħaddiema huwa għoli kemm f'okkupazzjonijiet tas-sengħa ta' livell baxx kif ukoll f'dawk ta' livell għoli b'nuqqasijiet f'diversi setturi, inkluż it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-impjiegi professjonali, tekniċi u xjentifiċi, l-ospitalità u l-kura tas-saħħa. L-għadd ta' gradwati, speċjalment nisa, fix-xjenza, fit-teknoloġija, fl-inġinerija u fil-matematika (science, technology, engineering and mathematics, STEM) għadu baxx u s-sehem tagħhom qed jiżdied biss bil-mod, minkejja pjanijiet ta' azzjoni STEM iddedikati. In-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet huwa spjegat ukoll minn parteċipazzjoni baxxa fit-tagħlim għall-adulti. L-inċentivi attwali għat-tagħlim għall-adulti jistgħu ma jilħqux lil dawk b'livell baxx ta' edukazzjoni, li t-titjib tal-ħiliet jista' joffri opportunitajiet ta' impjieg aħjar għalihom. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. L-indirizzar tan-nuqqas ta' ħaddiema u l-ispariġġ fil-ħiliet huwa lieva essenzjali biex tiġi ffaċċjata t-trasformazzjoni diġitali u tiġi permessa t-tranżizzjoni ekoloġika, kif ukoll biex jintlaħqu l-miri ewlenin tal-Unjoni għall-2030 dwar l-impjiegi u l-ħiliet.

| (33) | Minbarra t-tnaqqis fid-diżinċentivi tax-xogħol mis-sistema ta' taxxa u benefiċċji, miżuri aktar effettivi u mmirati ta' attivazzjoni jistgħu jgħinu biex jiġi sfruttat il-potenzjal tax-xogħol kbir mhux sfruttat u biex jittaffa n-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet li qiegħed jikber. Gruppi żvantaġġati, inkluż persuni b'livell baxx ta' edukazzjoni, sfond ta' migrazzjoni jew b'diżabilità, huma inqas integrati fis-suq tax-xogħol. Hemm rata ta' tranżizzjoni baxxa bħala medja mill-qgħad jew l-inattività għall-impjieg. Dan jindika li għad hemm lok biex tissaħħaħ l-effettività tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, b'mod partikolari b'evalwazzjonijiet aktar sistematiċi u perkorsi integrati għall-persuni li qed ifittxu impjieg li jiffaċċjaw diversi ostakli biex isibu impjieg. Ser ikun meħtieġ ukoll li jiġu segwiti politiki biex tingħata spinta lir-riintegrazzjoni tal-ħaddiema fuq liv minħabba mard fit-tul, b'mod partikolari minħabba l-eżawriment u d-dipressjoni (25 % tal-każijiet), li issa jaqbżu bil-kbir l-għadd ta' persuni qiegħda, biex tiżdied aktar ir-rata tal-impjiegi. |
| --- | --- |

(33)

Minbarra t-tnaqqis fid-diżinċentivi tax-xogħol mis-sistema ta' taxxa u benefiċċji, miżuri aktar effettivi u mmirati ta' attivazzjoni jistgħu jgħinu biex jiġi sfruttat il-potenzjal tax-xogħol kbir mhux sfruttat u biex jittaffa n-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet li qiegħed jikber. Gruppi żvantaġġati, inkluż persuni b'livell baxx ta' edukazzjoni, sfond ta' migrazzjoni jew b'diżabilità, huma inqas integrati fis-suq tax-xogħol. Hemm rata ta' tranżizzjoni baxxa bħala medja mill-qgħad jew l-inattività għall-impjieg. Dan jindika li għad hemm lok biex tissaħħaħ l-effettività tal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, b'mod partikolari b'evalwazzjonijiet aktar sistematiċi u perkorsi integrati għall-persuni li qed ifittxu impjieg li jiffaċċjaw diversi ostakli biex isibu impjieg. Ser ikun meħtieġ ukoll li jiġu segwiti politiki biex tingħata spinta lir-riintegrazzjoni tal-ħaddiema fuq liv minħabba mard fit-tul, b'mod partikolari minħabba l-eżawriment u d-dipressjoni (25 % tal-każijiet), li issa jaqbżu bil-kbir l-għadd ta' persuni qiegħda, biex tiżdied aktar ir-rata tal-impjiegi.

| (34) | Fi-rigward ta' nuqqasijiet ta' ħaddiema u ta' spariġġi fil-ħiliet, hemm tħassib dwar il-prestazzjoni, l-inklużività u l-ekwità tas-sistema edukattiva, anki fl-isfond tal-infiq pubbliku għoli fuq l-edukazzjoni. Id-distakk fir-riżultati edukattivi huwa marbut mill-qrib mal-isfond soċjoekonomiku u ta' migrazzjoni tal-istudenti u huwa fost l-akbar fl-Unjoni, li jwassal għal inugwaljanzi fl-edukazzjoni. Iż-żieda tar-rilevanza għas-suq tax-xogħol u l-attraenza tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali ser tkun kruċjali. It-tisħiħ tal-professjoni tat-tagħlim billi jiġi pprovdut taħriġ aħjar tal-għalliema u żvilupp professjonali kontinwu, u billi jiġu żviluppati perkorsi ta' karriera aktar flessibbli u attraenti, jgħin biex jitnaqqas in-nuqqas dejjem jikber ta' għalliema kwalifikati, li jirriskja li jkompli jżid l-inugwaljanzi edukattivi eżistenti. Dan l-aħħar ittieħdu jew huma ppjanati xi passi biex tissaħħaħ il-professjoni tat-tagħlim. Ser ikun essenzjali li jsir monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawk il-miżuri u l-impatt tagħhom. |
| --- | --- |

(34)

Fi-rigward ta' nuqqasijiet ta' ħaddiema u ta' spariġġi fil-ħiliet, hemm tħassib dwar il-prestazzjoni, l-inklużività u l-ekwità tas-sistema edukattiva, anki fl-isfond tal-infiq pubbliku għoli fuq l-edukazzjoni. Id-distakk fir-riżultati edukattivi huwa marbut mill-qrib mal-isfond soċjoekonomiku u ta' migrazzjoni tal-istudenti u huwa fost l-akbar fl-Unjoni, li jwassal għal inugwaljanzi fl-edukazzjoni. Iż-żieda tar-rilevanza għas-suq tax-xogħol u l-attraenza tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali ser tkun kruċjali. It-tisħiħ tal-professjoni tat-tagħlim billi jiġi pprovdut taħriġ aħjar tal-għalliema u żvilupp professjonali kontinwu, u billi jiġu żviluppati perkorsi ta' karriera aktar flessibbli u attraenti, jgħin biex jitnaqqas in-nuqqas dejjem jikber ta' għalliema kwalifikati, li jirriskja li jkompli jżid l-inugwaljanzi edukattivi eżistenti. Dan l-aħħar ittieħdu jew huma ppjanati xi passi biex tissaħħaħ il-professjoni tat-tagħlim. Ser ikun essenzjali li jsir monitoraġġ tal-implimentazzjoni ta' dawk il-miżuri u l-impatt tagħhom.

| (35) | Madwar 70 % tal-konsum gross intern tal-enerġija tal-Belġju huwa kopert mill-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. Fl-2021, iż-żejt ipprovda 45 % tat-taħlita tal-enerġija tal-Belġju u l-gass naturali ipprovda 23 %. Il-konsum tal-gass naturali fil-Belġju naqas bi 15 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, f'konformità mal-mira ta' tnaqqis ta' 15 % li tinsab fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Belġju jista' jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18). L-enerġija rinnovabbli kienet tammonta għal 13 % biss tal-konsum finali tal-enerġija fl-2021. Il-Belġju ser ikollu bżonn iżid b'mod sinifikanti l-mira tal-enerġija rinnovabbli tiegħu sal-2030, li bħalissa hija ta' 17,5 % u li hija meqjusa bħala mhux ambizzjuża fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-2020, biex jirrifletti l-objettivi aktar ambizzjużi tal-Unjoni. Sabiex jintlaħaq it-tnaqqis ippjanat tal-enerġija nukleari u ż-żieda mbassra fid-domanda għall-elettriku, jeħtieġ li jiżdiedu b'mod sinifikanti l-effiċjenza fl-enerġija u s-sehem tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli. Madankollu, l-iżvilupp ta' proġetti eoliċi fuq l-art u l-espansjoni relatata tal-grilja tal-elettriku għadhom imxekkla serjament minn aċċettazzjoni pubblika baxxa u minn dewmien twil relatat ma' proċeduri ta' permessi, b'mod partikolari minħabba proċeduri ta' appell ripetittivi u twal. Jistgħu jittieħdu passi ulterjuri biex jitħaffef l-iskjerament tal-enerġija eolika fuq l-art u r-rinfurzar relatat tal-grilja. Il-ġestjoni tat-territorju u rieżami tar-regoli tad-distanza minima tat-turbini eoliċi mill-ajruporti, ir-radars u ż-żoni militari jistgħu jilliberaw aktar spazju għall-enerġija eolika. Barra minn hekk, l-għoti ta' permessi jista' jsir aktar faċli billi l-proġetti tal-infrastruttura eolika u tal-grilja jingħataw l-istatus ta' interess pubbliku prevalenti u jitħaffef l-ipproċessar tal-appelli. Il-parteċipazzjoni tal-muniċipalitajiet u ċ-ċittadini fi proġetti ta' ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli tista' żżid l-aċċettabbiltà lokali.
  L-espansjoni tal-enerġija solari fuq il-bjut (kemm installazzjonijiet fuq skala żgħira kif ukoll fuq skala kbira) tista' tiġi stimulata aktar billi jiġu adottati riformi li jipprevedu rekwiżiti vinkolanti għal bini pubbliku u kummerċjali kbir, inċentivi għas-sidien, u oqfsa legali li jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tal-enerġija. Barra minn hekk, jistgħu jiġu promossi l-awtokonsum u l-flessibbiltà min-naħa tad-domanda. L-iżvilupp proattiv ta' pjanijiet ta' investiment fin-network tal-elettriku aktar integrati u konsistenti fuq għaxar snin jista' jevita dewmien fil-konnessjoni ta' proġetti ġodda tal-enerġija eolika (u sorsi rinnovabbli oħra) kif ukoll utenti finali (pompi tas-sħana, punti tal-iċċarġjar għall-karozzi elettriċi), u jenħtieġ li jantiċipa ż-żieda mistennija fil-konsum tal-elettriku industrijali. |
| --- | --- |

(35)

Madwar 70 % tal-konsum gross intern tal-enerġija tal-Belġju huwa kopert mill-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. Fl-2021, iż-żejt ipprovda 45 % tat-taħlita tal-enerġija tal-Belġju u l-gass naturali ipprovda 23 %. Il-konsum tal-gass naturali fil-Belġju naqas bi 15 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, f'konformità mal-mira ta' tnaqqis ta' 15 % li tinsab fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Belġju jista' jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18). L-enerġija rinnovabbli kienet tammonta għal 13 % biss tal-konsum finali tal-enerġija fl-2021. Il-Belġju ser ikollu bżonn iżid b'mod sinifikanti l-mira tal-enerġija rinnovabbli tiegħu sal-2030, li bħalissa hija ta' 17,5 % u li hija meqjusa bħala mhux ambizzjuża fil-valutazzjoni tal-Kummissjoni tal-2020, biex jirrifletti l-objettivi aktar ambizzjużi tal-Unjoni. Sabiex jintlaħaq it-tnaqqis ippjanat tal-enerġija nukleari u ż-żieda mbassra fid-domanda għall-elettriku, jeħtieġ li jiżdiedu b'mod sinifikanti l-effiċjenza fl-enerġija u s-sehem tal-elettriku minn sorsi rinnovabbli. Madankollu, l-iżvilupp ta' proġetti eoliċi fuq l-art u l-espansjoni relatata tal-grilja tal-elettriku għadhom imxekkla serjament minn aċċettazzjoni pubblika baxxa u minn dewmien twil relatat ma' proċeduri ta' permessi, b'mod partikolari minħabba proċeduri ta' appell ripetittivi u twal. Jistgħu jittieħdu passi ulterjuri biex jitħaffef l-iskjerament tal-enerġija eolika fuq l-art u r-rinfurzar relatat tal-grilja. Il-ġestjoni tat-territorju u rieżami tar-regoli tad-distanza minima tat-turbini eoliċi mill-ajruporti, ir-radars u ż-żoni militari jistgħu jilliberaw aktar spazju għall-enerġija eolika. Barra minn hekk, l-għoti ta' permessi jista' jsir aktar faċli billi l-proġetti tal-infrastruttura eolika u tal-grilja jingħataw l-istatus ta' interess pubbliku prevalenti u jitħaffef l-ipproċessar tal-appelli. Il-parteċipazzjoni tal-muniċipalitajiet u ċ-ċittadini fi proġetti ta' ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli tista' żżid l-aċċettabbiltà lokali.

L-espansjoni tal-enerġija solari fuq il-bjut (kemm installazzjonijiet fuq skala żgħira kif ukoll fuq skala kbira) tista' tiġi stimulata aktar billi jiġu adottati riformi li jipprevedu rekwiżiti vinkolanti għal bini pubbliku u kummerċjali kbir, inċentivi għas-sidien, u oqfsa legali li jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tal-enerġija. Barra minn hekk, jistgħu jiġu promossi l-awtokonsum u l-flessibbiltà min-naħa tad-domanda. L-iżvilupp proattiv ta' pjanijiet ta' investiment fin-network tal-elettriku aktar integrati u konsistenti fuq għaxar snin jista' jevita dewmien fil-konnessjoni ta' proġetti ġodda tal-enerġija eolika (u sorsi rinnovabbli oħra) kif ukoll utenti finali (pompi tas-sħana, punti tal-iċċarġjar għall-karozzi elettriċi), u jenħtieġ li jantiċipa ż-żieda mistennija fil-konsum tal-elettriku industrijali.

| (36) | Aktar riformi ta' politika u investimenti addizzjonali biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra fis-setturi tal-enerġija, tal-industrija, tal-bini u tat-trasport jgħinu biex titnaqqas id-dipendenza għolja b'mod globali tal-Belġju fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. It-titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija jista' jiġi inċentivat billi jittejbu l-ftehimiet volontarji, jiġu introdotti pjanijiet ta' ffrankar tal-enerġija u ta' dekarbonizzazzjoni għall-akbar utenti tal-fjuwils fossili, jiġu stimulati l-elettrifikazzjoni u l-użu ta' pompi tas-sħana industrijali u jiġu integrati aktar il-metodi ta' produzzjoni ċirkolari. Il-Belġju qed jirriskja li ma jilħaqx il-miri tiegħu għar-rinnovazzjoni u l-effiċjenza fl-enerġija għall-2030. L-isfida tat-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwils fossili fil-bini għadha konsiderevoli. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-investiment attwali fir-rinnovazzjonijiet tal-enerġija jkomplu jiżdiedu u jiġu kkomplementati b'riformi ta' politika bħal projbizzjoni fuq il-fjuwils fossili f'binjiet ġodda, rinnovazzjonijiet obbligatorji effiċjenti fl-enerġija, l-eliminazzjoni gradwali tat-tisħin ibbażat fuq il-fjuwils fossili u ċ-ċaqliq ta' inċentivi lejn soluzzjonijiet ta' tisħin b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju bħall-pompi tas-sħana u n-networks tas-sħana fornuti b'enerġija rkuprata u rinnovabbli. Jenħtieġ li dan ikun akkumpanjat mill-adattament tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-ħiliet tekniċi ekoloġiċi emerġenti rilevanti u l-iżgurar ta' biżżejjed speċjalisti tekniċi suffiċjenti u b'ħiliet xierqa u ħaddiema tal-kostruzzjoni. Fit-trasport, is-sehem għoli tal-użu tal-karozzi privati jirrappreżenta parti kbira mill-konsum taż-żejt fil-Belġju. Il-promozzjoni ta' "mobilità mhux motorizzata" (pereżempju, iċ-ċikliżmu u l-mobilità kondiviża) u l-użu tat-trasport pubbliku jgħinu biex jitnaqqas l-użu ta' karozzi privati, flimkien mal-kostijiet tal-konġestjoni tat-toroq. Fl-2022, iċ-ċikliżmu żdied bħala metodu ta' vjaġġar lejn ix-xogħol u lura, b'mod partikolari fi Flanders u fi Brussell, bis-saħħa ta' investimenti kontinwi fl-infrastruttura taċ-ċikliżmu, inizjattivi ta' promozzjoni u inċentivi mmirati. Madankollu, għad hemm lok biex din il-forma ta' mobilità mhux motorizzata tiġi mħeġġa aktar permezz ta' investimenti fl-infrastruttura taċ-ċikliżmu u fis-sikurezza fit-toroq għaċ-ċiklisti. L-użu tat-trasport pubbliku għadu ma rkuprax kompletament wara l-kriżi tal-COVID-19 u jista' jiġi promoss aktar permezz ta' titjib fis-servizzi suburbani u interurbani, investimenti fit-tiġdid tal-flotta u żieda fil-frekwenza tas-servizzi. |
| --- | --- |

(36)

Aktar riformi ta' politika u investimenti addizzjonali biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra fis-setturi tal-enerġija, tal-industrija, tal-bini u tat-trasport jgħinu biex titnaqqas id-dipendenza għolja b'mod globali tal-Belġju fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. It-titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-industrija jista' jiġi inċentivat billi jittejbu l-ftehimiet volontarji, jiġu introdotti pjanijiet ta' ffrankar tal-enerġija u ta' dekarbonizzazzjoni għall-akbar utenti tal-fjuwils fossili, jiġu stimulati l-elettrifikazzjoni u l-użu ta' pompi tas-sħana industrijali u jiġu integrati aktar il-metodi ta' produzzjoni ċirkolari. Il-Belġju qed jirriskja li ma jilħaqx il-miri tiegħu għar-rinnovazzjoni u l-effiċjenza fl-enerġija għall-2030. L-isfida tat-tnaqqis tal-konsum tal-fjuwils fossili fil-bini għadha konsiderevoli. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-investiment attwali fir-rinnovazzjonijiet tal-enerġija jkomplu jiżdiedu u jiġu kkomplementati b'riformi ta' politika bħal projbizzjoni fuq il-fjuwils fossili f'binjiet ġodda, rinnovazzjonijiet obbligatorji effiċjenti fl-enerġija, l-eliminazzjoni gradwali tat-tisħin ibbażat fuq il-fjuwils fossili u ċ-ċaqliq ta' inċentivi lejn soluzzjonijiet ta' tisħin b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju bħall-pompi tas-sħana u n-networks tas-sħana fornuti b'enerġija rkuprata u rinnovabbli. Jenħtieġ li dan ikun akkumpanjat mill-adattament tal-edukazzjoni u t-taħriġ għall-ħiliet tekniċi ekoloġiċi emerġenti rilevanti u l-iżgurar ta' biżżejjed speċjalisti tekniċi suffiċjenti u b'ħiliet xierqa u ħaddiema tal-kostruzzjoni. Fit-trasport, is-sehem għoli tal-użu tal-karozzi privati jirrappreżenta parti kbira mill-konsum taż-żejt fil-Belġju. Il-promozzjoni ta' "mobilità mhux motorizzata" (pereżempju, iċ-ċikliżmu u l-mobilità kondiviża) u l-użu tat-trasport pubbliku jgħinu biex jitnaqqas l-użu ta' karozzi privati, flimkien mal-kostijiet tal-konġestjoni tat-toroq. Fl-2022, iċ-ċikliżmu żdied bħala metodu ta' vjaġġar lejn ix-xogħol u lura, b'mod partikolari fi Flanders u fi Brussell, bis-saħħa ta' investimenti kontinwi fl-infrastruttura taċ-ċikliżmu, inizjattivi ta' promozzjoni u inċentivi mmirati. Madankollu, għad hemm lok biex din il-forma ta' mobilità mhux motorizzata tiġi mħeġġa aktar permezz ta' investimenti fl-infrastruttura taċ-ċikliżmu u fis-sikurezza fit-toroq għaċ-ċiklisti. L-użu tat-trasport pubbliku għadu ma rkuprax kompletament wara l-kriżi tal-COVID-19 u jista' jiġi promoss aktar permezz ta' titjib fis-servizzi suburbani u interurbani, investimenti fit-tiġdid tal-flotta u żieda fil-frekwenza tas-servizzi.

| (37) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, il-varar u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal diversi okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż funzjonijiet tal-inġinerija ċivili u operaturi tal-impjanti tal-enerġija. |
| --- | --- |

(37)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, il-varar u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal diversi okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż funzjonijiet tal-inġinerija ċivili u operaturi tal-impjanti tal-enerġija.

| (38) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (19) hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (19) hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (39) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ wiesa' għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku għoli u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jagħmlu monitoraġġ tar-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu biex jikkompletaw l-unjoni bankarja. Għall-Belġju, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni stipulati fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ wiesa' għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku għoli u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jagħmlu monitoraġġ tar-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu biex jikkompletaw l-unjoni bankarja. Għall-Belġju, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni stipulati fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Belġju jieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Jiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi jillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 2 % (20).

Jippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex irawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, ikompli jsegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Isaħħaħ l-isforzi tiegħu biex ittejjeb l-effiċjenza tal-kura fit-tul. Isegwi r-riforma tas-sistemi tat-tassazzjoni u tal-benefiċċji biex jitnaqqsu d-diżinċentivi għax-xogħol billi jċaqlaq il-piż tat-taxxa minn fuq ix-xogħol u billi jissimplifika s-sistema tat-taxxa u tal-benefiċċji. Jirrieżamina n-nefqiet tat-taxxa sabiex inaqqas l-impatt ekonomiku, soċjali u ambjentali tagħhom li jagħmel ħsara.

2.

Jiżgura governanza effettiva sabiex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. Jiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tiegħu b'mod rapidu. Ikompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Jindirizza n-nuqqas ta' ħaddiema u n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet, b'mod partikolari billi jsaħħaħ il-politiki ta' attivazzjoni (inkluż gwida) sabiex il-gruppi żvantaġġati jiġu integrati fis-suq tax-xogħol. Itejjeb il-prestazzjoni u l-ekwità tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ u jkompli r-riformi biex isaħħaħ il-professjoni tat-tagħlim.

4.

Inaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi jżid it-titjib fl-effiċjenza enerġetika u t-tnaqqis fl-użu tal-fjuwils fossili fil-bini, billi jistimula aktar id-dekarbonizzazzjoni tal-industrija u billi jippromwovi l-użu u l-provvista tat-trasport pubbliku u l-mobilità mhux motorizzata. Jaċċellera l-użu tal-enerġiji rinnovabbli u l-infrastruttura tal-grilja relatata billi jissimplifika aktar il-proċeduri għall-għoti ta' permessi inkluż billi jnaqqas it-tul tal-proċeduri ta' appell, u billi jadotta oqfsa legali biex ikompli jagħti spinta lill-investimenti fl-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli u jiffaċilita l-kondiviżjoni tal-enerġija. Iżid l-isforzi ta' politika mmirati lejn il-forniment u l-akkwist ta' ħiliet u kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10161/21 INIT; ST 10161/21 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà 2021 tal-Belġju (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 1).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonali), bl-esklużjoni ta' miżuri ta' emerġenza temporanji relatati mal-kriżi tal-COVID-19 imma bl-inklużjoni tan-nefqa ffinanzjata minn appoġġ mhux ripagabbli (għotjiet) mill-Faċilità u fondi oħrajn tal-Unjoni, relattivi mat-tkabbir potenzjali fit-terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli tal-Istatistika Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni newtrali ta' 0 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Belġju u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Belġju għall-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 1).

11

(12)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Belġju huwa stmat għal 5,4 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.1 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 ukoll jirrikjedi aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fuq livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Kummissjoni Ewropea, Rapport tal-2021 dwar it-Tixjiħ. L-infiq fit-tul tal-Belġju fuq il-kura huwa pprojettat li jilħaq is-6 % tal-PDG fix-xenarju ta' konverġenza tal-kostijiet u fix-xenarju ta' konverġenza tal-kost u tal-kopertura.

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu ta' tnaqqis tad-domanda għal miżuri ta' tnaqqis fid-domanda għall-gass u t-tisħiħ tar-rappurtar u l-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

18

(19)  Skont l-Artikoli 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

19

(20)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

20

---

RAKKOMANDAZZJONIJIET

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/13 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/13

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Bulgarija

(2023/C 312/02)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex tagħmel l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru skont il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex tippromwovi t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex tagħmel l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru skont il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Bulgarija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Bulgarija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni wieqfa b'mod sod mal-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll id-ditti fuq terminu qasir, u fuq kif jinżammu l-isforzi biex issir it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni wieqfa b'mod sod mal-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll id-ditti fuq terminu qasir, u fuq kif jinżammu l-isforzi biex issir it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni intitolata "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa li jagħti spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida għal newtralità klimatika. Dan jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu wkoll l-għan li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titlu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma għal qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni intitolata "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa li jagħti spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida għal newtralità klimatika. Dan jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu wkoll l-għan li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titlu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma għal qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (ir-"Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jelimina malajr id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u investiment ser jgħinu wkoll biex jagħtu spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (ir-"Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jelimina malajr id-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u investiment ser jgħinu wkoll biex jagħtu spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stieden lill-Istati Membri jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis tad-dejn plawżibbli u kontinwu, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti, fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw tali miżuri aħjar lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni stqarret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stieden lill-Istati Membri jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur referenzjarju tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis tad-dejn plawżibbli u kontinwu, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti, fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw tali miżuri aħjar lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni stqarret li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn konċentrazzjoni akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li tiġi konkluża l-ħidma leġiżlattiva fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn konċentrazzjoni akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li tiġi konkluża l-ħidma leġiżlattiva fl-2023.

| (9) | Fil-15 ta' Ottubru 2021, il-Bulgarija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni li jinsabu fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta' Mejju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Bulgarija (6). Il-ħruġ tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni tal-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr li l-Bulgarija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fil-15 ta' Ottubru 2021, il-Bulgarija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni li jinsabu fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta' Mejju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Bulgarija (6). Il-ħruġ tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni tal-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr li l-Bulgarija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fil-5 ta' Mejju 2023, il-Bulgarija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Bulgarija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fil-5 ta' Mejju 2023, il-Bulgarija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Bulgarija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2023 għall-Bulgarija. Huwa vvaluta l-progress tal-Bulgarija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija. Fuq il-bażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Ivvaluta wkoll il-progress tal-Bulgarija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2023 għall-Bulgarija. Huwa vvaluta l-progress tal-Bulgarija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija. Fuq il-bażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Ivvaluta wkoll il-progress tal-Bulgarija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Bulgarija naqas minn 3,9 % tal-PDG fl-2021 għal 2,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 23,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 22,9 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dan ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Bulgarija, peress li d-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex sodisfatt. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni mbagħad iddikjarat li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Bulgarija tqisu dan fid-diskussjoni u l-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Bulgarija naqas minn 3,9 % tal-PDG fl-2021 għal 2,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 23,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 22,9 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dan ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Bulgarija, peress li d-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex sodisfatt. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni mbagħad iddikjarat li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Bulgarija tqisu dan fid-diskussjoni u l-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu rati mnaqqsa ta' taxxa fuq il-valur miżjud għat-tisħin u l-gass u dazju tas-sisa aktar baxx fuq l-elettriku u l-gass naturali u likwidu, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji lil konsumaturi mhux domestiċi u operaturi ta' distribuzzjoni tas-sistema tal-elettriku għall-konsum tal-elettriku, lill-unitajiet domestiċi għall-konsum tal-gass naturali kif ukoll lil kumpaniji tat-tisħin distrettwali. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta temporanja fuq l-impriżi tal-Istat fis-settur tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju li joffri protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza marbuta mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,0 % tal-PDG fl-2022, minn 3,7 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu rati mnaqqsa ta' taxxa fuq il-valur miżjud għat-tisħin u l-gass u dazju tas-sisa aktar baxx fuq l-elettriku u l-gass naturali u likwidu, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji lil konsumaturi mhux domestiċi u operaturi ta' distribuzzjoni tas-sistema tal-elettriku għall-konsum tal-elettriku, lill-unitajiet domestiċi għall-konsum tal-gass naturali kif ukoll lil kumpaniji tat-tisħin distrettwali. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta temporanja fuq l-impriżi tal-Istat fis-settur tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju li joffri protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza marbuta mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,0 % tal-PDG fl-2022, minn 3,7 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Bulgarija (7) ssegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Bulgarija żżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Bulgarija (7) ssegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Bulgarija żżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet favorevoli, fil-livell ta' – 1,2 % tal-PDG kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Bulgarija kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħrajn tal-Unjoni. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,8 % tal-PDG fl-2022 (0,9 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.5 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, il-Bulgarija ppreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.8 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja inkludiet l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju addizzjonali ta' 0,9 % tal-PDG) kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għaldaqstant, il-Bulgarija żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet favorevoli, fil-livell ta' – 1,2 % tal-PDG kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Bulgarija kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħrajn tal-Unjoni. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,8 % tal-PDG fl-2022 (0,9 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.5 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, il-Bulgarija ppreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.8 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja inkludiet l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju addizzjonali ta' 0,9 % tal-PDG) kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għaldaqstant, il-Bulgarija żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,8 % fl-2023 u bi 3,3 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,5 % fl-2023 u 2,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba suppożizzjoni aktar negattiva dwar l-evoluzzjoni tal-inventarji fit-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni u minkejja l-projezzjoni aktar favorevoli tagħha fuq l-esportazzjonijiet u l-importazzjonijiet fl-2023. Għall-2024, it-tkabbir tal-PDG reali aktar baxx fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa prinċipalment dovut għal differenzi negattivi kbar fil-kontribuzzjonijiet tal-konsum privat, l-investiment, u l-esportazzjonijiet. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,8 % fl-2023 u bi 3,3 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,5 % fl-2023 u 2,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba suppożizzjoni aktar negattiva dwar l-evoluzzjoni tal-inventarji fit-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni u minkejja l-projezzjoni aktar favorevoli tagħha fuq l-esportazzjonijiet u l-importazzjonijiet fl-2023. Għall-2024, it-tkabbir tal-PDG reali aktar baxx fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa prinċipalment dovut għal differenzi negattivi kbar fil-kontribuzzjonijiet tal-konsum privat, l-investiment, u l-esportazzjonijiet.

| (17) | Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 6,1 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, iż-żieda fid-defiċit fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri adottati biex jiżdiedu l-pensjonijiet u l-pagi, l-impatt tal-indiċjar tal-pensjonijiet għall-inflazzjoni u l-paga medja, nefqa ogħla fuq il-politika soċjali, tas-saħħa u tal-edukazzjoni u nfiq nazzjonali ogħla fuq l-investiment pubbliku. Il-Programm ma jinkludi l-ebda bidla fil-politika jew miżuri ta' konsolidazzjoni oħra, billi l-baġit tal-2023 li jista' jinkludi tali miżuri ta' politika fiskali ma ġiex adottat saż-żmien tal-preżentazzjoni tal-Programm ta' Konverġenza. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 22,9 % fi tmiem l-2022 għal 26,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba investiment pubbliku mistenni aktar baxx u dħul ogħla kemm mit-taxxi kif ukoll mill-Unjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 25 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit projettat aktar baxx u suppożizzjonijiet differenti dwar l-implimentazzjoni tal-Faċilità u pagamenti minnha. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 6,1 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, iż-żieda fid-defiċit fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri adottati biex jiżdiedu l-pensjonijiet u l-pagi, l-impatt tal-indiċjar tal-pensjonijiet għall-inflazzjoni u l-paga medja, nefqa ogħla fuq il-politika soċjali, tas-saħħa u tal-edukazzjoni u nfiq nazzjonali ogħla fuq l-investiment pubbliku. Il-Programm ma jinkludi l-ebda bidla fil-politika jew miżuri ta' konsolidazzjoni oħra, billi l-baġit tal-2023 li jista' jinkludi tali miżuri ta' politika fiskali ma ġiex adottat saż-żmien tal-preżentazzjoni tal-Programm ta' Konverġenza. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 22,9 % fi tmiem l-2022 għal 26,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba investiment pubbliku mistenni aktar baxx u dħul ogħla kemm mit-taxxi kif ukoll mill-Unjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 25 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit projettat aktar baxx u suppożizzjonijiet differenti dwar l-implimentazzjoni tal-Faċilità u pagamenti minnha.

| (18) | Il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari s-sussidji lill-konsumaturi mhux domestiċi. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni solidali skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (10). Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. Fl-aħħar nett, il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mill-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,0 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari s-sussidji lill-konsumaturi mhux domestiċi. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni solidali skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (10). Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. Fl-aħħar nett, il-bilanċ ġenerali tal-gvern fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mill-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,0 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022 (12), il-Kunsill irrakkomanda li l-Bulgarija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (13), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Bulgarija tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Il-Bulgarija ġiet irrakkomandata wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022 (12), il-Kunsill irrakkomanda li l-Bulgarija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (13), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Bulgarija tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Il-Bulgarija ġiet irrakkomandata wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 3,1 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta' 1,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhix dovuta għal appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-Bulgarija hija pprojettata li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. In-nefqa ffinanzjata mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,9 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (14). |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 3,1 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansjonarju ta' 1,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhix dovuta għal appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-Bulgarija hija pprojettata li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. In-nefqa ffinanzjata mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,9 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (14).

| (21) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 4,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment dħul ogħla mill-Unjoni u t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 30,7 % fi tmiem l-2024. Fuq il-bażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa fil-parti l-kbira konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 28,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 4,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment dħul ogħla mill-Unjoni u t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 30,7 % fi tmiem l-2024. Fuq il-bażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa fil-parti l-kbira konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 28,1 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' ħafna mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija sal-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel maż-0,8 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' ħafna mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija sal-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel maż-0,8 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju, b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG tat-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li fadal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023) jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu dan u billi jibdew mill-inqas miżuri mmirati, u jenħtieġ li l-iffrankar relatat jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2023 mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju, b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG tat-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li fadal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023) jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu dan u billi jibdew mill-inqas miżuri mmirati, u jenħtieġ li l-iffrankar relatat jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2023 mhuwiex konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fuq livell nazzjonali tikber għal 5,4 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li huwa prinċipalment dovut għall-impatt annwalizzat taż-żidiet fil-pensjonijiet u ż-żidiet ippjanati f'xi pagi tas-settur pubbliku li aktar milli jikkumpensaw għall-impatt pożittiv tat-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fuq livell nazzjonali tikber għal 5,4 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li huwa prinċipalment dovut għall-impatt annwalizzat taż-żidiet fil-pensjonijiet u ż-żidiet ippjanati f'xi pagi tas-settur pubbliku li aktar milli jikkumpensaw għall-impatt pożittiv tat-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija.

| (25) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 4 % tal-PDG fl-2023 għal 4,6 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 4 % tal-PDG fl-2023 għal 4,6 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità.

| (26) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 4,9 % tal-PDG fl-2025, u għal 5 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit ġeneral tal-gvern mhuwiex ippjanat li jerġa' lura għal inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 30,7 % fi tmiem l-2024 għal 37,1 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 4,9 % tal-PDG fl-2025, u għal 5 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit ġeneral tal-gvern mhuwiex ippjanat li jerġa' lura għal inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 30,7 % fi tmiem l-2024 għal 37,1 % sa tmiem l-2026.

| (27) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V ta' dan ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija tinsab għaddejja, għalkemm b'riskju akbar ta' dewmien. Il-Bulgarija ppreżentat talba għal pagament waħda, li tikkorrispondi għal 22 stadju importanti u mira fil-pjan u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 1.37 biljun. Livell għoli ta' instabbiltà governattiva wassal għal dewmien fir-riformi leġiżlattivi ewlenin, bħal dawk dwar l-akkwist pubbliku, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u r-responsabbiltà tal-prosekutur ġenerali. In-nuqqas ta' stabbiltà politika u kapaċità amministrattiva ssarraf ukoll fi tnaqqis fir-ritmu tal-ħidma ta' implimentazzjoni fuq diversi investimenti importanti fl-enerġija u t-trasport u d-dubji dwar aspetti ewlenin tal-pjan, jiġifieri dwar id-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija. It-tieni talba għall-pagament ittardjat u issa hija ppjanata għal Settembru 2023. Madankollu, hemm riskju sinifikanti li fiż-żmien tal-preżentazzjoni ma jintlaħqux diversi stadji importanti u miri relatati ma' riformi ewlenin. Il-ħidma fuq l-addendum tal-pjan u l-kapitolu REPowerEU għadha għaddejja. L-iskeda ta' żmien għall-finalizzazzjoni ta' dik il-ħidma għadha mhix ċara minħabba s-sitwazzjoni politika. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Bulgarija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn min dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(27)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V ta' dan ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija tinsab għaddejja, għalkemm b'riskju akbar ta' dewmien. Il-Bulgarija ppreżentat talba għal pagament waħda, li tikkorrispondi għal 22 stadju importanti u mira fil-pjan u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 1.37 biljun. Livell għoli ta' instabbiltà governattiva wassal għal dewmien fir-riformi leġiżlattivi ewlenin, bħal dawk dwar l-akkwist pubbliku, il-ġlieda kontra l-korruzzjoni, u r-responsabbiltà tal-prosekutur ġenerali. In-nuqqas ta' stabbiltà politika u kapaċità amministrattiva ssarraf ukoll fi tnaqqis fir-ritmu tal-ħidma ta' implimentazzjoni fuq diversi investimenti importanti fl-enerġija u t-trasport u d-dubji dwar aspetti ewlenin tal-pjan, jiġifieri dwar id-dekarbonizzazzjoni tas-settur tal-enerġija. It-tieni talba għall-pagament ittardjat u issa hija ppjanata għal Settembru 2023. Madankollu, hemm riskju sinifikanti li fiż-żmien tal-preżentazzjoni ma jintlaħqux diversi stadji importanti u miri relatati ma' riformi ewlenin. Il-ħidma fuq l-addendum tal-pjan u l-kapitolu REPowerEU għadha għaddejja. L-iskeda ta' żmien għall-finalizzazzjoni ta' dik il-ħidma għadha mhix ċara minħabba s-sitwazzjoni politika. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Bulgarija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn min dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (28) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Bulgarija fl-2022 minbarra l-prijorità tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Pjanijiet Territorjali għal Tranżizzjoni Ġusta, li huma kruċjali biex jittaffa l-impatt tat-tranżizzjoni tar-reġjuni tal-faħam. It-tkomplija tal-adozzjoni tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni kif ukoll l-implimentazzjoni rapida tagħhom b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Bulgarija. |
| --- | --- |

(28)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Bulgarija fl-2022 minbarra l-prijorità tal-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta u l-Pjanijiet Territorjali għal Tranżizzjoni Ġusta, li huma kruċjali biex jittaffa l-impatt tat-tranżizzjoni tar-reġjuni tal-faħam. It-tkomplija tal-adozzjoni tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni kif ukoll l-implimentazzjoni rapida tagħhom b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Bulgarija.

| (29) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Bulgarija qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u l-produzzjoni tal-enerġija. |
| --- | --- |

(29)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Bulgarija qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u l-produzzjoni tal-enerġija.

| (30) | Il-Bulgarija għad għandha l-aktar ekonomija intensiva fil-karbonju fl-Unjoni, b'intensità tal-gassijiet serra aktar minn erba' darbiet ogħla mill-medja tal-Unjoni. Is-sehem tal-2021 ta' fjuwils fossili fit-taħlita tal-enerġija tal-Bulgarija kien ta' 63 %, bil-faħam jirrappreżenta 26 %, l-enerġija nukleari 22 % u l-enerġija rinnovabbli 15 % (inqas mill-medja tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni ta' 18 %). Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija jinkludi riforma tal-qafas strateġiku għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija, b'mod partikolari tas-settur tal-enerġija. Dan jinkludi t-tħejjija ta' xenarji u rakkomandazzjonijiet mill-Kummissjoni għat-Tranżizzjoni tal-Enerġija u l-adozzjoni sussegwenti ta' pjan direzzjonali lejn in-newtralità klimatika mill-Assemblea Nazzjonali, b'data finali għat-tneħħija gradwali tal-faħam/linjite, sa mhux aktar tard mill-2038. Għalkemm il-Kummissjoni għat-Tranżizzjoni tal-Enerġija ġiet stabbilita fl-2022, ir-rapport ta' rakkomandazzjoni tagħha ġie pospost. Barra minn hekk, l-Assemblea Nazzjonali adottat riżoluzzjoni f'Jannar 2023 li tobbliga lill-gvern jinnegozja mill-ġdid l-impenji ta' dekarbonizzazzjoni tal-Bulgarija, inkluż investiment fil-ħżin tal-elettriku, skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(30)

Il-Bulgarija għad għandha l-aktar ekonomija intensiva fil-karbonju fl-Unjoni, b'intensità tal-gassijiet serra aktar minn erba' darbiet ogħla mill-medja tal-Unjoni. Is-sehem tal-2021 ta' fjuwils fossili fit-taħlita tal-enerġija tal-Bulgarija kien ta' 63 %, bil-faħam jirrappreżenta 26 %, l-enerġija nukleari 22 % u l-enerġija rinnovabbli 15 % (inqas mill-medja tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni ta' 18 %). Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija jinkludi riforma tal-qafas strateġiku għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija, b'mod partikolari tas-settur tal-enerġija. Dan jinkludi t-tħejjija ta' xenarji u rakkomandazzjonijiet mill-Kummissjoni għat-Tranżizzjoni tal-Enerġija u l-adozzjoni sussegwenti ta' pjan direzzjonali lejn in-newtralità klimatika mill-Assemblea Nazzjonali, b'data finali għat-tneħħija gradwali tal-faħam/linjite, sa mhux aktar tard mill-2038. Għalkemm il-Kummissjoni għat-Tranżizzjoni tal-Enerġija ġiet stabbilita fl-2022, ir-rapport ta' rakkomandazzjoni tagħha ġie pospost. Barra minn hekk, l-Assemblea Nazzjonali adottat riżoluzzjoni f'Jannar 2023 li tobbliga lill-gvern jinnegozja mill-ġdid l-impenji ta' dekarbonizzazzjoni tal-Bulgarija, inkluż investiment fil-ħżin tal-elettriku, skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (31) | Il-Bulgarija wriet livell għoli ta' sigurtà tal-provvista tal-gass fid-dawl ta' ċirkustanzi diffiċli, b'mod partikolari l-qtugħ tal-provvisti tal-gass tagħha mir-Russja ftit wara l-invażjoni tal-Ukrajna. Il-Bulgarija setgħet tiżgura kuntratti ta' terminu qasir għall-konsenji tal-gass naturali likwifikat (LNG) mill-Greċja. L-interkonnettur tal-gass bejn il-Greċja u l-Bulgarija (IGB) beda jopera f'Ottubru 2022. Dan ippermetta li l-Bulgarija tirċievi l-volumi sħaħ ta' provvisti kkuntrattati mill-Ażerbajġan (1 bcm fis-sena, li jkopru madwar 30 % tal-konsum domestiku). Is-sehem tal-gass fit-taħlita tal-enerġija kien ta' 14 %, inqas mill-medja tal-Unjoni ta' 23 %. L-industrija għadha l-akbar konsumatur tal-gass, b'sehem ta' 42 %, inkluż l-użi mhux għall-enerġija. Is-sistemi ta' tisħin distrettwali fl-ibliet il-kbar ta' Sofija u Plovdiv jiddependu fuq il-gass naturali, li jammonta għal madwar terz tal-konsum totali tal-gass naturali tal-Bulgarija. Il-konsum tal-gass naturali fil-Bulgarija naqas bi 22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li huwa aktar mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Bulgarija hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18). |
| --- | --- |

(31)

Il-Bulgarija wriet livell għoli ta' sigurtà tal-provvista tal-gass fid-dawl ta' ċirkustanzi diffiċli, b'mod partikolari l-qtugħ tal-provvisti tal-gass tagħha mir-Russja ftit wara l-invażjoni tal-Ukrajna. Il-Bulgarija setgħet tiżgura kuntratti ta' terminu qasir għall-konsenji tal-gass naturali likwifikat (LNG) mill-Greċja. L-interkonnettur tal-gass bejn il-Greċja u l-Bulgarija (IGB) beda jopera f'Ottubru 2022. Dan ippermetta li l-Bulgarija tirċievi l-volumi sħaħ ta' provvisti kkuntrattati mill-Ażerbajġan (1 bcm fis-sena, li jkopru madwar 30 % tal-konsum domestiku). Is-sehem tal-gass fit-taħlita tal-enerġija kien ta' 14 %, inqas mill-medja tal-Unjoni ta' 23 %. L-industrija għadha l-akbar konsumatur tal-gass, b'sehem ta' 42 %, inkluż l-użi mhux għall-enerġija. Is-sistemi ta' tisħin distrettwali fl-ibliet il-kbar ta' Sofija u Plovdiv jiddependu fuq il-gass naturali, li jammonta għal madwar terz tal-konsum totali tal-gass naturali tal-Bulgarija. Il-konsum tal-gass naturali fil-Bulgarija naqas bi 22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li huwa aktar mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Bulgarija hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18).

| (32) | Rigward l-enerġija rinnovabbli, il-Bulgarija għad trid tneħħi l-ostakli għall-installazzjoni ta' faċilitajiet tal-enerġija rinnovabbli u għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li huwa parti minn impenn skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. F'Jannar 2023, il-Kummissjoni ressqet lill-Bulgarija quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, f'konformità mal-Artikolu 260(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, talli naqset milli tittrasponi d-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) fil-liġi nazzjonali. Enfasi akbar fuq il-ħżin tal-enerġija tgħin biex jitħaffef l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fuq skala ta' grilja fil-Bulgarija. Barra minn hekk, it-titjib tal-ġestjoni tal-grilja biex issir aktar flessibbli jista' jiffaċilita l-integrazzjoni ta' installazzjonijiet addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Bulgarija tkompli tiżviluppa interkonnetturi tal-enerġija b'kapaċità suffiċjenti mal-pajjiżi ġirien. L-investiment fl-infrastruttura tal-fjuwils fossili irid ikun limitat għal dak li huwa strettament meħtieġ u jkun imfassal biex jibqa' validu fil-futur, biex jiġi evitat intrappolament f'teknoloġiji li mhumiex konsistenti mal-objettivi klimatiċi jew li jżidu l-kost tat-tranżizzjoni tal-enerġija. |
| --- | --- |

(32)

Rigward l-enerġija rinnovabbli, il-Bulgarija għad trid tneħħi l-ostakli għall-installazzjoni ta' faċilitajiet tal-enerġija rinnovabbli u għall-konnessjoni tagħhom mal-grilja, li huwa parti minn impenn skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. F'Jannar 2023, il-Kummissjoni ressqet lill-Bulgarija quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, f'konformità mal-Artikolu 260(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, talli naqset milli tittrasponi d-Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (19) fil-liġi nazzjonali. Enfasi akbar fuq il-ħżin tal-enerġija tgħin biex jitħaffef l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fuq skala ta' grilja fil-Bulgarija. Barra minn hekk, it-titjib tal-ġestjoni tal-grilja biex issir aktar flessibbli jista' jiffaċilita l-integrazzjoni ta' installazzjonijiet addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Bulgarija tkompli tiżviluppa interkonnetturi tal-enerġija b'kapaċità suffiċjenti mal-pajjiżi ġirien. L-investiment fl-infrastruttura tal-fjuwils fossili irid ikun limitat għal dak li huwa strettament meħtieġ u jkun imfassal biex jibqa' validu fil-futur, biex jiġi evitat intrappolament f'teknoloġiji li mhumiex konsistenti mal-objettivi klimatiċi jew li jżidu l-kost tat-tranżizzjoni tal-enerġija.

| (33) | Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija jinkludi aktar minn EUR 1 biljun ta' investimenti mmirati lejn it-titjib tal-effiċjenza enerġetika kemm fil-bini pubbliku kif ukoll f'dak privat, b'sejħiet li qed jitpoġġew fis-seħħ għat-twettiq ta' proġetti fil-post. L-istabbiliment tal-fond nazzjonali għad-dekarbonizzazzjoni, mistenni fl-2023, huwa kruċjali għall-kisba tal-istrateġija fit-tul tal-Bulgarija għar-rinnovazzjoni tal-istokk tal-bini, flimkien mal-attrazzjoni ta' aktar investimenti privati billi jiġi adattat l-approċċ għall-programmi ta' rinnovazzjoni. Jenħtieġ sforz addizzjonali biex il-faqar enerġetiku jiġi indirizzat strutturalment, b'mod partikolari permezz ta' skemi ddedikati u assistenza teknika u amministrattiva li jirriflettu l-ħtiġijiet tal-gruppi vulnerabbli. Biex il-Bulgarija tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %", ser tkun meħtieġa ambizzjoni akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u jiżdiedu l-miri tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(33)

Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Bulgarija jinkludi aktar minn EUR 1 biljun ta' investimenti mmirati lejn it-titjib tal-effiċjenza enerġetika kemm fil-bini pubbliku kif ukoll f'dak privat, b'sejħiet li qed jitpoġġew fis-seħħ għat-twettiq ta' proġetti fil-post. L-istabbiliment tal-fond nazzjonali għad-dekarbonizzazzjoni, mistenni fl-2023, huwa kruċjali għall-kisba tal-istrateġija fit-tul tal-Bulgarija għar-rinnovazzjoni tal-istokk tal-bini, flimkien mal-attrazzjoni ta' aktar investimenti privati billi jiġi adattat l-approċċ għall-programmi ta' rinnovazzjoni. Jenħtieġ sforz addizzjonali biex il-faqar enerġetiku jiġi indirizzat strutturalment, b'mod partikolari permezz ta' skemi ddedikati u assistenza teknika u amministrattiva li jirriflettu l-ħtiġijiet tal-gruppi vulnerabbli. Biex il-Bulgarija tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %", ser tkun meħtieġa ambizzjoni akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u jiżdiedu l-miri tal-enerġija rinnovabbli u tal-effiċjenza enerġetika.

| (34) | Bejn l-2005 u l-2021 l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport domestiku minbarra l-avjazzjoni żdiedu b'19,5 % fil-Bulgarija, filwaqt li naqsu b'medja ta' 7,5 % fl-Unjoni. Madwar kwart tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra tal-pajjiż huma pprovduti minn dan is-settur. L-użu ta' karozzi tal-passiġġieri b'emissjonijiet żero huwa baxx, l-istess bħalma hija d-densità tal-punti tal-iċċarġjar elettriku pubbliċi fil-Bulgarija. L-iżvilupp tas-sezzjoni Bulgara tan-Network Trans-Ewropew tat-Trasport qed jiffaċċa dewmien, speċjalment fir-rigward tal-infrastruttura ferrovjarja: dan ifixkel il-multimodalità u l-potenzjal li jittejbu l-effiċjenza u s-sostenibbiltà fit-trasport. It-tniġġis tal-arja jikkostitwixxi riskju sinifikanti għas-saħħa tal-popolazzjoni tal-Bulgarija. |
| --- | --- |

(34)

Bejn l-2005 u l-2021 l-emissjonijiet tal-gassijiet serra mit-trasport domestiku minbarra l-avjazzjoni żdiedu b'19,5 % fil-Bulgarija, filwaqt li naqsu b'medja ta' 7,5 % fl-Unjoni. Madwar kwart tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra tal-pajjiż huma pprovduti minn dan is-settur. L-użu ta' karozzi tal-passiġġieri b'emissjonijiet żero huwa baxx, l-istess bħalma hija d-densità tal-punti tal-iċċarġjar elettriku pubbliċi fil-Bulgarija. L-iżvilupp tas-sezzjoni Bulgara tan-Network Trans-Ewropew tat-Trasport qed jiffaċċa dewmien, speċjalment fir-rigward tal-infrastruttura ferrovjarja: dan ifixkel il-multimodalità u l-potenzjal li jittejbu l-effiċjenza u s-sostenibbiltà fit-trasport. It-tniġġis tal-arja jikkostitwixxi riskju sinifikanti għas-saħħa tal-popolazzjoni tal-Bulgarija.

| (35) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar milqutin mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fil-Bulgarija għal għadd ta' okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika (20). Il-Fond Soċjali Ewropew Plus alloka EUR 152 miljun għal miżuri li jippromwovu l-ħiliet u l-impjiegi ekoloġiċi għall-2021-2027. Il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta jipprovdi wkoll opportunità biex tiġi indirizzata d-dimensjoni soċjali tat-tranżizzjoni ekoloġika għat-tliet reġjuni eliġibbli fil-pajjiż. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar milqutin mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fil-Bulgarija għal għadd ta' okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika (20). Il-Fond Soċjali Ewropew Plus alloka EUR 152 miljun għal miżuri li jippromwovu l-ħiliet u l-impjiegi ekoloġiċi għall-2021-2027. Il-Fond għal Tranżizzjoni Ġusta jipprovdi wkoll opportunità biex tiġi indirizzata d-dimensjoni soċjali tat-tranżizzjoni ekoloġika għat-tliet reġjuni eliġibbli fil-pajjiż.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (21) hija riflessa fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3), |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (21) hija riflessa fir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3),

B'DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2023 u fl-2024 il-Bulgarija tieħu azzjoni biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 4,6 % (22).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv ta' għotjiet mill-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Tiżgura struttura ta' governanza effettiva u ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva sabiex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tiegħu b'mod rapidu. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u tħaffef it-tranżizzjoni tal-enerġija permezz ta' varar aktar mgħaġġel ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, filwaqt li tiżgura kapaċitajiet ta' ħżin biex tiżdied il-flessibbiltà tas-sistema tal-enerġija. Issaħħaħ l-infrastruttura tal-grilja u ttejjeb il-ġestjoni tagħha billi tissimplifika l-proċeduri ta' konnessjoni u tintroduċi elementi ta' grilji intelliġenti. Tkompli bl-isforzi biex tiżdied l-interkonnessjoni mal-pajjiżi ġirien. Taċċellera r-rinnovazzjoni tal-bini sabiex tinċentiva l-effiċjenza enerġetika u tindirizza l-faqar enerġetiku. Tippromwovi soluzzjonijiet ġodda li jibqgħu validi fil-futur fit-tisħin distrettwali u t-trasport urban sostenibbli, u taċċellera l-iżvilupp tal-infrastruttura ferrovjarja. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) 2021/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2021, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 8091/2022 INIT; ST 8091/2022 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2021 tal-Bulgarija (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 6).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni ta' miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' żero punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 tas-6 ta' Ottubru 2022 dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija (ĠU L 261I, 7.10.2022, p. 1).

10

(11)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

11

(12)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 tal-Bulgarija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2022 tal-Bulgarija (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 11).

12

(13)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (medja ta' għaxar snin) tal-Bulgarija, li jintuża għall-kejl tal-pożizzjoni fiskali, huwa stmat li jkun 12,9 % f'termini nominali.

13

(14)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.1 punt perċentwali tal-PDG.

14

(15)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

15

(16)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

18

(19)  Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 82).

19

(20)  Ir-Rapport tal-2022 dwar in-nuqqas ta' ħaddiema – Awtorità Ewropea tax-Xogħol.

20

(21)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

21

(22)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

22

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/22 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/22

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma taċ-Ċekja tal-2023 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza taċ-Ċekja għall-2023

(2023/C 312/03)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih hija identifikat liċ-Ċekja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih hija identifikat liċ-Ċekja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro, u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta' Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investimenti ffinanzjati fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta' Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investimenti ffinanzjati fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fl-1 ta' Ġunju 2021, iċ-Ċekja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-8 ta' Settembru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għaċ-Ċekja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li ċ-Ċekja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fl-1 ta' Ġunju 2021, iċ-Ċekja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-8 ta' Settembru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għaċ-Ċekja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li ċ-Ċekja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-13 ta' April 2023, iċ-Ċekja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u, fit-28 ta' April 2023, il-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali taċ-Ċekja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-13 ta' April 2023, iċ-Ċekja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u, fit-28 ta' April 2023, il-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali taċ-Ċekja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għaċ-Ċekja. Hija vvalutat il-progress taċ-Ċekja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni taċ-Ċekja tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress taċ-Ċekja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għaċ-Ċekja. Hija vvalutat il-progress taċ-Ċekja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni taċ-Ċekja tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress taċ-Ċekja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għaċ-Ċekja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li ċ-Ċekja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet huma relatati mal-kompetittività tal-prezzijiet u l-prezzijiet tad-djar, iżda aktarx ikunu limitati fil-futur hekk kif id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa mrażżan u l-inflazzjoni hija mistennija li tonqos b'rata aktar mgħaġġla mill-medja tal-Unjoni. L-ekonomija kienet affettwata b'mod qawwi mix-xokk tal-prezz tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla. Pożizzjoni fiskali laxka mill-pandemija tal-COVID-19 ikkontribwiet ukoll għall-aċċellerazzjoni tal-inflazzjoni. Filwaqt li l-pressjonijiet ġenerali fuq il-prezzijiet għadhom għoljin, il-kompetittività tal-prezzijiet hija pprojettata li tirkupra parzjalment fost it-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija, u m'hemm l-ebda sfida immedjata ta' sostenibbiltà esterna. L-inflazzjoni hija mistennija li tonqos b'rata aktar mgħaġġla mill-medja tal-Unjoni. Madankollu, jekk l-inflazzjoni tippersisti, dan jista' joħloq xi riskji għall-kompetittività taċ-Ċekja. Id-deterjorament reċenti tal-kont kurrenti jeħtieġ monitoraġġ ulterjuri mill-qrib. F'dawn l-aħħar snin, id-domanda għall-akkomodazzjoni żdiedet b'mod qawwi, xprunata minn rati tal-imgħax baxxi, tkabbir fl-introjtu għoli u miżuri makroprudenzjali laxki, u l-provvista tad-djar ma żammitx lura. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod aktar qawwi matul il-pandemija iżda bdew jimmoderaw f'nofs l-2022 fost rati tal-imgħax ogħla u kundizzjonijiet ta' self aktar stretti. Madankollu, ir-riskji ta' korrezzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar jidhru li huma baxxi, id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa kkontrollat, u s-settur bankarju huwa sod. Madankollu, rispons limitat kontinwu għall-provvista fuq terminu medju jkompli jgħolli l-prezzijiet. Huma meħtieġa sforzi kontinwi biex titrażżan l-inflazzjoni. It-tnaqqis rapidu tal-inflazzjoni jeħtieġ tnaqqis qawwi fit-tkabbir tad-domanda, li min-naħa tiegħu jista' jinkiseb permezz ta' politika monetarja u fiskali stretta biżżejjed. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għaċ-Ċekja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li ċ-Ċekja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet huma relatati mal-kompetittività tal-prezzijiet u l-prezzijiet tad-djar, iżda aktarx ikunu limitati fil-futur hekk kif id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa mrażżan u l-inflazzjoni hija mistennija li tonqos b'rata aktar mgħaġġla mill-medja tal-Unjoni. L-ekonomija kienet affettwata b'mod qawwi mix-xokk tal-prezz tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla. Pożizzjoni fiskali laxka mill-pandemija tal-COVID-19 ikkontribwiet ukoll għall-aċċellerazzjoni tal-inflazzjoni. Filwaqt li l-pressjonijiet ġenerali fuq il-prezzijiet għadhom għoljin, il-kompetittività tal-prezzijiet hija pprojettata li tirkupra parzjalment fost it-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija, u m'hemm l-ebda sfida immedjata ta' sostenibbiltà esterna. L-inflazzjoni hija mistennija li tonqos b'rata aktar mgħaġġla mill-medja tal-Unjoni. Madankollu, jekk l-inflazzjoni tippersisti, dan jista' joħloq xi riskji għall-kompetittività taċ-Ċekja. Id-deterjorament reċenti tal-kont kurrenti jeħtieġ monitoraġġ ulterjuri mill-qrib. F'dawn l-aħħar snin, id-domanda għall-akkomodazzjoni żdiedet b'mod qawwi, xprunata minn rati tal-imgħax baxxi, tkabbir fl-introjtu għoli u miżuri makroprudenzjali laxki, u l-provvista tad-djar ma żammitx lura. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod aktar qawwi matul il-pandemija iżda bdew jimmoderaw f'nofs l-2022 fost rati tal-imgħax ogħla u kundizzjonijiet ta' self aktar stretti. Madankollu, ir-riskji ta' korrezzjoni sinifikanti tal-prezzijiet tad-djar jidhru li huma baxxi, id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa kkontrollat, u s-settur bankarju huwa sod. Madankollu, rispons limitat kontinwu għall-provvista fuq terminu medju jkompli jgħolli l-prezzijiet. Huma meħtieġa sforzi kontinwi biex titrażżan l-inflazzjoni. It-tnaqqis rapidu tal-inflazzjoni jeħtieġ tnaqqis qawwi fit-tkabbir tad-domanda, li min-naħa tiegħu jista' jinkiseb permezz ta' politika monetarja u fiskali stretta biżżejjed.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż taċ-Ċekja naqas minn 5,1 % tal-PDG fl-2021 għal 3,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 42,0 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 44,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja taċ-Ċekja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li ċ-Ċekja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż taċ-Ċekja naqas minn 5,1 % tal-PDG fl-2021 għal 3,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 42,0 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 44,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja taċ-Ċekja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li ċ-Ċekja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazji tas-sisa għall-petrol u d-diżil, il-kanċellazzjoni tat-taxxa tat-triq għan-negozji u tnaqqis fis-soprataxxa fuq l-enerġija rinnovabbli mħallsa mill-utenti finali; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kontribuzzjoni ta' somma f'daqqa għall-kontijiet tal-enerġija (it-"tariffa tal-iffrankar"), l-appoġġ għall-industrija affettwata minn prezzijiet għoljin tal-enerġija u allowance ta' darba għat-tfal. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri fil-livell ta' 0,7 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,3 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazji tas-sisa għall-petrol u d-diżil, il-kanċellazzjoni tat-taxxa tat-triq għan-negozji u tnaqqis fis-soprataxxa fuq l-enerġija rinnovabbli mħallsa mill-utenti finali; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kontribuzzjoni ta' somma f'daqqa għall-kontijiet tal-enerġija (it-"tariffa tal-iffrankar"), l-appoġġ għall-industrija affettwata minn prezzijiet għoljin tal-enerġija u allowance ta' darba għat-tfal. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri fil-livell ta' 0,7 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,3 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 iċ-Ċekja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 iċ-Ċekja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' – 0,1 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, iċ-Ċekja kompliet tappoġġa l-irkupru inkluż b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett ta' miżuri ta' dħul ġodda) ipprovda kontribuzzjoni kontrazzjoni ta' 0,3 punt perċentwali għall-qagħda fiskali. Għalhekk iċ-Ċekja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. Iċ-Ċekja għalhekk ippreservat investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif rakkomandat mill-Kunsill. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' – 0,1 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, iċ-Ċekja kompliet tappoġġa l-irkupru inkluż b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett ta' miżuri ta' dħul ġodda) ipprovda kontribuzzjoni kontrazzjoni ta' 0,3 punt perċentwali għall-qagħda fiskali. Għalhekk iċ-Ċekja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. Iċ-Ċekja għalhekk ippreservat investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif rakkomandat mill-Kunsill.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,1 % fl-2023 u b'3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali simili ta' 0,2 % fl-2023 u 2,6 % fl-2024. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,1 % fl-2023 u b'3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali simili ta' 0,2 % fl-2023 u 2,6 % fl-2024.

| (18) | Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,5 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis marġinali fl-2023 jirrifletti prinċipalment nefqiet ogħla bħal sussidji relatati mal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, jew formazzjoni grossa ta' kapital fiss ogħla, li huma kkumpensati minn tkabbir aktar baxx f'partiti oħra ta' nefqa u dħul ogħla mill-fondi tal-Unjoni. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 44,1 % fi tmiem l-2022 għal 43,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,6 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 42,9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla previst tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,5 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis marġinali fl-2023 jirrifletti prinċipalment nefqiet ogħla bħal sussidji relatati mal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, jew formazzjoni grossa ta' kapital fiss ogħla, li huma kkumpensati minn tkabbir aktar baxx f'partiti oħra ta' nefqa u dħul ogħla mill-fondi tal-Unjoni. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 44,1 % fi tmiem l-2022 għal 43,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,6 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 42,9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla previst tal-PDG.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: tnaqqis fis-soprataxxa fuq l-enerġija rinnovabbli mħallsa mill-utenti finali u f'dazji tas-sisa fuq id-diżil) u miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass u appoġġ fis-settur tat-tisħin. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta li l-produtturi tal-elettriku jħallsu fuq dħul ogħla minn ċertu livell ta' prezz u taxxa fuq il-profitt mhux mistenni għall-kumpaniji attivi fil-produzzjoni u l-kummerċ tal-elettriku u l-gass, l-estrazzjoni fossili, il-fjuwils u l-petrokimiċi. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: tnaqqis fis-soprataxxa fuq l-enerġija rinnovabbli mħallsa mill-utenti finali u f'dazji tas-sisa fuq id-diżil) u miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass u appoġġ fis-settur tat-tisħin. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta li l-produtturi tal-elettriku jħallsu fuq dħul ogħla minn ċertu livell ta' prezz u taxxa fuq il-profitt mhux mistenni għall-kumpaniji attivi fil-produzzjoni u l-kummerċ tal-elettriku u l-gass, l-estrazzjoni fossili, il-fjuwils u l-petrokimiċi. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li ċ-Ċekja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li ċ-Ċekja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat li ċ-Ċekja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li ċ-Ċekja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li ċ-Ċekja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat li ċ-Ċekja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 1,4 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali fil-biċċa l-kbira newtrali fl-2022 (– 0,1 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost aktar baxx tal-offerta ta' protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,5 punt perċentwali (13). Għalhekk, iċ-Ċekja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija bħat-titjib fl-effiċjenza enerġetika fil-bini pubbliku jew l-investimenti fil-ferroviji jew fis-servizzi diġitali li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 1,4 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali fil-biċċa l-kbira newtrali fl-2022 (– 0,1 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost aktar baxx tal-offerta ta' protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,5 punt perċentwali (13). Għalhekk, iċ-Ċekja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija bħat-titjib fl-effiċjenza enerġetika fil-bini pubbliku jew l-investimenti fil-ferroviji jew fis-servizzi diġitali li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jirriżultaw f'sussidji aktar baxxi, u tkabbir aktar baxx fil-pagamenti soċjali meta mqabbel mat-tkabbir fil-PDG nominali. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 44,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,0 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 43,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jirriżultaw f'sussidji aktar baxxi, u tkabbir aktar baxx fil-pagamenti soċjali meta mqabbel mat-tkabbir fil-PDG nominali. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 44,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,0 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 43,1 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi li l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ser ikun ta' 0,0 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel mal-1,3 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi li l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ser ikun ta' 0,0 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel mal-1,3 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-6,0 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk tibqa' persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-6,0 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk tibqa' persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 3,0 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 3,0 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (26) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 4,9 % tal-PDG fl-2023 għal 4,4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, għajr il-Faċilità. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 4,9 % tal-PDG fl-2023 għal 4,4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, għajr il-Faċilità.

| (27) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 2,4 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,2 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt 3 % tal-PDG fl-2024. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 44,0 % fi tmiem l-2024 għal 45,0 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 2,4 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,2 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt 3 % tal-PDG fl-2024. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 44,0 % fi tmiem l-2024 għal 45,0 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Iċ-Ċekja qed tħabbat wiċċha ma' riskji għas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju u twil. Serje ta' miżuri fiskali b'impatt permanenti li ttieħdu f'dawn l-aħħar tliet snin, inkluż tnaqqis fil-bażi tat-taxxa fuq l-introjtu personali u diversi indiċjar tan-nefqiet tas-sigurtà soċjali ogħla mill-minimu statutorju, wasslu għal deterjorazzjoni tal-bilanċ strutturali. Hemm pressjoni addizzjonali fuq is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju sa twil minħabba żidiet fil-kost tat-tixjiħ. L-irduppjar previst tal-proporzjon tad-dipendenza fix-xjuħija (16) u limitu massimu tal-età tal-irtirar wara l-2030 huma mistennija li jwasslu għal żieda fin-nefqa fuq il-pensjonijiet minn 8,8 % tal-PDG fl-2030 għal 11,4 % sal-2050. Barra minn hekk, l-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul huwa pprojettat li jiżdied b'0,9 punt perċentwali u 1,7 punti perċentwali tal-PDG rispettivament sal-2070 minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ. Miżuri possibbli biex tiġi indirizzata s-sostenibbiltà fiskali fit-tul jinkludu l-aġġustament tal-età tal-irtirar f'konformità maż-żieda fl-istennija tal-għomor, l-għoti ta' inċentivi biex jiżdiedu r-rati ta' parteċipazzjoni ta' persuni akbar fl-età, il-limitazzjoni tal-irtirar bikri, l-aġġustament tar-rati ta' indiċjar tal-pensjonijiet u ż-żieda fil-provvista tax-xogħol sabiex jiġi żgurat dħul ogħla għas-sistema tal-pensjonijiet. |
| --- | --- |

(28)

Iċ-Ċekja qed tħabbat wiċċha ma' riskji għas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju u twil. Serje ta' miżuri fiskali b'impatt permanenti li ttieħdu f'dawn l-aħħar tliet snin, inkluż tnaqqis fil-bażi tat-taxxa fuq l-introjtu personali u diversi indiċjar tan-nefqiet tas-sigurtà soċjali ogħla mill-minimu statutorju, wasslu għal deterjorazzjoni tal-bilanċ strutturali. Hemm pressjoni addizzjonali fuq is-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju sa twil minħabba żidiet fil-kost tat-tixjiħ. L-irduppjar previst tal-proporzjon tad-dipendenza fix-xjuħija (16) u limitu massimu tal-età tal-irtirar wara l-2030 huma mistennija li jwasslu għal żieda fin-nefqa fuq il-pensjonijiet minn 8,8 % tal-PDG fl-2030 għal 11,4 % sal-2050. Barra minn hekk, l-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul huwa pprojettat li jiżdied b'0,9 punt perċentwali u 1,7 punti perċentwali tal-PDG rispettivament sal-2070 minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ. Miżuri possibbli biex tiġi indirizzata s-sostenibbiltà fiskali fit-tul jinkludu l-aġġustament tal-età tal-irtirar f'konformità maż-żieda fl-istennija tal-għomor, l-għoti ta' inċentivi biex jiżdiedu r-rati ta' parteċipazzjoni ta' persuni akbar fl-età, il-limitazzjoni tal-irtirar bikri, l-aġġustament tar-rati ta' indiċjar tal-pensjonijiet u ż-żieda fil-provvista tax-xogħol sabiex jiġi żgurat dħul ogħla għas-sistema tal-pensjonijiet.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza taċ-Ċekja tinsab għaddejja, minkejja r-riskji ta' xi dewmien. Iċ-Ċekja ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 37-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' madwar EUR 928 miljun. Huwa meħtieġ aktar titjib fil-kapaċità amministrattiva u l-prijoritizzazzjoni tar-riformi u l-investimenti ewlenin biex tiġi żgurata implimentazzjoni f'waqtha tal-pjan. Il-pjan huwa mistenni li jiġi rivedut fl-2023 b'addenda biex ikopri l-kapitolu REPowerEU l-ġdid u biex jakkomoda ż-żieda ta' appoġġ mhux ripagabbli. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, iċ-Ċekja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 11-il biljun ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi taċ-Ċekja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza taċ-Ċekja tinsab għaddejja, minkejja r-riskji ta' xi dewmien. Iċ-Ċekja ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 37-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' madwar EUR 928 miljun. Huwa meħtieġ aktar titjib fil-kapaċità amministrattiva u l-prijoritizzazzjoni tar-riformi u l-investimenti ewlenin biex tiġi żgurata implimentazzjoni f'waqtha tal-pjan. Il-pjan huwa mistenni li jiġi rivedut fl-2023 b'addenda biex ikopri l-kapitolu REPowerEU l-ġdid u biex jakkomoda ż-żieda ta' appoġġ mhux ripagabbli. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, iċ-Ċekja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 11-il biljun ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi taċ-Ċekja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni taċ-Ċekja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fiċ-Ċekja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni taċ-Ċekja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fiċ-Ċekja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, iċ-Ċekja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-djar, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, iċ-Ċekja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-djar, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | L-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni fiċ-Ċekja kienet fost l-aktar baxxi fl-Unjoni f'dawn l-aħħar ħames snin b'differenzi kbar bejn ir-reġjuni. Tkabbir għoli fil-prezzijiet tad-djar għamilha diffiċli għal gruppi b'introjtu medju biex jixtru proprjetà. Dan żied id-domanda għall-proprjetà tal-kiri, li min-naħa tagħha għamlitha inqas affordabbli. Barra minn hekk, l-istokk baxx tal-akkomodazzjoni soċjali ma jistax jissodisfa d-domanda tal-unitajiet domestiċi kollha bi dħul baxx u vulnerabbli (kien jammonta għal 0,4 % tal-istokk totali tal-akkomodazzjoni fl-2020 meta mqabbel ma' medja ta' 7-8 % fl-Unjoni (17)), u l-allowances eżistenti għall-akkomodazzjoni mhumiex utilizzati biżżejjed. B'riżultat ta' dan, l-għadd ta' familji fil-bżonn ta' akkomodazzjoni ilu jikber f'dawn l-aħħar snin, u dan ifisser żieda fil-kostijiet għall-baġit pubbliku u għas-sistema tal-kura tas-saħħa. Il-pandemija tal-COVID-19 u l-influss ta' persuni li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna komplew jaggravaw dawn l-isfidi li kienu jeżistu qabel. Il-finanzjament tal-politika ta' koeżjoni jibqa' sors importanti ta' pilotaġġ u finanzjament ta' investimenti fl-akkomodazzjoni soċjali, u b'hekk jikkontribwixxi għall-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali. Madankollu, sorsi oħra ta' finanzjament huma meħtieġa biex is-sitwazzjoni titjieb b'mod sinifikanti. Iċ-Ċekja għandha nuqqas ta' leġiżlazzjoni u qafas komprensiv dwar l-akkomodazzjoni soċjali, li jagħmilha diffiċli li jiġu kkoordinati l-politiki frammentati dwar l-akkomodazzjoni u li jiġu definiti r-responsabbiltajiet fost il-korpi nazzjonali u reġjonali. Finanzjament stabbli u sostenibbli minn sorsi nazzjonali, flimkien mal-adozzjoni ta' inċentivi għall-kiri jew akkomodazzjoni kooperattiva, jgħinu biex tiżdied il-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u jiżguraw kontinwità u espansjoni għal tali sforzi. Koordinazzjoni effettiva tkun kruċjali biex tiżdied il-provvista tad-djar, ir-rikostruzzjoni u r-rinnovazzjoni tal-unitajiet eżistenti tad-djar u l-użu ta' abitazzjonijiet battala. |
| --- | --- |

(32)

L-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni fiċ-Ċekja kienet fost l-aktar baxxi fl-Unjoni f'dawn l-aħħar ħames snin b'differenzi kbar bejn ir-reġjuni. Tkabbir għoli fil-prezzijiet tad-djar għamilha diffiċli għal gruppi b'introjtu medju biex jixtru proprjetà. Dan żied id-domanda għall-proprjetà tal-kiri, li min-naħa tagħha għamlitha inqas affordabbli. Barra minn hekk, l-istokk baxx tal-akkomodazzjoni soċjali ma jistax jissodisfa d-domanda tal-unitajiet domestiċi kollha bi dħul baxx u vulnerabbli (kien jammonta għal 0,4 % tal-istokk totali tal-akkomodazzjoni fl-2020 meta mqabbel ma' medja ta' 7-8 % fl-Unjoni (17)), u l-allowances eżistenti għall-akkomodazzjoni mhumiex utilizzati biżżejjed. B'riżultat ta' dan, l-għadd ta' familji fil-bżonn ta' akkomodazzjoni ilu jikber f'dawn l-aħħar snin, u dan ifisser żieda fil-kostijiet għall-baġit pubbliku u għas-sistema tal-kura tas-saħħa. Il-pandemija tal-COVID-19 u l-influss ta' persuni li qed jaħarbu mill-gwerra fl-Ukrajna komplew jaggravaw dawn l-isfidi li kienu jeżistu qabel. Il-finanzjament tal-politika ta' koeżjoni jibqa' sors importanti ta' pilotaġġ u finanzjament ta' investimenti fl-akkomodazzjoni soċjali, u b'hekk jikkontribwixxi għall-protezzjoni u l-inklużjoni soċjali. Madankollu, sorsi oħra ta' finanzjament huma meħtieġa biex is-sitwazzjoni titjieb b'mod sinifikanti. Iċ-Ċekja għandha nuqqas ta' leġiżlazzjoni u qafas komprensiv dwar l-akkomodazzjoni soċjali, li jagħmilha diffiċli li jiġu kkoordinati l-politiki frammentati dwar l-akkomodazzjoni u li jiġu definiti r-responsabbiltajiet fost il-korpi nazzjonali u reġjonali. Finanzjament stabbli u sostenibbli minn sorsi nazzjonali, flimkien mal-adozzjoni ta' inċentivi għall-kiri jew akkomodazzjoni kooperattiva, jgħinu biex tiżdied il-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u jiżguraw kontinwità u espansjoni għal tali sforzi. Koordinazzjoni effettiva tkun kruċjali biex tiżdied il-provvista tad-djar, ir-rikostruzzjoni u r-rinnovazzjoni tal-unitajiet eżistenti tad-djar u l-użu ta' abitazzjonijiet battala.

| (33) | Sa mill-bidu tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna, iċ-Ċekja wieġbet għad-dipendenza kbira tagħha fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili mir-Russja billi ddiversifikat il-provvisti tagħha tal-gass u taż-żejt. Bħala eżempju, iċ-Ċekja mxiet minn dipendenza sħiħa fuq il-provvisti tal-gass Russi għal prinċipalment l-użu ta' provvisti tal-gass diversifikati min-Norveġja u importazzjonijiet tal-gass naturali likwifikat (liquefied natural gas, LNG). Madankollu, il-pajjiż ma rax tnaqqis fil-konsum tal-fjuwils fossili, li ħallieh espost għal riskju għoli ta' tfixkil fil-provvista u żidiet qawwija fil-prezzijiet, b'effetti negattivi kbar għall-unitajiet domestiċi u l-industrija. Il-konsum tal-gass naturali miċ-Ċekja naqas bi 17 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Iċ-Ċekja tista' tkompli ssegwi l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). |
| --- | --- |

(33)

Sa mill-bidu tal-invażjoni Russa tal-Ukrajna, iċ-Ċekja wieġbet għad-dipendenza kbira tagħha fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili mir-Russja billi ddiversifikat il-provvisti tagħha tal-gass u taż-żejt. Bħala eżempju, iċ-Ċekja mxiet minn dipendenza sħiħa fuq il-provvisti tal-gass Russi għal prinċipalment l-użu ta' provvisti tal-gass diversifikati min-Norveġja u importazzjonijiet tal-gass naturali likwifikat (liquefied natural gas, LNG). Madankollu, il-pajjiż ma rax tnaqqis fil-konsum tal-fjuwils fossili, li ħallieh espost għal riskju għoli ta' tfixkil fil-provvista u żidiet qawwija fil-prezzijiet, b'effetti negattivi kbar għall-unitajiet domestiċi u l-industrija. Il-konsum tal-gass naturali miċ-Ċekja naqas bi 17 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Iċ-Ċekja tista' tkompli ssegwi l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18).

| (34) | L-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fiċ-Ċekja kien imxekkel prinċipalment minħabba limitazzjonijiet regolatorji, proċeduri ta' għoti ta' permessi u kapaċità ristretta tal-grilja tad-distribuzzjoni. Iċ-Ċekja mxiet 'il quddiem fl-indirizzar ta' għadd ta' sfidi regolatorji bħall-abolizzjoni tal-ħtieġa għal liċenzja biex jiġi ġġenerat l-elettriku u permess tal-bini għal fotovoltajċi iżgħar (sa 50 kWp), u biex isiru bidliet regolatorji biex tiġi ffaċilitata l-installazzjoni. Madankollu, huma meħtieġa aktar sforzi biex il-komunitajiet tal-enerġija u l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli jingħataw is-setgħa, jiġi introdott punt uniku ta' servizz għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u jiġu introdotti żoni deżinjati biex tingħata spinta lill-użu tal-enerġija rinnovabbli billi jiġu mħeġġa l-espansjoni tal-grilja, il-flessibbiltà tas-sistema tal-enerġija (bħar-rispons għad-domanda jew il-ħżin), l-installazzjoni ta' sistemi żgħar u l-kejl intelliġenti ser ikunu kruċjali. Ir-riformi regolatorji fil-grilji jenħtieġ li jkunu akkumpanjati minn investimenti fl-espansjoni tal-kapaċità tal-grilja, fl-inċentivar tal-flessibbiltà u fl-użu ta' sorsi rinnovabbli. Barra minn hekk, iċ-Ċekja għandha potenzjal industrijali solidu għall-manifattura ta' teknoloġiji ekoloġiċi u tista' tħaffef l-investimenti fl-iżvilupp u ż-żieda ta' soluzzjonijiet li ma jagħmlux ħsara lill-klima u ta' dekarbonizzazzjoni sabiex jintlaħqu emissjonijiet żero netti sal-2050. |
| --- | --- |

(34)

L-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fiċ-Ċekja kien imxekkel prinċipalment minħabba limitazzjonijiet regolatorji, proċeduri ta' għoti ta' permessi u kapaċità ristretta tal-grilja tad-distribuzzjoni. Iċ-Ċekja mxiet 'il quddiem fl-indirizzar ta' għadd ta' sfidi regolatorji bħall-abolizzjoni tal-ħtieġa għal liċenzja biex jiġi ġġenerat l-elettriku u permess tal-bini għal fotovoltajċi iżgħar (sa 50 kWp), u biex isiru bidliet regolatorji biex tiġi ffaċilitata l-installazzjoni. Madankollu, huma meħtieġa aktar sforzi biex il-komunitajiet tal-enerġija u l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli jingħataw is-setgħa, jiġi introdott punt uniku ta' servizz għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u jiġu introdotti żoni deżinjati biex tingħata spinta lill-użu tal-enerġija rinnovabbli billi jiġu mħeġġa l-espansjoni tal-grilja, il-flessibbiltà tas-sistema tal-enerġija (bħar-rispons għad-domanda jew il-ħżin), l-installazzjoni ta' sistemi żgħar u l-kejl intelliġenti ser ikunu kruċjali. Ir-riformi regolatorji fil-grilji jenħtieġ li jkunu akkumpanjati minn investimenti fl-espansjoni tal-kapaċità tal-grilja, fl-inċentivar tal-flessibbiltà u fl-użu ta' sorsi rinnovabbli. Barra minn hekk, iċ-Ċekja għandha potenzjal industrijali solidu għall-manifattura ta' teknoloġiji ekoloġiċi u tista' tħaffef l-investimenti fl-iżvilupp u ż-żieda ta' soluzzjonijiet li ma jagħmlux ħsara lill-klima u ta' dekarbonizzazzjoni sabiex jintlaħqu emissjonijiet żero netti sal-2050.

| (35) | Iż-żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija li rriżultat mill-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna enfasizzat il-ħtieġa li tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini Ċek u li jiġi indirizzat il-faqar enerġetiku. Iċ-Ċekja wieġbet billi nediet programmi għal bini residenzjali u għenet lill-anzjani u lill-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Madankollu, huma meħtieġa aktar sforzi biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika billi ssir aktar aċċessibbli. Dan huwa possibbli billi jiġi ffaċilitat l-aċċess amministrattiv għas-sussidji kemm għall-unitajiet domestiċi kif ukoll għall-industrija, inkluż permezz tal-bini tal-kapaċità u l-ħiliet fl-awtoritajiet pubbliċi. Kampanji ta' informazzjoni u servizzi ta' konsulenza ddedikati għall-pajjiż kollu huma meħtieġa wkoll biex jiżguraw li l-popolazzjoni tkun konxja tal-ħtieġa u l-benefiċċji assoċjati mat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u biex jgħinu lill-individwi u lill-industrija jaċċessaw is-sussidji faċilment. Barra minn hekk, iċ-Ċekja trid taċċellera t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema li bħalissa ma għandhomx il-ħiliet meħtieġa għar-rinnovazzjonijiet tal-bini. |
| --- | --- |

(35)

Iż-żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija li rriżultat mill-gwerra ta' aggressjoni Russa kontra l-Ukrajna enfasizzat il-ħtieġa li tittejjeb l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini Ċek u li jiġi indirizzat il-faqar enerġetiku. Iċ-Ċekja wieġbet billi nediet programmi għal bini residenzjali u għenet lill-anzjani u lill-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Madankollu, huma meħtieġa aktar sforzi biex tittejjeb l-effiċjenza enerġetika billi ssir aktar aċċessibbli. Dan huwa possibbli billi jiġi ffaċilitat l-aċċess amministrattiv għas-sussidji kemm għall-unitajiet domestiċi kif ukoll għall-industrija, inkluż permezz tal-bini tal-kapaċità u l-ħiliet fl-awtoritajiet pubbliċi. Kampanji ta' informazzjoni u servizzi ta' konsulenza ddedikati għall-pajjiż kollu huma meħtieġa wkoll biex jiżguraw li l-popolazzjoni tkun konxja tal-ħtieġa u l-benefiċċji assoċjati mat-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u biex jgħinu lill-individwi u lill-industrija jaċċessaw is-sussidji faċilment. Barra minn hekk, iċ-Ċekja trid taċċellera t-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema li bħalissa ma għandhomx il-ħiliet meħtieġa għar-rinnovazzjonijiet tal-bini.

| (36) | It-tnaqqis tal-esponiment taċ-Ċekja għall-fjuwils fossili jista' jinkiseb ukoll billi wieħed jaqleb għal ferroviji b'emissjonijiet żero u forom oħra ta' mobilità b'emissjonijiet żero. Madankollu, l-użu ta' vetturi b'emissjonijiet żero u infrastruttura ta' ċċarġjar u riforniment ta' kapaċità għolja li tħares 'il quddiem kienet baxxa. Mil-lat regolatorju, ir-reviżjoni tal-Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali għal Mobilità Nadifa u l-bidliet regolatorji assoċjati jenħtieġ li jkunu punt tat-tluq biex jiġu pprovduti kundizzjonijiet abilitanti u jitneħħew l-ostakli għat-tranżizzjoni lejn mobilità b'emissjonijiet żero. |
| --- | --- |

(36)

It-tnaqqis tal-esponiment taċ-Ċekja għall-fjuwils fossili jista' jinkiseb ukoll billi wieħed jaqleb għal ferroviji b'emissjonijiet żero u forom oħra ta' mobilità b'emissjonijiet żero. Madankollu, l-użu ta' vetturi b'emissjonijiet żero u infrastruttura ta' ċċarġjar u riforniment ta' kapaċità għolja li tħares 'il quddiem kienet baxxa. Mil-lat regolatorju, ir-reviżjoni tal-Pjan ta' Azzjoni Nazzjonali għal Mobilità Nadifa u l-bidliet regolatorji assoċjati jenħtieġ li jkunu punt tat-tluq biex jiġu pprovduti kundizzjonijiet abilitanti u jitneħħew l-ostakli għat-tranżizzjoni lejn mobilità b'emissjonijiet żero.

| (37) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fiċ-Ċekja għal seba' okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet speċifiċi relatati mat-tranżizzjoni ekoloġika (pereżempju, plumbers, fitters tal-pajpijiet, elettriċisti u mekkaniċi elettriċi) (19). |
| --- | --- |

(37)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fiċ-Ċekja għal seba' okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet speċifiċi relatati mat-tranżizzjoni ekoloġika (pereżempju, plumbers, fitters tal-pajpijiet, elettriċisti u mekkaniċi elettriċi) (19).

| (38) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1), |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1),

B'DAN JIRRAKKOMANDA li ċ-Ċekja tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 6,0 % (21).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tieħu miżuri biex tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fit-tul tal-finanzi pubbliċi, inkluża s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet.

2.

Taċċellera l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, anki billi tiżgura kapaċità amministrattiva adegwata, u tiffinalizza malajr l-addendum, inkluż il-kapitolu REPowerEU, bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Issaħħaħ il-provvista ta' akkomodazzjoni soċjali u affordabbli, inkluż billi tadotta qafas leġiżlattiv speċifiku, ittejjeb il-koordinazzjoni bejn il-korpi pubbliċi differenti, u tinċentiva l-kostruzzjoni ta' unitajiet ta' akkomodazzjoni ġodda kif ukoll ir-rinnovazzjoni ta' dawk eżistenti.

4.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Iżżid l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli b'investimenti addizzjonali fil-grilji tal-elettriku u l-użu dirett tal-kapaċità rinnovabbli. Tissimplifika l-proċeduri għall-għoti ta' permessi għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u tagħmel l-grilja adattata biex takkomoda l-aċċess għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli permezz ta' riformi addizzjonali, tneħħi r-restrizzjonijiet għal sorsi rinnovabbli fuq skala żgħira u l-istabbiliment ta' punt uniku ta' servizz, issaħħaħ il-flessibbiltà tal-grilja u toħloq kundizzjonijiet favorevoli għall-komunitajiet tal-enerġija. Iżżid l-effiċjenza enerġetika tas-sistemi tat-tisħin distrettwali u tal-istokk tal-bini billi tinċentiva rinnovazzjonijiet profondi u sorsi ta' sħana rinnovabbli, tiffaċilita l-aċċess amministrattiv għal sussidji kemm għall-unitajiet domestiċi kif ukoll għall-industrija, u t-tisħiħ tal-kapaċitajiet u t-titjib tal-ħiliet fl-awtoritajiet pubbliċi. Tippromwovi l-adozzjoni ta' vetturi b'emissjonijiet żero u tagħti spinta lid-disponibbiltà ta' infrastruttura tal-iċċarġjar u tar-riforniment tal-fjuwil b'kapaċità għolja permezz ta' riformi ġodda li joħolqu kundizzjonijiet abilitanti u jneħħu l-ostakli eżistenti għall-varar tal-vetturi u tal-infrastruttura. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 11047/2021 INIT; ST 11047/2021 ADD 1; ST 11047/2021 ADD 1 COR 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2021 taċ-Ċekja, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 10).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,4 punt perċentwali tal-PDG, xprunata fost l-oħrajn minn pagamenti lill-Czech Post għall-forniment ta' servizzi postali universali għall-perjodu 2018-2022.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 taċ-Ċekja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2022 taċ-Ċekja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 19).

11

(12)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali taċ-Ċekja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) huwa stmat fil-livell ta' 13,3 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Skont ir-Rapport dwar it-Tixjiħ tal-2021 maħruġ mill-Kummissjoni f'Mejju 2021.

16

(17)  OECD Affordable Housing Database (Bażi tad-Data tal-Akkomodazzjoni Affordabbli tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi), http://oe.cd/ahd.

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Abbażi tar-Rapport tan-network tas-servizzi Ewropej tax-xogħol (EURES) dwar in-nuqqas u l-eċċessi ta' ħaddiema 2022 imħejji mill-Awtorità Ewropea tax-Xogħol, jiġifieri d-data ppreżentata mill-uffiċċji nazzjonali ta' koordinazzjoni tal-EURES. Ir-rekwiżiti ta' ħiliet u għarfien huma bbażati fuq it-tassonomija Ewropea ta' Kompetenzi u Impjiegi ta' Ħiliet (European Skills Competences and Occupations, ESCO) dwar il-ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika. Eżempji huma analizzati fuq il-bażi tas-sehem ta' ħiliet tal-ESCO għat-tranżizzjoni ekoloġika f'setturi rilevanti. Id-data mhijiex komparabbli fost il-pajjiżi u tkopri varjetà wiesgħa ta' setturi.

19

(20)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/31 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/31

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tad-Danimarka

(2023/C 312/04)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lid-Danimarka bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, id-Danimarka ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fis-6 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għad-Danimarka (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li d-Danimarka tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, id-Danimarka ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fis-6 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għad-Danimarka (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li d-Danimarka tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fl-1 ta' Mejju 2023, id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha għall-2023. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tad-Danimarka dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha. Billi d-Danimarka ma ppreżentatx il-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023 fil-ħin, il-Kummissjoni ma setgħetx tivvalutah. |
| --- | --- |

(10)

Fl-1 ta' Mejju 2023, id-Danimarka ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha għall-2023. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tad-Danimarka dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha. Billi d-Danimarka ma ppreżentatx il-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023 fil-ħin, il-Kummissjoni ma setgħetx tivvalutah.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għad-Danimarka. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tad-Danimarka. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tad-Danimarka fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għad-Danimarka. Huwa vvaluta l-progress tad-Danimarka fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tad-Danimarka. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tad-Danimarka fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, is-surplus tal-gvern estiż tad-Danimarka naqas minn 3,6 % tal-PDG fl-2021 għal 3,3 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 36,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 30,1 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, is-surplus tal-gvern estiż tad-Danimarka naqas minn 3,6 % tal-PDG fl-2021 għal 3,3 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 36,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 30,1 % fi tmiem l-2022.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fl-imposta fuq l-elettriku filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu benefiċċji soċjali mmirati lejn unitajiet domestiċi b'introjtu aktar baxx biex jikkumpensaw għal kostijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju ta' dawk il-miżuri hija ta' 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,0 % tal-PDG fl-2022, minn 4,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fl-imposta fuq l-elettriku filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu benefiċċji soċjali mmirati lejn unitajiet domestiċi b'introjtu aktar baxx biex jikkumpensaw għal kostijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju ta' dawk il-miżuri hija ta' 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,0 % tal-PDG fl-2022, minn 4,0 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 id-Danimarka (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 id-Danimarka (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet restrittiva, b'0,6 % tal-PDG li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, id-Danimarka kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,3 % tal-PDG fl-2022 (0,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Id-Danimarka għalhekk ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,7 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk id-Danimarka żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet restrittiva, b'0,6 % tal-PDG li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, id-Danimarka kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,3 % tal-PDG fl-2022 (0,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Id-Danimarka għalhekk ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,7 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk id-Danimarka żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 0,3 % fl-2023 u 1,5 % fl-2024. |
| --- | --- |

(16)

It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 0,3 % fl-2023 u 1,5 % fl-2024.

| (17) | It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,3 % tal-PDG għall-2023 u proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 30,1 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,3 % tal-PDG għall-2023 u proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 30,1 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari ċerti benefiċċji soċjali mmirati lejn unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, u miżuri ġodda bħal imposta tal-elettriku temporanjament aktar baxxa. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż- 0,1 % tal-PDG fl-2022). |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari ċerti benefiċċji soċjali mmirati lejn unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, u miżuri ġodda bħal imposta tal-elettriku temporanjament aktar baxxa. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż- 0,1 % tal-PDG fl-2022).

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li d-Danimarka tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li d-Danimarka tkun lesta li taġġusta n-nefqa kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat ukoll li d-Danimarka tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li d-Danimarka tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li d-Danimarka tkun lesta li taġġusta n-nefqa kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat ukoll li d-Danimarka tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,4 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (0,6 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 0,6 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhix dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Dan huwa dovut għall-kost ta' miżuri tal-enerġija mhux immirati u żidiet fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku u nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, id-Danimarka qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal miżuri tal-effiċjenza enerġetika, riforma tat-taxxa ekoloġika u miżuri ta' mobbiltà ekoloġika, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,4 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (0,6 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 0,6 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhix dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Dan huwa dovut għall-kost ta' miżuri tal-enerġija mhux immirati u żidiet fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku u nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, id-Danimarka qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal miżuri tal-effiċjenza enerġetika, riforma tat-taxxa ekoloġika u miżuri ta' mobbiltà ekoloġika, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Abbażi ta' miżuri ta' politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG fl-2024 u proporzjon ta' dejn mal-PDG ta' 28,8 % fi tmiem l-2024. Il-Kummissjoni tassumi bħalissa t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(21)

Abbażi ta' miżuri ta' politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG fl-2024 u proporzjon ta' dejn mal-PDG ta' 28,8 % fi tmiem l-2024. Il-Kummissjoni tassumi bħalissa t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (22) | Id-Danimarka x'aktarx li tkompli tilħaq l-objettiv baġitarju minimu ta' terminu medju ta' -1,0 % tal-PDG, kif stmat mill-Kummissjoni għall-perjodu 2023-2025, fl-2023 u fl-2024. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun ta' 3,5 % tal-PDG fl-2023 u 2,1 % tal-PDG fl-2024, ogħla mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju. |
| --- | --- |

(22)

Id-Danimarka x'aktarx li tkompli tilħaq l-objettiv baġitarju minimu ta' terminu medju ta' -1,0 % tal-PDG, kif stmat mill-Kummissjoni għall-perjodu 2023-2025, fl-2023 u fl-2024. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun ta' 3,5 % tal-PDG fl-2023 u 2,1 % tal-PDG fl-2024, ogħla mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju.

| (23) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 4,6 % fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 4,6 % fl-2024.

| (24) | Bħalissa, it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà fid-Danimarka huma limitati, li jfisser li ma jiżdidux mal-prezzijiet tas-suq. Għalhekk ma jkunux jistgħu jtaffu ċ-ċikli tal-prezzijiet tad-djar u jinvolvu effetti ta' distribuzzjoni negattivi. Il-Parlament Daniż approva sistema ġdida tat-taxxa fuq il-proprjetà biex jitneħħa l-limitu massimu fl-2017, li issa hija mistennija li tibda titħaddem mill-1 ta' Jannar 2024. Is-sejba ta' akkomodazzjoni affordabbli tibqa' sfida ewlenija għal ħafna nies. Il-kombinazzjoni ta' prezzijiet għoljin tad-djar u ħinijiet twal ta' stennija għall-akkomodazzjoni soċjali wasslet għal nuqqas ta' akkomodazzjoni affordabbli f'żoni urbani ewlenin. Id-Danimarka turi sehem dejjem akbar ta' ipoteki b'rata varjabbli u ta' amortizzament differit, li jżid il-vulnerabbiltà tad-detenturi ta' ipoteki b'dejn kbir għal aktar tnaqqis potenzjali fil-prezzijiet tad-djar u/jew żidiet fir-rati tal-imgħax. |
| --- | --- |

(24)

Bħalissa, it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà fid-Danimarka huma limitati, li jfisser li ma jiżdidux mal-prezzijiet tas-suq. Għalhekk ma jkunux jistgħu jtaffu ċ-ċikli tal-prezzijiet tad-djar u jinvolvu effetti ta' distribuzzjoni negattivi. Il-Parlament Daniż approva sistema ġdida tat-taxxa fuq il-proprjetà biex jitneħħa l-limitu massimu fl-2017, li issa hija mistennija li tibda titħaddem mill-1 ta' Jannar 2024. Is-sejba ta' akkomodazzjoni affordabbli tibqa' sfida ewlenija għal ħafna nies. Il-kombinazzjoni ta' prezzijiet għoljin tad-djar u ħinijiet twal ta' stennija għall-akkomodazzjoni soċjali wasslet għal nuqqas ta' akkomodazzjoni affordabbli f'żoni urbani ewlenin. Id-Danimarka turi sehem dejjem akbar ta' ipoteki b'rata varjabbli u ta' amortizzament differit, li jżid il-vulnerabbiltà tad-detenturi ta' ipoteki b'dejn kbir għal aktar tnaqqis potenzjali fil-prezzijiet tad-djar u/jew żidiet fir-rati tal-imgħax.

| (25) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tad-Danimarka tinsab fi stadju avvanzat. Id-Danimarka ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 25 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 301 miljun. Lil hinn mill-ewwel talba għal pagament, l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tinsab fit-triq it-tajba, b'sottomissjoni mistennija tat-tieni pagament kif skedat sa tmiem l-2023. Fil-31 ta' Mejju 2023, id-Danimarka ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, inkluż Kapitolu tar-REPowerEU. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tad-Danimarka fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(25)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tad-Danimarka tinsab fi stadju avvanzat. Id-Danimarka ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 25 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 301 miljun. Lil hinn mill-ewwel talba għal pagament, l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tinsab fit-triq it-tajba, b'sottomissjoni mistennija tat-tieni pagament kif skedat sa tmiem l-2023. Fil-31 ta' Mejju 2023, id-Danimarka ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, inkluż Kapitolu tar-REPowerEU. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tad-Danimarka fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (26) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tad-Danimarka fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fid-Danimarka. |
| --- | --- |

(26)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tad-Danimarka fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fid-Danimarka.

| (27) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, id-Danimarka tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u t-tisħiħ tal-ekonomija ċirkolari biex tappoġġa t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(27)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, id-Danimarka tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u t-tisħiħ tal-ekonomija ċirkolari biex tappoġġa t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (28) | Il-progress tad-Danimarka lejn ekonomija ċirkolari mhuwiex biżżejjed u jeħtieġ li jaċċellera biex jilħaq l-għanijiet tal-ekonomija ċirkolari tal-Unjoni. Minkejja xi miżuri ta' politika li ġew introdotti bħall-Pjan dwar il-Klima mill-2020 il-progress kien limitat. Il-pjan ta' azzjoni għall-ekonomija ċirkolari mill-2021 juri li mill-129 inizjattiva fil-pjan, 27 tlestew, 88 jinsabu fl-iskeda u 14 ġew imdewma. L-istatistika disponibbli turi li d-Danimarka ma għamlet l-ebda progress dwar il-ġenerazzjoni tal-iskart, ir-riċiklaġġ u l-ekonomija ċirkolari fl-2022. L-użu ċirkolari tal-materjal tagħha bilkemm naqas, minn 8 % fl-2016 għal 7,8 % fl-2021, li jaqa' taħt il-medja tal-Unjoni ta' 11,7 % fl-2021. Filwaqt li l-pjan ta' azzjoni għal ekonomija ċirkolari għandu l-għan li jnaqqas b'mod sinifikanti l-impronta materjali tal-Unjoni, l-impronta materjali tad-Danimarka fl-2020 kienet ta' 25.6 tunnellata/capita, ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni tal-2020 (13.7 tunnellata/capita). Id-Danimarka qed tkompli tagħti prestazzjoni baxxa f'diversi aspetti tal-ekonomija ċirkolari, b'mod partikolari l-ġenerazzjoni tal-iskart muniċipali, ir-rati ta' riċiklaġġ u l-ħela tal-ikel. Fir-rigward tal-iskart muniċipali, id-Danimarka għad għandha l-ogħla ammont ta' skart muniċipali per capita fl-Unjoni b'786 kg/sena/ras fl-2021 (medja tal-Unjoni ta' 530 kg/sena/ras fl-2021), f'kuntest fejn ma hemm l-ebda mira nazzjonali għat-tnaqqis ġenerali tal-iskart. Dwar ir-riċiklaġġ, id-Danimarka trid tagħmel sforzi sostanzjali biex tilħaq il-mira ta' riċiklaġġ tal-Unjoni 2025 għall-iskart muniċipali u mill-imballaġġ u tikklassifika taħt il-medja tal-Unjoni ta' 49,6 %, b'rata ta' 34,3 % (14) fl-2021. Fl-aħħar nett, id-Danimarka għandha prestazzjoni fqira fl-Unjoni fir-rigward tal-indikaturi tal-ħela tal-ikel. Hi tiddependi ħafna fuq l-inċinerazzjoni tal-iskart, b'aktar minn 50 % tal-iskart muniċipali tagħha jiġi inċinerat meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni ta' madwar 26 %. |
| --- | --- |

(28)

Il-progress tad-Danimarka lejn ekonomija ċirkolari mhuwiex biżżejjed u jeħtieġ li jaċċellera biex jilħaq l-għanijiet tal-ekonomija ċirkolari tal-Unjoni. Minkejja xi miżuri ta' politika li ġew introdotti bħall-Pjan dwar il-Klima mill-2020 il-progress kien limitat. Il-pjan ta' azzjoni għall-ekonomija ċirkolari mill-2021 juri li mill-129 inizjattiva fil-pjan, 27 tlestew, 88 jinsabu fl-iskeda u 14 ġew imdewma. L-istatistika disponibbli turi li d-Danimarka ma għamlet l-ebda progress dwar il-ġenerazzjoni tal-iskart, ir-riċiklaġġ u l-ekonomija ċirkolari fl-2022. L-użu ċirkolari tal-materjal tagħha bilkemm naqas, minn 8 % fl-2016 għal 7,8 % fl-2021, li jaqa' taħt il-medja tal-Unjoni ta' 11,7 % fl-2021. Filwaqt li l-pjan ta' azzjoni għal ekonomija ċirkolari għandu l-għan li jnaqqas b'mod sinifikanti l-impronta materjali tal-Unjoni, l-impronta materjali tad-Danimarka fl-2020 kienet ta' 25.6 tunnellata/capita, ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni tal-2020 (13.7 tunnellata/capita). Id-Danimarka qed tkompli tagħti prestazzjoni baxxa f'diversi aspetti tal-ekonomija ċirkolari, b'mod partikolari l-ġenerazzjoni tal-iskart muniċipali, ir-rati ta' riċiklaġġ u l-ħela tal-ikel. Fir-rigward tal-iskart muniċipali, id-Danimarka għad għandha l-ogħla ammont ta' skart muniċipali per capita fl-Unjoni b'786 kg/sena/ras fl-2021 (medja tal-Unjoni ta' 530 kg/sena/ras fl-2021), f'kuntest fejn ma hemm l-ebda mira nazzjonali għat-tnaqqis ġenerali tal-iskart. Dwar ir-riċiklaġġ, id-Danimarka trid tagħmel sforzi sostanzjali biex tilħaq il-mira ta' riċiklaġġ tal-Unjoni 2025 għall-iskart muniċipali u mill-imballaġġ u tikklassifika taħt il-medja tal-Unjoni ta' 49,6 %, b'rata ta' 34,3 % (14) fl-2021. Fl-aħħar nett, id-Danimarka għandha prestazzjoni fqira fl-Unjoni fir-rigward tal-indikaturi tal-ħela tal-ikel. Hi tiddependi ħafna fuq l-inċinerazzjoni tal-iskart, b'aktar minn 50 % tal-iskart muniċipali tagħha jiġi inċinerat meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni ta' madwar 26 %.

| (29) | Id-Danimarka impenjat ruħha għal objettivi ambizzjużi ta' dekarbonizzazzjoni u hija minn ta' quddiem fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari l-produzzjoni tar-riħ. Il-konsum tal-gass naturali tad-Danimarka żdied b'25,2 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (15). Id-Danimarka hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (16). Sabiex tilħaq l-objettivi ta' dekarbonizzazzjoni tagħha u żżid is-sehem ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija, l-ikkummissjonar aktar mgħaġġel tal-proġetti u r-regoli simplifikati għall-għoti ta' permessi huma essenzjali biex jintlaħqu l-ambizzjonijiet nazzjonali għall-introduzzjoni tal-kapaċità tal-enerġija eolika lil hinn mill-kosta u fuq l-art. Kapaċitajiet addizzjonali, inklużi l-gżejjer tal-enerġija fil-Baħar Baltiku u fil-Baħar tat-Tramuntana, ser jeħtieġu biżżejjed ippjanar għall-espansjoni tal-grilja fil-livell tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni. Sadanittant, l-investimenti fl-effiċjenza enerġetika jistgħu jnaqqsu l-ħtieġa għal investimenti fl-infrastruttura tal-enerġija. It-tisħiħ tal-miżuri tal-effiċjenza enerġetika fil-bini, il-kombinazzjoni ta' miżuri ta' iżolament u l-introduzzjoni ta' sorsi ta' tisħin dekarbonizzati, jista' jkompli jnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u jnaqqas id-domanda għall-enerġija. It-titjib fl-effiċjenza enerġetika fil-bini pubbliku jista' jiġi appoġġat aktar billi jitneħħew il-limitazzjonijiet baġitarji għal proġetti ekoloġiċi għall-muniċipalitajiet u r-reġjuni. Miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-effiċjenza enerġetika f'bini privat jgħinu biex jitnaqqsu l-kostijiet għoljin tal-enerġija fid-Danimarka, li kellha t-tieni l-ogħla kontijiet medji tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi fl-2022. L-attivitajiet industrijali domestiċi joffru potenzjal għal titjib fl-effiċjenza enerġetika, speċjalment billi jivvalorizzaw is-sħana żejda fit-tisħin distrettwali. |
| --- | --- |

(29)

Id-Danimarka impenjat ruħha għal objettivi ambizzjużi ta' dekarbonizzazzjoni u hija minn ta' quddiem fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari l-produzzjoni tar-riħ. Il-konsum tal-gass naturali tad-Danimarka żdied b'25,2 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (15). Id-Danimarka hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (16). Sabiex tilħaq l-objettivi ta' dekarbonizzazzjoni tagħha u żżid is-sehem ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli fit-taħlita tal-enerġija, l-ikkummissjonar aktar mgħaġġel tal-proġetti u r-regoli simplifikati għall-għoti ta' permessi huma essenzjali biex jintlaħqu l-ambizzjonijiet nazzjonali għall-introduzzjoni tal-kapaċità tal-enerġija eolika lil hinn mill-kosta u fuq l-art. Kapaċitajiet addizzjonali, inklużi l-gżejjer tal-enerġija fil-Baħar Baltiku u fil-Baħar tat-Tramuntana, ser jeħtieġu biżżejjed ippjanar għall-espansjoni tal-grilja fil-livell tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni. Sadanittant, l-investimenti fl-effiċjenza enerġetika jistgħu jnaqqsu l-ħtieġa għal investimenti fl-infrastruttura tal-enerġija. It-tisħiħ tal-miżuri tal-effiċjenza enerġetika fil-bini, il-kombinazzjoni ta' miżuri ta' iżolament u l-introduzzjoni ta' sorsi ta' tisħin dekarbonizzati, jista' jkompli jnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u jnaqqas id-domanda għall-enerġija. It-titjib fl-effiċjenza enerġetika fil-bini pubbliku jista' jiġi appoġġat aktar billi jitneħħew il-limitazzjonijiet baġitarji għal proġetti ekoloġiċi għall-muniċipalitajiet u r-reġjuni. Miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-effiċjenza enerġetika f'bini privat jgħinu biex jitnaqqsu l-kostijiet għoljin tal-enerġija fid-Danimarka, li kellha t-tieni l-ogħla kontijiet medji tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi fl-2022. L-attivitajiet industrijali domestiċi joffru potenzjal għal titjib fl-effiċjenza enerġetika, speċjalment billi jivvalorizzaw is-sħana żejda fit-tisħin distrettwali.

| (30) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-manifattura, l-iskjerament u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fid-Danimarka ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 60 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi inġiniera ambjentali, professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, u periti tal-bini. Għalkemm id-domanda għall-ħiliet fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika qed tiżdied, l-għadd ta' ħaddiema f'industriji intensivi fl-enerġija li jieħdu sehem fl-edukazzjoni u t-taħriġ naqas b'mod sinifikanti matul l-aħħar għaxar snin, minn 24,6 % fl-2015 għal 15,6 % fl-2021, |
| --- | --- |

(30)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-manifattura, l-iskjerament u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fid-Danimarka ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 60 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi inġiniera ambjentali, professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, u periti tal-bini. Għalkemm id-domanda għall-ħiliet fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika qed tiżdied, l-għadd ta' ħaddiema f'industriji intensivi fl-enerġija li jieħdu sehem fl-edukazzjoni u t-taħriġ naqas b'mod sinifikanti matul l-aħħar għaxar snin, minn 24,6 % fl-2015 għal 15,6 % fl-2021,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li d-Danimarka tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Filwaqt li żżomm pożizzjoni fiskali soda fl-2024, tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi l-investiment u r-riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla u tippreserva pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Timplimenta s-sistema l-ġdida tat-taxxa fuq il-proprjetà sabiex tiġi restawrata r-rabta bejn il-prezzijiet tas-suq u t-taxxi u tiġi żgurata tassazzjoni aktar ġusta. Taċċellera l-investiment fil-kostruzzjoni ta' akkomodazzjoni affordabbli biex jittaffew l-aktar ħtiġijiet urġenti.

2.

Tkompli l-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u, wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, li jinkludi l-kapitolu tar-REPowerEU, tibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Issaħħaħ il-politiki tal-ekonomija ċirkolari u tal-ġestjoni tal-iskart inkluż billi taċċellera l-implimentazzjoni tal-pjan ta' azzjoni nazzjonali tad-Danimarka għall-ekonomija ċirkolari, tippromwovi l-prevenzjoni tal-iskart u l-użu mill-ġdid ta' skart muniċipali u skart ieħor, iżżid ir-rati ta' riċiklaġġ tagħha, tnaqqas l-iskart tal-ikel, u titbiegħed mill-inċinerazzjoni tal-iskart muniċipali għal sorsi aktar ekoloġiċi tal-ġenerazzjoni tas-sħana.

4.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u żżid is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-provvista tal-enerġija. Tindirizza l-ħtiġijiet dejjem jiżdiedu tad-domanda u tal-flessibbiltà billi tinċentiva l-iżviluppi meħtieġa fin-network tal-elettriku fil-livelli tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni. Tissimplifika r-regoli applikabbli għall-għoti tal-permessi għall-enerġija rinnovabbli. Timplimenta miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-effiċjenza enerġetika f'bini privat u pubbliku biex jitnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija u l-kostijiet tas-sistema tal-enerġija. Tiżgura l-introduzzjoni aħjar ta' sorsi ta' tisħin dekarbonizzati. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10154/2021 INIT.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tad-Danimarka għall-2021, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 14).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tad-Danimarka u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tad-Danimarka tal-2022, (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 27).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tad-Danimarka, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 1,9 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punt perċentwali tal-PDG.

13

(14)  Id-Danimarka infurmat lill-Kummissjoni li r-rata ta' riċiklaġġ irrappurtata fl-2021 kienet ibbażata fuq data skorretta u ser tkun soġġetta għal reviżjonijiet.

14

(15)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

16

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/38 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/38

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ġermanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Ġermanja

(2023/C 312/05)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-Abbozz ta' Pjan Baġitarju tal-2023 tal-Ġermanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Ġermanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-Abbozz ta' Pjan Baġitarju tal-2023 tal-Ġermanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-28 ta' April 2021, il-Ġermanja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ġermanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Ġermanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-28 ta' April 2021, il-Ġermanja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ġermanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Ġermanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 fl-24 ta' April 2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023 fis-26 ta' April 2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Ġermanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Il-Ġermanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 fl-24 ta' April 2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023 fis-26 ta' April 2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Ġermanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Ġermanja. Huwa vvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Ġermanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Ġermanja. Huwa vvaluta l-progress tal-Ġermanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Ġermanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Ġermanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, is-surplus kbir persistenti fil-kont kurrenti, li jirrifletti wkoll investiment imrażżan meta mqabbel mat-tfaddil, li għandu rilevanza transfruntiera, tnaqqas gradwalment, l-aktar reċentement matul il-kriżi tal-enerġija, iżda huwa mistenni li jiżdied b'mod sinifikanti. Is-surplus fil-kont kurrenti naqas bil-mod sal-2019 bi proporzjon tal-investiment domestiku li qed jiżdied bil-mod u bilanċ kummerċjali li qed jonqos u minn dak iż-żmien kien ikkaratterizzat minn ċirkostanzi ekonomiċi mhux tas-soltu. Dan naqas b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba prezzijiet ogħla ta' importazzjoni tal-enerġija, flimkien ma' tnaqqis fis-surplus kummerċjali mhux tal-enerġija u rkupru fl-importazzjonijiet tat-turiżmu. Fl-2022, is-surplus baqa' ogħla mil-livelli ssuġġeriti mill-elementi fundamentali tal-pajjiż u huwa mistenni li jirpilja b'mod sinifikanti fl-2023 u jibqa' kważi l-istess fl-2024. Huwa pprojettat li jibqa' taħt il-limitu għall-proċedura ta' żbilanċ makroekonomiku. Il-pagi huma mbassra li jikbru b'mod qawwi, filwaqt li jappoġġaw id-domanda domestika, filwaqt li l-kostijiet ta' unità lavorattiva jistgħu jikbru b'rata aktar mgħaġġla milli fil-bqija taż-żona tal-euro. Madankollu, il-konsum u l-investiment huma temporanjament imnaqqsa minħabba inflazzjoni għolja. F'dawn l-aħħar snin, il-prezzijiet tad-djar urew żidiet qawwija, anke jekk naqsu xi ftit minn nofs l-2022. Il-provvista tad-djar ma tistax tlaħħaq mad-domanda fost investiment residenzjali dgħajjef, li jista' jwassal għal riskji kontinwi ta' sopravalutazzjoni. Tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet jibbenefika mill-implimentazzjoni f'waqtha u effettiva tal-inizjattivi ta' investiment pubbliku u t-tneħħija tal-ostakli għall-investiment. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Ġermanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Ġermanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, is-surplus kbir persistenti fil-kont kurrenti, li jirrifletti wkoll investiment imrażżan meta mqabbel mat-tfaddil, li għandu rilevanza transfruntiera, tnaqqas gradwalment, l-aktar reċentement matul il-kriżi tal-enerġija, iżda huwa mistenni li jiżdied b'mod sinifikanti. Is-surplus fil-kont kurrenti naqas bil-mod sal-2019 bi proporzjon tal-investiment domestiku li qed jiżdied bil-mod u bilanċ kummerċjali li qed jonqos u minn dak iż-żmien kien ikkaratterizzat minn ċirkostanzi ekonomiċi mhux tas-soltu. Dan naqas b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba prezzijiet ogħla ta' importazzjoni tal-enerġija, flimkien ma' tnaqqis fis-surplus kummerċjali mhux tal-enerġija u rkupru fl-importazzjonijiet tat-turiżmu. Fl-2022, is-surplus baqa' ogħla mil-livelli ssuġġeriti mill-elementi fundamentali tal-pajjiż u huwa mistenni li jirpilja b'mod sinifikanti fl-2023 u jibqa' kważi l-istess fl-2024. Huwa pprojettat li jibqa' taħt il-limitu għall-proċedura ta' żbilanċ makroekonomiku. Il-pagi huma mbassra li jikbru b'mod qawwi, filwaqt li jappoġġaw id-domanda domestika, filwaqt li l-kostijiet ta' unità lavorattiva jistgħu jikbru b'rata aktar mgħaġġla milli fil-bqija taż-żona tal-euro. Madankollu, il-konsum u l-investiment huma temporanjament imnaqqsa minħabba inflazzjoni għolja. F'dawn l-aħħar snin, il-prezzijiet tad-djar urew żidiet qawwija, anke jekk naqsu xi ftit minn nofs l-2022. Il-provvista tad-djar ma tistax tlaħħaq mad-domanda fost investiment residenzjali dgħajjef, li jista' jwassal għal riskji kontinwi ta' sopravalutazzjoni. Tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet jibbenefika mill-implimentazzjoni f'waqtha u effettiva tal-inizjattivi ta' investiment pubbliku u t-tneħħija tal-ostakli għall-investiment.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ġermanja naqas minn 3,7 % tal-PDG fl-2021 għal 2,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 69,3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 66,3 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Ġermanja, peress li d-defiċit tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Il-Ġermanja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ġermanja naqas minn 3,7 % tal-PDG fl-2021 għal 2,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 69,3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 66,3 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Ġermanja, peress li d-defiċit tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Il-Ġermanja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis tat-taxxa tal-enerġija fuq il-fjuwils u tnaqqis tat-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-gass u t-tisħin distrettwali, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu bonus ta' somma f'daqqa tal-enerġija u l-akkwiżizzjoni tal-kont ta' Diċembru għall-konsumaturi privati tal-gass. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,2 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 4,2 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis tat-taxxa tal-enerġija fuq il-fjuwils u tnaqqis tat-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-gass u t-tisħin distrettwali, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu bonus ta' somma f'daqqa tal-enerġija u l-akkwiżizzjoni tal-kont ta' Diċembru għall-konsumaturi privati tal-gass. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,2 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 4,2 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Ġermanja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' sostenn, inkluż mill-ispinta pprovduta mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Ġermanja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' sostenn, inkluż mill-ispinta pprovduta mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' -2,7 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Ġermanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Ġermanja ppreservat l-investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,2 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, it-tnaqqis fit-taxxa fit-tassazzjoni fuq l-introjtu naqqas id-dħul tal-gvern u kkontribwixxa wkoll (0,1 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. Għalhekk, il-Ġermanja ma żammitx biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' -2,7 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Ġermanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Ġermanja ppreservat l-investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,2 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, it-tnaqqis fit-taxxa fit-tassazzjoni fuq l-introjtu naqqas id-dħul tal-gvern u kkontribwixxa wkoll (0,1 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. Għalhekk, il-Ġermanja ma żammitx biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,2 % fl-2023 u b'1,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali simili ta' 0,2 % fl-2023 u 1,4 % fl-2024. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,2 % fl-2023 u b'1,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali simili ta' 0,2 % fl-2023 u 1,4 % fl-2024.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 41⁄4 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment in-nefqa addizzjonali għall-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija fir-rigward tal-gass u l-elettriku. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 66,3 % fi tmiem l-2022 għal 673⁄4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,3 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit imbassar fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba li wieħed jassumi nefqa aktar baxxa għall-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 65,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit aktar baxx. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 41⁄4 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment in-nefqa addizzjonali għall-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija fir-rigward tal-gass u l-elettriku. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 66,3 % fi tmiem l-2022 għal 673⁄4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,3 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit imbassar fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba li wieħed jassumi nefqa aktar baxxa għall-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 65,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit aktar baxx.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri ġodda meta mqabbla mal-2022, b'mod partikolari l-brejkijiet tal-prezz tal-enerġija għall-gass u l-elettriku. Il-kost ta' dawk il-miżuri hija parzjalment ikkumpensata minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta fuq profitti straordinarji. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-iżjed unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, għalkemm ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,5 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,3 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri ġodda meta mqabbla mal-2022, b'mod partikolari l-brejkijiet tal-prezz tal-enerġija għall-gass u l-elettriku. Il-kost ta' dawk il-miżuri hija parzjalment ikkumpensata minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri imposta fuq profitti straordinarji. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-iżjed unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, għalkemm ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,5 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,3 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ġermanja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Ġermanja tkun lesta taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Ġermanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ġermanja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Ġermanja tkun lesta taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Ġermanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,5 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2,7 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,2 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa projettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (13). Għalhekk, il-Ġermanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħar-rinnovazzjoni enerġetika tal-bini, it-titjib ta' infrastruttura tal-iċċarġjar għall-karozzi elettriċi u t-tagħmir tal-iskejjel għall-era diġitali, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,5 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2,7 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,2 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa projettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (13). Għalhekk, il-Ġermanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħar-rinnovazzjoni enerġetika tal-bini, it-titjib ta' infrastruttura tal-iċċarġjar għall-karozzi elettriċi u t-tagħmir tal-iskejjel għall-era diġitali, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 13⁄4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 661⁄2 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,2 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit imbassar fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba stimi aktar baxxi għall-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 64,1 % fi tmiem l-2024, prinċipalment minħabba defiċit aktar baxx. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 13⁄4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-brejkijiet tal-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 661⁄2 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,2 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit imbassar fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba stimi aktar baxxi għall-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 64,1 % fi tmiem l-2024, prinċipalment minħabba defiċit aktar baxx.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,3 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,3 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Ħafna minnhom jippreservaw is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 2,4 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament previst fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal xi wħud minn dawn il-miżuri li baqgħu fis-seħħ fl-2024 u għal miżuri diskrezzjonali li jnaqqsu d-dħul bħal diversi tnaqqis fit-taxxa fuq l-introjtu. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 2,4 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament previst fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal xi wħud minn dawn il-miżuri li baqgħu fis-seħħ fl-2024 u għal miżuri diskrezzjonali li jnaqqsu d-dħul bħal diversi tnaqqis fit-taxxa fuq l-introjtu.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 21⁄2 % tal-PDG fl-2023 u fl-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu diversi riformi tas-sistema tat-taxxa fuq l-introjtu kif ukoll tas-sistema tal-pensjonijiet. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 21⁄2 % tal-PDG fl-2023 u fl-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu diversi riformi tas-sistema tat-taxxa fuq l-introjtu kif ukoll tas-sistema tal-pensjonijiet.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 3⁄4 % tal-PDG fl-2025 u fl-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt 3 % tal-PDG fl-2024. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 661⁄2 % fi tmiem l-2024 għal 651⁄2 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 3⁄4 % tal-PDG fl-2025 u fl-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt 3 % tal-PDG fl-2024. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 661⁄2 % fi tmiem l-2024 għal 651⁄2 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Filwaqt li l-prestazzjoni tal-impjiegi tibqa' robusta, f'kuntest ta' popolazzjoni li qed tixjieħ malajr, in-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet huwa mistenni li jkompli jiżdied. Il-popolazzjoni fl-età tax-xogħol hija mistennija li tonqos bi 3,7 miljun fis-snin 2020 minħabba l-irtirar tal-ġenerazzjoni tal-baby boomers. Dan ser iżid b'mod sinifikanti l-ħtiġijiet ta' finanzjament tas-sistema obbligatorja Ħallas-Waqt-Li-Tkun-Għaddej (l-ewwel pilastru tal-pensjonijiet), u possibbilment jisfida l-adegwatezza tal-pensjonijiet. Ikun meħtieġ bilanċ nett ta' migrazzjoni ta' madwar 400 000 persuna fis-sena biex jiġi kkumpensat livell dejjem jonqos ta' forza tax-xogħol potenzjali. L-età statutorja tal-irtirar ser tiżdied gradwalment għal 67 sena fl-2031. Għalkemm ir-rata ta' impjieg tal-ħaddiema ta' bejn il-55 u l-64 sena hija fost l-ogħla fl-Unjoni, iż-żieda fl-età effettiva tal-irtirar naqset f'dawn l-aħħar snin, u l-impjiegi fil-grupp ta' età ta' aktar minn 65 sena għadhom lura meta mqabbla ma' dawk bl-aqwa prestazzjoni tal-Unjoni. Dan huwa wkoll minħabba għażliet ta' rtirar bikri, li jżidu aktar pressjoni fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Il-persuni li jkunu ħadmu mill-inqas 35 sena jistgħu jirtiraw kmieni, bi tnaqqis relattivament żgħir fil-benefiċċji tal-pensjoni. Dawk li ħadmu mill-inqas 45 sena ta' xogħol jistgħu jirtiraw mingħajr ma jitilfu l-intitolamenti tal-pensjoni (Rente nach 45 Beitragsjahren). L-iskemi tal-pensjonijiet privati sussidjati mill-Istat (l-iskemi tal-pensjoni personali tat-tielet pilastru – Riester Rente) sa issa ma ntużawx biżżejjed. Minkejja l-isforzi biex jiżdied l-użu tal-pensjonijiet tax-xogħol (it-tieni pilastru), il-kopertura għadha madwar 56 %. |
| --- | --- |

(28)

Filwaqt li l-prestazzjoni tal-impjiegi tibqa' robusta, f'kuntest ta' popolazzjoni li qed tixjieħ malajr, in-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet huwa mistenni li jkompli jiżdied. Il-popolazzjoni fl-età tax-xogħol hija mistennija li tonqos bi 3,7 miljun fis-snin 2020 minħabba l-irtirar tal-ġenerazzjoni tal-baby boomers. Dan ser iżid b'mod sinifikanti l-ħtiġijiet ta' finanzjament tas-sistema obbligatorja Ħallas-Waqt-Li-Tkun-Għaddej (l-ewwel pilastru tal-pensjonijiet), u possibbilment jisfida l-adegwatezza tal-pensjonijiet. Ikun meħtieġ bilanċ nett ta' migrazzjoni ta' madwar 400 000 persuna fis-sena biex jiġi kkumpensat livell dejjem jonqos ta' forza tax-xogħol potenzjali. L-età statutorja tal-irtirar ser tiżdied gradwalment għal 67 sena fl-2031. Għalkemm ir-rata ta' impjieg tal-ħaddiema ta' bejn il-55 u l-64 sena hija fost l-ogħla fl-Unjoni, iż-żieda fl-età effettiva tal-irtirar naqset f'dawn l-aħħar snin, u l-impjiegi fil-grupp ta' età ta' aktar minn 65 sena għadhom lura meta mqabbla ma' dawk bl-aqwa prestazzjoni tal-Unjoni. Dan huwa wkoll minħabba għażliet ta' rtirar bikri, li jżidu aktar pressjoni fuq is-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet. Il-persuni li jkunu ħadmu mill-inqas 35 sena jistgħu jirtiraw kmieni, bi tnaqqis relattivament żgħir fil-benefiċċji tal-pensjoni. Dawk li ħadmu mill-inqas 45 sena ta' xogħol jistgħu jirtiraw mingħajr ma jitilfu l-intitolamenti tal-pensjoni (Rente nach 45 Beitragsjahren). L-iskemi tal-pensjonijiet privati sussidjati mill-Istat (l-iskemi tal-pensjoni personali tat-tielet pilastru – Riester Rente) sa issa ma ntużawx biżżejjed. Minkejja l-isforzi biex jiżdied l-użu tal-pensjonijiet tax-xogħol (it-tieni pilastru), il-kopertura għadha madwar 56 %.

| (29) | It-taħlita tat-taxxa fil-Ġermanja għadha tiddependi ħafna fuq id-dħul mit-taxxa fuq ix-xogħol, filwaqt li l-bażijiet tat-taxxa li jistgħu jappoġġaw it-tkabbir inklużiv u sostenibbli jibqgħu ma jintużawx biżżejjed. Il-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol huwa wieħed mill-ogħla fl-Unjoni u l-interazzjoni tas-sistema tat-taxxa u tat-trasferiment tirriżulta f'inċentivi dgħajfa biex jiġu estiżi s-sigħat maħduma għall-ħaddiema b'paga baxxa u dawk b'tieni sors ta' dħul, spiss in-nisa. Dan huwa ta' piż fuq il-provvista ta' ħaddiema u jaggrava n-nuqqas ta' ħaddiema. Is-sehem tal-Ġermanja tat-taxxi ambjentali huwa taħt il-medja tal-Unjoni, kemm għat-tassazzjoni fuq l-enerġija kif ukoll għat-trasport. It-tassazzjoni fuq il-vetturi ma tħeġġiġx trasport li jirrispetta aktar l-ambjent. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent bħas-sussidji għall-fjuwils fossili (inklużi l-eżenzjonijiet mit-taxxa u t-tnaqqis tat-taxxa) għadhom sostanzjali, u dan ixekkel it-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(29)

It-taħlita tat-taxxa fil-Ġermanja għadha tiddependi ħafna fuq id-dħul mit-taxxa fuq ix-xogħol, filwaqt li l-bażijiet tat-taxxa li jistgħu jappoġġaw it-tkabbir inklużiv u sostenibbli jibqgħu ma jintużawx biżżejjed. Il-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol huwa wieħed mill-ogħla fl-Unjoni u l-interazzjoni tas-sistema tat-taxxa u tat-trasferiment tirriżulta f'inċentivi dgħajfa biex jiġu estiżi s-sigħat maħduma għall-ħaddiema b'paga baxxa u dawk b'tieni sors ta' dħul, spiss in-nisa. Dan huwa ta' piż fuq il-provvista ta' ħaddiema u jaggrava n-nuqqas ta' ħaddiema. Is-sehem tal-Ġermanja tat-taxxi ambjentali huwa taħt il-medja tal-Unjoni, kemm għat-tassazzjoni fuq l-enerġija kif ukoll għat-trasport. It-tassazzjoni fuq il-vetturi ma tħeġġiġx trasport li jirrispetta aktar l-ambjent. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent bħas-sussidji għall-fjuwils fossili (inklużi l-eżenzjonijiet mit-taxxa u t-tnaqqis tat-taxxa) għadhom sostanzjali, u dan ixekkel it-tranżizzjoni ekoloġika.

| (30) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Li nipproċedu b'mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Madankollu, filwaqt li l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja tinsab għaddejja, hemm dewmien sinifikanti. Riżorsi limitati marbuta mal-implimentazzjoni tal-pjan u prijoritizzazzjoni insuffiċjenti wasslu biex il-Ġermanja taqa' lura fil-proċess ta' implimentazzjoni. Il-Ġermanja għad trid tiffirma l-arranġamenti operazzjonali tagħha u tippreżenta l-ewwel talba tagħha għal pagament. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja kien diġà ġie rivedut darba fl-14 ta' Frar 2023, u aġġusta żewġ miżuri ta' investiment li ma setgħux jitlestew kompletament minħabba ċirkostanzi oġġettivi (16). Il-pjan huwa mistenni li jerġa' jiġi rivedut fl-2023 b'addendum ieħor, biex ikopri l-kapitolu REPowerEU u biex jakkomoda ż-żieda ta' appoġġ mhux ripagabbli. Madankollu, in-negozjati dwar il-kapitolu REPowerEU u biex tiġi akkomodata ż-żieda fl-appoġġ mhux ripagabbli għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti l-finanzjament ta' riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Ġermanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(30)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Li nipproċedu b'mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Madankollu, filwaqt li l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja tinsab għaddejja, hemm dewmien sinifikanti. Riżorsi limitati marbuta mal-implimentazzjoni tal-pjan u prijoritizzazzjoni insuffiċjenti wasslu biex il-Ġermanja taqa' lura fil-proċess ta' implimentazzjoni. Il-Ġermanja għad trid tiffirma l-arranġamenti operazzjonali tagħha u tippreżenta l-ewwel talba tagħha għal pagament. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja kien diġà ġie rivedut darba fl-14 ta' Frar 2023, u aġġusta żewġ miżuri ta' investiment li ma setgħux jitlestew kompletament minħabba ċirkostanzi oġġettivi (16). Il-pjan huwa mistenni li jerġa' jiġi rivedut fl-2023 b'addendum ieħor, biex ikopri l-kapitolu REPowerEU u biex jakkomoda ż-żieda ta' appoġġ mhux ripagabbli. Madankollu, in-negozjati dwar il-kapitolu REPowerEU u biex tiġi akkomodata ż-żieda fl-appoġġ mhux ripagabbli għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti l-finanzjament ta' riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Ġermanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (31) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Ġermanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Ġermanja. |
| --- | --- |

(31)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Ġermanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Ġermanja.

| (32) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Ġermanja qed taffaċċja għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-diġitalizzazzjoni, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(32)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Ġermanja qed taffaċċja għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-diġitalizzazzjoni, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (33) | Filwaqt li l-Ġermanja għamlet sforzi biex ittejjeb id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi, l-implimentazzjoni għadha kajmana. Kienu biss ftit mill-objettivi fl-Att dwar l-Aċċess Online, li jagħmel id-diġitalizzazzjoni kontinwa tal-parti ta' quddiem tas-servizzi amministrattivi kollha obbligatorja, li nkisbu sad-data fil-mira (tmiem l-2022). Il-Parametru Referenzjarju tal-Gvern elettroniku tal-Kummissjoni juri li l-pajjiż għandu prestazzjoni baxxa wkoll fid-diġitalizzazzjoni tal-back office, li huwa kruċjali għat-twassil effettiv tas-servizzi lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online. B'rabta ma' dan, l-immodernizzar tar-reġistri bħala parti mill-Att dwar il-Modernizzazzjoni tar-Reġistru biex jiġi implimentat il-prinċipju ta' "darba biss" tal-Unjoni – fejn l-individwi u n-negozji jridu jipprovdu informazzjoni standard darba biss lill-awtoritajiet – ġie ddikjarat bħala prijorità. Madankollu, ftit li xejn sar progress minn meta l-liġi daħlet fis-seħħ fl-2021. Barra minn hekk, hemm użu baxx ta' servizzi li ġew diġitalizzati: Il-Ġermanja għandha punteġġ taħt il-medja tal-Unjoni f'termini tal-proporzjon ta' persuni li jużaw is-servizzi elettroniċi tal-gvern. Il-Ġermanja għandha prestazzjoni wkoll taħt il-medja tal-Unjoni f'diversi aspetti tal-indikaturi tal-Parametri Referenzjarju tal-Gvern elettroniku, bħat-trasparenza, l-eżistenza ta' faċilitaturi ewlenin u l-aċċessibbiltà tas-servizzi pubbliċi diġitali għaċ-ċittadini minn barra l-pajjiż. Il-Kunsill Nazzjonali għall-Kontroll Regolatorju jqis l-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online bħala inadegwata u identifika n-nuqqas ta' ħaddiema projettati bħala riskju ewlieni fin-nuqqas ta' titjib fl-effiċjenza permezz tad-diġitalizzazzjoni. L-ostakli identifikati fid-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi japplikaw bl-istess mod għall-miżuri korrispondenti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja. |
| --- | --- |

(33)

Filwaqt li l-Ġermanja għamlet sforzi biex ittejjeb id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi, l-implimentazzjoni għadha kajmana. Kienu biss ftit mill-objettivi fl-Att dwar l-Aċċess Online, li jagħmel id-diġitalizzazzjoni kontinwa tal-parti ta' quddiem tas-servizzi amministrattivi kollha obbligatorja, li nkisbu sad-data fil-mira (tmiem l-2022). Il-Parametru Referenzjarju tal-Gvern elettroniku tal-Kummissjoni juri li l-pajjiż għandu prestazzjoni baxxa wkoll fid-diġitalizzazzjoni tal-back office, li huwa kruċjali għat-twassil effettiv tas-servizzi lil hinn mill-kamp ta' applikazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online. B'rabta ma' dan, l-immodernizzar tar-reġistri bħala parti mill-Att dwar il-Modernizzazzjoni tar-Reġistru biex jiġi implimentat il-prinċipju ta' "darba biss" tal-Unjoni – fejn l-individwi u n-negozji jridu jipprovdu informazzjoni standard darba biss lill-awtoritajiet – ġie ddikjarat bħala prijorità. Madankollu, ftit li xejn sar progress minn meta l-liġi daħlet fis-seħħ fl-2021. Barra minn hekk, hemm użu baxx ta' servizzi li ġew diġitalizzati: Il-Ġermanja għandha punteġġ taħt il-medja tal-Unjoni f'termini tal-proporzjon ta' persuni li jużaw is-servizzi elettroniċi tal-gvern. Il-Ġermanja għandha prestazzjoni wkoll taħt il-medja tal-Unjoni f'diversi aspetti tal-indikaturi tal-Parametri Referenzjarju tal-Gvern elettroniku, bħat-trasparenza, l-eżistenza ta' faċilitaturi ewlenin u l-aċċessibbiltà tas-servizzi pubbliċi diġitali għaċ-ċittadini minn barra l-pajjiż. Il-Kunsill Nazzjonali għall-Kontroll Regolatorju jqis l-implimentazzjoni tal-Att dwar l-Aċċess Online bħala inadegwata u identifika n-nuqqas ta' ħaddiema projettati bħala riskju ewlieni fin-nuqqas ta' titjib fl-effiċjenza permezz tad-diġitalizzazzjoni. L-ostakli identifikati fid-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi japplikaw bl-istess mod għall-miżuri korrispondenti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja.

| (34) | It-titjib tal-ħiliet diġitali huwa kruċjali għat-tranżizzjoni diġitali biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta' ħaddiema tas-sengħa u tiżdied il-produttività. B'49 % fl-2021, il-Ġermanja hija taħt il-medja tal-Unjoni ta' 54 % tal-individwi ta' bejn is-16 u l-74 sena li b'mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi, li jfixkel it-tranżizzjoni diġitali. Fost dawk kollha ta' bejn is-16 u d-19-il sena, 50 % biss kellhom mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi fl-2021, 19 punti perċentwali taħt il-medja tal-Unjoni. Għalkemm il-Ġermanja għandha punteġġi ogħla mill-medja tal-Unjoni fuq il-perċentwal ta' speċjalisti tal-ICT fl-impjiegi u taqbel mal-medja tal-Unjoni għall-ispeċjalisti nisa fl-ICT, hemm għadd kbir ta' postijiet battala li jirriflettu ħtiġijiet ulterjuri. Sforzi ulterjuri biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta' għalliema u biex l-għalliema jitħarrġu aħjar fid-diġitalizzazzjoni fil-livelli edukattivi kollha jkunu kruċjali għat-titjib tal-ħiliet diġitali. L-integrazzjoni tat-teknoloġija diġitali fl-attivitajiet tan-negozju hija biss madwar il-medja tal-Unjoni, inkluż is-sehem ta' negozji żgħar u ta' daqs medju b'mill-inqas livell bażiku ta' intensità diġitali u l-adozzjoni min-negozji ta' teknoloġiji avvanzati bħall-cloud, il-big data u l-intelliġenza artifiċjali. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja jinkludi diversi miżuri li jappoġġaw il-ħiliet diġitali, u b'mod partikolari l-edukazzjoni diġitali, bħall-investiment f'apparat diġitali għall-għalliema, pjattaforma edukattiva u ċentri edukattivi ta' eċċellenza. Barra minn hekk, il-Ġermanja qed timplimenta miżuri biex tgħin fit-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol tagħha. Dan jinkludi l-iffukar fuq id-diġitalizzazzjoni tan-negozji (eż. Hubs ta' Innovazzjoni Diġitali Ewropej jew l-iskema ta' appoġġ għall-investiment ta' Preżent Diġitali (Digital Jetzt)). |
| --- | --- |

(34)

It-titjib tal-ħiliet diġitali huwa kruċjali għat-tranżizzjoni diġitali biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta' ħaddiema tas-sengħa u tiżdied il-produttività. B'49 % fl-2021, il-Ġermanja hija taħt il-medja tal-Unjoni ta' 54 % tal-individwi ta' bejn is-16 u l-74 sena li b'mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi, li jfixkel it-tranżizzjoni diġitali. Fost dawk kollha ta' bejn is-16 u d-19-il sena, 50 % biss kellhom mill-inqas ħiliet diġitali bażiċi fl-2021, 19 punti perċentwali taħt il-medja tal-Unjoni. Għalkemm il-Ġermanja għandha punteġġi ogħla mill-medja tal-Unjoni fuq il-perċentwal ta' speċjalisti tal-ICT fl-impjiegi u taqbel mal-medja tal-Unjoni għall-ispeċjalisti nisa fl-ICT, hemm għadd kbir ta' postijiet battala li jirriflettu ħtiġijiet ulterjuri. Sforzi ulterjuri biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet ta' għalliema u biex l-għalliema jitħarrġu aħjar fid-diġitalizzazzjoni fil-livelli edukattivi kollha jkunu kruċjali għat-titjib tal-ħiliet diġitali. L-integrazzjoni tat-teknoloġija diġitali fl-attivitajiet tan-negozju hija biss madwar il-medja tal-Unjoni, inkluż is-sehem ta' negozji żgħar u ta' daqs medju b'mill-inqas livell bażiku ta' intensità diġitali u l-adozzjoni min-negozji ta' teknoloġiji avvanzati bħall-cloud, il-big data u l-intelliġenza artifiċjali. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja jinkludi diversi miżuri li jappoġġaw il-ħiliet diġitali, u b'mod partikolari l-edukazzjoni diġitali, bħall-investiment f'apparat diġitali għall-għalliema, pjattaforma edukattiva u ċentri edukattivi ta' eċċellenza. Barra minn hekk, il-Ġermanja qed timplimenta miżuri biex tgħin fit-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid tal-forza tax-xogħol tagħha. Dan jinkludi l-iffukar fuq id-diġitalizzazzjoni tan-negozji (eż. Hubs ta' Innovazzjoni Diġitali Ewropej jew l-iskema ta' appoġġ għall-investiment ta' Preżent Diġitali (Digital Jetzt)).

| (35) | B'mod ġenerali, 19,3 % biss tal-unitajiet domestiċi għandhom aċċess għal konnessjoni broadband tal-fibra, u dan ipoġġi lill-Ġermanja fost l-Istati Membri bl-aktar kopertura tal-fibra baxxa (it-tieni l-aktar baxxa fl-Unjoni, bl-ogħla ħames atturi tal-Unjoni li għandhom kopertura tal-fibra ta' mill-inqas 85 %). In-nuqqas ta' konnessjonijiet tal-fibra ottika u networks b'kapaċità għolja ħafna b'mod ġenerali huwa partikolarment evidenti fiż-żoni rurali. Dan iżomm lura t-tkabbir tal-produttività, speċjalment minn negozji żgħar u ta' daqs medju. Il-mira li 50 % tal-unitajiet domestiċi u n-negozji jiġu konnessi man-network permezz tal-fibra ottika sal-2025 (u 100 % sal-2030) tista' ma tintlaħaqx fil-ħin. Miżuri korrispondenti ġew inklużi fl-Istrateġija Gigabit ta' Lulju 2022. It-titjib tal-kundizzjonijiet qafas, pereżempju billi tiżdied il-kapaċità tal-ippjanar u l-implimentazzjoni fis-settur pubbliku, huwa kruċjali biex tiġi aċċellerata l-kopertura tal-fibra. L-ilħuq tal-miri tan-network ser jirrikjedi wkoll titjib fil-proċeduri amministrattivi involuti fl-applikazzjoni għal u l-għoti ta' permessi u l-istandardizzazzjoni ta' metodi ta' installazzjoni alternattivi li jieħdu inqas ħin. |
| --- | --- |

(35)

B'mod ġenerali, 19,3 % biss tal-unitajiet domestiċi għandhom aċċess għal konnessjoni broadband tal-fibra, u dan ipoġġi lill-Ġermanja fost l-Istati Membri bl-aktar kopertura tal-fibra baxxa (it-tieni l-aktar baxxa fl-Unjoni, bl-ogħla ħames atturi tal-Unjoni li għandhom kopertura tal-fibra ta' mill-inqas 85 %). In-nuqqas ta' konnessjonijiet tal-fibra ottika u networks b'kapaċità għolja ħafna b'mod ġenerali huwa partikolarment evidenti fiż-żoni rurali. Dan iżomm lura t-tkabbir tal-produttività, speċjalment minn negozji żgħar u ta' daqs medju. Il-mira li 50 % tal-unitajiet domestiċi u n-negozji jiġu konnessi man-network permezz tal-fibra ottika sal-2025 (u 100 % sal-2030) tista' ma tintlaħaqx fil-ħin. Miżuri korrispondenti ġew inklużi fl-Istrateġija Gigabit ta' Lulju 2022. It-titjib tal-kundizzjonijiet qafas, pereżempju billi tiżdied il-kapaċità tal-ippjanar u l-implimentazzjoni fis-settur pubbliku, huwa kruċjali biex tiġi aċċellerata l-kopertura tal-fibra. L-ilħuq tal-miri tan-network ser jirrikjedi wkoll titjib fil-proċeduri amministrattivi involuti fl-applikazzjoni għal u l-għoti ta' permessi u l-istandardizzazzjoni ta' metodi ta' installazzjoni alternattivi li jieħdu inqas ħin.

| (36) | Il-Ġermanja rnexxielha tnaqqas id-dipendenza għolja tagħha fuq il-gass u ż-żejt Russi b'mod effettiv fl-2022 meta mqabbla mal-2021 (minn 65 % għal kważi żero għall-gass u minn 34,12 % għal inqas minn 25 % għaż-żejt (17)). Hija ppjanat u bdiet timplimenta l-infrastruttura tal-gass naturali li tissostitwixxi kompletament l-importazzjonijiet tal-gass mir-Russja fuq terminu medju. Il-Ġermanja ssodisfat l-obbligi tagħha għall-ħżin tal-gass fix-xitwa li għaddiet, u laħqet id-99,2 % sal-1 ta' Novembru 2022. Bis-saħħa tas-swieq tal-gass interkonnessi, il-gass naturali likwifikat (liquefied natural gas, LNG) importat mill-Ġermanja jkun jista' jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni, dment li l-infrastruttura rilevanti tiġi implimentata mingħajr aktar dewmien. Fl-istess ħin, il-pajjiż għadu dipendenti fuq il-fjuwils fossili importati. Il-konsum tal-gass naturali tal-Ġermanja żdied b'16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Ġermanja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19). |
| --- | --- |

(36)

Il-Ġermanja rnexxielha tnaqqas id-dipendenza għolja tagħha fuq il-gass u ż-żejt Russi b'mod effettiv fl-2022 meta mqabbla mal-2021 (minn 65 % għal kważi żero għall-gass u minn 34,12 % għal inqas minn 25 % għaż-żejt (17)). Hija ppjanat u bdiet timplimenta l-infrastruttura tal-gass naturali li tissostitwixxi kompletament l-importazzjonijiet tal-gass mir-Russja fuq terminu medju. Il-Ġermanja ssodisfat l-obbligi tagħha għall-ħżin tal-gass fix-xitwa li għaddiet, u laħqet id-99,2 % sal-1 ta' Novembru 2022. Bis-saħħa tas-swieq tal-gass interkonnessi, il-gass naturali likwifikat (liquefied natural gas, LNG) importat mill-Ġermanja jkun jista' jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-provvista tal-Unjoni, dment li l-infrastruttura rilevanti tiġi implimentata mingħajr aktar dewmien. Fl-istess ħin, il-pajjiż għadu dipendenti fuq il-fjuwils fossili importati. Il-konsum tal-gass naturali tal-Ġermanja żdied b'16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Ġermanja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19).

| (37) | L-elettriku rinnovabbli huwa vitali għall-introduzzjoni b'suċċess tal-pjanijiet ta' tranżizzjoni ekoloġika tal-Ġermanja, inkluż għall-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli, il-vetturi elettriċi u l-pompi tas-sħana, kif ukoll għall-kisba tas-sigurtà tal-enerġija fuq terminu medju. Madankollu, tkun meħtieġa aċċellerazzjoni bi tliet darbiet fl-użu tal-enerġija rinnovabbli (minn + 67 % matul l-aħħar tmien snin għal + 196 % fit-tmien snin li ġejjin) biex jintlaħqu l-miri nazzjonali tal-użu. Proċeduri kumplessi u twal għall-għoti ta' permessi qed iżommu lura l-introduzzjoni ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli u teknoloġiji addizzjonali ta' emissjonijiet netti żero, filwaqt li leġiżlazzjoni adottata reċentement biex ittejjeb il-proċessi għad trid tiġi implimentata. Lil hinn mill-isfidi indirizzati, l-għoti ta' permessi huwa mxekkel min-nuqqas ta' diġitalizzazzjoni u ħiliet relatati kif ukoll minn awtoritajiet b'nuqqas ta' persunal, inklużi l-qrati. Għad hemm ostakli fir-rigward tal-flessibbiltà tal-grilja, inkluż il-ħżin, u l-espansjoni tal-grilji ta' trażmissjoni b'vultaġġ għoli, inkluż l-implimentazzjoni ta' Proġetti ta' Interess Komuni. Barra minn hekk, il-grilji ta' distribuzzjoni tal-Ġermanja ma ġewx diġitalizzati u aġġornati biżżejjed biex jakkomodaw lill-ħafna manifatturi u konsumaturi ġodda ta' vetturi elettriċi, sistemi fotovoltajċi solari u pompi tas-sħana, filwaqt li l-ħżin tal-elettriku jista' jiġi estiż. L-isforzi fl-effiċjenza enerġetika, inkluż fit-trasport, fit-tisħin domestiku u fl-industrija, u l-introduzzjoni tal-pompi tas-sħana b'mod affordabbli jiffaċċjaw sfidi f'termini tal-espansjoni u l-implimentazzjoni f'waqtha biex il-Ġermanja tkun tista' tilħaq il-miri tagħha dwar il-klima u l-enerġija, tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq il-fjuwils fossili u tagħti spinta lill-kompetittività u lill-ħolqien tal-impjiegi, inkluż fis-settur tal-manifattura tat-teknoloġija nadifa. L-ilħuq tal-miri klimatiċi jirrikjedi azzjoni ulterjuri għad-dekarbonizzazzjoni tas-setturi tat-trasport u tal-bini, li naqsu milli jilħqu l-miri nazzjonali tal-emissjonijiet speċifiċi għas-settur għall-2022, minkejja l-introduzzjoni ta' miżuri bħall-prezz nazzjonali tal-karbonju biex jitnaqqsu l-emissjonijiet f'dawk iż-żewġ setturi. Il-bir tal-karbonju naturali fil-Ġermanja naqas mill-2016, għalhekk hija meħtieġa azzjoni dwar ir-restawr tal-foresti u tat-torbiera. Sforzi aktar b'saħħithom dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, l-ekonomija ċirkolari, u l-protezzjoni ambjentali jnaqqsu r-riskji mill-isfidi globali u jikkontribwixxu għar-reżiljenza għall-klima, jiżguraw ir-riżorsi naturali u jnaqqsu d-dipendenza tal-industrija fuq il-materja prima kritika. |
| --- | --- |

(37)

L-elettriku rinnovabbli huwa vitali għall-introduzzjoni b'suċċess tal-pjanijiet ta' tranżizzjoni ekoloġika tal-Ġermanja, inkluż għall-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli, il-vetturi elettriċi u l-pompi tas-sħana, kif ukoll għall-kisba tas-sigurtà tal-enerġija fuq terminu medju. Madankollu, tkun meħtieġa aċċellerazzjoni bi tliet darbiet fl-użu tal-enerġija rinnovabbli (minn + 67 % matul l-aħħar tmien snin għal + 196 % fit-tmien snin li ġejjin) biex jintlaħqu l-miri nazzjonali tal-użu. Proċeduri kumplessi u twal għall-għoti ta' permessi qed iżommu lura l-introduzzjoni ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli u teknoloġiji addizzjonali ta' emissjonijiet netti żero, filwaqt li leġiżlazzjoni adottata reċentement biex ittejjeb il-proċessi għad trid tiġi implimentata. Lil hinn mill-isfidi indirizzati, l-għoti ta' permessi huwa mxekkel min-nuqqas ta' diġitalizzazzjoni u ħiliet relatati kif ukoll minn awtoritajiet b'nuqqas ta' persunal, inklużi l-qrati. Għad hemm ostakli fir-rigward tal-flessibbiltà tal-grilja, inkluż il-ħżin, u l-espansjoni tal-grilji ta' trażmissjoni b'vultaġġ għoli, inkluż l-implimentazzjoni ta' Proġetti ta' Interess Komuni. Barra minn hekk, il-grilji ta' distribuzzjoni tal-Ġermanja ma ġewx diġitalizzati u aġġornati biżżejjed biex jakkomodaw lill-ħafna manifatturi u konsumaturi ġodda ta' vetturi elettriċi, sistemi fotovoltajċi solari u pompi tas-sħana, filwaqt li l-ħżin tal-elettriku jista' jiġi estiż. L-isforzi fl-effiċjenza enerġetika, inkluż fit-trasport, fit-tisħin domestiku u fl-industrija, u l-introduzzjoni tal-pompi tas-sħana b'mod affordabbli jiffaċċjaw sfidi f'termini tal-espansjoni u l-implimentazzjoni f'waqtha biex il-Ġermanja tkun tista' tilħaq il-miri tagħha dwar il-klima u l-enerġija, tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq il-fjuwils fossili u tagħti spinta lill-kompetittività u lill-ħolqien tal-impjiegi, inkluż fis-settur tal-manifattura tat-teknoloġija nadifa. L-ilħuq tal-miri klimatiċi jirrikjedi azzjoni ulterjuri għad-dekarbonizzazzjoni tas-setturi tat-trasport u tal-bini, li naqsu milli jilħqu l-miri nazzjonali tal-emissjonijiet speċifiċi għas-settur għall-2022, minkejja l-introduzzjoni ta' miżuri bħall-prezz nazzjonali tal-karbonju biex jitnaqqsu l-emissjonijiet f'dawk iż-żewġ setturi. Il-bir tal-karbonju naturali fil-Ġermanja naqas mill-2016, għalhekk hija meħtieġa azzjoni dwar ir-restawr tal-foresti u tat-torbiera. Sforzi aktar b'saħħithom dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima, l-ekonomija ċirkolari, u l-protezzjoni ambjentali jnaqqsu r-riskji mill-isfidi globali u jikkontribwixxu għar-reżiljenza għall-klima, jiżguraw ir-riżorsi naturali u jnaqqsu d-dipendenza tal-industrija fuq il-materja prima kritika.

| (38) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. It-titjib tal-eżiti tal-edukazzjoni ta' gruppi żvantaġġati jipprovdi bażi aħjar għal edukazzjoni kontinwa. It-tagħlim għall-adulti huwa essenzjali biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet persistenti ta' ħiliet. Madankollu, fl-aħħar 10 snin ir-rata ta' parteċipazzjoni tal-adulti fit-tagħlim matul l-aħħar erba' ġimgħat kienet bejn wieħed u ieħor stabbli u taħt il-medja tal-Unjoni (8,1 % fl-2022; medja tal-Unjoni ta' 11,9 %), u kienet biss ta' 4 % għall-ħaddiema bi kwalifiki baxxi. Barra minn hekk, fl-industriji intensivi fl-enerġija, il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema fl-edukazzjoni u t-taħriġ naqset minn 9,8 % fl-2015 għal 7,6 % fl-2021 u hija taħt il-medja tal-Unjoni (8,9 %). Il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni fi programmi ta' edukazzjoni u tagħlim vokazzjonali inizjali u kontinwi biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni ekoloġika tkun konformi mal-mira tal-Ġermanja li jkollha 65 % tal-adulti fl-apprendiment kull sena sal-2030. |
| --- | --- |

(38)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. It-titjib tal-eżiti tal-edukazzjoni ta' gruppi żvantaġġati jipprovdi bażi aħjar għal edukazzjoni kontinwa. It-tagħlim għall-adulti huwa essenzjali biex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet persistenti ta' ħiliet. Madankollu, fl-aħħar 10 snin ir-rata ta' parteċipazzjoni tal-adulti fit-tagħlim matul l-aħħar erba' ġimgħat kienet bejn wieħed u ieħor stabbli u taħt il-medja tal-Unjoni (8,1 % fl-2022; medja tal-Unjoni ta' 11,9 %), u kienet biss ta' 4 % għall-ħaddiema bi kwalifiki baxxi. Barra minn hekk, fl-industriji intensivi fl-enerġija, il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema fl-edukazzjoni u t-taħriġ naqset minn 9,8 % fl-2015 għal 7,6 % fl-2021 u hija taħt il-medja tal-Unjoni (8,9 %). Il-promozzjoni tal-parteċipazzjoni fi programmi ta' edukazzjoni u tagħlim vokazzjonali inizjali u kontinwi biex tiġi appoġġata t-tranżizzjoni ekoloġika tkun konformi mal-mira tal-Ġermanja li jkollha 65 % tal-adulti fl-apprendiment kull sena sal-2030.

| (39) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (40) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Ġermanja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(40)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Ġermanja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (41) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà 2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mas-surplus kbir persistenti fil-kont kurrenti. Ir-rakkomandazzjonijiet (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1) f'dak li għandu x'jaqsam ma' investiment ogħla. Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijit tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 40, |
| --- | --- |

(41)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà 2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mas-surplus kbir persistenti fil-kont kurrenti. Ir-rakkomandazzjonijiet (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1) f'dak li għandu x'jaqsam ma' investiment ogħla. Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijit tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 40,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ġermanja tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 2,5 % (21).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Timplimenta inizjattivi ta' investiment pubbliku kif ippjanat.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Ittejjeb it-taħlita tat-taxxa sabiex tikseb tkabbir aktar inklużiv u sostenibbli, b'mod partikolari billi ttejjeb l-inċentivi tat-taxxa sabiex iżżid is-sigħat maħduma. Itejjeb is-sostenibbiltà fuq terminu twil tas-sistema tal-pensjoni.

2.

Taċċellera b'mod sinifikanti l-implimentazzjoni tal-pjan rivedut tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż billi tiżgura riżorsi suffiċjenti, u tiffinalizza malajr l-addendum u l-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda malajr l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tħaffef id-diġitalizzazzjoni tal-katina kollha tas-servizzi għas-servizzi pubbliċi u ttejjeb il-ħiliet diġitali tan-nies. Tneħħi l-ostakli għall-investiment u trawwem l-investiment f'networks ta' komunikazzjoni diġitali b'kapaċità għolja ħafna.

4.

Iżżid l-isforzi biex tkompli tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi tagħti spinta lill-investiment fin-networks tal-enerġija rinnovabbli u tal-elettriku u taċċellera l-użu tagħhom permezz ta' kapaċità amministrattiva mtejba u proċessi simplifikati, inklużi proċeduri għall-għoti ta' permessi. Iżżid l-isforzi tal-effiċjenza enerġetika fit-trasport, fil-bini u fl-industrija, inkluż permezz ta' investimenti fis-sistemi tat-tisħin, u miżuri ta' politika ulterjuri mmirati lejn il-forniment u l-akkwist ta' ħiliet u kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10158/2021 INIT; ST 10158/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Ġermanja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 18).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali tal-PDG. Din il-kontribuzzjoni hija prinċipalment relatata man-nazzjonalizzazzjoni u r-rikapitalizzazzjoni tal-fornituri tal-gass bl-ingrossa fil-Ġermanja għall-garanzija tas-sigurtà tal-enerġija.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 tal-Ġermanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tal-Ġermanja, (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 35).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Ġermanja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 7,1 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata f'livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG. Din il-kontribuzzjoni hija prinċipalment relatata mal-waqfien tal-miżura biex il-fornituri tal-gass bl-ingrossa fil-Ġermanja jiġu nazzjonalizzati u rikapitalizzati għall-garanzija tas-sigurtà tal-enerġija tas-sena ta' qabel.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

15

(16)  Id-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tal-14 ta' Frar 2023 li temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ġermanja (ST 5536/2023).

16

(17)  Il-Ġermanja ma importat l-ebda gass Russu minn Awwissu 2022 u ż-żejt minn Frar 2023.

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

19

(20)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/49 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/49

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Estonja

(2023/C 312/06)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Estonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Estonja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Estonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Estonja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u jiżgura aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet ukoll komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u jiżgura aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet ukoll komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet imġedda fuq il-prezz tal-enerġija, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet imġedda fuq il-prezz tal-enerġija, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn approċċ aktar immirat fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn approċċ aktar immirat fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, l-Estonja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fid-29 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr li l-Estonja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. Fid-9 ta' Marzu 2023, l-Estonja ppreżentat pjan nazzjonali rivedut ta' rkupru u reżiljenza, inkluż kapitolu REPowerEU, lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 21c tar-Regolament (UE) 2021/241. Il-pjan rivedut għall-irkupru u r-reżiljenza jqis ukoll il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata f'konformità mal-Artikolu 18(2) ta' dak ir-Regolament u jinkludi talba motivata lill-Kummissjoni biex temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta' Novembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 21(1) tar-Regolament (UE) 2021/241, filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jitqies li parzjalment ma għadux jista' jinkiseb minħabba ċirkostanzi oġġettivi. Fit-12 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni adottat il-proposta tagħha għal Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja. Fis-16 ta' Ġunju 2023, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu li temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tad-29 ta' Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja (7). |
| --- | --- |

(9)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, l-Estonja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fid-29 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tistqarr li l-Estonja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. Fid-9 ta' Marzu 2023, l-Estonja ppreżentat pjan nazzjonali rivedut ta' rkupru u reżiljenza, inkluż kapitolu REPowerEU, lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 21c tar-Regolament (UE) 2021/241. Il-pjan rivedut għall-irkupru u r-reżiljenza jqis ukoll il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata f'konformità mal-Artikolu 18(2) ta' dak ir-Regolament u jinkludi talba motivata lill-Kummissjoni biex temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta' Novembru 2021 f'konformità mal-Artikolu 21(1) tar-Regolament (UE) 2021/241, filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jitqies li parzjalment ma għadux jista' jinkiseb minħabba ċirkostanzi oġġettivi. Fit-12 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni adottat il-proposta tagħha għal Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja. Fis-16 ta' Ġunju 2023, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu li temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tad-29 ta' Ottubru 2021 dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Estonja (7).

| (10) | Fil-11 ta' Mejju 2023, l-Estonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fit-28 ta' April 2023, l-Estonja ppreżentat il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. |
| --- | --- |

(10)

Fil-11 ta' Mejju 2023, l-Estonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fit-28 ta' April 2023, l-Estonja ppreżentat il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Estonja. Huwa vvaluta l-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Estonja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Estonja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Estonja. Huwa vvaluta l-progress tal-Estonja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Estonja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Estonja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Estonja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Estonja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività u l-iżviluppi fil-prezzijiet tad-djar dan l-aħħar żdiedu iżda b'mod ġenerali jidhru li huma kkontrollati fil-preżent. Il-pagi u speċjalment il-prezzijiet żdiedu b'mod qawwi fl-2022, iżda t-telf fil-kompetittività jidher limitat, filwaqt li l-kont kurrenti rreġistra biss defiċit żgħir u huwa mbassar li joqrob lejn il-bilanċ fl-2023 u l-2024. Madankollu, il-pressjonijiet fuq l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Estonja, b'mod partikolari peress li l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi mill-pandemija tal-COVID-19, iżda ma jurux sinjali qawwijin ta' sopravalutazzjoni. Il-prezzijiet tad-djar x'aktarx li jimmoderaw, minħabba ż-żieda fir-rata tal-imgħax u r-reċessjoni ekonomika reċenti. Barra minn hekk, id-dejn u s-self tal-unitajiet domestiċi huma relattivament moderati u s-settur finanzjarju huwa sod. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi sforzi addizzjonali jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. Politiki fiskali u makroprudenzjali kontroċikliċi kontinwi, imsaħħa meta jkun meħtieġ, ikunu importanti f'dak ir-rigward. It-trawwim tal-kompetizzjoni fis-suq domestiku jista' jgħin fil-ġestjoni tal-pressjonijiet fuq il-prezzijiet. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Estonja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Estonja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività u l-iżviluppi fil-prezzijiet tad-djar dan l-aħħar żdiedu iżda b'mod ġenerali jidhru li huma kkontrollati fil-preżent. Il-pagi u speċjalment il-prezzijiet żdiedu b'mod qawwi fl-2022, iżda t-telf fil-kompetittività jidher limitat, filwaqt li l-kont kurrenti rreġistra biss defiċit żgħir u huwa mbassar li joqrob lejn il-bilanċ fl-2023 u l-2024. Madankollu, il-pressjonijiet fuq l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Estonja, b'mod partikolari peress li l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi mill-pandemija tal-COVID-19, iżda ma jurux sinjali qawwijin ta' sopravalutazzjoni. Il-prezzijiet tad-djar x'aktarx li jimmoderaw, minħabba ż-żieda fir-rata tal-imgħax u r-reċessjoni ekonomika reċenti. Barra minn hekk, id-dejn u s-self tal-unitajiet domestiċi huma relattivament moderati u s-settur finanzjarju huwa sod. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi sforzi addizzjonali jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. Politiki fiskali u makroprudenzjali kontroċikliċi kontinwi, imsaħħa meta jkun meħtieġ, ikunu importanti f'dak ir-rigward. It-trawwim tal-kompetizzjoni fis-suq domestiku jista' jgħin fil-ġestjoni tal-pressjonijiet fuq il-prezzijiet.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Estonja naqas minn 2,4 % tal-PDG fl-2021 għal 0,9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 17,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 18,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Estonja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha mistenni jaqabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Estonja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Estonja naqas minn 2,4 % tal-PDG fl-2021 għal 0,9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 17,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 18,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Estonja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha mistenni jaqabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Estonja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu sisa aktar baxxa għall-fjuwil agrikolu; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens parzjali tal-kontijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi li jaqilgħu inqas mill-introjtu medjan, tariffi tan-network imnaqqsa għall-elettriku u l-gass għall-unitajiet domestiċi u l-korporattivi, limiti fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass għall-unitajiet domestiċi, u trasferiment soċjali ta' darba ta' EUR 50 għall-pensjonanti u għall-familji bit-tfal. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,8 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,6 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0 % tal-PDG fl-2022, minn 2,3 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu sisa aktar baxxa għall-fjuwil agrikolu; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens parzjali tal-kontijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi li jaqilgħu inqas mill-introjtu medjan, tariffi tan-network imnaqqsa għall-elettriku u l-gass għall-unitajiet domestiċi u l-korporattivi, limiti fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass għall-unitajiet domestiċi, u trasferiment soċjali ta' darba ta' EUR 50 għall-pensjonanti u għall-familji bit-tfal. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,8 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,6 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0 % tal-PDG fl-2022, minn 2,3 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Estonja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Estonja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b'1,3 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Estonja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,4 % tal-PDG fl-2022 (1,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata minn għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għaż-żieda rapida u mhux prevista fil-prezzijiet tal-kostruzzjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.6 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, l-Estonja ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li ma kienx konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,8 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk l-Estonja llimitat biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b'1,3 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Estonja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,4 % tal-PDG fl-2022 (1,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata minn għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għaż-żieda rapida u mhux prevista fil-prezzijiet tal-kostruzzjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.6 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, l-Estonja ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li ma kienx konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,8 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk l-Estonja llimitat biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa wieħed kawt fl-2023 u konformi ma' dak tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipproġetta li l-PDG reali jonqos b'1,5 % fl-2023 u li jikber bi 3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni jipprojetta kontrazzjoni tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,1 % fl-2023 u tkabbir simili ta' 3,0 % fl-2024. Id-differenza fl-2023 hija prinċipalment minħabba li l-Kummissjoni qed tistenna żviluppi aktar favorevoli fil-konsum privat, flimkien ma' inflazzjoni kemxejn aktar baxxa (imkejla mill-indiċi armonizzat tal-prezzijiet għall-konsumatur (HICP)) u projezzjonijiet ogħla ta' tkabbir fil-pagi. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa wieħed kawt fl-2023 u konformi ma' dak tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipproġetta li l-PDG reali jonqos b'1,5 % fl-2023 u li jikber bi 3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni jipprojetta kontrazzjoni tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,1 % fl-2023 u tkabbir simili ta' 3,0 % fl-2024. Id-differenza fl-2023 hija prinċipalment minħabba li l-Kummissjoni qed tistenna żviluppi aktar favorevoli fil-konsum privat, flimkien ma' inflazzjoni kemxejn aktar baxxa (imkejla mill-indiċi armonizzat tal-prezzijiet għall-konsumatur (HICP)) u projezzjonijiet ogħla ta' tkabbir fil-pagi.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,3 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri diskrezzjonarji, bħal infiq addizzjonali fuq il-benefiċċji tal-familja, il-pensjonijiet, id-difiża u l-edukazzjoni u l-aġġustament tal-livell tat-taxxa sabiex titnaqqas it-taxxa fuq id-dħul, kif ukoll żieda preżunta fin-nefqa mill-gvernijiet lokali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 18,4 % fi tmiem l-2022 għal 20,2 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-effett tad-denominatur minn projezzjoni tal-PDG nominali ogħla u tkabbir stmat ogħla tal-bażijiet tat-taxxa, dħul mit-taxxa u mhux mit-taxxa. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,3 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri diskrezzjonarji, bħal infiq addizzjonali fuq il-benefiċċji tal-familja, il-pensjonijiet, id-difiża u l-edukazzjoni u l-aġġustament tal-livell tat-taxxa sabiex titnaqqas it-taxxa fuq id-dħul, kif ukoll żieda preżunta fin-nefqa mill-gvernijiet lokali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 18,4 % fi tmiem l-2022 għal 20,2 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-effett tad-denominatur minn projezzjoni tal-PDG nominali ogħla u tkabbir stmat ogħla tal-bażijiet tat-taxxa, dħul mit-taxxa u mhux mit-taxxa.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari ir-rimborż ta' sehem mill-kontijiet tat-tisħin, tal-elettriku u tal-gass tad-djar kollha. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tiżdied b'0,1 ta' punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari ir-rimborż ta' sehem mill-kontijiet tat-tisħin, tal-elettriku u tal-gass tad-djar kollha. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tiżdied b'0,1 ta' punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Estonja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (13), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. L-Estonja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Estonja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Estonja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (13), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. L-Estonja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Estonja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (+ 1,3 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 1,2 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali għalhekk mhix dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat prinċipalment mill-infiq soċjali, il-pagi pubbliċi, l-edukazzjoni u n-nefqa għad-difiża. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,3 ta' punt perċentwali. Għalhekk, l-Estonja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-effiċjenza enerġetika tal-akkomodazzjoni, it-tisħiħ tan-networks tat-trażmissjoni tal-elettriku biex tippermetti aktar produzzjoni tal-enerġija ekoloġika, broadband tal-internet, servizzi diġitali, titjib tal-ħiliet u moduli ta' taħriġ mill-ġdid għall-ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (+ 1,3 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 1,2 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali għalhekk mhix dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat prinċipalment mill-infiq soċjali, il-pagi pubbliċi, l-edukazzjoni u n-nefqa għad-difiża. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,3 ta' punt perċentwali. Għalhekk, l-Estonja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-effiċjenza enerġetika tal-akkomodazzjoni, it-tisħiħ tan-networks tat-trażmissjoni tal-elettriku biex tippermetti aktar produzzjoni tal-enerġija ekoloġika, broadband tal-internet, servizzi diġitali, titjib tal-ħiliet u moduli ta' taħriġ mill-ġdid għall-ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos marġinalment għal 4,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment tnaqqis fin-nefqa bħala sehem mill-PDG. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 23,6 % fi tmiem l-2024. Madankollu, kif iddikjarat fil-Programm, dawk il-projezzjonijiet għadhom ma jinkludux il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali ppjanati tal-gvern il-ġdid li ħa l-kariga fis-17 ta' April 2023, minħabba li l-miżuri għadhom mhumiex speċifikati fl-atti legali. Il-gvern il-ġdid qed jippjana li jżid it-taxxa fuq il-valur miżjud, it-taxxi ambjentali, id-dazju tas-sisa fuq l-alkoħol u t-tabakk u li jistabbilixxi taxxa fuq il-karozzi. Fuq in-naħa tan-nefqa, il-gvern qed jippjana li jnaqqas ċerti benefiċċji għat-tfal. B'mod ġenerali, il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jistma li dawk il-miżuri jtejbu l-bilanċ baġitarju b'1,3 % tal-PDG fl-2024. Abbażi ta' miżuri ta' politika magħrufa b'dettall suffiċjenti fid-data limitu tat-tbassir (jiġifieri mingħajr il-miżuri ppjantati ta' konsolidazzjoni fiskali tal-gvern il-ġdid), it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern għall-2024 ta' 2,7 % tal-PDG. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-bażi tad-defiċit aktar baxxa mbassra għall-2023 u prospettiva aktar favorevoli tal-PDG u tad-dħul mit-taxxa għall-2024 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. B'mod simili, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon iżjed baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 21,3 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos marġinalment għal 4,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment tnaqqis fin-nefqa bħala sehem mill-PDG. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 23,6 % fi tmiem l-2024. Madankollu, kif iddikjarat fil-Programm, dawk il-projezzjonijiet għadhom ma jinkludux il-miżuri ta' konsolidazzjoni fiskali ppjanati tal-gvern il-ġdid li ħa l-kariga fis-17 ta' April 2023, minħabba li l-miżuri għadhom mhumiex speċifikati fl-atti legali. Il-gvern il-ġdid qed jippjana li jżid it-taxxa fuq il-valur miżjud, it-taxxi ambjentali, id-dazju tas-sisa fuq l-alkoħol u t-tabakk u li jistabbilixxi taxxa fuq il-karozzi. Fuq in-naħa tan-nefqa, il-gvern qed jippjana li jnaqqas ċerti benefiċċji għat-tfal. B'mod ġenerali, il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jistma li dawk il-miżuri jtejbu l-bilanċ baġitarju b'1,3 % tal-PDG fl-2024. Abbażi ta' miżuri ta' politika magħrufa b'dettall suffiċjenti fid-data limitu tat-tbassir (jiġifieri mingħajr il-miżuri ppjantati ta' konsolidazzjoni fiskali tal-gvern il-ġdid), it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern għall-2024 ta' 2,7 % tal-PDG. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-bażi tad-defiċit aktar baxxa mbassra għall-2023 u prospettiva aktar favorevoli tal-PDG u tad-dħul mit-taxxa għall-2024 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. B'mod simili, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon iżjed baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 21,3 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,9 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk ikun persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,9 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk ikun persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b'4,5 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata rakkomandata. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b'4,5 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata rakkomandata.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' 5,3 % tal-PDG fl-2024 meta mqabbel ma' medja ta' 5,3 % tal-PDG fl-2018-2023. F'termini ta' sorsi ta' finanzjament, l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jonqos u l-investiment iffinanzjat mill-Unjoni jiżdied, jiġifieri permezz tal-Faċilità. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' 5,3 % tal-PDG fl-2024 meta mqabbel ma' medja ta' 5,3 % tal-PDG fl-2018-2023. F'termini ta' sorsi ta' finanzjament, l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jonqos u l-investiment iffinanzjat mill-Unjoni jiżdied, jiġifieri permezz tal-Faċilità.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jammonta għal 4,0 % tal-PDG fl-2025, 4,5 % fl-2026 u 4,2 % sal-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż mhux ippjanat li jerġa' lura għal inqas minn 3 % tal-PDG matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 23,6 % fi tmiem l-2024 għal 33 % sa tmiem l-2027. Madankollu, kif innutat hawn fuq, dawn il-projezzjonijiet għadhom ma jinkludux il-miżuri ppjanati ta' konsolidazzjoni fiskali tal-gvern il-ġdid. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jammonta għal 4,0 % tal-PDG fl-2025, 4,5 % fl-2026 u 4,2 % sal-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż mhux ippjanat li jerġa' lura għal inqas minn 3 % tal-PDG matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 23,6 % fi tmiem l-2024 għal 33 % sa tmiem l-2027. Madankollu, kif innutat hawn fuq, dawn il-projezzjonijiet għadhom ma jinkludux il-miżuri ppjanati ta' konsolidazzjoni fiskali tal-gvern il-ġdid.

| (28) | L-Estonja ppreżentat reviżjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha flimkien ma' kapitolu REPowerEU fid-9 ta' Marzu 2023. Fit-12 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni pproponiet il-valutazzjoni pożittiva tagħha u hija soġġetta għall-approvazzjoni tal-Kunsill. Minħabba inflazzjoni għolja u tfixkil fil-ktajjen tal-provvista kkawżati mill-gwerra fl-Ukrajna, ftit investimenti ddewmu jew twaqqfu, u dan irriżulta fir-reviżjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza inizjali. L-Estonja hija l-ewwel Stat Membru li inkluda kapitolu REPowerEU fir-reviżjoni tal-pjan u biħsiebha tippreżenta l-ewwel u t-tieni talba għal pagament hekk kif il-pjan rivedut ikun ġie approvat mill-Kunsill. |
| --- | --- |

(28)

L-Estonja ppreżentat reviżjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha flimkien ma' kapitolu REPowerEU fid-9 ta' Marzu 2023. Fit-12 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni pproponiet il-valutazzjoni pożittiva tagħha u hija soġġetta għall-approvazzjoni tal-Kunsill. Minħabba inflazzjoni għolja u tfixkil fil-ktajjen tal-provvista kkawżati mill-gwerra fl-Ukrajna, ftit investimenti ddewmu jew twaqqfu, u dan irriżulta fir-reviżjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza inizjali. L-Estonja hija l-ewwel Stat Membru li inkluda kapitolu REPowerEU fir-reviżjoni tal-pjan u biħsiebha tippreżenta l-ewwel u t-tieni talba għal pagament hekk kif il-pjan rivedut ikun ġie approvat mill-Kunsill.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Il-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Estonja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Il-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Estonja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Estonja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Estonja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Estonja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Estonja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Estonja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali, b'mod partikolari għall-persuni qiegħda u għall-anzjani, mal-kura fit-tul u l-kura tas-saħħa u mal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Estonja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali, b'mod partikolari għall-persuni qiegħda u għall-anzjani, mal-kura fit-tul u l-kura tas-saħħa u mal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | L-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali tjiebet, iżda r-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali għadu għoli fost xi gruppi, b'mod partikolari l-anzjani (41,6 % fl-Estonja meta mqabbel mad-19,5 % fl-Unjoni fl-2021) u l-persuni b'diżabilità (b'40,4 % fl-Estonja meta mqabbel mat-28,9 % fl-Unjoni fl-2021). Għall-persuni akbar fl-età (65 +) ir-riskji tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali huma għoljin l-aktar minħabba li l-pensjoni medja hija baxxa. Barra minn hekk, għad hemm distakk bejn il-ġeneri fil-faqar fost il-persuni akbar fl-età (ir-rata ta' riskju ta' faqar għan-nisa akbar fl-età hija ta' 47,9 %, kważi 21 punt perċentwali ogħla milli għall-irġiel). Il-kriterji restrittivi biex wieħed jirċievi l-benefiċċji tal-qgħad, b'mod partikolari l-limiti għoljin għall-impjieg u l-introjtu qabel il-qgħad, ikomplu jesponu lill-persuni qiegħda għar-riskju li jaqgħu fil-faqar. Persuni li jaħdmu għall-perjodi qosra u f'forom mhux standard ta' xogħol mhumiex eliġibbli għall-benefiċċji tal-qgħad meta jisfaw qiegħda. Fl-2022, 29 % biss tal-persuni qiegħda rreġistrati reċentement irċevew benefiċċji tal-qgħad u 39 % rċevew il-benefiċċju tal-qgħad fiss. L-estensjoni tal-kopertura tal-benefiċċji tal-qgħad u l-illaxkar tal-kriterji minimi għall-aċċess għalihom, b'mod partikolari għal dawk li jaħdmu għall-perjodi qosra u f'forom mhux standard ta' xogħol, u ż-żieda tal-adegwatezza tal-pensjonijiet jistgħu jgħinu biex tissaħħaħ il-protezzjoni soċjali. |
| --- | --- |

(32)

L-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali tjiebet, iżda r-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali għadu għoli fost xi gruppi, b'mod partikolari l-anzjani (41,6 % fl-Estonja meta mqabbel mad-19,5 % fl-Unjoni fl-2021) u l-persuni b'diżabilità (b'40,4 % fl-Estonja meta mqabbel mat-28,9 % fl-Unjoni fl-2021). Għall-persuni akbar fl-età (65 +) ir-riskji tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali huma għoljin l-aktar minħabba li l-pensjoni medja hija baxxa. Barra minn hekk, għad hemm distakk bejn il-ġeneri fil-faqar fost il-persuni akbar fl-età (ir-rata ta' riskju ta' faqar għan-nisa akbar fl-età hija ta' 47,9 %, kważi 21 punt perċentwali ogħla milli għall-irġiel). Il-kriterji restrittivi biex wieħed jirċievi l-benefiċċji tal-qgħad, b'mod partikolari l-limiti għoljin għall-impjieg u l-introjtu qabel il-qgħad, ikomplu jesponu lill-persuni qiegħda għar-riskju li jaqgħu fil-faqar. Persuni li jaħdmu għall-perjodi qosra u f'forom mhux standard ta' xogħol mhumiex eliġibbli għall-benefiċċji tal-qgħad meta jisfaw qiegħda. Fl-2022, 29 % biss tal-persuni qiegħda rreġistrati reċentement irċevew benefiċċji tal-qgħad u 39 % rċevew il-benefiċċju tal-qgħad fiss. L-estensjoni tal-kopertura tal-benefiċċji tal-qgħad u l-illaxkar tal-kriterji minimi għall-aċċess għalihom, b'mod partikolari għal dawk li jaħdmu għall-perjodi qosra u f'forom mhux standard ta' xogħol, u ż-żieda tal-adegwatezza tal-pensjonijiet jistgħu jgħinu biex tissaħħaħ il-protezzjoni soċjali.

| (33) | L-Estonja ħadet passi biex ittejjeb l-aċċessibbiltà u l-affordabbiltà tal-kura fit-tul, iżda għad fadal sfidi. In-nefqa pubblika fuq il-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul hija baxxa meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u dan ifixkel l-aċċess f'waqtu u ugwali għall-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul. Proporzjon għoli tal-popolazzjoni li għandha 65 sena u aktar u li teħtieġ kura fit-tul ma għandha l-ebda għajnuna f'attivitajiet ta' kura personali jew domestiċi. Il-ħtieġa għal servizzi ta' kura fid-dar hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni. Barra minn hekk, filwaqt li l-popolazzjoni qed tixjieħ u l-istennija tal-għomor fl-Estonja hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni, ir-rata ta' ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall-kura medika hija għolja, għalkemm naqset meta mqabbla mas-snin preċedenti (13 % fl-2020 u 8,1 % fl-2021 meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta' 2 %). Din ir-rata għolja hija marbuta b'mod partikolari ma' listi ta' stennija u nuqqas u distribuzzjoni mhux uniformi ta' ħaddiema tas-saħħa fil-pajjiż. Għalkemm il-pagamenti mill-but naqsu bi ftit, dawn huma għoljin kemm għall-kura tas-saħħa kif ukoll għall-kura fit-tul u ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. L-iżgurar ta' finanzjament sostenibbli tas-saħħa u l-kura fit-tul jista' jgħin biex jiġu indirizzati l-isfidi f'dawn l-oqsma. |
| --- | --- |

(33)

L-Estonja ħadet passi biex ittejjeb l-aċċessibbiltà u l-affordabbiltà tal-kura fit-tul, iżda għad fadal sfidi. In-nefqa pubblika fuq il-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul hija baxxa meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni, u dan ifixkel l-aċċess f'waqtu u ugwali għall-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul. Proporzjon għoli tal-popolazzjoni li għandha 65 sena u aktar u li teħtieġ kura fit-tul ma għandha l-ebda għajnuna f'attivitajiet ta' kura personali jew domestiċi. Il-ħtieġa għal servizzi ta' kura fid-dar hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni. Barra minn hekk, filwaqt li l-popolazzjoni qed tixjieħ u l-istennija tal-għomor fl-Estonja hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni, ir-rata ta' ħtiġijiet mhux issodisfati awtodikjarati għall-kura medika hija għolja, għalkemm naqset meta mqabbla mas-snin preċedenti (13 % fl-2020 u 8,1 % fl-2021 meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni ta' 2 %). Din ir-rata għolja hija marbuta b'mod partikolari ma' listi ta' stennija u nuqqas u distribuzzjoni mhux uniformi ta' ħaddiema tas-saħħa fil-pajjiż. Għalkemm il-pagamenti mill-but naqsu bi ftit, dawn huma għoljin kemm għall-kura tas-saħħa kif ukoll għall-kura fit-tul u ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. L-iżgurar ta' finanzjament sostenibbli tas-saħħa u l-kura fit-tul jista' jgħin biex jiġu indirizzati l-isfidi f'dawn l-oqsma.

| (34) | Wara l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, l-Estonja abbandunat b'suċċess l-importazzjonijiet tal-gass mir-Russja billi ddirezzjonat mill-ġdid l-importazzjonijiet tal-enerġija mit-terminal tal-gass naturali likwifikat (liquified natural gas, LNG) fi Klaipėda, il-Litwanja u t-terminal tal-LNG f'Inkoo, il-Finlandja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Estonja naqas b'36 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. L-Estonja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Filwaqt li l-Estonja qed tagħmel progress fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, is-sehem tax-shale bituminuż fit-taħlita tal-enerġija tagħha għadu sinifikanti. Is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija kiber minn 30,1 % fl-2020 għal 37,6 % fl-2021. Is-sehem tax-shale bituminuż kien jammonta għal 58 % tat-taħlita tal-enerġija fl-2021, li huwa tnaqqis ta' 5 punti perċentwali mill-2018, iżda żieda ta' 2 punti perċentwali mill-2020. Fil-kapitolu REPowerEU tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza rivedut reċentement, l-Estonja impenjat ruħha li tirriforma l-proċess tal-għoti ta' permessi u ttejjeb il-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali tal-għoti tal-permessi. Dawn ir-riformi huma mistennija li jippermettu aktar progress lejn l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Il-kapaċità insuffiċjenti tal-grilja biex takkomoda aktar sorsi ta' enerġija rinnovabbli tkompli xxekkel aktar progress. L-Estonja teħtieġ ukoll li tkompli bl-isforzi tagħha biex tissinkronizza n-network tal-elettriku tagħha ma' dak tal-bqija tal-Unjoni biex telimina gradwalment id-dipendenza tagħha fuq il-grilja tal-elettriku BRELL (Belarussja, Russja, Estonja, Litwanja u Latvja). Qed isir progress, iżda t-tranżizzjoni għad trid titlesta. Għal dak l-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Latvja u l-Litwanja. L-effiċjenza enerġetika hija kruċjali għat-tranżizzjoni ekoloġika tal-Estonja. Iż-żieda fl-effiċjenza enerġetika tal-ekonomija, inkluż tal-istokk tal-bini, ser tirrikjedi miri aktar ambizzjużi tal-effiċjenza enerġetika u żieda fil-kapaċità ta' rinnovazzjoni ta' muniċipalitajiet iżgħar billi jiġu mmirati aħjar il-miżuri ta' appoġġ. L-Estonja ffukat fuq iż-żieda tas-sostenibbiltà tas-settur tat-trasport tagħha billi adottat il-Pjan ta' Żvilupp tat-Trasport u tal-Mobilità 2021-2035, iżda jenħtieġ li jittieħdu miżuri aktar xierqa biex tiġi aċċellerata l-bidla lejn settur tat-trasport li jniġġes inqas.
  Għalkemm l-Estonja tinvesti fl-elettrifikazzjoni tan-network ferrovjarju, l-implimentazzjoni tiegħu għadha ma ġietx ivvalutata. Jeħtieġ li sseħħ ukoll bidla lejn trasport sostenibbli fil-qasam tal-vetturi privati, fejn huwa meħtieġ użu usa' ta' vetturi b'emissjonijiet żero u baxxi. Inċentivi rilevanti bħat-taxxi ambjentali, inkluża taxxa annwali fuq il-vetturi tat-triq ibbażata fuq l-emissjonijiet, jistgħu jgħinu biex titħaffef il-bidla lejn għażliet tat-trasport li jniġġsu inqas. |
| --- | --- |

(34)

Wara l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, l-Estonja abbandunat b'suċċess l-importazzjonijiet tal-gass mir-Russja billi ddirezzjonat mill-ġdid l-importazzjonijiet tal-enerġija mit-terminal tal-gass naturali likwifikat (liquified natural gas, LNG) fi Klaipėda, il-Litwanja u t-terminal tal-LNG f'Inkoo, il-Finlandja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Estonja naqas b'36 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. L-Estonja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Filwaqt li l-Estonja qed tagħmel progress fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, is-sehem tax-shale bituminuż fit-taħlita tal-enerġija tagħha għadu sinifikanti. Is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija kiber minn 30,1 % fl-2020 għal 37,6 % fl-2021. Is-sehem tax-shale bituminuż kien jammonta għal 58 % tat-taħlita tal-enerġija fl-2021, li huwa tnaqqis ta' 5 punti perċentwali mill-2018, iżda żieda ta' 2 punti perċentwali mill-2020. Fil-kapitolu REPowerEU tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza rivedut reċentement, l-Estonja impenjat ruħha li tirriforma l-proċess tal-għoti ta' permessi u ttejjeb il-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali tal-għoti tal-permessi. Dawn ir-riformi huma mistennija li jippermettu aktar progress lejn l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Il-kapaċità insuffiċjenti tal-grilja biex takkomoda aktar sorsi ta' enerġija rinnovabbli tkompli xxekkel aktar progress. L-Estonja teħtieġ ukoll li tkompli bl-isforzi tagħha biex tissinkronizza n-network tal-elettriku tagħha ma' dak tal-bqija tal-Unjoni biex telimina gradwalment id-dipendenza tagħha fuq il-grilja tal-elettriku BRELL (Belarussja, Russja, Estonja, Litwanja u Latvja). Qed isir progress, iżda t-tranżizzjoni għad trid titlesta. Għal dak l-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Latvja u l-Litwanja. L-effiċjenza enerġetika hija kruċjali għat-tranżizzjoni ekoloġika tal-Estonja. Iż-żieda fl-effiċjenza enerġetika tal-ekonomija, inkluż tal-istokk tal-bini, ser tirrikjedi miri aktar ambizzjużi tal-effiċjenza enerġetika u żieda fil-kapaċità ta' rinnovazzjoni ta' muniċipalitajiet iżgħar billi jiġu mmirati aħjar il-miżuri ta' appoġġ. L-Estonja ffukat fuq iż-żieda tas-sostenibbiltà tas-settur tat-trasport tagħha billi adottat il-Pjan ta' Żvilupp tat-Trasport u tal-Mobilità 2021-2035, iżda jenħtieġ li jittieħdu miżuri aktar xierqa biex tiġi aċċellerata l-bidla lejn settur tat-trasport li jniġġes inqas.

Għalkemm l-Estonja tinvesti fl-elettrifikazzjoni tan-network ferrovjarju, l-implimentazzjoni tiegħu għadha ma ġietx ivvalutata. Jeħtieġ li sseħħ ukoll bidla lejn trasport sostenibbli fil-qasam tal-vetturi privati, fejn huwa meħtieġ użu usa' ta' vetturi b'emissjonijiet żero u baxxi. Inċentivi rilevanti bħat-taxxi ambjentali, inkluża taxxa annwali fuq il-vetturi tat-triq ibbażata fuq l-emissjonijiet, jistgħu jgħinu biex titħaffef il-bidla lejn għażliet tat-trasport li jniġġsu inqas.

| (35) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Estonja għal 68 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż sorters tal-iskart, tekniċi tal-inġinerija ċivili u inġiniera ċivili. Barra minn hekk, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Estonja għal 68 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż sorters tal-iskart, tekniċi tal-inġinerija ċivili u inġiniera ċivili. Barra minn hekk, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (37) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Estonja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Estonja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Estonja tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 4,9 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Tipproċedi bl-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha inkluż il-kapitolu REPowerEU tagħha. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Issaħħaħ il-protezzjoni soċjali billi testendi l-kopertura tal-benefiċċji tal-qgħad, b'mod partikolari għal dawk li jaħdmu għal perjodi qosra u f'forom mhux standard ta' xogħol, sabiex jiġi indirizzat, fost l-oħrajn, il-faqar fix-xjuħija. Ittejjeb l-aċċess għall-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul u l-affordabbiltà tagħhom, b'mod partikolari billi tiżgura l-finanzjament sostenibbli tagħhom.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili, taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inkluż permezz tat-tisħiħ tal-kapaċità tal-grilja domestika tal-elettriku. Tiżgura kapaċità suffiċjenti ta' interkonnessjonijiet tal-elettriku biex tiżdied is-sigurtà tal-provvista u titkompla s-sinkronizzazzjoni mal-grilja tal-elettriku tal-Unjoni. Issaħħaħ l-effiċjenza enerġetika permezz ta' finanzjament ġdid u miżuri ta' appoġġ biex jintlaħqu l-miri tal-istrateġija ta' rinnovazzjoni fit-tul. Tkompli l-isforzi biex jiżdied is-sehem tat-trasport sostenibbli bl-elettrifikazzjoni tan-network ferrovjarju u permezz ta' tassazzjoni li tinċentiva t-tiġdid gradwali tal-istokk tal-vetturi lejn vetturi b'livell żero jew baxx ta' emissjonijiet. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 12532/2021 INIT; ST 12532/2021 ADD 1; ST 12532/2021 ADD 1 COR 1; ST 12532/2021 ADD 1 COR 1 REV 1.

6

(7)  ST 9367/2023 INIT; ST 9367/2023 ADD 1; ST 9367/2023 ADD 1 REV 1.

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Estonja (ĠU C 304, 29.07.2021, p. 23).

8

(9)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

9

(10)  It-tnaqqis fl-investimenti jirrifletti d-dewmien fit-tlestija ta' xi proġetti minħabba ż-żieda qawwija fl-ispejjeż tal-kostruzzjoni, li hija marbuta mat-tfixkil fil-katina tal-provvista minħabba l-gwerra fl-Ukrajna. Fl-istess ħin, nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali tal-PDG, li tirrifletti l-akkwist ta' riżervi tal-gass u tal-fjuwil.

10

(11)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-ispiża baġitarji annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll — fejn rilevanti — il-miżuri tan-nefqa kapitali.

11

(12)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Estonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tal-Estonja,(ĠU C 334, 1.9.2022, p. 44).

12

(13)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tal-Estonja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) huwa stmat fil-livell ta' 13,3 % f'termini nominali.

13

(14)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 punti perċentwali tal-PDG, li tirrifletti l-effett bażi mill-2022 meta nkisbu riżervi kbar tal-gass.

14

(15)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

15

(16)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/58 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/58

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Irlanda u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Irlanda

(2023/C 312/07)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Irlanda bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Għaldaqstant mhux meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess jum il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju 2023 tal-Irlanda. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Irlanda bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Għaldaqstant mhux meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess jum il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju 2023 tal-Irlanda. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija fuq l-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija fuq l-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi ssalvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jżid it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jżid it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-28 ta' Mejju 2021, l-Irlanda ppreżentat il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-8 ta' Settembru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Irlanda (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Irlanda tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-28 ta' Mejju 2021, l-Irlanda ppreżentat il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-8 ta' Settembru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Irlanda (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Irlanda tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fl-4 ta' Mejju 2023 l-Irlanda ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2023 tagħha, u l-Programm ta' Stabbiltà 2023 fit-2 ta' Mejju 2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Irlanda dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fl-4 ta' Mejju 2023 l-Irlanda ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2023 tagħha, u l-Programm ta' Stabbiltà 2023 fit-2 ta' Mejju 2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Irlanda dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Irlanda. Dan ivvaluta l-progress tal-Irlanda fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u qieset l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza min-naħa tal-Irlanda. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Irlanda fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Irlanda. Dan ivvaluta l-progress tal-Irlanda fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u qieset l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza min-naħa tal-Irlanda. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Irlanda fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Irlanda tjieb minn defiċit ta' 1,6 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 1,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 55,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 44,7 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Irlanda tjieb minn defiċit ta' 1,6 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 1,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 55,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 44,7 % fi tmiem l-2022.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazju tas-sisa fuq il-fjuwils u tnaqqis fit-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-gass u l-elettriku, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu pagamenti lill-kontijiet tal-elettriku domestiċi kollha u firxa ta' trasferimenti soċjali. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri kienet ta' 0,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,7 % tal-PDG fl-2022, minn 2,8 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis fid-dazju tas-sisa fuq il-fjuwils u tnaqqis fit-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-gass u l-elettriku, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu pagamenti lill-kontijiet tal-elettriku domestiċi kollha u firxa ta' trasferimenti soċjali. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri kienet ta' 0,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,7 % tal-PDG fl-2022, minn 2,8 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Irlanda (7) tkompli ssegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Irlanda (7) tkompli ssegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, b'-0,2 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Irlanda kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.04 % tal-PDG fl-2022 (0,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, l-Irlanda żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni fil-parti l-kbira newtrali ta' – 0,2 ta' punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, l-Irlanda llimitat it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali b'mod suffiċjenti. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, b'-0,2 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Irlanda kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.04 % tal-PDG fl-2022 (0,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, l-Irlanda żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni fil-parti l-kbira newtrali ta' – 0,2 ta' punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, l-Irlanda llimitat it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali b'mod suffiċjenti.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u kawt minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'5,6 % fl-2023 u b'4,1 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 5,5 % fl-2023 u tkabbir reali ogħla ta' 5,0 % fl-2024. Ir-rata ta' tkabbir komparattivament ogħla fl-2024 projettata mill-Kummissjoni hija prinċipalment dovuta għal pass aktar sostnut ta' tkabbir fl-esportazzjoni netta. Madankollu, fil-każ tal-Irlanda l-esportazzjoni netta hija soġġetta għal fluttwazzjonijiet kbar billi hija xprunata minn għadd żgħir ta' kumpaniji multinazzjonali kbar, li kellhom suċċess kummerċjali kbir f'dawn l-aħħar snin. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u kawt minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'5,6 % fl-2023 u b'4,1 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 5,5 % fl-2023 u tkabbir reali ogħla ta' 5,0 % fl-2024. Ir-rata ta' tkabbir komparattivament ogħla fl-2024 projettata mill-Kummissjoni hija prinċipalment dovuta għal pass aktar sostnut ta' tkabbir fl-esportazzjoni netta. Madankollu, fil-każ tal-Irlanda l-esportazzjoni netta hija soġġetta għal fluttwazzjonijiet kbar billi hija xprunata minn għadd żgħir ta' kumpaniji multinazzjonali kbar, li kellhom suċċess kummerċjali kbir f'dawn l-aħħar snin.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 is-surplus tal-gvern estiż ser jiżdied għal 1,8 % tal-PDG. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment tkabbir qawwi fid-dħul. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 44,7 % fi tmiem l-2022 għal 40,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 40,4 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 is-surplus tal-gvern estiż ser jiżdied għal 1,8 % tal-PDG. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment tkabbir qawwi fid-dħul. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 44,7 % fi tmiem l-2022 għal 40,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 40,4 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tieni sensiela ta' żewġ pagamenti għall-kontijiet tal-elettriku domestiċi kollha, kif ukoll sensiela ġdida ta' trasferimenti soċjali. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa mistenni li jkun ikkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri limitu fuq id-dħul mill-produzzjoni tal-elettriku. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Ma jidhirx li l-biċċa l-kbira tal-miżuri tal-2023 huma mmirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli, iżda xorta jħarsu s-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda u tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,0 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jiżdied b'0,1 ta' punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,7 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tieni sensiela ta' żewġ pagamenti għall-kontijiet tal-elettriku domestiċi kollha, kif ukoll sensiela ġdida ta' trasferimenti soċjali. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa mistenni li jkun ikkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri limitu fuq id-dħul mill-produzzjoni tal-elettriku. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (10). Ma jidhirx li l-biċċa l-kbira tal-miżuri tal-2023 huma mmirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli, iżda xorta jħarsu s-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda u tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,0 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jiżdied b'0,1 ta' punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,7 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Irlanda tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali kumplessiva (12), filwaqt li jitqies li l-appoġġ temporanju u mmirat jibqa' jingħata lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija, u lin-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jeħtieġ li l-Irlanda tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. L-Irlanda ngħatat ukoll ir-rakkomandazzjoni li tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Irlanda tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali kumplessiva (12), filwaqt li jitqies li l-appoġġ temporanju u mmirat jibqa' jingħata lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija, u lin-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jeħtieġ li l-Irlanda tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. L-Irlanda ngħatat ukoll ir-rakkomandazzjoni li tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (0,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,1 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,0 punt perċentwali (13). Għalhekk, l-Irlanda qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-faċilitazzjoni tal-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, kif ukoll li tippermetti l-elettrifikazzjoni ta' teknoloġiji oħra, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (0,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,1 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,0 punt perċentwali (13). Għalhekk, l-Irlanda qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-faċilitazzjoni tal-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, kif ukoll li tippermetti l-elettrifikazzjoni ta' teknoloġiji oħra, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis tan-nefqa hekk kif il-miżuri ta' nfiq temporanji ma jitkomplewx. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 38,2 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,2 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mis-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba nefqa ogħla fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tal-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 38,3 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis tan-nefqa hekk kif il-miżuri ta' nfiq temporanji ma jitkomplewx. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 38,2 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,2 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mis-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba nefqa ogħla fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tal-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 38,3 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Fil-programm l-Irlanda qed tippjana li fl-2023 u l-2024 tilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju — bilanċ baġitarju strutturali ta' – 0,5 % tal-PDG (14) — u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jesperjenza defiċit ta' 0,1 % tal-PDG fl-2023 u surplus ta' 1,0 % tal-PDG fl-2024, 'il fuq mill-objettiv baġitarju fit-terminu medju. |
| --- | --- |

(23)

Fil-programm l-Irlanda qed tippjana li fl-2023 u l-2024 tilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju — bilanċ baġitarju strutturali ta' – 0,5 % tal-PDG (14) — u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jesperjenza defiċit ta' 0,1 % tal-PDG fl-2023 u surplus ta' 1,0 % tal-PDG fl-2024, 'il fuq mill-objettiv baġitarju fit-terminu medju.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali (15) tikber għal 1,9 % fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali (15) tikber għal 1,9 % fl-2024.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 2,0 % tal-PDG fl-2023 għal 2,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f'livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu aġġornament tal-pjan ta' azzjoni għall-klima u l-bini ta' faċilità ta' ċentru tad-data, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 2,0 % tal-PDG fl-2023 għal 2,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f'livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu aġġornament tal-pjan ta' azzjoni għall-klima u l-bini ta' faċilità ta' ċentru tad-data, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,9 % tal-PDG fl-2025 u għal 3,1 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta' referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jiżdied minn 38,2 % fi tmiem l-2024 għal 32,0 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,9 % tal-PDG fl-2025 u għal 3,1 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta' referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jiżdied minn 38,2 % fi tmiem l-2024 għal 32,0 % sa tmiem l-2026.

| (27) | Is-sehem tal-popolazzjoni li għandha aktar minn 64 sena meta mqabbel ma' dak tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol (20-64) huwa projettat li se jkun aktar mid-doppju sal-2070, meta jkun hemm anqas minn żewġ kontributuri potenzjali għal kull persuna rtirata meta mqabbla ma' kważi erba' kontributuri fl-2022. Dan it-tixjiħ tal-popolazzjoni jeħtieġ li s-sistema tal-pensjonijiet tkun protetta kontra ż-żieda fl-ispejjeż. Ir-riforma tal-pensjonijiet imħabbra f'Settembru 2022 iżżomm l-età tal-pensjoni għal 66 sena. Il-Gvern għalhekk biħsiebu jindirizza s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet fuq in-naħa tal-kontribuzzjonijiet. Fl-2023, il-gvern mistenni jippreżenta pjan direzzjonali għal żieda gradwali fil-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni soċjali bejn l-2024 u l-2034. Dan iżid iċ-ċarezza dwar kif qed jippjana li jistabbilixxi l-arranġamenti ta' finanzjament tas-sistema tal-pensjonijiet tal-Istat. |
| --- | --- |

(27)

Is-sehem tal-popolazzjoni li għandha aktar minn 64 sena meta mqabbel ma' dak tal-popolazzjoni fl-età tax-xogħol (20-64) huwa projettat li se jkun aktar mid-doppju sal-2070, meta jkun hemm anqas minn żewġ kontributuri potenzjali għal kull persuna rtirata meta mqabbla ma' kważi erba' kontributuri fl-2022. Dan it-tixjiħ tal-popolazzjoni jeħtieġ li s-sistema tal-pensjonijiet tkun protetta kontra ż-żieda fl-ispejjeż. Ir-riforma tal-pensjonijiet imħabbra f'Settembru 2022 iżżomm l-età tal-pensjoni għal 66 sena. Il-Gvern għalhekk biħsiebu jindirizza s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet fuq in-naħa tal-kontribuzzjonijiet. Fl-2023, il-gvern mistenni jippreżenta pjan direzzjonali għal żieda gradwali fil-kontribuzzjonijiet tal-assigurazzjoni soċjali bejn l-2024 u l-2034. Dan iżid iċ-ċarezza dwar kif qed jippjana li jistabbilixxi l-arranġamenti ta' finanzjament tas-sistema tal-pensjonijiet tal-Istat.

| (28) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Irlanda tinsab għaddejja, għalkemm b'dewmien sinifikanti. L-Irlanda waqgħet lura fil-proċess ta' implimentazzjoni minħabba riżorsi limitati u prijoritizzazzjoni insuffiċjenti. L-Irlanda ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha f'Mejju 2023. L-Irlanda għad trid tippreżenta l-ewwel talba għall-ħlas tagħha. It-tħejjija ta' kapitolu tar-REPowerEU għadha għaddejja. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Irlanda fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(28)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Irlanda tinsab għaddejja, għalkemm b'dewmien sinifikanti. L-Irlanda waqgħet lura fil-proċess ta' implimentazzjoni minħabba riżorsi limitati u prijoritizzazzjoni insuffiċjenti. L-Irlanda ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha f'Mejju 2023. L-Irlanda għad trid tippreżenta l-ewwel talba għall-ħlas tagħha. It-tħejjija ta' kapitolu tar-REPowerEU għadha għaddejja. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Irlanda fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (29) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Irlanda fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Irlanda. |
| --- | --- |

(29)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Irlanda fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Irlanda.

| (30) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Irlanda qed tiffaċċa għadd ta' sfidi oħrajn relatati mal-ekonomija ċirkolari, il-provvista tal-ilma tax-xorb u t-trattament tal-ilma mormi, kif ukoll mas-sistema tal-elettriku, l-infrastruttura tal-enerġija u t-teknoloġiji tal-grilji intelliġenti, il-qafas tal-permessi, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, it-trasport sostenibbli u l-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(30)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Irlanda qed tiffaċċa għadd ta' sfidi oħrajn relatati mal-ekonomija ċirkolari, il-provvista tal-ilma tax-xorb u t-trattament tal-ilma mormi, kif ukoll mas-sistema tal-elettriku, l-infrastruttura tal-enerġija u t-teknoloġiji tal-grilji intelliġenti, il-qafas tal-permessi, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, it-trasport sostenibbli u l-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (31) | Il-ġenerazzjoni tal-iskart tal-Irlanda qed tkompli tiżdied u għadha ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. Il-prestazzjoni tar-riċiklaġġ tagħha ilha staġnata għal diversi snin. Fl-2021 l-użu ċirkolari tal-materjali żdied kemxejn għal 2 %, iżda jibqa' ferm inqas mill-medja tal-Unjoni ta' 11,7 %. Filwaqt li qed isir titjib fil-ġestjoni tal-iskart, l-impatt tal-pjan ta' azzjoni dwar l-iskart tal-2020 għal ekonomija ċirkolari u l-istrateġija għal ekonomija ċirkolari tal-gvern kollu ppubblikata f'Diċembru 2021 għad irid jinħass. Huma meħtieġa aktar investimenti biex jintlaħqu l-objettivi tal-ekonomija ċirkolari tal-Unjoni. Dan jinvolvi t-titjib tal-infrastruttura tal-ġbir u tat-trattament tal-iskart separat biex l-iskart jiġi ddevjat mir-rimi fil-miżbliet u mill-inċinerazzjoni, b'enfasi partikolari fuq il-plastik u l-bijoskart. Dwar il-ġestjoni u l-kwalità tal-ilma, l-Irlanda qed tħabbat wiċċha ma' infrastruttura qadima u antikwata, li qed tirriżulta f'waħda mill-ogħla rati ta' telf mill-pajpijiet fl-Unjoni. Il-kwalità tal-ilma tax-xorb għadha wkoll problema f'ċerti żoni. Id-degradazzjoni tal-kwalità tal-ilma mill-espansjoni agrikola mhijiex indirizzata biżżejjed. Hemm bżonn ta' investiment fl-infrastruttura fir-restawr tax-xmajjar, kif ukoll approċċ aktar komprensiv għall-kontroll tal-kontaminazzjoni tal-ilma mill-attivitajiet agrikoli. |
| --- | --- |

(31)

Il-ġenerazzjoni tal-iskart tal-Irlanda qed tkompli tiżdied u għadha ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. Il-prestazzjoni tar-riċiklaġġ tagħha ilha staġnata għal diversi snin. Fl-2021 l-użu ċirkolari tal-materjali żdied kemxejn għal 2 %, iżda jibqa' ferm inqas mill-medja tal-Unjoni ta' 11,7 %. Filwaqt li qed isir titjib fil-ġestjoni tal-iskart, l-impatt tal-pjan ta' azzjoni dwar l-iskart tal-2020 għal ekonomija ċirkolari u l-istrateġija għal ekonomija ċirkolari tal-gvern kollu ppubblikata f'Diċembru 2021 għad irid jinħass. Huma meħtieġa aktar investimenti biex jintlaħqu l-objettivi tal-ekonomija ċirkolari tal-Unjoni. Dan jinvolvi t-titjib tal-infrastruttura tal-ġbir u tat-trattament tal-iskart separat biex l-iskart jiġi ddevjat mir-rimi fil-miżbliet u mill-inċinerazzjoni, b'enfasi partikolari fuq il-plastik u l-bijoskart. Dwar il-ġestjoni u l-kwalità tal-ilma, l-Irlanda qed tħabbat wiċċha ma' infrastruttura qadima u antikwata, li qed tirriżulta f'waħda mill-ogħla rati ta' telf mill-pajpijiet fl-Unjoni. Il-kwalità tal-ilma tax-xorb għadha wkoll problema f'ċerti żoni. Id-degradazzjoni tal-kwalità tal-ilma mill-espansjoni agrikola mhijiex indirizzata biżżejjed. Hemm bżonn ta' investiment fl-infrastruttura fir-restawr tax-xmajjar, kif ukoll approċċ aktar komprensiv għall-kontroll tal-kontaminazzjoni tal-ilma mill-attivitajiet agrikoli.

| (32) | Fl-2022 is-sistema tal-enerġija tal-Irlanda wriet sinjali ta' vulnerabbiltà billi l-kwistjonijiet tal-provvista tal-elettriku kienu jeħtieġu miżuri ta' appoġġ ta' emerġenza. Il-pjan ta' azzjoni dwar il-klima tagħha jinkludi l-għan ambizzjuż li s-sistema tal-enerġija tal-pajjiż tiġi ttrasformata sal-2030 bil-għan li s-sehem ta' elettriku li jinħoloq minn sorsi rinnovabbli jiżdied għal 80 %. Dan se jirriżulta f'volumi kbar ta' ġenerazzjoni varjabbli. Il-flessibbiltà ta' bħalissa fis-sistema u l-integrazzjoni tagħha mhumiex biżżejjed biex ilaħħqu ma' volumi tant kbar ta' ġenerazzjoni varjabbli u mad-domanda dejjem tikber għall-enerġija, b'mod partikolari miċ-ċentri tad-data, li jistgħu jagħmlu l-kisba tal-mira tas-sorsi rinnovabbli waħda diffiċli. Il-flessibbiltà min-naħa tad-domanda u t-titjib kbir fl-infrastruttura tat-trażmissjoni, tad-distribuzzjoni u tal-ħżin se jkunu elementi ewlenin fit-tnaqqis tad-dipendenza tal-Irlanda fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili u fl-iffaċilitar u l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni tagħha lejn sistema tal-enerġija newtrali għall-klima. L-isfidi ewlenin fl-iżvilupp tal-flessibbiltà min-naħa tad-domanda jinkludu nuqqas ta' strateġija koordinata li tkopri s-sistema kollha tal-enerġija, inkluż it-tisħin u t-tkessiħ, kif ukoll nuqqas ta' infrastruttura ta' arloġġi intelliġenti. It-titjib tal-effiċjenza tas-sistema tal-ippjanar u tal-permessi fir-rigward tar-rinnovabbli, il-ħżin u l-konnetturi tal-grilja billi jiġi żgurat li r-riżorsi xierqa jkunu disponibbli fl-istadji kollha tal-proċessi tal-ippjanar u billi jiġi ssimplifikat il-qafas ġenerali jista' jħaffef l-iżviluppi fuq skala kbira, u b'hekk jaċċellera t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(32)

Fl-2022 is-sistema tal-enerġija tal-Irlanda wriet sinjali ta' vulnerabbiltà billi l-kwistjonijiet tal-provvista tal-elettriku kienu jeħtieġu miżuri ta' appoġġ ta' emerġenza. Il-pjan ta' azzjoni dwar il-klima tagħha jinkludi l-għan ambizzjuż li s-sistema tal-enerġija tal-pajjiż tiġi ttrasformata sal-2030 bil-għan li s-sehem ta' elettriku li jinħoloq minn sorsi rinnovabbli jiżdied għal 80 %. Dan se jirriżulta f'volumi kbar ta' ġenerazzjoni varjabbli. Il-flessibbiltà ta' bħalissa fis-sistema u l-integrazzjoni tagħha mhumiex biżżejjed biex ilaħħqu ma' volumi tant kbar ta' ġenerazzjoni varjabbli u mad-domanda dejjem tikber għall-enerġija, b'mod partikolari miċ-ċentri tad-data, li jistgħu jagħmlu l-kisba tal-mira tas-sorsi rinnovabbli waħda diffiċli. Il-flessibbiltà min-naħa tad-domanda u t-titjib kbir fl-infrastruttura tat-trażmissjoni, tad-distribuzzjoni u tal-ħżin se jkunu elementi ewlenin fit-tnaqqis tad-dipendenza tal-Irlanda fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili u fl-iffaċilitar u l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni tagħha lejn sistema tal-enerġija newtrali għall-klima. L-isfidi ewlenin fl-iżvilupp tal-flessibbiltà min-naħa tad-domanda jinkludu nuqqas ta' strateġija koordinata li tkopri s-sistema kollha tal-enerġija, inkluż it-tisħin u t-tkessiħ, kif ukoll nuqqas ta' infrastruttura ta' arloġġi intelliġenti. It-titjib tal-effiċjenza tas-sistema tal-ippjanar u tal-permessi fir-rigward tar-rinnovabbli, il-ħżin u l-konnetturi tal-grilja billi jiġi żgurat li r-riżorsi xierqa jkunu disponibbli fl-istadji kollha tal-proċessi tal-ippjanar u billi jiġi ssimplifikat il-qafas ġenerali jista' jħaffef l-iżviluppi fuq skala kbira, u b'hekk jaċċellera t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (33) | Il-konsum tal-gass naturali tal-Irlanda naqas b'0,2 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, taħt sew il-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Minkejja li l-Irlanda tikkwalifika għal eżenzjoni minn dik il-mira, hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Il-miżuri tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija se jkollhom rwol ewlieni fit-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u fil-kontribut għall-kisba tal-mira għall-Unjoni kollha li jitnaqqsu l-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra b'mill-inqas 55 %. L-aġġornamenti tal-enerġija residenzjali, il-modifika retroattiva u l-użu rapidu tat-tisħin rinnovabbli se jkunu kruċjali biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi. Minkejja miri ambizzjużi għall-modifika retroattiva tal-ekwivalenti ta' 500 000 dar għal Klassifikazzjoni Enerġetika tal-Bini (Building Enering Rating, BER) ta' B2, kif ukoll l-installazzjoni ta' 400 000 pompa tas-sħana fid-djar eżistenti biex jissostitwixxu sistemi ta' tisħin antiki u inqas effiċjenti sa tmiem l-2030, għad fadal diffikultajiet l-aktar minħabba n-nuqqas ta' ħaddiema tas-sengħa. L-għadd ta' vetturi tal-passiġġieri b'emissjonijiet żero fil-flotta Irlandiża qed jikber b'mod rapidu minn bażi baxxa ħafna, iżda d-densità tal-punti tal-iċċarġjar pubbliċi qed titħabat biex iżżomm il-pass. Madwar 100 kilometru biss ta' linji ferrovjarji huma elettrifikati, u b'hekk l-Irlanda hija l-pajjiż tal-Unjoni bl-inqas sehem ta' ferroviji elettrifikati. Barra minn hekk, il-konġestjoni fit-toroq tpoġġi piż kbir fuq il-kwalità tal-arja u l-ħin tal-vjaġġaturi. |
| --- | --- |

(33)

Il-konsum tal-gass naturali tal-Irlanda naqas b'0,2 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, taħt sew il-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Minkejja li l-Irlanda tikkwalifika għal eżenzjoni minn dik il-mira, hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Il-miżuri tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija se jkollhom rwol ewlieni fit-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija u fil-kontribut għall-kisba tal-mira għall-Unjoni kollha li jitnaqqsu l-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra b'mill-inqas 55 %. L-aġġornamenti tal-enerġija residenzjali, il-modifika retroattiva u l-użu rapidu tat-tisħin rinnovabbli se jkunu kruċjali biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi. Minkejja miri ambizzjużi għall-modifika retroattiva tal-ekwivalenti ta' 500 000 dar għal Klassifikazzjoni Enerġetika tal-Bini (Building Enering Rating, BER) ta' B2, kif ukoll l-installazzjoni ta' 400 000 pompa tas-sħana fid-djar eżistenti biex jissostitwixxu sistemi ta' tisħin antiki u inqas effiċjenti sa tmiem l-2030, għad fadal diffikultajiet l-aktar minħabba n-nuqqas ta' ħaddiema tas-sengħa. L-għadd ta' vetturi tal-passiġġieri b'emissjonijiet żero fil-flotta Irlandiża qed jikber b'mod rapidu minn bażi baxxa ħafna, iżda d-densità tal-punti tal-iċċarġjar pubbliċi qed titħabat biex iżżomm il-pass. Madwar 100 kilometru biss ta' linji ferrovjarji huma elettrifikati, u b'hekk l-Irlanda hija l-pajjiż tal-Unjoni bl-inqas sehem ta' ferroviji elettrifikati. Barra minn hekk, il-konġestjoni fit-toroq tpoġġi piż kbir fuq il-kwalità tal-arja u l-ħin tal-vjaġġaturi.

| (34) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Irlanda għal 12-il okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, professjonisti tal-inġinerija u inġiniera tal-elettriku. Barra minn hekk, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrapportat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija (46,8 % tad-ditti) u l-kostruzzjoni (60,3 % tad-ditti). |
| --- | --- |

(34)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Irlanda għal 12-il okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, professjonisti tal-inġinerija u inġiniera tal-elettriku. Barra minn hekk, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrapportat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija (46,8 % tad-ditti) u l-kostruzzjoni (60,3 % tad-ditti).

| (35) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (36) | Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Irlanda, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(36)

Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Irlanda, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Irlanda tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi l-investimenti u r-riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla u tippreserva pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tiżgura s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-pensjonijiet tal-Istat billi jiġu speċifikati l-arranġamenti ta' finanzjament tagħha.

2.

Taċċellera b'mod sinifikanti l-implimentazzjoni tal-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż billi tiżgura riżorsi suffiċjenti, u tiffinalizza malajr l-addendum u l-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda malajr l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Taċċellera l-investimenti li jħaffu l-ekonomija ċirkolari. Tkompli tiżviluppa kemm l-infrastruttura tat-trattament tal-iskart assoċjata mal-istadji ogħla tal-ġerarkija tal-iskart kif ukoll l-istrumenti ekonomiċi biex jiġi evitat l-iskart u biex jiżdied il-kontenut użat mill-ġdid, immanifatturat mill-ġdid u rriċiklat. Tiżviluppa sistema aktar effettiva għall-ġbir separat tal-iskart riċiklabbli, inkluż l-iskart bijodegradabbli. Tiddevja l-iskart, b'mod partikolari l-plastik u l-bijoskart, mir-rimi f'landfills u mill-inċinerazzjoni. Iżżid l-isforzi biex taċċellera l-investimenti fl-infrastruttura tal-ilma tax-xorb u tal-ilma mormi.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili. Tiffoka l-isforzi fuq it-titjib tal-flessibbiltà fis-sistema tal-elettriku u fuq it-titjib tal-integrazzjoni tas-sistema tal-enerġija. Tfassal u timplimenta strateġija ddedikata għall-iżvilupp ta' rispons min-naħa tad-domanda u jaċċelleraw l-introduzzjoni ta' infrastruttura ta' arloġġi intelliġenti u teknoloġiji ta' grilji intelliġenti. Tissimplifika l-qafas tal-ippjanar u tal-permessi għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, għall-ħżin u għall-konnetturi tal-grilja. Timplimenta miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija f'bini privat u pubbliku sabiex jitnaqqsu l-kontijiet tal-enerġija u l-kostijiet tas-sistema enerġetika. Taċċellera l-kostruzzjoni ta' punti tal-iċċarġjar pubbliċi għall-vetturi b'emissjonijiet żero. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 11046/21; ST 11046/21 ADD 1.

6

(7)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Irlanda (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 28).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment tat kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 punt perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Irlanda tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Irlanda tal-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 52).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Irlanda, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 12,3 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

13

(14)  Il-bilanċ strutturali (il-bilanċ aġġustat ċiklikament nett minn miżuri ta' darba u temporanji) li ġie kkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija miftehma b'mod komuni jindika defiċit strutturali ta' 0,9 % tal-PDG fl-2023 u surplus ta' 0,1 % fl-2024.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/67 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/67

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Greċja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Greċja

(2023/C 312/08)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-UE u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-UE u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022 l-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023 fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li fih identifikat lill-Greċja bħala wieħed mill-Istati Membri li seta' jintlaqat, jew li seta' kien f'riskju li jintlaqat, minn żbilanċi, u li kien jeħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess jum il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju 2023 tal-Greċja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022 l-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023 fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, li fih identifikat lill-Greċja bħala wieħed mill-Istati Membri li seta' jintlaqat, jew li seta' kien f'riskju li jintlaqat, minn żbilanċi, u li kien jeħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess jum il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju 2023 tal-Greċja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa li tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa li tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti wkoll għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti wkoll għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bil-miżuri l-anqas immirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bil-miżuri l-anqas immirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fis-27 ta' April 2021, il-Greċja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Greċja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fis-27 ta' April 2021, il-Greċja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Greċja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-2 ta' Mejju 2023, il-Greċja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2023 tagħha u, fid-29 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà 2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Greċja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-2 ta' Mejju 2023, il-Greċja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma 2023 tagħha u, fid-29 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà 2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Greċja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2023 għall-Greċja. Dan ivvaluta l-progress tal-Greċja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u qies l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza min-naħa tal-Greċja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Ivvaluta wkoll il-progress tal-Greċja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tal-pajjiż tal-2023 għall-Greċja. Dan ivvaluta l-progress tal-Greċja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u qies l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza min-naħa tal-Greċja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Ivvaluta wkoll il-progress tal-Greċja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Greċja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Greċja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn għoli tal-gvern u stokk għoli ta' self li ma jrendix fil-kuntest ta' qgħad għoli qed jonqsu, iżda l-pożizzjoni esterna tagħha marret għall-agħar. Tħassib ewlieni huwa li fl-2022 id-defiċit tal-kont kurrenti kiber b'mod sinifikanti, anke minħabba żieda f'daqqa tal-prezzijiet tal-enerġija fl-Unjoni kollha, minkejja l-irkupru fid-dħul mit-turiżmu. Għalkemm huwa mbassar li ser jonqos din is-sena u s-sena d-dieħla, id-defiċit estern mistenni jibqa' ferm ogħla mil-livell li huwa meħtieġ biex jiġi żgurat titjib dejjiemi fil-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta. Filwaqt li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern għadha l-ogħla fl-Unjoni, din tjiebet b'mod sinifikanti fl-2022, l-aktar bis-saħħa ta' tkabbir nominali b'saħħtu tal-PDG, u mistenni li jonqos aktar fl-2023 u fl-2024. Is-sena li għaddiet is-self li ma jrendix irreġistra tnaqqis qawwi, li jibni fuq tnaqqis imdaqqas fis-snin preċedenti, iżda għadu għoli meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni, u għadu ta' piż fuq il-profittabbiltà u l-kapaċità ta' self tal-banek, li min-naħa tiegħu jaffettwa ż-żieda tal-kapital u t-tkabbir tal-produttività tal-ekonomija. Ir-rispons ta' politika kkontribwixxa għat-tnaqqis tal-iżbilanċi u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tirrappreżenta opportunità kbira biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet strutturali li għad fadal. Madankollu, iridu jiżdiedu l-isforzi, b'mod partikolari biex jiġi żgurat li l-bilanċi esterni jitqiegħdu fuq perkors ta' titjib sod, u li s-self li ma jrendix ikompli jonqos inkluż permezz ta' żieda fl-effettività tal-infurzar tad-dejn u t-tisħiħ tas-suq sekondarju tas-self li ma jrendix. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Greċja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Greċja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn għoli tal-gvern u stokk għoli ta' self li ma jrendix fil-kuntest ta' qgħad għoli qed jonqsu, iżda l-pożizzjoni esterna tagħha marret għall-agħar. Tħassib ewlieni huwa li fl-2022 id-defiċit tal-kont kurrenti kiber b'mod sinifikanti, anke minħabba żieda f'daqqa tal-prezzijiet tal-enerġija fl-Unjoni kollha, minkejja l-irkupru fid-dħul mit-turiżmu. Għalkemm huwa mbassar li ser jonqos din is-sena u s-sena d-dieħla, id-defiċit estern mistenni jibqa' ferm ogħla mil-livell li huwa meħtieġ biex jiġi żgurat titjib dejjiemi fil-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta. Filwaqt li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern għadha l-ogħla fl-Unjoni, din tjiebet b'mod sinifikanti fl-2022, l-aktar bis-saħħa ta' tkabbir nominali b'saħħtu tal-PDG, u mistenni li jonqos aktar fl-2023 u fl-2024. Is-sena li għaddiet is-self li ma jrendix irreġistra tnaqqis qawwi, li jibni fuq tnaqqis imdaqqas fis-snin preċedenti, iżda għadu għoli meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni, u għadu ta' piż fuq il-profittabbiltà u l-kapaċità ta' self tal-banek, li min-naħa tiegħu jaffettwa ż-żieda tal-kapital u t-tkabbir tal-produttività tal-ekonomija. Ir-rispons ta' politika kkontribwixxa għat-tnaqqis tal-iżbilanċi u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tirrappreżenta opportunità kbira biex jiġu indirizzati d-dgħufijiet strutturali li għad fadal. Madankollu, iridu jiżdiedu l-isforzi, b'mod partikolari biex jiġi żgurat li l-bilanċi esterni jitqiegħdu fuq perkors ta' titjib sod, u li s-self li ma jrendix ikompli jonqos inkluż permezz ta' żieda fl-effettività tal-infurzar tad-dejn u t-tisħiħ tas-suq sekondarju tas-self li ma jrendix.

| (13) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Greċja naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 2,3 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 194,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 171,3 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Greċja naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 2,3 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 194,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 171,3 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji u żieda fil-benefiċċji soċjali għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-kost ta' dawk il-miżuri kienet parzjalment ikkumpensata minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-limitu tal-prezz fuq il-produtturi tal-elettriku u l-imposta straordinarja fuq il-produtturi tal-elettriku għall-perjodu minn Ottubru 2021 sa Ġunju 2022. L-istima tal-Kummissjoni għall-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,5 % tal-PDG fl-2022, minn 6,5 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji u żieda fil-benefiċċji soċjali għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-kost ta' dawk il-miżuri kienet parzjalment ikkumpensata minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-limitu tal-prezz fuq il-produtturi tal-elettriku u l-imposta straordinarja fuq il-produtturi tal-elettriku għall-perjodu minn Ottubru 2021 sa Ġunju 2022. L-istima tal-Kummissjoni għall-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,5 % tal-PDG fl-2022, minn 6,5 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Greċja (7) tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Greċja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Greċja (7) tuża l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Greċja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' -1,0 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Greċja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 2,1 % tal-PDG fl-2022 (2,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet skont il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għat-tneħħija gradwali tal-perjodu ta' programmazzjoni preċedenti filwaqt li n-nefqa fuq l-investiment fil-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid għadha ma rpiljatx. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.6 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Greċja żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,6 ta' punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 2 % tal-PDG). Għalhekk, il-Greċja llimitat it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali b'mod suffiċjenti. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' -1,0 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Greċja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 2,1 % tal-PDG fl-2022 (2,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet skont il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għat-tneħħija gradwali tal-perjodu ta' programmazzjoni preċedenti filwaqt li n-nefqa fuq l-investiment fil-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid għadha ma rpiljatx. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.6 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Greċja żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,6 ta' punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 2 % tal-PDG). Għalhekk, il-Greċja llimitat it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali b'mod suffiċjenti.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u aktar favorevoli minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,3 % fl-2023 u bi 3 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 2,4 % fl-2023 u 1,9 % inqas fl-2024, prinċipalment minħabba differenzi fis-suppożizzjonijiet dwar l-attività ta' investiment u l-kontribuzzjonijiet mis-settur estern. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 ibassar kontribuzzjonijiet ogħla mill-formazzjoni grossa tal-kapital fiss, speċjalment fl-2024, u l-Kummissjoni tistenna li l-importazzjoni tal-oġġetti tibqa' ogħla milli fil-projezzjonijiet tal-awtoritajiet. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u aktar favorevoli minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,3 % fl-2023 u bi 3 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 2,4 % fl-2023 u 1,9 % inqas fl-2024, prinċipalment minħabba differenzi fis-suppożizzjonijiet dwar l-attività ta' investiment u l-kontribuzzjonijiet mis-settur estern. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 ibassar kontribuzzjonijiet ogħla mill-formazzjoni grossa tal-kapital fiss, speċjalment fl-2024, u l-Kummissjoni tistenna li l-importazzjoni tal-oġġetti tibqa' ogħla milli fil-projezzjonijiet tal-awtoritajiet.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 id-dejn tal-gvern estiż jonqos għal 1,8 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri fiskali relatati mal-pandemija u t-tnaqqis tal-kost tal-miżuri relatati mal-enerġija kif ukoll iż-żieda fid-dħul minħabba t-tkabbir ekonomiku. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni li jonqos minn 171,3 % fi tmiem l-2022 għal 162,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba evoluzzjoni aktar favorevoli tal-bażijiet tat-taxxa xprunata mis-suppożizzjonijiet makroekonomiċi, inkluż il-kompożizzjoni tat-tkabbir u l-infiq aktar baxx tal-baġit soċjali f'konformità mas-sottoinfiq sistematiku osservat fis-snin li għaddew. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 160,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija prinċipalment minħabba tkabbir nominali ogħla tal-PDG u, sa ċertu punt, defiċit aktar baxx tal-gvern estiż kif imbassar mill-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 id-dejn tal-gvern estiż jonqos għal 1,8 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri fiskali relatati mal-pandemija u t-tnaqqis tal-kost tal-miżuri relatati mal-enerġija kif ukoll iż-żieda fid-dħul minħabba t-tkabbir ekonomiku. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni li jonqos minn 171,3 % fi tmiem l-2022 għal 162,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba evoluzzjoni aktar favorevoli tal-bażijiet tat-taxxa xprunata mis-suppożizzjonijiet makroekonomiċi, inkluż il-kompożizzjoni tat-tkabbir u l-infiq aktar baxx tal-baġit soċjali f'konformità mas-sottoinfiq sistematiku osservat fis-snin li għaddew. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 160,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija prinċipalment minħabba tkabbir nominali ogħla tal-PDG u, sa ċertu punt, defiċit aktar baxx tal-gvern estiż kif imbassar mill-Kummissjoni.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 mistenni jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari s-sussidji tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-limitu massimu tal-prezz fuq il-produtturi tal-elettriku u l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà tar-raffineriji. Meta jitqies dak id-dħul, fl-2023 il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa projettat li tkun ta' 0,2 % tal-PDG (10). Jidher li bosta mill-miżuri tal-2023 mhumiex immirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli, u ma jħarsux bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda u tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma' 0,5 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 mistenni jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,5 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 mistenni jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari s-sussidji tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-limitu massimu tal-prezz fuq il-produtturi tal-elettriku u l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà tar-raffineriji. Meta jitqies dak id-dħul, fl-2023 il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa projettat li tkun ta' 0,2 % tal-PDG (10). Jidher li bosta mill-miżuri tal-2023 mhumiex immirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli, u ma jħarsux bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda u tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma' 0,5 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 mistenni jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,5 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Greċja tiżgura li fl-2023 tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis li l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli u l-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna jibqgħu jingħataw appoġġ temporanju u mmirat għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-istess ħin, il-Greċja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Il-Greċja ġiet irrakkomandata wkoll li tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Greċja tiżgura li fl-2023 tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis li l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli u l-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna jibqgħu jingħataw appoġġ temporanju u mmirat għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-istess ħin, il-Greċja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Il-Greċja ġiet irrakkomandata wkoll li tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun fil-biċċa l-kbira newtrali (– 0,2 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonali) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 0,3 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Fis-sustanza, il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija dovuta mitt-tnaqqis fil-kostijiet tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) tal-unitajiet domestiċi u tad-ditti b'reazzjoni għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (bi 2,3 % tal-PDG). Iż-żieda fl-infiq soċjali hija l-mutur ewlieni tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul). In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 2,5 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.0 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Greċja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-installazzjoni ta' 8 000 punt tal-iċċarġjar aċċessibbli għall-pubbliku għall-vetturi elettriċi f'postijiet urbani u suburbani ewlenin, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u t-titjib tal-interkonnessjoni tal-elettriku tal-gżejjer. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun fil-biċċa l-kbira newtrali (– 0,2 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonali) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 0,3 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Fis-sustanza, il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija dovuta mitt-tnaqqis fil-kostijiet tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) tal-unitajiet domestiċi u tad-ditti b'reazzjoni għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (bi 2,3 % tal-PDG). Iż-żieda fl-infiq soċjali hija l-mutur ewlieni tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul). In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 2,5 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.0 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Greċja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-installazzjoni ta' 8 000 punt tal-iċċarġjar aċċessibbli għall-pubbliku għall-vetturi elettriċi f'postijiet urbani u suburbani ewlenin, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u t-titjib tal-interkonnessjoni tal-elettriku tal-gżejjer.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, fl-2024 id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 0,8 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri tal-enerġija u miżuri oħra li fadal u ż-żieda fid-dħul bis-saħħa ta' tkabbir ekonomiku solidu. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 150,8 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri ta' politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 0,6 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba s-suppożizzjonijiet dwar l-eżekuzzjoni tal-baġit soċjali, b'mod partikolari l-infiq aktar baxx fuq il-benefiċċji soċjali u fuq il-pensjonijiet. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 154,5 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, fl-2024 id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 0,8 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri tal-enerġija u miżuri oħra li fadal u ż-żieda fid-dħul bis-saħħa ta' tkabbir ekonomiku solidu. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 150,8 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri ta' politika magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 0,6 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba s-suppożizzjonijiet dwar l-eżekuzzjoni tal-baġit soċjali, b'mod partikolari l-infiq aktar baxx fuq il-benefiċċji soċjali u fuq il-pensjonijiet. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 154,5 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f'loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-2,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f'loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-2,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li fl-2024 in-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tiżdied għal 0,7 %, li hija anqas mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa aktar mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li fl-2024 in-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tiżdied għal 0,7 %, li hija anqas mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa aktar mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 4,8 % tal-PDG fl-2023 għal 5,4 % tal-PDG fl-2024. Il-livell ogħla ta' investiment jirrifletti investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali kemxejn aktar baxx u investiment ogħla ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu investimenti b'valur miżjud għoli u riformi strutturali lejn it-tranżizzjoni ekoloġika, dik diġitali u dik tal-enerġija, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 4,8 % tal-PDG fl-2023 għal 5,4 % tal-PDG fl-2024. Il-livell ogħla ta' investiment jirrifletti investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali kemxejn aktar baxx u investiment ogħla ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu investimenti b'valur miżjud għoli u riformi strutturali lejn it-tranżizzjoni ekoloġika, dik diġitali u dik tal-enerġija, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,5 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,1 % sal-2026. Għalhekk, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jibqa' taħt it-3 % tal-PDG sakemm idum il-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni li jonqos minn 150,8 % fi tmiem l-2024 għal 135,2 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,5 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,1 % sal-2026. Għalhekk, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jibqa' taħt it-3 % tal-PDG sakemm idum il-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni li jonqos minn 150,8 % fi tmiem l-2024 għal 135,2 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Filwaqt li jibnu fuq l-aħjar prattiki u r-riformi mwettqa bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, il-modifiki fil-qafas tal-politika tat-taxxa tal-Greċja jistgħu jgħinu biex tiġi indirizzata d-diskrepanza fl-investiment. B'mod aktar speċifiku, l-introduzzjoni ta' sistema usa' ta' deċiżjonijiet tat-taxxa bil-quddiem ssaħħaħ iċ-ċertezza legali għall-investituri u ssaħħaħ l-isforzi kontinwi biex tiġi ssimplifikata s-sistema tat-taxxa. Rieżami tas-sistema tat-taxxa jista' jgħin ukoll biex għall-espansjoni tal-bażi tat-taxxa għal dawk li jaħdmu għal rashom u biex jiġi appoġġat l-investiment. Il-konformità mat-taxxa tista' tittejjeb permezz tal-estensjoni tal-applikazzjoni tal-pagamenti elettroniċi u billi l-informazzjoni li toriġina minn pagamenti elettroniċi tintuża aktar, meta titqies b'mod partikolari l-evidenza reċenti ta' disparità li qed tiżdied bejn id-dħul baxx iddikjarat u l-fatturat ta' dawk li jaħdmu għal rashom, li jidher li qed jiżdied b'rata mgħaġġla. Dan jista' jsir, b'mod partikolari, billi jsir użu aħjar tal-informazzjoni li toriġina minn pagamenti elettroniċi għal professjonijiet fil-mira. It-trasformazzjoni diġitali li għaddejja tal-Awtorità Indipendenti għad-Dħul Pubbliku mistennija tikkontribwixxi għal dak l-objettiv. Madankollu, huwa essenzjali li l-awtonomija operazzjonali tal-awtorità li timmaniġġa u tiżviluppa r-riżorsi umani u l-infrastruttura tal-IT tagħha tissaħħaħ aktar minħabba l-isfidi li hemm bħalissa għas-sistemi tat-taxxa madwar id-dinja. |
| --- | --- |

(28)

Filwaqt li jibnu fuq l-aħjar prattiki u r-riformi mwettqa bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, il-modifiki fil-qafas tal-politika tat-taxxa tal-Greċja jistgħu jgħinu biex tiġi indirizzata d-diskrepanza fl-investiment. B'mod aktar speċifiku, l-introduzzjoni ta' sistema usa' ta' deċiżjonijiet tat-taxxa bil-quddiem ssaħħaħ iċ-ċertezza legali għall-investituri u ssaħħaħ l-isforzi kontinwi biex tiġi ssimplifikata s-sistema tat-taxxa. Rieżami tas-sistema tat-taxxa jista' jgħin ukoll biex għall-espansjoni tal-bażi tat-taxxa għal dawk li jaħdmu għal rashom u biex jiġi appoġġat l-investiment. Il-konformità mat-taxxa tista' tittejjeb permezz tal-estensjoni tal-applikazzjoni tal-pagamenti elettroniċi u billi l-informazzjoni li toriġina minn pagamenti elettroniċi tintuża aktar, meta titqies b'mod partikolari l-evidenza reċenti ta' disparità li qed tiżdied bejn id-dħul baxx iddikjarat u l-fatturat ta' dawk li jaħdmu għal rashom, li jidher li qed jiżdied b'rata mgħaġġla. Dan jista' jsir, b'mod partikolari, billi jsir użu aħjar tal-informazzjoni li toriġina minn pagamenti elettroniċi għal professjonijiet fil-mira. It-trasformazzjoni diġitali li għaddejja tal-Awtorità Indipendenti għad-Dħul Pubbliku mistennija tikkontribwixxi għal dak l-objettiv. Madankollu, huwa essenzjali li l-awtonomija operazzjonali tal-awtorità li timmaniġġa u tiżviluppa r-riżorsi umani u l-infrastruttura tal-IT tagħha tissaħħaħ aktar minħabba l-isfidi li hemm bħalissa għas-sistemi tat-taxxa madwar id-dinja.

| (29) | Il-Greċja kompliet tieħu passi biex timmodernizza l-amministrazzjoni pubblika tagħha, iżda l-prestazzjoni ġenerali tagħha għadha relattivament batuta. Wara l-aġġustament sinifikanti li sar wara l-2010, id-daqs u l-kost tal-amministrazzjoni pubblika ġew allinjati b'mod ġenerali mal-medja tal-Unjoni. Fl-2022 il-kont tal-pagi tal-Greċja baqa' stabbli u laħaq l-10,8 % tal-PDG, kemxejn ogħla mill-medja tal-Unjoni (10,2 % tal-PDG). Biex dawk il-gwadanji jitħarsu ser ikun kruċjali li tiġi żgurata l-applikazzjoni kontinwa tal-grilja tal-pagi unifikata, filwaqt li l-livell tal-persunal ta' bħalissa jinżamm l-istess billi tibqa' tiġi applikata r-regola ta' reklutaġġ one-in-one-out fir-rigward tal-persunal permanenti u tal-limitu massimu tal-persunal temporanju li ġiet introdotta fl-2022. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza fih miżuri li jtejbu l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika, b'enfasi partikolari fuq it-titjib tas-servizzi diġitali tagħhom. Fl-istess ħin għadu diffiċli li jinġibed u jinżamm persunal ta' kalibru għoli. Dan jista' jiġi indirizzat b'mod strutturali permezz ta' grilji tal-pagi speċjali/supplimentari għal funzjonijiet jew korpi speċifiċi kif ukoll sistema definita sew ta' allowances introdotta bħala parti integrali mis-sistema l-ġdida ta' ġestjoni tar-riżorsi umani, filwaqt li jitħarsu l-integrità tal-grilja tal-pagi unifikata u d-daqs globali tal-kont tal-pagi. |
| --- | --- |

(29)

Il-Greċja kompliet tieħu passi biex timmodernizza l-amministrazzjoni pubblika tagħha, iżda l-prestazzjoni ġenerali tagħha għadha relattivament batuta. Wara l-aġġustament sinifikanti li sar wara l-2010, id-daqs u l-kost tal-amministrazzjoni pubblika ġew allinjati b'mod ġenerali mal-medja tal-Unjoni. Fl-2022 il-kont tal-pagi tal-Greċja baqa' stabbli u laħaq l-10,8 % tal-PDG, kemxejn ogħla mill-medja tal-Unjoni (10,2 % tal-PDG). Biex dawk il-gwadanji jitħarsu ser ikun kruċjali li tiġi żgurata l-applikazzjoni kontinwa tal-grilja tal-pagi unifikata, filwaqt li l-livell tal-persunal ta' bħalissa jinżamm l-istess billi tibqa' tiġi applikata r-regola ta' reklutaġġ one-in-one-out fir-rigward tal-persunal permanenti u tal-limitu massimu tal-persunal temporanju li ġiet introdotta fl-2022. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza fih miżuri li jtejbu l-effettività tal-amministrazzjoni pubblika, b'enfasi partikolari fuq it-titjib tas-servizzi diġitali tagħhom. Fl-istess ħin għadu diffiċli li jinġibed u jinżamm persunal ta' kalibru għoli. Dan jista' jiġi indirizzat b'mod strutturali permezz ta' grilji tal-pagi speċjali/supplimentari għal funzjonijiet jew korpi speċifiċi kif ukoll sistema definita sew ta' allowances introdotta bħala parti integrali mis-sistema l-ġdida ta' ġestjoni tar-riżorsi umani, filwaqt li jitħarsu l-integrità tal-grilja tal-pagi unifikata u d-daqs globali tal-kont tal-pagi.

| (30) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Sa issa l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja għaddejja tajjeb. Fil-ġejjieni ser ikun importanti li jinżamm il-momentum tal-implimentazzjoni. Il-Greċja ppreżentat tliet talbiet għal pagament (16) għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli u żewġ talbiet għal pagament għal appoġġ ta' self, li jikkorrispondu għal 85 stadju importanti u mira fil-pjan. Sal-lum, il-Greċja rċeviet żborż globali ta' EUR 7 126 miljun (17). F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fid-29 ta' Marzu 2023, il-Greċja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 5 000 miljun f'appoġġ ta' self addizzjonali mill-Faċilità. Il-Greċja bdiet timplimenta l-pjan tagħha sew u stabbiliet sistema ta' ġestjoni u kontroll biex timmonitorja u tikkoordina t-tlestija f'waqtha tar-riformi u l-investimenti. Fil-futur ser ikun importanti li dawk l-isforzi jinżammu u jissaħħu meta jitqies l-għadd sinifikanti ta' riformi u investimenti li huma ppjanati li jiġu implimentati, b'mod partikolari billi t-tlestija ta' għadd minn dawk ir-riformi u investimenti ser tirrikjedi progress f'waqtu b'diversi passi preparatorji, inkluż proċeduri ta' akkwist pubbliku. L-implimentazzjoni kontinwa tal-pjan tiddependi fuq il-kapaċità amministrattiva u ta' implimentazzjoni tal-korpi ta' implimentazzjoni assenjati, inkluż l-amministrazzjoni reġjonali u lokali. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Greċja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(30)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Sa issa l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja għaddejja tajjeb. Fil-ġejjieni ser ikun importanti li jinżamm il-momentum tal-implimentazzjoni. Il-Greċja ppreżentat tliet talbiet għal pagament (16) għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli u żewġ talbiet għal pagament għal appoġġ ta' self, li jikkorrispondu għal 85 stadju importanti u mira fil-pjan. Sal-lum, il-Greċja rċeviet żborż globali ta' EUR 7 126 miljun (17). F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fid-29 ta' Marzu 2023, il-Greċja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 5 000 miljun f'appoġġ ta' self addizzjonali mill-Faċilità. Il-Greċja bdiet timplimenta l-pjan tagħha sew u stabbiliet sistema ta' ġestjoni u kontroll biex timmonitorja u tikkoordina t-tlestija f'waqtha tar-riformi u l-investimenti. Fil-futur ser ikun importanti li dawk l-isforzi jinżammu u jissaħħu meta jitqies l-għadd sinifikanti ta' riformi u investimenti li huma ppjanati li jiġu implimentati, b'mod partikolari billi t-tlestija ta' għadd minn dawk ir-riformi u investimenti ser tirrikjedi progress f'waqtu b'diversi passi preparatorji, inkluż proċeduri ta' akkwist pubbliku. L-implimentazzjoni kontinwa tal-pjan tiddependi fuq il-kapaċità amministrattiva u ta' implimentazzjoni tal-korpi ta' implimentazzjoni assenjati, inkluż l-amministrazzjoni reġjonali u lokali. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Greċja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (31) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Greċja fl-2022. L-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni li ssir f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Greċja. |
| --- | --- |

(31)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Greċja fl-2022. L-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni li ssir f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Greċja.

| (32) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Greċja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul, mal-immappjar katastali, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(32)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Greċja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul, mal-immappjar katastali, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (33) | L-infiq fuq il-kura tas-saħħa pubblika huwa taħt il-medja tal-Unjoni filwaqt li fil-Greċja l-ħlasijiet tal-pazjenti minn buthom huma t-tieni l-ogħla fl-Unjoni bħala sehem mill-PDG. Is-sistema tal-kura tas-saħħa għadha ċċentrata fuq l-isptar, bl-infiq fuq il-kura kurattiva ffukat fuq id-dħul fl-isptar. Barra minn hekk, il-Greċja tikklassifika l-ewwel fost l-Istati Membri kollha b'rabta mal-infiq pubbliku fuq il-mediċini bħala sehem mill-PDG. In-nefqa pubblika fuq il-kura fit-tul u dik preventiva hija ferm inqas mill-medja tal-Unjoni, u ma hemm l-ebda strateġija nazzjonali komprensiva fis-seħħ għall-kura fit-tul. Biex tindirizza dan, il-Greċja qed timplimenta sistema tal-kura tas-saħħa primarja li għadha kif ġiet adottata, li tnaqqas id-dipendenza fuq il-kura fl-isptar u żżid l-effiċjenza tal-aċċess għall-prodotti u s-servizzi tal-kura tas-saħħa. It-tnedija sħiħa tar-riforma tal-kura tas-saħħa primarja hija mxekkla min-nuqqas ta' tobba tal-familja. L-għadd ta' tobba tal-familja mhuwiex biżżejjed biex ikopri l-popolazzjoni kollha. Ser tkun meħtieġa kopertura suffiċjenti għall-introduzzjoni sħiħa ta' sistema bbażata effettiva u komprensiva ta' kontroll tal-aċċess li ser tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Settembru 2023. Għal dan il-għan, biex jiġi żgurat aċċess adegwat u ugwali għall-popolazzjoni ser ikun kruċjali li jingħataw inċentivi aktar b'saħħithom biex l-għadd tat-tobba tal-familja jikber b'mod li l-popolazzjoni kollha tkun koperta u rreġistrata. |
| --- | --- |

(33)

L-infiq fuq il-kura tas-saħħa pubblika huwa taħt il-medja tal-Unjoni filwaqt li fil-Greċja l-ħlasijiet tal-pazjenti minn buthom huma t-tieni l-ogħla fl-Unjoni bħala sehem mill-PDG. Is-sistema tal-kura tas-saħħa għadha ċċentrata fuq l-isptar, bl-infiq fuq il-kura kurattiva ffukat fuq id-dħul fl-isptar. Barra minn hekk, il-Greċja tikklassifika l-ewwel fost l-Istati Membri kollha b'rabta mal-infiq pubbliku fuq il-mediċini bħala sehem mill-PDG. In-nefqa pubblika fuq il-kura fit-tul u dik preventiva hija ferm inqas mill-medja tal-Unjoni, u ma hemm l-ebda strateġija nazzjonali komprensiva fis-seħħ għall-kura fit-tul. Biex tindirizza dan, il-Greċja qed timplimenta sistema tal-kura tas-saħħa primarja li għadha kif ġiet adottata, li tnaqqas id-dipendenza fuq il-kura fl-isptar u żżid l-effiċjenza tal-aċċess għall-prodotti u s-servizzi tal-kura tas-saħħa. It-tnedija sħiħa tar-riforma tal-kura tas-saħħa primarja hija mxekkla min-nuqqas ta' tobba tal-familja. L-għadd ta' tobba tal-familja mhuwiex biżżejjed biex ikopri l-popolazzjoni kollha. Ser tkun meħtieġa kopertura suffiċjenti għall-introduzzjoni sħiħa ta' sistema bbażata effettiva u komprensiva ta' kontroll tal-aċċess li ser tidħol fis-seħħ fl-1 ta' Settembru 2023. Għal dan il-għan, biex jiġi żgurat aċċess adegwat u ugwali għall-popolazzjoni ser ikun kruċjali li jingħataw inċentivi aktar b'saħħithom biex l-għadd tat-tobba tal-familja jikber b'mod li l-popolazzjoni kollha tkun koperta u rreġistrata.

| (34) | It-tlestija tal-katast nazzjonali — proġett li ilu għaddej — ser tkompli ttejjeb il-klima kummerċjali tal-Greċja. Sal-aħħar ta' Mejju 2023 kien tlesta 72 % tal-immappjar katastali u 25 % oħra tad-drittijiet tal-proprjetà nġabru u qed jiġu pproċessati bħalissa. L-ipproċessar tad-drittijiet miġbura mistenni jitlesta sa tmiem l-2023, li jiffinalizza l-katast sal-aħħar tas-sena. Fir-rigward tat-tranżizzjoni għall-aġenzija l-ġdida "Il-Katast Elleniku", infetħu 12-il uffiċċju katastali u 49 fergħa li qegħdin joperaw. L-Aġenzija Ellenika tal-Katast qed tippjana li tiddiġitalizza totalment is-servizzi liċ-ċittadini u l-Faċilità tipprovdi appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tar-reġistrazzjonijiet u l-atti kollha tad-drittijiet tal-proprjetà li bħalissa huma f'forma stampata. |
| --- | --- |

(34)

It-tlestija tal-katast nazzjonali — proġett li ilu għaddej — ser tkompli ttejjeb il-klima kummerċjali tal-Greċja. Sal-aħħar ta' Mejju 2023 kien tlesta 72 % tal-immappjar katastali u 25 % oħra tad-drittijiet tal-proprjetà nġabru u qed jiġu pproċessati bħalissa. L-ipproċessar tad-drittijiet miġbura mistenni jitlesta sa tmiem l-2023, li jiffinalizza l-katast sal-aħħar tas-sena. Fir-rigward tat-tranżizzjoni għall-aġenzija l-ġdida "Il-Katast Elleniku", infetħu 12-il uffiċċju katastali u 49 fergħa li qegħdin joperaw. L-Aġenzija Ellenika tal-Katast qed tippjana li tiddiġitalizza totalment is-servizzi liċ-ċittadini u l-Faċilità tipprovdi appoġġ għad-diġitalizzazzjoni tar-reġistrazzjonijiet u l-atti kollha tad-drittijiet tal-proprjetà li bħalissa huma f'forma stampata.

| (35) | Minkejja l-isforzi li saru mill-Greċja wkoll fil-kuntest tal-kriżi tal-enerġija, il-Greċja għadha dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili u fl-2021 iż-żejt u l-gass kienu jammontaw għal 52 % u 24 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tagħha. Jistgħu jiġu segwiti aktar għadd ta' miżuri li jibnu u jmorru lil hinn mill-investimenti u r-riformi li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja biex jiġu aċċellerati l-isforzi tad-dekarbonizzazzjoni. Il-Greċja tista' taċċellera l-espansjoni tal-enerġija rinnovabbli billi tistabbilixxi u tikkompleta l-oqfsa legali biex tippromwovi l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-idroġenu rinnovabbli u tal-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jitħaffef l-iżvilupp ta' qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-bijometan u l-potenzjal sostenibbli disponibbli tal-bijometan jinbidel f'kapaċità ta' produzzjoni attwali biex tikkumpensa għall-importazzjoni tal-gass naturali. |
| --- | --- |

(35)

Minkejja l-isforzi li saru mill-Greċja wkoll fil-kuntest tal-kriżi tal-enerġija, il-Greċja għadha dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili u fl-2021 iż-żejt u l-gass kienu jammontaw għal 52 % u 24 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tagħha. Jistgħu jiġu segwiti aktar għadd ta' miżuri li jibnu u jmorru lil hinn mill-investimenti u r-riformi li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Greċja biex jiġu aċċellerati l-isforzi tad-dekarbonizzazzjoni. Il-Greċja tista' taċċellera l-espansjoni tal-enerġija rinnovabbli billi tistabbilixxi u tikkompleta l-oqfsa legali biex tippromwovi l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-idroġenu rinnovabbli u tal-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta. Huma meħtieġa aktar sforzi biex jitħaffef l-iżvilupp ta' qafas leġiżlattiv u regolatorju għall-bijometan u l-potenzjal sostenibbli disponibbli tal-bijometan jinbidel f'kapaċità ta' produzzjoni attwali biex tikkumpensa għall-importazzjoni tal-gass naturali.

| (36) | Issa li għadd akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli qed jiġu integrati, huwa essenzjali li jsiru aktar investimenti biex tiġi estiża l-kapaċità tal-ħżin u tan-network għall-ħarsien tal-bilanċ tal-grilja elettrika. Skemi komuni ta' remunerazzjoni u l-promozzjoni ta' sistemi ta' wara l-arloġġ jistgħu jkunu għodod importanti għall-promozzjoni tal-espansjoni f'waqtha u vijabbli tal-kapaċità ta' ħżin. Sabiex tiġi evitata l-ħtieġa ta' tnaqqis fl-enerġija rinnovabbli, jistgħu jiġu żviluppati interkonnessjonijiet addizzjonali tal-elettriku ma' pajjiżi ġirien. Fir-rigward tal-użu ulterjuri ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, ser ikun importanti li l-qafas legali l-ġdid adottat fl-2022 jiġi infurzat bis-sħiħ, li jissimplifika u jaċċellera l-proċess ta' liċenzjar għal proġetti rinnovabbli u ta' ħżin. Barra minn hekk, il-promozzjoni ta' skemi ta' awtokonsum, inkluż l-espansjoni tal-appoġġ għall-installazzjoni ta' sistemi fotovoltajċi solari bil-batteriji, u l-komunitajiet tal-enerġija tista' tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-aċċettabbiltà soċjali tal-użu tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(36)

Issa li għadd akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli qed jiġu integrati, huwa essenzjali li jsiru aktar investimenti biex tiġi estiża l-kapaċità tal-ħżin u tan-network għall-ħarsien tal-bilanċ tal-grilja elettrika. Skemi komuni ta' remunerazzjoni u l-promozzjoni ta' sistemi ta' wara l-arloġġ jistgħu jkunu għodod importanti għall-promozzjoni tal-espansjoni f'waqtha u vijabbli tal-kapaċità ta' ħżin. Sabiex tiġi evitata l-ħtieġa ta' tnaqqis fl-enerġija rinnovabbli, jistgħu jiġu żviluppati interkonnessjonijiet addizzjonali tal-elettriku ma' pajjiżi ġirien. Fir-rigward tal-użu ulterjuri ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, ser ikun importanti li l-qafas legali l-ġdid adottat fl-2022 jiġi infurzat bis-sħiħ, li jissimplifika u jaċċellera l-proċess ta' liċenzjar għal proġetti rinnovabbli u ta' ħżin. Barra minn hekk, il-promozzjoni ta' skemi ta' awtokonsum, inkluż l-espansjoni tal-appoġġ għall-installazzjoni ta' sistemi fotovoltajċi solari bil-batteriji, u l-komunitajiet tal-enerġija tista' tikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-aċċettabbiltà soċjali tal-użu tal-enerġija rinnovabbli.

| (37) | Il-Greċja tista' wkoll tespandi l-ambitu u l-ambizzjoni tal-miżuri eżistenti għall-iffrankar tal-enerġija u tnaqqas il-livell għoli ta' faqar enerġetiku. Il-konsum tal-gass naturali tal-Greċja naqas bi 22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, aktar mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Greċja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19). |
| --- | --- |

(37)

Il-Greċja tista' wkoll tespandi l-ambitu u l-ambizzjoni tal-miżuri eżistenti għall-iffrankar tal-enerġija u tnaqqas il-livell għoli ta' faqar enerġetiku. Il-konsum tal-gass naturali tal-Greċja naqas bi 22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, aktar mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Greċja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19).

| (38) | L-introduzzjoni ta' strumenti finanzjarji ġodda, bħal irkanti tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, tista' timmira b'mod aktar effiċjenti l-kopertura ta' programmi eżistenti ta' appoġġ għar-rinnovazzjoni lejn unitajiet domestiċi foqra fl-enerġija. Is-sehem tal-Greċja ta' arloġġi intelliġenti huwa ferm aktar baxx mill-medja tal-Unjoni (3 % meta mqabbel ma' 54 %, ċifri tal-2021) u jista' jiżdied billi jippermetti lill-konsumaturi jipparteċipaw b'mod attiv fis-suq u jappoġġaw ir-rispons min-naħa tad-domanda. Barra minn hekk, setturi speċifiċi, bħat-trasport u l-ilma, għandhom ambitu konsiderevoli għall-iffrankar tal-enerġija, billi għadhom jiddependu ħafna fuq iż-żejt. |
| --- | --- |

(38)

L-introduzzjoni ta' strumenti finanzjarji ġodda, bħal irkanti tal-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, tista' timmira b'mod aktar effiċjenti l-kopertura ta' programmi eżistenti ta' appoġġ għar-rinnovazzjoni lejn unitajiet domestiċi foqra fl-enerġija. Is-sehem tal-Greċja ta' arloġġi intelliġenti huwa ferm aktar baxx mill-medja tal-Unjoni (3 % meta mqabbel ma' 54 %, ċifri tal-2021) u jista' jiżdied billi jippermetti lill-konsumaturi jipparteċipaw b'mod attiv fis-suq u jappoġġaw ir-rispons min-naħa tad-domanda. Barra minn hekk, setturi speċifiċi, bħat-trasport u l-ilma, għandhom ambitu konsiderevoli għall-iffrankar tal-enerġija, billi għadhom jiddependu ħafna fuq iż-żejt.

| (39) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fil-Greċja, in-nuqqas ta' ħiliet ekoloġiċi bħalissa huwa l-aktar evidenti fis-settur tal-kostruzzjoni, li huwa rilevanti ħafna għat-tranżizzjoni ekoloġika, u għal okkupazzjonijiet tekniċi. Fl-aħħar nett, għad hemm lok għal aktar azzjoni biex tiżdied l-impjegabbiltà taż-żgħażagħ u tan-nisa. Iż-żieda fil-kapaċitajiet amministrattivi tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi filwaqt li tespandi l-użu tal-approċċ individwalizzat għal dawk li qed ifittxu impjieg, għandha l-potenzjal li tagħti spinta lill-eżiti tal-impjiegi għal dawk il-gruppi u tappoġġa tranżizzjoni ġusta u bla xkiel. |
| --- | --- |

(39)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fil-Greċja, in-nuqqas ta' ħiliet ekoloġiċi bħalissa huwa l-aktar evidenti fis-settur tal-kostruzzjoni, li huwa rilevanti ħafna għat-tranżizzjoni ekoloġika, u għal okkupazzjonijiet tekniċi. Fl-aħħar nett, għad hemm lok għal aktar azzjoni biex tiżdied l-impjegabbiltà taż-żgħażagħ u tan-nisa. Iż-żieda fil-kapaċitajiet amministrattivi tas-servizzi pubbliċi tal-impjiegi filwaqt li tespandi l-użu tal-approċċ individwalizzat għal dawk li qed ifittxu impjieg, għandha l-potenzjal li tagħti spinta lill-eżiti tal-impjiegi għal dawk il-gruppi u tappoġġa tranżizzjoni ġusta u bla xkiel.

| (40) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(40)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (41) | Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ wiesa' għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Greċja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(41)

Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ wiesa' għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Greċja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (42) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn tal-gvern, il-pożizzjoni esterna u s-self li ma jrendix. Ir-Rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-Rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 41, |
| --- | --- |

(42)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn tal-gvern, il-pożizzjoni esterna u s-self li ma jrendix. Ir-Rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-Rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 41,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2023 u fl-2024 il-Greċja tieħu azzjoni biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 2,6 % (21).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli fuq terminu medju, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Filwaqt li tibni fuq ir-riformi mwettqa bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, ittejjeb il-faċilità tal-investiment tas-sistema tat-tassazzjoni billi tintroduċi sistema usa' dwar deċiżjoni tat-taxxa bil-quddiem, tkabbar il-bażi tat-taxxa, inkluż billi tirrevedi l-istruttura attwali tat-tassazzjoni għal dawk li jaħdmu għal rashom, u ssaħħaħ il-konformità mar-regoli tat-taxxa billi testendi l-użu tal-pagamenti elettroniċi. Tippreserva u żżid l-awtonomija operattiva tal-awtorità tat-taxxa. Tissalvagwardja l-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika filwaqt li tiżgura li din tkun tista' tattira l-ħiliet it-tajba u tippreserva l-konsistenza mal-grilja tal-pagi unifikata. Tibqa' ssegwi t-tnaqqis attwali tas-self improduttiv u tkompli ttejjeb il-funzjonament tas-suq sekondarju tas-self improduttiv.

2.

Iżżomm il-momentum fl-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u jiġi ffinalizzat malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li l-implimentazzjoni tiegħu tibda malajr. Tiżgura li jibqa' jkun hemm biżżejjed kapaċità amministrattiva minħabba d-daqs tal-pjan. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Biex jiġi żgurat aċċess adegwat u ugwali għall-kura tas-saħħa, tiffinalizza l-introduzzjoni tal-qafas tal-kura tas-saħħa primarja u tadotta inċentivi aktar b'saħħithom għar-reġistrazzjoni ta' għadd adegwat ta' tobba tal-familja sabiex tikseb kopertura tal-popolazzjoni sħiħa u reġistrazzjoni tal-popolazzjoni. Tiffinalizza r-riforma tal-katast billi tlesti l-immappjar katastali u permezz tal-istabbiliment u l-operat tal-Aġenzija Ellenika tal-Katast.

4.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u tiġi aċċellerata aktar id-diversifikazzjoni tar-rotot tal-provvista tal-enerġija. Tkompli tespandi l-użu tal-enerġija rinnovabbli billi tlesti u ssaħħaħ l-oqfsa legali l-ġodda tal-proċess ta' liċenzjar ta' installazzjonijiet ta' parks eoliċi lil hinn mill-kosta, iżżid in-network tal-elettriku u l-kapaċità tal-ħżin, tippromwovi l-produzzjoni deċentralizzata tal-enerġija rinnovabbli u tistabbilixxi oqfsa leġiżlattivi għall-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli u għall-bijometan. Iżżid it-twettiq ta' miżuri li jtejbu l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, inkluż miżuri mmirati għal unitajiet domestiċi f'faqar enerġetiku u l-installazzjoni ta' arloġġi intelliġenti, u sforzi ta' politika mmirati lejn il-provvista u l-akkwist ta' ħiliet u kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika. Tappoġġa d-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-trasport, b'mod partikolari billi tippromwovi l-vetturi elettriċi.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10152/2021 INIT; ST 10152/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Greċja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 33).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment tat kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 punt perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll — fejn rilevanti — il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Greċja tal-2022 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Greċja tal-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 60).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Greċja huwa stmat f'livell ta' 4,8 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0.5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

15

(16)  Il-Greċja ppreżentat it-tielet talba tagħha għal pagament għal għotjiet fis-16 ta' Mejju 2023 u l-valutazzjoni tal-Kummissjoni għadha għaddejja.

16

(17)  Fir-rigward tal-għotjiet, l-ammont żborżat għal appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli (minbarra l-prefinanzjament) huwa ta' EUR 3 436 miljun u l-ammont żborżat għall-appoġġ fil-forma ta' self (minbarra l-prefinanzjament) huwa ta' EUR 3 690 miljun.

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

19

(20)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li huwa stmat li jikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/77 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/77

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Spanja

(2023/C 312/09)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Spanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023 li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Spanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Spanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023 li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Dan għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, billi jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u billi jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Dan għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent aktar ta' appoġġ biex tiżdied il-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat l-aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż billi jiġi diversifikat l-akkwist, billi jiġu sfruttati kif xieraq ir-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u billi jiġi massimizzat ir-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta' Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-Programmi ta' Stabbiltà u Konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, Spanja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Spanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Spanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, Spanja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Spanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Spanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-28 ta' April 2023, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Spanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-28 ta' April 2023, Spanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Spanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Spanja. Huwa vvaluta l-progress ta' Spanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni ta' Spanja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Spanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Spanja. Huwa vvaluta l-progress ta' Spanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni ta' Spanja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Spanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Spanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Spanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn privat, tal-gvern u estern għoli, li għandhom rilevanza transfruntiera, qed jonqsu iżda għadhom preżenti. Id-dejn estern u speċjalment il-proporzjonijiet tad-dejn privat naqsu matul is-snin 2010 u wara interruzzjoni temporanja fl-2020, reġgħu bdew jonqsu fl-2021 u huma mistennija li jkomplu jonqsu b'appoġġ mit-tkabbir ekonomiku. Madankollu, dawn għadhom f'livelli għoljin. Il-pożizzjoni esterna bbenefikat minn kont kurrenti li ilu f'surplus għal deċennju anki jekk naqas aktar reċentement u dan jirrifletti l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-esportazzjonijiet tat-turiżmu u tal-prezzijiet ogħla tal-enerġija fl-2022. Id-dejn tal-gvern għadu għoli. Fl-2022, reġgħet bdiet it-trajettorja 'l isfel li wasslet għal titjib qabel il-pandemija tal-COVID-19 li kien xprunat minn tkabbir tal-PDG nominali b'saħħtu, iżda għadha ogħla mil-livelli li ġew osservati qabel il-pandemija tal-COVID-19. B'pass aktar moderat, il-prospetti huma għal kontinwazzjoni ta' dan it-tnaqqis fl-2023 u fl-2024, mirfuda minn miżuri ta' politika fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Is-sistema finanzjarja wriet reżiljenza fid-dawl tax-xokkijiet reċenti kkawżati mill-pandemija tal-COVID-19 u l-kriżi tal-enerġija. Il-qgħad reġa' qed jonqos, iżda għadu għoli u għad hemm oqsma ta' vulnerabbiltà, inkluż qgħad għoli ħafna fit-tul u fost iż-żgħażagħ. Ir-riskji potenzjali li jaffettwaw it-tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet huma relatati prinċipalment mal-impatt tal-issikkar tal-kundizzjonijiet finanzjarji fuq il-pożizzjonijiet finanzjarji tal-unitajiet domestiċi u tad-ditti kif ukoll fuq is-sostenibbiltà fuq terminu medju sa twil tad-dejn tal-gvern fid-dawl tal-kundizzjonijiet attwali tas-suq u t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Il-progress tal-politika kien favorevoli u jenħtieġ li t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza twassal għal aktar titjib. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Spanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Spanja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn privat, tal-gvern u estern għoli, li għandhom rilevanza transfruntiera, qed jonqsu iżda għadhom preżenti. Id-dejn estern u speċjalment il-proporzjonijiet tad-dejn privat naqsu matul is-snin 2010 u wara interruzzjoni temporanja fl-2020, reġgħu bdew jonqsu fl-2021 u huma mistennija li jkomplu jonqsu b'appoġġ mit-tkabbir ekonomiku. Madankollu, dawn għadhom f'livelli għoljin. Il-pożizzjoni esterna bbenefikat minn kont kurrenti li ilu f'surplus għal deċennju anki jekk naqas aktar reċentement u dan jirrifletti l-impatt tal-pandemija tal-COVID-19 fuq l-esportazzjonijiet tat-turiżmu u tal-prezzijiet ogħla tal-enerġija fl-2022. Id-dejn tal-gvern għadu għoli. Fl-2022, reġgħet bdiet it-trajettorja 'l isfel li wasslet għal titjib qabel il-pandemija tal-COVID-19 li kien xprunat minn tkabbir tal-PDG nominali b'saħħtu, iżda għadha ogħla mil-livelli li ġew osservati qabel il-pandemija tal-COVID-19. B'pass aktar moderat, il-prospetti huma għal kontinwazzjoni ta' dan it-tnaqqis fl-2023 u fl-2024, mirfuda minn miżuri ta' politika fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Is-sistema finanzjarja wriet reżiljenza fid-dawl tax-xokkijiet reċenti kkawżati mill-pandemija tal-COVID-19 u l-kriżi tal-enerġija. Il-qgħad reġa' qed jonqos, iżda għadu għoli u għad hemm oqsma ta' vulnerabbiltà, inkluż qgħad għoli ħafna fit-tul u fost iż-żgħażagħ. Ir-riskji potenzjali li jaffettwaw it-tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet huma relatati prinċipalment mal-impatt tal-issikkar tal-kundizzjonijiet finanzjarji fuq il-pożizzjonijiet finanzjarji tal-unitajiet domestiċi u tad-ditti kif ukoll fuq is-sostenibbiltà fuq terminu medju sa twil tad-dejn tal-gvern fid-dawl tal-kundizzjonijiet attwali tas-suq u t-tixjiħ tal-popolazzjoni. Il-progress tal-politika kien favorevoli u jenħtieġ li t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza twassal għal aktar titjib.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Spanja naqas minn 6,9 % tal-PDG fl-2021 għal 4,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 118,3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 113,2 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja ta' Spanja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Spanja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Spanja naqas minn 6,9 % tal-PDG fl-2021 għal 4,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 118,3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 113,2 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja ta' Spanja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Spanja jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass, it-tnaqqis tat-taxxa speċjali fuq l-elettriku u s-sospensjoni tat-taxxa fuq il-valur tal-produzzjoni tal-elettriku, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu r-rifużjoni ġeneralizzata tal-fjuwil tal-vetturi ta' 20 ċenteżmu għal kull litru, appoġġ għall-introjtu lill-unitajiet domestiċi u lill-industriji intensivi fl-enerġija, benefiċċji ogħla permezz tal-vawċer soċjali tal-enerġija u skontijiet fuq il-prezzijiet għall-użu tat-trasport pubbliku. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,6 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 3,1 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass, it-tnaqqis tat-taxxa speċjali fuq l-elettriku u s-sospensjoni tat-taxxa fuq il-valur tal-produzzjoni tal-elettriku, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu r-rifużjoni ġeneralizzata tal-fjuwil tal-vetturi ta' 20 ċenteżmu għal kull litru, appoġġ għall-introjtu lill-unitajiet domestiċi u lill-industriji intensivi fl-enerġija, benefiċċji ogħla permezz tal-vawċer soċjali tal-enerġija u skontijiet fuq il-prezzijiet għall-użu tat-trasport pubbliku. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,6 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 3,1 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Spanja (7) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll li Spanja tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Spanja (7) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll li Spanja tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' 2,5 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Spanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, Spanja ppreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2.7 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,5 % tal-PDG). Fl-istess ħin, infiq ogħla fuq il-konsum intermedju u t-trasferimenti soċjali in natura kkontribwew wkoll għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta parzjalment biss għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Għaldaqstant, Spanja ma llimitatx biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' 2,5 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Spanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għaldaqstant, Spanja ppreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata min-nazzjon (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2.7 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,5 % tal-PDG). Fl-istess ħin, infiq ogħla fuq il-konsum intermedju u t-trasferimenti soċjali in natura kkontribwew wkoll għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta parzjalment biss għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Għaldaqstant, Spanja ma llimitatx biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u aktar favorevoli minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,1 % fl-2023 u bi 2,4 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali kemxejn aktar baxx ta' 1,9 % fl-2023 u 2,0 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni mistennija aktar baxxa mill-konsum privat kemm fl-2023 kif ukoll fl-2024, kif ukoll tkabbir tal-investiment aktar moderat fl-2024. Il-prospettiva aktar favorevoli stipulata fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tirrifletti wkoll impatt projettat aktar qawwi tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza fuq l-attività matul il-perjodu ta' tbassir. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u aktar favorevoli minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,1 % fl-2023 u bi 2,4 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali kemxejn aktar baxx ta' 1,9 % fl-2023 u 2,0 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni mistennija aktar baxxa mill-konsum privat kemm fl-2023 kif ukoll fl-2024, kif ukoll tkabbir tal-investiment aktar moderat fl-2024. Il-prospettiva aktar favorevoli stipulata fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tirrifletti wkoll impatt projettat aktar qawwi tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza fuq l-attività matul il-perjodu ta' tbassir.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment il-kost aktar baxx tal-miżuri meħuda b'reazzjoni għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija meta mqabbla mal-2022. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 113,2 % fi tmiem l-2022 għal 111,9 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 110,6 % fi tmiem l-2023, minħabba aġġustament aktar baxx bejn l-istokk u l-flussi. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment il-kost aktar baxx tal-miżuri meħuda b'reazzjoni għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija meta mqabbla mal-2022. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 113,2 % fi tmiem l-2022 għal 111,9 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 110,6 % fi tmiem l-2023, minħabba aġġustament aktar baxx bejn l-istokk u l-flussi.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tnaqqis tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass, it-tnaqqis tat-taxxa speċjali fuq l-elettriku, is-sospensjoni tat-taxxa fuq il-valur tal-appoġġ għall-introjtu tal-produzzjoni tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lill-industriji intensivi fl-enerġija, benefiċċji ogħla permezz tal-vawċer soċjali tal-enerġija u l-iskontijiet fuq il-prezzijiet għall-użu tat-trasport pubbliku, kif ukoll miżuri ġodda, bħar-rifużjoni tal-fjuwil tal-vetturi ta' 20 ċenteżmu għal kull litru li issa huma mmirati lejn it-trasport bit-triq u bil-baħar u lejn is-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd u sussidju ta' somma f'daqqa ta' EUR 200 għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn imposta fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' fornituri kbar tal-enerġija. Meta jitqies dan id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa pprojettat f'livell ta' 0,6 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż- 0,5 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tnaqqis tal-VAT fuq l-elettriku u l-gass, it-tnaqqis tat-taxxa speċjali fuq l-elettriku, is-sospensjoni tat-taxxa fuq il-valur tal-appoġġ għall-introjtu tal-produzzjoni tal-elettriku lill-unitajiet domestiċi u lill-industriji intensivi fl-enerġija, benefiċċji ogħla permezz tal-vawċer soċjali tal-enerġija u l-iskontijiet fuq il-prezzijiet għall-użu tat-trasport pubbliku, kif ukoll miżuri ġodda, bħar-rifużjoni tal-fjuwil tal-vetturi ta' 20 ċenteżmu għal kull litru li issa huma mmirati lejn it-trasport bit-triq u bil-baħar u lejn is-setturi tal-agrikoltura u tas-sajd u sussidju ta' somma f'daqqa ta' EUR 200 għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn imposta fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' fornituri kbar tal-enerġija. Meta jitqies dan id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa pprojettat f'livell ta' 0,6 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż- 0,5 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li Spanja tkun lesta taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Spanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Spanja tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li Spanja tkun lesta taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Spanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata bħala espansjonarja (– 0,3 % tal-PDG) fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni ġeneralment newtrali pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għat-tnaqqis fil-kostijiet netti tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (b'1,0 % tal-PDG). Il-fatturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) huma ż-żieda fit-trasferimenti soċjali, xprunata mir-rabta mill-ġdid tal-pensjonijiet mal-inflazzjoni tal-passat, u nfiq ogħla fuq il-konsum intermedju. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, Spanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Hija qed tippjana li tiffinanzja investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-politika industrijali msaħħa España 2030, il-Pjan għar-riabilitazzjoni tal-akkomodazzjoni u r-riġenerazzjoni urbana jew l-impuls li ngħata liċ-ċibersigurtà u lill-konnettività 5G, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata bħala espansjonarja (– 0,3 % tal-PDG) fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 2,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni ġeneralment newtrali pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għat-tnaqqis fil-kostijiet netti tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (b'1,0 % tal-PDG). Il-fatturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) huma ż-żieda fit-trasferimenti soċjali, xprunata mir-rabta mill-ġdid tal-pensjonijiet mal-inflazzjoni tal-passat, u nfiq ogħla fuq il-konsum intermedju. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, Spanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Hija qed tippjana li tiffinanzja investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-politika industrijali msaħħa España 2030, il-Pjan għar-riabilitazzjoni tal-akkomodazzjoni u r-riġenerazzjoni urbana jew l-impuls li ngħata liċ-ċibersigurtà u lill-konnettività 5G, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti wkoll it-tneħħija gradwali tal-miżuri tal-enerġija. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jistenna li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż jonqos għal 109,1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 109,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti wkoll it-tneħħija gradwali tal-miżuri tal-enerġija. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jistenna li l-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż jonqos għal 109,1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 109,1 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024, ħlief għall-imposta fuq il-profitti straordinarji mhux mistennija għall-kumpaniji tal-enerġija. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024 (dħul nett ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024, ħlief għall-imposta fuq il-profitti straordinarji mhux mistennija għall-kumpaniji tal-enerġija. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024 (dħul nett ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Biex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx 2,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,6 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Biex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx 2,6 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,6 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma nbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fil-livell nazzjonali tikber għal 1,4 % fl-2024, li hija aktar baxxa mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma nbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta fil-livell nazzjonali tikber għal 1,4 % fl-2024, li hija aktar baxxa mir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern (eskluż l-investiment iffinanzjat mill-Faċilità) huwa mistenni jonqos minn 2,7 % tal-PDG fl-2023 għal 2,6 % tal-PDG fl-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu qafas permanenti li jiżgura titjib fil-kwalità tal-infiq pubbliku, miżuri li jipprevjenu u jiġġieldu l-frodi tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa u r-riforma tas-sistema tat-taxxa biex din issir aktar inklużiva, sostenibbli u kapaċi trawwem is-sostenibbiltà fuq terminu medju u twil tal-finanzi pubbliċi, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern (eskluż l-investiment iffinanzjat mill-Faċilità) huwa mistenni jonqos minn 2,7 % tal-PDG fl-2023 għal 2,6 % tal-PDG fl-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu qafas permanenti li jiżgura titjib fil-kwalità tal-infiq pubbliku, miżuri li jipprevjenu u jiġġieldu l-frodi tat-taxxa u l-evażjoni tat-taxxa u r-riforma tas-sistema tat-taxxa biex din issir aktar inklużiva, sostenibbli u kapaċi trawwem is-sostenibbiltà fuq terminu medju u twil tal-finanzi pubbliċi, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 2,7 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,5 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2025. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 109,1 % fi tmiem l-2024 għal 106,8 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 2,7 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,5 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2025. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 109,1 % fi tmiem l-2024 għal 106,8 % sa tmiem l-2026.

| (28) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Spanja sa issa kienet fi stadju avvanzat. Spanja ppreżentat tliet talbiet għal pagament li jikkorrispondu għal 121 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 28 000 000 000. Spanja kienet fost l-Istati Membri l-aktar avvanzati fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Fis-6 ta' Ġunju 2023, Spanja ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, li kien fiha miżuri ġodda li rdoppjaw id-daqs tiegħu. Jenħtieġ li dan ikun akkumpanjat minn kapaċità amministrattiva suffiċjenti biex jiġi żgurat l-assorbiment effettiv u effiċjenti tal-fondi ta' rkupru u reżiljenza, fondi oħra tal-Unjoni u fondi nazzjonali disponibbli. B'mod partikolari, Spanja ser tibbenefika minn allokazzjoni ogħla ta' għotjiet tal-Faċilità. Il-pjan rivedut jinkludi kapitolu REPowerEU li għandu jiġi ffinanzjat parzjalment mill-għotjiet addizzjonali tar-REPowerEU. L-inklużjoni tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Spanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, Spanja ppreżentat ukoll it-talba tagħha għal appoġġ ta' self addizzjonali ta' EUR 84 000 000 000 taħt il-Faċilità. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(28)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Spanja sa issa kienet fi stadju avvanzat. Spanja ppreżentat tliet talbiet għal pagament li jikkorrispondu għal 121 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 28 000 000 000. Spanja kienet fost l-Istati Membri l-aktar avvanzati fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Fis-6 ta' Ġunju 2023, Spanja ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, li kien fiha miżuri ġodda li rdoppjaw id-daqs tiegħu. Jenħtieġ li dan ikun akkumpanjat minn kapaċità amministrattiva suffiċjenti biex jiġi żgurat l-assorbiment effettiv u effiċjenti tal-fondi ta' rkupru u reżiljenza, fondi oħra tal-Unjoni u fondi nazzjonali disponibbli. B'mod partikolari, Spanja ser tibbenefika minn allokazzjoni ogħla ta' għotjiet tal-Faċilità. Il-pjan rivedut jinkludi kapitolu REPowerEU li għandu jiġi ffinanzjat parzjalment mill-għotjiet addizzjonali tar-REPowerEU. L-inklużjoni tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Spanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, Spanja ppreżentat ukoll it-talba tagħha għal appoġġ ta' self addizzjonali ta' EUR 84 000 000 000 taħt il-Faċilità. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (29) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Spanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fi Spanja. |
| --- | --- |

(29)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Spanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fi Spanja.

| (30) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Spanja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mat-tranżizzjoni ekoloġika, mal-interkonnessjonijiet tal-enerġija u mal-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli effiċjenti fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

(30)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Spanja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mat-tranżizzjoni ekoloġika, mal-interkonnessjonijiet tal-enerġija u mal-akkomodazzjoni soċjali u affordabbli effiċjenti fl-użu tal-enerġija.

| (31) | Minkejja l-esponiment dirett baxx għall-fjuwils fossili Russi, iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija esperjenzata fl-2022 tenfasizza l-ħtieġa li Spanja taċċellera t-tranżizzjoni tagħha lejn enerġija nadifa. Spanja miexja 'l quddiem fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, u hija wieħed mill-Istati Membri bl-ogħla kapaċità installata ta' enerġija eolika u solari, b'madwar 49.8 GW. Xi titjib fil-proċeduri tal-permessi, b'mod partikolari għall-awtokonsum, għenha tagħmel aktar progress fl-użu ta' dawk it-teknoloġiji. Madankollu, Spanja ilha tiffaċċa ammont kbir ta' applikazzjonijiet pendenti għal impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli. Il-limiti tal-kapaċità tan-network jillimitaw l-integrazzjoni ulterjuri tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-grilja tal-elettriku. Spanja hija wieħed mill-pajjiżi bl-ogħla sehem ta' arloġġi intelliġenti, iżda jenħtieġu investimenti addizzjonali fl-infrastruttura tan-network u fil-ħżin biex jiġi integrat elettriku rinnovabbli addizzjonali. Il-miżuri biex jiġi aċċellerat l-użu tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jinkludu simplifikazzjoni u diġitalizzazzjoni ulterjuri tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi, allokazzjoni aktar rapida tal-kapaċità tan-network għall-proġetti, u appoġġ għall-ħidma tal-awtoritajiet fl-ipproċessar tal-permessi billi jiġu żgurati ħiliet u persunal xierqa f'dawk l-awtoritajiet kif ukoll billi tissaħħaħ il-koordinazzjoni fost il-livelli kollha tal-gvern. Barra minn hekk, il-livell tal-interkonnessjoni tal-elettriku transfruntiera ta' Spanja fl-2022 (5,4 %) għadu ferm taħt il-miri tal-interkonnessjoni għall-2020 (10 %) u l-2030 (15 %). |
| --- | --- |

(31)

Minkejja l-esponiment dirett baxx għall-fjuwils fossili Russi, iż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija esperjenzata fl-2022 tenfasizza l-ħtieġa li Spanja taċċellera t-tranżizzjoni tagħha lejn enerġija nadifa. Spanja miexja 'l quddiem fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, u hija wieħed mill-Istati Membri bl-ogħla kapaċità installata ta' enerġija eolika u solari, b'madwar 49.8 GW. Xi titjib fil-proċeduri tal-permessi, b'mod partikolari għall-awtokonsum, għenha tagħmel aktar progress fl-użu ta' dawk it-teknoloġiji. Madankollu, Spanja ilha tiffaċċa ammont kbir ta' applikazzjonijiet pendenti għal impjanti ġodda tal-enerġija rinnovabbli. Il-limiti tal-kapaċità tan-network jillimitaw l-integrazzjoni ulterjuri tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-grilja tal-elettriku. Spanja hija wieħed mill-pajjiżi bl-ogħla sehem ta' arloġġi intelliġenti, iżda jenħtieġu investimenti addizzjonali fl-infrastruttura tan-network u fil-ħżin biex jiġi integrat elettriku rinnovabbli addizzjonali. Il-miżuri biex jiġi aċċellerat l-użu tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jinkludu simplifikazzjoni u diġitalizzazzjoni ulterjuri tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi, allokazzjoni aktar rapida tal-kapaċità tan-network għall-proġetti, u appoġġ għall-ħidma tal-awtoritajiet fl-ipproċessar tal-permessi billi jiġu żgurati ħiliet u persunal xierqa f'dawk l-awtoritajiet kif ukoll billi tissaħħaħ il-koordinazzjoni fost il-livelli kollha tal-gvern. Barra minn hekk, il-livell tal-interkonnessjoni tal-elettriku transfruntiera ta' Spanja fl-2022 (5,4 %) għadu ferm taħt il-miri tal-interkonnessjoni għall-2020 (10 %) u l-2030 (15 %).

| (32) | Il-konsum tal-gass naturali ta' Spanja żdied b'10,8 % (17) fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, b'xejra opposta għall-mira ta' tnaqqis ta' 7 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Spanja hija mħeġġa tagħmel sforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19). Aktar investiment f'akkomodazzjoni effiċjenti fl-enerġija jgħin biex jittaffew l-isfidi ta' affordabbiltà tal-akkomodazzjoni. It-tnaqqis sinifikanti fil-kapaċità tal-akkwist, it-tkabbir sostnut tal-prezzijiet tal-kiri u l-pagamenti ogħla tal-ipoteki aggravaw il-problemi tal-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni, b'mod partikolari għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u soċjali għadha ristretta u hija ferm aktar baxxa mill-medja tal-Unjoni. Il-pjan nazzjonali attwali għall-enerġija u l-klima ta' Spanja jipprevedi l-kisba ta' 1.2 miljun rinnovazzjoni ta' bini residenzjali sal-2030, bil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jkopri madwar terz minnhom. L-użu ta' akkomodazzjoni addizzjonali effiċjenti fl-enerġija f'żoni b'nuqqasijiet qawwija u swieq taħt stress, inkluż permezz tar-rinnovazzjoni u l-elettrifikazzjoni, jista' jgħin biex jitrażżan il-konsum tal-enerġija u tiġi indirizzata t-tranżizzjoni ekoloġika, kif ukoll jappoġġa unitajiet domestiċi vulnerabbli aktar esposti għall-faqar enerġetiku. Akkomodazzjoni soċjali u affordabbli għall-kiri mmirata sew ipprovduta f'kooperazzjoni mas-settur privat tista' tgħin biex jiġi limitat l-impatt fiskali. |
| --- | --- |

(32)

Il-konsum tal-gass naturali ta' Spanja żdied b'10,8 % (17) fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, b'xejra opposta għall-mira ta' tnaqqis ta' 7 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Spanja hija mħeġġa tagħmel sforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19). Aktar investiment f'akkomodazzjoni effiċjenti fl-enerġija jgħin biex jittaffew l-isfidi ta' affordabbiltà tal-akkomodazzjoni. It-tnaqqis sinifikanti fil-kapaċità tal-akkwist, it-tkabbir sostnut tal-prezzijiet tal-kiri u l-pagamenti ogħla tal-ipoteki aggravaw il-problemi tal-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni, b'mod partikolari għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u soċjali għadha ristretta u hija ferm aktar baxxa mill-medja tal-Unjoni. Il-pjan nazzjonali attwali għall-enerġija u l-klima ta' Spanja jipprevedi l-kisba ta' 1.2 miljun rinnovazzjoni ta' bini residenzjali sal-2030, bil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jkopri madwar terz minnhom. L-użu ta' akkomodazzjoni addizzjonali effiċjenti fl-enerġija f'żoni b'nuqqasijiet qawwija u swieq taħt stress, inkluż permezz tar-rinnovazzjoni u l-elettrifikazzjoni, jista' jgħin biex jitrażżan il-konsum tal-enerġija u tiġi indirizzata t-tranżizzjoni ekoloġika, kif ukoll jappoġġa unitajiet domestiċi vulnerabbli aktar esposti għall-faqar enerġetiku. Akkomodazzjoni soċjali u affordabbli għall-kiri mmirata sew ipprovduta f'kooperazzjoni mas-settur privat tista' tgħin biex jiġi limitat l-impatt fiskali.

| (33) | It-trasport għadu jiddependi ħafna fuq il-fjuwils taż-żejt. Is-settur jirrappreżenta sehem kbir tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra, u jikkontribwixxi wkoll għat-tniġġis tal-arja, li huwa ogħla mill-medja tal-Unjoni. L-infrastruttura insuffiċjenti u l-aċċess għat-trasport pubbliku għadhom ta' tħassib fiż-żoni rurali. L-implimentazzjoni tal-elettromobbiltà hija sottożviluppata kemm min-naħa tal-provvista kif ukoll min-naħa tad-domanda. It-tlestija tan-network ferrovjarju ewlieni ta' veloċità għolja, inkluż dak transfruntier, sal-2030 ser taċċellera t-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u tagħmel it-trasport inqas dipendenti fuq il-fjuwils fossili. Il-miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandhom il-potenzjal li jittrasformaw it-trasport urban u metropolitan u jsaħħu n-Network Trans-Ewropew tat-Trasport, u jgħinu biex jiġu introdotti d-diġitalizzazzjoni u teknoloġiji ġodda fis-settur. |
| --- | --- |

(33)

It-trasport għadu jiddependi ħafna fuq il-fjuwils taż-żejt. Is-settur jirrappreżenta sehem kbir tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra, u jikkontribwixxi wkoll għat-tniġġis tal-arja, li huwa ogħla mill-medja tal-Unjoni. L-infrastruttura insuffiċjenti u l-aċċess għat-trasport pubbliku għadhom ta' tħassib fiż-żoni rurali. L-implimentazzjoni tal-elettromobbiltà hija sottożviluppata kemm min-naħa tal-provvista kif ukoll min-naħa tad-domanda. It-tlestija tan-network ferrovjarju ewlieni ta' veloċità għolja, inkluż dak transfruntier, sal-2030 ser taċċellera t-tranżizzjoni lejn in-newtralità klimatika u tagħmel it-trasport inqas dipendenti fuq il-fjuwils fossili. Il-miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandhom il-potenzjal li jittrasformaw it-trasport urban u metropolitan u jsaħħu n-Network Trans-Ewropew tat-Trasport, u jgħinu biex jiġu introdotti d-diġitalizzazzjoni u teknoloġiji ġodda fis-settur.

| (34) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fi Spanja għal diversi okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, bħal tekniċi tal-inġinerija tal-elettronika. |
| --- | --- |

(34)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fi Spanja għal diversi okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, bħal tekniċi tal-inġinerija tal-elettronika.

| (35) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (36) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Spanja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Spanja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (37) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki fiskali msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi marbuta mad-dejn għoli tal-gvern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 36, |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki fiskali msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi marbuta mad-dejn għoli tal-gvern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 36,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li Spanja tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 2,6 % (21).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Taċċellera l-momentum fl-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, inkluż il-kapitolu REPowerEU u t-talba għal self addizzjonali, tibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Tiżgura li l-kapaċità amministrattiva tibqa' suffiċjenti fid-dawl taż-żieda ppjanata fid-daqs tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Taċċellera l-użu tal-enerġija rinnovabbli, inkluż billi tkompli tissimplifika u tiddiġitalizza l-proċeduri għall-għoti ta' permessi, tappoġġa l-ħidma tal-awtoritajiet tal-għoti tal-permessi, ittejjeb l-aċċess għall-grilja u tinvesti fil-ħżin tal-enerġija, it-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-elettriku u l-interkonnessjonijiet transfruntiera tal-elettriku. Iżżid id-disponibbiltà ta' akkomodazzjoni soċjali u affordabbli effiċjenti fl-użu tal-enerġija, inkluż permezz tar-rinnovazzjoni, taċċellera l-elettrifikazzjoni tal-bini u l-penetrazzjoni tal-elettromobbiltà. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10150/21 INIT; ST 10150/21 ADD 1; ST 10150/21 ADD 1 REV 1; ST 10150/21 ADD 1 REV 2; ST 10150/21 COR 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 ta' Spanja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 38).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali ser tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG minħabba l-aġġustament gradwali lejn il-livelli ta' qabel il-pandemija tal-COVID-19.

9

(10)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma ta' Spanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 ta' Spanja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 70).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) ta' Spanja huwa stmat f'livell ta' 5,5 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.2 punti perċentwali. Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali tal-PDG.

14

(15)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

15

(16)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

16

(17)  It-tnaqqis ta' 10,8 % jinkludi l-konsum ta' gass naturali għall-produzzjoni tal-elettriku fi Spanja, li ġie esportat lejn Stat Membru ġar.

17

(18)  Spanja ngħatat deroga, għalhekk il-mira tagħha hija ta' 7 % minflok 15 % f'każ ta' tnaqqis obbligatorju fid-domanda f'każ ta' allert tal-Unjoni skont l-Artikolu 5(7) tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

19

(20)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/86 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/86

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Franza u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Franza

(2023/C 312/10)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Franza bħala wieħed mill-Istati Membri li seta' kien milqut, jew seta' kien f'riskju li jintlaqat, minn żbilanċi, u li dwaru kien meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Franza. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Franza bħala wieħed mill-Istati Membri li seta' kien milqut, jew seta' kien f'riskju li jintlaqat, minn żbilanċi, u li dwaru kien meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Franza. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-28 ta' April 2021, Franza ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Franza (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Franza tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-28 ta' April 2021, Franza ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Franza (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Franza tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fil-11 ta' Mejju 2023, Franza ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Franza dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fil-11 ta' Mejju 2023, Franza ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Franza dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Franza. Hija vvalutat il-progress ta' Franza fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress ta' Franza fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Franza. Hija vvalutat il-progress ta' Franza fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress ta' Franza fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Franza u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Franza qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn għoli tal-gvern, il-kompetittività u t-tkabbir baxx tal-produttività, li għandhom rilevanza transfruntiera, għadhom jippersistu minkejja xi sinjali ta' tnaqqis. Id-dejn tal-gvern ilu jonqos mill-irkupru fil-PDG fl-2021, wara żieda matul il-pandemija tal-COVID-19. Fl-2022 diversi miżuri fiskali taffew l-impatt tal-kriżi tal-enerġija b'mod sinifikanti iżda naqqsu r-ritmu tat-tnaqqis tad-dejn. Id-dejn huwa mbassar li jkompli jonqos din is-sena u s-sena d-dieħla, iżda wara huwa pprojettat li jerġa' jaqbad xejra 'l fuq fin-nuqqas ta' azzjoni politika u li jibqa' għoli u ogħla mil-livelli ta' qabel il-pandemija tal-COVID-19. L-isfidi tas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju jibqgħu għoljin. Il-miżuri ta' politika li ttieħdu f'dawn l-aħħar snin bil-għan li jsaħħu t-tkabbir potenzjali jistgħu jgħinu biex jikkoreġu ż-żieda pprojettata fid-dejn pubbliku fit-terminu medju. Ġew adottati diversi riformi biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-kostijiet. Diġà jidher effett pożittiv żgħir fuq il-kompetittività, u l-impatt sħiħ ta' dawk ir-riformi huwa mistenni li jimmaterjalizza matul is-snin li ġejjin. Bl-istess mod, il-produttività tax-xogħol hija mistennija li tibbenefika mill-implimentazzjoni effettiva tal-investimenti u r-riformi ppjanati. Matul l-aħħar sena l-ekonomija Franċiża wriet reżiljenza billi l-kompetittività tal-kostijiet kienet inqas affettwata minn żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija milli fil-bqija taż-Żona tal-Euro. L-esportazzjonijiet qed jitjiebu minħabba l-irkupru ulterjuri tat-turiżmu transfruntier u tal-industrija tal-inġenji tal-ajru, li kienu affettwati ħafna mill-pandemija tal-COVID-19. Filwaqt li d-dejn tas-settur privat żdied matul l-agħar tal-pandemija tal-COVID-19, self korporattiv ogħla mar id f'id ma' żidiet fl-ekwità u akkumulazzjoni ta' riżervi ta' likwidità. Rati tal-imgħax ogħla jistgħu jagħmlu t-tnaqqis tad-dejn pubbliku u privat aktar diffiċli. Ir-rispons ta' politika kien favorevoli, iżda għad hemm diffikultajiet relatati mal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi. L-implimentazzjoni effettiva tar-riformi adottati dan l-aħħar għadha fundamentali biex ikomplu jitnaqqsu l-vulnerabbiltajiet, jiġifieri r-riforma tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-mekkaniżmu l-ġdid biex jitwettqu evalwazzjonijiet annwali tal-infiq pubbliku. Iż-żewġ azzjonijiet huma kruċjali biex jitkompla jitrażżan l-infiq u jinżamm id-dejn pubbliku fuq xejra ta' tnaqqis. Barra minn hekk, il-gvern adotta riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi li mistennija tgħin is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Franza u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Franza qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn għoli tal-gvern, il-kompetittività u t-tkabbir baxx tal-produttività, li għandhom rilevanza transfruntiera, għadhom jippersistu minkejja xi sinjali ta' tnaqqis. Id-dejn tal-gvern ilu jonqos mill-irkupru fil-PDG fl-2021, wara żieda matul il-pandemija tal-COVID-19. Fl-2022 diversi miżuri fiskali taffew l-impatt tal-kriżi tal-enerġija b'mod sinifikanti iżda naqqsu r-ritmu tat-tnaqqis tad-dejn. Id-dejn huwa mbassar li jkompli jonqos din is-sena u s-sena d-dieħla, iżda wara huwa pprojettat li jerġa' jaqbad xejra 'l fuq fin-nuqqas ta' azzjoni politika u li jibqa' għoli u ogħla mil-livelli ta' qabel il-pandemija tal-COVID-19. L-isfidi tas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju jibqgħu għoljin. Il-miżuri ta' politika li ttieħdu f'dawn l-aħħar snin bil-għan li jsaħħu t-tkabbir potenzjali jistgħu jgħinu biex jikkoreġu ż-żieda pprojettata fid-dejn pubbliku fit-terminu medju. Ġew adottati diversi riformi biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-kostijiet. Diġà jidher effett pożittiv żgħir fuq il-kompetittività, u l-impatt sħiħ ta' dawk ir-riformi huwa mistenni li jimmaterjalizza matul is-snin li ġejjin. Bl-istess mod, il-produttività tax-xogħol hija mistennija li tibbenefika mill-implimentazzjoni effettiva tal-investimenti u r-riformi ppjanati. Matul l-aħħar sena l-ekonomija Franċiża wriet reżiljenza billi l-kompetittività tal-kostijiet kienet inqas affettwata minn żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija milli fil-bqija taż-Żona tal-Euro. L-esportazzjonijiet qed jitjiebu minħabba l-irkupru ulterjuri tat-turiżmu transfruntier u tal-industrija tal-inġenji tal-ajru, li kienu affettwati ħafna mill-pandemija tal-COVID-19. Filwaqt li d-dejn tas-settur privat żdied matul l-agħar tal-pandemija tal-COVID-19, self korporattiv ogħla mar id f'id ma' żidiet fl-ekwità u akkumulazzjoni ta' riżervi ta' likwidità. Rati tal-imgħax ogħla jistgħu jagħmlu t-tnaqqis tad-dejn pubbliku u privat aktar diffiċli. Ir-rispons ta' politika kien favorevoli, iżda għad hemm diffikultajiet relatati mal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi. L-implimentazzjoni effettiva tar-riformi adottati dan l-aħħar għadha fundamentali biex ikomplu jitnaqqsu l-vulnerabbiltajiet, jiġifieri r-riforma tal-ġestjoni tal-finanzi pubbliċi u l-mekkaniżmu l-ġdid biex jitwettqu evalwazzjonijiet annwali tal-infiq pubbliku. Iż-żewġ azzjonijiet huma kruċjali biex jitkompla jitrażżan l-infiq u jinżamm id-dejn pubbliku fuq xejra ta' tnaqqis. Barra minn hekk, il-gvern adotta riforma tas-sistema tal-pensjonijiet pubbliċi li mistennija tgħin is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Franza naqas minn 6,5 % tal-PDG fl-2021 għal 4,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 112,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 111,6 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport eżamina s-sitwazzjoni baġitarja ta' Franza, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju ta' 60 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat u ma rrispettax il-valur referenzjali tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn ma ġewx issodisfati. Barra minn hekk, f'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa tal-2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li Franza tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Franza naqas minn 6,5 % tal-PDG fl-2021 għal 4,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 112,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 111,6 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport eżamina s-sitwazzjoni baġitarja ta' Franza, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju ta' 60 % tal-PDG stabbilit fit-Trattat u ma rrispettax il-valur referenzjali tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn ma ġewx issodisfati. Barra minn hekk, f'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa tal-2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li Franza tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis tat-taxxa domestika fuq il-konsum finali tal-elettriku (taxe intérieure sur la consommation finale d'électricité jew TICFE), filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu sussidji diretti biex jikkumpensaw lill-fornituri tal-gass u tal-elettriku għal-limitu massimu fuq il-prezzijiet regolati tal-gass u tal-elettriku, sussidji biex jillimitaw iż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil għat-trasport bl-imnut u għal intrapriżi intensivi fl-enerġija, u trasferimenti lil unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien ikkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa ta' solidarjetà eċċezzjonali fuq il-kumpaniji tal-fjuwils fossili u tar-raffinar u mekkaniżmu biex jiġi limitat id-dħul inframarġinali tas-suq mill-ġenerazzjoni tal-elettriku, kif ukoll dħul indirett mit-taxxa minn produtturi tal-enerġija rinnovabbli u s-sussidji aktar baxxi li ngħatawlhom, li jirriżultaw mid-distakk pożittiv bejn is-suq u l-prezzijiet tal-elettriku ta' referenza. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri fil-livell ta' 0,9 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 2,6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis tat-taxxa domestika fuq il-konsum finali tal-elettriku (taxe intérieure sur la consommation finale d'électricité jew TICFE), filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu sussidji diretti biex jikkumpensaw lill-fornituri tal-gass u tal-elettriku għal-limitu massimu fuq il-prezzijiet regolati tal-gass u tal-elettriku, sussidji biex jillimitaw iż-żieda fil-prezzijiet tal-fjuwil għat-trasport bl-imnut u għal intrapriżi intensivi fl-enerġija, u trasferimenti lil unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien ikkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa ta' solidarjetà eċċezzjonali fuq il-kumpaniji tal-fjuwils fossili u tar-raffinar u mekkaniżmu biex jiġi limitat id-dħul inframarġinali tas-suq mill-ġenerazzjoni tal-elettriku, kif ukoll dħul indirett mit-taxxa minn produtturi tal-enerġija rinnovabbli u s-sussidji aktar baxxi li ngħatawlhom, li jirriżultaw mid-distakk pożittiv bejn is-suq u l-prezzijiet tal-elettriku ta' referenza. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri fil-livell ta' 0,9 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,5 % tal-PDG fl-2022, minn 2,6 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Franza (7) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li Franza tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Franza (7) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li Franza tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' ‒ 2,0 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Franza kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,6 % tal-PDG fl-2022 (0,7 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis marġinali fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-implimentazzjoni antiċipata tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza matul l-ewwel sentejn tiegħu. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Franza żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1.7 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 0,8 % tal-PDG). Fl-istess ħin, l-indiċjar tal-pensjonijiet, il-benefiċċji soċjali u l-pagi pubbliċi kkontribwew ukoll (0,4 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Għalhekk, Franza ma llimitatx it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali biżżejjed. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' ‒ 2,0 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Franza kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,6 % tal-PDG fl-2022 (0,7 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis marġinali fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-implimentazzjoni antiċipata tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza matul l-ewwel sentejn tiegħu. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Franza żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) tat kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1.7 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri tal-politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 0,8 % tal-PDG). Fl-istess ħin, l-indiċjar tal-pensjonijiet, il-benefiċċji soċjali u l-pagi pubbliċi kkontribwew ukoll (0,4 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Għalhekk, Franza ma llimitatx it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali biżżejjed. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,0 % fl-2023 u b'1,6 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,7 % fl-2023 u 1,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjonijiet aktar baxxi għat-tkabbir tad-domanda domestika fl-2023, li jirriżultaw mill-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u l-inventarji, u tad-domanda esterna fl-2024. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,0 % fl-2023 u b'1,6 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,7 % fl-2023 u 1,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjonijiet aktar baxxi għat-tkabbir tad-domanda domestika fl-2023, li jirriżultaw mill-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u l-inventarji, u tad-domanda esterna fl-2024.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,9 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fir-ritmu tal-attività ekonomika u t-tnaqqis mistenni fid-dħul. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 111,6 % fi tmiem l-2022 għal 109,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba elastiċità ogħla tat-taxxa mistennija mill-Kummissjoni, li twassal għal dħul ogħla. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 109,6 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,9 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fir-ritmu tal-attività ekonomika u t-tnaqqis mistenni fid-dħul. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 111,6 % fi tmiem l-2022 għal 109,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba elastiċità ogħla tat-taxxa mistennija mill-Kummissjoni, li twassal għal dħul ogħla. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 109,6 % fi tmiem l-2023.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tnaqqis fit-TICFE u s-sussidji diretti biex jikkumpensaw lill-fornituri tal-gass u tal-elettriku għal-limitu massimu fuq il-prezzijiet regolati tal-gass u tal-elettriku, kif ukoll miżuri ġodda bħall-vawċer tal-fjuwil tat-trasport ittestjat skont il-mezzi (chèque carburant) għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, li jissostitwixxi r-ribass ġeneralizzat applikat fl-2022, u s-sussidji lill-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju li ma jibbenefikawx minn tariffi regolati tal-elettriku, biex ikopru ż-żieda fil-kont tal-enerġija sa tmiem l-2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu kkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri mekkaniżmu biex jiġi limitat li jillimita d-dħul inframarġinali tas-suq mill-ġenerazzjoni tal-elettriku, kif ukoll dħul indirett mit-taxxa minn produtturi tal-enerġija rinnovabbli u s-sussidji aktar baxxi li ngħatawlhom, li jirriżultaw mid-distakk pożittiv bejn is-suq u l-prezzijiet tal-elettriku ta' referenza. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika, minkejja li għolew il-limiti massimi tal-prezz fuq l-elettriku u l-gass għall-unitajiet domestiċi. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari t-tnaqqis fit-TICFE u s-sussidji diretti biex jikkumpensaw lill-fornituri tal-gass u tal-elettriku għal-limitu massimu fuq il-prezzijiet regolati tal-gass u tal-elettriku, kif ukoll miżuri ġodda bħall-vawċer tal-fjuwil tat-trasport ittestjat skont il-mezzi (chèque carburant) għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, li jissostitwixxi r-ribass ġeneralizzat applikat fl-2022, u s-sussidji lill-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju li ma jibbenefikawx minn tariffi regolati tal-elettriku, biex ikopru ż-żieda fil-kont tal-enerġija sa tmiem l-2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu kkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri mekkaniżmu biex jiġi limitat li jillimita d-dħul inframarġinali tas-suq mill-ġenerazzjoni tal-elettriku, kif ukoll dħul indirett mit-taxxa minn produtturi tal-enerġija rinnovabbli u s-sussidji aktar baxxi li ngħatawlhom, li jirriżultaw mid-distakk pożittiv bejn is-suq u l-prezzijiet tal-elettriku ta' referenza. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika, minkejja li għolew il-limiti massimi tal-prezz fuq l-elettriku u l-gass għall-unitajiet domestiċi. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,5 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Franza tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, Franza għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Franza wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Franza tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, Franza għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Franza wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,5 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 2,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost miżjud tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (13). Għalhekk, Franza qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u qed tippjana li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal investimenti skont il-pjan ta' investiment France 2030 biex jitrawwem l-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku u fl-isferi diġitali, kif ukoll investimenti fl-enerġija rinnovabbli fis-sistemi tat-tisħin u r-rinnovazzjoni ta' bini pubbliku u privat, miżuri li jappoġġaw id-dekarbonizzazzjoni tal-industrija, investimenti fit-trasport sostenibbli, is-saħħa u l-edukazzjoni, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,5 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 2,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost miżjud tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,1 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (13). Għalhekk, Franza qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u qed tippjana li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal investimenti skont il-pjan ta' investiment France 2030 biex jitrawwem l-investiment fir-riċerka u l-iżvilupp tal-ogħla livell ta' żvilupp tekniku u fl-isferi diġitali, kif ukoll investimenti fl-enerġija rinnovabbli fis-sistemi tat-tisħin u r-rinnovazzjoni ta' bini pubbliku u privat, miżuri li jappoġġaw id-dekarbonizzazzjoni tal-industrija, investimenti fit-trasport sostenibbli, is-saħħa u l-edukazzjoni, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-irtirar tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, flimkien ma' elastiċitajiet ogħla tat-taxxa. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' ġeneralment stabbli għal 109,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba effett bażi li ġej minn defiċit diġà aktar baxx tbassar mill-Kummissjoni għall-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 109,5 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-irtirar tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, flimkien ma' elastiċitajiet ogħla tat-taxxa. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' ġeneralment stabbli għal 109,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba effett bażi li ġej minn defiċit diġà aktar baxx tbassar mill-Kummissjoni għall-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 109,5 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-ispiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-ispiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Biex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx 2,3 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Biex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx 2,3 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 3,1 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. Dan huwa dovut għal żieda fl-investimenti taħt il-programm France 2030 u l-irtirar sħiħ tat-taxxa tal-produzzjoni fuq il-valur miżjud tad-ditti. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 3,1 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. Dan huwa dovut għal żieda fl-investimenti taħt il-programm France 2030 u l-irtirar sħiħ tat-taxxa tal-produzzjoni fuq il-valur miżjud tad-ditti.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 3,8 % tal-PDG bejn l-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu riforma tal-governanza tal-finanzi pubbliċi u mekkaniżmu ġdid ta' rieżami tal-infiq, riformi tas-sistema tal-pensjonijiet u tal-benefiċċji tal-qgħad, kif ukoll investimenti biex jitrawmu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jonqos gradwalment għal 3,7 % tal-PDG fl-2025, u għal 3,2 % fl-2026 u 2,7 % sal-2027. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt it-3 % tal-PDG fl-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 109,5 % fi tmiem l-2024 għal 108,3 % sa tmiem l-2027. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 3,8 % tal-PDG bejn l-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu riforma tal-governanza tal-finanzi pubbliċi u mekkaniżmu ġdid ta' rieżami tal-infiq, riformi tas-sistema tal-pensjonijiet u tal-benefiċċji tal-qgħad, kif ukoll investimenti biex jitrawmu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jonqos gradwalment għal 3,7 % tal-PDG fl-2025, u għal 3,2 % fl-2026 u 2,7 % sal-2027. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos għal taħt it-3 % tal-PDG fl-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 109,5 % fi tmiem l-2024 għal 108,3 % sa tmiem l-2027.

| (27) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza tinsab għaddejja. Franza ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 38-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 7 400 000. L-istadji importanti jirriflettu l-progress fl-implimentazzjoni tar-riformi fl-oqsma tal-finanzi pubbliċi, l-akkomodazzjoni, il-mobbiltà, l-impjiegi, il-ħiliet u s-saħħa. Diversi miri jirriflettu investimenti kbar fl-oqsma tar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini, id-dekarbonizzazzjoni tal-industrija, il-vetturi nodfa, ir-riċerka, l-impjieg taż-żgħażagħ, u l-edukazzjoni. Fl-20 ta' April 2023, Franza ppreżentat emenda għall-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha, inkluż kapitolu dwar REPowerEU. It-talba ta' Franza biex timmodifika l-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza hija bbażata fuq il-ħtieġa li tqis l-inflazzjoni għolja tal-2022, it-tfixkil fil-katina tal-provvista u r-reviżjoni 'l isfel tal-allokazzjoni massima tal-għotjiet tal-Faċilità. L-inklużjoni tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Franza fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(27)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza tinsab għaddejja. Franza ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 38-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 7 400 000. L-istadji importanti jirriflettu l-progress fl-implimentazzjoni tar-riformi fl-oqsma tal-finanzi pubbliċi, l-akkomodazzjoni, il-mobbiltà, l-impjiegi, il-ħiliet u s-saħħa. Diversi miri jirriflettu investimenti kbar fl-oqsma tar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini, id-dekarbonizzazzjoni tal-industrija, il-vetturi nodfa, ir-riċerka, l-impjieg taż-żgħażagħ, u l-edukazzjoni. Fl-20 ta' April 2023, Franza ppreżentat emenda għall-pjan ta' rkupru u reżiljenza tagħha, inkluż kapitolu dwar REPowerEU. It-talba ta' Franza biex timmodifika l-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza hija bbażata fuq il-ħtieġa li tqis l-inflazzjoni għolja tal-2022, it-tfixkil fil-katina tal-provvista u r-reviżjoni 'l isfel tal-allokazzjoni massima tal-għotjiet tal-Faċilità. L-inklużjoni tal-kapitolu REPowerEU il-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Franza fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (28) | Il-Kummissjoni approvat il-biċċa l-kbira tad-dokumenti ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Franza fl-2022 ħlief għall-programm Saint-Martin, li ġie adottat fl-20 ta' Marzu 2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fi Franza. |
| --- | --- |

(28)

Il-Kummissjoni approvat il-biċċa l-kbira tad-dokumenti ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Franza fl-2022 ħlief għall-programm Saint-Martin, li ġie adottat fl-20 ta' Marzu 2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fi Franza.

| (29) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Franza qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati man-nuqqas ta' ħiliet u inugwaljanzi fis-sistema edukattiva, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika. L-indirizzar ta' dawk l-isfidi jista' jgħin biex tingħata spinta lill-ħiliet tal-ħaddiema, tiżdied il-produttività tax-xogħol, in-negozji Franċiżi jsiru aktar effiċjenti fl-enerġija, u b'hekk l-ekonomija Franċiża ssir aktar kompetittiva b'mod ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Franza qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati man-nuqqas ta' ħiliet u inugwaljanzi fis-sistema edukattiva, mal-politika tal-enerġija u mat-tranżizzjoni ekoloġika. L-indirizzar ta' dawk l-isfidi jista' jgħin biex tingħata spinta lill-ħiliet tal-ħaddiema, tiżdied il-produttività tax-xogħol, in-negozji Franċiżi jsiru aktar effiċjenti fl-enerġija, u b'hekk l-ekonomija Franċiża ssir aktar kompetittiva b'mod ġenerali.

| (30) | In-nuqqas ta' ħaddiema għadu għoli fi Franza. Skont l-istħarriġ tal-2023 dwar il-ħtiġijiet tal-forza tax-xogħol (imwettaq minn Pôle Emploi), fl-2023 61 % ta' min iħaddem jantiċipaw aktar diffikultajiet relatati mal-reklutaġġ fl-2023, b'mod partikolari għal ħaddiema b'ħiliet speċjalizzati fil-kostruzzjoni u fl-industrija – żewġ setturi affettwati serjament mit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. F'dawn l-aħħar snin, Franza tat spinta lill-investiment fit-titjib tal-ħiliet u fit-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema, bl-appoġġ parzjali tal-Faċilità. Madankollu, l-evalwazzjonijiet juru li għad hemm diversi ostakli għat-titjib tal-ħiliet ta' dawk b'livell baxx ta' ħiliet, li jdgħajjef l-effettività ta' programmi mmirati bħall-pjan ta' investiment fil-ħiliet. Għalkemm qed tiżdied, il-parteċipazzjoni ta' ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet fit-taħriġ għadha ħafna aktar baxxa minn dik ta' ħaddiema oħra, u dawn għandhom it-tendenza li jibbenefikaw inqas minn taħriġ li jwassal għal kwalifika. Dan jissuġġerixxi li t-tnaqqis ulterjuri fl-għadd ta' żgħażagħ li jidħlu fis-suq tax-xogħol b'ħiliet u kwalifiki bażiċi insuffiċjenti jenħtieġ li jibqa' prijorità tas-sistema edukattiva. |
| --- | --- |

(30)

In-nuqqas ta' ħaddiema għadu għoli fi Franza. Skont l-istħarriġ tal-2023 dwar il-ħtiġijiet tal-forza tax-xogħol (imwettaq minn Pôle Emploi), fl-2023 61 % ta' min iħaddem jantiċipaw aktar diffikultajiet relatati mal-reklutaġġ fl-2023, b'mod partikolari għal ħaddiema b'ħiliet speċjalizzati fil-kostruzzjoni u fl-industrija – żewġ setturi affettwati serjament mit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. F'dawn l-aħħar snin, Franza tat spinta lill-investiment fit-titjib tal-ħiliet u fit-taħriġ mill-ġdid tal-ħaddiema, bl-appoġġ parzjali tal-Faċilità. Madankollu, l-evalwazzjonijiet juru li għad hemm diversi ostakli għat-titjib tal-ħiliet ta' dawk b'livell baxx ta' ħiliet, li jdgħajjef l-effettività ta' programmi mmirati bħall-pjan ta' investiment fil-ħiliet. Għalkemm qed tiżdied, il-parteċipazzjoni ta' ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet fit-taħriġ għadha ħafna aktar baxxa minn dik ta' ħaddiema oħra, u dawn għandhom it-tendenza li jibbenefikaw inqas minn taħriġ li jwassal għal kwalifika. Dan jissuġġerixxi li t-tnaqqis ulterjuri fl-għadd ta' żgħażagħ li jidħlu fis-suq tax-xogħol b'ħiliet u kwalifiki bażiċi insuffiċjenti jenħtieġ li jibqa' prijorità tas-sistema edukattiva.

| (31) | Minkejja livell ta' nfiq pubbliku ogħla mill-medja tal-OECD u eżiti tajbin b'mod ġenerali, is-sistema edukattiva Franċiża hija kkaratterizzata minn sehem sinifikanti ta' dawk li jiksbu riżultati baxxi, u l-isfond soċjoekonomiku għadu jipprevedi tajjeb ferm il-prestazzjoni tal-istudenti. In-nuqqas ta' kisbiet u l-inugwaljanzi fil-ħiliet miksuba fil-matematika għadhom ta' tħassib partikolari. Skont stħarriġ nazzjonali u internazzjonali, il-prestazzjoni medja fil-matematika fi Franza matul l-aħħar 30 sena naqset b'mod kostanti. Ittieħdu xi passi biex tissaħħaħ il-kisba tal-ħiliet bażiċi, inkluż billi jissaħħaħ it-taħriġ kontinwu tal-għalliema fil-matematika u l-Franċiż li nbeda fl-2019, u billi mis-sena skolastika 2023/24 żdied modulu ta' appoġġ ta' siegħa fil-matematika u l-Franċiż mal-ewwel sena tal-iskola sekondarja. Il-pjan biex id-daqsijiet tal-klassi fil-grad primarju u sekondarju jitnaqqsu bin-nofs fi skejjel pubbliċi preprimarji u primarji żvantaġġati kważi tlesta u l-impatt fit-tul fuq l-eżiti tat-tagħlim tat-300 000 student ikkonċernat qed jiġi vvalutat. Madankollu, sehem sostanzjali ta' studenti żvantaġġati, barra miż-żoni ta' prijorità, ma jibbenefikawx minnu. Minkejja l-investimenti u l-progress għad fadal sfidi oħrajn marbuta mal-aċċess tat-tfal tal-iskola u l-istudenti b'diżabilità għas-sistema edukattiva ġenerali. |
| --- | --- |

(31)

Minkejja livell ta' nfiq pubbliku ogħla mill-medja tal-OECD u eżiti tajbin b'mod ġenerali, is-sistema edukattiva Franċiża hija kkaratterizzata minn sehem sinifikanti ta' dawk li jiksbu riżultati baxxi, u l-isfond soċjoekonomiku għadu jipprevedi tajjeb ferm il-prestazzjoni tal-istudenti. In-nuqqas ta' kisbiet u l-inugwaljanzi fil-ħiliet miksuba fil-matematika għadhom ta' tħassib partikolari. Skont stħarriġ nazzjonali u internazzjonali, il-prestazzjoni medja fil-matematika fi Franza matul l-aħħar 30 sena naqset b'mod kostanti. Ittieħdu xi passi biex tissaħħaħ il-kisba tal-ħiliet bażiċi, inkluż billi jissaħħaħ it-taħriġ kontinwu tal-għalliema fil-matematika u l-Franċiż li nbeda fl-2019, u billi mis-sena skolastika 2023/24 żdied modulu ta' appoġġ ta' siegħa fil-matematika u l-Franċiż mal-ewwel sena tal-iskola sekondarja. Il-pjan biex id-daqsijiet tal-klassi fil-grad primarju u sekondarju jitnaqqsu bin-nofs fi skejjel pubbliċi preprimarji u primarji żvantaġġati kważi tlesta u l-impatt fit-tul fuq l-eżiti tat-tagħlim tat-300 000 student ikkonċernat qed jiġi vvalutat. Madankollu, sehem sostanzjali ta' studenti żvantaġġati, barra miż-żoni ta' prijorità, ma jibbenefikawx minnu. Minkejja l-investimenti u l-progress għad fadal sfidi oħrajn marbuta mal-aċċess tat-tfal tal-iskola u l-istudenti b'diżabilità għas-sistema edukattiva ġenerali.

| (32) | Fl-2022 Franza kompliet tinvesti fis-sistema ta' apprendistat, u f'aktar għażliet ta' tagħlim ibbażati fuq ix-xogħol, bħar-riforma tat-taħriġ vokazzjonali fl-iskejjel sekondarji. Filwaqt li dawk il-miżuri jista' jkollhom eżitu pożittiv, l-impatt tagħhom għad irid jinħass u jeħtieġ involviment akbar min-naħa tal-professjonisti u tal-għalliema fit-tfassil tal-programmi. Minkejja l-miżuri biex jittejbu l-kundizzjonijiet tat-tagħlim, inkluż żieda fil-pagi tal-għalliema, għad hemm tħassib dwar l-attraenza tal-professjoni tat-tagħlim u s-sehem għoli ta' persunal kuntrattwali, li spiss ikollu livelli aktar baxxi ta' kwalifiki u esperjenza mill-persunal permanenti u aċċess insuffiċjenti għal opportunitajiet ta' taħriġ. B'mod ġenerali, il-proporzjon bejn l-għalliema u l-istudenti għadu fost l-ogħla fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(32)

Fl-2022 Franza kompliet tinvesti fis-sistema ta' apprendistat, u f'aktar għażliet ta' tagħlim ibbażati fuq ix-xogħol, bħar-riforma tat-taħriġ vokazzjonali fl-iskejjel sekondarji. Filwaqt li dawk il-miżuri jista' jkollhom eżitu pożittiv, l-impatt tagħhom għad irid jinħass u jeħtieġ involviment akbar min-naħa tal-professjonisti u tal-għalliema fit-tfassil tal-programmi. Minkejja l-miżuri biex jittejbu l-kundizzjonijiet tat-tagħlim, inkluż żieda fil-pagi tal-għalliema, għad hemm tħassib dwar l-attraenza tal-professjoni tat-tagħlim u s-sehem għoli ta' persunal kuntrattwali, li spiss ikollu livelli aktar baxxi ta' kwalifiki u esperjenza mill-persunal permanenti u aċċess insuffiċjenti għal opportunitajiet ta' taħriġ. B'mod ġenerali, il-proporzjon bejn l-għalliema u l-istudenti għadu fost l-ogħla fl-Unjoni.

| (33) | It-taħlita tal-enerġija Franċiża hija inqas dipendenti fuq il-fjuwils fossili minn Stati Membri oħra, għalkemm għadha dipendenti fuq il-fjuwils fossili importati. Il-konsum tal-gass naturali ta' Franza naqas b'16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Franza hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Is-sitwazzjoni ġeopolitika attwali u l-prezzijiet għoljin tal-enerġija qed iżidu l-urġenza biex Franza tkompli żżid l-isforzi tagħha biex tilħaq il-miri tal-enerġija rinnovabbli stabbiliti fil-pjan nazzjonali tagħha għall-enerġija u l-klima. Bi 19,1 % tal-konsum finali gross tal-enerġija bl-enerġija rinnovabbli, Franza ma laħqitx il-mira tagħha ta' 23 % ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli għall-2020. Lanqas ma tinsab fit-triq it-tajba biex tilħaq il-mira tagħha għall-enerġija rinnovabbli għall-2030 u għadha lura fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari fil-produzzjoni tal-elettriku u t-tisħin. L-użu rapidu ta' sorsi rinnovabbli bħall-enerġija solari u mir-riħ jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista ta' Franza, billi jitnaqqas l-użu tal-fjuwils fossili. Ir-rata baxxa tal-użu tal-enerġija rinnovabbli tista' tiġi spjegata permezz ta' proċeduri amministrattivi kajmani u kkumplikati relatati mal-permessi. Id-dewmien fl-għoti ta' permessi għat-teknoloġiji kollha (l-enerġija eolika fuq l-art u lil hinn mill-kosta kif ukoll l-enerġija solari) huwa marbut ma' nuqqas ta' appoġġ politiku għall-proġetti, ippjanar inadegwat u proċeduri twal u kumplessi fl-għoti ta' permessi. Hemm ukoll aċċettazzjoni pubblika u sfidi legali li joħolqu inċertezza għall-investituri u l-iżviluppaturi. Il-proċess tal-permessi jista' jiġi aċċellerat jekk jiġu allokati aktar persunal u riżorsi finanzjarji fl-amministrazzjoni ċentrali fil-livelli reġjonali kif ukoll fl-awtoritajiet rilevanti u l-operaturi tal-grilja. It-titjib tal-proċeduri ta' ppjanar spazjali u l-applikazzjoni aktar rapida tal-proċeduri tal-offerti wkoll huma kruċjali biex tiġi żgurata l-installazzjoni ta' proġetti rinnovabbli.
  Fl-2023 Franza adottat liġi dwar l-aċċellerazzjoni tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli, li tirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu żviluppati b'mod konsiderevoli s-sħana u l-gass rinnovabbli u jiżdied is-sehem tal-elettriku rinnovabbli sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet dejjem akbar tal-elettrifikazzjoni tal-użu. Jekk tiġi implimentata kif xieraq, dik il-liġi tista' twassal l-introduzzjoni aktar mgħaġġla ta' proġetti rinnovabbli. Dan jista' jpoġġi lil Franza fit-triq biex tilħaq l-objettivi tal-2030. |
| --- | --- |

(33)

It-taħlita tal-enerġija Franċiża hija inqas dipendenti fuq il-fjuwils fossili minn Stati Membri oħra, għalkemm għadha dipendenti fuq il-fjuwils fossili importati. Il-konsum tal-gass naturali ta' Franza naqas b'16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Franza hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Is-sitwazzjoni ġeopolitika attwali u l-prezzijiet għoljin tal-enerġija qed iżidu l-urġenza biex Franza tkompli żżid l-isforzi tagħha biex tilħaq il-miri tal-enerġija rinnovabbli stabbiliti fil-pjan nazzjonali tagħha għall-enerġija u l-klima. Bi 19,1 % tal-konsum finali gross tal-enerġija bl-enerġija rinnovabbli, Franza ma laħqitx il-mira tagħha ta' 23 % ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli għall-2020. Lanqas ma tinsab fit-triq it-tajba biex tilħaq il-mira tagħha għall-enerġija rinnovabbli għall-2030 u għadha lura fl-użu tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari fil-produzzjoni tal-elettriku u t-tisħin. L-użu rapidu ta' sorsi rinnovabbli bħall-enerġija solari u mir-riħ jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista ta' Franza, billi jitnaqqas l-użu tal-fjuwils fossili. Ir-rata baxxa tal-użu tal-enerġija rinnovabbli tista' tiġi spjegata permezz ta' proċeduri amministrattivi kajmani u kkumplikati relatati mal-permessi. Id-dewmien fl-għoti ta' permessi għat-teknoloġiji kollha (l-enerġija eolika fuq l-art u lil hinn mill-kosta kif ukoll l-enerġija solari) huwa marbut ma' nuqqas ta' appoġġ politiku għall-proġetti, ippjanar inadegwat u proċeduri twal u kumplessi fl-għoti ta' permessi. Hemm ukoll aċċettazzjoni pubblika u sfidi legali li joħolqu inċertezza għall-investituri u l-iżviluppaturi. Il-proċess tal-permessi jista' jiġi aċċellerat jekk jiġu allokati aktar persunal u riżorsi finanzjarji fl-amministrazzjoni ċentrali fil-livelli reġjonali kif ukoll fl-awtoritajiet rilevanti u l-operaturi tal-grilja. It-titjib tal-proċeduri ta' ppjanar spazjali u l-applikazzjoni aktar rapida tal-proċeduri tal-offerti wkoll huma kruċjali biex tiġi żgurata l-installazzjoni ta' proġetti rinnovabbli.

Fl-2023 Franza adottat liġi dwar l-aċċellerazzjoni tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli, li tirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu żviluppati b'mod konsiderevoli s-sħana u l-gass rinnovabbli u jiżdied is-sehem tal-elettriku rinnovabbli sabiex jiġu ssodisfati l-ħtiġijiet dejjem akbar tal-elettrifikazzjoni tal-użu. Jekk tiġi implimentata kif xieraq, dik il-liġi tista' twassal l-introduzzjoni aktar mgħaġġla ta' proġetti rinnovabbli. Dan jista' jpoġġi lil Franza fit-triq biex tilħaq l-objettivi tal-2030.

| (34) | Sabiex il-livell ta' interkonnessjoni tagħha jinġieb għall-mira ta' 10 % għall-2020, aktar appoġġ għall-interkonnetturi transfruntiera tal-elettriku (li qed jiġu żviluppati jew ippjanati) jibqa' ta' importanza kruċjali għall-integrazzjoni ta' ishma kbar ta' enerġija rinnovabbli. Il-forniment minn qabel tal-investiment f'infrastruttura tal-enerġija, kemm domestika kif ukoll transfruntiera, ser jgħin biex titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u b'mod partikolari l-gass Russu. Qed issir ir-rakkomandazzjoni biex, fejn possibbli, l-investimenti ġodda fl-infrastruttura u fin-network ikunu jgħoddu għall-futur sabiex jiffaċilitaw is-sostenibbiltà fit-tul tagħhom permezz ta' adattament futur għal fjuwils sostenibbli. L-interkonnessjonijiet huma kruċjali għall-funzjonament effiċjenti tas-suq intern tal-enerġija billi jinġabru flimkien ir-riżorsi biex tinkiseb is-sigurtà ġenerali tal-provvista. |
| --- | --- |

(34)

Sabiex il-livell ta' interkonnessjoni tagħha jinġieb għall-mira ta' 10 % għall-2020, aktar appoġġ għall-interkonnetturi transfruntiera tal-elettriku (li qed jiġu żviluppati jew ippjanati) jibqa' ta' importanza kruċjali għall-integrazzjoni ta' ishma kbar ta' enerġija rinnovabbli. Il-forniment minn qabel tal-investiment f'infrastruttura tal-enerġija, kemm domestika kif ukoll transfruntiera, ser jgħin biex titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u b'mod partikolari l-gass Russu. Qed issir ir-rakkomandazzjoni biex, fejn possibbli, l-investimenti ġodda fl-infrastruttura u fin-network ikunu jgħoddu għall-futur sabiex jiffaċilitaw is-sostenibbiltà fit-tul tagħhom permezz ta' adattament futur għal fjuwils sostenibbli. L-interkonnessjonijiet huma kruċjali għall-funzjonament effiċjenti tas-suq intern tal-enerġija billi jinġabru flimkien ir-riżorsi biex tinkiseb is-sigurtà ġenerali tal-provvista.

| (35) | Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza fih proġetti kbar fir-rinnovazzjoni tal-bini, kemm għall-akkomodazzjoni soċjali u individwali, kif ukoll għall-bini pubbliku u għan-negozji iżgħar. Dwar ir-rinnovazzjoni ta' bini residenzjali, il-biċċa l-kbira tal-proġetti ffukaw fuq xogħlijiet fi stadju wieħed, li wasslu għal rinnovazzjonijiet limitati. Fl-ewwel nofs tal-2022, kienu biss 27 % tax-xogħlijiet li kienu jinkludu mill-inqas żewġ stadji ta' rinnovazzjoni, u 5 % biss kienu rinnovazzjonijiet totali. Rinnovazzjonijiet estensivi jista' jkollhom impatt kbir fuq it-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fis-settur tal-bini. Barra minn hekk, jekk isiru sforzi akbar biex l-investiment pubbliku u privat jiġi dirett lejn l-għajnuna lill-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx għar-rinnovazzjoni tal-bini u l-istokk tal-bini bl-agħar rendiment fl-użu tal-enerġija, dan jista' jgħin biex sal-2030 ma jibqgħux jeżistu l-aktar 5.2 miljun abitazzjoni ineffiċjenti fl-enerġija (akkomodazzjoni bi klassifikazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta' F u G). Il-Liġi tal-2021 dwar il-Klima u r-Reżiljenza introduċiet diversi miżuri biex tinċentivizza r-rinnovazzjoni estensiva tal-bini, bħall-projbizzjoni ta' akkomodazzjoni għall-kiri bi klassifikazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta' G mill-2025, F mill-2028 u E mill-2034. Biex jitħeġġu kisbiet aktar sinifikanti fl-effiċjenza enerġetika, il-qafas ta' politika jista' jittejjeb b'mod li jinċentiva rinnovazzjoni profonda u jgħin lil Franza tkompli żżid l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini tagħha, b'enfasi partikolari fuq unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. |
| --- | --- |

(35)

Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Franza fih proġetti kbar fir-rinnovazzjoni tal-bini, kemm għall-akkomodazzjoni soċjali u individwali, kif ukoll għall-bini pubbliku u għan-negozji iżgħar. Dwar ir-rinnovazzjoni ta' bini residenzjali, il-biċċa l-kbira tal-proġetti ffukaw fuq xogħlijiet fi stadju wieħed, li wasslu għal rinnovazzjonijiet limitati. Fl-ewwel nofs tal-2022, kienu biss 27 % tax-xogħlijiet li kienu jinkludu mill-inqas żewġ stadji ta' rinnovazzjoni, u 5 % biss kienu rinnovazzjonijiet totali. Rinnovazzjonijiet estensivi jista' jkollhom impatt kbir fuq it-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija fis-settur tal-bini. Barra minn hekk, jekk isiru sforzi akbar biex l-investiment pubbliku u privat jiġi dirett lejn l-għajnuna lill-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx għar-rinnovazzjoni tal-bini u l-istokk tal-bini bl-agħar rendiment fl-użu tal-enerġija, dan jista' jgħin biex sal-2030 ma jibqgħux jeżistu l-aktar 5.2 miljun abitazzjoni ineffiċjenti fl-enerġija (akkomodazzjoni bi klassifikazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta' F u G). Il-Liġi tal-2021 dwar il-Klima u r-Reżiljenza introduċiet diversi miżuri biex tinċentivizza r-rinnovazzjoni estensiva tal-bini, bħall-projbizzjoni ta' akkomodazzjoni għall-kiri bi klassifikazzjoni tal-effiċjenza enerġetika ta' G mill-2025, F mill-2028 u E mill-2034. Biex jitħeġġu kisbiet aktar sinifikanti fl-effiċjenza enerġetika, il-qafas ta' politika jista' jittejjeb b'mod li jinċentiva rinnovazzjoni profonda u jgħin lil Franza tkompli żżid l-effiċjenza enerġetika tal-istokk tal-bini tagħha, b'enfasi partikolari fuq unitajiet domestiċi b'introjtu baxx.

| (36) | Franza tirrappreżenta kważi 11 % tal-investiment totali ta' kapital ta' riskju tal-Unjoni f'negozji ġodda u negozji li qed jespandu tat-teknoloġija klimatika. Madankollu, minkejja l-appoġġ pubbliku kbir, 29 % biss tal-kumpaniji Franċiżi żgħar investew aktar minn 1 % tal-fatturat tagħhom biex jużaw ir-riżorsi b'mod aktar effiċjenti (40 % bħala medja fl-Unjoni). Il-promoturi ta' proġetti ta' manifattura b'teknoloġija nadifa jiffaċċjaw piż amministrattiv għoli u jiffaċċjaw proċeduri twal u riskji ta' litigazzjoni. Permess tal-bini, awtorizzazzjoni ambjentali u t-twettiq ta' investigazzjoni pubblika għal proġett industrijali jdumu medja ta' 17-il xahar biex jinħarġu. Il-proċedura tinvolvi restrizzjonijiet, fejn sid il-proġett irid jistenna tweġibiet minn entitajiet differenti (qorti amministrattiva, opinjoni tal-awtorità ambjentali, rapport mill-investigatur pubbliku). Barra minn hekk, trid issir konsultazzjoni pubblika għal proġetti industrijali kbar. Dan il-proċess jista' jdum mill-inqas sitt xhur, li jżid maż-żmien biex jinkiseb il-permess tal-bini, jirċievi awtorizzazzjoni ambjentali u jwettaq l-investigazzjoni pubblika. Il-proġetti ta' investiment jistgħu jkunu soġġetti wkoll għal proċeduri ta' litigazzjoni li jistgħu jdumu diversi snin, li jwasslu biex il-proġetti jiġu abbandunati. Filwaqt li l-proċeduri tal-għoti ta' permessi huma meħtieġa għas-salvagwardja tal-interessi pubbliċi u privati prevalenti, jenħtieġ li dawn jiġu ssimplifikati u jitħaffu għal proġetti ta' manifattura b'teknoloġija nadifa. It-tnedija ta' proċeduri amministrattivi b'mod parallel u l-proposta ta' siti industrijali lesti għall-użu jistgħu jgħinu wkoll biex jiġi ffrankat il-ħin. |
| --- | --- |

(36)

Franza tirrappreżenta kważi 11 % tal-investiment totali ta' kapital ta' riskju tal-Unjoni f'negozji ġodda u negozji li qed jespandu tat-teknoloġija klimatika. Madankollu, minkejja l-appoġġ pubbliku kbir, 29 % biss tal-kumpaniji Franċiżi żgħar investew aktar minn 1 % tal-fatturat tagħhom biex jużaw ir-riżorsi b'mod aktar effiċjenti (40 % bħala medja fl-Unjoni). Il-promoturi ta' proġetti ta' manifattura b'teknoloġija nadifa jiffaċċjaw piż amministrattiv għoli u jiffaċċjaw proċeduri twal u riskji ta' litigazzjoni. Permess tal-bini, awtorizzazzjoni ambjentali u t-twettiq ta' investigazzjoni pubblika għal proġett industrijali jdumu medja ta' 17-il xahar biex jinħarġu. Il-proċedura tinvolvi restrizzjonijiet, fejn sid il-proġett irid jistenna tweġibiet minn entitajiet differenti (qorti amministrattiva, opinjoni tal-awtorità ambjentali, rapport mill-investigatur pubbliku). Barra minn hekk, trid issir konsultazzjoni pubblika għal proġetti industrijali kbar. Dan il-proċess jista' jdum mill-inqas sitt xhur, li jżid maż-żmien biex jinkiseb il-permess tal-bini, jirċievi awtorizzazzjoni ambjentali u jwettaq l-investigazzjoni pubblika. Il-proġetti ta' investiment jistgħu jkunu soġġetti wkoll għal proċeduri ta' litigazzjoni li jistgħu jdumu diversi snin, li jwasslu biex il-proġetti jiġu abbandunati. Filwaqt li l-proċeduri tal-għoti ta' permessi huma meħtieġa għas-salvagwardja tal-interessi pubbliċi u privati prevalenti, jenħtieġ li dawn jiġu ssimplifikati u jitħaffu għal proġetti ta' manifattura b'teknoloġija nadifa. It-tnedija ta' proċeduri amministrattivi b'mod parallel u l-proposta ta' siti industrijali lesti għall-użu jistgħu jgħinu wkoll biex jiġi ffrankat il-ħin.

| (37) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrappurtati nuqqasijiet ta' ħaddiema fi Franza għal diversi okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, bħal tekniċi tal-inġinerija ċivili, operaturi ta' impjanti għall-produzzjoni tal-elettriku u inġiniera professjonisti. |
| --- | --- |

(37)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrappurtati nuqqasijiet ta' ħaddiema fi Franza għal diversi okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, bħal tekniċi tal-inġinerija ċivili, operaturi ta' impjanti għall-produzzjoni tal-elettriku u inġiniera professjonisti.

| (38) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (39) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Franza, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Franza, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (40) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta ma' dejn għoli tal-gvern u kompetittività dgħajfa u tkabbir baxx fil-produttività. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (3) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 39, |
| --- | --- |

(40)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta ma' dejn għoli tal-gvern u kompetittività dgħajfa u tkabbir baxx fil-produttività. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (3) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 39,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li Franza tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 2,3 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tkompli ttejjeb il-kundizzjonijiet ta' qafas sabiex tiffaċilita l-investiment u l-innovazzjoni.

2.

Tkompli l-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, li jinkludi l-kapitolu REPowerEU, tibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Tkompli bl-implimentazzjoni mgħaġġla tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tindirizza n-nuqqas ta' ħiliet, b'mod partikolari billi tipprovdi għażliet addizzjonali ta' tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol u żżid is-sehem ta' persuni b'ħiliet bażiċi. Tadatta r-riżorsi u l-metodi għall-ħtiġijiet tal-istudenti u l-iskejjel żvantaġġati biex is-sistema edukattiva u dik tat-taħriġ issir aktar ekwa u inklużiva. Ittejjeb il-kundizzjonijiet tax-xogħol u t-taħriġ inizjali u kontinwu għall-għalliema.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili. Taċċellera l-użu tal-enerġiji rinnovabbli, b'enfasi partikolari fuq is-sorsi eoliċi, solari u ġeotermali u l-bijogass, inkluż permezz tal-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli fuq skala żgħira u l-promozzjoni tal-awtokonsum kollettiv, u tippromwovi t-teknoloġiji tal-ħżin relatati permezz ta' żieda fl-investiment pubbliku, billi tiffaċilita l-investiment privat u tindirizza l-ostakli fil-ħruġ tal-permessi. Ittejjeb aktar il-grilji tat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-elettriku u ż-żieda tal-interkonnessjonijiet transfruntiera tal-elettriku. Tkompli ttejjeb il-qafas ta' politika sabiex tinċentiva r-rinnovazzjoni profonda tal-bini u d-dekarbonizzazzjoni tas-sistemi tat-tisħin, b'enfasi partikolari fuq l-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx u fuq l-istokk tal-bini bl-inqas rendiment fl-użu tal-enerġija. Tibni ambjent regolatorju ta' appoġġ biex iżżid l-investiment fil-manifattura tat-teknoloġija nadifa, inkluż billi tissimplifika u tħaffef il-permessi. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10162/21 INIT; ST 10162/21 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 ta' Franza (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 43).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija projettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG, prinċipalment spjegata bl-impatt tat-trasferimenti kapitali mħallsa fil-kuntest tal-pjan għall-irkupru Franċiż, (France Relance), mhux iffinanzjati minn għotjiet taħt il-Faċilità.

9

France Relance)

(10)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 ta' Franza (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 79).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) ta' Franza huwa stmat f'livell ta' 6,3 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija projettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG, prinċipalment spjegata bl-impatt tat-trasferimenti kapitali mħallsa fil-kuntest tal-pjan għall-irkupru Franċiż, (France Relance), mhux iffinanzjati minn għotjiet taħt il-Faċilità, u tal-pjan ta' investiment France 2030.

13

France Relance

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1)

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Dan huwa stmat li jikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/97 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/97

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Kroazja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Kroazja tal-2023

(2023/C 312/11)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport tal-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih ma identifikatx lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f'riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa reviżjoni fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Kroazja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport tal-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih ma identifikatx lill-Kroazja bħala wieħed mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f'riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa reviżjoni fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Kroazja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-UE.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fl-14 ta' Mejju 2021, il-Kroazja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Kroazja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Kroazja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fl-14 ta' Mejju 2021, il-Kroazja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Kroazja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Kroazja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-28 ta' April 2023, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Kroazja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-28 ta' April 2023, il-Kroazja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħha u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Kroazja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Kroazja. Hija vvalutat il-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-Kroazja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Kroazja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Kroazja. Hija vvalutat il-progress tal-Kroazja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-Kroazja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Kroazja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Kroazja tjieb minn defiċit ta' 2,5 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 0,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 78,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 68,4 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Kroazja tjieb minn defiċit ta' 2,5 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 0,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 78,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 68,4 % fi tmiem l-2022.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) u tnaqqis fid-dazji tas-sisa, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu limiti fuq il-prezzijiet tal-enerġija, allowances għal konsumaturi vulnerabbli, skemi ta' appoġġ għan-negozji, u assistenza soċjali għall-pensjonanti u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,6 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 1,3 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) u tnaqqis fid-dazji tas-sisa, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu limiti fuq il-prezzijiet tal-enerġija, allowances għal konsumaturi vulnerabbli, skemi ta' appoġġ għan-negozji, u assistenza soċjali għall-pensjonanti u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,6 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 1,3 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Kroazja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Kroazja żżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Kroazja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Kroazja żżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, bi + 0,2 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja (9). Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Kroazja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 2,6 % tal-PDG fl-2022 (2,7 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 punti perċentwali (10) għall-pożizzjoni fiskali (11). Għalhekk, il-Kroazja ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0,1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, il-Kroazja żammet biżżejjed kontroll tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, bi + 0,2 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja (9). Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Kroazja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 2,6 % tal-PDG fl-2022 (2,7 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 punti perċentwali (10) għall-pożizzjoni fiskali (11). Għalhekk, il-Kroazja ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0,1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, il-Kroazja żammet biżżejjed kontroll tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,2 % fl-2023 u bi 2,6 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,6 % fl-2023 u 2,3 % fl-2024, prinċipalment minħabba stimi aktar konservattivi għall-konsum tal-unitajiet domestiċi u pubbliku, kif ukoll l-investiment totali. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber bi 2,2 % fl-2023 u bi 2,6 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,6 % fl-2023 u 2,3 % fl-2024, prinċipalment minħabba stimi aktar konservattivi għall-konsum tal-unitajiet domestiċi u pubbliku, kif ukoll l-investiment totali.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li l-bilanċ tal-gvern estiż ser jiddeterjora għal proporzjon tad-defiċit ta' 0,7 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-impatt li għadu lura tal-inflazzjoni fuq l-infiq pubbliku, jiġifieri permezz tal-mekkaniżmi ta' indiċjar tal-pagi pubbliċi, il-pensjonijiet u l-benefiċċji soċjali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 68,4 % fi tmiem l-2022 għal 62,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 0,5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 63,0 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li l-bilanċ tal-gvern estiż ser jiddeterjora għal proporzjon tad-defiċit ta' 0,7 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-impatt li għadu lura tal-inflazzjoni fuq l-infiq pubbliku, jiġifieri permezz tal-mekkaniżmi ta' indiċjar tal-pagi pubbliċi, il-pensjonijiet u l-benefiċċji soċjali. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 68,4 % fi tmiem l-2022 għal 62,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 0,5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 63,0 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, inkluż, fuq in-naħa tad-dħul, tnaqqis tal-VAT u tad-dazji tas-sisa, kif ukoll, fuq in-naħa tan-nefqa, limiti fuq il-prezzijiet tal-enerġija, allowances għall-konsumaturi vulnerabbli, skemi ta' appoġġ għan-negozji u assistenza soċjali għall-pensjonanti u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,5 % tal-PDG fl-2023 (12). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,3 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, inkluż, fuq in-naħa tad-dħul, tnaqqis tal-VAT u tad-dazji tas-sisa, kif ukoll, fuq in-naħa tan-nefqa, limiti fuq il-prezzijiet tal-enerġija, allowances għall-konsumaturi vulnerabbli, skemi ta' appoġġ għan-negozji u assistenza soċjali għall-pensjonanti u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,5 % tal-PDG fl-2023 (12). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,3 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Kroazja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (14), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Kroazja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat ukoll li l-Kroazja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Kroazja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (14), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Kroazja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat ukoll li l-Kroazja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni hija pprojettata li tkun espansjonarja (– 1,0 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (+ 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,4 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat ukoll miż-żamma ta' miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku, u rati tal-VAT aktar baxxi fuq prodotti mhux tal-enerġija. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 3,1 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,7 punt perċentwali (15). Għalhekk, il-Kroazja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, l-investiment fid-dijanjostika u t-tagħmir diġitali fl-isptarijiet, u l-appoġġ għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali tas-settur tan-negozju, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni hija pprojettata li tkun espansjonarja (– 1,0 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (+ 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,4 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat ukoll miż-żamma ta' miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku, u rati tal-VAT aktar baxxi fuq prodotti mhux tal-enerġija. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 3,1 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,7 punt perċentwali (15). Għalhekk, il-Kroazja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħar-rinnovazzjoni tal-enerġija tal-bini, id-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika, l-investiment fid-dijanjostika u t-tagħmir diġitali fl-isptarijiet, u l-appoġġ għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali tas-settur tan-negozju, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 1,5 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment nefqa kapitali ogħla u indiċjar tal-pagi, il-pensjonijiet u l-infiq fuq l-assistenza soċjali li għadu relattivament għoli. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 59,8 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 61,8 % fi tmiem l-2024, bid-differenza vis-à-vis il-projezzjonijiet tal-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiġi spjegata fil-biċċa l-kbira mill-effett tad-denominatur (id-differenza fil-PDG nominali fl-2024) u, sa ċertu punt, suppożizzjonijiet differenti dwar l-aġġustament bejn l-istokk u l-flussi. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 1,5 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment nefqa kapitali ogħla u indiċjar tal-pagi, il-pensjonijiet u l-infiq fuq l-assistenza soċjali li għadu relattivament għoli. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 59,8 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 61,8 % fi tmiem l-2024, bid-differenza vis-à-vis il-projezzjonijiet tal-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiġi spjegata fil-biċċa l-kbira mill-effett tad-denominatur (id-differenza fil-PDG nominali fl-2024) u, sa ċertu punt, suppożizzjonijiet differenti dwar l-aġġustament bejn l-istokk u l-flussi.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (16). Skont il-Kummissjoni, meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, ikun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, jenħtieġ li t-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (17) fl-2024 ma jaqbiżx 5,1 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,5 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (16). Skont il-Kummissjoni, meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, ikun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, jenħtieġ li t-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (17) fl-2024 ma jaqbiżx 5,1 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,5 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber b'6,8 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal żieda fid-dinamika tal-kapital, il-pagi u n-nefqa soċjali. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber b'6,8 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal żieda fid-dinamika tal-kapital, il-pagi u n-nefqa soċjali.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 4,6 % tal-PDG bejn l-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riformi (is-settur tal-kura tas-saħħa u tal-benesseri, it-titjib tal-ġestjoni tal-intrapriżi tal-Istat, it-titjib tal-att dwar ir-responsabbiltà fiskali) u investimenti (infrastruttura tat-trasport u tal-ilma, rinnovazzjonijiet tal-enerġija ta' bini u djar b'ħafna abitazzjonijiet, investimenti fit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, kif ukoll fl-infrastruttura edukattiva) li fil-biċċa l-kbira huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 4,6 % tal-PDG bejn l-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riformi (is-settur tal-kura tas-saħħa u tal-benesseri, it-titjib tal-ġestjoni tal-intrapriżi tal-Istat, it-titjib tal-att dwar ir-responsabbiltà fiskali) u investimenti (infrastruttura tat-trasport u tal-ilma, rinnovazzjonijiet tal-enerġija ta' bini u djar b'ħafna abitazzjonijiet, investimenti fit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, kif ukoll fl-infrastruttura edukattiva) li fil-biċċa l-kbira huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,8 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,6 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa' inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 59,8 % fi tmiem l-2024 għal 55,6 % sa tmiem l-2026. Għalhekk, huwa ppjanat li l-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG jonqos u jibqa' taħt 60 % matul il-perjodu tal-Programm. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,8 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,6 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa' inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 59,8 % fi tmiem l-2024 għal 55,6 % sa tmiem l-2026. Għalhekk, huwa ppjanat li l-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG jonqos u jibqa' taħt 60 % matul il-perjodu tal-Programm.

| (27) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tal-Kroazja għaddejja sew. Il-Kroazja ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 59 stadju importanti u mira fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 1.4 biljun. Il-Kroazja mistennija tippreżenta emenda tal-pjan tagħha, li jenħtieġ li jinkludi kapitolu REPowerEU kif ukoll miżuri oħra f'oqsma addizzjonali, li għandhom jiġu ffinanzjati mill-komponent tas-self. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, il-Kroazja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 3 612 000 000 f'appoġġ ta' self addizzjonali taħt il-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Kroazja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(27)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan ta' rkupru u reżiljenza tal-Kroazja għaddejja sew. Il-Kroazja ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 59 stadju importanti u mira fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 1.4 biljun. Il-Kroazja mistennija tippreżenta emenda tal-pjan tagħha, li jenħtieġ li jinkludi kapitolu REPowerEU kif ukoll miżuri oħra f'oqsma addizzjonali, li għandhom jiġu ffinanzjati mill-komponent tas-self. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, il-Kroazja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 3 612 000 000 f'appoġġ ta' self addizzjonali taħt il-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Kroazja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (28) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Kroazja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Kroazja. |
| --- | --- |

(28)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Kroazja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Kroazja.

| (29) | Il-Kroazja timporta madwar 53 % tal-enerġija totali kkunsmata kull sena, filwaqt li għandha potenzjal kbir fl-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari minn sorsi solari, eoliċi u ġeotermali. Nofs l-elettriku tal-pajjiż jiġi ġġenerat minn impjanti idroelettriċi; is-sehem tal-enerġija mir-riħ żdied u laħaq 14 %, iżda s-sehem tal-enerġija solari għadu biss 1 %. Il-fatturi ewlenin biex jitħaffef l-użu tal-installazzjonijiet solari u eoliċi huma s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u l-finalizzazzjoni tal-qafas leġiżlattiv rilevanti biex il-produtturi u l-awtokonsumaturi jingħataw aktar ċertezza legali. Fatturi oħra jinkludu titjib sinifikanti tan-network ta' trażmissjoni u l-estensjoni tiegħu għall-parti tan-Nofsinhar tal-pajjiż, li hija fejn is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli huma prinċipalment prodotti, kif ukoll l-introduzzjoni ta' kejl intelliġenti għal installazzjonijiet solari żgħar. Il-konsum tal-enerġija fis-settur residenzjali huwa pjuttost għoli fil-Kroazja (35 % tal-konsum totali tal-enerġija), b'dipendenza ta' 71 % fuq il-gass għat-tisħin. Ir-reviżjoni u s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-installazzjoni ta' faċilitajiet fotovoltajċi solari f'bini b'aktar minn appartament wieħed kif ukoll l-introduzzjoni aċċellerata tal-pompi tas-sħana għat-tisħin u t-tkessiħ huma miżuri rilevanti għar-rinnovazzjoni tal-enerġija fis-settur tal-bini. Is-sehem tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli użati fit-trasport huwa baxx (7 % meta mqabbel mal-mira ta' 14 % fl-2030), bħas-sehem tal-ferroviji fit-trasport tal-passiġġieri (2,5 % meta mqabbel ma' 8 % fl-Unjoni). L-immodernizzar tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-vetturi ferrovjarji u l-iżgurar ta' użu akbar ta' vetturi b'emissjonijiet żero jistgħu jikkontribwixxu bil-kbir għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-trasport. Il-konsum tal-gass naturali tal-Kroazja żdied b'22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Kroazja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19). |
| --- | --- |

(29)

Il-Kroazja timporta madwar 53 % tal-enerġija totali kkunsmata kull sena, filwaqt li għandha potenzjal kbir fl-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari minn sorsi solari, eoliċi u ġeotermali. Nofs l-elettriku tal-pajjiż jiġi ġġenerat minn impjanti idroelettriċi; is-sehem tal-enerġija mir-riħ żdied u laħaq 14 %, iżda s-sehem tal-enerġija solari għadu biss 1 %. Il-fatturi ewlenin biex jitħaffef l-użu tal-installazzjonijiet solari u eoliċi huma s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u l-finalizzazzjoni tal-qafas leġiżlattiv rilevanti biex il-produtturi u l-awtokonsumaturi jingħataw aktar ċertezza legali. Fatturi oħra jinkludu titjib sinifikanti tan-network ta' trażmissjoni u l-estensjoni tiegħu għall-parti tan-Nofsinhar tal-pajjiż, li hija fejn is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli huma prinċipalment prodotti, kif ukoll l-introduzzjoni ta' kejl intelliġenti għal installazzjonijiet solari żgħar. Il-konsum tal-enerġija fis-settur residenzjali huwa pjuttost għoli fil-Kroazja (35 % tal-konsum totali tal-enerġija), b'dipendenza ta' 71 % fuq il-gass għat-tisħin. Ir-reviżjoni u s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-installazzjoni ta' faċilitajiet fotovoltajċi solari f'bini b'aktar minn appartament wieħed kif ukoll l-introduzzjoni aċċellerata tal-pompi tas-sħana għat-tisħin u t-tkessiħ huma miżuri rilevanti għar-rinnovazzjoni tal-enerġija fis-settur tal-bini. Is-sehem tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli użati fit-trasport huwa baxx (7 % meta mqabbel mal-mira ta' 14 % fl-2030), bħas-sehem tal-ferroviji fit-trasport tal-passiġġieri (2,5 % meta mqabbel ma' 8 % fl-Unjoni). L-immodernizzar tal-infrastruttura ferrovjarja u tal-vetturi ferrovjarji u l-iżgurar ta' użu akbar ta' vetturi b'emissjonijiet żero jistgħu jikkontribwixxu bil-kbir għad-dekarbonizzazzjoni tas-settur tat-trasport. Il-konsum tal-gass naturali tal-Kroazja żdied b'22 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Kroazja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (19).

| (30) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-implimentazzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f'termini ta' emissjonijiet netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fil-Kroazja ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 31 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż fis-setturi tal-kostruzzjoni u tal-manifattura (it-tnejn taħt il-medja tal-Unjoni). |
| --- | --- |

(30)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-implimentazzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f'termini ta' emissjonijiet netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fil-Kroazja ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 31 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż fis-setturi tal-kostruzzjoni u tal-manifattura (it-tnejn taħt il-medja tal-Unjoni).

| (31) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(31)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (32) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Kroazja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(32)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Kroazja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Kroazja tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 5,1 % (21).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Tkompli bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-għan li tibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Ikomplu l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi rinnovabbli, b'mod partikolari sorsi eoliċi, solari u ġeotermali, tiffinalizza l-qafas leġiżlattiv mhux komplut, tissimplifika l-proċeduri amministrattivi għall-ħruġ tal-permessi, tissimplifika l-proċeduri għall-installazzjoni ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli (jiġifieri faċilitajiet fotovoltajċi solari) f'bini b'aktar minn appartament wieħed u tipprovdi aktar ċertezza legali. Tappoġġa l-kapaċità tal-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli fuq skala żgħira. Ittejjeb aktar il-grilji tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-elettriku, b'mod partikolari billi ttejjeb il-konnessjonijiet tat-trażmissjoni bejn it-Tramuntana u n-Nofsinhar tal-pajjiż, u tavvanza l-introduzzjoni tal-arloġġi intelliġenti. Taċċellera l-implimentazzjoni ta' miżuri ta' effiċjenza enerġetika, inkluż l-installazzjoni ta' pompi tas-sħana. Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili fis-settur tat-trasport billi jiġu promossi soluzzjonijiet sostenibbli, b'mod partikolari l-ferroviji u l-elettrifikazzjoni tat-trasport bit-triq. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10687/2021 INIT; ST 10687/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2021 tal-Kroazja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 48).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Il-Kroazja esperjenzat ukoll tkabbir tal-PDG reali qawwi fl-2022.

9

(10)  L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali kellu kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali minħabba tnaqqis fin-nefqa tal-investiment li saret mill-awtoritajiet lokali.

10

(11)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,5 punti perċentwali tal-PDG. Dan kien parzjalment dovut għal kost ta' darba ta' każ ta' arbitraġġ internazzjonali.

11

(12)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll — fejn rilevanti — il-miżuri tan-nefqa kapitali.

12

(13)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 tal-Kroazja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-2022 tal-Kroazja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 88).

13

(14)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Kroazja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 10,3 % f'termini nominali.

14

(15)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,5 punti perċentwali tal-PDG. Din hija parzjalment xprunata minn effett bażi ta' nfiq ogħla fl-2022 minħabba miżura ta' darba, filwaqt li fl-2023 hemm previst tnaqqis fit-trasferimenti lil kumpaniji tal-utilitajiet.

15

(16)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

16

(17)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

19

(20)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/105 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/105

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Italja tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Italja tal-2023

(2023/C 312/12)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Italja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-14 ta' Diċembru 2022, il-Kummissjoni adottat opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Italja għall-2023. Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Italja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-14 ta' Diċembru 2022, il-Kummissjoni adottat opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Italja għall-2023. Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni pproponiet li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 fuq il-bażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, l-Italja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Italja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Italja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, l-Italja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Italja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Italja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-2 ta' Mejju 2023, l-Italja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Italja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-2 ta' Mejju 2023, l-Italja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Italja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Italja. Hija vvalutat il-progress tal-Italja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-Italja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Italja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Italja. Hija vvalutat il-progress tal-Italja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u rat fiex waslet l-implimentazzjoni tal-Italja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Italja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Italja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Italja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B'mod partikolari, filwaqt li sar xi titjib, jippersistu l-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn għoli tal-gvern u tkabbir dgħajjef fil-produttività, f'kuntest ta' fraġilitajiet tas-suq tax-xogħol u xi dgħufijiet fis-swieq finanzjarji, li jkollhom rilevanza transfruntiera. Il-vulnerabbiltajiet fit-tul tal-Italja naqsu kemxejn matul dawn l-aħħar snin iżda għadhom sinifikanti u mhumiex mistennija li jonqsu malajr. It-tkabbir baxx persistenti fil-produttività kien fattur ewlieni għat-tkabbir ekonomiku dgħajjef fit-tul tal-Italja, li jnaqqas id-diżingranaġġ tad-dejn tal-gvern, ixekkel l-opportunitajiet ta' xogħol u jkollu impatt fuq il-karti tal-bilanċ tal-banek. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern kompla jonqos fl-2022 flimkien mal-irkupru ekonomiku. Madankollu, għadu għoli u jikkostitwixxi sfida sostanzjali għas-sostenibbiltà fiskali. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku huwa mbassar li jkompli jonqos sal-2024 iżda li jiżdied fuq terminu medju fin-nuqqas ta' miżuri ta' konsolidazzjoni. Il-Gvern implimenta aktar miżuri biex jappoġġa r-reżiljenza tas-settur finanzjarju u s-self improduttiv naqas b'mod sinifikanti, iżda l-banek għadhom esposti b'mod sinifikanti għad-dejn sovran. Sar xi progress permezz ta' politiki biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi, iżda huma meħtieġa sforzi sostnuti u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' l-prijorità ewlenija ta' politika billi tinkludi riformi komprensivi u investimenti sinifikanti. It-tqegħid tad-dejn għoli tal-gvern fuq perkors ta' tnaqqis stabbli, f'kuntest ta' kostijiet tas-servizzi tad-dejn li qed jogħlew u kostijiet relatati mal-età li qed jogħlew, jirrikjedi approċċ multidimensjonali li jiddependi fuq politiki fiskali prudenti b'surpluses primarji adegwati, investimenti u riformi li jsaħħu t-tkabbir, konformità akbar mar-regoli tat-taxxa kif ukoll użu effiċjenti tar-riżorsi nazzjonali u tal-Unjoni. L-Italja qed tħabbat wiċċha ma' sfidi li, flimkien mal-implimentazzjoni b'saħħitha kontinwa tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, tibbenefika minn sforzi addizzjonali ta' politika, b'mod partikolari fl-oqsma tat-tassazzjoni, il-qafas fiskali u s-sistemi tal-pensjonijiet kif ukoll fl-oqsma tad-demografija, is-suq tax-xogħol, u l-enerġija. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Italja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Italja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi eċċessivi. B'mod partikolari, filwaqt li sar xi titjib, jippersistu l-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn għoli tal-gvern u tkabbir dgħajjef fil-produttività, f'kuntest ta' fraġilitajiet tas-suq tax-xogħol u xi dgħufijiet fis-swieq finanzjarji, li jkollhom rilevanza transfruntiera. Il-vulnerabbiltajiet fit-tul tal-Italja naqsu kemxejn matul dawn l-aħħar snin iżda għadhom sinifikanti u mhumiex mistennija li jonqsu malajr. It-tkabbir baxx persistenti fil-produttività kien fattur ewlieni għat-tkabbir ekonomiku dgħajjef fit-tul tal-Italja, li jnaqqas id-diżingranaġġ tad-dejn tal-gvern, ixekkel l-opportunitajiet ta' xogħol u jkollu impatt fuq il-karti tal-bilanċ tal-banek. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern kompla jonqos fl-2022 flimkien mal-irkupru ekonomiku. Madankollu, għadu għoli u jikkostitwixxi sfida sostanzjali għas-sostenibbiltà fiskali. Il-proporzjon tad-dejn pubbliku huwa mbassar li jkompli jonqos sal-2024 iżda li jiżdied fuq terminu medju fin-nuqqas ta' miżuri ta' konsolidazzjoni. Il-Gvern implimenta aktar miżuri biex jappoġġa r-reżiljenza tas-settur finanzjarju u s-self improduttiv naqas b'mod sinifikanti, iżda l-banek għadhom esposti b'mod sinifikanti għad-dejn sovran. Sar xi progress permezz ta' politiki biex jiġu indirizzati l-iżbilanċi, iżda huma meħtieġa sforzi sostnuti u l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' l-prijorità ewlenija ta' politika billi tinkludi riformi komprensivi u investimenti sinifikanti. It-tqegħid tad-dejn għoli tal-gvern fuq perkors ta' tnaqqis stabbli, f'kuntest ta' kostijiet tas-servizzi tad-dejn li qed jogħlew u kostijiet relatati mal-età li qed jogħlew, jirrikjedi approċċ multidimensjonali li jiddependi fuq politiki fiskali prudenti b'surpluses primarji adegwati, investimenti u riformi li jsaħħu t-tkabbir, konformità akbar mar-regoli tat-taxxa kif ukoll użu effiċjenti tar-riżorsi nazzjonali u tal-Unjoni. L-Italja qed tħabbat wiċċha ma' sfidi li, flimkien mal-implimentazzjoni b'saħħitha kontinwa tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, tibbenefika minn sforzi addizzjonali ta' politika, b'mod partikolari fl-oqsma tat-tassazzjoni, il-qafas fiskali u s-sistemi tal-pensjonijiet kif ukoll fl-oqsma tad-demografija, is-suq tax-xogħol, u l-enerġija.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Italja naqas minn 9,0 % tal-PDG fl-2021 għal 8,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 149,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 144,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Italja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju skont it-Trattat ta' 3 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju skont it-Trattat ta' 60 % tal-PDG u ma rrispettax il-valur referenzjali tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn ma ġewx issodisfati. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Italja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Italja naqas minn 9,0 % tal-PDG fl-2021 għal 8,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 149,9 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 144,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Italja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju skont it-Trattat ta' 3 % tal-PDG, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż tagħha qabeż il-valur referenzjarju skont it-Trattat ta' 60 % tal-PDG u ma rrispettax il-valur referenzjali tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterji tad-defiċit u tad-dejn ma ġewx issodisfati. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Italja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat mit-trattament statistiku l-ġdid ta' krediti ta' taxxa fuq ir-rinnovazzjoni tad-djar, li issa ġew irreġistrati bħala trasferimenti kapitali u fil-biċċa l-kbira akkumulaw għall-2021 u l-2022 (7). Ġie affettwat ukoll mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu miżuri biex jiġu kkontrollati l-imposti tas-sistema ġenerali fis-setturi tal-elettriku u tal-gass, it-tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq il-gass, it-tnaqqis tad-dazji tas-sisa fuq il-prezzijiet tal-fjuwil, it-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħaddiema taħt ċertu limitu ta' introjtu, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji lill-kumpaniji tal-elettriku u tal-gass, espansjoni tal-"bonus soċjali" għall-kontijiet tal-elettriku u tal-gass għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, allowances skont test tal-mezzi għall-ħaddiema, pensjonanti u persuni qiegħda u żieda fil-pensjonijiet tax-xjuħija, bi 2 % f'Ottubru 2022 qabel l-indiċjar statutorju relatat mal-inflazzjoni normalment dovut fl-2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija u dħul mill-mekkaniżmu ta' kumpens fuq il-prezz tal-elettriku prodott minn sorsi rinnovabbli u mill-applikazzjoni ta' mekkaniżmu ta' kumpens fis-settur tal-elettriku, meqjus li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (8) dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 niżel għal 1,1 % tal-PDG fl-2022, minn 3,4 % fl-2021, billi l-gvern neħħa gradwalment il-maġġoranza tal-miżuri li ttieħdu b'rispons għall-kriżi tal-COVID-19. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat mit-trattament statistiku l-ġdid ta' krediti ta' taxxa fuq ir-rinnovazzjoni tad-djar, li issa ġew irreġistrati bħala trasferimenti kapitali u fil-biċċa l-kbira akkumulaw għall-2021 u l-2022 (7). Ġie affettwat ukoll mill-miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu miżuri biex jiġu kkontrollati l-imposti tas-sistema ġenerali fis-setturi tal-elettriku u tal-gass, it-tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq il-gass, it-tnaqqis tad-dazji tas-sisa fuq il-prezzijiet tal-fjuwil, it-tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħaddiema taħt ċertu limitu ta' introjtu, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji lill-kumpaniji tal-elettriku u tal-gass, espansjoni tal-"bonus soċjali" għall-kontijiet tal-elettriku u tal-gass għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, allowances skont test tal-mezzi għall-ħaddiema, pensjonanti u persuni qiegħda u żieda fil-pensjonijiet tax-xjuħija, bi 2 % f'Ottubru 2022 qabel l-indiċjar statutorju relatat mal-inflazzjoni normalment dovut fl-2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija u dħul mill-mekkaniżmu ta' kumpens fuq il-prezz tal-elettriku prodott minn sorsi rinnovabbli u mill-applikazzjoni ta' mekkaniżmu ta' kumpens fis-settur tal-elettriku, meqjus li jimplimenta r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (8) dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 niżel għal 1,1 % tal-PDG fl-2022, minn 3,4 % fl-2021, billi l-gvern neħħa gradwalment il-maġġoranza tal-miżuri li ttieħdu b'rispons għall-kriżi tal-COVID-19.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Italja (9) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Italja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll li l-Italja tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Italja (9) tuża l-Faċilità biex tiffinanzja investiment addizzjonali b'appoġġ għall-irkupru, filwaqt li ssegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Italja tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll li l-Italja tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (10) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' 3,2 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Italja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,9 % tal-PDG fl-2022 (0,4 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (11). L-Italja għalhekk, ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2,4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 2,2 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk l-Italja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (10) fl-2022 kienet espansjonarja, fil-livell ta' 3,2 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Italja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,9 % tal-PDG fl-2022 (0,4 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (11). L-Italja għalhekk, ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 2,4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 2,2 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk l-Italja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 kemm għall-2023 kif ukoll l-2024. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,0 % fl-2023 u b'1,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali kemxejn ogħla ta' 1,2 % fl-2023 u kemxejn aktar baxx, fil-livell ta' 1,1 %, fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni iżgħar ta' investiment, li l-Gvern jipprojetta li ser tikber bi 3,4 % sena wara sena filwaqt li l-Kummissjoni tbassar li ser tikber b'1,4 %. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 kemm għall-2023 kif ukoll l-2024. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,0 % fl-2023 u b'1,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali kemxejn ogħla ta' 1,2 % fl-2023 u kemxejn aktar baxx, fil-livell ta' 1,1 %, fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni iżgħar ta' investiment, li l-Gvern jipprojetta li ser tikber bi 3,4 % sena wara sena filwaqt li l-Kummissjoni tbassar li ser tikber b'1,4 %.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 id-dejn tal-gvern estiż jonqos għal 4,5 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fit-trasferimenti kapitali relatati mal-krediti ta' taxxa li jappoġġaw l-investiment privat fl-effiċjenza tal-akkomodazzjoni, tnaqqis fil-kumpens tal-impjegati minħabba t-tiġdid retroattiv tal-kuntratti pubbliċi għall-perjodu 2019-2021, li għalihom parti sostanzjali mill-arretrati ġiet irreġistrata fl-2022, tnaqqis fis-sussidji fuq il-produzzjoni flimkien ma' krediti ta' taxxa aktar baxxi għal kumpaniji tal-elettriku u tal-gass u nefqa tal-imgħax aktar baxxa prinċipalment spjegata minn rendimenti aktar baxxi fuq bonds tal-gvern indiċjati mal-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 144,4 % fi tmiem l-2022 għal 142,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 140,4 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tiegħu, il-Gvern jistenna li fl-2023 id-dejn tal-gvern estiż jonqos għal 4,5 % tal-PDG. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fit-trasferimenti kapitali relatati mal-krediti ta' taxxa li jappoġġaw l-investiment privat fl-effiċjenza tal-akkomodazzjoni, tnaqqis fil-kumpens tal-impjegati minħabba t-tiġdid retroattiv tal-kuntratti pubbliċi għall-perjodu 2019-2021, li għalihom parti sostanzjali mill-arretrati ġiet irreġistrata fl-2022, tnaqqis fis-sussidji fuq il-produzzjoni flimkien ma' krediti ta' taxxa aktar baxxi għal kumpaniji tal-elettriku u tal-gass u nefqa tal-imgħax aktar baxxa prinċipalment spjegata minn rendimenti aktar baxxi fuq bonds tal-gvern indiċjati mal-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 144,4 % fi tmiem l-2022 għal 142,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,5 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 140,4 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022 b'mod partikolari: sussidji lil kumpaniji tal-elettriku u tal-gass, miżuri għall-kontroll ta' imposti ġenerali tas-sistema fis-settur tal-gass, tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq il-gass u tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħaddiema taħt ċertu limitu ta' introjtu, kif ukoll miżuri ġodda bħal bonus għat-tisħin għall-unitajiet domestiċi kollha għall-perjodu bejn Ottubru u Diċembru 2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, fl-2023 il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa projettat li tkun ta' 1,0 % tal-PDG (12). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, għalkemm il-maġġoranza tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,7 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-1,2 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali totali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,1 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022 b'mod partikolari: sussidji lil kumpaniji tal-elettriku u tal-gass, miżuri għall-kontroll ta' imposti ġenerali tas-sistema fis-settur tal-gass, tnaqqis tar-rata tal-VAT fuq il-gass u tnaqqis tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali għall-ħaddiema taħt ċertu limitu ta' introjtu, kif ukoll miżuri ġodda bħal bonus għat-tisħin għall-unitajiet domestiċi kollha għall-perjodu bejn Ottubru u Diċembru 2023. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, fl-2023 il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa projettat li tkun ta' 1,0 % tal-PDG (12). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, għalkemm il-maġġoranza tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,7 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-1,2 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali totali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,1 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Italja tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (14), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Italja tkun lesta taġġusta n-nefqa attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Italja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Italja tiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b'mod partikolari billi tillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (14), filwaqt li tqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Italja tkun lesta taġġusta n-nefqa attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Italja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 2,6 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 3,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għall-kostijiet imnaqqsa (b'1,5 punt perċentwali tal-PDG) tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u d-ditti b'rispons għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-muturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) huma ż-żieda fin-nefqa fuq il-pensjonijiet minħabba l-indiċjar għall-inflazzjoni tas-sena preċedenti (15) u t-tnaqqis ulterjuri adottat reċentement fil-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol għal dawk b'introjtu baxx u medju. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali (16). Għalhekk, l-Italja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investimenti fin-network ferrovjarju, l-enerġija rinnovabbli, l-idroġenu, il-grilji tal-elettriku u l-mobilità sostenibbli, il-protezzjoni tar-riżorsi tal-art u tal-ilma kif ukoll investimenti relatati mal-infrastruttura tal-cloud għall-amministrazzjoni pubblika, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. Fid-dawl tal-għargħar devastanti li laqtu l-Italja f'Mejju 2023, il-kost tal-appoġġ dirett ta' emerġenza relatat ma' dawk l-għargħar ser jitqies f'valutazzjonijiet sussegwenti tal-konformità u fil-prinċipju ser jitqies bħala miżura ta' darba u temporanja (17). |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 2,6 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 3,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għall-kostijiet imnaqqsa (b'1,5 punt perċentwali tal-PDG) tal-miżuri ta' appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u d-ditti b'rispons għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-muturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) huma ż-żieda fin-nefqa fuq il-pensjonijiet minħabba l-indiċjar għall-inflazzjoni tas-sena preċedenti (15) u t-tnaqqis ulterjuri adottat reċentement fil-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol għal dawk b'introjtu baxx u medju. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali (16). Għalhekk, l-Italja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investimenti fin-network ferrovjarju, l-enerġija rinnovabbli, l-idroġenu, il-grilji tal-elettriku u l-mobilità sostenibbli, il-protezzjoni tar-riżorsi tal-art u tal-ilma kif ukoll investimenti relatati mal-infrastruttura tal-cloud għall-amministrazzjoni pubblika, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. Fid-dawl tal-għargħar devastanti li laqtu l-Italja f'Mejju 2023, il-kost tal-appoġġ dirett ta' emerġenza relatat ma' dawk l-għargħar ser jitqies f'valutazzjonijiet sussegwenti tal-konformità u fil-prinċipju ser jitqies bħala miżura ta' darba u temporanja (17).

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment tnaqqis fin-nefqa għall-konsum intermedju u għall-krediti ta' taxxa għal kumpaniji tal-elettriku u tal-gass. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 141,4 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa f'konformità mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, għalkemm it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni ma jinkludix miżuri ppjanati li jżidu d-defiċit li jammontaw għal 0,2 % tal-PDG, li d-dettalji għalihom għadhom mhumiex magħrufa. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 140,3 % fi tmiem l-2024. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fit-tbassir tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment tnaqqis fin-nefqa għall-konsum intermedju u għall-krediti ta' taxxa għal kumpaniji tal-elettriku u tal-gass. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 141,4 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa f'konformità mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, għalkemm it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni ma jinkludix miżuri ppjanati li jżidu d-defiċit li jammontaw għal 0,2 % tal-PDG, li d-dettalji għalihom għadhom mhumiex magħrufa. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 140,3 % fi tmiem l-2024. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fit-tbassir tal-Kummissjoni.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (18). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-1,3 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (18). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-1,3 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024.

| (25) | Filwaqt li jassumi l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber fil-livell ta' 0,8 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. Fid-dawl tal-għargħar devastanti li laqtu l-Italja f'Mejju 2023, il-kost tal-appoġġ dirett ta' emerġenza relatat ma' dawk l-għargħar ser titqies f'valutazzjonijiet sussegwenti tal-konformità u fil-prinċipju ser titqies bħala miżuri ta' darba u temporanji. |
| --- | --- |

(25)

Filwaqt li jassumi l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber fil-livell ta' 0,8 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. Fid-dawl tal-għargħar devastanti li laqtu l-Italja f'Mejju 2023, il-kost tal-appoġġ dirett ta' emerġenza relatat ma' dawk l-għargħar ser titqies f'valutazzjonijiet sussegwenti tal-konformità u fil-prinċipju ser titqies bħala miżuri ta' darba u temporanji.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 3,3 % tal-PDG fl-2023 għal 3,8 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, inkluż permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu r-riforma tal-kodiċi tal-akkwist, li hija wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u s-sistema tat-taxxa inkluż fil-liġi abilitanti ta' Marzu 2023 (il-"liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa"). |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 3,3 % tal-PDG fl-2023 għal 3,8 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment iffinanzjat mill-Unjoni, inkluż permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu r-riforma tal-kodiċi tal-akkwist, li hija wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u s-sistema tat-taxxa inkluż fil-liġi abilitanti ta' Marzu 2023 (il-"liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa").

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,5 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li ma jaqbiżx it-3 % tal-PDG mill-2025. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 141,4 % fi tmiem l-2024 għal 140,4 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,5 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li ma jaqbiżx it-3 % tal-PDG mill-2025. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 141,4 % fi tmiem l-2024 għal 140,4 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Il-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol tal-Italja baqa' għoli fil-livelli kollha tal-introjtu meta mqabbel ma' Stati Membri oħra, minkejja t-tnaqqis tat-taxxi fuq l-introjtu personali implimentat fl-2022. Barra minn hekk, l-estensjoni tar-reġim b'rata fissa għall-ħaddiema għal rashom tqajjem tħassib dwar l-ekwità u l-effiċjenza tas-sistema tat-taxxa. L-introduzzjoni ta' reġim ġdid b'rata fissa fuq il-qligħ għall-2023 iżżid ukoll il-kumplessità. F'Marzu 2023, il-Gvern adotta liġi abilitanti ġdida għal riforma ġenerali tas-sistema tat-taxxa (il-"liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa"). Hija mistennija li tindirizza xi dgħufijiet li ilhom jeżistu, inkluż billi tnaqqas it-taxxi fuq ix-xogħol u tirrazzjonalizza u tissimplifika n-nefqa tat-taxxa u t-taxxi korporattivi. Meta tiġi implimentata dik ir-riforma, huwa kruċjali li tiġi ppreservata l-progressività tas-sistema tat-taxxa, titnaqqas il-kumplessità, jiżdiedu l-inċentivi għax-xogħol, tissaħħaħ il-konformità mar-regoli tat-taxxa u tiġi żgurata n-newtralità baġitarja. F'dan ir-rigward, hemm il-potenzjal li jiżdied id-dħul minn sorsi oħra li huma inqas detrimentali għat-tkabbir, bħall-proprjetà, il-VAT u l-awtorizzazzjoni għall-użu ta' assi kostali tal-istat, sabiex jitnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol b'mod newtrali għall-baġit. Hemm lok ukoll biex jittejjeb it-tfassil tat-taxxi ambjentali, li, minkejja dħul relattivament għoli, ma jippromwovix biżżejjed it-tranżizzjoni lejn teknoloġiji aktar nodfa, anke minħabba l-użu estensiv ta' sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent. Barra minn hekk, huwa importanti li tiġi indirizzata sfida li ilha teżisti u li mhijiex inkluża fil-liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa, jiġifieri l-valuri katastali fil-biċċa l-kbira skaduti, li jservu bħala bażi għall-kalkolu tat-taxxa fuq il-proprjetà. |
| --- | --- |

(28)

Il-porzjon ta' taxxa fuq ix-xogħol tal-Italja baqa' għoli fil-livelli kollha tal-introjtu meta mqabbel ma' Stati Membri oħra, minkejja t-tnaqqis tat-taxxi fuq l-introjtu personali implimentat fl-2022. Barra minn hekk, l-estensjoni tar-reġim b'rata fissa għall-ħaddiema għal rashom tqajjem tħassib dwar l-ekwità u l-effiċjenza tas-sistema tat-taxxa. L-introduzzjoni ta' reġim ġdid b'rata fissa fuq il-qligħ għall-2023 iżżid ukoll il-kumplessità. F'Marzu 2023, il-Gvern adotta liġi abilitanti ġdida għal riforma ġenerali tas-sistema tat-taxxa (il-"liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa"). Hija mistennija li tindirizza xi dgħufijiet li ilhom jeżistu, inkluż billi tnaqqas it-taxxi fuq ix-xogħol u tirrazzjonalizza u tissimplifika n-nefqa tat-taxxa u t-taxxi korporattivi. Meta tiġi implimentata dik ir-riforma, huwa kruċjali li tiġi ppreservata l-progressività tas-sistema tat-taxxa, titnaqqas il-kumplessità, jiżdiedu l-inċentivi għax-xogħol, tissaħħaħ il-konformità mar-regoli tat-taxxa u tiġi żgurata n-newtralità baġitarja. F'dan ir-rigward, hemm il-potenzjal li jiżdied id-dħul minn sorsi oħra li huma inqas detrimentali għat-tkabbir, bħall-proprjetà, il-VAT u l-awtorizzazzjoni għall-użu ta' assi kostali tal-istat, sabiex jitnaqqas il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol b'mod newtrali għall-baġit. Hemm lok ukoll biex jittejjeb it-tfassil tat-taxxi ambjentali, li, minkejja dħul relattivament għoli, ma jippromwovix biżżejjed it-tranżizzjoni lejn teknoloġiji aktar nodfa, anke minħabba l-użu estensiv ta' sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent. Barra minn hekk, huwa importanti li tiġi indirizzata sfida li ilha teżisti u li mhijiex inkluża fil-liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa, jiġifieri l-valuri katastali fil-biċċa l-kbira skaduti, li jservu bħala bażi għall-kalkolu tat-taxxa fuq il-proprjetà.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2,2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Italja tinsab għaddejja, madankollu b'riskju ta' xi dewmien. L-Italja ppreżentat tliet talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 151 stadju importanti u mira fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 42 biljun (l-ammont jirreferi għall-ewwel żewġ talbiet għal pagament, filwaqt li t-tielet waħda qed tiġi vvalutata). Il-proċediment rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u n-negozjar tal-emenda tiegħu huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Huwa importanti li l-Italja ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva, partikolarment fil-livell subnazzjonali, biex tkompli twettaq l-impenji tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, filwaqt li qafas ta' governanza effettiv u kompletament operazzjonali jibqa' kruċjali għal implimentazzjoni bla xkiel u f'waqtha ta' dak il-pjan. Għadu kruċjali li jiġu identifikati minn kmieni dewmien potenzjali u kwistjonijiet ta' implimentazzjoni u li tittieħed azzjoni f'waqtha biex tindirizzahom. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta' Marzu 2023, l-Italja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob appoġġ ta' self addizzjonali taħt il-Faċilità. In-negozjati dwar l-addendum u l-kapitolu REPowerEU għadhom għaddejjin, għalkemm l-Italja ma ppreżentat l-ebda proposta uffiċjali. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Italja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u r-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Latvja biħsiebha tippreżenta emendi għall-pjan, kif ukoll li żżid kapitolu ġdid tar-REPowerEU biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2,2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Italja tinsab għaddejja, madankollu b'riskju ta' xi dewmien. L-Italja ppreżentat tliet talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 151 stadju importanti u mira fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 42 biljun (l-ammont jirreferi għall-ewwel żewġ talbiet għal pagament, filwaqt li t-tielet waħda qed tiġi vvalutata). Il-proċediment rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u n-negozjar tal-emenda tiegħu huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Huwa importanti li l-Italja ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva, partikolarment fil-livell subnazzjonali, biex tkompli twettaq l-impenji tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, filwaqt li qafas ta' governanza effettiv u kompletament operazzjonali jibqa' kruċjali għal implimentazzjoni bla xkiel u f'waqtha ta' dak il-pjan. Għadu kruċjali li jiġu identifikati minn kmieni dewmien potenzjali u kwistjonijiet ta' implimentazzjoni u li tittieħed azzjoni f'waqtha biex tindirizzahom. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta' Marzu 2023, l-Italja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob appoġġ ta' self addizzjonali taħt il-Faċilità. In-negozjati dwar l-addendum u l-kapitolu REPowerEU għadhom għaddejjin, għalkemm l-Italja ma ppreżentat l-ebda proposta uffiċjali. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU l-ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Italja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u r-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Latvja biħsiebha tippreżenta emendi għall-pjan, kif ukoll li żżid kapitolu ġdid tar-REPowerEU biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat il-biċċa l-kbira tad-dokumenti ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Italja fl-2022 u approvat ieħor fl-2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fl-Italja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat il-biċċa l-kbira tad-dokumenti ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Italja fl-2022 u approvat ieħor fl-2023. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fl-Italja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi dwar il-politika ta' koeżjoni, l-Italja qed tħabbat wiċċha ma' għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-politika dwar l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika, partikolarment dwar l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, it-trażmissjoni tal-gass, l-effiċjenza enerġetika, il-forniment u l-akkwist ta' ħiliet ekoloġiċi u l-mobilità sostenibbli. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi dwar il-politika ta' koeżjoni, l-Italja qed tħabbat wiċċha ma' għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-politika dwar l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika, partikolarment dwar l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, it-trażmissjoni tal-gass, l-effiċjenza enerġetika, il-forniment u l-akkwist ta' ħiliet ekoloġiċi u l-mobilità sostenibbli.

| (32) | Il-kapaċità rinnovabbli kibret b'mod kajman ħafna matul is-sena li għaddiet, u s-sehem ta' fjuwils fossili fit-taħlita enerġetika għadu sinifikanti. Biex taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-Italja adottat xi emendi għall-qafas eżistenti li jirregola l-ħruġ tal-permessi u l-proċess ta' awtorizzazzjoni għal sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Huma meħtieġa aktar sforzi biex tiġi żgurata l-koerenza bejn il-qafas amministrattiv u dak leġiżlattiv kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak subnazzjonali, u r-rilevanza tagħhom għat-teknoloġija tal-enerġija tal-ogħla livell taż żvilupp tekniku. Pereżempju, in-normi kollha relatati jistgħu jiġu konsolidati f'test uniku (Testo unico); fl-istess ħin, huwa meħtieġ li jiġu aġġornati l-linji gwida li l-awtoritajiet subnazzjonali jsegwu biex jevalwaw il-proġetti. Fl-aħħar nett, huma meħtieġa aktar investimenti għat-titjib tal-grilja nazzjonali u l-kostruzzjoni ta' interkonnessjonijiet bejn il-kontinent, Sqallija u Sardinja biex jippermettu l-kapaċità ta' ġenerazzjoni ogħla mistennija u jassorbu ż-żieda relatata fl-output rinnovabbli. |
| --- | --- |

(32)

Il-kapaċità rinnovabbli kibret b'mod kajman ħafna matul is-sena li għaddiet, u s-sehem ta' fjuwils fossili fit-taħlita enerġetika għadu sinifikanti. Biex taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-Italja adottat xi emendi għall-qafas eżistenti li jirregola l-ħruġ tal-permessi u l-proċess ta' awtorizzazzjoni għal sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Huma meħtieġa aktar sforzi biex tiġi żgurata l-koerenza bejn il-qafas amministrattiv u dak leġiżlattiv kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll f'dak subnazzjonali, u r-rilevanza tagħhom għat-teknoloġija tal-enerġija tal-ogħla livell taż żvilupp tekniku. Pereżempju, in-normi kollha relatati jistgħu jiġu konsolidati f'test uniku (Testo unico); fl-istess ħin, huwa meħtieġ li jiġu aġġornati l-linji gwida li l-awtoritajiet subnazzjonali jsegwu biex jevalwaw il-proġetti. Fl-aħħar nett, huma meħtieġa aktar investimenti għat-titjib tal-grilja nazzjonali u l-kostruzzjoni ta' interkonnessjonijiet bejn il-kontinent, Sqallija u Sardinja biex jippermettu l-kapaċità ta' ġenerazzjoni ogħla mistennija u jassorbu ż-żieda relatata fl-output rinnovabbli.

| (33) | Għad fadal l-ostakli fin-network tal-gass. L-Italja qed tiddiskuti investimenti ma' sħab fl-Afrika ta' Fuq biex iżżid il-kapaċità ta' importazzjoni tal-pipelines u l-interkonnetturi tal-gass eżistenti. Dan jgħin biex jiġu ddiversifikati l-importazzjonijiet u għalhekk tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista. Madankollu, huma meħtieġa aktar investimenti biex ineħħu l-ostakli fin-network domestiku eżistenti, li ma għandux il-kapaċità ta' trażmissjoni li jiddistribwixxi konsum ġdid ta' gass min-Nofsinhar għat-Tramuntana tal-pajjiż. L-investiment fl-infrastruttura tal-fjuwils fossili jeħtieġ li jkun limitat għal dak li huwa strettament meħtieġ u jitfassal biex jibqa' validu fil-futur, biex jiġi evitat intrappolament f'teknoloġiji li mhumiex konsistenti mal-objettivi klimatiċi jew li jżidu l-kost tat-tranżizzjoni tal-enerġija. |
| --- | --- |

(33)

Għad fadal l-ostakli fin-network tal-gass. L-Italja qed tiddiskuti investimenti ma' sħab fl-Afrika ta' Fuq biex iżżid il-kapaċità ta' importazzjoni tal-pipelines u l-interkonnetturi tal-gass eżistenti. Dan jgħin biex jiġu ddiversifikati l-importazzjonijiet u għalhekk tissaħħaħ is-sigurtà tal-provvista. Madankollu, huma meħtieġa aktar investimenti biex ineħħu l-ostakli fin-network domestiku eżistenti, li ma għandux il-kapaċità ta' trażmissjoni li jiddistribwixxi konsum ġdid ta' gass min-Nofsinhar għat-Tramuntana tal-pajjiż. L-investiment fl-infrastruttura tal-fjuwils fossili jeħtieġ li jkun limitat għal dak li huwa strettament meħtieġ u jitfassal biex jibqa' validu fil-futur, biex jiġi evitat intrappolament f'teknoloġiji li mhumiex konsistenti mal-objettivi klimatiċi jew li jżidu l-kost tat-tranżizzjoni tal-enerġija.

| (34) | Il-konsum tal-gass naturali tal-Italja naqas b'19 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fl-aħħar ħames snin, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (19). L-Italja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (20). Huwa meħtieġ li l-miżuri għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika tal-bini jkunu mmirati. L-istokk tal-bini tal-Italja għandu potenzjal konsiderevoli ta' effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fir-rigward tas-sehem kbir ta' bini antik u li juża ħafna enerġija. Il-miżuri eżistenti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jistgħu jiġu kkomplementati minn miżuri, bħal skemi ta' inċentivi mmirati biex iżidu l-effiċjenza enerġetika fil-bini bl-agħar rendiment, inkluż il-bini kummerċjali u l-akkomodazzjoni pubblika, filwaqt li jiġi żgurat li l-unitajiet domestiċi vulnerabbli jibbenefikaw minn dawk il-miżuri u li jiġu evitati effetti rigressivi. Dawk il-miżuri jkunu partikolarment ta' benefiċċju għall-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju li spiss ma jkollhomx il-kapaċità teknika u finanzjarja biex itejbu l-effiċjenza enerġetika tagħhom. L-istess miżuri jikkontribwixxu wkoll għat-tnaqqis tal-faqar enerġetiku, li jista' jkompli jiġi indirizzat permezz ta' miżuri oħra, pereżempju permezz ta' punti uniċi ta' servizz li jipprovdu servizzi personalizzati għall-iffrankar tal-enerġija. Il-gwadanji fl-effiċjenza enerġetika jibbenefikaw ukoll minn żieda fis-sorveljanza tas-suq għall-ekodisinn u t-tikkettar tal-enerġija. |
| --- | --- |

(34)

Il-konsum tal-gass naturali tal-Italja naqas b'19 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fl-aħħar ħames snin, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (19). L-Italja hija mħeġġa tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (20). Huwa meħtieġ li l-miżuri għat-titjib tal-effiċjenza enerġetika tal-bini jkunu mmirati. L-istokk tal-bini tal-Italja għandu potenzjal konsiderevoli ta' effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fir-rigward tas-sehem kbir ta' bini antik u li juża ħafna enerġija. Il-miżuri eżistenti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jistgħu jiġu kkomplementati minn miżuri, bħal skemi ta' inċentivi mmirati biex iżidu l-effiċjenza enerġetika fil-bini bl-agħar rendiment, inkluż il-bini kummerċjali u l-akkomodazzjoni pubblika, filwaqt li jiġi żgurat li l-unitajiet domestiċi vulnerabbli jibbenefikaw minn dawk il-miżuri u li jiġu evitati effetti rigressivi. Dawk il-miżuri jkunu partikolarment ta' benefiċċju għall-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju li spiss ma jkollhomx il-kapaċità teknika u finanzjarja biex itejbu l-effiċjenza enerġetika tagħhom. L-istess miżuri jikkontribwixxu wkoll għat-tnaqqis tal-faqar enerġetiku, li jista' jkompli jiġi indirizzat permezz ta' miżuri oħra, pereżempju permezz ta' punti uniċi ta' servizz li jipprovdu servizzi personalizzati għall-iffrankar tal-enerġija. Il-gwadanji fl-effiċjenza enerġetika jibbenefikaw ukoll minn żieda fis-sorveljanza tas-suq għall-ekodisinn u t-tikkettar tal-enerġija.

| (35) | Il-lakuni fl-infrastruttura u s-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, inkluż it-trasport bit-triq, għadhom sostanzjali u jiskoraġġixxu t-tranżizzjoni lejn soluzzjonijiet tat-trasport aktar sostenibbli. Pereżempju, l-għadd medju ta' punti tal-iċċarġjar għadu taħt il-medja tal-Unjoni. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent jinkludu t-tassazzjoni b'rata fissa tal-karozzi tal-kumpaniji disponibbli għall-użu privat u r-rimborż tad-dazju tas-sisa fuq id-diżil użat fil-merkanzija. It-tkomplija tal-isforzi biex jiġu introdotti stazzjonijiet tal-iċċarġjar u jitneħħew dawk is-sussidji hija kruċjali biex jiġi kkonsolidat is-suq għal vetturi b'emissjonijiet żero. |
| --- | --- |

(35)

Il-lakuni fl-infrastruttura u s-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, inkluż it-trasport bit-triq, għadhom sostanzjali u jiskoraġġixxu t-tranżizzjoni lejn soluzzjonijiet tat-trasport aktar sostenibbli. Pereżempju, l-għadd medju ta' punti tal-iċċarġjar għadu taħt il-medja tal-Unjoni. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent jinkludu t-tassazzjoni b'rata fissa tal-karozzi tal-kumpaniji disponibbli għall-użu privat u r-rimborż tad-dazju tas-sisa fuq id-diżil użat fil-merkanzija. It-tkomplija tal-isforzi biex jiġu introdotti stazzjonijiet tal-iċċarġjar u jitneħħew dawk is-sussidji hija kruċjali biex jiġi kkonsolidat is-suq għal vetturi b'emissjonijiet żero.

| (36) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-implimentazzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f'termini ta' emissjonijiet netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-Italja, kemm l-okkupazzjonijiet b'livell għoli ta' ħiliet kif ukoll dawk b'livell baxx ta' ħiliet li huma kruċjali għat-tranżizzjoni ekoloġika huma affettwati minn nuqqasijiet. Fl-istess ħin, l-appoġġ għat-taħriġ spiss ma jilħaqx lill-ħaddiema li x'aktarx jiġu affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. In-nuqqas ta' ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika fis-settur pubbliku, b'mod partikolari fil-livell lokali, qed jillimita wkoll l-investimenti ekoloġiċi. L-Italja qed tħabbat wiċċha ma' disparitajiet reġjonali kbar li jirriskjaw li jiġu aggravati jekk is-swieq tax-xogħol lokali ma jkunux jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet tat-tranżizzjoni ekoloġika. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż għall-ġestjoni sostenibbli tal-ħamrija, ikun kruċjali fil-ġlieda kontra l-effetti tat-tibdil fil-klima, b'mod partikolari l-għargħar aggravat u n-nixfiet persistenti. |
| --- | --- |

(36)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-implimentazzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali f'termini ta' emissjonijiet netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-Italja, kemm l-okkupazzjonijiet b'livell għoli ta' ħiliet kif ukoll dawk b'livell baxx ta' ħiliet li huma kruċjali għat-tranżizzjoni ekoloġika huma affettwati minn nuqqasijiet. Fl-istess ħin, l-appoġġ għat-taħriġ spiss ma jilħaqx lill-ħaddiema li x'aktarx jiġu affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. In-nuqqas ta' ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika fis-settur pubbliku, b'mod partikolari fil-livell lokali, qed jillimita wkoll l-investimenti ekoloġiċi. L-Italja qed tħabbat wiċċha ma' disparitajiet reġjonali kbar li jirriskjaw li jiġu aggravati jekk is-swieq tax-xogħol lokali ma jkunux jistgħu jaħtfu l-opportunitajiet tat-tranżizzjoni ekoloġika. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-ħiliet għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż għall-ġestjoni sostenibbli tal-ħamrija, ikun kruċjali fil-ġlieda kontra l-effetti tat-tibdil fil-klima, b'mod partikolari l-għargħar aggravat u n-nixfiet persistenti.

| (37) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (21) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (21) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (38) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Italja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-Unjoni Ekonomika u Monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Italja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (39) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni Nru (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet marbuta ma' dejn għoli tal-gvern u tkabbir dgħajjef fil-produttività. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 38, |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni Nru (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet marbuta ma' dejn għoli tal-gvern u tkabbir dgħajjef fil-produttività. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi biex tiġi indirizzata r-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijiet tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 38,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Italja tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 1,3 % (22).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal produttività mtejba u għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tkompli tnaqqas it-taxxi fuq ix-xogħol u żżid l-effiċjenza tas-sistema tat-taxxa, tadotta u timplimenta b'mod xieraq il-liġi abilitanti dwar ir-riforma tat-taxxa filwaqt li tippreserva l-progressività tas-sistema tat-taxxa u ssaħħaħ il-ġustizzja, partikolarment billi tissimplifika u tnaqqas in-nefqiet tat-taxxa, inkluż il-VAT u s-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent, u billi tnaqqas il-kumplessità tal-kodiċi tat-taxxa. Tallinja l-valuri katastali mal-valuri attwali tas-suq.

2.

Tiżgura governanza effettiva u ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva, partikolarment fil-livell subnazzjonali, sabiex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti kontinwa tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda b'mod rapidu l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza fuq fjuwils fossili. Tissimplifika l-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi sabiex taċċellera l-produzzjoni ta' enerġija rinnovabbli addizzjonali u tiżviluppa interkonnessjonijiet tal-elettriku biex jassorbuha. Iżżid il-kapaċità għat-trażmissjoni interna tal-gass sabiex tiddiversifika l-importazzjonijiet tal-enerġija u ssaħħaħ is-sigurtà tal-provvista. Iżżid l-effiċjenza enerġetika fis-setturi residenzjali u korporattivi, inkluż permezz ta' skemi ta' inċentivi mmirati aħjar, li jindirizzaw b'mod partikolari l-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli u l-bini bl-agħar rendiment. Tippromwovi l-mobbiltà sostenibbli, inkluż billi tneħħi s-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent u tħaffef l-introduzzjoni tal-istazzjonijiet tal-iċċarġjar. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10160/21 INIT; ST 10160/21 ADD 1; ST 10160/21 ADD 1 REV 1; ST 10160/21 ADD 1 REV 2; ST 10160/21 ADD 1 REV 2 COR 1.

6

(7)  It-trattament statistiku l-ġdid implika reviżjoni 'l fuq tad-defiċit b'1,8 punt perċentwali tal-PDG fl-2021. Fl-2022, il-krediti ta' taxxa involuti mit-trattament statistiku l-ġdid huma stmati li kellhom impatt li jżid id-defiċit ta' 2,6 punti perċentwali tal-PDG.

7

(8)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 tas-6 ta' Ottubru 2022 dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija (ĠU L 261 I, 7.10.2022, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Italja, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 53).

9

(10)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

10

(11)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,3 punti perċentwali tal-PDG. Dan huwa spjegat miż-żieda fin-nefqa relatata mal-krediti ta' taxxa għal xogħlijiet ta' rinnovazzjoni tal-bini, li hija rreġistrata bħala trasferiment kapitali.

11

(12)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

12

(13)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Italja tal-2022 u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tal-Italja,(ĠU C 334, 1.9.2022, p. 96).

13

(14)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Italja huwa stmat f'livell ta' 6,4 % f'termini nominali.

14

(15)  Il-Liġi Nru 197/2022 tipprevedi reviżjoni parzjali tal-mekkaniżmu ta' indiċjar għall-pensjonijiet li jkunu ħarġu matul il-perjodu ta' bejn l-2023 u l-2024 li llimitat l-impatt tal-inflazzjoni fuq il-projezzjonijiet baġitarji.

15

(16)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 2,3 punti perċentwali tal-PDG. Dan huwa spjegat mit-tnaqqis mistenni fin-nefqa għall-krediti ta' taxxa għax-xogħlijiet ta' rinnovazzjoni tal-bini.

16

(17)  Għad-definizzjoni ta' miżura ta' darba ara r-Rapport tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Finanzi Pubbliċi fl-UEM tal-2015.

17

(18)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

19

(20)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

20

(21)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

21

(22)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

22

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/116 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/116

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Ċipru u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Ċipru

(2023/C 312/13)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Ċipru bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Ċipru. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil Ċipru bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 ta' Ċipru. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fis-17 ta' Mejju 2021, Ċipru ppreżenta l-pjan nazzjonali tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Ċipru (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Ċipru jkun laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fis-17 ta' Mejju 2021, Ċipru ppreżenta l-pjan nazzjonali tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Ċipru (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Ċipru jkun laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fid-9 ta' Mejju 2023, Ċipru ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u, fit-2 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Ċipru dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fid-9 ta' Mejju 2023, Ċipru ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u, fit-2 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Ċipru dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Ċipru. Hija vvalutat il-progress ta' Ċipru fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Ċipru. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Ċipru fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Ċipru. Hija vvalutat il-progress ta' Ċipru fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Ċipru. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Ċipru fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Ċipru u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Ċipru qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn privat, id-dejn tal-gvern u dak estern b'mod ġenerali naqsu iżda għadhom ta' tħassib. B'mod partikolari, djun għoljin inkluż self improduttiv naqsu b'mod sinifikanti u huma mistennija li jkomplu jagħmlu dan, filwaqt li d-defiċits fil-kont kurrenti għadhom problema. Id-dejn privat ilu jonqos mill-2015, ħlief fl-2020 waqt il-kriżi tal-COVID-19, u huwa mistenni li jkompli jonqos fl-2023 u l-2024, appoġġat minn tkabbir nominali tal-PDG. Madankollu, rati tal-imgħax ogħla jistgħu jagħmlu pressjoni fuq is-servizz tad-dejn, peress li s-self b'rata tal-imgħax varjabbli jipprevali. L-istokks tad-dejn privat u tad-dejn estern huma affettwati mill-preżenza ta' entitajiet bi skop speċjali f'Ċipru, li jgħollu l-livelli tad-dejn iżda joħolqu riskji limitati għall-ekonomija. Is-self improduttiv miżmum mill-banek naqas b'mod sinifikanti ħafna matul dawn l-aħħar snin bis-saħħa ta' bejgħ ta' self improduttiv, tħassir, ripagamenti fi flus kontanti, riabilitazzjoni u tpartit ta' dejn ma' assi. Id-dejn tal-gvern qed jonqos b'mod kostanti; dan naqas taħt il-livell tiegħu ta' qabel il-pandemija u huwa mistenni li jkompli jonqos fl-2023 u fl-2024. Minkejja l-irkupru fit-turiżmu, id-defiċit kbir fil-kont kurrenti kiber fl-2022, u dan jirrifletti domanda domestika robusta kif ukoll prezzijiet għoljin tal-enerġija; huwa mistenni li jonqos xi ftit fl-2023 u l-2024 iżda li jibqa' kbir. Ir-rispons ta' politika kien favorevoli. Diversi miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma mistennija li jgħinu fid-diversifikazzjoni tal-ekonomija, jappoġġaw it-tkabbir tal-esportazzjoni, u jtaffu d-dipendenza żejda fuq l-importazzjonijiet taż-żejt. Bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'nofs l-2022 ġie adottat pakkett ta' liġijiet emendatorji dwar il-kumpaniji li jakkwistaw kreditu u s-servizzjanti tal-kreditu, li jtejjeb l-ambjent tax-xogħol tagħhom u jappoġġa t-tnaqqis tas-self improduttiv. Wara diversi estensjonijiet, is-sospensjoni tal-esklużjonijiet ġiet fi tmiemha fi Frar li għadda: qafas effettiv ta' esklużjoni huwa essenzjali biex jinkoraġġixxi lill-mutwatarji jipparteċipaw fir-ristrutturar tas-self, ikompli jnaqqas is-self improduttiv fl-ekonomija, jgħin biex jitnaqqas id-dejn privat, u jsaħħaħ id-dixxiplina tal-pagamenti. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal Ċipru u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li Ċipru qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mad-dejn privat, id-dejn tal-gvern u dak estern b'mod ġenerali naqsu iżda għadhom ta' tħassib. B'mod partikolari, djun għoljin inkluż self improduttiv naqsu b'mod sinifikanti u huma mistennija li jkomplu jagħmlu dan, filwaqt li d-defiċits fil-kont kurrenti għadhom problema. Id-dejn privat ilu jonqos mill-2015, ħlief fl-2020 waqt il-kriżi tal-COVID-19, u huwa mistenni li jkompli jonqos fl-2023 u l-2024, appoġġat minn tkabbir nominali tal-PDG. Madankollu, rati tal-imgħax ogħla jistgħu jagħmlu pressjoni fuq is-servizz tad-dejn, peress li s-self b'rata tal-imgħax varjabbli jipprevali. L-istokks tad-dejn privat u tad-dejn estern huma affettwati mill-preżenza ta' entitajiet bi skop speċjali f'Ċipru, li jgħollu l-livelli tad-dejn iżda joħolqu riskji limitati għall-ekonomija. Is-self improduttiv miżmum mill-banek naqas b'mod sinifikanti ħafna matul dawn l-aħħar snin bis-saħħa ta' bejgħ ta' self improduttiv, tħassir, ripagamenti fi flus kontanti, riabilitazzjoni u tpartit ta' dejn ma' assi. Id-dejn tal-gvern qed jonqos b'mod kostanti; dan naqas taħt il-livell tiegħu ta' qabel il-pandemija u huwa mistenni li jkompli jonqos fl-2023 u fl-2024. Minkejja l-irkupru fit-turiżmu, id-defiċit kbir fil-kont kurrenti kiber fl-2022, u dan jirrifletti domanda domestika robusta kif ukoll prezzijiet għoljin tal-enerġija; huwa mistenni li jonqos xi ftit fl-2023 u l-2024 iżda li jibqa' kbir. Ir-rispons ta' politika kien favorevoli. Diversi miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma mistennija li jgħinu fid-diversifikazzjoni tal-ekonomija, jappoġġaw it-tkabbir tal-esportazzjoni, u jtaffu d-dipendenza żejda fuq l-importazzjonijiet taż-żejt. Bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'nofs l-2022 ġie adottat pakkett ta' liġijiet emendatorji dwar il-kumpaniji li jakkwistaw kreditu u s-servizzjanti tal-kreditu, li jtejjeb l-ambjent tax-xogħol tagħhom u jappoġġa t-tnaqqis tas-self improduttiv. Wara diversi estensjonijiet, is-sospensjoni tal-esklużjonijiet ġiet fi tmiemha fi Frar li għadda: qafas effettiv ta' esklużjoni huwa essenzjali biex jinkoraġġixxi lill-mutwatarji jipparteċipaw fir-ristrutturar tas-self, ikompli jnaqqas is-self improduttiv fl-ekonomija, jgħin biex jitnaqqas id-dejn privat, u jsaħħaħ id-dixxiplina tal-pagamenti.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż ta' Ċipru tjieb minn defiċit ta' 2,0 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 2,1 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 101,2 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 86,5 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż ta' Ċipru tjieb minn defiċit ta' 2,0 % tal-PDG fl-2021 għal surplus ta' 2,1 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 101,2 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 86,5 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq il-prodotti tal-fjuwil (petrol u diżil b'7 ċenteżmi għal kull litru u fjuwil tat-tisħin b'5,37 ċenteżmi għal kull litru) għall-konsumaturi kollha, u tnaqqis tar-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-konsum tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi, minn 19 % għal 9 % (bi tnaqqis ulterjuri għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal 5 %), filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidjar taż-żieda fit-tariffi tal-elettriku, li jkopru 50 % sa 100 % taż-żieda. Għall-implimentazzjoni ta' dik il-miżura ta' sussidjar, il-gvern qed jipprovdi pagamenti lill-Awtorità tal-Elettriku ta' Ċipru, entità li hija kompletament proprjetà tal-Istat. Il-Kummissjoni tistma li l-ispiża baġitarja netta ta' dawk il-miżuri kollha hija ta' 0,7 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,3 % tal-PDG fl-2022, minn 2,9 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq il-prodotti tal-fjuwil (petrol u diżil b'7 ċenteżmi għal kull litru u fjuwil tat-tisħin b'5,37 ċenteżmi għal kull litru) għall-konsumaturi kollha, u tnaqqis tar-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud fuq il-konsum tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi, minn 19 % għal 9 % (bi tnaqqis ulterjuri għall-unitajiet domestiċi vulnerabbli għal 5 %), filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidjar taż-żieda fit-tariffi tal-elettriku, li jkopru 50 % sa 100 % taż-żieda. Għall-implimentazzjoni ta' dik il-miżura ta' sussidjar, il-gvern qed jipprovdi pagamenti lill-Awtorità tal-Elettriku ta' Ċipru, entità li hija kompletament proprjetà tal-Istat. Il-Kummissjoni tistma li l-ispiża baġitarja netta ta' dawk il-miżuri kollha hija ta' 0,7 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,3 % tal-PDG fl-2022, minn 2,9 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Ċipru (7) jżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Ċipru (7) jżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet newtrali, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Ċipru kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,4 % tal-PDG fl-2022 (1,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-fażi tal-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid għal fondi oħra tal-Unjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Ċipru ma żammx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, Ċipru żamm biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet newtrali, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Ċipru kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,4 % tal-PDG fl-2022 (1,6 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-fażi tal-bidu tal-perjodu ta' programmazzjoni l-ġdid għal fondi oħra tal-Unjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Ċipru ma żammx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, Ċipru żamm biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'2,8 % fl-2023 u 3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 2,3 % fl-2023 u 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribut aktar baxx għat-tkabbir mid-domanda domestika. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'2,8 % fl-2023 u 3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 2,3 % fl-2023 u 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribut aktar baxx għat-tkabbir mid-domanda domestika.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li s-surplus tal-gvern estiż ser jonqos marġinalment minn 2,1 % fl-2022 għal 2,0 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 86,5 % fi tmiem l-2022 għal 81,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 80,4 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li s-surplus tal-gvern estiż ser jonqos marġinalment minn 2,1 % fl-2022 għal 2,0 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 86,5 % fi tmiem l-2022 għal 81,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 1,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 80,4 % fi tmiem l-2023.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 b'mod partikolari: tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq prodotti tal-fjuwil għall-konsumaturi kollha, u sussidjar taż-żieda fit-tariffi tal-elettriku. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta' appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreżervawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,0 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 b'mod partikolari: tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq prodotti tal-fjuwil għall-konsumaturi kollha, u sussidjar taż-żieda fit-tariffi tal-elettriku. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta' appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,4 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreżervawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,0 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022).

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Ċipru jieħu azzjoni biex fl-2023 jiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li Ċipru jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Ċipru wkoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Ċipru jieħu azzjoni biex fl-2023 jiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li Ċipru jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Ċipru wkoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (‒ 0,1 % tal-PDG). Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (0,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,8 punt perċentwali. (13) Għalhekk, Ċipru qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa pprojettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal sistema ta' ġestjoni tas-suq għas-suq tal-elettriku ta' Ċipru, il-kostruzzjoni ta' bini ġdid effiċjenti fl-enerġija inkluż sptar ġdid tas-saħħa mentali, it-titjib fl-effiċjenza enerġetika tal-iskejjel u t-titjib tas-sigurtà tal-ilma għar-reġjuni ta' Nikosija u Larnaca permezz ta' kostruzzjoni ta' ġibjun, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (‒ 0,1 % tal-PDG). Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (0,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispiża mnaqqsa tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b' 0,1 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,8 punt perċentwali. (13) Għalhekk, Ċipru qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa pprojettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal sistema ta' ġestjoni tas-suq għas-suq tal-elettriku ta' Ċipru, il-kostruzzjoni ta' bini ġdid effiċjenti fl-enerġija inkluż sptar ġdid tas-saħħa mentali, it-titjib fl-effiċjenza enerġetika tal-iskejjel u t-titjib tas-sigurtà tal-ilma għar-reġjuni ta' Nikosija u Larnaca permezz ta' kostruzzjoni ta' ġibjun, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 2,3 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali mill-1 ta' Jannar 2024. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 72,9 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,1 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 72,5 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 2,3 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fil-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali mill-1 ta' Jannar 2024. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 72,9 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta surplus tal-gvern ta' 2,1 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mas-surplus ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 72,5 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Fil-programm, Ċipru qed jippjana li jilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta' 0,0 % tal-PDG – fl-2023 u li jżommha matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun +0,9 % tal-PDG fl-2023 u + 1,3 % tal-PDG fl-2024, 'il fuq mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Politika fiskali prudenti fl-2024 ser tikkontribwixxi wkoll għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna. |
| --- | --- |

(24)

Fil-programm, Ċipru qed jippjana li jilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta' 0,0 % tal-PDG – fl-2023 u li jżommha matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun +0,9 % tal-PDG fl-2023 u + 1,3 % tal-PDG fl-2024, 'il fuq mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Politika fiskali prudenti fl-2024 ser tikkontribwixxi wkoll għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali (14) tikber bi 3,6 % fl-2024. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali (14) tikber bi 3,6 % fl-2024.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3,0 % tal-PDG fl-2023 għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti livell ta' investiment nominali kostanti f'PDG ogħla. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3,0 % tal-PDG fl-2023 għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti livell ta' investiment nominali kostanti f'PDG ogħla.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' kostanti fil-livell ta' 2,3 % tal-PDG fl-2025 u li jiżdied għal 2,4 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta' referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 72,9 % fi tmiem l-2024 għal 60,1 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, is-surplus tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' kostanti fil-livell ta' 2,3 % tal-PDG fl-2025 u li jiżdied għal 2,4 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta' referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 72,9 % fi tmiem l-2024 għal 60,1 % sa tmiem l-2026.

| (28) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Ċipru tinsab għaddejja, madankollu, b'riskju ta' xi dewmien. Ċipru ppreżenta talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 14-il stadju importanti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 85 miljun. Il-pjan Ċiprijott għall-irkupru u r-reżiljenza huwa relattivament kbir u kumpless fin-natura tiegħu. Biex jiġi minimizzat ir-riskju ta' dewmien, governanza b'saħħitha u monitoraġġ kontinwu tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma essenzjali. Il-pjan Ċiprijott għall-irkupru u r-reżiljenza huwa mistenni li jiġi rivedut biex jinkludi miżuri REPowerEU u jqis il-kontribuzzjoni finanzjarja massima mnaqqsa. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Ċipru fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(28)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Ċipru tinsab għaddejja, madankollu, b'riskju ta' xi dewmien. Ċipru ppreżenta talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 14-il stadju importanti fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' EUR 85 miljun. Il-pjan Ċiprijott għall-irkupru u r-reżiljenza huwa relattivament kbir u kumpless fin-natura tiegħu. Biex jiġi minimizzat ir-riskju ta' dewmien, governanza b'saħħitha u monitoraġġ kontinwu tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma essenzjali. Il-pjan Ċiprijott għall-irkupru u r-reżiljenza huwa mistenni li jiġi rivedut biex jinkludi miżuri REPowerEU u jqis il-kontribuzzjoni finanzjarja massima mnaqqsa. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Ċipru fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (29) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Ċipru fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat f'Ċipru. |
| --- | --- |

(29)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Ċipru fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat f'Ċipru.

| (30) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Ċipru qed jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-ambjent tan-negozju, b'mod partikolari dwar il-governanza tal-Entitajiet tal-Istat (State-owned entities, SOEs), l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-aġġornament u l-modernizzazzjoni tal-grilja tal-elettriku, l-interkonnessjonijiet tal-enerġija, l-effiċjenza enerġetika, it-trasport sostenibbli u l-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(30)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Ċipru qed jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-ambjent tan-negozju, b'mod partikolari dwar il-governanza tal-Entitajiet tal-Istat (State-owned entities, SOEs), l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, l-aġġornament u l-modernizzazzjoni tal-grilja tal-elettriku, l-interkonnessjonijiet tal-enerġija, l-effiċjenza enerġetika, it-trasport sostenibbli u l-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (31) | Is-sistema ta' governanza turi lakuni fir-rigward tal-istandards internazzjonali, pereżempju l-linji gwida tal-OECD dwar il-governanza korporattiva tal-SOEs u s-Sett ta' Għodod tal-Bank Dinji għall-Governanza Korporattiva tal-SOEs. B'mod partikolari, aktar trasparenza u obbligu ta' rendikont akbar għall-prestazzjoni finanzjarja u l-objettivi pubbliċi jżidu l-effiċjenza u l-effettività tal-SOEs, kif ukoll l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki bħal proċess trasparenti u bbażat fuq il-mertu għan-nomini għall-korpi maniġerjali tal-SOEs. Iċ-ċaqliq tal-funzjoni tas-sjieda tal-SOEs mill-ministeri kompetenti orjentati lejn il-politika għal korp ċentrali ddedikat jew tal-anqas l-istabbiliment ta' unità ta' monitoraġġ ċentralizzata fil-Ministeru għall-Finanzi jtejjeb ukoll is-sitwazzjoni attwali. It-titjib tal-governanza jgħin biex jiġi żgurat li l-proġetti ewlenin ta' investiment pubbliku mill-SOEs jitlestew fil-ħin, u b'hekk tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. It-teħid ta' azzjoni dwar l-SOEs jagħmel il-governanza f'Ċipru aktar effettiva u s-suq għan-negozji lokali u barranin aktar ġust u trasparenti. Dan huwa konformi mal-objettivi tal-istrateġija fit-tul għal Ċipru u l-pjan ta' azzjoni li fuqu hija bbażata (fil-qasam tal-inizjattiva "Immodernizza l-organizzazzjonijiet semigovernattivi u noħolqu l-inċentivi t-tajba għall-innovazzjoni u l-effiċjenza"). Il-politiki mmirati lejn it-titjib tal-governanza tal-SOEs jistgħu jgħinu wkoll biex tiżdied l-effiċjenza tas-settur pubbliku. Ċipru talab assistenza teknika mill-Fond Monetarju Internazzjonali fir-rigward tal-governanza tal-SOEs. |
| --- | --- |

(31)

Is-sistema ta' governanza turi lakuni fir-rigward tal-istandards internazzjonali, pereżempju l-linji gwida tal-OECD dwar il-governanza korporattiva tal-SOEs u s-Sett ta' Għodod tal-Bank Dinji għall-Governanza Korporattiva tal-SOEs. B'mod partikolari, aktar trasparenza u obbligu ta' rendikont akbar għall-prestazzjoni finanzjarja u l-objettivi pubbliċi jżidu l-effiċjenza u l-effettività tal-SOEs, kif ukoll l-implimentazzjoni tal-aħjar prattiki bħal proċess trasparenti u bbażat fuq il-mertu għan-nomini għall-korpi maniġerjali tal-SOEs. Iċ-ċaqliq tal-funzjoni tas-sjieda tal-SOEs mill-ministeri kompetenti orjentati lejn il-politika għal korp ċentrali ddedikat jew tal-anqas l-istabbiliment ta' unità ta' monitoraġġ ċentralizzata fil-Ministeru għall-Finanzi jtejjeb ukoll is-sitwazzjoni attwali. It-titjib tal-governanza jgħin biex jiġi żgurat li l-proġetti ewlenin ta' investiment pubbliku mill-SOEs jitlestew fil-ħin, u b'hekk tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali. It-teħid ta' azzjoni dwar l-SOEs jagħmel il-governanza f'Ċipru aktar effettiva u s-suq għan-negozji lokali u barranin aktar ġust u trasparenti. Dan huwa konformi mal-objettivi tal-istrateġija fit-tul għal Ċipru u l-pjan ta' azzjoni li fuqu hija bbażata (fil-qasam tal-inizjattiva "Immodernizza l-organizzazzjonijiet semigovernattivi u noħolqu l-inċentivi t-tajba għall-innovazzjoni u l-effiċjenza"). Il-politiki mmirati lejn it-titjib tal-governanza tal-SOEs jistgħu jgħinu wkoll biex tiżdied l-effiċjenza tas-settur pubbliku. Ċipru talab assistenza teknika mill-Fond Monetarju Internazzjonali fir-rigward tal-governanza tal-SOEs.

| (32) | Il-potenzjal sħiħ tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'Ċipru jista' jiġi sfruttat aktar, b'mod partikolari billi jsiru aktar investimenti biex tiġi aġġornata u mmodernizzata l-grilja tal-elettriku, u billi jintgħażlu faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija fuq skala tal-grilja. Il-ftehimiet dwar ix-xiri tal-enerġija u l-kuntratti għad-differenza jistgħu jkunu strumenti ekonomiċi xierqa biex titħaffef l-introduzzjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Ċipru bħalissa ma juża l-ebda gass, għalkemm iż-żejt jirrappreżenta 83,2 % tat-taħlita totali tal-provvista tal-enerġija. Minħabba l-prezzijiet tal-enerġija li jvarjaw ħafna fis-swieq globali, huwa kruċjali għas-sostenibbiltà tal-ekonomija Ċiprijotta li tnaqqas id-dipendenza qawwija tagħha fuq iż-żejt li timporta kompletament. Biex jiddiversifika l-provvisti tal-enerġija u jnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjoni, Ċipru jibbenefika minn interkonnessjonijiet tal-elettriku u l-espansjoni tas-sorsi rinnovabbli, kif ukoll investimenti ġodda fl-infrastruttura u fin-networks. Barra minn hekk, il-politiki tal-effiċjenza enerġetika jistgħu jiġu estiżi u aċċellerati biex irażżnu t-tkabbir fil-konsum tal-enerġija. Il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika huma mistennija wkoll li jgħinu biex jiġi indirizzat il-faqar enerġetiku esperjenzat minn sehem għoli tal-popolazzjoni (19,4 % fl-2021), inkluż bl-użu tal-fondi tal-politika ta' koeżjoni kif xieraq. Ċipru jibbenefika minn bidla lejn trasport sostenibbli. Il-gżira bħalissa tiddependi fuq it-trasport privat, u s-settur kollu tat-trasport kien responsabbli għal 21 % tal-emissjonijiet totali ta' gassijiet serra fl-2020, filwaqt li s-sehem tal-vetturi elettriċi f'reġistrazzjonijiet ġodda u l-għadd ta' punti tal-iċċarġjar għal kull vettura huwa l-aktar wieħed baxx fl-Unjoni. Hija meħtieġa ambizzjoni akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u jiżdiedu l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika sabiex Ċipru jkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %". |
| --- | --- |

(32)

Il-potenzjal sħiħ tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli f'Ċipru jista' jiġi sfruttat aktar, b'mod partikolari billi jsiru aktar investimenti biex tiġi aġġornata u mmodernizzata l-grilja tal-elettriku, u billi jintgħażlu faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija fuq skala tal-grilja. Il-ftehimiet dwar ix-xiri tal-enerġija u l-kuntratti għad-differenza jistgħu jkunu strumenti ekonomiċi xierqa biex titħaffef l-introduzzjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Ċipru bħalissa ma juża l-ebda gass, għalkemm iż-żejt jirrappreżenta 83,2 % tat-taħlita totali tal-provvista tal-enerġija. Minħabba l-prezzijiet tal-enerġija li jvarjaw ħafna fis-swieq globali, huwa kruċjali għas-sostenibbiltà tal-ekonomija Ċiprijotta li tnaqqas id-dipendenza qawwija tagħha fuq iż-żejt li timporta kompletament. Biex jiddiversifika l-provvisti tal-enerġija u jnaqqas id-dipendenza fuq l-importazzjoni, Ċipru jibbenefika minn interkonnessjonijiet tal-elettriku u l-espansjoni tas-sorsi rinnovabbli, kif ukoll investimenti ġodda fl-infrastruttura u fin-networks. Barra minn hekk, il-politiki tal-effiċjenza enerġetika jistgħu jiġu estiżi u aċċellerati biex irażżnu t-tkabbir fil-konsum tal-enerġija. Il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika huma mistennija wkoll li jgħinu biex jiġi indirizzat il-faqar enerġetiku esperjenzat minn sehem għoli tal-popolazzjoni (19,4 % fl-2021), inkluż bl-użu tal-fondi tal-politika ta' koeżjoni kif xieraq. Ċipru jibbenefika minn bidla lejn trasport sostenibbli. Il-gżira bħalissa tiddependi fuq it-trasport privat, u s-settur kollu tat-trasport kien responsabbli għal 21 % tal-emissjonijiet totali ta' gassijiet serra fl-2020, filwaqt li s-sehem tal-vetturi elettriċi f'reġistrazzjonijiet ġodda u l-għadd ta' punti tal-iċċarġjar għal kull vettura huwa l-aktar wieħed baxx fl-Unjoni. Hija meħtieġa ambizzjoni akbar biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u jiżdiedu l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika sabiex Ċipru jkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %".

| (33) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Fl-2022, diversi okkupazzjonijiet b'ħiliet jew għarfien speċifiċi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika ffaċċjaw nuqqas ta' ħaddiema u setturi ewlenin (pereż. il-kostruzzjoni, il-manifattura) irreġistraw rata dejjem akbar ta' postijiet tax-xogħol battala. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(33)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Fl-2022, diversi okkupazzjonijiet b'ħiliet jew għarfien speċifiċi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika ffaċċjaw nuqqas ta' ħaddiema u setturi ewlenin (pereż. il-kostruzzjoni, il-manifattura) irreġistraw rata dejjem akbar ta' postijiet tax-xogħol battala. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika.

| (34) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (15) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(34)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (15) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (35) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Ċipru, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Ċipru, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (36) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn privat, tal-gvern u estern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijit tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 35. |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn privat, tal-gvern u estern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjonijit tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 35.

B'DAN JIRRAKKOMANDA li Ċipru jieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Jiffaċilita t-tnaqqis tad-dejn privat, inkluż bl-implimentazzjoni ta' qafas effettiv ta' esklużjoni.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, ikompli jsegwi l-investiment u r-riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla u tippreserva pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Jaċċellera l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu, inkluż billi jiżgura kapaċità amministrattiva adegwata, u jiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU, bil-ħsieb li jibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Ikompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Jieħu miżuri biex itejjeb il-governanza tal-Entitajiet tal-Istat f'konformità mal-istandards internazzjonali.

4.

Inaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u tiġi diversifikata l-provvista tal-enerġija. Sabiex jisfrutta aħjar il-potenzjal kollu mhux sfruttat għall-ġenerazzjoni tal-enerġija rinnovabbli, jaċċellera l-użu tal-enerġija rinnovabbli bl-użu ta' strumenti ekonomiċi xierqa u jsiru aktar investimenti biex tiġi aġġornata u mmodernizzata l-grilja tal-elettriku, inkluż il-faċilitajiet tal-ħżin tal-enerġija. Iħaffef l-iżvilupp tal-interkonnessjonijiet tal-elettriku. Jestendi u jaċċellera l-miżuri tal-effiċjenza enerġetika sabiex jindirizza, fost l-oħrajn, il-faqar enerġetiku. Jestendi u jaċċellera l-bidla għal trasport sostenibbli. Iżid l-isforzi politiċi mmirati lejn l-għoti u l-kisba tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10686/2021; ST 10686/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 ta' Ċipru, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 58).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punt perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 ta' Ċipru u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 ta' Ċipru (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 104).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) ta' Ċipru, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 8,2 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

14

(15)  Skont l-Artikoli 5(2) u 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

15

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/125 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/125

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Latvja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Latvja

(2023/C 312/14)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Latvja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-24 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Latvja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Latvja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-24 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Latvja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet ukoll komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet ukoll komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, il-Latvja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Latvja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Latvja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, il-Latvja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Latvja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Latvja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fil-25 ta' April 2023, il-Latvja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis-17 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Latvja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fil-25 ta' April 2023, il-Latvja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis-17 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Latvja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Latvja. Huwa vvaluta l-progress tal-Latvja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Latvja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Latvja. Huwa vvaluta l-progress tal-Latvja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Latvja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Latvja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Latvja mhix qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mas-self estern u l-akkomodazzjoni għadhom moderati, filwaqt li dawk relatati mal-kompetittività huma pertinenti, iżda huma mistennija li jibqgħu kkontrollati b'mod ġenerali fil-futur qrib. It-twessigħ reċenti tad-defiċit tal-kont kurrenti kien sinifikanti, iżda d-defiċit huwa mistenni li jonqos sostanzjalment fl-2023 u ulterjorment fl-2024. Il-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta tal-Latvja, li tjiebet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar għaxar snin, hija mistennija li tibqa' ġeneralment stabbli. Madankollu, il-pressjonijiet fuq l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Latvja, b'mod partikolari peress li l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro. Filwaqt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar ġie elevat reċentement, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar ma tidhirx li hija sostanzjali. Barra minn hekk, it-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqas lejn l-aħħar tal-2022, is-self ipotekarju kien dgħajjef, u d-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa limitat u qed jonqos f'termini ta' introjtu tal-unitajiet domestiċi. Il-Latvja qed tiffaċċa sfidi ekonomiċi strutturali ewlenin relatati ma' tnaqqis fil-provvista tax-xogħol, li kkontribwixxa għal żidiet rapidi fil-kost ta' unità lavorattiva u jirriskja li jfixkel il-kompetittività fuq terminu medju. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi sforzi addizzjonali jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. Il-politiki li jissalvagwardjaw il-kompetittività, inklużi miżuri biex tiżdied il-kwalità u l-kwantità tal-provvista tax-xogħol, ikunu importanti f'dak ir-rigward. It-tqassir tal-proċess tal-permessi għall-kostruzzjoni jgħin biex jappoġġa l-provvista tad-djar u jtejjeb is-sitwazzjoni tas-suq tad-djar. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Latvja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Latvja mhix qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mas-self estern u l-akkomodazzjoni għadhom moderati, filwaqt li dawk relatati mal-kompetittività huma pertinenti, iżda huma mistennija li jibqgħu kkontrollati b'mod ġenerali fil-futur qrib. It-twessigħ reċenti tad-defiċit tal-kont kurrenti kien sinifikanti, iżda d-defiċit huwa mistenni li jonqos sostanzjalment fl-2023 u ulterjorment fl-2024. Il-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta tal-Latvja, li tjiebet b'mod sinifikanti f'dawn l-aħħar għaxar snin, hija mistennija li tibqa' ġeneralment stabbli. Madankollu, il-pressjonijiet fuq l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Latvja, b'mod partikolari peress li l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro. Filwaqt li t-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar ġie elevat reċentement, is-sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar ma tidhirx li hija sostanzjali. Barra minn hekk, it-tkabbir fil-prezzijiet tad-djar naqas lejn l-aħħar tal-2022, is-self ipotekarju kien dgħajjef, u d-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa limitat u qed jonqos f'termini ta' introjtu tal-unitajiet domestiċi. Il-Latvja qed tiffaċċa sfidi ekonomiċi strutturali ewlenin relatati ma' tnaqqis fil-provvista tax-xogħol, li kkontribwixxa għal żidiet rapidi fil-kost ta' unità lavorattiva u jirriskja li jfixkel il-kompetittività fuq terminu medju. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi sforzi addizzjonali jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. Il-politiki li jissalvagwardjaw il-kompetittività, inklużi miżuri biex tiżdied il-kwalità u l-kwantità tal-provvista tax-xogħol, ikunu importanti f'dak ir-rigward. It-tqassir tal-proċess tal-permessi għall-kostruzzjoni jgħin biex jappoġġa l-provvista tad-djar u jtejjeb is-sitwazzjoni tas-suq tad-djar.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ungerija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 4,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 43,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 40,8 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Latvja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Latvja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ungerija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 4,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 43,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 40,8 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Latvja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Latvja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz ta' pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens għall-kost għat-tisħin (ibbażat fuq is-sors tal-enerġija użat) u tnaqqis fil-kontijiet tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi; benefiċċji ta' kull xahar għal unitajiet domestiċi vulnerabbli u familji bit-tfal kif ukoll indiċjar aktar bikri tal-pensjonijiet; għotjiet lil kumpaniji li jużaw ħafna enerġija u kumpens għaż-żieda fil-kostijiet tal-elettriku għall-kumpaniji. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri hija fil-livell ta' 1,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,2 % tal-PDG fl-2022, minn 5,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens għall-kost għat-tisħin (ibbażat fuq is-sors tal-enerġija użat) u tnaqqis fil-kontijiet tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi; benefiċċji ta' kull xahar għal unitajiet domestiċi vulnerabbli u familji bit-tfal kif ukoll indiċjar aktar bikri tal-pensjonijiet; għotjiet lil kumpaniji li jużaw ħafna enerġija u kumpens għaż-żieda fil-kostijiet tal-elettriku għall-kumpaniji. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri hija fil-livell ta' 1,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,2 % tal-PDG fl-2022, minn 5,0 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Latvja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll lil-Latvja biex iżżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Latvja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Il-Kunsill irrakkomanda wkoll lil-Latvja biex iżżomm taħt kontroll it-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet newtrali, fil-livell ta' 0,0 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Latvja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). Minħabba restrizzjonijiet fuq il-kapaċità u żieda fil-prezzijiet tal-kostruzzjoni, xi investimenti ffinanzjati mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 ġew posposti, u dan wassal għal tnaqqis żgħir fin-nefqa. Investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Latvja ma ppreżervatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali kumplessiva. Għalhekk, il-Latvja żammet taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet newtrali, fil-livell ta' 0,0 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Latvja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). Minħabba restrizzjonijiet fuq il-kapaċità u żieda fil-prezzijiet tal-kostruzzjoni, xi investimenti ffinanzjati mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 ġew posposti, u dan wassal għal tnaqqis żgħir fin-nefqa. Investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Latvja ma ppreżervatx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali kumplessiva. Għalhekk, il-Latvja żammet taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa kawt fl-2023 u wara. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jistaġna fl-2023 u jikber bi 2,0 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 1,4 % fl-2023 u 2,8 % fl-2024, li jirrifletti l-inkorporazzjoni ta' rilaxxi ġodda ta' data mhux inkluża fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, jiġifieri reviżjonijiet tad-data tat-tkabbir tal-PDG fl-2022 kif ukoll l-istima rapida għall-ewwel trimestru tal-2023, li t-tnejn li huma jpoġġu t-tkabbir tal-PDG ogħla milli mistenni qabel. Madankollu, f'termini nominali, it-tkabbir projettat tal-PDG huwa simili fiż-żewġ tbassiriet bi tkabbir ta' 11,7 % u 5,5 % mistenni għall-2023 u l-2024, rispettivament, fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u t-tbassir ta' tkabbir ta' 10,5 % u 5,6 % għas-snin rispettivi fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed dawn il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa kawt fl-2023 u wara. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jistaġna fl-2023 u jikber bi 2,0 % fl-2024. Meta mqabbel ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 1,4 % fl-2023 u 2,8 % fl-2024, li jirrifletti l-inkorporazzjoni ta' rilaxxi ġodda ta' data mhux inkluża fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, jiġifieri reviżjonijiet tad-data tat-tkabbir tal-PDG fl-2022 kif ukoll l-istima rapida għall-ewwel trimestru tal-2023, li t-tnejn li huma jpoġġu t-tkabbir tal-PDG ogħla milli mistenni qabel. Madankollu, f'termini nominali, it-tkabbir projettat tal-PDG huwa simili fiż-żewġ tbassiriet bi tkabbir ta' 11,7 % u 5,5 % mistenni għall-2023 u l-2024, rispettivament, fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u t-tbassir ta' tkabbir ta' 10,5 % u 5,6 % għas-snin rispettivi fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 4,0 % tal-PDG fl-2023. L-aġġustament tad-defiċit fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-iżviluppi fin-nefqa. Kontribuzzjoni li tnaqqas id-defiċit hija mistennija mill-eliminazzjoni gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ relatati mal-pandemija u n-nefqa f'somma f'daqqa fl-2022 għall-ħolqien ta' riżerva nazzjonali tal-gass mhijiex prevista għall-2023. Dan l-iffrankar huwa mistenni li jkun parzjalment ikkumpensat minn miżuri ta' nfiq inklużi fil-pakkett baġitarju tal-2023, bħal żieda fil-pagi għall-amministrazzjoni pubblika u l-persunal mediku, nefqa kurrenti ogħla għas-servizzi tal-kura tas-saħħa, ix-xjenza, ir-riċerka u l-edukazzjoni għolja kif ukoll pakkett sostanzjali ta' investiment pubbliku għad-difiża u s-sigurtà interna. Barra minn hekk, huwa mistenni nfiq ogħla għall-pensjonijiet u l-allowances minħabba koeffiċjenti ta' indiċjar ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 40,8 % fi tmiem l-2022 għal 39,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn ogħla ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 39,8 % fl-aħħar tal-2023. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 4,0 % tal-PDG fl-2023. L-aġġustament tad-defiċit fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-iżviluppi fin-nefqa. Kontribuzzjoni li tnaqqas id-defiċit hija mistennija mill-eliminazzjoni gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ relatati mal-pandemija u n-nefqa f'somma f'daqqa fl-2022 għall-ħolqien ta' riżerva nazzjonali tal-gass mhijiex prevista għall-2023. Dan l-iffrankar huwa mistenni li jkun parzjalment ikkumpensat minn miżuri ta' nfiq inklużi fil-pakkett baġitarju tal-2023, bħal żieda fil-pagi għall-amministrazzjoni pubblika u l-persunal mediku, nefqa kurrenti ogħla għas-servizzi tal-kura tas-saħħa, ix-xjenza, ir-riċerka u l-edukazzjoni għolja kif ukoll pakkett sostanzjali ta' investiment pubbliku għad-difiża u s-sigurtà interna. Barra minn hekk, huwa mistenni nfiq ogħla għall-pensjonijiet u l-allowances minħabba koeffiċjenti ta' indiċjar ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 40,8 % fi tmiem l-2022 għal 39,6 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,8 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn ogħla ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 39,8 % fl-aħħar tal-2023.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu prinċipalment f'miżuri estiżi mill-2022. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,5 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lil persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,2 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu prinċipalment f'miżuri estiżi mill-2022. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,5 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lil persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,2 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Latvja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (12), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Latvja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Saret ukoll rakkomandazzjoni biex il-Latvja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li titqies l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jsir użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Latvja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (12), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Latvja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Saret ukoll rakkomandazzjoni biex il-Latvja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li titqies l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jsir użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,9 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali newtrali fl-2022 (0,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansiva ta' 0.5 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,4 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhijiex dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat minn miżuri ta' nefqa inklużi fil-pakkett baġitarju tal-2023, bħaż-żieda fil-pagi għall-persunal amministrattiv u mediku, in-nefqa kurrenti addizzjonali li tiffinanzja l-onkoloġija, ix-xjenza u r-riċerka u nefqa kurrenti diskrezzjonali oħra għall-amministrazzjoni nazzjonali kif ukoll infiq ogħla għall-pensjonijiet u l-allowances. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 1,0 punt perċentwali (13).
  Għalhekk, il-Latvja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħax-xiri ta' vetturi elettriċi għat-trasport pubbliku, it-titjib tal-effiċjenza enerġetika ta' bini b'aktar minn appartament wieħed u proprjetajiet kummerċjali, l-immodernizzar tan-networks tat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-elettriku, it-tisħiħ tal-kapaċità ta' rispons tas-servizzi ta' salvataġġ, iċ-ċentralizzazzjoni tal-pjattaformi u s-sistemi diġitali tal-governanza fis-settur pubbliku, l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali u d-diġitalizzazzjoni tal-proċessi fin-negozji, l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-broadband kif ukoll it-trawwim tad-diġitalizzazzjoni fis-settur tal-edukazzjoni. Dak l-investiment pubbliku huwa fil-biċċa l-kbira ffinanzjat mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,9 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali newtrali fl-2022 (0,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansiva ta' 0.5 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,4 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhijiex dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat minn miżuri ta' nefqa inklużi fil-pakkett baġitarju tal-2023, bħaż-żieda fil-pagi għall-persunal amministrattiv u mediku, in-nefqa kurrenti addizzjonali li tiffinanzja l-onkoloġija, ix-xjenza u r-riċerka u nefqa kurrenti diskrezzjonali oħra għall-amministrazzjoni nazzjonali kif ukoll infiq ogħla għall-pensjonijiet u l-allowances. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 1,0 punt perċentwali (13).

Għalhekk, il-Latvja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħax-xiri ta' vetturi elettriċi għat-trasport pubbliku, it-titjib tal-effiċjenza enerġetika ta' bini b'aktar minn appartament wieħed u proprjetajiet kummerċjali, l-immodernizzar tan-networks tat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-elettriku, it-tisħiħ tal-kapaċità ta' rispons tas-servizzi ta' salvataġġ, iċ-ċentralizzazzjoni tal-pjattaformi u s-sistemi diġitali tal-governanza fis-settur pubbliku, l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali u d-diġitalizzazzjoni tal-proċessi fin-negozji, l-iżvilupp tal-infrastruttura tal-broadband kif ukoll it-trawwim tad-diġitalizzazzjoni fis-settur tal-edukazzjoni. Dak l-investiment pubbliku huwa fil-biċċa l-kbira ffinanzjat mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,5 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta' appoġġ biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija, in-nuqqas ta' nefqa attwali relatata mal-pandemija tal-COVID-19 u l-fatt li l-investiment biex jiġi appoġġat l-irkupru mill-pandemija ser jintemm fl-2023. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied kemxejn għal 39,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 40,5 % fi tmiem l-2024, prinċipalment minħabba l-PDG nominali aktar baxx. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,5 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-eliminazzjoni gradwali tal-miżuri ta' appoġġ biex jittaffa l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija, in-nuqqas ta' nefqa attwali relatata mal-pandemija tal-COVID-19 u l-fatt li l-investiment biex jiġi appoġġat l-irkupru mill-pandemija ser jintemm fl-2023. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied kemxejn għal 39,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 40,5 % fi tmiem l-2024, prinċipalment minħabba l-PDG nominali aktar baxx.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali għall-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-3,0 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk jibqa' persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali għall-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li l-iżbilanċ jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-3,0 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk jibqa' persistenti. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,0 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 1,3 % fl-2024 li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 1,3 % fl-2024 li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 5,5 % tal-PDG fl-2023 għal 6,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, inkluż permezz tal-Faċilità. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jiżdied minn 5,5 % tal-PDG fl-2023 għal 6,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, inkluż permezz tal-Faċilità.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,2 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,7 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos taħt 3 % tal-PDG fl-2024 u jibqa' taħt 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 39,7 % fi tmiem l-2024 għal 38,9 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,2 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,7 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jonqos taħt 3 % tal-PDG fl-2024 u jibqa' taħt 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 39,7 % fi tmiem l-2024 għal 38,9 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Id-dħul mit-taxxa tal-Latvja bħala sehem mill-PDG huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni. Dan jillimita l-għoti ta' servizzi pubbliċi, b'mod partikolari fil-kura tas-saħħa u l-protezzjoni soċjali. Il-kapital u l-proprjetà mhumiex intaxxati biżżejjed relattivament meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni u joffru potenzjal biex jiżdied id-dħul mit-taxxa. Barra minn hekk, il-Latvja tiġbor dħul relattivament baxx mit-tassazzjoni fuq ix-xogħol minkejja rati tat-taxxa relattivament għoljin. Dan jissuġġerixxi li huma meħtieġa sforzi kontinwi biex tittejjeb il-konformità mar-regoli tat-taxxa u tiġi indirizzata l-ekonomija klandestina. Il-faqar u l-inugwaljanza għadhom għoljin, b'mod partikolari minħabba l-infiq baxx fuq il-protezzjoni soċjali. L-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali ġiet imtejba, iżda r-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali għadu għoli, b'mod partikolari għal dawk l-aktar vulnerabbli. Ir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali fix-xjuħija huwa l-ogħla fl-Unjoni (45,9 % fil-Latvja meta mqabbel ma' 19,5 % fl-Unjoni fl-2021) u għadu għoli ħafna għall-persuni b'diżabilità (41,2 % fil-Latvja meta mqabbel ma' 29,7 % fl-Unjoni fl-2021). L-aċċess għas-servizzi soċjali individwali bbażati fuq il-ħtiġijiet u l-kwalità tagħhom jibqgħu sfida minħabba n-nuqqasijiet u l-ammont kbir ta' xogħol tal-ħaddiema soċjali kif ukoll id-disparitajiet bejn il-muniċipalitajiet. Is-sistema tal-kura fit-tul hija frammentata, bi progress limitat fit-tranżizzjoni minn servizzi ta' kura istituzzjonali għall-kura fid-dar u servizzi bbażati fil-komunità. L-adegwatezza u d-disponibbiltà tal-akkomodazzjoni soċjali huma limitati minħabba nuqqas ta' finanzjament fit-tul. L-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa bħala sehem tal-PDG huwa baxx meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni, u l-pjanijiet baġitarji fuq terminu medju jistennew li dan jonqos minn 5,6 % tal-PDG fl-2022 għal 3,6 % fl-2026 skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Dan huwa wkoll ferm inqas mil-livell ta' finanzjament pubbliku meħtieġ għall-kura tas-saħħa ta' 2027, jiġifieri 6 % tal-PDG sal-2027, kif indikat fil-Linji Gwida tal-Politika dwar is-Saħħa Pubblika tal-Latvja 2021–2027. Filwaqt li t-tnaqqis huwa prinċipalment dovut għat-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' appoġġ għall-COVID-19, hemm ukoll nuqqas ta' pjanijiet għal finanzjament sostenibbli tal-kura tas-saħħa. Barra minn hekk, il-Latvja qed tiffaċċa nuqqas ta' ħaddiema fis-settur tas-saħħa, speċjalment infermiera. B'riżultat ta' dan, l-aċċess fil-ħin u ugwali għall-kura tas-saħħa huwa limitat. |
| --- | --- |

(28)

Id-dħul mit-taxxa tal-Latvja bħala sehem mill-PDG huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni. Dan jillimita l-għoti ta' servizzi pubbliċi, b'mod partikolari fil-kura tas-saħħa u l-protezzjoni soċjali. Il-kapital u l-proprjetà mhumiex intaxxati biżżejjed relattivament meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni u joffru potenzjal biex jiżdied id-dħul mit-taxxa. Barra minn hekk, il-Latvja tiġbor dħul relattivament baxx mit-tassazzjoni fuq ix-xogħol minkejja rati tat-taxxa relattivament għoljin. Dan jissuġġerixxi li huma meħtieġa sforzi kontinwi biex tittejjeb il-konformità mar-regoli tat-taxxa u tiġi indirizzata l-ekonomija klandestina. Il-faqar u l-inugwaljanza għadhom għoljin, b'mod partikolari minħabba l-infiq baxx fuq il-protezzjoni soċjali. L-adegwatezza tax-xibka ta' sikurezza soċjali ġiet imtejba, iżda r-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali għadu għoli, b'mod partikolari għal dawk l-aktar vulnerabbli. Ir-riskju tal-faqar jew tal-esklużjoni soċjali fix-xjuħija huwa l-ogħla fl-Unjoni (45,9 % fil-Latvja meta mqabbel ma' 19,5 % fl-Unjoni fl-2021) u għadu għoli ħafna għall-persuni b'diżabilità (41,2 % fil-Latvja meta mqabbel ma' 29,7 % fl-Unjoni fl-2021). L-aċċess għas-servizzi soċjali individwali bbażati fuq il-ħtiġijiet u l-kwalità tagħhom jibqgħu sfida minħabba n-nuqqasijiet u l-ammont kbir ta' xogħol tal-ħaddiema soċjali kif ukoll id-disparitajiet bejn il-muniċipalitajiet. Is-sistema tal-kura fit-tul hija frammentata, bi progress limitat fit-tranżizzjoni minn servizzi ta' kura istituzzjonali għall-kura fid-dar u servizzi bbażati fil-komunità. L-adegwatezza u d-disponibbiltà tal-akkomodazzjoni soċjali huma limitati minħabba nuqqas ta' finanzjament fit-tul. L-infiq pubbliku fuq il-kura tas-saħħa bħala sehem tal-PDG huwa baxx meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni, u l-pjanijiet baġitarji fuq terminu medju jistennew li dan jonqos minn 5,6 % tal-PDG fl-2022 għal 3,6 % fl-2026 skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Dan huwa wkoll ferm inqas mil-livell ta' finanzjament pubbliku meħtieġ għall-kura tas-saħħa ta' 2027, jiġifieri 6 % tal-PDG sal-2027, kif indikat fil-Linji Gwida tal-Politika dwar is-Saħħa Pubblika tal-Latvja 2021–2027. Filwaqt li t-tnaqqis huwa prinċipalment dovut għat-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' appoġġ għall-COVID-19, hemm ukoll nuqqas ta' pjanijiet għal finanzjament sostenibbli tal-kura tas-saħħa. Barra minn hekk, il-Latvja qed tiffaċċa nuqqas ta' ħaddiema fis-settur tas-saħħa, speċjalment infermiera. B'riżultat ta' dan, l-aċċess fil-ħin u ugwali għall-kura tas-saħħa huwa limitat.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja tinsab fi stadju avvanzat. Il-Latvja ppreżentat talba waħda għal pagament, li jikkorrispondu għal disa' stadji importanti u li jirriżultaw fi żborż globali ta' EUR 201 miljun. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u mar-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Latvja biħsiebha tippreżenta emendi għall-pjan, kif ukoll li żżid kapitolu REPowerEU ġdid biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Latvja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja tinsab fi stadju avvanzat. Il-Latvja ppreżentat talba waħda għal pagament, li jikkorrispondu għal disa' stadji importanti u li jirriżultaw fi żborż globali ta' EUR 201 miljun. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u mar-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-gwerra ta' aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Latvja biħsiebha tippreżenta emendi għall-pjan, kif ukoll li żżid kapitolu REPowerEU ġdid biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu REPowerEU ġdid fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Latvja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Latvja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fil-Latvja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Latvja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fil-Latvja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Latvja qed tiffaċċa sfidi relatati mal-aċċess għall-finanzi, għall-enerġija u għat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Latvja qed tiffaċċa sfidi relatati mal-aċċess għall-finanzi, għall-enerġija u għat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | Il-fluss tal-kreditu tas-settur privat ammonta għal 1 % tal-PDG fl-2021, li kien konsiderevolment taħt ir-rata ta' tkabbir tal-ekonomija. Dan iwassal għal aktar tnaqqis fid-dejn tas-settur privat, li huwa fost l-aktar baxxi fl-Unjoni. Dan it-tkabbir dgħajjef tal-kreditu sa ċertu punt jirrifletti domanda dgħajfa iżda huwa influwenzat ukoll minn għadd ta' sfidi min-naħa tal-provvista. L-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju sabuha partikolarment diffiċli biex jiksbu kreditu. Dan huwa parzjalment dovut għar-riskju ta' kreditu ogħla tagħhom, iżda wkoll minħabba l-kost għoli tal-kreditu u l-burokrazija żejda. Barra minn hekk, il-likwidità fqira tal-assi disponibbli għall-kollateral tagħmilha partikolarment diffiċli li wieħed jikseb kreditu barra mir-reġjun ta' Riga. Dan joħloq ostaklu sinifikanti kemm għas-self ipotekarju kif ukoll għas-self lin-negozji. L-isforzi ta' politika ffukaw prinċipalment fuq l-appoġġ tas-self billi kkombinawh ma' għotjiet pubbliċi. Madankollu, dan iġib miegħu kost sinifikanti għall-baġit tal-gvern u għalhekk mhuwiex mod sostenibbli biex is-self jingħata spinta. It-tnaqqis tar-restrizzjonijiet fuq il-provvista tal-kreditu jeħtieġ titjib ġenerali fit-trasparenza u l-fiduċja tal-ambjent tan-negozju, inkluż tnaqqis fid-daqs tal-ekonomija sotterranja. Barra minn hekk, it-titjib tal-proċess ta' insolvenza biex tinkiseb rata għolja ta' ristrutturar tan-negozju u possibbilment rati ogħla ta' rkupru tas-self inaqqas ir-riskji perċepiti tal-banek u jżid is-self. Skemi mmirati ta' self u garanzija jistgħu jgħinu biex jitnaqqsu r-riskji ta' likwidità ffaċċjati minn banek meta jaċċettaw kollateral fi swieq relattivament illikwidi. Skemi ta' self pubbliku għal oqsma ta' investimenti strateġikament importanti bħat-tranżizzjoni ekoloġika u l-iżvilupp reġjonali, jistgħu jżidu l-kompetizzjoni effettiva fis-suq bankarju jew jimlew lakuna fis-suq fejn il-finanzjament bankarju jkun għali wisq jew mhux disponibbli. Barra minn hekk, l-iskemi ta' garanzija u self pubbliċi joffru mod ferm aktar kosteffiċjenti ta' appoġġ għat-teħid b'self privat minn skemi ta' għotjiet. Minbarra l-ostakli għall-finanzjament bankarju, is-suq Latvjan għal sorsi alternattivi ta' finanzjament huwa sottożviluppat u għandu l-potenzjal li jtejjeb l-aċċess tal-kumpaniji għal finanzjament. |
| --- | --- |

(32)

Il-fluss tal-kreditu tas-settur privat ammonta għal 1 % tal-PDG fl-2021, li kien konsiderevolment taħt ir-rata ta' tkabbir tal-ekonomija. Dan iwassal għal aktar tnaqqis fid-dejn tas-settur privat, li huwa fost l-aktar baxxi fl-Unjoni. Dan it-tkabbir dgħajjef tal-kreditu sa ċertu punt jirrifletti domanda dgħajfa iżda huwa influwenzat ukoll minn għadd ta' sfidi min-naħa tal-provvista. L-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju sabuha partikolarment diffiċli biex jiksbu kreditu. Dan huwa parzjalment dovut għar-riskju ta' kreditu ogħla tagħhom, iżda wkoll minħabba l-kost għoli tal-kreditu u l-burokrazija żejda. Barra minn hekk, il-likwidità fqira tal-assi disponibbli għall-kollateral tagħmilha partikolarment diffiċli li wieħed jikseb kreditu barra mir-reġjun ta' Riga. Dan joħloq ostaklu sinifikanti kemm għas-self ipotekarju kif ukoll għas-self lin-negozji. L-isforzi ta' politika ffukaw prinċipalment fuq l-appoġġ tas-self billi kkombinawh ma' għotjiet pubbliċi. Madankollu, dan iġib miegħu kost sinifikanti għall-baġit tal-gvern u għalhekk mhuwiex mod sostenibbli biex is-self jingħata spinta. It-tnaqqis tar-restrizzjonijiet fuq il-provvista tal-kreditu jeħtieġ titjib ġenerali fit-trasparenza u l-fiduċja tal-ambjent tan-negozju, inkluż tnaqqis fid-daqs tal-ekonomija sotterranja. Barra minn hekk, it-titjib tal-proċess ta' insolvenza biex tinkiseb rata għolja ta' ristrutturar tan-negozju u possibbilment rati ogħla ta' rkupru tas-self inaqqas ir-riskji perċepiti tal-banek u jżid is-self. Skemi mmirati ta' self u garanzija jistgħu jgħinu biex jitnaqqsu r-riskji ta' likwidità ffaċċjati minn banek meta jaċċettaw kollateral fi swieq relattivament illikwidi. Skemi ta' self pubbliku għal oqsma ta' investimenti strateġikament importanti bħat-tranżizzjoni ekoloġika u l-iżvilupp reġjonali, jistgħu jżidu l-kompetizzjoni effettiva fis-suq bankarju jew jimlew lakuna fis-suq fejn il-finanzjament bankarju jkun għali wisq jew mhux disponibbli. Barra minn hekk, l-iskemi ta' garanzija u self pubbliċi joffru mod ferm aktar kosteffiċjenti ta' appoġġ għat-teħid b'self privat minn skemi ta' għotjiet. Minbarra l-ostakli għall-finanzjament bankarju, is-suq Latvjan għal sorsi alternattivi ta' finanzjament huwa sottożviluppat u għandu l-potenzjal li jtejjeb l-aċċess tal-kumpaniji għal finanzjament.

| (33) | Il-Latvja żgurat l-indipendenza tagħha mill-gass Russu wara d-deċiżjoni tal-parlament f'Lulju 2022 li tieqaf tixtri l-gass naturali Russu mill-1 ta' Jannar 2023. Il-fornituri domestiċi tal-gass rnexxielhom jsibu sorsi alternattivi ta' gass naturali bis-saħħa tal-importazzjonijiet ta' gass naturali likwifikat (liquified natural gas, LNG) mit-terminal tal-LNG f'Klaipeda, il-Litwanja u t-terminal il-ġdid tal-LNG f'Inkoo, il-Finlandja. Is-sitwazzjoni attwali wriet il-ħtieġa li titħaffef l-introduzzjoni bil-mod ta' installazzjonijiet għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Il-Latvja għandha wieħed mill-ogħla ishma ta' enerġija rinnovabbli fl-Unjoni għalkemm dan is-sehem staġna mill-2020 sal-2021. Il-Latvja tibbenefika jekk taċċellera l-isforzi tagħha fl-użu tal-enerġija mir-riħ u mix-xemx, li hija l-aktar soluzzjoni vijabbli u fit-tul biex jiżdied is-sehem tal-enerġija rinnovabbli. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja diġà jinkludi miżuri biex jitneħħew l-ostakli regolatorji għall-użu tal-enerġija eolika fuq l-art. Madankollu, jistgħu jsiru aktar sforzi biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli għall-ġenerazzjoni, it-tisħin u t-tkessiħ tal-elettriku. Dan ikun jinvolvi l-immodernizzar tal-grilja tal-elettriku, il-promozzjoni tal-ġenerazzjoni deċentralizzata tal-elettriku rinnovabbli, il-flessibbiltà tas-sistema tal-enerġija (ir-rispons tad-domanda u l-ħżin), it-titjib ulterjuri tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi u l-istabbiliment ta' qafas legali u inċentivi għall-promozzjoni tal-komunitajiet tal-enerġija. It-tlestija tas-sinkronizzazzjoni tal-Latvja mal-grilja tal-elettriku tal-Unjoni żżid il-kapaċità ta' trażmissjoni sabiex sehem dejjem akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta u fuq l-art ikun jista' jiġi integrat fil-grilja. In-network tal-elettriku Latvjan, bħal dak ta' Stati Membri Baltiċi oħra, għadu espost peress li huwa sinkronizzat mal-grilja tal-elettriku BRELL (il-Belarussja, ir-Russja, l-Estonja, il-Litwanja u l-Latvja). Is-sinkronizzazzjoni reġjonali tan-network tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni qed tagħmel progress iżda għad trid titlesta. Għal dak l-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Estonja u l-Litwanja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Latvja naqas bi 30 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Il-Latvja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). |
| --- | --- |

(33)

Il-Latvja żgurat l-indipendenza tagħha mill-gass Russu wara d-deċiżjoni tal-parlament f'Lulju 2022 li tieqaf tixtri l-gass naturali Russu mill-1 ta' Jannar 2023. Il-fornituri domestiċi tal-gass rnexxielhom jsibu sorsi alternattivi ta' gass naturali bis-saħħa tal-importazzjonijiet ta' gass naturali likwifikat (liquified natural gas, LNG) mit-terminal tal-LNG f'Klaipeda, il-Litwanja u t-terminal il-ġdid tal-LNG f'Inkoo, il-Finlandja. Is-sitwazzjoni attwali wriet il-ħtieġa li titħaffef l-introduzzjoni bil-mod ta' installazzjonijiet għall-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Il-Latvja għandha wieħed mill-ogħla ishma ta' enerġija rinnovabbli fl-Unjoni għalkemm dan is-sehem staġna mill-2020 sal-2021. Il-Latvja tibbenefika jekk taċċellera l-isforzi tagħha fl-użu tal-enerġija mir-riħ u mix-xemx, li hija l-aktar soluzzjoni vijabbli u fit-tul biex jiżdied is-sehem tal-enerġija rinnovabbli. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Latvja diġà jinkludi miżuri biex jitneħħew l-ostakli regolatorji għall-użu tal-enerġija eolika fuq l-art. Madankollu, jistgħu jsiru aktar sforzi biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli għall-ġenerazzjoni, it-tisħin u t-tkessiħ tal-elettriku. Dan ikun jinvolvi l-immodernizzar tal-grilja tal-elettriku, il-promozzjoni tal-ġenerazzjoni deċentralizzata tal-elettriku rinnovabbli, il-flessibbiltà tas-sistema tal-enerġija (ir-rispons tad-domanda u l-ħżin), it-titjib ulterjuri tal-proċeduri tal-għoti tal-permessi u l-istabbiliment ta' qafas legali u inċentivi għall-promozzjoni tal-komunitajiet tal-enerġija. It-tlestija tas-sinkronizzazzjoni tal-Latvja mal-grilja tal-elettriku tal-Unjoni żżid il-kapaċità ta' trażmissjoni sabiex sehem dejjem akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta u fuq l-art ikun jista' jiġi integrat fil-grilja. In-network tal-elettriku Latvjan, bħal dak ta' Stati Membri Baltiċi oħra, għadu espost peress li huwa sinkronizzat mal-grilja tal-elettriku BRELL (il-Belarussja, ir-Russja, l-Estonja, il-Litwanja u l-Latvja). Is-sinkronizzazzjoni reġjonali tan-network tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni qed tagħmel progress iżda għad trid titlesta. Għal dak l-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Estonja u l-Litwanja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Latvja naqas bi 30 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Il-Latvja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16).

| (34) | Jenħtieġ li l-Latvja taċċellera l-isforzi tagħha biex iżżid il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika biex tiddekarbonizza l-istokk tal-bini tagħha kif ukoll it-trasport u l-industrija u tistabbilixxi miżuri ġodda ta' finanzjament u appoġġ biex jintlaħqu l-miri ta' rinnovazzjoni tal-istrateġija ta' rinnovazzjoni fit-tul tagħha. |
| --- | --- |

(34)

Jenħtieġ li l-Latvja taċċellera l-isforzi tagħha biex iżżid il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika biex tiddekarbonizza l-istokk tal-bini tagħha kif ukoll it-trasport u l-industrija u tistabbilixxi miżuri ġodda ta' finanzjament u appoġġ biex jintlaħqu l-miri ta' rinnovazzjoni tal-istrateġija ta' rinnovazzjoni fit-tul tagħha.

| (35) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġie rrapportat nuqqas ta' ħaddiema f'25 minn 436 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-elettriċisti u l-inġiniera mekkaniċi. In-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li llimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġie rrapportat nuqqas ta' ħaddiema f'25 minn 436 okkupazzjoni li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-elettriċisti u l-inġiniera mekkaniċi. In-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li llimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (17) hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (17) hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1).

| (37) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju, immirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Latvja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju, immirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Latvja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2023 u fl-2024 il-Latvja tieħu azzjoni biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 3,0 % (18).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Twessa' t-tassazzjoni, inklużi tal-proprjetà u l-kapital, u ssaħħaħ l-adegwatezza tal-kura tas-saħħa u l-protezzjoni soċjali.

2.

Tkompli l-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tiegħu b'mod rapidu. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Ittejjeb l-aċċess għal finanzjament għall-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju permezz ta' skemi ta' self u garanzija pubbliċi bl-għan li tiffaċilita l-investimenti ta' importanza strateġika, b'mod partikolari fl-oqsma tat-tranżizzjoni ekoloġika u l-iżvilupp reġjonali.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari l-enerġija mir-riħ fuq l-art u lil hinn mill-kosta u mix-xemx, tiddiversifika l-provvisti u r-rotot tal-enerġija, issaħħaħ il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika, pereżempju permezz ta' finanzjament u miżuri ta' appoġġ ġodda biex jintlaħqu l-miri tal-istrateġija ta' rinnovazzjoni fit-tul. Tiżgura kapaċità suffiċjenti ta' interkonnessjonijiet biex tiżdied is-sigurtà tal-provvista u titkompla s-sinkronizzazzjoni mal-grilja tal-elettriku tal-Unjoni. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10157/2021 INIT; ST 10157/2021 ADD 1; ST 10157/2021 ADD 1 COR 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Latvja, (ĠU C 304, 29.07.2021, p. 63).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Din il-kontribuzzjoni restrittiva hija kkawżata b'mod partikolari minn infiq aktar baxx fuq proġetti ta' investiment kofinanzjati mill-fondi tal-Unjoni, li affettwa wkoll l-iżviluppi ta' kofinanzjament nazzjonali (b'mod partikolari fil-livell tal-gvern lokali) kif ukoll bit-trasferiment ta' tagħmir militari lejn l-Ukrajna li huwa rreġistrat bħala kumpens negattiv tal-formazzjoni grossa tal-kapital fiss permezz ta' trasferiment ta' kapital.

9

Fl-istess ħin, nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1.7 punti perċentwali tal-PDG. Iż-żieda fin-nefqa kapitali l-oħra hija fil-biċċa l-kbira spjegata minn żewġ fatturi: il-ħolqien ta' riżervi ta' gass naturali għas-sigurtà tal-provvista nazzjonali tal-enerġija u t-trasferiment ta' tagħmir militari lill-Ukrajna.

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll — fejn rilevanti — il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Latvja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tal-Latvja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 112).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tal-Latvja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta' għaxar snin) huwa stmat fil-livell ta' 11,5 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 1.7 punti perċentwali tal-PDG minħabba li t-tbassir tal-Kummissjoni għall-2023 ma jinkludix il-ħolqien ta' riżervi tal-gass naturali għas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija u l-assistenza militari lill-Ukrajna.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax kif ukoll in-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

17

(18)  Li huwa stmat li jikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

18

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/135 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/135

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Litwanja

(2023/C 312/15)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Litwanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Litwanja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Litwanja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti, fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti, fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fl-14 ta' Mejju 2021, il-Litwanja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-20 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Litwanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Litwanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fl-14 ta' Mejju 2021, il-Litwanja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-20 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Litwanja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Litwanja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fis-27 ta' April 2023, il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023, u fit-28 ta' April 2023 il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Litwanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fis-27 ta' April 2023, il-Litwanja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023, u fit-28 ta' April 2023 il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Litwanja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Litwanja. Huwa vvaluta l-progress tal-Litwanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Litwanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Litwanja. Huwa vvaluta l-progress tal-Litwanja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Litwanja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Litwanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Litwanja mhijiex qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, dan l-aħħar il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività tal-prezzijiet, il-bilanċi esterni u l-iżviluppi fil-prezzijiet tad-djar żdiedu, iżda b'mod ġenerali jidher li fil-preżent huma kkontrollati. L-ekonomija kienet affettwata b'mod qawwi mix-xokk tal-prezz tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla; madankollu, il-kompetittività tal-Litwanja hija pprojettata li tirkupra bil-mod hekk kif il-prezzijiet tal-enerġija qed jonqsu. Il-kont kurrenti ddeterjora b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba ż-żieda fil-prezzijiet tal-importazzjoni tal-enerġija iżda huwa mbassar li jersaq qrib il-bilanċ din is-sena. Għall-ġejjieni, id-defiċits ħfief fil-kont kurrenti mhux ser jikkompromettu s-sostenibbiltà esterna minħabba l-pożizzjoni soda tal-istokk tagħha. Madankollu, il-pressjonijiet minħabba l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Litwanja, b'mod partikolari billi l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi mill-pandemija, iżda ma hemm l-ebda evidenza ta' sopravalutazzjoni u l-prezzijiet issa qed jimmoderaw minħabba ż-żidiet fir-rati tal-imgħax u r-reċessjoni ekonomika li għaddejja bħalissa. Barra minn hekk, id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa baxx, u s-settur bankarju huwa kapitalizzat sew, profittabbli ħafna u jirreġistra self improduttiv baxx. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi politiki jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. F'dan ir-rigward, huma importanti li jibqgħu għaddejjin politiki fiskali u makroprudenzjali kontroċikliċi, li jiġu msaħħa meta jkun meħtieġ. Fl-istess ħin, aktar enfasi fuq it-trawwim tal-kompetizzjoni fis-suq domestiku u l-politiki biex jiżdiedu l-kwalità u l-kwantità tal-provvista tax-xogħol jistgħu jgħinu fil-ġestjoni tal-pressjonijiet minħabba l-prezzijiet u l-ispiża tal-unità lavorattiva. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Litwanja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Litwanja mhijiex qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, dan l-aħħar il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività tal-prezzijiet, il-bilanċi esterni u l-iżviluppi fil-prezzijiet tad-djar żdiedu, iżda b'mod ġenerali jidher li fil-preżent huma kkontrollati. L-ekonomija kienet affettwata b'mod qawwi mix-xokk tal-prezz tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla; madankollu, il-kompetittività tal-Litwanja hija pprojettata li tirkupra bil-mod hekk kif il-prezzijiet tal-enerġija qed jonqsu. Il-kont kurrenti ddeterjora b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba ż-żieda fil-prezzijiet tal-importazzjoni tal-enerġija iżda huwa mbassar li jersaq qrib il-bilanċ din is-sena. Għall-ġejjieni, id-defiċits ħfief fil-kont kurrenti mhux ser jikkompromettu s-sostenibbiltà esterna minħabba l-pożizzjoni soda tal-istokk tagħha. Madankollu, il-pressjonijiet minħabba l-inflazzjoni u l-pagi, jekk persistenti, jirriskjaw li jdgħajfu l-kompetittività tal-Litwanja, b'mod partikolari billi l-inflazzjoni bażika hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro. Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi mill-pandemija, iżda ma hemm l-ebda evidenza ta' sopravalutazzjoni u l-prezzijiet issa qed jimmoderaw minħabba ż-żidiet fir-rati tal-imgħax u r-reċessjoni ekonomika li għaddejja bħalissa. Barra minn hekk, id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa baxx, u s-settur bankarju huwa kapitalizzat sew, profittabbli ħafna u jirreġistra self improduttiv baxx. It-tfassil tal-politika huwa ġeneralment favorevoli, għalkemm xi politiki jistgħu jgħinu biex jiġu indirizzati r-riskji mill-vulnerabbiltajiet identifikati. F'dan ir-rigward, huma importanti li jibqgħu għaddejjin politiki fiskali u makroprudenzjali kontroċikliċi, li jiġu msaħħa meta jkun meħtieġ. Fl-istess ħin, aktar enfasi fuq it-trawwim tal-kompetizzjoni fis-suq domestiku u l-politiki biex jiżdiedu l-kwalità u l-kwantità tal-provvista tax-xogħol jistgħu jgħinu fil-ġestjoni tal-pressjonijiet minħabba l-prezzijiet u l-ispiża tal-unità lavorattiva.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Litwanja naqas minn 1,2 % tal-PDG fl-2021 għal 0,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 43,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 38,4 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Litwanja naqas minn 1,2 % tal-PDG fl-2021 għal 0,6 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 43,7 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 38,4 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri tal-politika fiskali bħal dawn li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu kumpensi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) għat-tisħin distrettwali għall-unitajiet domestiċi, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu n-nefqa tal-politika fiskali kienu jinkludu limiti massimi tal-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku għall-konsumaturi tal-unitajiet domestiċi u dawk mhux domestiċi u għat-tariffi tal-gass naturali għall-konsumaturi domestiċi, u sussidji lil kumpaniji li joperaw f'setturi affettwati minn prezzijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,3 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,3 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,4 % tal-PDG fl-2022, minn 0,6 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri tal-politika fiskali bħal dawn li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu kumpensi tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) għat-tisħin distrettwali għall-unitajiet domestiċi, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu n-nefqa tal-politika fiskali kienu jinkludu limiti massimi tal-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku għall-konsumaturi tal-unitajiet domestiċi u dawk mhux domestiċi u għat-tariffi tal-gass naturali għall-konsumaturi domestiċi, u sussidji lil kumpaniji li joperaw f'setturi affettwati minn prezzijiet għoljin tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 1,3 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,3 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,4 % tal-PDG fl-2022, minn 0,6 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Litwanja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Litwanja tkompli bit-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Litwanja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Litwanja tkompli bit-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet restrittiva, b'0,9 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Litwanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Il-Litwanja, għalhekk, ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Għalhekk, il-Litwanja żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet restrittiva, b'0,9 % tal-PDG, li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Litwanja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,1 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali (9). Il-Litwanja, għalhekk, ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali ġenerali. Għalhekk, il-Litwanja żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,5 % fl-2023 u b'3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta l-istess tkabbir tal-PDG reali ta' 0,5 % fl-2023 u tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba tkabbir ipprojettat relattivament aktar baxx fil-konsum u fl-investiment fl-2024. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'0,5 % fl-2023 u b'3,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta l-istess tkabbir tal-PDG reali ta' 0,5 % fl-2023 u tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba tkabbir ipprojettat relattivament aktar baxx fil-konsum u fl-investiment fl-2024.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 2,2 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri li jżidu l-infiq li għandhom l-għan li jappoġġaw unitajiet domestiċi b'introjtu aktar baxx (bħal żidiet fil-benefiċċji soċjali u l-pensjonijiet), kif ukoll stima ta' dħul aktar baxx mit-taxxa u mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (bħala sehem tal-PDG). Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 38,4 % fi tmiem l-2022 għal 37,8 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba projettazzjoni ogħla ta' dħul mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u projettazzjonijiet kemxejn aktar baxxi tal-infiq tal-gvern fuq il-konsum intermedju u fuq l-investiment. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 37,1 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit tal-gvern ipprojettat aktar baxx. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 2,2 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment miżuri li jżidu l-infiq li għandhom l-għan li jappoġġaw unitajiet domestiċi b'introjtu aktar baxx (bħal żidiet fil-benefiċċji soċjali u l-pensjonijiet), kif ukoll stima ta' dħul aktar baxx mit-taxxa u mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali (bħala sehem tal-PDG). Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 38,4 % fi tmiem l-2022 għal 37,8 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit previst fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba projettazzjoni ogħla ta' dħul mill-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali u projettazzjonijiet kemxejn aktar baxxi tal-infiq tal-gvern fuq il-konsum intermedju u fuq l-investiment. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 37,1 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal defiċit tal-gvern ipprojettat aktar baxx.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali għall-konsumaturi tal-unitajiet domestiċi u mhux tal-unitajiet domestiċi. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta' appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, ma hemm l-ebda miżura ta' appoġġ immirata li għandha titqies fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tibqa' stabbli fl-2023, fil-livell ta' 0,3 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali għall-konsumaturi tal-unitajiet domestiċi u mhux tal-unitajiet domestiċi. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta' appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, ma hemm l-ebda miżura ta' appoġġ immirata li għandha titqies fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tibqa' stabbli fl-2023, fil-livell ta' 0,3 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Litwanja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, il-Litwanja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil-Litwanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Litwanja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, il-Litwanja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil-Litwanja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali restrittiva fl-2022 (+ 0,9 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,4 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,0 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Litwanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investiment fl-iżvilupp ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli lokali, u l-installazzjoni tal-infrastruttura tal-ħżin tal-elettriku, li ser tiffaċilita l-isforzi tal-Litwanja biex tiskonnettja mill-grilja tal-elettriku, li topera b'mod sinkroniku mas-sistemi Russi u Belarussi. Dawk il-proġetti ta' investimenti huma ffinanzjati parzjalment mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali restrittiva fl-2022 (+ 0,9 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,4 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,0 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Litwanja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investiment fl-iżvilupp ta' sorsi tal-enerġija rinnovabbli lokali, u l-installazzjoni tal-infrastruttura tal-ħżin tal-elettriku, li ser tiffaċilita l-isforzi tal-Litwanja biex tiskonnettja mill-grilja tal-elettriku, li topera b'mod sinkroniku mas-sistemi Russi u Belarussi. Dawk il-proġetti ta' investimenti huma ffinanzjati parzjalment mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 1,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri adottati biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 37,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mill-proporzjon tad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba nefqa tal-gvern aktar baxxa fuq il-konsum intermedju u PDG nominali aktar b'saħħtu. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon anqas tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 36,6 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 1,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri adottati biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 37,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mill-proporzjon tad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba nefqa tal-gvern aktar baxxa fuq il-konsum intermedju u PDG nominali aktar b'saħħtu. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon anqas tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 36,6 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija (spiża netta ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija (spiża netta ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-Litwanja qed tippjana li tilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta' – 1,0 % tal-PDG (14) – fl-2023 u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2023, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun ta' – 0,6 % tal-PDG fl-2023 u ta' – 0,3 % tal-PDG fl-2024, ogħla mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Il-politika fiskali prudenti fl-2024 ser tikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk dan ikun persistenti. |
| --- | --- |

(24)

Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-Litwanja qed tippjana li tilħaq l-objettiv baġitarju ta' terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta' – 1,0 % tal-PDG (14) – fl-2023 u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-Kummissjoni tal-2023, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun ta' – 0,6 % tal-PDG fl-2023 u ta' – 0,3 % tal-PDG fl-2024, ogħla mill-objettiv baġitarju ta' terminu medju. Il-politika fiskali prudenti fl-2024 ser tikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-Żona tal-Euro, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk dan ikun persistenti.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 2,7 % fl-2024. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber għal 2,7 % fl-2024.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 4,0 % tal-PDG fl-2023 għal 3,9 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali aktar baxx u investiment iffinanzjat mill-Unjoni. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 4,0 % tal-PDG fl-2023 għal 3,9 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali aktar baxx u investiment iffinanzjat mill-Unjoni.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1,4 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 37,7 % fi tmiem l-2024 għal 38,6 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1,4 % tal-PDG fl-2025 u għal 0,9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 37,7 % fi tmiem l-2024 għal 38,6 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Id-dħul mit-taxxa tal-Litwanja bħala sehem mill-PDG huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni, u jillimita l-finanzjament disponibbli għan-nefqa pubblika fuq il-kura tas-saħħa, il-protezzjoni soċjali u s-servizzi pubbliċi ġenerali. Id-diskrepanza tal-VAT (id-differenza bejn id-dħul mistenni mill-VAT u l-ammont miġbur) għadha waħda mill-ogħla fl-Unjoni, minkejja li l-istimi preliminari juru li din setgħet naqset b'mod sinifikanti fl-2021. Fl-2021, id-dħul mit-taxxi fuq il-proprjetà, li huwa fost it-taxxi l-inqas detrimentali għat-tkabbir, ammonta biss għal 0,3 % tal-PDG, madwar seba' darbiet inqas mill-medja tal-Unjoni. Il-Litwanja ġabret nofs il-medja tal-Unjoni minn taxxi fuq l-introjtu korporattiv (bħala sehem tal-PDG), kellha xi wħud mill-aktar taxxi baxxi fuq it-trasport fl-Unjoni u hija waħda mill-ftit Stati Membri mingħajr taxxa annwali fuq il-karozzi. L-infiq pubbliku fuq il-protezzjoni soċjali żdied fl-2015–2021, iżda għadu ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Dan jissarraf f'livelli relattivament baxxi u kopertura limitata tal-benefiċċji soċjali, bil-pensjonijiet tal-irtirar fost l-aktar baxxi fl-Unjoni meta mqabbla mal-introjti tal-impjiegi. In-nefqa fuq is-servizzi pubbliċi ġenerali hija partikolarment baxxa, u tirċievi kważi nofs il-finanzjament (bħala perċentwal tal-PDG) mill-medja tal-Unjoni. Ir-riżorsi finanzjarji inadegwati għall-kura tas-saħħa jirriżultaw fi żminijiet twal ta' stennija u livelli għoljin ta' ħtiġijiet mhux issodisfati għall-kura medika, spejjeż għoljin mill-but għall-pazjenti, u l-inabbiltà li jiġu offruti salarji kompetittivi lill-professjonisti tal-kura tas-saħħa. Fl-2021–2023, il-Litwanja introduċiet diversi miżuri tan-nefqa permanenti ewlenin (bħal żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku, pensjonijiet u benefiċċji soċjali oħra), li mhumiex akkumpanjati biżżejjed minn miżuri ta' finanzjament korrispondenti, li jista' jkun ta' sfida għas-sostenibbiltà fiskali tal-Litwanja fuq perjodu twil ta' żmien. |
| --- | --- |

(28)

Id-dħul mit-taxxa tal-Litwanja bħala sehem mill-PDG huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni, u jillimita l-finanzjament disponibbli għan-nefqa pubblika fuq il-kura tas-saħħa, il-protezzjoni soċjali u s-servizzi pubbliċi ġenerali. Id-diskrepanza tal-VAT (id-differenza bejn id-dħul mistenni mill-VAT u l-ammont miġbur) għadha waħda mill-ogħla fl-Unjoni, minkejja li l-istimi preliminari juru li din setgħet naqset b'mod sinifikanti fl-2021. Fl-2021, id-dħul mit-taxxi fuq il-proprjetà, li huwa fost it-taxxi l-inqas detrimentali għat-tkabbir, ammonta biss għal 0,3 % tal-PDG, madwar seba' darbiet inqas mill-medja tal-Unjoni. Il-Litwanja ġabret nofs il-medja tal-Unjoni minn taxxi fuq l-introjtu korporattiv (bħala sehem tal-PDG), kellha xi wħud mill-aktar taxxi baxxi fuq it-trasport fl-Unjoni u hija waħda mill-ftit Stati Membri mingħajr taxxa annwali fuq il-karozzi. L-infiq pubbliku fuq il-protezzjoni soċjali żdied fl-2015–2021, iżda għadu ferm taħt il-medja tal-Unjoni. Dan jissarraf f'livelli relattivament baxxi u kopertura limitata tal-benefiċċji soċjali, bil-pensjonijiet tal-irtirar fost l-aktar baxxi fl-Unjoni meta mqabbla mal-introjti tal-impjiegi. In-nefqa fuq is-servizzi pubbliċi ġenerali hija partikolarment baxxa, u tirċievi kważi nofs il-finanzjament (bħala perċentwal tal-PDG) mill-medja tal-Unjoni. Ir-riżorsi finanzjarji inadegwati għall-kura tas-saħħa jirriżultaw fi żminijiet twal ta' stennija u livelli għoljin ta' ħtiġijiet mhux issodisfati għall-kura medika, spejjeż għoljin mill-but għall-pazjenti, u l-inabbiltà li jiġu offruti salarji kompetittivi lill-professjonisti tal-kura tas-saħħa. Fl-2021–2023, il-Litwanja introduċiet diversi miżuri tan-nefqa permanenti ewlenin (bħal żidiet fil-pagi tas-settur pubbliku, pensjonijiet u benefiċċji soċjali oħra), li mhumiex akkumpanjati biżżejjed minn miżuri ta' finanzjament korrispondenti, li jista' jkun ta' sfida għas-sostenibbiltà fiskali tal-Litwanja fuq perjodu twil ta' żmien.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja tinsab fi stadju avvanzat. Fit-30 ta' Novembru 2022, il-Litwanja ppreżentat l-ewwel talba għal pagament, u l-Kummissjoni adottat valutazzjoni pożittiva għal 31 minn 33 stadju importanti li jkopru sitta mis-seba' komponenti tal-pjan, filwaqt li żewġ stadji importanti relatati mar-riformi tat-taxxa ġew ivvalutati bħala mhux issodisfati b'mod sodisfaċenti. Għalhekk, il-Kummissjoni attivat il-proċedura ta' "sospensjoni tal-pagamenti" li tagħti lil-Litwanja żmien addizzjonali biex tissodisfa dawk l-istadji importanti, filwaqt li rċeviet pagament parzjali ta' EUR 542,3 miljun (nett mill-prefinanzjament) marbut mal-istadji importanti li ġew issodisfati b'mod sodisfaċenti. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u r-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Litwanja biħsiebha tippreżenta modifiki għall-pjan, kif ukoll kapitolu REPowerEU biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, il-Litwanja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 1 800 000 000 ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Litwanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja tinsab fi stadju avvanzat. Fit-30 ta' Novembru 2022, il-Litwanja ppreżentat l-ewwel talba għal pagament, u l-Kummissjoni adottat valutazzjoni pożittiva għal 31 minn 33 stadju importanti li jkopru sitta mis-seba' komponenti tal-pjan, filwaqt li żewġ stadji importanti relatati mar-riformi tat-taxxa ġew ivvalutati bħala mhux issodisfati b'mod sodisfaċenti. Għalhekk, il-Kummissjoni attivat il-proċedura ta' "sospensjoni tal-pagamenti" li tagħti lil-Litwanja żmien addizzjonali biex tissodisfa dawk l-istadji importanti, filwaqt li rċeviet pagament parzjali ta' EUR 542,3 miljun (nett mill-prefinanzjament) marbut mal-istadji importanti li ġew issodisfati b'mod sodisfaċenti. Bħala riżultat ta' ċirkostanzi oġġettivi relatati maż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-materjali tal-kostruzzjoni, u r-restrizzjonijiet fil-katina tal-provvista minħabba l-aggressjoni tar-Russja kontra l-Ukrajna, il-Litwanja biħsiebha tippreżenta modifiki għall-pjan, kif ukoll kapitolu REPowerEU biex taċċellera d-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija u tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fit-30 ta' Marzu 2023, il-Litwanja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob EUR 1 800 000 000 ta' appoġġ ta' self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Litwanja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Litwanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Litwanja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Litwanja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Litwanja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Litwanja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-sistema tas-saħħa, is-servizzi soċjali u l-akkomodazzjoni soċjali, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Litwanja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-sistema tas-saħħa, is-servizzi soċjali u l-akkomodazzjoni soċjali, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | Ir-riżultati tas-saħħa fil-Litwanja juru waħda mill-aktar stennija tal-għomor baxxa fl-Unjoni. Il-livelli ta' mortalità li tista' tiġi evitata u ttrattata fil-Litwanja għadhom għoljin meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni. Il-Litwanja għandha livell għoli ta' ammissjonijiet fl-isptarijiet li jistgħu jiġu evitati u l-ogħla rata ta' mortalità mis-suwiċidju fl-Unjoni. Dan jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb l-effettività tal-kura tas-saħħa u l-ħtieġa għal aktar miżuri preventivi fl-approċċ tal-kura tas-saħħa Litwana. L-isfidi fis-settur tal-kura tas-saħħa huma aggravati minn nuqqas ta' ħaddiema, nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u distribuzzjoni mhux uniformi tal-professjonisti tas-saħħa, li jillimitaw l-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja u l-għoti tagħha. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja jinkludi miżuri sinifikanti bħal riforma li ser tittrasforma n-network tal-isptarijiet u s-servizzi mediċi ta' emerġenza, kif ukoll investiment fl-immodernizzar tal-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa u l-bini ta' infrastruttura għal ċentri fil-qasam tal-mard infettiv. Ladarba jiġu implimentati, dawk il-miżuri huma mistennija jgħinu biex jiġu indirizzati wħud mill-isfidi ewlenin. Madankollu, lil hinn mill-miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, huma meħtieġa sforzi addizzjonali biex tissaħħaħ aktar il-kura primarja u tiġi estiża l-kura preventiva, inkluż biex is-sistema tal-kura tas-saħħa ssir aktar reżiljenti. |
| --- | --- |

(32)

Ir-riżultati tas-saħħa fil-Litwanja juru waħda mill-aktar stennija tal-għomor baxxa fl-Unjoni. Il-livelli ta' mortalità li tista' tiġi evitata u ttrattata fil-Litwanja għadhom għoljin meta mqabbla mal-medja tal-Unjoni. Il-Litwanja għandha livell għoli ta' ammissjonijiet fl-isptarijiet li jistgħu jiġu evitati u l-ogħla rata ta' mortalità mis-suwiċidju fl-Unjoni. Dan jenfasizza l-ħtieġa li tittejjeb l-effettività tal-kura tas-saħħa u l-ħtieġa għal aktar miżuri preventivi fl-approċċ tal-kura tas-saħħa Litwana. L-isfidi fis-settur tal-kura tas-saħħa huma aggravati minn nuqqas ta' ħaddiema, nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u distribuzzjoni mhux uniformi tal-professjonisti tas-saħħa, li jillimitaw l-aċċess għall-kura tas-saħħa primarja u l-għoti tagħha. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Litwanja jinkludi miżuri sinifikanti bħal riforma li ser tittrasforma n-network tal-isptarijiet u s-servizzi mediċi ta' emerġenza, kif ukoll investiment fl-immodernizzar tal-faċilitajiet tal-kura tas-saħħa u l-bini ta' infrastruttura għal ċentri fil-qasam tal-mard infettiv. Ladarba jiġu implimentati, dawk il-miżuri huma mistennija jgħinu biex jiġu indirizzati wħud mill-isfidi ewlenin. Madankollu, lil hinn mill-miżuri inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, huma meħtieġa sforzi addizzjonali biex tissaħħaħ aktar il-kura primarja u tiġi estiża l-kura preventiva, inkluż biex is-sistema tal-kura tas-saħħa ssir aktar reżiljenti.

| (33) | L-ippjanar u t-twassil tas-servizzi soċjali huma mxekkla min-nuqqas tal-muniċipalitajiet milli jinvolvu biżżejjed lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi, u l-integrazzjoni tal-assistenza soċjali u l-miżuri ta' taħriġ mal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, speċjalment għall-persuni qiegħda, għadha insuffiċjenti. Il-Litwanja kisbet xi progress billi lestiet proġetti pilota f'ċerti muniċipalitajiet dwar il-forniment ta' servizzi integrati għall-persuni qiegħda u nħarġet rakkomandazzjoni lill-muniċipalitajiet kollha biex japplikaw il-metodoloġija ta' dawk il-proġetti fil-programmi ta' promozzjoni tal-impjiegi tagħhom mill-2023. Filwaqt li dan huwa pass fid-direzzjoni t-tajba, l-impatt tiegħu għad irid jiġi osservat u huma meħtieġa aktar sforzi. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi miżuri sinifikanti bħal riforma tal-iskema tal-introjtu minimu u s-sistema tal-benefiċċji tat-taxxa flimkien maż-żieda fil-kopertura tal-assigurazzjoni tal-qgħad. Dawk il-miżuri huma mistennija jgħinu biex jiġu indirizzati wħud mill-isfidi ewlenin tal-protezzjoni soċjali ladarba jiġu implimentati. Madankollu, lil hinn mill-miżuri inklużi fil-pjan, huma meħtieġa aktar sforzi biex jittejbu l-ippjanar u t-twassil tas-servizzi soċjali. |
| --- | --- |

(33)

L-ippjanar u t-twassil tas-servizzi soċjali huma mxekkla min-nuqqas tal-muniċipalitajiet milli jinvolvu biżżejjed lill-organizzazzjonijiet mhux governattivi, u l-integrazzjoni tal-assistenza soċjali u l-miżuri ta' taħriġ mal-politiki attivi tas-suq tax-xogħol, speċjalment għall-persuni qiegħda, għadha insuffiċjenti. Il-Litwanja kisbet xi progress billi lestiet proġetti pilota f'ċerti muniċipalitajiet dwar il-forniment ta' servizzi integrati għall-persuni qiegħda u nħarġet rakkomandazzjoni lill-muniċipalitajiet kollha biex japplikaw il-metodoloġija ta' dawk il-proġetti fil-programmi ta' promozzjoni tal-impjiegi tagħhom mill-2023. Filwaqt li dan huwa pass fid-direzzjoni t-tajba, l-impatt tiegħu għad irid jiġi osservat u huma meħtieġa aktar sforzi. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi miżuri sinifikanti bħal riforma tal-iskema tal-introjtu minimu u s-sistema tal-benefiċċji tat-taxxa flimkien maż-żieda fil-kopertura tal-assigurazzjoni tal-qgħad. Dawk il-miżuri huma mistennija jgħinu biex jiġu indirizzati wħud mill-isfidi ewlenin tal-protezzjoni soċjali ladarba jiġu implimentati. Madankollu, lil hinn mill-miżuri inklużi fil-pjan, huma meħtieġa aktar sforzi biex jittejbu l-ippjanar u t-twassil tas-servizzi soċjali.

| (34) | L-aċċess għall-akkomodazzjoni soċjali huwa limitat fil-Litwanja. Madwar 9 700 familja (kważi 19 000 persuna) kienu qed jistennew akkomodazzjoni soċjali fi tmiem l-2022, biż-żmien medju ta' stennija ta' 5,85 snin. Il-kwalità ġenerali tal-akkomodazzjoni soċjali għadha baxxa. Għalkemm il-Litwanja wettqet xi miżuri ta' riforma dwar l-akkomodazzjoni soċjali, inkluż l-introduzzjoni tad-dritt li tingħata prijorità lill-familji b'ġenitur wieħed, iż-żieda tal-limiti tal-introjtu u tal-assi meta tiġi vvalutata l-eliġibbiltà u ż-żieda ta' dispożizzjonijiet speċjali f'każ ta' emerġenza jew kwarantina nazzjonali, bħalissa hemm nuqqas ta' strateġija ġenerali dwar kif jiġu indirizzati dawk in-nuqqasijiet kroniċi u tiżdied il-kwalità tal-akkomodazzjoni soċjali. |
| --- | --- |

(34)

L-aċċess għall-akkomodazzjoni soċjali huwa limitat fil-Litwanja. Madwar 9 700 familja (kważi 19 000 persuna) kienu qed jistennew akkomodazzjoni soċjali fi tmiem l-2022, biż-żmien medju ta' stennija ta' 5,85 snin. Il-kwalità ġenerali tal-akkomodazzjoni soċjali għadha baxxa. Għalkemm il-Litwanja wettqet xi miżuri ta' riforma dwar l-akkomodazzjoni soċjali, inkluż l-introduzzjoni tad-dritt li tingħata prijorità lill-familji b'ġenitur wieħed, iż-żieda tal-limiti tal-introjtu u tal-assi meta tiġi vvalutata l-eliġibbiltà u ż-żieda ta' dispożizzjonijiet speċjali f'każ ta' emerġenza jew kwarantina nazzjonali, bħalissa hemm nuqqas ta' strateġija ġenerali dwar kif jiġu indirizzati dawk in-nuqqasijiet kroniċi u tiżdied il-kwalità tal-akkomodazzjoni soċjali.

| (35) | Wara l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, il-Litwanja abbandunat b'suċċess l-importazzjonijiet tal-gass, taż-żejt, tal-elettriku u tal-faħam mir-Russja, billi ddirezzjonat mill-ġdid l-importazzjonijiet tal-enerġija permezz tat-terminal tal-gass naturali likwifikat (LNG, liquefied natural gass) fi Klaipėda, it-terminal taż-żejt fi Būtingė, l-interkonnessjoni tal-gass il-ġdida mal-Polonja, l-interkonnessjoni mtejba mal-Latvja, u l-interkonnessjonijiet tal-elettriku eżistenti mal-Polonja, il-Latvja u l-Iżvezja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Litwanja naqas b'41 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (15), l-aktar minħabba t-tnaqqis fid-domanda għall-gass mill-industrija kimika tagħha, bħala riżultat tal-prezzijiet tal-enerġija li dejjem qed jogħlew. Il-Litwanja tista' tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (16). Madankollu, il-Litwanja għadha dipendenti ħafna fuq l-importazzjonijiet għall-provvista tal-enerġija tagħha. Hija timporta madwar żewġ terzi tal-ħtiġijiet grossi tal-elettriku tagħha u kważi ż-żejt u l-gass kollu tagħha. Barra minn hekk, iż-żejt u l-gass jirrappreżentaw tliet kwarti tat-taħlita tal-enerġija tal-pajjiż. |
| --- | --- |

(35)

Wara l-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja, il-Litwanja abbandunat b'suċċess l-importazzjonijiet tal-gass, taż-żejt, tal-elettriku u tal-faħam mir-Russja, billi ddirezzjonat mill-ġdid l-importazzjonijiet tal-enerġija permezz tat-terminal tal-gass naturali likwifikat (LNG, liquefied natural gass) fi Klaipėda, it-terminal taż-żejt fi Būtingė, l-interkonnessjoni tal-gass il-ġdida mal-Polonja, l-interkonnessjoni mtejba mal-Latvja, u l-interkonnessjonijiet tal-elettriku eżistenti mal-Polonja, il-Latvja u l-Iżvezja. Il-konsum tal-gass naturali tal-Litwanja naqas b'41 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (15), l-aktar minħabba t-tnaqqis fid-domanda għall-gass mill-industrija kimika tagħha, bħala riżultat tal-prezzijiet tal-enerġija li dejjem qed jogħlew. Il-Litwanja tista' tkompli bl-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (16). Madankollu, il-Litwanja għadha dipendenti ħafna fuq l-importazzjonijiet għall-provvista tal-enerġija tagħha. Hija timporta madwar żewġ terzi tal-ħtiġijiet grossi tal-elettriku tagħha u kważi ż-żejt u l-gass kollu tagħha. Barra minn hekk, iż-żejt u l-gass jirrappreżentaw tliet kwarti tat-taħlita tal-enerġija tal-pajjiż.

| (36) | Id-domanda għolja għall-enerġija hija xprunata minn flotta kbira u qadima tat-trasport, bit-trasport pubbliku u l-ferroviji mhux użati biżżejjed, bi stokk kbir ta' bini ineffiċjenti fl-enerġija u b'industriji intensivi ħafna fl-enerġija. L-industrija rrappreżentat 58 % tal-konsum totali tal-gass tal-Litwanja qabel il-kriżi tal-enerġija. Sforzi addizzjonali biex titnaqqas l-intensità enerġetika f'dawk is-setturi permezz tal-promozzjoni tat-trasformazzjoni industrijali, inkluż proċessi ta' produzzjoni innovattivi u l-promozzjoni ulterjuri tal-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inaqqsu d-dipendenza tal-Litwanja fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija. L-inċentivi biex jintgħażlu vetturi li jniġġsu anqas għadhom dgħajfa fil-Litwanja, filwaqt li s-sistema tat-trasport pubbliku hija frammentata u tbati minn nuqqas ta' koordinazzjoni. Għalhekk, il-promozzjoni ta' mezzi ta' trasport li jniġġsu inqas tibqa' prijorità. Fl-istess ħin, ir-rati ta' rinnovazzjoni għall-bini b'aktar minn appartament wieħed għadhom baxxi wisq biex jintlaħqu l-miri tan-newtralità klimatika fis-settur sal-2050. Dan juri l-ħtieġa għal proċeduri u inċentivi mtejba għar-rinnovazzjoni u għall-appoġġ tal-kapaċità tas-settur privat li jmexxi proġetti ta' rinnovazzjoni. Il-Litwanja għadha fost l-agħar pajjiżi fl-Unjoni f'termini ta' faqar enerġetiku, li jista' jkompli jaggrava f'każ li timmaterjalizza żieda sostnuta oħra fil-prezzijiet tal-enerġija u jekk ir-rinnovazzjoni tkompli għaddejja b'pass kajman. |
| --- | --- |

(36)

Id-domanda għolja għall-enerġija hija xprunata minn flotta kbira u qadima tat-trasport, bit-trasport pubbliku u l-ferroviji mhux użati biżżejjed, bi stokk kbir ta' bini ineffiċjenti fl-enerġija u b'industriji intensivi ħafna fl-enerġija. L-industrija rrappreżentat 58 % tal-konsum totali tal-gass tal-Litwanja qabel il-kriżi tal-enerġija. Sforzi addizzjonali biex titnaqqas l-intensità enerġetika f'dawk is-setturi permezz tal-promozzjoni tat-trasformazzjoni industrijali, inkluż proċessi ta' produzzjoni innovattivi u l-promozzjoni ulterjuri tal-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inaqqsu d-dipendenza tal-Litwanja fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija. L-inċentivi biex jintgħażlu vetturi li jniġġsu anqas għadhom dgħajfa fil-Litwanja, filwaqt li s-sistema tat-trasport pubbliku hija frammentata u tbati minn nuqqas ta' koordinazzjoni. Għalhekk, il-promozzjoni ta' mezzi ta' trasport li jniġġsu inqas tibqa' prijorità. Fl-istess ħin, ir-rati ta' rinnovazzjoni għall-bini b'aktar minn appartament wieħed għadhom baxxi wisq biex jintlaħqu l-miri tan-newtralità klimatika fis-settur sal-2050. Dan juri l-ħtieġa għal proċeduri u inċentivi mtejba għar-rinnovazzjoni u għall-appoġġ tal-kapaċità tas-settur privat li jmexxi proġetti ta' rinnovazzjoni. Il-Litwanja għadha fost l-agħar pajjiżi fl-Unjoni f'termini ta' faqar enerġetiku, li jista' jkompli jaggrava f'każ li timmaterjalizza żieda sostnuta oħra fil-prezzijiet tal-enerġija u jekk ir-rinnovazzjoni tkompli għaddejja b'pass kajman.

| (37) | In-network tal-elettriku Litwan, bħal dak ta' Stati Membri Baltiċi oħra, jibqa' espost billi huwa sinkronizzat mal-grilja tal-elettriku BRELL. Is-sinkronizzazzjoni reġjonali tal-grilja tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni qed tagħmel progress iżda għad trid titlesta (hija mistennija li titlesta sal-2025). Għal dak il-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Latvja u l-Estonja. Il-Litwanja qed iżżid il-ġenerazzjoni tal-enerġija domestika; hija ħadet passi biex tissimplifika l-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u biex tippromwovi l-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli, li rriżulta f'żidiet kbar fil-kapaċità tal-produzzjoni solari u tar-riħ bejn l-2020 u l-2021. Madankollu, żieda ulterjuri fl-ambizzjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gass b'effett ta' serra u żieda tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika ser tkun meħtieġa biex il-Litwanja tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %". |
| --- | --- |

(37)

In-network tal-elettriku Litwan, bħal dak ta' Stati Membri Baltiċi oħra, jibqa' espost billi huwa sinkronizzat mal-grilja tal-elettriku BRELL. Is-sinkronizzazzjoni reġjonali tal-grilja tal-elettriku mal-bqija tal-Unjoni qed tagħmel progress iżda għad trid titlesta (hija mistennija li titlesta sal-2025). Għal dak il-għan, hija meħtieġa kooperazzjoni mal-Latvja u l-Estonja. Il-Litwanja qed iżżid il-ġenerazzjoni tal-enerġija domestika; hija ħadet passi biex tissimplifika l-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u biex tippromwovi l-ġenerazzjoni tal-elettriku minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli, li rriżulta f'żidiet kbar fil-kapaċità tal-produzzjoni solari u tar-riħ bejn l-2020 u l-2021. Madankollu, żieda ulterjuri fl-ambizzjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gass b'effett ta' serra u żieda tal-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika ser tkun meħtieġa biex il-Litwanja tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %".

| (38) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Mill-2015, ir-rata tal-postijiet tax-xogħol battala żdiedet fil-biċċa l-kbira tas-setturi ewlenin, bħall-kostruzzjoni (minn 0,8 % għal 1,5 % fl-2021) u l-manifattura (minn 1,4 % għal 1,8 % fl-2021). Madankollu, ir-rata fl-2021 kienet għadha taħt il-medja tal-Unjoni ta' 3,6 % u 1,9 %, rispettivament. F'dawn l-aħħar snin, fil-Litwanja ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 28 impjieg li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. B'mod partikolari, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li llimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni fl-2022. |
| --- | --- |

(38)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Mill-2015, ir-rata tal-postijiet tax-xogħol battala żdiedet fil-biċċa l-kbira tas-setturi ewlenin, bħall-kostruzzjoni (minn 0,8 % għal 1,5 % fl-2021) u l-manifattura (minn 1,4 % għal 1,8 % fl-2021). Madankollu, ir-rata fl-2021 kienet għadha taħt il-medja tal-Unjoni ta' 3,6 % u 1,9 %, rispettivament. F'dawn l-aħħar snin, fil-Litwanja ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 28 impjieg li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. B'mod partikolari, in-nuqqas ta' ħaddiema ġie rrappurtat bħala fattur li llimita l-produzzjoni fl-industrija u l-kostruzzjoni fl-2022.

| (39) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (40) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Litwanja, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(40)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Litwanja, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2023 u fl-2024 il-Litwanja tieħu azzjoni biex:

1.

Filwaqt li żżomm pożizzjoni fiskali soda fl-2024, tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi l-investiment u r-riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla u tippreserva pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Issaħħaħ l-adegwatezza tal-kura tas-saħħa u tal-protezzjoni soċjali u ttejjeb is-servizzi pubbliċi ġenerali.

2.

Tkompli l-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Issaħħaħ il-kura primarja u tespandi l-kura preventiva sabiex, fost l-oħrajn, is-sistema tal-kura tas-saħħa ssir aktar reżiljenti. Ittejjeb l-ippjanar u t-twassil tas-servizzi soċjali. Ittejjeb l-aċċess għall-akkomodazzjoni soċjali u l-kwalità tagħha.

4.

Tkompli tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u l-enerġija importata billi taċċellera l-użu tal-enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari billi tiżgura kapaċità u aċċess suffiċjenti għall-grilja, tiżgura t-trasformazzjoni u d-dekarbonizzazzjoni tal-produzzjoni industrijali, u żżid l-użu tat-trasport pubbliku u sostenibbli, kif ukoll billi tagħmel il-bini aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija bil-ħsieb li, fost l-oħrajn, tnaqqas il-faqar enerġetiku. Tiżgura kapaċità suffiċjenti ta' interkonnessjonijiet tal-elettriku sabiex iżżid is-sigurtà tal-provvista, filwaqt li tkompli s-sinkronizzazzjoni f'waqtha mal-grilja tal-elettriku tal-Unjoni. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10477/2021 INIT; ST 10477/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Litwanja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 68).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punt perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 tal-Litwanja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tal-Litwanja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 120).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Litwanja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 14,0 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  Il-bilanċ strutturali (bilanċ aġġustat ċiklikament nett minn miżuri ta' darba u temporanji) ikkalkulat mill-ġdid mill-Kummissjoni bl-użu tal-metodoloġija maqbula b'mod komuni jindika defiċit strutturali ta' 0,6 % tal-PDG fl-2023 u 0,2 % fl-2024.

14

(15)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

16

(17)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

17

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/145 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/145

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Lussemburgu u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Lussemburgu

(2023/C 312/16)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Lussemburgu bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Lussemburgu. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lil-Lussemburgu bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tal-Lussemburgu. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fil-21 ta' April 2021, il-Lussemburgu ppreżenta l-pjan nazzjonali tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Lussemburgu (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Lussemburgu jkun laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fil-21 ta' April 2021, il-Lussemburgu ppreżenta l-pjan nazzjonali tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal-Lussemburgu (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Lussemburgu jkun laħaq b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-28 ta' April 2023, il-Lussemburgu ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u, fis-27 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Lussemburgu dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fit-28 ta' April 2023, il-Lussemburgu ppreżenta l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tiegħu tal-2023 u, fis-27 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, f'konformità mal-iskadenza stabbilita fl-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Lussemburgu dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Lussemburgu. Hija vvalutat il-progress tal-Lussemburgu fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Lussemburgu. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Lussemburgu fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal-Lussemburgu. Hija vvalutat il-progress tal-Lussemburgu fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Lussemburgu. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Lussemburgu fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Lussemburgu u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Lussemburgu mhuwiex qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-prezzijiet għoljin tad-djar u d-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi dan l-aħħar żdiedu iżda b'mod ġenerali sa issa jidher li huma kkontrollati u mistennija jonqsu fuq terminu medju. It-tkabbir qawwi fil-popolazzjoni flimkien maż-żieda fil-kreditu ipotekarju, bl-inċentiva tal-appoġġ fiskali, żied id-domanda għall-akkomodazzjoni, filwaqt li l-provvista ġiet ristretta minħabba l-art limitata disponibbli għall-kostruzzjoni u l-ikkapparar tal-artijiet. Id-distakk dejjem jikber bejn id-domanda u l-provvista tal-akkomodazzjoni irriżulta f'żidiet qawwija fil-prezzijiet tad-djar b'riskji dejjem akbar ta' sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u deterjorament fl-affordabbiltà. Il-prezzijiet tad-djar naqsu sewwa lejn l-aħħar tal-2022, u l-għadd ta' tranżazzjonijiet fl-akkomodazzjoni naqas drastikament, hekk kif iż-żieda fir-rati tal-imgħax wasslet għal bidla fis-suq. Madankollu, mhijiex mistennija korrezzjoni qawwija fil-prezzijiet tad-djar billi l-introjti żammew f'livell tajjeb u minħabba li n-nuqqas ta' provvista huwa mistenni li jkompli. Id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa għoli ħafna f'termini ta' introjtu disponibbli u qed jiżdied, filwaqt li s-self naqas kemxejn lejn l-aħħar tal-2022. L-assi finanzjarji tal-unitajiet domestiċi huma wkoll sostanzjali, l-unitajiet domestiċi bl-aktar dejn huma dawk bil-livell l-aktar għoli ta' introjtu u ta' ġid, u s-settur bankarju huwa sod, u dan kollu b'mod ġenerali jtaffi r-riskji makrofinanzjarji. L-isforzi ta' politika addizzjonali, bħaż-żieda fl-adozzjoni u fl-implimentazzjoni ta' miżuri reċenti u l-prijoritizzazzjoni tagħhom, inkluż taxxi rikorrenti biex tiżdied il-provvista ta' art li tista' tinbena, flimkien mar-riforma li għaddejja tal-ippjanar tal-użu tal-art, jistgħu jgħinu biex tingħata spinta lill-provvista tal-akkomodazzjoni, b'mod partikolari permezz tal-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u soċjali mmirata lejn dawk l-aktar fil-bżonn. L-effiċjenza tas-suq tal-kiri tista' tittejjeb ukoll. Barra minn hekk, it-tnaqqis tad-deduċibbiltà tal-imgħax ipotekarju, li dan l-aħħar żdied b'mod sinifikanti, inaqqas l-inċentivi fiskali għas-self li jappoġġaw il-prezzijiet għoljin tad-djar. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għal-Lussemburgu u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Lussemburgu mhuwiex qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-prezzijiet għoljin tad-djar u d-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi dan l-aħħar żdiedu iżda b'mod ġenerali sa issa jidher li huma kkontrollati u mistennija jonqsu fuq terminu medju. It-tkabbir qawwi fil-popolazzjoni flimkien maż-żieda fil-kreditu ipotekarju, bl-inċentiva tal-appoġġ fiskali, żied id-domanda għall-akkomodazzjoni, filwaqt li l-provvista ġiet ristretta minħabba l-art limitata disponibbli għall-kostruzzjoni u l-ikkapparar tal-artijiet. Id-distakk dejjem jikber bejn id-domanda u l-provvista tal-akkomodazzjoni irriżulta f'żidiet qawwija fil-prezzijiet tad-djar b'riskji dejjem akbar ta' sopravalutazzjoni tal-prezzijiet tad-djar u deterjorament fl-affordabbiltà. Il-prezzijiet tad-djar naqsu sewwa lejn l-aħħar tal-2022, u l-għadd ta' tranżazzjonijiet fl-akkomodazzjoni naqas drastikament, hekk kif iż-żieda fir-rati tal-imgħax wasslet għal bidla fis-suq. Madankollu, mhijiex mistennija korrezzjoni qawwija fil-prezzijiet tad-djar billi l-introjti żammew f'livell tajjeb u minħabba li n-nuqqas ta' provvista huwa mistenni li jkompli. Id-dejn tal-unitajiet domestiċi huwa għoli ħafna f'termini ta' introjtu disponibbli u qed jiżdied, filwaqt li s-self naqas kemxejn lejn l-aħħar tal-2022. L-assi finanzjarji tal-unitajiet domestiċi huma wkoll sostanzjali, l-unitajiet domestiċi bl-aktar dejn huma dawk bil-livell l-aktar għoli ta' introjtu u ta' ġid, u s-settur bankarju huwa sod, u dan kollu b'mod ġenerali jtaffi r-riskji makrofinanzjarji. L-isforzi ta' politika addizzjonali, bħaż-żieda fl-adozzjoni u fl-implimentazzjoni ta' miżuri reċenti u l-prijoritizzazzjoni tagħhom, inkluż taxxi rikorrenti biex tiżdied il-provvista ta' art li tista' tinbena, flimkien mar-riforma li għaddejja tal-ippjanar tal-użu tal-art, jistgħu jgħinu biex tingħata spinta lill-provvista tal-akkomodazzjoni, b'mod partikolari permezz tal-provvista ta' akkomodazzjoni affordabbli u soċjali mmirata lejn dawk l-aktar fil-bżonn. L-effiċjenza tas-suq tal-kiri tista' tittejjeb ukoll. Barra minn hekk, it-tnaqqis tad-deduċibbiltà tal-imgħax ipotekarju, li dan l-aħħar żdied b'mod sinifikanti, inaqqas l-inċentivi fiskali għas-self li jappoġġaw il-prezzijiet għoljin tad-djar.

| (13) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, is-surplus tal-gvern estiż tal-Lussemburgu naqas minn 0,7 % tal-PDG fl-2021 għal 0,2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied bi ftit minn 24,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 24,6 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, is-surplus tal-gvern estiż tal-Lussemburgu naqas minn 0,7 % tal-PDG fl-2021 għal 0,2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied bi ftit minn 24,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 24,6 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu tnaqqis fit-taxxi fuq il-prodotti biex jitbaxxew il-prezzijiet tal-konsumatur għall-petrol, id-diżil u ż-żejt għat-tisħin b'7.5 ct kull litru, filwaqt li tali miżuri li jżidu n-nefqa tal-politika fiskali kienu jinkludu l-introduzzjoni ta' kreditu ta' taxxa fuq l-enerġija (7), għajnuna għall-kumpaniji affettwati miż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u l-limitazzjoni taż-żidiet fil-prezzijiet tal-gass. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawn il-miżuri fil-livell ta' 0,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,2 % tal-PDG fl-2022, minn 1,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu tnaqqis fit-taxxi fuq il-prodotti biex jitbaxxew il-prezzijiet tal-konsumatur għall-petrol, id-diżil u ż-żejt għat-tisħin b'7.5 ct kull litru, filwaqt li tali miżuri li jżidu n-nefqa tal-politika fiskali kienu jinkludu l-introduzzjoni ta' kreditu ta' taxxa fuq l-enerġija (7), għajnuna għall-kumpaniji affettwati miż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u l-limitazzjoni taż-żidiet fil-prezzijiet tal-gass. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawn il-miżuri fil-livell ta' 0,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,2 % tal-PDG fl-2022, minn 1,0 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Lussemburgu (8) jkompli jsegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Lussemburgu (8) jkompli jsegwi pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' – 0,9 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Lussemburgu kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022 (0,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, il-Lussemburgu ppreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 0,5 % tal-PDG), kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, is-sussidji, nefqa kurrenti oħra u l-konsum intermedju kkontribwew ukoll (0,3 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Għalhekk, il-Lussemburgu ma żammx taħt kontroll biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' – 0,9 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Lussemburgu kompla jappoġġa l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022 (0,1 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribut newtrali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, il-Lussemburgu ppreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess waqt, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 0,5 % tal-PDG), kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Fl-istess ħin, is-sussidji, nefqa kurrenti oħra u l-konsum intermedju kkontribwew ukoll (0,3 % tal-PDG) għat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja netta. Għalhekk, il-Lussemburgu ma żammx taħt kontroll biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. Il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali kienet dovuta biss parzjalment għall-miżuri biex jiġi indirizzat l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'2,4 % fl-2023 u b'3,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,6 % fl-2023 u ta' 2,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjonijiet ta' tkabbir aktar baxxi mill-esportazzjonijiet netti fl-2023 u d-domanda domestika fl-2024 (11). |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'2,4 % fl-2023 u b'3,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 1,6 % fl-2023 u ta' 2,4 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjonijiet ta' tkabbir aktar baxxi mill-esportazzjonijiet netti fl-2023 u d-domanda domestika fl-2024 (11).

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-gvern jistenna li l-bilanċ tal-gvern estiż ser jiddeterjora għal defiċit ta' 1,5 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u korporattiv wara l-prezzijiet għoljin tal-enerġija u l-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 24,6 % fi tmiem l-2022 għal 26,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa kemxejn ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba dħul kemxejn aktar baxx mit-taxxa, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 25,9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fl-2023, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 tiegħu, il-gvern jistenna li l-bilanċ tal-gvern estiż ser jiddeterjora għal defiċit ta' 1,5 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment miżuri addizzjonali li jappoġġaw l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u korporattiv wara l-prezzijiet għoljin tal-enerġija u l-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 24,6 % fi tmiem l-2022 għal 26,1 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa kemxejn ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba dħul kemxejn aktar baxx mit-taxxa, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG ta' 25,9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal tkabbir nominali ogħla tal-PDG fl-2023, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, il-limitazzjoni taż-żidiet fil-prezzijiet tal-gass billi jiġu ssussidjati l-kostijiet tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi u t-tariffi tan-network, l-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet tal-elettriku permezz ta' sussidji lill-unitajiet domestiċi, u miżuri ta' appoġġ għan-negozji, kif ukoll miżuri ġodda. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023 (12). Xi miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-miżuri ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,6 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,4 % tal-PDG fl-2022). |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, il-limitazzjoni taż-żidiet fil-prezzijiet tal-gass billi jiġu ssussidjati l-kostijiet tal-enerġija tal-unitajiet domestiċi u t-tariffi tan-network, l-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet tal-elettriku permezz ta' sussidji lill-unitajiet domestiċi, u miżuri ta' appoġġ għan-negozji, kif ukoll miżuri ġodda. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023 (12). Xi miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-aktar unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli, filwaqt li l-biċċa l-kbira tal-miżuri ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (13), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,6 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,4 % tal-PDG fl-2022).

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Lussemburgu jieħu azzjoni biex fl-2023 jiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (14), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Il-Lussemburgu jenħtieġ li jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lil-Lussemburgu wkoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Lussemburgu jieħu azzjoni biex fl-2023 jiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (14), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Il-Lussemburgu jenħtieġ li jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali f'sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lil-Lussemburgu wkoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,5 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 0,9 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonali) fl-2023 huwa pprojettat li ser jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fl-ispiża tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,3 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija għalhekk parzjalment dovuta biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat ukoll minn, fost fatturi oħra, benefiċċji soċjali minbarra dawk in natura, sussidji relatati ma' miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku, kontribuzzjoni ta' darba għall-baġit tal-Unjoni, u t-tnaqqis fir-rati tal-VAT. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali. Għalhekk, il-Lussemburgu qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa pprojettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (15). Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-elettrifikazzjoni tat-trasport pubbliku, it-tisħiħ tan-network tat-tramm u tal-ferrovija, fond għall-klima u l-enerġija biex jappoġġa l-akkwist ta' pannelli fotovoltajċi, id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u s-sigurtà tal-komunikazzjoni diġitali (it-teknoloġija kwantistika), li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,5 % tal-PDG), fil-kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 0,9 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonali) fl-2023 huwa pprojettat li ser jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fl-ispiża tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,3 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija għalhekk parzjalment dovuta biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) huwa xprunat ukoll minn, fost fatturi oħra, benefiċċji soċjali minbarra dawk in natura, sussidji relatati ma' miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku, kontribuzzjoni ta' darba għall-baġit tal-Unjoni, u t-tnaqqis fir-rati tal-VAT. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali. Għalhekk, il-Lussemburgu qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa pprojettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (15). Huwa jippjana li jiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-elettrifikazzjoni tat-trasport pubbliku, it-tisħiħ tan-network tat-tramm u tal-ferrovija, fond għall-klima u l-enerġija biex jappoġġa l-akkwist ta' pannelli fotovoltajċi, id-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi u s-sigurtà tal-komunikazzjoni diġitali (it-teknoloġija kwantistika), li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 1,7 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment l-estensjoni tal-miżuri ta' appoġġ biex jipproteġu l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u korporattiv kontra l-effetti taż-żieda fl-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 27,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi ta' miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa kemxejn aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba żieda iżgħar fil-kumpens tal-impjegati u t-trasferimenti soċjali, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 27,0 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 1,7 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment l-estensjoni tal-miżuri ta' appoġġ biex jipproteġu l-introjtu tal-unitajiet domestiċi u korporattiv kontra l-effetti taż-żieda fl-inflazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 27,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi ta' miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa kemxejn aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba żieda iżgħar fil-kumpens tal-impjegati u t-trasferimenti soċjali, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 27,0 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi l-estensjoni tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija sa tmiem l-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi li l-ispiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija hija ta' 0,5 % tal-PDG fl-2024 (16), meta mqabbla ma' 1,1 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi l-estensjoni tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija sa tmiem l-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi li l-ispiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija hija ta' 0,5 % tal-PDG fl-2024 (16), meta mqabbla ma' 1,1 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (17). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (18) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,8 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment fl-2023, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (17). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (18) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4,8 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment fl-2023, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 2,9 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 2,9 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 4,5 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti, li huma mistennija jikkontribwixxu għal tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti biex jitrawmu t-tranżizzjonijiet tal-enerġija u dawk diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' stabbli għal 4,5 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti, li huma mistennija jikkontribwixxu għal tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti biex jitrawmu t-tranżizzjonijiet tal-enerġija u dawk diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1,0 % tal-PDG fl-2025, u għal 0,8 % sal-2026, qabel jiżdied bi ftit għal 0,9 % fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 27,5 % fi tmiem l-2024 għal 29,0 % sa tmiem l-2027. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1,0 % tal-PDG fl-2025, u għal 0,8 % sal-2026, qabel jiżdied bi ftit għal 0,9 % fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 27,5 % fi tmiem l-2024 għal 29,0 % sa tmiem l-2027.

| (28) | L-impatt tax-xejriet demografiċi fuq l-infiq pubbliku ser jsir aktar akut fid-deċennji li ġejjin, billi l-għadd ta' pensjonanti għal kull ħaddiem huwa mistenni jiżdied b'mod kostanti minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ u t-tnaqqis fil-flussi ta' migrazzjoni netti. F'xenarju ta' ebda bidla fil-politika, il-Lussemburgu ser jiffaċċa waħda mill-akbar żidiet tal-Unjoni fl-infiq tal-pensjonijiet bħala sehem tal-PDG, fejn huwa pprojettat li dan ser jirdoppja għal madwar 18 % tal-PDG sal-2070, l-ogħla fl-Unjoni. Dan ser iwassal għal żieda sinifikanti fid-dejn pubbliku, li tpoġġi s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi f'riskju. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ma jindirizzax is-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet. B'mod speċifiku, dak il-pjan ma jindirizzax l-effetti negattivi tal-iskemi ta' rtirar bikri u l-inċentivi finanzjarji biex wieħed jitlaq mis-suq tax-xogħol kmieni, li jikkontribwixxu għal rata baxxa ta' impjieg fost ħaddiema akbar fl-età. Iż-żieda fl-età effettiva tal-irtirar ikollha impatt makroekonomiku ta' benefiċċju u l-potenzjal li jitnaqqas l-infiq fuq il-pensjonijiet, peress li rata ogħla ta' ħaddiema akbar fl-età fl-impjieg tappoġġa t-tkabbir ekonomiku. Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa fl-Unjoni hija essenzjali biex: i) tiġi evitata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn id-ditti; ii) jiġi żgurat trattament ġust tal-kontribwenti; u iii) jiġu ssalvagwardjati l-finanzi pubbliċi. Il-Lussemburgu huwa ekonomija żgħira, miftuħa, b'settur finanzjarju internazzjonali kbir, li fil-biċċa l-kbira jispjega l-eżistenza ta' flussi finanzjarji kbar. Madankollu, dawk il-flussi jirriflettu wkoll il-preżenza ta' ħafna kumpaniji bi sjieda barranija fil-pajjiż, li huma involuti f'attivitajiet intragrupp tat-teżor. Punt partikolari ta' tħassib huwa n-nuqqas ta' taxxi minn ras il-għajn, jew miżuri ekwivalenti fuq pagamenti ta' imgħax u royalties magħmula lil ġuriżdizzjonijiet b'taxxa baxxa jew żero lil hinn minn dawk il-pajjiżi inklużi fil-lista tal-Unjoni ta' ġuriżdizzjonijiet li ma jikkooperawx (19). Il-pagamenti 'l barra ta' mgħax u royalties minn kumpaniji bbażati fil-Lussemburgu għal ġuriżdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi jistgħu jkunu soġġetti għal ftit tassazzjoni jew l-ebda tassazzjoni jekk dawn il-pagamenti ma jiġux intaxxati jew intaxxati f'livell baxx fil-ġuriżdizzjoni riċeventi. Il-Lussemburgu ħa xi passi biex jiġġieled l-ippjanar aggressiv tat-taxxa. Madankollu, sa issa dawn il-miżuri ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw dawk il-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa, li jistgħu jintużaw minn kumpaniji multinazzjonali biex jinvolvu ruħhom f'ippjanar aggressiv tat-taxxa. |
| --- | --- |

(28)

L-impatt tax-xejriet demografiċi fuq l-infiq pubbliku ser jsir aktar akut fid-deċennji li ġejjin, billi l-għadd ta' pensjonanti għal kull ħaddiem huwa mistenni jiżdied b'mod kostanti minħabba l-popolazzjoni li qed tixjieħ u t-tnaqqis fil-flussi ta' migrazzjoni netti. F'xenarju ta' ebda bidla fil-politika, il-Lussemburgu ser jiffaċċa waħda mill-akbar żidiet tal-Unjoni fl-infiq tal-pensjonijiet bħala sehem tal-PDG, fejn huwa pprojettat li dan ser jirdoppja għal madwar 18 % tal-PDG sal-2070, l-ogħla fl-Unjoni. Dan ser iwassal għal żieda sinifikanti fid-dejn pubbliku, li tpoġġi s-sostenibbiltà tal-finanzi pubbliċi f'riskju. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ma jindirizzax is-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet. B'mod speċifiku, dak il-pjan ma jindirizzax l-effetti negattivi tal-iskemi ta' rtirar bikri u l-inċentivi finanzjarji biex wieħed jitlaq mis-suq tax-xogħol kmieni, li jikkontribwixxu għal rata baxxa ta' impjieg fost ħaddiema akbar fl-età. Iż-żieda fl-età effettiva tal-irtirar ikollha impatt makroekonomiku ta' benefiċċju u l-potenzjal li jitnaqqas l-infiq fuq il-pensjonijiet, peress li rata ogħla ta' ħaddiema akbar fl-età fl-impjieg tappoġġa t-tkabbir ekonomiku. Il-ġlieda kontra l-ippjanar aggressiv tat-taxxa fl-Unjoni hija essenzjali biex: i) tiġi evitata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni bejn id-ditti; ii) jiġi żgurat trattament ġust tal-kontribwenti; u iii) jiġu ssalvagwardjati l-finanzi pubbliċi. Il-Lussemburgu huwa ekonomija żgħira, miftuħa, b'settur finanzjarju internazzjonali kbir, li fil-biċċa l-kbira jispjega l-eżistenza ta' flussi finanzjarji kbar. Madankollu, dawk il-flussi jirriflettu wkoll il-preżenza ta' ħafna kumpaniji bi sjieda barranija fil-pajjiż, li huma involuti f'attivitajiet intragrupp tat-teżor. Punt partikolari ta' tħassib huwa n-nuqqas ta' taxxi minn ras il-għajn, jew miżuri ekwivalenti fuq pagamenti ta' imgħax u royalties magħmula lil ġuriżdizzjonijiet b'taxxa baxxa jew żero lil hinn minn dawk il-pajjiżi inklużi fil-lista tal-Unjoni ta' ġuriżdizzjonijiet li ma jikkooperawx (19). Il-pagamenti 'l barra ta' mgħax u royalties minn kumpaniji bbażati fil-Lussemburgu għal ġuriżdizzjonijiet ta' pajjiżi terzi jistgħu jkunu soġġetti għal ftit tassazzjoni jew l-ebda tassazzjoni jekk dawn il-pagamenti ma jiġux intaxxati jew intaxxati f'livell baxx fil-ġuriżdizzjoni riċeventi. Il-Lussemburgu ħa xi passi biex jiġġieled l-ippjanar aggressiv tat-taxxa. Madankollu, sa issa dawn il-miżuri ma kinux biżżejjed biex jindirizzaw dawk il-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa, li jistgħu jintużaw minn kumpaniji multinazzjonali biex jinvolvu ruħhom f'ippjanar aggressiv tat-taxxa.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Lussemburgu għadha għaddejja. Il-Lussemburgu ppreżenta l-ewwel talba għall-pagament fit-28 ta' Diċembru 2022, li tikkorrispondi għal 26 stadju importanti u miri fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill, għall-iżborż ta' EUR 20 miljun fl-ambitu tal-Faċilità. Il-Kummissjoni ppubblikat l-ewwel valutazzjoni preliminari pożittiva tagħha fit-28 ta' April 2023. Il-Kunsill qed jiddiskuti t-talba għall-ħlas. L-istadji importanti u l-miri kkonċernati jinkludu d-dħul fis-seħħ tar-riforma tal-"Patt ta' Akkomodazzjoni 2.0", bil-għan li żżid il-provvista ta' akkomodazzjoni għall-kiri affordabbli offruta mill-muniċipalitajiet, investimenti għad-diġitalizzazzjoni tas-settur pubbliku għall-iżvilupp ta' komunikazzjoni ultra sigura, it-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol bit-tnedija tal-programm "FutureSkills", kif ukoll riforma għall-akkwist ta' vetturi nodfa. Il-Lussemburgu ppreżenta emenda tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu fil-11 ta' Novembru 2022, li ġie approvat mill-Kunsill fis-17 ta' Jannar 2023. Il-Lussemburgu huwa mistenni jippreżenta kapitolu REPowerEU u diġà ddeċieda li jittrasferixxi EUR 128.5 miljun mir-Riżerva ta' Aġġustament għall-Brexit għall-Faċilità biex tiffinanzja l-implimentazzjoni tagħha. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Lussemburgu fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Lussemburgu għadha għaddejja. Il-Lussemburgu ppreżenta l-ewwel talba għall-pagament fit-28 ta' Diċembru 2022, li tikkorrispondi għal 26 stadju importanti u miri fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill, għall-iżborż ta' EUR 20 miljun fl-ambitu tal-Faċilità. Il-Kummissjoni ppubblikat l-ewwel valutazzjoni preliminari pożittiva tagħha fit-28 ta' April 2023. Il-Kunsill qed jiddiskuti t-talba għall-ħlas. L-istadji importanti u l-miri kkonċernati jinkludu d-dħul fis-seħħ tar-riforma tal-"Patt ta' Akkomodazzjoni 2.0", bil-għan li żżid il-provvista ta' akkomodazzjoni għall-kiri affordabbli offruta mill-muniċipalitajiet, investimenti għad-diġitalizzazzjoni tas-settur pubbliku għall-iżvilupp ta' komunikazzjoni ultra sigura, it-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol bit-tnedija tal-programm "FutureSkills", kif ukoll riforma għall-akkwist ta' vetturi nodfa. Il-Lussemburgu ppreżenta emenda tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu fil-11 ta' Novembru 2022, li ġie approvat mill-Kunsill fis-17 ta' Jannar 2023. Il-Lussemburgu huwa mistenni jippreżenta kapitolu REPowerEU u diġà ddeċieda li jittrasferixxi EUR 128.5 miljun mir-Riżerva ta' Aġġustament għall-Brexit għall-Faċilità biex tiffinanzja l-implimentazzjoni tagħha. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Lussemburgu fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti ta' programmazzjoni kollha tal-politika ta' koeżjoni tal-Lussemburgu fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Lussemburgu. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti ta' programmazzjoni kollha tal-politika ta' koeżjoni tal-Lussemburgu fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Lussemburgu.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Lussemburgu jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali, b'mod partikolari s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, li jirriżultaw prinċipalment mis-sistema tal-pensjonijiet, lakuni legali li jistgħu jintużaw minn intrapriżi multinazzjonali involuti fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa, vulnerabbiltajiet relatati ma' prezzijiet għoljin tad-djar u dejn għoli tal-unitajiet domestiċi, dgħufijiet fis-sistema tal-edukazzjoni li jżidu mal-inugwaljanza u kwistjonijiet relatati mal-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi ostakli potenzjali għat-tranżizzjoni mill-fjuwils fossili u kwistjonijiet bin-network tat-trasport. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Lussemburgu jiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali, b'mod partikolari s-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi, li jirriżultaw prinċipalment mis-sistema tal-pensjonijiet, lakuni legali li jistgħu jintużaw minn intrapriżi multinazzjonali involuti fl-ippjanar aggressiv tat-taxxa, vulnerabbiltajiet relatati ma' prezzijiet għoljin tad-djar u dejn għoli tal-unitajiet domestiċi, dgħufijiet fis-sistema tal-edukazzjoni li jżidu mal-inugwaljanza u kwistjonijiet relatati mal-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi ostakli potenzjali għat-tranżizzjoni mill-fjuwils fossili u kwistjonijiet bin-network tat-trasport.

| (32) | Il-ħiliet bażiċi u l-prestazzjoni ġenerali tal-istudenti jiddependu primarjament fuq l-isfond soċjoekonomiku u lingwistiku tagħhom. Il-livelli medji fl-għarfien u l-ħiliet ewlenin fl-età ta' 15-il sena, kif imkejla mill-Programm tal-OECD għall-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Istudenti (Programme for International Student Assessment, PISA), huma ferm aktar baxxi fil-Lussemburgu mill-medja tal-Unjoni. Id-distakk bejn l-istudenti żvantaġġati u l-pari żvantaġġati tagħhom huwa akbar fil-Lussemburgu milli fi kwalunkwe pajjiż ieħor tal-Unjoni. Is-sistema edukattiva ma tagħtix lill-istudenti kollha ħiliet bażiċi biżżejjed biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol tal-pajjiż. Il-lingwa mitkellma fis-sistema skolastika nazzjonali fil-livell primarju hija Lussemburgiża, filwaqt li l-istudenti jitgħallmu jaqraw u jiktbu bil-Ġermaniż. Is-suġġetti kollha (ħlief għall-Franċiż) jiġu mgħallma bil-Ġermaniż. Dan jikkostitwixxi domanda għolja ħafna għall-ħiliet lingwistiċi f'pajjiż fejn wieħed biss minn kull tliet studenti jitkellmu l-Lussemburgu bħala l-ewwel lingwa tagħhom. Is-sehem taż-żgħażagħ ta' bejn it-18 u l-24 sena li telqu mill-edukazzjoni u t-taħriġ mingħajr ma lestew edukazzjoni sekondarja għolja żdied minn 6,3 % fl-2018 għal 8,2 % fl-2022. F'Settembru 2022, il-Lussemburgu nieda proġett pilota f'erba' skejjel primarji, fejn l-istudenti jibdew jitgħallmu l-ewwel bil-Franċiż u mbagħad bil-Ġermaniż. Jekk jiġi estiż għal aktar skejjel, dan l-approċċ jista' jgħin biex titjieb il-prestazzjoni tal-istudenti li l-ewwel lingwa tagħhom mhijiex il-Franċiż. Il-Lussemburgu żied ukoll il-provvista tiegħu ta' skejjel internazzjonali pubbliċi: mill-2022/2023, 4 % tal-istudenti fil-livelli ta' qabel il-primarja u tal-primarja huma rreġistrati f'dawn l-iskejjel, fejn jistgħu jagħżlu bejn l-Ingliż, il-Franċiż jew il-Ġermaniż bħala l-lingwa tat-tagħlim. Jekk din l-għażla ta' tagħlim permezz ta' lingwa ewlenija waħda tiġi estiża biex tkopri parti akbar tal-popolazzjoni skolastika, din tista' ttejjeb b'mod sostanzjali l-possibbiltajiet tal-istudenti li jiksbu riżultati ta' tagħlim aħjar. |
| --- | --- |

(32)

Il-ħiliet bażiċi u l-prestazzjoni ġenerali tal-istudenti jiddependu primarjament fuq l-isfond soċjoekonomiku u lingwistiku tagħhom. Il-livelli medji fl-għarfien u l-ħiliet ewlenin fl-età ta' 15-il sena, kif imkejla mill-Programm tal-OECD għall-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Istudenti (Programme for International Student Assessment, PISA), huma ferm aktar baxxi fil-Lussemburgu mill-medja tal-Unjoni. Id-distakk bejn l-istudenti żvantaġġati u l-pari żvantaġġati tagħhom huwa akbar fil-Lussemburgu milli fi kwalunkwe pajjiż ieħor tal-Unjoni. Is-sistema edukattiva ma tagħtix lill-istudenti kollha ħiliet bażiċi biżżejjed biex jissodisfaw il-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol tal-pajjiż. Il-lingwa mitkellma fis-sistema skolastika nazzjonali fil-livell primarju hija Lussemburgiża, filwaqt li l-istudenti jitgħallmu jaqraw u jiktbu bil-Ġermaniż. Is-suġġetti kollha (ħlief għall-Franċiż) jiġu mgħallma bil-Ġermaniż. Dan jikkostitwixxi domanda għolja ħafna għall-ħiliet lingwistiċi f'pajjiż fejn wieħed biss minn kull tliet studenti jitkellmu l-Lussemburgu bħala l-ewwel lingwa tagħhom. Is-sehem taż-żgħażagħ ta' bejn it-18 u l-24 sena li telqu mill-edukazzjoni u t-taħriġ mingħajr ma lestew edukazzjoni sekondarja għolja żdied minn 6,3 % fl-2018 għal 8,2 % fl-2022. F'Settembru 2022, il-Lussemburgu nieda proġett pilota f'erba' skejjel primarji, fejn l-istudenti jibdew jitgħallmu l-ewwel bil-Franċiż u mbagħad bil-Ġermaniż. Jekk jiġi estiż għal aktar skejjel, dan l-approċċ jista' jgħin biex titjieb il-prestazzjoni tal-istudenti li l-ewwel lingwa tagħhom mhijiex il-Franċiż. Il-Lussemburgu żied ukoll il-provvista tiegħu ta' skejjel internazzjonali pubbliċi: mill-2022/2023, 4 % tal-istudenti fil-livelli ta' qabel il-primarja u tal-primarja huma rreġistrati f'dawn l-iskejjel, fejn jistgħu jagħżlu bejn l-Ingliż, il-Franċiż jew il-Ġermaniż bħala l-lingwa tat-tagħlim. Jekk din l-għażla ta' tagħlim permezz ta' lingwa ewlenija waħda tiġi estiża biex tkopri parti akbar tal-popolazzjoni skolastika, din tista' ttejjeb b'mod sostanzjali l-possibbiltajiet tal-istudenti li jiksbu riżultati ta' tagħlim aħjar.

| (33) | Is-sistema tal-enerġija tal-Lussemburgu hija kkaratterizzata minn dipendenza għolja fuq l-importazzjoni u fuq il-fjuwils fossili. Il-pajjiż huwa importatur nett kbira tal-enerġija. Huwa kważi kompletament dipendenti fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija primarja, b'rata ta' dipendenza ta' 92 % fl-2021. Iż-żejt ipprovda 69 % tat-taħlita tal-enerġija tal-Lussemburgu, u l-gass naturali 18 %, filwaqt li 12 % kienet ġejja minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u laħaq kapaċità ta' 572 MW fl-2022. Il-Lussemburgu ma jimporta l-ebda żejt mir-Russja. Fir-rigward tal-gass, id-dipendenza fuq ir-Russja hija limitata billi kważi 100 % tal-gass ikkunsmat fil-Lussemburgu ġie importat minn pipelines mill-Belġju u mill-Ġermanja li joriġinaw min-Norveġja u min-Netherlands. Il-konsum tal-gass naturali tal-Lussemburgu żdied b'26 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 1369/2022 (20). Il-Lussemburgu jista' jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (21). |
| --- | --- |

(33)

Is-sistema tal-enerġija tal-Lussemburgu hija kkaratterizzata minn dipendenza għolja fuq l-importazzjoni u fuq il-fjuwils fossili. Il-pajjiż huwa importatur nett kbira tal-enerġija. Huwa kważi kompletament dipendenti fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija primarja, b'rata ta' dipendenza ta' 92 % fl-2021. Iż-żejt ipprovda 69 % tat-taħlita tal-enerġija tal-Lussemburgu, u l-gass naturali 18 %, filwaqt li 12 % kienet ġejja minn sorsi ta' enerġija rinnovabbli, u laħaq kapaċità ta' 572 MW fl-2022. Il-Lussemburgu ma jimporta l-ebda żejt mir-Russja. Fir-rigward tal-gass, id-dipendenza fuq ir-Russja hija limitata billi kważi 100 % tal-gass ikkunsmat fil-Lussemburgu ġie importat minn pipelines mill-Belġju u mill-Ġermanja li joriġinaw min-Norveġja u min-Netherlands. Il-konsum tal-gass naturali tal-Lussemburgu żdied b'26 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 1369/2022 (20). Il-Lussemburgu jista' jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (21).

| (34) | Filwaqt li l-Lussemburgu huwa interkonness f'termini kemm tal-enerġija kif ukoll tal-gass, ser ikun meħtieġ aktar investiment b'antiċipazzjoni taż-żieda fil-ġenerazzjoni rinnovabbli u fid-domanda għall-enerġija. Il-Lussemburgu għandu jindirizza l-isfida ta' provvista insuffiċjenti ta' akkomodazzjoni filwaqt li jilħaq il-miri tiegħu dwar l-enerġija u l-klima. Hemm ukoll il-ħtieġa li jiġi rinnovat l-istokk tal-bini eżistenti. B'20,8 % tal-potenzjal totali tal-iffrankar tal-enerġija (f'termini ta' GWh), is-settur tal-bini residenzjali u tar-rinnovazzjoni jirrappreżenta t-tieni l-akbar sors ta' potenzjal kumulattiv għall-iffrankar tal-enerġija sal-2030. Madwar 89 % tal-istokk tal-bini residenzjali juża sistemi tat-tisħin ibbażati fuq il-fjuwils fossili (żejt għat-tisħin u gass naturali). Il-muniċipalitajiet ser ikollhom rwol ewlieni f'dan ir-rigward. Il-konġestjoni tat-traffiku fit-toroq hija ta' piż fuq l-ekonomija u fuq is-sostenibbiltà ambjentali. It-trasport jammonta għal sehem sinifikanti tal-konsum taż-żejt u għal 59 % tal-emissjonijiet totali ta' gassijiet serra, li jitqabbel ma' medja tal-Unjoni ta' 24 % fl-2019. Filwaqt li l-Lussemburgu adotta xi miżuri rilevanti biex itejjeb il-mobilità sostenibbli, interventi addizzjonali u aktar immirati jgħinu sostanzjalment biex jitnaqqsu d-dipendenza fuq iż-żejt u l-emissjonijiet ta' gassijiet serra. Dan huwa rifless fil-pjan nazzjonali għall-enerġija u l-klima (NECP) tal-Lussemburgu, li jistabbilixxi mira ta' 40 % ta' vetturi elettriċi u vetturi plug-in għall-flotta tal-vetturi sal-2030. Il-Lussemburgu stabbilixxa għalih innifsu l-mira li jsir newtrali għall-klima sal-2050. Fis-snin reċenti, għamel progress konsiderevoli dwar l-enerġiji rinnovabbli iżda jibqa' wieħed mill-Istati Membri bl-iktar sehem baxx ta' dawk l-enerġiji. Ser ikunu meħtieġa aktar żidiet fl-ambizzjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra u żieda fl-enerġija rinnovabbli u fl-effiċjenza enerġetika għal-Lussemburgu biex jilħaq il-miri tal-enerġija tiegħu għall-2030 – li jikseb 25 % ta' enerġija mis-sorsi rinnovabbli u jnaqqas il-konsum finali tal-enerġija b'40 % sa 44 % meta mqabbel mal-2007. |
| --- | --- |

(34)

Filwaqt li l-Lussemburgu huwa interkonness f'termini kemm tal-enerġija kif ukoll tal-gass, ser ikun meħtieġ aktar investiment b'antiċipazzjoni taż-żieda fil-ġenerazzjoni rinnovabbli u fid-domanda għall-enerġija. Il-Lussemburgu għandu jindirizza l-isfida ta' provvista insuffiċjenti ta' akkomodazzjoni filwaqt li jilħaq il-miri tiegħu dwar l-enerġija u l-klima. Hemm ukoll il-ħtieġa li jiġi rinnovat l-istokk tal-bini eżistenti. B'20,8 % tal-potenzjal totali tal-iffrankar tal-enerġija (f'termini ta' GWh), is-settur tal-bini residenzjali u tar-rinnovazzjoni jirrappreżenta t-tieni l-akbar sors ta' potenzjal kumulattiv għall-iffrankar tal-enerġija sal-2030. Madwar 89 % tal-istokk tal-bini residenzjali juża sistemi tat-tisħin ibbażati fuq il-fjuwils fossili (żejt għat-tisħin u gass naturali). Il-muniċipalitajiet ser ikollhom rwol ewlieni f'dan ir-rigward. Il-konġestjoni tat-traffiku fit-toroq hija ta' piż fuq l-ekonomija u fuq is-sostenibbiltà ambjentali. It-trasport jammonta għal sehem sinifikanti tal-konsum taż-żejt u għal 59 % tal-emissjonijiet totali ta' gassijiet serra, li jitqabbel ma' medja tal-Unjoni ta' 24 % fl-2019. Filwaqt li l-Lussemburgu adotta xi miżuri rilevanti biex itejjeb il-mobilità sostenibbli, interventi addizzjonali u aktar immirati jgħinu sostanzjalment biex jitnaqqsu d-dipendenza fuq iż-żejt u l-emissjonijiet ta' gassijiet serra. Dan huwa rifless fil-pjan nazzjonali għall-enerġija u l-klima (NECP) tal-Lussemburgu, li jistabbilixxi mira ta' 40 % ta' vetturi elettriċi u vetturi plug-in għall-flotta tal-vetturi sal-2030. Il-Lussemburgu stabbilixxa għalih innifsu l-mira li jsir newtrali għall-klima sal-2050. Fis-snin reċenti, għamel progress konsiderevoli dwar l-enerġiji rinnovabbli iżda jibqa' wieħed mill-Istati Membri bl-iktar sehem baxx ta' dawk l-enerġiji. Ser ikunu meħtieġa aktar żidiet fl-ambizzjoni għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta' gassijiet serra u żieda fl-enerġija rinnovabbli u fl-effiċjenza enerġetika għal-Lussemburgu biex jilħaq il-miri tal-enerġija tiegħu għall-2030 – li jikseb 25 % ta' enerġija mis-sorsi rinnovabbli u jnaqqas il-konsum finali tal-enerġija b'40 % sa 44 % meta mqabbel mal-2007.

| (35) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Filwaqt li l-Lussemburgu żied l-isforzi tiegħu biex itejjeb il-ħiliet u jħarreġ mill-ġdid lill-ħaddiema f'setturi li sejrin lura u li qed jittrasformaw, in-nuqqas ta' ħaddiema jippersisti f'xi okkupazzjonijiet, inkluż maniġers tal-politika u tal-ippjanar. Dak in-nuqqas ta' ħaddiema jista' jwassal għal ostaklu possibbli fit-tranżizzjoni ekoloġika u fl-implimentazzjoni tar-REPowerEU. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Filwaqt li l-Lussemburgu żied l-isforzi tiegħu biex itejjeb il-ħiliet u jħarreġ mill-ġdid lill-ħaddiema f'setturi li sejrin lura u li qed jittrasformaw, in-nuqqas ta' ħaddiema jippersisti f'xi okkupazzjonijiet, inkluż maniġers tal-politika u tal-ippjanar. Dak in-nuqqas ta' ħaddiema jista' jwassal għal ostaklu possibbli fit-tranżizzjoni ekoloġika u fl-implimentazzjoni tar-REPowerEU.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (22) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (22) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (37) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Lussemburgu, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal-Lussemburgu, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Lussemburgu jieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 4,8 % (23).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Inaqqas ir-riskji relatati mas-suq tad-djar, b'mod partikolari billi jnaqqas id-deduċibbiltà tal-imgħax ipotekarju u billi jieħu miżuri biex tiżdied il-provvista ta' art li tista' tinbena. Jittratta s-sostenibbiltà fit-tul tas-sistema tal-pensjonijiet, b'mod partikolari billi jillimita l-opzjonijiet tal-irtirar kmieni u billi jżid ir-rata ta' impjieg għall-ħaddiema akbar fl-età. Iżid l-azzjoni biex jindirizza b'mod effettiv l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, b'mod partikolari billi jiżgura tassazzjoni suffiċjenti ta' pagamenti 'l barra ta' mgħax u royalties għal ġuriżdizzjonijiet b'taxxa żero/baxxa.

2.

Jipproċedi bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza rivedut tiegħu u jiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-għan li jibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Jipproċedi bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Itejjeb il-prestazzjoni tas-sistema edukattiva skolastika u jippromwovi opportunitajiet indaqs għall-istudenti kollha, b'mod partikolari billi jadatta t-tagħlim għall-ħtiġijiet ta' studenti żvantaġġati u dawk minn sfondi lingwistiċi varji.

4.

Inaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili billi jaċċellera l-użu tal-enerġija rinnovabbli, iżid il-kapaċità ta' trażmissjoni tal-elettriku, iħaffef il-proċeduri għall-ħruġ tal-permessi u jinvesti fl-effiċjenza enerġetika kemm fis-settur residenzjali kif ukoll f'dak mhux residenzjali. Jappoġġa lill-muniċipalitajiet fl-iżvilupp ta' pjanijiet lokali dettaljati għall-użu tal-enerġija rinnovabbli, inklużi l-enerġija mir-riħ u l-fotovoltajċi, u għas-sistemi tat-tisħin u t-tkessiħ distrettwali. Jippromwovi aktar l-elettrifikazzjoni tat-trasport u jinvesti fin-networks u l-infrastruttura tat-trasport pubbliku. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10155/21 INIT; ST 10155/21 ADD 1.

6

(7)  Il-krediti tat-taxxa pagabbli jistgħu jaqbżu l-obbligazzjoni tat-taxxa u jaffettwaw lil dawk li mhumiex kontribwenti kif ukoll lill-kontribwenti; għalhekk, huma kklassifikati bħala nefqa fil-kontijiet nazzjonali (ESA 2010, l-Artikoli 20.167 u 20.168).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tal-Lussemburgu (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 73).

8

(9)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

9

(10)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.4 punti perċentwali tal-PDG, minħabba tnaqqis fi "Trasferimenti kapitali oħra" prinċipalment relatati mat-tneħħija gradwali tal-appoġġ għan-negozju u tal-assistenza għall-irkupru fil-kuntest tal-pandemija tal-COVID-19 (Fond għall-irkupru u s-solidarjetà għan-negozji).

10

(11)  Għall-PDG nominali l-istampa hija kemxejn differenti; il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi rati ta' tkabbir nominali tal-PDG ta' 4,7 % fl-2023 u ta' 6,0 % fl-2024, filwaqt li t-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta rata ogħla ta' 7,1 % fl-2023, u rata komparabbli ta' 5,9 % fl-2024.

11

(12)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-ispiża baġitarji annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

12

(13)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Lussemburgu u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Lussemburgu tal-2022 (ĠU C 334, 01.09.2022, p. 128).

13

(14)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Lussemburgu, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 7,8 % f'termini nominali.

14

(15)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali għall-PDG.

15

(16)  Id-definizzjoni tal-Kummissjoni ta' miżuri tal-enerġija tinkludi biss miżuri ta' politika fiskali li jaffettwaw direttament il-prezzijiet tal-enerġija jew jipprovdu appoġġ temporanju għall-introjtu għall-konsum tal-enerġija. Il-miżuri ġenerali ta' appoġġ għall-inflazzjoni mhumiex ikklassifikati bħala miżuri tal-enerġija, u dan jispjega differenza fl-ispiża baġitarja stmata tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija bejn il-Programm ta' Stabbiltà 2023 u t-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

16

(17)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

17

(18)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

18

(19)  Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar il-lista riveduta tal-UE ta' ġuriżdizzjonijiet li ma jikkooperawx għal finijiet ta' taxxa (ĠU C 64, 21.2.2023, p. 17).

19

(20)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

20

(21)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

21

(22)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

22

(23)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

23

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/155 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/155

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Ungerija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Ungerija

(2023/C 312/17)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Ungerija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fil-11 ta' Mejju 2021, l-Ungerija ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fil-15 ta' Diċembru 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ungerija (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Ungerija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fil-11 ta' Mejju 2021, l-Ungerija ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fil-15 ta' Diċembru 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ungerija (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Ungerija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-2 ta' Mejju 2023, l-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Ungerija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. Fl-1 ta' Ġunju 2023, daħlet fis-seħħ liġi ġdida dwar is-sistema ġudizzjarja. |
| --- | --- |

(10)

Fit-2 ta' Mejju 2023, l-Ungerija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Ungerija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. Fl-1 ta' Ġunju 2023, daħlet fis-seħħ liġi ġdida dwar is-sistema ġudizzjarja.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Ungerija. Hija vvalutat il-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-Ungerija tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Ungerija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Ungerija. Hija vvalutat il-progress tal-Ungerija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tal-Ungerija tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Ungerija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Ungerija u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Ungerija qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' pressjonijiet qawwija ħafna fuq il-prezzijiet u l-ħtiġijiet ta' finanzjament tal-gvern żdiedu u huma sinifikanti. L-inflazzjoni għoliet b'mod sinifikanti u għadha ma bdietx timmodera b'mod viżibbli. Jekk l-inflazzjoni tibqa' elevata għal perjodu estiż, tkompli ddgħajjef il-kompetittività fil-kostijiet u tista' tħalli kostijiet ta' finanzjament elevati. Id-defiċit fil-kont kurrenti kbir żdied b'mod qawwi mill-prezzijiet ogħla tal-enerġija fl-2022, u għola d-dejn estern fuq terminu qasir. It-titjib fil-kont kurrenti fl-2023 u fl-2024 jiddependi fuq il-moderazzjoni ulterjuri mistennija tal-prezzijiet tal-enerġija, iżda d-defiċit fil-kont kurrenti huwa madankollu mbassar li jibqa' mhux negliġibbli fl-2023 u fl-2024. L-intensità enerġetika għolja tal-ekonomika hija importanti għad-dinamika tal-kont kurrenti. Id-defiċit tal-gvern kien kbir, b'parti biss minnu xprunat mir-risponsi ta' politika għall-pandemija u l-kriżi tal-enerġija, u jammonta għal ħafna mis-self estern tal-ekonomija. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern naqas bis-saħħa ta' tkabbir tal-PDG nominali sinifikanti, iżda dak jista' jiġi sfidat minn tnaqqis fl-attività u l-persistenza ta' defiċits għoljin. Il-kostijiet tas-self sovrani żdiedu mill-2021, u l-gvern qed jiffaċċa piż tal-interessi li qed jiżdied, filwaqt li l-maturità tad-dejn għadha relattivament baxx. Il-prezzijiet tad-djar irduppjaw matul ħames snin iżda ż-żidiet fil-prezzijiet waqfu fl-aħħar tal-2022. Madankollu, il-probabbiltà ta' tnaqqis fil-prezzijiet nominali sostanzjali tidher limitata fost dejn baxx tal-unitajiet domestiċi, kif ukoll fid-dawl tal-ambjent attwali ta' inflazzjoni għolja. L-inkonsistenzi ta' politika aggravaw il-vulnerabbiltajiet identifikati. Il-koordinazzjoni effettiva u d-demarkazzjoni ċara ta' politiki makroekonomiċi, mirfuda minn qafas ta' politika istituzzjonali b'saħħtu, huma strumentali biex jissalvagwardjaw is-sostenibbiltà fiskali u esterna kif ukoll biex jankraw l-aspettattivi. L-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' riformi strutturali inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ungerija mistennija li tgħin tnaqqas il-vulnerabbiltajiet makroekonomiċi u tappoġġa t-tkabbir u l-aġġustament fuq terminu medju. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Ungerija u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Ungerija qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma' pressjonijiet qawwija ħafna fuq il-prezzijiet u l-ħtiġijiet ta' finanzjament tal-gvern żdiedu u huma sinifikanti. L-inflazzjoni għoliet b'mod sinifikanti u għadha ma bdietx timmodera b'mod viżibbli. Jekk l-inflazzjoni tibqa' elevata għal perjodu estiż, tkompli ddgħajjef il-kompetittività fil-kostijiet u tista' tħalli kostijiet ta' finanzjament elevati. Id-defiċit fil-kont kurrenti kbir żdied b'mod qawwi mill-prezzijiet ogħla tal-enerġija fl-2022, u għola d-dejn estern fuq terminu qasir. It-titjib fil-kont kurrenti fl-2023 u fl-2024 jiddependi fuq il-moderazzjoni ulterjuri mistennija tal-prezzijiet tal-enerġija, iżda d-defiċit fil-kont kurrenti huwa madankollu mbassar li jibqa' mhux negliġibbli fl-2023 u fl-2024. L-intensità enerġetika għolja tal-ekonomika hija importanti għad-dinamika tal-kont kurrenti. Id-defiċit tal-gvern kien kbir, b'parti biss minnu xprunat mir-risponsi ta' politika għall-pandemija u l-kriżi tal-enerġija, u jammonta għal ħafna mis-self estern tal-ekonomija. Il-proporzjon tad-dejn tal-gvern naqas bis-saħħa ta' tkabbir tal-PDG nominali sinifikanti, iżda dak jista' jiġi sfidat minn tnaqqis fl-attività u l-persistenza ta' defiċits għoljin. Il-kostijiet tas-self sovrani żdiedu mill-2021, u l-gvern qed jiffaċċa piż tal-interessi li qed jiżdied, filwaqt li l-maturità tad-dejn għadha relattivament baxx. Il-prezzijiet tad-djar irduppjaw matul ħames snin iżda ż-żidiet fil-prezzijiet waqfu fl-aħħar tal-2022. Madankollu, il-probabbiltà ta' tnaqqis fil-prezzijiet nominali sostanzjali tidher limitata fost dejn baxx tal-unitajiet domestiċi, kif ukoll fid-dawl tal-ambjent attwali ta' inflazzjoni għolja. L-inkonsistenzi ta' politika aggravaw il-vulnerabbiltajiet identifikati. Il-koordinazzjoni effettiva u d-demarkazzjoni ċara ta' politiki makroekonomiċi, mirfuda minn qafas ta' politika istituzzjonali b'saħħtu, huma strumentali biex jissalvagwardjaw is-sostenibbiltà fiskali u esterna kif ukoll biex jankraw l-aspettattivi. L-implimentazzjoni sħiħa u f'waqtha ta' riformi strutturali inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ungerija mistennija li tgħin tnaqqas il-vulnerabbiltajiet makroekonomiċi u tappoġġa t-tkabbir u l-aġġustament fuq terminu medju.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ungerija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 6,2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 76,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 73,3 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Ungerija, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Ungerija jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha tal-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Ungerija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 6,2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 76,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 73,3 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Ungerija, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Ungerija jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha tal-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul inkludew tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwils, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa inkludew sussidji lil kumpaniji tal-utilitajiet għat-telfiet imġarrba minħabba limiti massimi fuq il-prezzijiet tal-enerġija residenzjali, u skemi ta' appoġġ għal kumpaniji intensivi fl-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri ġie kkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa temporanja fuq il-marġni bejn iż-żejt Brent u ż-żejt Urals, taxxa temporanja fuq l-introjtu ta' fornituri tal-enerġija u żieda temporanja fir-royalty għall-estrazzjoni ta' minerali. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 1,0 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 1,9 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul inkludew tnaqqis fid-dazji tas-sisa fuq il-fjuwils, filwaqt li tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa inkludew sussidji lil kumpaniji tal-utilitajiet għat-telfiet imġarrba minħabba limiti massimi fuq il-prezzijiet tal-enerġija residenzjali, u skemi ta' appoġġ għal kumpaniji intensivi fl-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri ġie kkumpensat parzjalment minn taxxi ġodda fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' produtturi u fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa temporanja fuq il-marġni bejn iż-żejt Brent u ż-żejt Urals, taxxa temporanja fuq l-introjtu ta' fornituri tal-enerġija u żieda temporanja fir-royalty għall-estrazzjoni ta' minerali. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 1,0 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,1 % tal-PDG fl-2022, minn 1,9 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Ungerija (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Ungerija (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' – 0,4 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Ungerija kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,5 % tal-PDG fl-2022 (2,1 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għal assorbiment aktar baxx tal-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, l-Ungerija ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. L-Ungerija għalhekk żammet b'mod suffiċjenti taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' – 0,4 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Ungerija kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,5 % tal-PDG fl-2022 (2,1 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għal assorbiment aktar baxx tal-fondi strutturali u ta' investiment Ewropej. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, l-Ungerija ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonali, li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,6 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. L-Ungerija għalhekk żammet b'mod suffiċjenti taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,5 % fl-2023 u b'4,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,5 % fl-2023 u 2,8 % fl-2024, prinċipalment minħabba tkabbir aktar baxx mistenni fil-konsum privat xprunat minn tkabbir aktar baxx mistenni fil-pagi nominali u rata tal-qgħad kemxejn ogħla. Il-Kummissjoni tipprojetta wkoll tkabbir aktar baxx fil-konsum tal-gvern u fl-esportazzjonijiet netti. It-tkabbir tal-PDG nominali pprojettat mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa aktar baxx tul il-perjodu ta' tbassir minħabba t-tkabbir aktar baxx mistenni tal-PDG u d-deflatur tal-PDG. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,5 % fl-2023 u b'4,0 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 0,5 % fl-2023 u 2,8 % fl-2024, prinċipalment minħabba tkabbir aktar baxx mistenni fil-konsum privat xprunat minn tkabbir aktar baxx mistenni fil-pagi nominali u rata tal-qgħad kemxejn ogħla. Il-Kummissjoni tipprojetta wkoll tkabbir aktar baxx fil-konsum tal-gvern u fl-esportazzjonijiet netti. It-tkabbir tal-PDG nominali pprojettat mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa aktar baxx tul il-perjodu ta' tbassir minħabba t-tkabbir aktar baxx mistenni tal-PDG u d-deflatur tal-PDG.

| (18) | Fil-Programm Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li l-proporzjon tad-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 fil-biċċa l-kbira tiegħu jirrifletti dħul mit-taxxa ogħla xprunat mill-inflazzjoni għolja u t-taxxi temporanji fuq profitti straordinarji mhux mistennija u settorjali stmati fil-livell ta' 1,5 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 73,3 % fi tmiem l-2022 għal 69,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,0 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 70,7 % fl-aħħar tal-2023. Id-differenza hija minħabba t-tkabbir tal-PDG aktar baxx u d-deflatur tal-PDG fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li l-proporzjon tad-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,9 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 fil-biċċa l-kbira tiegħu jirrifletti dħul mit-taxxa ogħla xprunat mill-inflazzjoni għolja u t-taxxi temporanji fuq profitti straordinarji mhux mistennija u settorjali stmati fil-livell ta' 1,5 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 73,3 % fi tmiem l-2022 għal 69,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,0 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 70,7 % fl-aħħar tal-2023. Id-differenza hija minħabba t-tkabbir tal-PDG aktar baxx u d-deflatur tal-PDG fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari sussidji lil kumpaniji tal-utilitajiet għat-telfiet imġarrba minħabba limiti massimi fuq il-prezzijiet tal-enerġija residenzjali u skemi ta' appoġġ għal kumpaniji intensivi fl-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri ikompli jiġi kkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,2 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u l-biċċa l-kbira tagħhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ebda miżura ta' appoġġ immirata ma għandha titqies fil-valutazzjoni ta' konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11). |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari sussidji lil kumpaniji tal-utilitajiet għat-telfiet imġarrba minħabba limiti massimi fuq il-prezzijiet tal-enerġija residenzjali u skemi ta' appoġġ għal kumpaniji intensivi fl-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri ikompli jiġi kkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta' fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,2 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u l-biċċa l-kbira tagħhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ebda miżura ta' appoġġ immirata ma għandha titqies fil-valutazzjoni ta' konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11).

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ungerija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Ungerija tkun lesta li taġġusta n-nefqa kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Ungerija wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Ungerija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Ungerija tkun lesta li taġġusta n-nefqa kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Ungerija wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 4,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 0,4 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 2,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,6 punt perċentwali (13). Għalhekk, l-Ungerija qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, għalkemm mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-iżvilupp tal-grilja elettrika, il-modernizzazzjoni tal-ferroviji suburbani, l-appoġġ għall-użu ta' pannelli fotovoltajċi residenzjali, il-forniment ta' laptops lil għalliema u studenti fi skejjel sekondarji tal-ewwel u tat-tieni livell u miżuri ta' diġitalizzazzjoni fil-kura tas-saħħa, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 4,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 0,4 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 2,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,6 punt perċentwali (13). Għalhekk, l-Ungerija qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, għalkemm mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-iżvilupp tal-grilja elettrika, il-modernizzazzjoni tal-ferroviji suburbani, l-appoġġ għall-użu ta' pannelli fotovoltajċi residenzjali, il-forniment ta' laptops lil għalliema u studenti fi skejjel sekondarji tal-ewwel u tat-tieni livell u miżuri ta' diġitalizzazzjoni fil-kura tas-saħħa, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 fil-biċċa l-kbira tiegħu jirrifletti tnaqqis sinifikanti fin-nefqa tal-gvern estiż bħala sehem mill-PDG, b'mod partikolari fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss, il-konsum intermedju u l-kumpens lill-impjegati. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 66,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, fil-biċċa l-kbira minħabba nefqa pprojettata ogħla fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss f'konformità ma' xejriet reċenti u konsum intermedju ogħla xprunat minn pressjonijiet inflazzjonarji persistenti. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 71,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 fil-biċċa l-kbira tiegħu jirrifletti tnaqqis sinifikanti fin-nefqa tal-gvern estiż bħala sehem mill-PDG, b'mod partikolari fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss, il-konsum intermedju u l-kumpens lill-impjegati. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 66,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, fil-biċċa l-kbira minħabba nefqa pprojettata ogħla fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss f'konformità ma' xejriet reċenti u konsum intermedju ogħla xprunat minn pressjonijiet inflazzjonarji persistenti. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 71,1 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' wħud mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fil-livell ta' 0,4 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel ma' 1,2 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux immirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' wħud mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi l-kost nett tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fil-livell ta' 0,4 % tal-PDG fl-2024, meta mqabbel ma' 1,2 % tal-PDG fl-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux immirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-4,4 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni sottostanti, li hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk dawn ikunu persistenti, u s-salvagwardja tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-4,4 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni sottostanti, li hija ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni, u li tista' twassal għal telf fil-kompetittività jekk dawn ikunu persistenti, u s-salvagwardja tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber b'7,0 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa minħabba nefqa ogħla fuq il-konsum intermedju u fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u t-tneħħija gradwali mistennija tat-taxxi temporanji fuq profitti straordinarji mhux mistennija u settorjali. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber b'7,0 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa minħabba nefqa ogħla fuq il-konsum intermedju u fuq il-formazzjoni grossa tal-kapital fiss u t-tneħħija gradwali mistennija tat-taxxi temporanji fuq profitti straordinarji mhux mistennija u settorjali.

| (26) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 5,1 % tal-PDG fl-2023 għal 3,7 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 5,1 % tal-PDG fl-2023 għal 3,7 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni.

| (27) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni jonqos b'mod gradwali għal 1,9 % tal-PDG fl-2025, 1,4 % fl-2026 u 0,9 % fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG tul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 66,7 % fi tmiem l-2024 għal 56,3 % sa tmiem l-2027. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni jonqos b'mod gradwali għal 1,9 % tal-PDG fl-2025, 1,4 % fl-2026 u 0,9 % fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' taħt it-3 % tal-PDG tul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 66,7 % fi tmiem l-2024 għal 56,3 % sa tmiem l-2027.

| (28) | Il-politiki monetarji, fiskali u ta' żvilupp ekonomiku rrispondew għall-isfidi ekonomiċi reċenti b'mod mhux ikkoordinat, li dgħajjef l-effettività tar-rispons ġenerali ta' politika. Il-politika monetarja bdiet tissikka fl-2021, iżda l-espansjoni fiskali kompliet għaddejja sal-bidu tal-2022. Diversi miżuri temporanji ta' politika introdotti mill-2021 kellhom l-għan li jippreservaw il-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi b'mod mhux immirat, permezz ta' limiti massimi tal-prezzijiet u tar-rata tal-imgħax u sussidji tal-enerġija fiskalment għoljin. Il-limiti massimi ġew introdotti fuq fjuwils tal-magni u ċerti oġġett tal-ikel bażiċi. Il-limiti massimi tar-rata tal-imgħax ġew introdotti fuq ipoteki b'rata varjabbli, is-self lil intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, ċertu self għall-istudenti, u d-depożiti bankarji kbar. Il-biċċa l-kbira ta' dawk il-miżuri ser jiskadu fl-2023. Il-kost tal-miżuri fil-biċċa l-kbira ġġarrab minn kumpaniji u mis-settur finanzjarju, permezz ta' taxxi indiretti ogħla, u l-effetti distorsivi tagħhom ikkontribwew għal produzzjoni domestika aktar baxxa u prezzijiet ogħla bejn prodotti mhux direttament affettwati mil-limiti massimi. Huma fixklu wkoll l-aġġustament tad-domanda għal ambjent ekonomiku ġdid. Il-politiki tal-iżvilupp ekonomiku ddependew fuq skemi ta' self issussidjat biex jgħinu lill-kumpaniji jaġġustaw għal skossi ekonomiċi. Skema ta' self issussidjat kbira b'rati tal-imgħax fissi tnediet fi Frar 2023, biex tappoġġa lill-kumpaniji li jiffaċċaw kostijiet tal-enerġija li qed jogħlew. Il-limiti massimi tal-prezzijiet u tar-rata tal-imgħax u s-self issussidjat kontrobilanċjaw l-isforzi ta' politika monetarja biex titnaqqas l-inflazzjoni, fost oħrajn billi jnaqqsu l-effettività tal-istrumenti tal-bank ċentrali. Il-Bank Ċentrali Ewropew sab li ċerti miżuri regolatorji, inkluż il-limitu massimu tar-rati tad-depożiti bankarji, jimpedixxu t-twettiq ta' politika monetarja effiċjenti. |
| --- | --- |

(28)

Il-politiki monetarji, fiskali u ta' żvilupp ekonomiku rrispondew għall-isfidi ekonomiċi reċenti b'mod mhux ikkoordinat, li dgħajjef l-effettività tar-rispons ġenerali ta' politika. Il-politika monetarja bdiet tissikka fl-2021, iżda l-espansjoni fiskali kompliet għaddejja sal-bidu tal-2022. Diversi miżuri temporanji ta' politika introdotti mill-2021 kellhom l-għan li jippreservaw il-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi b'mod mhux immirat, permezz ta' limiti massimi tal-prezzijiet u tar-rata tal-imgħax u sussidji tal-enerġija fiskalment għoljin. Il-limiti massimi ġew introdotti fuq fjuwils tal-magni u ċerti oġġett tal-ikel bażiċi. Il-limiti massimi tar-rata tal-imgħax ġew introdotti fuq ipoteki b'rata varjabbli, is-self lil intrapriżi żgħar u ta' daqs medju, ċertu self għall-istudenti, u d-depożiti bankarji kbar. Il-biċċa l-kbira ta' dawk il-miżuri ser jiskadu fl-2023. Il-kost tal-miżuri fil-biċċa l-kbira ġġarrab minn kumpaniji u mis-settur finanzjarju, permezz ta' taxxi indiretti ogħla, u l-effetti distorsivi tagħhom ikkontribwew għal produzzjoni domestika aktar baxxa u prezzijiet ogħla bejn prodotti mhux direttament affettwati mil-limiti massimi. Huma fixklu wkoll l-aġġustament tad-domanda għal ambjent ekonomiku ġdid. Il-politiki tal-iżvilupp ekonomiku ddependew fuq skemi ta' self issussidjat biex jgħinu lill-kumpaniji jaġġustaw għal skossi ekonomiċi. Skema ta' self issussidjat kbira b'rati tal-imgħax fissi tnediet fi Frar 2023, biex tappoġġa lill-kumpaniji li jiffaċċaw kostijiet tal-enerġija li qed jogħlew. Il-limiti massimi tal-prezzijiet u tar-rata tal-imgħax u s-self issussidjat kontrobilanċjaw l-isforzi ta' politika monetarja biex titnaqqas l-inflazzjoni, fost oħrajn billi jnaqqsu l-effettività tal-istrumenti tal-bank ċentrali. Il-Bank Ċentrali Ewropew sab li ċerti miżuri regolatorji, inkluż il-limitu massimu tar-rati tad-depożiti bankarji, jimpedixxu t-twettiq ta' politika monetarja effiċjenti.

| (29) | Dgħufijiet fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-baġit żiedu l-preġudizzju espansjonarju tal-politika fiskali u għalhekk ikkontribwew għal ħafna mill-isfidi makroekonomiċi attwali tal-Ungerija. Mill-2016, l-adozzjoni bikrija ħafna ta' baġits annwali naqqset il-kwalità tat-tbassiriet makroekonomiċi u baġitarji. Diversi regoli tal-flessibbiltà baġitarja u riżervi tal-baġit kbar ippermettew nefqa diskrezzjonarja ogħla, li aggravat il-proċikliċità tal-politika fiskali. Deċiżjonijiet ad hoc dwar in-nefqa ttieħdu ħafna drabi fi tmiem is-sena tal-baġit jew ġew promulgati b'digrieti tal-gvern matul is-sena mingħajr sorveljanza parlamentari u konsultazzjoni pubblika adegwati, li min-naħa tagħhom naqqsu t-trasparenza baġitarja. Il-qafas fiskali nazzjonali ma evitax defiċits pubbliċi għoljin minħabba nuqqasijiet fit-tfassil ta' regoli fiskali domestiċi, inkluża regola dwar id-dejn b'karatteristiċi proċikliċi, l-infurzar dgħajjef tal-ippjanar baġitarju fuq terminu medju, li kompla jnaqqas ir-rwol speċjali tar-reġim ta' "stat ta' periklu", u r-rwol u r-riżorsi limitati tal-kunsill fiskali nazzjonali. Il-mandat u r-riżorsi limitati tal-kunsill fiskali nazzjonali u jillimitaw l-effettività tiegħu fil-gwida ta' ta' diskussjonijiet pubbliċi dwar kwistjonijiet fiskali. |
| --- | --- |

(29)

Dgħufijiet fl-ippjanar u l-eżekuzzjoni tal-baġit żiedu l-preġudizzju espansjonarju tal-politika fiskali u għalhekk ikkontribwew għal ħafna mill-isfidi makroekonomiċi attwali tal-Ungerija. Mill-2016, l-adozzjoni bikrija ħafna ta' baġits annwali naqqset il-kwalità tat-tbassiriet makroekonomiċi u baġitarji. Diversi regoli tal-flessibbiltà baġitarja u riżervi tal-baġit kbar ippermettew nefqa diskrezzjonarja ogħla, li aggravat il-proċikliċità tal-politika fiskali. Deċiżjonijiet ad hoc dwar in-nefqa ttieħdu ħafna drabi fi tmiem is-sena tal-baġit jew ġew promulgati b'digrieti tal-gvern matul is-sena mingħajr sorveljanza parlamentari u konsultazzjoni pubblika adegwati, li min-naħa tagħhom naqqsu t-trasparenza baġitarja. Il-qafas fiskali nazzjonali ma evitax defiċits pubbliċi għoljin minħabba nuqqasijiet fit-tfassil ta' regoli fiskali domestiċi, inkluża regola dwar id-dejn b'karatteristiċi proċikliċi, l-infurzar dgħajjef tal-ippjanar baġitarju fuq terminu medju, li kompla jnaqqas ir-rwol speċjali tar-reġim ta' "stat ta' periklu", u r-rwol u r-riżorsi limitati tal-kunsill fiskali nazzjonali. Il-mandat u r-riżorsi limitati tal-kunsill fiskali nazzjonali u jillimitaw l-effettività tiegħu fil-gwida ta' ta' diskussjonijiet pubbliċi dwar kwistjonijiet fiskali.

| (30) | Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi fl-Ungerija fl-aħħar deċennju, filwaqt li l-provvista tal-akkomodazzjoni baqgħet limitata. Skemi ta' sussidju mmirat ta' kull ġimgħa għax-xiri tad-djar, disponibbli wkoll għal unitajiet domestiċi b'introjtu ogħla li diġà għandhom unità tal-abitazzjoni, ikkontribwew għal żidiet reċenti fil-prezzijiet. Sussidji fuq il-kostruzzjoni ta' akkomodazzjoni, inklużi għotjiet, self issussidjat u rati preferenzjali tal-VAT, huma bl-istess mod mhux immirati. |
| --- | --- |

(30)

Il-prezzijiet tad-djar żdiedu b'mod qawwi fl-Ungerija fl-aħħar deċennju, filwaqt li l-provvista tal-akkomodazzjoni baqgħet limitata. Skemi ta' sussidju mmirat ta' kull ġimgħa għax-xiri tad-djar, disponibbli wkoll għal unitajiet domestiċi b'introjtu ogħla li diġà għandhom unità tal-abitazzjoni, ikkontribwew għal żidiet reċenti fil-prezzijiet. Sussidji fuq il-kostruzzjoni ta' akkomodazzjoni, inklużi għotjiet, self issussidjat u rati preferenzjali tal-VAT, huma bl-istess mod mhux immirati.

| (31) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, l-Ungerija esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 6 600 000 000 ta' appoġġ b'self addizzjonali skont il-Faċilità. Li nipproċedu b'mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza hija essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Huwa importanti bl-istess mod għall-Ungerija li tiżgura kapaċità amministrattiva adegwata biex twettaq l-impenji tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Ungerija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ungerija ddewmet b'mod sinifikanti minħabba l-adozzjoni tardiva tad-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ungerija f'Diċembru 2022. Implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tirrikjedi l-issodisfar tas-27 stadju importanti relatati mat-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja u s-salvagwardja tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Mhuwa possibbli l-ebda pagament skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza sakemm dawn l-istadji importanti huma implimentati b'mod sħiħ u korrett. L-allokazzjoni tal-għotja REPowerEU tal-Ungerija tammonta għal EUR 701.6 miljun. L-Ungerija qed tippjana li tuża l-għotja REPowerEU u self addizzjonali għal investimenti relatati mal-enerġija. |
| --- | --- |

(31)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. F'konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, l-Ungerija esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 6 600 000 000 ta' appoġġ b'self addizzjonali skont il-Faċilità. Li nipproċedu b'mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza hija essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. Huwa importanti bl-istess mod għall-Ungerija li tiżgura kapaċità amministrattiva adegwata biex twettaq l-impenji tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Ungerija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Ungerija ddewmet b'mod sinifikanti minħabba l-adozzjoni tardiva tad-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Ungerija f'Diċembru 2022. Implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tirrikjedi l-issodisfar tas-27 stadju importanti relatati mat-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja u s-salvagwardja tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni. Mhuwa possibbli l-ebda pagament skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza sakemm dawn l-istadji importanti huma implimentati b'mod sħiħ u korrett. L-allokazzjoni tal-għotja REPowerEU tal-Ungerija tammonta għal EUR 701.6 miljun. L-Ungerija qed tippjana li tuża l-għotja REPowerEU u self addizzjonali għal investimenti relatati mal-enerġija.

| (32) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Ungerija fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Ungerija. |
| --- | --- |

(32)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Ungerija fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Ungerija.

| (33) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Ungerija qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-faqar, il-kompetizzjoni fis-suq tax-xogħol fis-servizzi u l-enerġija. |
| --- | --- |

(33)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, l-Ungerija qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-faqar, il-kompetizzjoni fis-suq tax-xogħol fis-servizzi u l-enerġija.

| (34) | Filwaqt li l-indikaturi tal-faqar ġenerali tjiebu matul l-aħħar deċennju, marret għall-agħar is-sitwazzjoni relattiva ta' ċerti gruppi żvantaġġati, bħal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, tfal, persuni b'diżabbiltà, Rom u persuni li jgħixu f'stabbilimenti rurali remoti. Ir-rata ta' deprivazzjoni materjali u soċjali estremi hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni, b'disparitajiet sinifikanti bejn ir-reġjuni. Hija partikolarment għolja fost it-tfal u r-Rom. Il-gruppi żvantaġġati jiffaċċjaw diffikultajiet biex jaċċessaw assistenza soċjali adegwata, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa u servizzi ta' tfittix ta' impjieg. L-unitajiet domestiċi mingħajr introjtu stabbli jiffaċċjaw xibka ta' sikurezza soċjali li qed tiddgħajjef. Is-sistema tat-taxxa hija ta' piż sproporzjonat għall-ħaddiema b'paga aktar baxxa. Is-sorsi ewlenin ta' introjtu għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx ma laħħqux mal-għoli tal-ħajja f'dan l-aħħar deċennju. L-adegwatezza tal-introjtu minimu hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Iż-żidiet reċenti fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-ikel jitfgħu piż sproporzjonat fuq ħaddiema b'paga baxxa, filwaqt li l-miżuri ta' appoġġ huma fil-biċċa l-kbira mhux immirati. L-emenda reċenti tal-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni soċjali naqqset ir-responsabbiltà tal-Istat li jipprovdi l-kura soċjali. |
| --- | --- |

(34)

Filwaqt li l-indikaturi tal-faqar ġenerali tjiebu matul l-aħħar deċennju, marret għall-agħar is-sitwazzjoni relattiva ta' ċerti gruppi żvantaġġati, bħal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, tfal, persuni b'diżabbiltà, Rom u persuni li jgħixu f'stabbilimenti rurali remoti. Ir-rata ta' deprivazzjoni materjali u soċjali estremi hija waħda mill-ogħla fl-Unjoni, b'disparitajiet sinifikanti bejn ir-reġjuni. Hija partikolarment għolja fost it-tfal u r-Rom. Il-gruppi żvantaġġati jiffaċċjaw diffikultajiet biex jaċċessaw assistenza soċjali adegwata, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa u servizzi ta' tfittix ta' impjieg. L-unitajiet domestiċi mingħajr introjtu stabbli jiffaċċjaw xibka ta' sikurezza soċjali li qed tiddgħajjef. Is-sistema tat-taxxa hija ta' piż sproporzjonat għall-ħaddiema b'paga aktar baxxa. Is-sorsi ewlenin ta' introjtu għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx ma laħħqux mal-għoli tal-ħajja f'dan l-aħħar deċennju. L-adegwatezza tal-introjtu minimu hija waħda mill-aktar baxxi fl-Unjoni. Iż-żidiet reċenti fil-prezzijiet tal-enerġija u tal-ikel jitfgħu piż sproporzjonat fuq ħaddiema b'paga baxxa, filwaqt li l-miżuri ta' appoġġ huma fil-biċċa l-kbira mhux immirati. L-emenda reċenti tal-leġiżlazzjoni dwar il-protezzjoni soċjali naqqset ir-responsabbiltà tal-Istat li jipprovdi l-kura soċjali.

| (35) | Ir-rata ewlenija ta' impjieg hija relattivament għolja, iżda ċerti gruppi żvantaġġati bħar-Rom, persuni b'livell baxx ta' ħiliet, nisa b'responsabbiltajiet ta' kura u persuni b'diżabbiltà jiffaċċaw diffikultajiet biex jidħlu fis-suq tax-xogħol miftuħ minħabba d-dgħufijiet fis-sistemi tal-edukazzjoni, tat-taħriġ u tal-assistenza soċjali u fl-istrutturi ta' appoġġ għal persuni li qed ifittxu impjieg. Id-differenzi fir-rata ta' impjieg għal persuni b'livell baxx ta' ħiliet, ir-Rom u persuni b'diżabbiltà għadhom persistentement kbar. Waħda minn ħames nisa li qed ifittxu impjieg bi ħlas titħalla barra mis-suq tax-xogħol minħabba responsabbiltajiet ta' kura għal tfal jew dipendenti b'diżabbiltà. Il-benefiċċji u l-aċċess għal miżuri attivi tas-suq tax-xogħol effettivi għal gruppi żvantaġġati mhumiex adegwati. It-tul tal-benefiċċju tal-qgħad huwa ta' tliet xhur, filwaqt li t-tul medju tal-qgħad kien ta' 9.4 xhur, skont id-data minn stħarriġ dwar il-forza tax-xogħol li twettaq fl-2022. Erbgħa minn kull għaxar persuni qiegħda rreġistrati huma mingħajr benefiċċji. Il-medja twila ta' reġistrazzjoni tindika sfidi ta' kapaċità fis-servizz pubbliku tal-impjiegi. Is-sehem ta' persuni li qed ifittxu impjieg b'ħiliet bażiċi baxxi huwa aktar mid-doppju meta mqabbel mal-medja nazzjonali. Is-sehem ta' adulti li jipparteċipaw fit-tagħlim għadu baxx b'mod partikolari fost persuni b'livell baxx ta' ħiliet u persuni qiegħda. |
| --- | --- |

(35)

Ir-rata ewlenija ta' impjieg hija relattivament għolja, iżda ċerti gruppi żvantaġġati bħar-Rom, persuni b'livell baxx ta' ħiliet, nisa b'responsabbiltajiet ta' kura u persuni b'diżabbiltà jiffaċċaw diffikultajiet biex jidħlu fis-suq tax-xogħol miftuħ minħabba d-dgħufijiet fis-sistemi tal-edukazzjoni, tat-taħriġ u tal-assistenza soċjali u fl-istrutturi ta' appoġġ għal persuni li qed ifittxu impjieg. Id-differenzi fir-rata ta' impjieg għal persuni b'livell baxx ta' ħiliet, ir-Rom u persuni b'diżabbiltà għadhom persistentement kbar. Waħda minn ħames nisa li qed ifittxu impjieg bi ħlas titħalla barra mis-suq tax-xogħol minħabba responsabbiltajiet ta' kura għal tfal jew dipendenti b'diżabbiltà. Il-benefiċċji u l-aċċess għal miżuri attivi tas-suq tax-xogħol effettivi għal gruppi żvantaġġati mhumiex adegwati. It-tul tal-benefiċċju tal-qgħad huwa ta' tliet xhur, filwaqt li t-tul medju tal-qgħad kien ta' 9.4 xhur, skont id-data minn stħarriġ dwar il-forza tax-xogħol li twettaq fl-2022. Erbgħa minn kull għaxar persuni qiegħda rreġistrati huma mingħajr benefiċċji. Il-medja twila ta' reġistrazzjoni tindika sfidi ta' kapaċità fis-servizz pubbliku tal-impjiegi. Is-sehem ta' persuni li qed ifittxu impjieg b'ħiliet bażiċi baxxi huwa aktar mid-doppju meta mqabbel mal-medja nazzjonali. Is-sehem ta' adulti li jipparteċipaw fit-tagħlim għadu baxx b'mod partikolari fost persuni b'livell baxx ta' ħiliet u persuni qiegħda.

| (36) | Id-djalogu soċjali għadu fost l-aktar dgħajjef fl-Unjoni u dan l-aħħar kompla jiddeterjora. Il-korp tripartitiku ewlieni jservi prinċipalment bħala forum għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni u għall-konsultazzjoni u ma għandu l-ebda qafas legali formali, mingħajr djalogu sinifikattiv ħlief għall-iffissar tal-paga minima. Filwaqt li n-nuqqas ta' għalliema huwa sfida li qed tiżdied, dispożizzjonijiet legali ġodda rażżnu d-dritt tal-għalliema għal azzjoni kollettiva u wessgħu l-possibbiltà tal-impjegaturi li jkeċċu b'mod retroattiv għalliema li jipparteċipaw f'diżubbidjenza ċivili biex jipprotestaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol. Riformi reċenti, introdotti mingħajr djalogu sinifikanti mal-unions rilevanti, affettwaw b'mod negattiv il-kundizzjonijiet tax-xogħol u dgħajfu l-awtorappreżentanza għall-ħaddiema fil-kura tas-saħħa. |
| --- | --- |

(36)

Id-djalogu soċjali għadu fost l-aktar dgħajjef fl-Unjoni u dan l-aħħar kompla jiddeterjora. Il-korp tripartitiku ewlieni jservi prinċipalment bħala forum għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni u għall-konsultazzjoni u ma għandu l-ebda qafas legali formali, mingħajr djalogu sinifikattiv ħlief għall-iffissar tal-paga minima. Filwaqt li n-nuqqas ta' għalliema huwa sfida li qed tiżdied, dispożizzjonijiet legali ġodda rażżnu d-dritt tal-għalliema għal azzjoni kollettiva u wessgħu l-possibbiltà tal-impjegaturi li jkeċċu b'mod retroattiv għalliema li jipparteċipaw f'diżubbidjenza ċivili biex jipprotestaw il-kundizzjonijiet tax-xogħol. Riformi reċenti, introdotti mingħajr djalogu sinifikanti mal-unions rilevanti, affettwaw b'mod negattiv il-kundizzjonijiet tax-xogħol u dgħajfu l-awtorappreżentanza għall-ħaddiema fil-kura tas-saħħa.

| (37) | Dan l-aħħar, kien hemm każijiet ta' interferenza pubblika f'għadd ta' swieq, li dgħajfu ċ-ċertezza legali. Dawk l-interventi kellhom it-tendenza li jiskoraġġixxu jew jillimitaw l-investiment barrani u dak tal-Unjoni f'ċerti swieq, u ppermettew ix-xiri ta' kumpaniji minn intrapriżi tal-Istat jew ditti privati b'rabtiet mill-qrib mal-gvern. L-interventi jaffettwaw wkoll serjament il-prinċipji tas-suq uniku u tal-istat tad-dritt, li jrażżan l-opportunitajiet għal tkabbir ekonomiku sostenibbli. Pereżempju, ditti u industriji speċifiċi jiffaċċjaw trattament diskriminatorju permezz ta' taxxi mfassla apposta, limiti massimi tal-prezz u regolamenti imposti fi żmien qasir u mingħajr konsultazzjoni minn qabel. Mill-2020, il-gvern uża wkoll is-setgħa straordinarja tiegħu skont l-"istat ta' periklu" biex jintroduċi tali miżuri. Id-dħul tal-baġit minn taxxi speċifiċi għas-settur huwa sinifikanti. Pereżempju, dan l-aħħar il-gvern impona limiti massimi tal-prezz amministrattivi u taxxa fuq il-profitt ta' 90 % fuq il-produzzjoni tas-siment u l-materjali taċ-ċeramika. Dawn huma industriji b'livell għoli ta' sjieda barranija. F'Diċembru 2022, il-gvern żied f'daqqa t-taxxa fuq il-kumpaniji farmaċewtiċi u tal-assigurazzjoni. Il-banek tgħabbew b'limitu massimu fuq ir-rati flessibbli tas-self ipotekarju, li kellu impatt fuq il-kapaċità tagħhom li jsellfu u l-profittabbiltà tagħhom. Intużaw spezzjonijiet amministrattivi, multi u ż-żamma ta' permessi selettivi u arbitrarji biex tiġi eżerċitata pressjoni żejda fuq ċerti kumpaniji, b'mod partikolari fil-bejgħ bl-imnut u t-trasport. Jidher li hemm nuqqas ta' rimedji effettivi kontra miżuri arbitrarji li jittieħdu mill-awtoritajiet. Is-settur tal-bejgħ bl-imnut għadu qed jiffaċċa regolamenti imprevedibbli. Il-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-istabbiliment jew tal-bidliet fi ħwienet ta' aktar minn 400 metru kwadru ma jidhrux li huma trasparenti, u hija dubjuża d-disponibbiltà ta' stħarriġ ġudizzjarju. It-taxxa fuq is-settur tal-bejgħ bl-imnut titfa' piż sproporzjonat fuq kumpaniji akbar li ma għandhomx is-sede tagħhom fl-Ungerija. Il-Gvern spiss juża s-setgħa tiegħu biex jeżenta tranżazzjonijiet mill-kontroll tal-amalgamazzjonijiet.
  L-impatt ta' tali tranżazzjonijiet fuq l-ekonomija, il-kompetizzjoni u s-suq uniku mhux qed jiġi vvalutat. Il-kriterji għall-eżenzjonijiet mhumiex stabbiliti b'mod trasparenti, u ma hemm l-ebda proċedura formali biex jiġu kkontestati dawk il-kriterji jew id-deċiżjoni nnifisha. Bħala riżultat tal-interventi, żdiedet is-sjieda domestika mill-Istat jew favur l-Istat fis-settur bankarju, tat-telekomunikazzjoni, tal-utilitajiet, tal-media, tat-televiżjoni, tax-xandir bir-radju għad-detriment tas-sjieda barranija. Fuq il-bażi ta' tħabbiriet minn membri tal-gvern, jistgħu jkunu mistennija tranżazzjonijiet simili fis-settur tal-assigurazzjoni, tal-bejgħ bl-imnut u tat-trasport, b'mod partikolari rigward l-Ajruport ta' Budapest. Il-preżenza mnaqqsa ta' kapital u għarfien prattiku barrani, b'mod partikolari f'industriji b'valur miżjud għoli bħall-banek u t-telekomunikazzjoni, tirriskja li trażżan l-opportunitajiet tal-Ungerija għat-tkabbir tal-produttività u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(37)

Dan l-aħħar, kien hemm każijiet ta' interferenza pubblika f'għadd ta' swieq, li dgħajfu ċ-ċertezza legali. Dawk l-interventi kellhom it-tendenza li jiskoraġġixxu jew jillimitaw l-investiment barrani u dak tal-Unjoni f'ċerti swieq, u ppermettew ix-xiri ta' kumpaniji minn intrapriżi tal-Istat jew ditti privati b'rabtiet mill-qrib mal-gvern. L-interventi jaffettwaw wkoll serjament il-prinċipji tas-suq uniku u tal-istat tad-dritt, li jrażżan l-opportunitajiet għal tkabbir ekonomiku sostenibbli. Pereżempju, ditti u industriji speċifiċi jiffaċċjaw trattament diskriminatorju permezz ta' taxxi mfassla apposta, limiti massimi tal-prezz u regolamenti imposti fi żmien qasir u mingħajr konsultazzjoni minn qabel. Mill-2020, il-gvern uża wkoll is-setgħa straordinarja tiegħu skont l-"istat ta' periklu" biex jintroduċi tali miżuri. Id-dħul tal-baġit minn taxxi speċifiċi għas-settur huwa sinifikanti. Pereżempju, dan l-aħħar il-gvern impona limiti massimi tal-prezz amministrattivi u taxxa fuq il-profitt ta' 90 % fuq il-produzzjoni tas-siment u l-materjali taċ-ċeramika. Dawn huma industriji b'livell għoli ta' sjieda barranija. F'Diċembru 2022, il-gvern żied f'daqqa t-taxxa fuq il-kumpaniji farmaċewtiċi u tal-assigurazzjoni. Il-banek tgħabbew b'limitu massimu fuq ir-rati flessibbli tas-self ipotekarju, li kellu impatt fuq il-kapaċità tagħhom li jsellfu u l-profittabbiltà tagħhom. Intużaw spezzjonijiet amministrattivi, multi u ż-żamma ta' permessi selettivi u arbitrarji biex tiġi eżerċitata pressjoni żejda fuq ċerti kumpaniji, b'mod partikolari fil-bejgħ bl-imnut u t-trasport. Jidher li hemm nuqqas ta' rimedji effettivi kontra miżuri arbitrarji li jittieħdu mill-awtoritajiet. Is-settur tal-bejgħ bl-imnut għadu qed jiffaċċa regolamenti imprevedibbli. Il-kundizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tal-istabbiliment jew tal-bidliet fi ħwienet ta' aktar minn 400 metru kwadru ma jidhrux li huma trasparenti, u hija dubjuża d-disponibbiltà ta' stħarriġ ġudizzjarju. It-taxxa fuq is-settur tal-bejgħ bl-imnut titfa' piż sproporzjonat fuq kumpaniji akbar li ma għandhomx is-sede tagħhom fl-Ungerija. Il-Gvern spiss juża s-setgħa tiegħu biex jeżenta tranżazzjonijiet mill-kontroll tal-amalgamazzjonijiet.

L-impatt ta' tali tranżazzjonijiet fuq l-ekonomija, il-kompetizzjoni u s-suq uniku mhux qed jiġi vvalutat. Il-kriterji għall-eżenzjonijiet mhumiex stabbiliti b'mod trasparenti, u ma hemm l-ebda proċedura formali biex jiġu kkontestati dawk il-kriterji jew id-deċiżjoni nnifisha. Bħala riżultat tal-interventi, żdiedet is-sjieda domestika mill-Istat jew favur l-Istat fis-settur bankarju, tat-telekomunikazzjoni, tal-utilitajiet, tal-media, tat-televiżjoni, tax-xandir bir-radju għad-detriment tas-sjieda barranija. Fuq il-bażi ta' tħabbiriet minn membri tal-gvern, jistgħu jkunu mistennija tranżazzjonijiet simili fis-settur tal-assigurazzjoni, tal-bejgħ bl-imnut u tat-trasport, b'mod partikolari rigward l-Ajruport ta' Budapest. Il-preżenza mnaqqsa ta' kapital u għarfien prattiku barrani, b'mod partikolari f'industriji b'valur miżjud għoli bħall-banek u t-telekomunikazzjoni, tirriskja li trażżan l-opportunitajiet tal-Ungerija għat-tkabbir tal-produttività u l-innovazzjoni.

| (38) | It-taħlita enerġetika tal-Ungerija hija ddeterminata miż-żejt u l-gass, li kull wieħed minnhom jammonta għal madwar terz tal-użu ġenerali tal-enerġija. Is-sorsi tal-enerġija nukleari u dawk rinnovabbli għandhom sehem ta' 15 % u madwar 14 %, rispettivament. L-Ungerija tkompli tiddependi ħafna fuq ir-Russja għal fjuwils fossili kif ukoll l-enerġija nukleari u l-isforzi tagħha biex titbiegħed mid-dipendenza Russa huma kajmani. Tliet kwarti tal-konsum domestiku tal-gass huwa kopert mill-importazzjonijiet mir-Russja. Fl-2021, l-Ungerija ffirmat ftehim fit-tul dwar il-provvista tal-gass ma' Gazprom u emenda għalih ġiet innegozjata f'April 2023, b'opzjoni għal kwantitajiet addizzjonali. It-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-fjuwils fossili Russi ser jirrikjedi azzjoni addizzjonali sinifikanti b'mod partikolari biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni ma' pajjiżi ġirien, inkluż fejn meħtieġ fl-infrastruttura, biex jiġi żgurat l-aċċess għal sorsi alternattivi ta' fjuwils fossili. L-elettrifikazzjoni u l-investiment previst f'industriji intensivi fl-enerġija ser iżidu l-ħtieġa għall-produzzjoni tal-elettriku. Minkejja ż-żieda sinifikanti fil-kapaċità tal-enerġija solari matul dawn l-aħħar snin, is-sehem tal-kapaċità tal-enerġija rinnovabbli għadu wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. L-installazzjoni ta' impjanti tal-enerġija mir-riħ ġiet sospiża u hija mistennija li tibda mill-ġdid wara t-tneħħija ta' restrizzjonijiet legali. L-enerġija ġeotermali ma ġietx utilizzata biżżejjed. L-ambjent regolatorju li qed jinbidel spiss joħloq diversi sfidi għall-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, il-limitazzjonijiet tal-kapaċità tal-grilja tal-elettriku joħolqu ostaklu sinifikanti għall-konnessjoni ta' sorsi rinnovabbli mal-grilja, filwaqt li n-nuqqas ta' soluzzjonijiet ta' flessibbiltà min-naħa tad-domanda u tal-provvista, u l-awtonomizzazzjoni limitata tal-konsumatur joħolqu restrizzjoni kbira fuq l-iżvilupp ta' produzzjoni tal-elettriku nadifa u rinnovabbli. L-integrazzjoni subottimali fis-suq tal-ibbilanċjar tal-Unjoni hija wkoll opportunità mitlufa biex tiġi ottimizzata l-grilja għal kapaċità addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli. |
| --- | --- |

(38)

It-taħlita enerġetika tal-Ungerija hija ddeterminata miż-żejt u l-gass, li kull wieħed minnhom jammonta għal madwar terz tal-użu ġenerali tal-enerġija. Is-sorsi tal-enerġija nukleari u dawk rinnovabbli għandhom sehem ta' 15 % u madwar 14 %, rispettivament. L-Ungerija tkompli tiddependi ħafna fuq ir-Russja għal fjuwils fossili kif ukoll l-enerġija nukleari u l-isforzi tagħha biex titbiegħed mid-dipendenza Russa huma kajmani. Tliet kwarti tal-konsum domestiku tal-gass huwa kopert mill-importazzjonijiet mir-Russja. Fl-2021, l-Ungerija ffirmat ftehim fit-tul dwar il-provvista tal-gass ma' Gazprom u emenda għalih ġiet innegozjata f'April 2023, b'opzjoni għal kwantitajiet addizzjonali. It-tnaqqis tad-dipendenza fuq il-fjuwils fossili Russi ser jirrikjedi azzjoni addizzjonali sinifikanti b'mod partikolari biex tissaħħaħ il-kooperazzjoni ma' pajjiżi ġirien, inkluż fejn meħtieġ fl-infrastruttura, biex jiġi żgurat l-aċċess għal sorsi alternattivi ta' fjuwils fossili. L-elettrifikazzjoni u l-investiment previst f'industriji intensivi fl-enerġija ser iżidu l-ħtieġa għall-produzzjoni tal-elettriku. Minkejja ż-żieda sinifikanti fil-kapaċità tal-enerġija solari matul dawn l-aħħar snin, is-sehem tal-kapaċità tal-enerġija rinnovabbli għadu wieħed mill-aktar baxxi fl-Unjoni. L-installazzjoni ta' impjanti tal-enerġija mir-riħ ġiet sospiża u hija mistennija li tibda mill-ġdid wara t-tneħħija ta' restrizzjonijiet legali. L-enerġija ġeotermali ma ġietx utilizzata biżżejjed. L-ambjent regolatorju li qed jinbidel spiss joħloq diversi sfidi għall-iżvilupp tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, il-limitazzjonijiet tal-kapaċità tal-grilja tal-elettriku joħolqu ostaklu sinifikanti għall-konnessjoni ta' sorsi rinnovabbli mal-grilja, filwaqt li n-nuqqas ta' soluzzjonijiet ta' flessibbiltà min-naħa tad-domanda u tal-provvista, u l-awtonomizzazzjoni limitata tal-konsumatur joħolqu restrizzjoni kbira fuq l-iżvilupp ta' produzzjoni tal-elettriku nadifa u rinnovabbli. L-integrazzjoni subottimali fis-suq tal-ibbilanċjar tal-Unjoni hija wkoll opportunità mitlufa biex tiġi ottimizzata l-grilja għal kapaċità addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli.

| (39) | L-Ungerija għandha potenzjal sinifikanti fl-effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fil-bini residenzjali. Il-konsum tal-Ungerija tal-gass naturali naqas b'20 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum tal-gass medju matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira għat-tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16), anki minħabba miżuri fis-settur pubbliku u l-emenda tas-sistema tal-limiti massimi tal-prezz tal-enerġija applikata għall-unitajiet domestiċi. L-Ungerija hija inkoraġġuta tkompli ssegwi l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda tal-gass sal-31 ta' Marzu 2024, skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Madankollu, minkejja l-bidliet reċenti, is-sistema amministrattiva tal-prezzijiet tal-enerġija għadha ma tippermettix li s-sinjali tal-prezz jaħdmu sew u joħolqu inċentivi suffiċjenti għall-iffrankar tal-enerġija. Il-limiti massimi tal-prezzijiet huma applikati b'mod uniformi għall-unitajiet domestiċi kollha. L-unitajiet domestiċi b'introjtu għoli jibbenefikaw ukoll mill-prezz amministrattiv issussidjat, filwaqt li l-familji b'introjtu baxx spiss jgħixu fi djar inqas effiċjenti fl-użu tal-enerġija. Skemi mmirati għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx ikunu aktar effiċjenti, kemm fl-appoġġ ta' unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fil-ġenerazzjoni tal-iffrankar tal-enerġija. |
| --- | --- |

(39)

L-Ungerija għandha potenzjal sinifikanti fl-effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fil-bini residenzjali. Il-konsum tal-Ungerija tal-gass naturali naqas b'20 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum tal-gass medju matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira għat-tnaqqis ta' 15 % stipulata fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16), anki minħabba miżuri fis-settur pubbliku u l-emenda tas-sistema tal-limiti massimi tal-prezz tal-enerġija applikata għall-unitajiet domestiċi. L-Ungerija hija inkoraġġuta tkompli ssegwi l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda tal-gass sal-31 ta' Marzu 2024, skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Madankollu, minkejja l-bidliet reċenti, is-sistema amministrattiva tal-prezzijiet tal-enerġija għadha ma tippermettix li s-sinjali tal-prezz jaħdmu sew u joħolqu inċentivi suffiċjenti għall-iffrankar tal-enerġija. Il-limiti massimi tal-prezzijiet huma applikati b'mod uniformi għall-unitajiet domestiċi kollha. L-unitajiet domestiċi b'introjtu għoli jibbenefikaw ukoll mill-prezz amministrattiv issussidjat, filwaqt li l-familji b'introjtu baxx spiss jgħixu fi djar inqas effiċjenti fl-użu tal-enerġija. Skemi mmirati għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx ikunu aktar effiċjenti, kemm fl-appoġġ ta' unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fil-ġenerazzjoni tal-iffrankar tal-enerġija.

| (40) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Ungerija għal 31 okkupazzjoni li jirrikjedu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-istess ħin, il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema fit-taħriġ fl-industriji intensivi fl-enerġija naqset b'mod sinifikanti u issa hija taħt il-medja tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(40)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fl-Ungerija għal 31 okkupazzjoni li jirrikjedu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-istess ħin, il-parteċipazzjoni tal-ħaddiema fit-taħriġ fl-industriji intensivi fl-enerġija naqset b'mod sinifikanti u issa hija taħt il-medja tal-Unjoni.

| (41) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(41)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (42) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1) ta' hawn taħt. Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet b'rabta ma' pressjonijiet qawwija ħafna fuq il-prezzijiet u l-ħtiġijiet ta' finanzjament estern u tal-gvern. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (4) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1), |
| --- | --- |

(42)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta' din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1) ta' hawn taħt. Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu jindirizzaw il-vulnerabbiltajiet b'rabta ma' pressjonijiet qawwija ħafna fuq il-prezzijiet u l-ħtiġijiet ta' finanzjament estern u tal-gvern. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (4) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1),

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Ungerija tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 4,4 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Issegwi l-koordinazzjoni effettiva u d-demarkazzjoni ċara ta' politiki makroekonomiċi sabiex tiżgura is-sostenibbiltà fiskali u esterna. Tneħħi gradwalment il-limiti massimi tal-prezzijiet u tar-rata tal-imgħax sabiex tnaqqas l-effetti distorsivi u tiffaċilita t-trażmissjoni bla xkiel tal-politika monetarja. Timmira l-miżuri ta' appoġġ fis-settur tal-akkomodazzjoni lejn unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Issaħħaħ il-qafas baġitarju ta' terminu medju, tallinja t-tħejjija ta' baġits annwali mas-sena baġitarja, u tillimita d-diskrezzjoni fl-implimentazzjoni ta' baġits annwali.

2.

Tissodisfa b'mod urġenti l-istadji importanti u l-miri meħtieġa relatati mat-tisħiħ tal-indipendenza ġudizzjarja u s-salvagwardja tal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni sabiex tippermetti l-implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda b'mod rapidu l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Ittejjeb l-adegwatezza tas-sistema ta' assistenza soċjali, inklużi l-benefiċċji tal-qgħad. Ittejjeb l-aċċess għal miżuri attivi tas-suq tax-xogħol effettiv, b'mod partikolari opportunitajiet ta' titjib tal-ħiliet għall-gruppi l-aktar żvantaġġati, u tiżgura djalogu soċjali effettiv. Ittejjeb il-qafas regolatorju u l-kompetizzjoni fis-servizzi billi tevita interventi amministrattivi selettivi u arbitrarji u l-użu ta' leġiżlazzjoni mfassla apposta li tipprovdi vantaġġ jew żvantaġġ mhux dovut lil kumpaniji speċifiċi, billi tapplika l-iskrutinju tal-kompetizzjoni b'mod sistematiku għat-tranżazzjonijiet kummerċjali u billi tnaqqas l-użu ta' miżuri ta' emerġenza għal dawk li huma strettament meħtieġa, f'konformità mal-prinċipji tas-suq uniku u tal-istat tad-dritt.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi rinnovabbli, inkluż l-enerġija mir-riħ, il-bijometan ġeotermali u sostenibbli, b'mod partikolari billi tissimplifika l-proċeduri għall-għoti ta' permessi filwaqt li twettaq valutazzjonijiet regolari tal-impatt ambjentali u billi toħloq ambjent regolatorju prevedibbli u ta' appoġġ. Tneħħi gradwalment is-sussidji għal fjuwils fossili. Tirriforma r-regoli dwar l-ibbilanċjar tas-suq tal-enerġija u l-iffissar tat-tariffi biex tippermetti l-irkupru tal-kostijiet u l-aħjar użu tal-grilja. Fejn meħtieġ, taġġorna l-infrastruttura tal-elettriku, inklużi l-kapaċitajiet tal-grilja u tal-ħżin. Tiddiversifika l-importazzjonijiet ta' fjuwils fossili sabiex tnaqqas b'mod sinifikanti d-dipendenza fuq ir-Russja, inkluż billi ssaħħaħ il-kooperazzjoni ma' Stati Membri oħra, inkluż fejn meħtieġ fuq l-infrastruttura. Ittejjeb l-effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fil-bini u tkompli bl-isforzi biex tnaqqas il-konsum globali tal-gass. Taġġusta s-sistema attwali ta' prezzijiet regolati tal-enerġija sabiex tħeġġeġ l-iffrankar tal-enerġija filwaqt li tipprovdi appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 15447/22; ST 15447/22 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Ungerija tal-2021 (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 78).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 1,7 % punti perċentwali tal-PDG, li hija xprunata mill-impatt tax-xiri ta' ħażniet tal-gass minn entità speċjali kklassifikata bħala parti mill-gvern estiż.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Ungerija li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Konverġenza tal-Ungerija tal-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 136).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tal-Ungerija, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 16,6 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 2,2 punt perċentwali tal-PDG. It-tnaqqis qawwi f'nefqa kapitali oħra fl-2023 huwa relatat mal-impatt kbir tax-xiri ta' ħażniet tal-gass minn entità speċjali klassifikata bħala parti mill-gvern estiż fl-2022.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax kif ukoll in-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/167 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/167

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 ta’ Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ta’ Malta

(2023/C 312/18)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju ta' Malta għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lil Malta bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju ta' Malta għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-13 ta' Lulju 2021, Malta ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fil-5 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Malta (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Malta tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-13 ta' Lulju 2021, Malta ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fil-5 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal Malta (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li Malta tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fil-25 ta' April 2023, Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fit-3 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Malta dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fil-25 ta' April 2023, Malta ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fit-3 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali ta' Malta dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Malta. Huwa vvaluta l-progress ta' Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni ta' Malta tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Malta fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għal Malta. Huwa vvaluta l-progress ta' Malta fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni ta' Malta tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress ta' Malta fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Malta naqas minn 7,8 % tal-PDG fl-2021 għal 5,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 55,1 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 53,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja ta' Malta, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Malta jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż ta' Malta naqas minn 7,8 % tal-PDG fl-2021 għal 5,8 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 55,1 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 53,4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja ta' Malta, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Malta jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija sabiex jikkumpensaw għaż-żieda fil-prezzijiet tal-elettriku impurtat u tal-emissjonijiet tal-karbonju. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 3,2 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija, filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija sabiex jikkumpensaw għaż-żieda fil-prezzijiet tal-elettriku impurtat u tal-emissjonijiet tal-karbonju. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 2,5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 3,2 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Malta (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 Malta (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' – 0,2 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Malta kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,9 % tal-PDG fl-2022 (1,1 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għal assorbiment aktar baxx ta' fondi oħra tal-Unjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Malta ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li ma kienx konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,9 % tal-PDG), kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk, Malta żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' – 0,2 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, Malta kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,9 % tal-PDG fl-2022 (1,1 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għal assorbiment aktar baxx ta' fondi oħra tal-Unjoni. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.2 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, Malta ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li ma kienx konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,9 % tal-PDG), kif ukoll l-ispejjeż biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk, Malta żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-Tbassir tar-Rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'4,1 % fl-2023 u b'4,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 3,9 % fl-2023 u 4,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni aktar baxxa tal-esportazzjonijiet netti għat-tkabbir. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-Tbassir tar-Rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'4,1 % fl-2023 u b'4,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta' 3,9 % fl-2023 u 4,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni aktar baxxa tal-esportazzjonijiet netti għat-tkabbir.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 5,0 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti l-aktar iż-żieda fi dħul ieħor, inkluż ir-rikavat mill-iskemi taċ-ċittadinanza u r-residenza tal-investituri filwaqt li t-tnaqqis fis-sussidji, inkluż l-eliminazzjoni gradwali mistennija tal-ispejjeż tar-ristrutturar tal-linja tal-ajru nazzjonali, huwa kkumpensat parzjalment minn żieda fil-konsum intermedju u fil-formazzjoni grossa tal-kapital fiss. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 53,4 % fi tmiem l-2022 għal 54,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 5,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 54,8 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 5,0 % tal-PDG fl-2023. It-tnaqqis fl-2023 jirrifletti l-aktar iż-żieda fi dħul ieħor, inkluż ir-rikavat mill-iskemi taċ-ċittadinanza u r-residenza tal-investituri filwaqt li t-tnaqqis fis-sussidji, inkluż l-eliminazzjoni gradwali mistennija tal-ispejjeż tar-ristrutturar tal-linja tal-ajru nazzjonali, huwa kkumpensat parzjalment minn żieda fil-konsum intermedju u fil-formazzjoni grossa tal-kapital fiss. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 53,4 % fi tmiem l-2022 għal 54,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 5,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 54,8 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija u sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija biex jikkumpensaw għaż-żieda fil-prezz tal-elettriku importat u l-emissjonijiet tal-karbonju. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari tnaqqis fit-taxxi indiretti fuq il-konsum tal-enerġija u sussidji għall-produzzjoni tal-enerġija biex jikkumpensaw għaż-żieda fil-prezz tal-elettriku importat u l-emissjonijiet tal-karbonju. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Malta tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Malta għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Malta wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li Malta tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Malta għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lil Malta wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,4 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,8 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.3 punti perċentwali (13). Għalhekk, Malta qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, b'mod partikolari għar-rinnovazzjoni ta' bini privat u pubbliku inkluż sptarijiet u skejjel, l-elettrifikazzjoni tas-settur tat-trasport u proġetti relatati mad-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u tas-settur privat, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 0,4 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,8 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.3 punti perċentwali (13). Għalhekk, Malta qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, b'mod partikolari għar-rinnovazzjoni ta' bini privat u pubbliku inkluż sptarijiet u skejjel, l-elettrifikazzjoni tas-settur tat-trasport u proġetti relatati mad-diġitalizzazzjoni tal-amministrazzjoni pubblika u tas-settur privat, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,3 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tnaqqis tas-sussidji, inkluż it-tneħħija gradwali tal-iskemi ta' rtirar bikri tal-linja tal-ajru nazzjonali, u t-tkabbir limitat tal-kont tal-pagi u tan-nefqa tal-konsum intermedju kkumpensat parzjalment miż-żieda fin-nefqa tal-imgħax. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 55,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 56,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,3 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tnaqqis tas-sussidji, inkluż it-tneħħija gradwali tal-iskemi ta' rtirar bikri tal-linja tal-ajru nazzjonali, u t-tkabbir limitat tal-kont tal-pagi u tan-nefqa tal-konsum intermedju kkumpensat parzjalment miż-żieda fin-nefqa tal-imgħax. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 55,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 56,1 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' wħud mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi spiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ta' 1,5 % tal-PDG. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta' wħud mill-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi spiża netta tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ta' 1,5 % tal-PDG. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,9 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,9 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 3,3 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut l-aktar għall-fatt li l-biċċa l-kbira ta' dawn il-miżuri baqgħu fis-seħħ. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 3,3 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut l-aktar għall-fatt li l-biċċa l-kbira ta' dawn il-miżuri baqgħu fis-seħħ.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3,8 % tal-PDG fl-2023 għal 3,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni għajr il-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti b'valur miżjud għoli u riformi strutturali lejn it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi, diġitali u tal-enerġija inkluż is-saħħa u l-governanza, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3,8 % tal-PDG fl-2023 għal 3,1 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment iffinanzjat anqas fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni għajr il-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti b'valur miżjud għoli u riformi strutturali lejn it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi, diġitali u tal-enerġija inkluż is-saħħa u l-governanza, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,6 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li ma jaqbiżx it-3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 55,7 % fi tmiem l-2024 għal 56,1 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,6 % tal-PDG fl-2025 u għal 2,9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li ma jaqbiżx it-3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 55,7 % fi tmiem l-2024 għal 56,1 % sa tmiem l-2026.

| (27) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Malta tinsab fi stadju avvanzat. Fit-8 ta' Marzu 2023, Malta ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 19-il stadju importanti u miri fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li rriżultat fi żborż ġenerali ta' EUR 52.3 miljun (f'għotjiet). Fis-26 ta' April 2023, Malta ppreżentat emenda tal-pjan tagħha, flimkien ma' kapitolu ġdid tar-REPowerEU. Il-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU huwa mistenni li jindirizza l-isfidi relatati mal-provvista u s-sigurtà tal-enerġija, u li jħaffef it-tranżizzjoni lejn sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, Malta qed tipproponi xi modifiki għall-pjan oriġinali għall-irkupru u r-reżiljenza fid-dawl tat-tnaqqis fl-allokazzjoni totali u biex taġġusta l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal ċirkostanzi oġġettivi. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Malta fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(27)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ta' Malta tinsab fi stadju avvanzat. Fit-8 ta' Marzu 2023, Malta ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 19-il stadju importanti u miri fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li rriżultat fi żborż ġenerali ta' EUR 52.3 miljun (f'għotjiet). Fis-26 ta' April 2023, Malta ppreżentat emenda tal-pjan tagħha, flimkien ma' kapitolu ġdid tar-REPowerEU. Il-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU huwa mistenni li jindirizza l-isfidi relatati mal-provvista u s-sigurtà tal-enerġija, u li jħaffef it-tranżizzjoni lejn sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, Malta qed tipproponi xi modifiki għall-pjan oriġinali għall-irkupru u r-reżiljenza fid-dawl tat-tnaqqis fl-allokazzjoni totali u biex taġġusta l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għal ċirkostanzi oġġettivi. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi ta' Malta fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (28) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Malta fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat f'Malta. |
| --- | --- |

(28)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni ta' Malta fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat f'Malta.

| (29) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Malta qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(29)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, Malta qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (30) | L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa' kruċjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa. Fid-dawl tal-effetti konsegwenzjali ta' strateġiji ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa bejn l-Istati Membri, azzjoni koordinata biex tikkomplementa l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni permezz ta' politiki nazzjonali mill-Istati Membri kollha hija ta' importanza kbira. Malta ħadet passi biex tindirizza l-prattiki ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej maqbula preċedentement. Malta timpenja ruħha wkoll li tindirizza l-kwistjoni fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. L-impenji biex jiġu introdotti regoli dwar l-ipprezzar tat-trasferimenti u biex jiġi kkummissjonat studju indipendenti dwar il-pagamenti 'l barra u 'l ġewwa (jiġifieri bejn residenti tal-Unjoni u residenti ta' pajjiżi terzi), li għandu jiġi segwit minn leġiżlazzjoni f'konformità mas-sejbiet tal-istudju, jippuntaw fid-direzzjoni t-tajba. Madankollu, sakemm it-taxxi minn ras il-għajn fuq il-pagamenti tal-imgħax, tad-dividendi u tar-royalties magħmula minn kumpaniji bbażati f'Malta lil ġuriżdizzjonijiet b'rata żero u b'rata baxxa ta' taxxa (b'dan maħsuba li tfisser kwalunkwe ġuriżdizzjoni b'rata tat-taxxa korporattiva statutorja ta' inqas minn 9 %, l-aktar rata tat-taxxa korporattiva statutorja baxxa fl-Unjoni), jew miżuri difensivi ekwivalenti, jiġu applikati minn Malta – biex jiġi żgurat li d-ditti ma jkunux jistgħu jittrasferixxu l-profitti tagħhom mhux intaxxati lejn pajjiżi terzi, ir-riskji ta' nontassazzjoni doppja ta' dawn il-profitti jibqgħu għoljin. Barra minn hekk, it-trattament ta' kumpaniji residenti mhux domiċiljati għadu joħloq riskju ta' nontassazzjoni doppja kemm għall-kumpaniji kif ukoll għall-individwi. Il-kwistjoni ser tiġi indirizzata parzjalment biss permezz tal-konformità mad-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2022/2523 (15), li ser tapplika biss għal korporazzjonijiet kbar ladarba tiġi implimentata minn Malta. |
| --- | --- |

(30)

L-indirizzar tal-ippjanar aggressiv tat-taxxa jibqa' kruċjali biex jittejbu l-effiċjenza u l-ġustizzja tas-sistemi tat-taxxa. Fid-dawl tal-effetti konsegwenzjali ta' strateġiji ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa bejn l-Istati Membri, azzjoni koordinata biex tikkomplementa l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni permezz ta' politiki nazzjonali mill-Istati Membri kollha hija ta' importanza kbira. Malta ħadet passi biex tindirizza l-prattiki ta' ppjanar aggressiv tat-taxxa billi implimentat inizjattivi internazzjonali u Ewropej maqbula preċedentement. Malta timpenja ruħha wkoll li tindirizza l-kwistjoni fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. L-impenji biex jiġu introdotti regoli dwar l-ipprezzar tat-trasferimenti u biex jiġi kkummissjonat studju indipendenti dwar il-pagamenti 'l barra u 'l ġewwa (jiġifieri bejn residenti tal-Unjoni u residenti ta' pajjiżi terzi), li għandu jiġi segwit minn leġiżlazzjoni f'konformità mas-sejbiet tal-istudju, jippuntaw fid-direzzjoni t-tajba. Madankollu, sakemm it-taxxi minn ras il-għajn fuq il-pagamenti tal-imgħax, tad-dividendi u tar-royalties magħmula minn kumpaniji bbażati f'Malta lil ġuriżdizzjonijiet b'rata żero u b'rata baxxa ta' taxxa (b'dan maħsuba li tfisser kwalunkwe ġuriżdizzjoni b'rata tat-taxxa korporattiva statutorja ta' inqas minn 9 %, l-aktar rata tat-taxxa korporattiva statutorja baxxa fl-Unjoni), jew miżuri difensivi ekwivalenti, jiġu applikati minn Malta – biex jiġi żgurat li d-ditti ma jkunux jistgħu jittrasferixxu l-profitti tagħhom mhux intaxxati lejn pajjiżi terzi, ir-riskji ta' nontassazzjoni doppja ta' dawn il-profitti jibqgħu għoljin. Barra minn hekk, it-trattament ta' kumpaniji residenti mhux domiċiljati għadu joħloq riskju ta' nontassazzjoni doppja kemm għall-kumpaniji kif ukoll għall-individwi. Il-kwistjoni ser tiġi indirizzata parzjalment biss permezz tal-konformità mad-Direttiva tal-Kunsill (UE) 2022/2523 (15), li ser tapplika biss għal korporazzjonijiet kbar ladarba tiġi implimentata minn Malta.

| (31) | Il-fjuwils fossili għad għandhom rwol ewlieni fl-ekonomija ta' Malta, u dan jagħmilha dipendenti ħafna fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u esposta għall-iżviluppi fil-prezzijiet globali, għalkemm Malta ma timportax direttament żejt jew gass mir-Russja. Fl-2021, il-fjuwils fossili kienu jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tal-ġenerazzjoni tal-elettriku ta' Malta, filwaqt li s-sorsi ta' enerġija rinnovabbli kienu jammontaw għal 11,9 % biss. Malta għandha potenzjal imdaqqas tal-enerġija solari u mir-riħ lil hinn mill-kosta, li mhux qed jintuża. L-impenn tal-gvern li jadotta teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta fil-futur u li jindika s-sehem mhux vinkolanti tiegħu għall-miri rinnovabbli lil hinn mill-kosta tal-Unjoni huwa bidla pożittiva fil-politika, iżda għad iridu jiġu identifikati proġetti konkreti. Il-kapaċità u l-flessibbiltà tal-grilja tal-elettriku huma ostaklu għall-integrazzjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u għaż-żieda fl-effiċjenza, l-affidabbiltà u s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija. L-investiment fil-modernizzazzjoni tal-grilja, inkluż mill-baġit tal-għotjiet tar-REPowerEU ta' Malta, huwa neċessarju sabiex jiġi indirizzat dak l-ostaklu. Malta qed ittejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tagħha billi tibni t-tieni interkonnettur tal-elettriku mal-Italja. |
| --- | --- |

(31)

Il-fjuwils fossili għad għandhom rwol ewlieni fl-ekonomija ta' Malta, u dan jagħmilha dipendenti ħafna fuq l-importazzjonijiet tal-enerġija u esposta għall-iżviluppi fil-prezzijiet globali, għalkemm Malta ma timportax direttament żejt jew gass mir-Russja. Fl-2021, il-fjuwils fossili kienu jikkostitwixxu l-biċċa l-kbira tal-ġenerazzjoni tal-elettriku ta' Malta, filwaqt li s-sorsi ta' enerġija rinnovabbli kienu jammontaw għal 11,9 % biss. Malta għandha potenzjal imdaqqas tal-enerġija solari u mir-riħ lil hinn mill-kosta, li mhux qed jintuża. L-impenn tal-gvern li jadotta teknoloġiji tal-enerġija rinnovabbli lil hinn mill-kosta fil-futur u li jindika s-sehem mhux vinkolanti tiegħu għall-miri rinnovabbli lil hinn mill-kosta tal-Unjoni huwa bidla pożittiva fil-politika, iżda għad iridu jiġu identifikati proġetti konkreti. Il-kapaċità u l-flessibbiltà tal-grilja tal-elettriku huma ostaklu għall-integrazzjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u għaż-żieda fl-effiċjenza, l-affidabbiltà u s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija. L-investiment fil-modernizzazzjoni tal-grilja, inkluż mill-baġit tal-għotjiet tar-REPowerEU ta' Malta, huwa neċessarju sabiex jiġi indirizzat dak l-ostaklu. Malta qed ittejjeb is-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tagħha billi tibni t-tieni interkonnettur tal-elettriku mal-Italja.

| (32) | Il-kontribut ta' Malta għall-miri tal-effiċjenza enerġetika tal-Unjoni għall-2030 huwa baxx u l-konsum tal-enerġija f'bini residenzjali qed ikompli jiżdied. Malta tista' żżid il-miżuri tal-effiċjenza fl-enerġija u tnaqqas id-domanda għall-enerġija billi: tinkoraġġixxi l-installazzjoni ta' pannelli solari fuq il-bini l-ġdid kollu; tiżgura l-użu ta' installazzjonijiet tal-enerġija solari xierqa fuq il-bini pubbliku u mhux residenzjali ġdid kollu b'erja utli tal-art ta' aktar minn 250 m2; tindirizza tal-ostakli legali; u tipprovdi inċentivi ekonomiċi addizzjonali lis-sidien tad-djar. L-użu tat-teknoloġija diġitali, bħal applikazzjonijiet għall-monitoraġġ u r-regolamentazzjoni tal-użu tal-enerġija, jista' jgħin biex tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. L-implimentazzjoni effettiva tal-qafas regolatorju nazzjonali l-ġdid għall-industrija tal-kostruzzjoni żżid il-kwalità (inkluż l-effiċjenza fl-enerġija) tal-bini u s-sikurezza tal-proċess tal-kostruzzjoni. Il-konsum tal-gass naturali ta' Malta żdied bi 12,7 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, b'xejra opposta għall-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Minkejja li Malta tikkwalifika għal eżenzjoni minn dik il-mira, Malta hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). |
| --- | --- |

(32)

Il-kontribut ta' Malta għall-miri tal-effiċjenza enerġetika tal-Unjoni għall-2030 huwa baxx u l-konsum tal-enerġija f'bini residenzjali qed ikompli jiżdied. Malta tista' żżid il-miżuri tal-effiċjenza fl-enerġija u tnaqqas id-domanda għall-enerġija billi: tinkoraġġixxi l-installazzjoni ta' pannelli solari fuq il-bini l-ġdid kollu; tiżgura l-użu ta' installazzjonijiet tal-enerġija solari xierqa fuq il-bini pubbliku u mhux residenzjali ġdid kollu b'erja utli tal-art ta' aktar minn 250 m2; tindirizza tal-ostakli legali; u tipprovdi inċentivi ekonomiċi addizzjonali lis-sidien tad-djar. L-użu tat-teknoloġija diġitali, bħal applikazzjonijiet għall-monitoraġġ u r-regolamentazzjoni tal-użu tal-enerġija, jista' jgħin biex tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. L-implimentazzjoni effettiva tal-qafas regolatorju nazzjonali l-ġdid għall-industrija tal-kostruzzjoni żżid il-kwalità (inkluż l-effiċjenza fl-enerġija) tal-bini u s-sikurezza tal-proċess tal-kostruzzjoni. Il-konsum tal-gass naturali ta' Malta żdied bi 12,7 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, b'xejra opposta għall-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Minkejja li Malta tikkwalifika għal eżenzjoni minn dik il-mira, Malta hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17).

| (33) | Barra minn hekk, fid-dawl tad-dipendenza kontinwa fuq il-karozzi privati, l-emissjonijiet tat-trasport bit-triq qed ikomplu jikbru, u b'hekk jiffurmaw l-akbar sors ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra li ma jaqgħux fl-ETS ta' Malta. Is-sehem ta' vetturi b'emissjonijiet żero huwa ħafna aktar baxx mill-medja tal-Unjoni u qed jiżdied bil-mod ħafna. It-tnaqqis tal-emissjonijiet u tal-konġestjoni tat-traffiku jkun jeħtieġ li Malta ttejjeb it-trasport pubbliku (puntwalità, tnaqqis fil-ħin tal-vjaġġ), tuża sistemi ta' trasport intelliġenti (biex ittejjeb il-flussi tat-traffiku, is-sikurezza u l-infurzar tar-regoli tat-traffiku), u tinvesti f'infrastruttura ta' "mobbiltà mhux motorizzata" għal alternattivi sikuri għall-użu tal-karozzi privati (bħal bankini sikuri, segregati u interkonnessi u rotot taċ-ċikliżmu/tal-iscooters elettriċi). |
| --- | --- |

(33)

Barra minn hekk, fid-dawl tad-dipendenza kontinwa fuq il-karozzi privati, l-emissjonijiet tat-trasport bit-triq qed ikomplu jikbru, u b'hekk jiffurmaw l-akbar sors ta' emissjonijiet ta' gassijiet serra li ma jaqgħux fl-ETS ta' Malta. Is-sehem ta' vetturi b'emissjonijiet żero huwa ħafna aktar baxx mill-medja tal-Unjoni u qed jiżdied bil-mod ħafna. It-tnaqqis tal-emissjonijiet u tal-konġestjoni tat-traffiku jkun jeħtieġ li Malta ttejjeb it-trasport pubbliku (puntwalità, tnaqqis fil-ħin tal-vjaġġ), tuża sistemi ta' trasport intelliġenti (biex ittejjeb il-flussi tat-traffiku, is-sikurezza u l-infurzar tar-regoli tat-traffiku), u tinvesti f'infrastruttura ta' "mobbiltà mhux motorizzata" għal alternattivi sikuri għall-użu tal-karozzi privati (bħal bankini sikuri, segregati u interkonnessi u rotot taċ-ċikliżmu/tal-iscooters elettriċi).

| (34) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema f'Malta għal sitt okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-ħaddiema tal-manifattura u l-ħaddiema tal-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

(34)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema f'Malta għal sitt okkupazzjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-ħaddiema tal-manifattura u l-ħaddiema tal-kostruzzjoni.

| (35) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (36) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Malta, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għal Malta, ir-Rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

B'DAN JIRRAKKOMANDA li Malta tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 5,9 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjonijiet ekoloġiċi u diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Tkompli l-implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u, wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, li jinkludi l-kapitolu REPowerEU, tibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tindirizza b'mod effettiv il-karatteristiċi tas-sistema tat-taxxa li jistgħu jiffaċilitaw l-ippjanar aggressiv tat-taxxa minn individwi u kumpaniji multinazzjonali, inkluż billi tiżgura tassazzjoni suffiċjenti ta' pagamenti 'l barra ta' imgħax, royalties u dividendi, u temenda r-regoli għall-kumpaniji mhux domiċiljati.

4.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inkluż l-enerġija mir-riħ lil hinn mill-kosta u mix-xemx, u taġġorna u tespandi l-kapaċità tas-sistema tal-grilja tal-elettriku, inkluż it-trażmissjoni, id-distribuzzjoni u l-ħżin tal-batteriji. Tnaqqas id-domanda għall-enerġija permezz ta' effiċjenza fl-enerġija mtejba, b'mod partikolari fil-bini residenzjali. Tnaqqas l-emissjonijiet mit-trasport bit-triq billi tindirizza l-konġestjoni tat-traffiku permezz ta' kwalità mtejba tas-servizz fit-trasport pubbliku, sistemi ta' trasport intelliġenti u investiment fl-infrastruttura tal-"mobbiltà mhux motorizzata". Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 11941/2021 INIT; ST 11941/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 ta' Malta (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 83).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni restrittiva ta' 0.3 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma ta' Malta u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà ta' Malta għall-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 146).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) ta' Malta, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 9,5 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0.0 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  Direttiva tal-Kunsill (UE) 2022/2523 tal-14 ta' Diċembru 2022 dwar l-iżgurar ta' livell minimu globali ta' tassazzjoni għal gruppi ta' intrapriżi multinazzjonali u gruppi domestiċi fuq skala kbira fl-Unjoni (ĠU L 328, 22.12.2022, p. 1).

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/176 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/176

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tan-Netherlands u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tan-Netherlands

(2023/C 312/19)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet ta' baġit u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politika ekonomika (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tan-Netherlands. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lin-Netherlands bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tan-Netherlands. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq d-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-8 ta' Lulju 2022, in-Netherlands ippreżentaw il-pjan nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta' Ottubru 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għan-Netherlands (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li n-Netherlands ikunu laħqu b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-8 ta' Lulju 2022, in-Netherlands ippreżentaw il-pjan nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta' Ottubru 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għan-Netherlands (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li n-Netherlands ikunu laħqu b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-28 ta' April 2023 in-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħhom u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħhom, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tan-Netherlands dwar il-progress li sar fil-ksib tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fit-28 ta' April 2023 in-Netherlands ippreżentaw il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tagħhom u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħhom, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tan-Netherlands dwar il-progress li sar fil-ksib tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għan-Netherlands. Hija vvalutat il-progress tan-Netherlands fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tan-Netherlands tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tan-Netherlands fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-ksib tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-ksib tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għan-Netherlands. Hija vvalutat il-progress tan-Netherlands fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħadet kont tal-implimentazzjoni tan-Netherlands tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tan-Netherlands fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-ksib tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-ksib tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għan-Netherlands u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet li huma relatati ma' dejn privat għoli u surplus kbir fil-kont kurrenti, li għandhom rilevanza transfruntiera, għadhom jippersistu minkejja xi sinjali ta' tnaqqis. Is-surplus fil-kont kurrenti, minkejja r-reviżjonijiet reċenti tad-data, u d-dejn privat huma kbar skont l-istandards internazzjonali kif ukoll ogħla mill-elementi fundamentali tal-ekonomija. Is-surplus kbir fil-kont kurrenti naqas fl-2022, xprunat mid-deterjorament tal-kundizzjonijiet tal-kummerċ, bil-kont kurrenti jiżdied bi prezzijiet kostanti, u b'defiċit tal-introjtu primarju li qed jikber. Bit-titjib fit-termini tal-kummerċ, hu mistenni li s-surplus jirpilja b'mod sinifikanti fl-2023 u jistabbilizza ruħu fl-2024. Sar progress limitat fil-politika iżda hemm bżonn li jsir aktar biex jitnaqqsu l-ostakli għall-investiment. Id-dejn tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u tal-unitajiet domestiċi għadu għoli: dan tal-aħħar huwa aktar ta' tħassib peress li jagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għax-xokkijiet, u dawn ir-riskji huma aggravati mis-sopravalutazzjoni għolja u li qed tiżdied tal-prezzijiet tad-djar. Għall-ġejjieni, hu mistenni li d-dejn ikompli jonqos b'mod moderat. Minkejja t-tnaqqis moderat fil-prezzijiet tad-djar, għad hemm pressjoni fuq is-suq tad-djar, speċjalment peress li l-kostruzzjoni ta' djar ġodda għadha ferm taħt il-miri tal-gvern. Fl-istess ħin, is-sjieda tad-djar iffinanzjata mid-dejn għadha ssussidjata minn tassazzjoni favorevoli, filwaqt li l-politiki dwar is-suq tal-kiri privat jirriskjaw li jimminaw l-iżvilupp tiegħu. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għan-Netherlands u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li n-Netherlands qed jesperjenzaw żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet li huma relatati ma' dejn privat għoli u surplus kbir fil-kont kurrenti, li għandhom rilevanza transfruntiera, għadhom jippersistu minkejja xi sinjali ta' tnaqqis. Is-surplus fil-kont kurrenti, minkejja r-reviżjonijiet reċenti tad-data, u d-dejn privat huma kbar skont l-istandards internazzjonali kif ukoll ogħla mill-elementi fundamentali tal-ekonomija. Is-surplus kbir fil-kont kurrenti naqas fl-2022, xprunat mid-deterjorament tal-kundizzjonijiet tal-kummerċ, bil-kont kurrenti jiżdied bi prezzijiet kostanti, u b'defiċit tal-introjtu primarju li qed jikber. Bit-titjib fit-termini tal-kummerċ, hu mistenni li s-surplus jirpilja b'mod sinifikanti fl-2023 u jistabbilizza ruħu fl-2024. Sar progress limitat fil-politika iżda hemm bżonn li jsir aktar biex jitnaqqsu l-ostakli għall-investiment. Id-dejn tal-korporazzjonijiet mhux finanzjarji u tal-unitajiet domestiċi għadu għoli: dan tal-aħħar huwa aktar ta' tħassib peress li jagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għax-xokkijiet, u dawn ir-riskji huma aggravati mis-sopravalutazzjoni għolja u li qed tiżdied tal-prezzijiet tad-djar. Għall-ġejjieni, hu mistenni li d-dejn ikompli jonqos b'mod moderat. Minkejja t-tnaqqis moderat fil-prezzijiet tad-djar, għad hemm pressjoni fuq is-suq tad-djar, speċjalment peress li l-kostruzzjoni ta' djar ġodda għadha ferm taħt il-miri tal-gvern. Fl-istess ħin, is-sjieda tad-djar iffinanzjata mid-dejn għadha ssussidjata minn tassazzjoni favorevoli, filwaqt li l-politiki dwar is-suq tal-kiri privat jirriskjaw li jimminaw l-iżvilupp tiegħu.

| (13) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-baġit tal-gvern estiż tan-Netherlands naqas minn defiċit ta' 2,4 % tal-PDG fl-2021 għal baġit ibbilanċjat fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 52,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 51,0 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-baġit tal-gvern estiż tan-Netherlands naqas minn defiċit ta' 2,4 % tal-PDG fl-2021 għal baġit ibbilanċjat fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 52,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 51,0 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu t-tnaqqis tal-VAT fuq l-enerġija u tad-dazju tas-sisa fuq il-petrol u d-diżil, filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens għall-kontijiet tal-enerġija f'Novembru u Diċembru u appoġġ għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx b'kontijiet għoljin tal-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri kontribuzzjoni ta' solidarjetà fl-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (7) b'rata ta' 33 %. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri kien ta' 0,6 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,3 % tal-PDG fl-2022, minn 1,8 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu t-tnaqqis tal-VAT fuq l-enerġija u tad-dazju tas-sisa fuq il-petrol u d-diżil, filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu kumpens għall-kontijiet tal-enerġija f'Novembru u Diċembru u appoġġ għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx b'kontijiet għoljin tal-enerġija. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri kontribuzzjoni ta' solidarjetà fl-applikazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (7) b'rata ta' 33 %. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri kien ta' 0,6 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,3 % tal-PDG fl-2022, minn 1,8 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 in-Netherlands (8) isegwu pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls li tipprovdi l-Faċilità, u li jippreservaw l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 in-Netherlands (8) isegwu pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls li tipprovdi l-Faċilità, u li jippreservaw l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kien ta' appoġġ, fil-livell ta' ‒ 0,5 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomanda l-Kunsill, in-Netherlands komplew jappoġġaw l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). Investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk in-Netherlands ma żammewx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk in-Netherlands żammew suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kien ta' appoġġ, fil-livell ta' ‒ 0,5 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomanda l-Kunsill, in-Netherlands komplew jappoġġaw l-irkupru b'investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). Investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk in-Netherlands ma żammewx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk in-Netherlands żammew suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,6 % fl-2023 u b'1,4 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ftit aktar għoli ta' 1,8 % fl-2023 u tkabbir ftit aktar baxx ta' 1,2 % fl-2024. Dan huwa prinċipalment dovut għal differenzi żgħar fil-prospettiva tad-domanda domestika fis-sentejn li huma. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,6 % fl-2023 u b'1,4 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ftit aktar għoli ta' 1,8 % fl-2023 u tkabbir ftit aktar baxx ta' 1,2 % fl-2024. Dan huwa prinċipalment dovut għal differenzi żgħar fil-prospettiva tad-domanda domestika fis-sentejn li huma.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment il-kost tal-pakkett tal-enerġija, iż-żieda fin-nefqa fuq l-imgħax, pjanijiet ta' nfiq addizzjonali relatati mal-isfidi tas-soċjetà, bħat-tranżizzjoni ekoloġika, l-edukazzjoni u l-provvista tal-akkomodazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 49,3 % tal-PDG fi tmiem l-2022 għal 48,4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba l-fatt li d-data dwar l-eżitu tal-bilanċ tal-gvern għall-2022 irriżultat aħjar milli preżunt fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2013. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 49,3 % fl-aħħar tal-2023. Id-differenza hija dovuta għall-fatt li d-data tal-eżitu għall-2022 irriżultat ogħla minn dik preżunta fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, bħala riżultat ta' aġġustament għoli bejn il-fondi u l-flussi fl-2022. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos għal 3,0 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment il-kost tal-pakkett tal-enerġija, iż-żieda fin-nefqa fuq l-imgħax, pjanijiet ta' nfiq addizzjonali relatati mal-isfidi tas-soċjetà, bħat-tranżizzjoni ekoloġika, l-edukazzjoni u l-provvista tal-akkomodazzjoni. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 49,3 % tal-PDG fi tmiem l-2022 għal 48,4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba l-fatt li d-data dwar l-eżitu tal-bilanċ tal-gvern għall-2022 irriżultat aħjar milli preżunt fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2013. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon ogħla ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 49,3 % fl-aħħar tal-2023. Id-differenza hija dovuta għall-fatt li d-data tal-eżitu għall-2022 irriżultat ogħla minn dik preżunta fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, bħala riżultat ta' aġġustament għoli bejn il-fondi u l-flussi fl-2022.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, it-tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq il-petrol u d-diżil u l-appoġġ tal-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, kif ukoll miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezz tal-elettriku u l-gass u l-iskema ta' appoġġ għall-SMEs li jużaw ħafna enerġija. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023 (11). Jidher li bosta mill-miżuri fl-2023 mhumiex immirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,5 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż‒ 0,1 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari, it-tnaqqis tad-dazju tas-sisa fuq il-petrol u d-diżil u l-appoġġ tal-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx, kif ukoll miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezz tal-elettriku u l-gass u l-iskema ta' appoġġ għall-SMEs li jużaw ħafna enerġija. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023 (11). Jidher li bosta mill-miżuri fl-2023 mhumiex immirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,5 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż‒ 0,1 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa' stabbli meta mqabbel mal-2022.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li n-Netherlands jieħdu azzjoni biex jiżguraw li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li n-Netherlands ikunu lesti li jaġġustaw l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Saret ukoll rakkomandazzjoni biex in-Netherlands jespandu l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija u jqisu l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmlu użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li n-Netherlands jieħdu azzjoni biex jiżguraw li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li n-Netherlands ikunu lesti li jaġġustaw l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Saret ukoll rakkomandazzjoni biex in-Netherlands jespandu l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija u jqisu l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmlu użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (‒ 1,1 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 0,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta' appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0.4 % tal-PDG. Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta parzjalment biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f'livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat ukoll minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku u benefiċċji soċjali u nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.0 punti perċentwali. Għalhekk, in-Netherlands qed jippjanaw li jiffinanzjaw investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huma pprojettati li jippreservaw l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Qed jippjanaw li jiffinanzjaw l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investiment u l-iffaċilitar tal-iżvilupp ta' parks eoliċi lil hinn mill-kosta, l-inċentivar tal-użu tal-idroġenu u t-titjib tal-litteriżmu diġitali tal-istudenti, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-UE. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (‒ 1,1 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 0,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,9 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta' appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0.4 % tal-PDG. Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija dovuta parzjalment biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f'livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat ukoll minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku u benefiċċji soċjali u nfiq ogħla fuq il-kura tas-saħħa. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.0 punti perċentwali. Għalhekk, in-Netherlands qed jippjanaw li jiffinanzjaw investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huma pprojettati li jippreservaw l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Qed jippjanaw li jiffinanzjaw l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-investiment u l-iffaċilitar tal-iżvilupp ta' parks eoliċi lil hinn mill-kosta, l-inċentivar tal-użu tal-idroġenu u t-titjib tal-litteriżmu diġitali tal-istudenti, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-UE.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,6 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' emerġenza. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 48,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-aktar bis-saħħa tal-effett bażi mill-proporzjon tad-defiċit mal-PDG aktar baxx ipprojettat fl-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 48,8 % fl-aħħar tal-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,6 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' emerġenza. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 48,7 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 1,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-aktar bis-saħħa tal-effett bażi mill-proporzjon tad-defiċit mal-PDG aktar baxx ipprojettat fl-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili ta' dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 48,8 % fl-aħħar tal-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f'loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-3,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (15). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f'loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx l-3,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,1 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx minn dak irrakkomandat għall-2024. Minkejja dan, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali tikber b'1,7 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa konformi mal-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata f'livell nazzjonali tikber b'1,7 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa konformi mal-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 3,4 % tal-PDG fl-2023 għal 3,5 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu riformi u investimenti fil-qasam tal-edukazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp, is-suq tax-xogħol u t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 3,4 % tal-PDG fl-2023 għal 3,5 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat fil-livell nazzjonali u mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu riformi u investimenti fil-qasam tal-edukazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp, is-suq tax-xogħol u t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,8 % sal-2026 u għal 3,2 % tal-PDG fl-2027. Għalhekk, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jibqa' taħt it-3 % tal-PDG sal-2026 u jiżdied biex jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 48,7 % fi tmiem l-2024 għal 52,7 % sa tmiem l-2027. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jiżdied għal 2,8 % sal-2026 u għal 3,2 % tal-PDG fl-2027. Għalhekk, huwa ppjanat li d-defiċit tal-gvern estiż jibqa' taħt it-3 % tal-PDG sal-2026 u jiżdied biex jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 48,7 % fi tmiem l-2024 għal 52,7 % sa tmiem l-2027.

| (28) | Il-prezzijiet tad-djar li għolew b'rata mgħaġġla f'dawn l-aħħar snin irriżultaw f'suq tad-djar sopravvalutat. Madankollu, b'kundizzjonijiet finanzjarji aktar stretti, is-suq tad-djar laħaq punt ta' bidla f'nofs l-2022 hekk kif il-prezzijiet tad-djar bdew jonqsu b'reazzjoni għaż-żieda fir-rati tal-imgħax fuq l-ipoteki. Id-dejn ipotekarju relattiv għall-PDG għadu għoli fin-Netherlands, skont l-istandards internazzjonali. Dan huwa xprunat minn limiti ta' self relattivament għoljin (self għall-valur) u minn ħelsien sostanzjali mit-taxxa fuq il-pagamenti ipotekarji. Għalkemm it-tnaqqis tat-taxxa fuq l-imgħax ipotekarju qed jitnaqqas gradwalment, dan għadu għoli. Id-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi li jirriżulta jagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għax-xokkijiet ekonomiċi, li huwa speċjalment rilevanti issa li żdiedu r-riskji ta' korrezzjonijiet fil-prezzijiet tad-djar. Fl-istess ħin, is-suq tal-kiri privat huwa relattivament żgħir, u jirriżulta f'alternattivi affordabbli u disponibbli limitati għax-xiri ta' dar. In-nuqqas ta' akkomodazzjoni għall-kiri affordabbli jdgħajjef ukoll il-mobilità tal-forza tax-xogħol. It-tneħħija tal-ostakli li bħalissa qed iżommu lura l-investimenti, inkluż fil-kostruzzjoni residenzjali, tista' tippermetti li l-gvern jirnexxielu jwettaq il-pjanijiet tiegħu għal żieda fil-provvista tad-djar u għalhekk tista' tikkontribwixxi għal riekwilibriju estern kif ukoll għal funzjonament aħjar tas-suq tad-djar. |
| --- | --- |

(28)

Il-prezzijiet tad-djar li għolew b'rata mgħaġġla f'dawn l-aħħar snin irriżultaw f'suq tad-djar sopravvalutat. Madankollu, b'kundizzjonijiet finanzjarji aktar stretti, is-suq tad-djar laħaq punt ta' bidla f'nofs l-2022 hekk kif il-prezzijiet tad-djar bdew jonqsu b'reazzjoni għaż-żieda fir-rati tal-imgħax fuq l-ipoteki. Id-dejn ipotekarju relattiv għall-PDG għadu għoli fin-Netherlands, skont l-istandards internazzjonali. Dan huwa xprunat minn limiti ta' self relattivament għoljin (self għall-valur) u minn ħelsien sostanzjali mit-taxxa fuq il-pagamenti ipotekarji. Għalkemm it-tnaqqis tat-taxxa fuq l-imgħax ipotekarju qed jitnaqqas gradwalment, dan għadu għoli. Id-dejn għoli tal-unitajiet domestiċi li jirriżulta jagħmel lill-unitajiet domestiċi vulnerabbli għax-xokkijiet ekonomiċi, li huwa speċjalment rilevanti issa li żdiedu r-riskji ta' korrezzjonijiet fil-prezzijiet tad-djar. Fl-istess ħin, is-suq tal-kiri privat huwa relattivament żgħir, u jirriżulta f'alternattivi affordabbli u disponibbli limitati għax-xiri ta' dar. In-nuqqas ta' akkomodazzjoni għall-kiri affordabbli jdgħajjef ukoll il-mobilità tal-forza tax-xogħol. It-tneħħija tal-ostakli li bħalissa qed iżommu lura l-investimenti, inkluż fil-kostruzzjoni residenzjali, tista' tippermetti li l-gvern jirnexxielu jwettaq il-pjanijiet tiegħu għal żieda fil-provvista tad-djar u għalhekk tista' tikkontribwixxi għal riekwilibriju estern kif ukoll għal funzjonament aħjar tas-suq tad-djar.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investiment li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tan-Netherlands ġie adottat biss fl-2022, l-implimentazzjoni tiegħu issa tinsab għaddejja. Il-proċediment rapidu bin-negozjar tal-ftehim operazzjonali ser jgħin fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u huwa meħtieġ għal meta tiġi ppreżentata tal-ewwel talba għal pagament, li hija mistennija sa tmiem l-2023. L-implimentazzjoni għadha għaddejja, f'dan l-istadju, ir-riskji ta' nuqqas ta' assorbiment jidhru limitati minħabba l-allokazzjoni finanzjarja relattivament żgħira. It-tħejjijiet ta' kapitolu tar-REPowerEU jinsabu għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tan-Netherlands fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investiment li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tan-Netherlands ġie adottat biss fl-2022, l-implimentazzjoni tiegħu issa tinsab għaddejja. Il-proċediment rapidu bin-negozjar tal-ftehim operazzjonali ser jgħin fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u huwa meħtieġ għal meta tiġi ppreżentata tal-ewwel talba għal pagament, li hija mistennija sa tmiem l-2023. L-implimentazzjoni għadha għaddejja, f'dan l-istadju, ir-riskji ta' nuqqas ta' assorbiment jidhru limitati minħabba l-allokazzjoni finanzjarja relattivament żgħira. It-tħejjijiet ta' kapitolu tar-REPowerEU jinsabu għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tan-Netherlands fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Fl-2022 il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tan-Netherlands. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fin-Netherlands. |
| --- | --- |

(30)

Fl-2022 il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tan-Netherlands. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fin-Netherlands.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi ta' politika ta' koeżjoni, in-Netherlands qed jiffaċċaw għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, in-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet, id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u d-depożiti eċċessivi tan-nitroġenu. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi ta' politika ta' koeżjoni, in-Netherlands qed jiffaċċaw għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mas-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, in-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet, id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u d-depożiti eċċessivi tan-nitroġenu.

| (32) | Is-sehem tal-impjieg flessibbli (kemm ħaddiema b'kuntratti flessibbli kif ukoll temporanji u dawk li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati) fis-suq tax-xogħol għadu għoli fin-Netherlands. Dan jindika riskju dejjem akbar ta' segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, b'effetti partikolarment distorsivi fil-marġini tas-suq tax-xogħol. Dan jista' jamplifika l-inugwaljanza fl-opportunitajiet u jkun problematiku għall-produttività. Ċertu ammont ta' flessibbiltà fis-suq tax-xogħol jista' jikkontribwixxi għall-adattabilità tal-ekonomija u jista' wkoll jakkomoda aħjar il-preferenzi individwali. Madankollu, l-użu eċċessiv ta' tipi flessibbli ta' impjiegi jista' jkollu effetti negattivi għall-ħaddiema u għall-ekonomija usa'. Pereżempju, il-parteċipazzjoni fit-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja hija sfida għal dawk b'arranġamenti flessibbli ta' impjieg b'kuntratt, u dan min-naħa tiegħu jnaqqas l-investiment fil-ħiliet. F'kooperazzjoni mal-imsieħba soċjali, il-Gvern Olandiż biħsiebu jindirizza d-differenzi bejn l-arranġamenti tax-xogħol permanenti u dak flessibbli. Il-pjanijiet jinkludu t-tneħħija ta' kuntratti ta' żero sigħat u s-sostituzzjoni ta' kuntratti "on-call" fil-forma preżenti tagħhom b'tip ġdid ta' kuntratt li jipprovdi aktar sigurtà tal-introjtu għall-ħaddiema, u titjib fis-sigurtà tal-impjieg tal-ħaddiema temporanji permezz ta' aġenzija. Il-progress rapidu fl-implimentazzjoni ta' dawk il-pjanijiet ser ikun importanti biex jiġi żgurat li l-għażla ta' ċertu tip ta' kuntratt ta' impjieg tkun xprunata minn ħtiġijiet speċifiċi għall-impjieg jew mill-preferenzi tal-persuni li jkollhom impjieg, filwaqt li tittejjeb ukoll il-pożizzjoni soċjali u tal-impjieg tal-persuni f'impjieg flessibbli u titnaqqas is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

(32)

Is-sehem tal-impjieg flessibbli (kemm ħaddiema b'kuntratti flessibbli kif ukoll temporanji u dawk li jaħdmu għal rashom mingħajr impjegati) fis-suq tax-xogħol għadu għoli fin-Netherlands. Dan jindika riskju dejjem akbar ta' segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol, b'effetti partikolarment distorsivi fil-marġini tas-suq tax-xogħol. Dan jista' jamplifika l-inugwaljanza fl-opportunitajiet u jkun problematiku għall-produttività. Ċertu ammont ta' flessibbiltà fis-suq tax-xogħol jista' jikkontribwixxi għall-adattabilità tal-ekonomija u jista' wkoll jakkomoda aħjar il-preferenzi individwali. Madankollu, l-użu eċċessiv ta' tipi flessibbli ta' impjiegi jista' jkollu effetti negattivi għall-ħaddiema u għall-ekonomija usa'. Pereżempju, il-parteċipazzjoni fit-taħriġ u t-tagħlim tul il-ħajja hija sfida għal dawk b'arranġamenti flessibbli ta' impjieg b'kuntratt, u dan min-naħa tiegħu jnaqqas l-investiment fil-ħiliet. F'kooperazzjoni mal-imsieħba soċjali, il-Gvern Olandiż biħsiebu jindirizza d-differenzi bejn l-arranġamenti tax-xogħol permanenti u dak flessibbli. Il-pjanijiet jinkludu t-tneħħija ta' kuntratti ta' żero sigħat u s-sostituzzjoni ta' kuntratti "on-call" fil-forma preżenti tagħhom b'tip ġdid ta' kuntratt li jipprovdi aktar sigurtà tal-introjtu għall-ħaddiema, u titjib fis-sigurtà tal-impjieg tal-ħaddiema temporanji permezz ta' aġenzija. Il-progress rapidu fl-implimentazzjoni ta' dawk il-pjanijiet ser ikun importanti biex jiġi żgurat li l-għażla ta' ċertu tip ta' kuntratt ta' impjieg tkun xprunata minn ħtiġijiet speċifiċi għall-impjieg jew mill-preferenzi tal-persuni li jkollhom impjieg, filwaqt li tittejjeb ukoll il-pożizzjoni soċjali u tal-impjieg tal-persuni f'impjieg flessibbli u titnaqqas is-segmentazzjoni tas-suq tax-xogħol.

| (33) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet diġà kienu karatteristika tas-suq tax-xogħol Olandiż qabel il-pandemija tal-COVID-19, iżda nfirxu aktar fis-setturi kollha minn dak iż-żmien 'l hawn. Setturi bħat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT), il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni u l-impjiegi tekniċi qed jiffaċċjaw nuqqasijiet strutturali, li diġà kienu jeżistu qabel il-pandemija tal-COVID-19 u hu mistenni li jippersistu, sa ċertu punt minħabba l-iżviluppi demografiċi. Minkejja rata ta' parteċipazzjoni ġenerali għolja, in-Netherlands għad għandhom riżerva ta' ħaddiema potenzjali mhux sfruttati u mhux utilizzati biżżejjed, bħal persuni ġejjin minn kuntest ta' migrazzjoni u dawk li jaħdmu f'impjieg part-time. Ladarba jkunu f'impjieg part-time, ftit impjegati jagħżlu li jżidu s-sigħat tax-xogħol tagħhom. Dan jista' jiġi parzjalment spjegat mir-rati tat-taxxa marġinali għoljin, l-obbligi (jew l-antiċipazzjoni ta' obbligi futuri) relatati mal-kura informali tat-tfal jew ta' membri oħra tal-familja u/jew il-kwalità tal-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Biex jiġu indirizzati l-iskarsezzi ta' ħaddiema u ħiliet ser ikun hemm bżonn li jittieħed approċċ komprensiv, filwaqt li jiġu indirizzati wkoll il-ħtiġijiet u l-ostakli speċifiċi għas-settur u l-investimenti li jsaħħu l-produttività. F'dan ir-rigward, tista' tiġi kkunsidrata taħlita ta' politiki, li jistgħu jinkludu: (i) it-tnaqqis ulterjuri tar-rata tat-taxxa marġinali u/jew it-titjib tat-trasparenza tar-rata tat-taxxa marġinali li jiffaċċjaw l-individwi; (ii) żieda fil-pagi f'setturi b'nuqqasijiet strutturali, b'mod partikolari dawk b'konċentrazzjoni ta' impjegaturi pubbliċi u semipubbliċi; (iii) il-promozzjoni tal-kwalità tax-xogħol u l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; (iv) it-titjib tal-gwida vokazzjonali; u (v) it-titjib tal-aċċess għal indukrar tat-tfal ta' kwalità għolja u affordabbli. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-opportunitajiet ta' titjib tal-ħiliet jew ta' taħriġ mill-ġdid permezz ta' miżuri mmirati u mfassla apposta, b'mod partikolari għal dawk fil-marġini tas-suq tax-xogħol u l-persuni inattivi, jista' jgħin biex itaffi n-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet u jtejjeb l-eżiti soċjali. |
| --- | --- |

(33)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet diġà kienu karatteristika tas-suq tax-xogħol Olandiż qabel il-pandemija tal-COVID-19, iżda nfirxu aktar fis-setturi kollha minn dak iż-żmien 'l hawn. Setturi bħat-teknoloġiji tal-informazzjoni u l-komunikazzjoni (ICT), il-kura tas-saħħa, l-edukazzjoni u l-impjiegi tekniċi qed jiffaċċjaw nuqqasijiet strutturali, li diġà kienu jeżistu qabel il-pandemija tal-COVID-19 u hu mistenni li jippersistu, sa ċertu punt minħabba l-iżviluppi demografiċi. Minkejja rata ta' parteċipazzjoni ġenerali għolja, in-Netherlands għad għandhom riżerva ta' ħaddiema potenzjali mhux sfruttati u mhux utilizzati biżżejjed, bħal persuni ġejjin minn kuntest ta' migrazzjoni u dawk li jaħdmu f'impjieg part-time. Ladarba jkunu f'impjieg part-time, ftit impjegati jagħżlu li jżidu s-sigħat tax-xogħol tagħhom. Dan jista' jiġi parzjalment spjegat mir-rati tat-taxxa marġinali għoljin, l-obbligi (jew l-antiċipazzjoni ta' obbligi futuri) relatati mal-kura informali tat-tfal jew ta' membri oħra tal-familja u/jew il-kwalità tal-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata. Biex jiġu indirizzati l-iskarsezzi ta' ħaddiema u ħiliet ser ikun hemm bżonn li jittieħed approċċ komprensiv, filwaqt li jiġu indirizzati wkoll il-ħtiġijiet u l-ostakli speċifiċi għas-settur u l-investimenti li jsaħħu l-produttività. F'dan ir-rigward, tista' tiġi kkunsidrata taħlita ta' politiki, li jistgħu jinkludu: (i) it-tnaqqis ulterjuri tar-rata tat-taxxa marġinali u/jew it-titjib tat-trasparenza tar-rata tat-taxxa marġinali li jiffaċċjaw l-individwi; (ii) żieda fil-pagi f'setturi b'nuqqasijiet strutturali, b'mod partikolari dawk b'konċentrazzjoni ta' impjegaturi pubbliċi u semipubbliċi; (iii) il-promozzjoni tal-kwalità tax-xogħol u l-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata; (iv) it-titjib tal-gwida vokazzjonali; u (v) it-titjib tal-aċċess għal indukrar tat-tfal ta' kwalità għolja u affordabbli. Barra minn hekk, it-tisħiħ tal-opportunitajiet ta' titjib tal-ħiliet jew ta' taħriġ mill-ġdid permezz ta' miżuri mmirati u mfassla apposta, b'mod partikolari għal dawk fil-marġini tas-suq tax-xogħol u l-persuni inattivi, jista' jgħin biex itaffi n-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet u jtejjeb l-eżiti soċjali.

| (34) | Għalkemm in-Netherlands introduċew miżuri biex inaqqsu d-dipendenza tagħhom fuq il-fjuwils fossili Russi, iż-żejt u l-gass naturali ammontaw għal 38 % u 41 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tagħhom, u b'hekk l-ekonomija Olandiża saret vulnerabbli għall-iżviluppi fil-prezzijiet globali. Hemm bżonn li jsiru aktar sforzi biex in-Netherlands jilħqu l-miri tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni għall-2030. Minkejja li l-ambizzjonijiet għall-installazzjoni ta' kapaċità addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli żdiedu, is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali tal-enerġija kien jammonta għal 13,0 % biss fl-2021, li huwa taħt il-mira miftehma politikament fil-livell tal-Unjoni u l-medja tal-Unjoni ta' 21,8 %. B'riżultat ta' dan, in-Netherlands għadhom fost l-Istati Membri bl-agħar prestazzjoni f'termini ta' sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija, u għandhom waħda mill-akbar diskrepanzi bejn is-sehem tal-2021 u l-miri tal-2030. L-espansjoni tal-grilja tal-elettriku, kemm għat-trażmissjoni kif ukoll għad-distribuzzjoni, hija essenzjali biex jitħaffef l-użu tal-infrastruttura tal-enerġija rinnovabbli kemm fuq l-art kif ukoll lil hinn mill-kosta. Minħabba l-konġestjoni dejjem tiżdied tal-grilja tal-elettriku, l-operaturi tan-network spiss ikollhom jirrifjutaw talbiet għall-aċċess għall-grilja mingħand produtturi u konsumaturi ġodda tal-elettriku. Billi l-konsum tal-gass fl-abitazzjonijiet jammonta għal madwar 25 % tal-konsum totali tal-gass naturali fin-Netherlands, it-titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-istokk tal-bini (pereżempju permezz ta' standards minimi tar-rendiment fl-użu tal-enerġija biex jiskattaw rinnovazzjonijiet u infurzar aktar b'saħħtu tar-rekwiżiti tal-awditjar tal-enerġija għall-industrija) jista' jikkontribwixxi b'mod sinifikanti biex ikun hemm aktar tnaqqis tal-emissjonijiet tal-karbonju u d-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Il-konsum tal-gass naturali tan-Netherlands żdied b'29 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Netherlands huma mħeġġa jkomplu bl-isforzi tagħhom biex inaqqsu temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18). |
| --- | --- |

(34)

Għalkemm in-Netherlands introduċew miżuri biex inaqqsu d-dipendenza tagħhom fuq il-fjuwils fossili Russi, iż-żejt u l-gass naturali ammontaw għal 38 % u 41 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tagħhom, u b'hekk l-ekonomija Olandiża saret vulnerabbli għall-iżviluppi fil-prezzijiet globali. Hemm bżonn li jsiru aktar sforzi biex in-Netherlands jilħqu l-miri tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni għall-2030. Minkejja li l-ambizzjonijiet għall-installazzjoni ta' kapaċità addizzjonali tal-enerġija rinnovabbli żdiedu, is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali tal-enerġija kien jammonta għal 13,0 % biss fl-2021, li huwa taħt il-mira miftehma politikament fil-livell tal-Unjoni u l-medja tal-Unjoni ta' 21,8 %. B'riżultat ta' dan, in-Netherlands għadhom fost l-Istati Membri bl-agħar prestazzjoni f'termini ta' sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija, u għandhom waħda mill-akbar diskrepanzi bejn is-sehem tal-2021 u l-miri tal-2030. L-espansjoni tal-grilja tal-elettriku, kemm għat-trażmissjoni kif ukoll għad-distribuzzjoni, hija essenzjali biex jitħaffef l-użu tal-infrastruttura tal-enerġija rinnovabbli kemm fuq l-art kif ukoll lil hinn mill-kosta. Minħabba l-konġestjoni dejjem tiżdied tal-grilja tal-elettriku, l-operaturi tan-network spiss ikollhom jirrifjutaw talbiet għall-aċċess għall-grilja mingħand produtturi u konsumaturi ġodda tal-elettriku. Billi l-konsum tal-gass fl-abitazzjonijiet jammonta għal madwar 25 % tal-konsum totali tal-gass naturali fin-Netherlands, it-titjib fl-effiċjenza enerġetika fl-istokk tal-bini (pereżempju permezz ta' standards minimi tar-rendiment fl-użu tal-enerġija biex jiskattaw rinnovazzjonijiet u infurzar aktar b'saħħtu tar-rekwiżiti tal-awditjar tal-enerġija għall-industrija) jista' jikkontribwixxi b'mod sinifikanti biex ikun hemm aktar tnaqqis tal-emissjonijiet tal-karbonju u d-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. Il-konsum tal-gass naturali tan-Netherlands żdied b'29 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Il-Netherlands huma mħeġġa jkomplu bl-isforzi tagħhom biex inaqqsu temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (18).

| (35) | Minħabba l-effetti negattivi ta' depożiti eċċessivi ta' nitroġenu f'żoni naturali li jirriżultaw prinċipalment mis-settur agrikolu intensiv Olandiż, il-ħruġ ta' permessi għal ċerti proġetti li jarmu n-nitroġenu, b'mod partikolari proġetti ta' kostruzzjoni, bħalissa huwa mblukkat. Il-Gvern Olandiż qed jieħu azzjoni biex inaqqas id-depożiti tan-nitroġenu, b'mod partikolari permezz ta' programmi ta' żoni integrati fil-livell provinċjali. Hemm bżonn ta' aktar appoġġ biex l-agrikoltura ssir aktar sostenibbli filwaqt li tiġi żgurata l-kompetittività permezz ta' pereżempju appoġġ għat-tnaqqis tal-bhejjem, jitħaffef il-pass tat-tranżizzjoni lejn agrikoltura ċirkolari u/jew organika u jiżdiedu d-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni. |
| --- | --- |

(35)

Minħabba l-effetti negattivi ta' depożiti eċċessivi ta' nitroġenu f'żoni naturali li jirriżultaw prinċipalment mis-settur agrikolu intensiv Olandiż, il-ħruġ ta' permessi għal ċerti proġetti li jarmu n-nitroġenu, b'mod partikolari proġetti ta' kostruzzjoni, bħalissa huwa mblukkat. Il-Gvern Olandiż qed jieħu azzjoni biex inaqqas id-depożiti tan-nitroġenu, b'mod partikolari permezz ta' programmi ta' żoni integrati fil-livell provinċjali. Hemm bżonn ta' aktar appoġġ biex l-agrikoltura ssir aktar sostenibbli filwaqt li tiġi żgurata l-kompetittività permezz ta' pereżempju appoġġ għat-tnaqqis tal-bhejjem, jitħaffef il-pass tat-tranżizzjoni lejn agrikoltura ċirkolari u/jew organika u jiżdiedu d-diġitalizzazzjoni u l-innovazzjoni.

| (36) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fin-Netherlands ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 108 professjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, installaturi tal-iżolament, u tekniċi tal-inġinerija ċivili. |
| --- | --- |

(36)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, fin-Netherlands ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 108 professjonijiet li kienu jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi professjonisti tal-protezzjoni ambjentali, installaturi tal-iżolament, u tekniċi tal-inġinerija ċivili.

| (37) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (19) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (19) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (38) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għan-Netherlands, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-Żona tal-Euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-Żona tal-Euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex jitnaqqas l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investiment privat biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għan-Netherlands, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet, ir-raba' u l-ħames rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (39) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn privat għoli u l-vulnerabbiltajiet marbuta ma' surplus għoli fil-kont kurrenti. Ir-Rakkomandazzjonijiet (2) u (4) jikkontribwixxu biex jindirizzaw ir-Rakkomandazzjoni (1) sa fejn din tikkonċerna investiment ogħla. Ir-rakkomandazzjoni (1) tikkontribwixxi kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjoni li tinsab fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 38, |
| --- | --- |

(39)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet relatati ma' dejn privat għoli u l-vulnerabbiltajiet marbuta ma' surplus għoli fil-kont kurrenti. Ir-Rakkomandazzjonijiet (2) u (4) jikkontribwixxu biex jindirizzaw ir-Rakkomandazzjoni (1) sa fejn din tikkonċerna investiment ogħla. Ir-rakkomandazzjoni (1) tikkontribwixxi kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjoni li tinsab fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, f'konformità mal-premessa 38,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li n-Netherlands jieħdu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Jiżguraw politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi jillimitaw iż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 3,5 % (20).

Jippreservaw l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex irawmu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, ikomplu jsegwu strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Inaqqsu l-predispożizzjoni favur id-dejn u d-distorsjonijiet tad-dejn tal-unitajiet domestiċi fis-suq tad-djar. Jappoġġaw id-disponibbiltà u l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni fis-suq tal-kiri privat. Ineħħu l-ostakli li jżommu lura l-investimenti, inkluż fil-kostruzzjoni tad-djar.

2.

Jipproċedu bl-implimentazzjoni kostanti tal-pjan tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza u jiffinalizzaw malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li mingħajr dewmien tibda l-implimentazzjoni tiegħu. Ikomplu l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Inaqqsu l-inċentivi għall-użu ta' kuntratti flessibbli jew temporanji. Filwaqt li jqisu l-ħtiġijiet speċifiċi għas-settur, jindirizzaw in-nuqqasijiet strutturali tax-xogħol u tal-ħiliet, inkluż billi jisfruttaw il-potenzjal tax-xogħol mhux utilizzat u jsaħħu l-opportunitajiet ta' titjib tal-ħiliet u ta' taħriġ mill-ġdid, b'mod partikolari għal dawk fil-marġini tas-suq tax-xogħol u tal-persuni inattivi.

4.

Inaqqsu d-dipendenza fuq il-fjuwils fossili billi jaċċelleraw l-użu tal-enerġija rinnovabbli, itejbu l-kundizzjonijiet qafas sabiex jagħtu spinta lill-investimenti fl-espansjoni tal-grilji tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-elettriku, u jestendu u jaċċelleraw il-miżuri tal-effiċjenza enerġetika sabiex jitnaqqas il-konsum tal-enerġija, b'mod partikolari fl-ambjent mibni. Jappoġġaw it-tranżizzjoni lejn agrikoltura sostenibbli. Iżidu l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 12275/22 INIT; ST 12275/22 ADD 1.

6

(7)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 tas-6 ta' Ottubru 2022 dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija (ĠU L 261 I, 7.10.2022, p. 1).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tan-Netherlands tal-2021 (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 88).

8

(9)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

9

(10)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punt perċentwali tal-PDG.

10

(11)  Dik iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll, fejn rilevanti, il-miżuri tan-nefqa kapitali.

11

(12)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tan-Netherlands u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tan-Netherlands tal-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 154).

12

(13)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tan-Netherlands, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 7,9 % f'termini nominali.

13

(14)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' -0.2 punti perċentwali tal-PDG.

14

(15)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

15

(16)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

16

(17)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

18

(19)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

19

(20)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

20

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/186 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/186

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tal-Awstrija

(2023/C 312/20)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politiki ekonomiċi (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih ma identifikatx lill-Awstrija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista’ jiġi affettwat jew li jista’ jkun f’riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta’ pjan baġitarju tal-2023 tal-Awstrija. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (3) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih ma identifikatx lill-Awstrija bħala wieħed mill-Istati Membri li jista’ jiġi affettwat jew li jista’ jkun f’riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta’ pjan baġitarju tal-2023 tal-Awstrija. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (3) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni oħra bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (4) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati u jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha għandhom ikomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati u jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha għandhom ikomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta’ April 2021, l-Awstrija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta’ Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Awstrija (5). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Awstrija tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta’ April 2021, l-Awstrija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta’ Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Awstrija (5). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Awstrija tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fis-26 ta’ April 2023 l-Awstrija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tagħha, u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Awstrija dwar il-progress li sar fil-ksib tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fis-26 ta’ April 2023 l-Awstrija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tagħha, u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Awstrija dwar il-progress li sar fil-ksib tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Awstrija. Huwa vvaluta l-progress tal-Awstrija biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Awstrija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Awstrija. Huwa vvaluta l-progress tal-Awstrija biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Awstrija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Awstrija naqas minn 5.8 % tal-PDG fl-2021 għal 3.2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 82.3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 78.4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Awstrija, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ġie ssodisfat. F’konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Awstrija jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Awstrija naqas minn 5.8 % tal-PDG fl-2021 għal 3.2 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 82.3 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 78.4 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Awstrija, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ġie ssodisfat. F’konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. L-Awstrija jenħtieġ li tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu l-posponiment tal-introduzzjoni ta’ prezz tas-CO2, it-tnaqqis tal-imposti fuq l-enerġija, u r-remissjonijiet tat-taxxa għal min jivvjaġġa; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji għall-kostijiet tal-enerġija lill-kumpaniji, trasferimenti ta’ somom f’daqqa lill-unitajiet domestiċi, u pagamenti diretti lill-pensjonanti. Il-kost ta’ dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju nett ta’ dawn il-miżuri fil-livell ta’ 1.5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata li kienet 0.2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0.8 % tal-PDG fl-2022, minn 4.3 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu l-posponiment tal-introduzzjoni ta’ prezz tas-CO2, it-tnaqqis tal-imposti fuq l-enerġija, u r-remissjonijiet tat-taxxa għal min jivvjaġġa; filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji għall-kostijiet tal-enerġija lill-kumpaniji, trasferimenti ta’ somom f’daqqa lill-unitajiet domestiċi, u pagamenti diretti lill-pensjonanti. Il-kost ta’ dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju nett ta’ dawn il-miżuri fil-livell ta’ 1.5 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata li kienet 0.2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0.8 % tal-PDG fl-2022, minn 4.3 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Awstrija (6) żżomm pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Awstrija (6) żżomm pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont il-kalkoli tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (7) fl-2022 kienet waħda ta’ appoġġ, ta’ – 2.8 % tal-PDG, kif irrakkomanda l-Kunsill. Ukoll kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Awstrija kompliet tappoġġa l-irkupru b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.2 % tal-PDG fl-2022 (0.2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (8). Għalhekk, l-Awstrija ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 1.8 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 1.5 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0.2 % tal-PDG). Għalhekk l-Awstrija żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(15)

Skont il-kalkoli tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (7) fl-2022 kienet waħda ta’ appoġġ, ta’ – 2.8 % tal-PDG, kif irrakkomanda l-Kunsill. Ukoll kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Awstrija kompliet tappoġġa l-irkupru b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.2 % tal-PDG fl-2022 (0.2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (8). Għalhekk, l-Awstrija ma ppreservatx l-investiment iffinanzjat nazzjonalment li mhuwiex konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 1.8 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 1.5 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0.2 % tal-PDG). Għalhekk l-Awstrija żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’0.3 % fl-2023 u b’1.8 % fl-2024. Meta mqabbel ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar għoli ta’ 0.4 % fl-2023 u tkabbir tal-PDG aktar baxx ta’ 1.6 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni għat-tkabbir ogħla mill-konsum privat fl-2023 u kontribuzzjoni għat-tkabbir aktar baxxa mill-konsum pubbliku fl-2024. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’0.3 % fl-2023 u b’1.8 % fl-2024. Meta mqabbel ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar għoli ta’ 0.4 % fl-2023 u tkabbir tal-PDG aktar baxx ta’ 1.6 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni għat-tkabbir ogħla mill-konsum privat fl-2023 u kontribuzzjoni għat-tkabbir aktar baxxa mill-konsum pubbliku fl-2024.

| (17) | Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li l-proporzjon tad-defiċit tal-gvern estiż jibqa’ 3.2 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos minn 78.4 % fi tmiem l-2022 għal 77.0 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 2.4 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba differenzi fl-aspettattivi tal-impatt baġitarju ta’ xi miżuri relatati mal-enerġija, speċjalment fir-rigward tas-sussidji tal-enerġija lill-kumpaniji. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG, ta’ 75.4 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għad-differenza fid-defiċit mistenni tal-gvern. |
| --- | --- |

(17)

Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li l-proporzjon tad-defiċit tal-gvern estiż jibqa’ 3.2 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos minn 78.4 % fi tmiem l-2022 għal 77.0 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 2.4 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba differenzi fl-aspettattivi tal-impatt baġitarju ta’ xi miżuri relatati mal-enerġija, speċjalment fir-rigward tas-sussidji tal-enerġija lill-kumpaniji. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG, ta’ 75.4 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għad-differenza fid-defiċit mistenni tal-gvern.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu fil-miżuri li ġew estiżi mill-2022 (b’mod partikolari: mitigazzjoni tal-prezz tal-elettriku) u miżuri ġodda bħal skema ġdida għas-sussidji tal-kostijiet tal-enerġija lill-kumpaniji. Il-kost ta’ dawk il-miżuri ikompli jiġi kkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta’ fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1.8 % tal-PDG fl-2023 (9). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (10), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.4 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma’ 0.2 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0.8 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu fil-miżuri li ġew estiżi mill-2022 (b’mod partikolari: mitigazzjoni tal-prezz tal-elettriku) u miżuri ġodda bħal skema ġdida għas-sussidji tal-kostijiet tal-enerġija lill-kumpaniji. Il-kost ta’ dawk il-miżuri ikompli jiġi kkumpensat parzjalment minn taxxi fuq profitti straordinarji mhux mistennija ta’ fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1.8 % tal-PDG fl-2023 (9). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (10), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.4 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma’ 0.2 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0.8 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Awstrija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni ta’ politika ġenerali newtrali (11), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Awstrija tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f’sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Awstrija wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Awstrija tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni ta’ politika ġenerali newtrali (11), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li l-Awstrija tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali f’sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Awstrija wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 1.0 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 2.8 % tal-PDG). Huwa pprojettat li t-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul) fl-2023 jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta’ appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b’0.2 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0.3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0.1 punt perċentwali. Għalhekk, l-Awstrija qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (12). Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-parteċipazzjoni fil-proġett importanti ta’ interess Ewropew komuni dwar il-Mikroelettronika u l-Konnettività, id-diġitalizzazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u l-amministrazzjoni pubblika kif ukoll is-sostituzzjoni tas-sistemi tat-tisħin, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun restrittiva (+ 1.0 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Dan isegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (‒ 2.8 % tal-PDG). Huwa pprojettat li t-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta’ dħul) fl-2023 jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,3 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta’ appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b’0.2 % tal-PDG. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0.3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0.1 punt perċentwali. Għalhekk, l-Awstrija qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (12). Qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-parteċipazzjoni fil-proġett importanti ta’ interess Ewropew komuni dwar il-Mikroelettronika u l-Konnettività, id-diġitalizzazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta’ daqs medju u l-amministrazzjoni pubblika kif ukoll is-sostituzzjoni tas-sistemi tat-tisħin, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 1.6 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri relatati mal-enerġija. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos għal 75.1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 1.3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa simili għad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG, ta’ 73.3 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 1.6 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri relatati mal-enerġija. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos għal 75.1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 1.3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa simili għad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG, ta’ 73.3 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta’ Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta’ kważi l-miżuri kollha ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024 bis-suppożizzjoni li l-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu jonqsu. Il-Kummissjoni tassumi wkoll eliminazzjoni gradwali kważi sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija (kost nett ta’ 0.1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta’ Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali ta’ kważi l-miżuri kollha ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024 bis-suppożizzjoni li l-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu jonqsu. Il-Kummissjoni tassumi wkoll eliminazzjoni gradwali kważi sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija (kost nett ta’ 0.1 % tal-PDG fl-2024). Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0.5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (13). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f’konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (14) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4.6 %, kif rifless f’din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1.8 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta mir-rata ta’ tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0.5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (13). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f’konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (14) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-4.6 %, kif rifless f’din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1.8 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta mir-rata ta’ tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 4.0 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija, minħabba nefqiet li huma dipendenti fuq l-iżviluppi fl-inflazzjoni fl-2023, pereżempju n-nefqiet fuq il-pensjonijiet, il-kumpens tal-impjegati, u xi benefiċċji soċjali kif ukoll minħabba xi miżuri tal-enerġija li għadhom ma tneħħewx. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 4.0 % fl-2024, li hija taħt ir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija, minħabba nefqiet li huma dipendenti fuq l-iżviluppi fl-inflazzjoni fl-2023, pereżempju n-nefqiet fuq il-pensjonijiet, il-kumpens tal-impjegati, u xi benefiċċji soċjali kif ukoll minħabba xi miżuri tal-enerġija li għadhom ma tneħħewx.

| (25) | Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3.5 % tal-PDG fl-2023 għal 3.4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 3.5 % tal-PDG fl-2023 għal 3.4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (26) | Il-Programm ta’ Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1.4 % tal-PDG fl-2025 u għal 1.3 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa’ inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos minn 75.1 % fi tmiem l-2024 għal 71.4 % sa tmiem l-2026. L-Awstrija qed tiffaċċja riskji medji għas-sostenibbiltà fiskali fit-terminu twil, li huma l-aktar minħabba pressjonijiet baġitarji relatati mat-tixjiħ tal-popolazzjoni (b’mod partikolari, dan jinkludi żieda fin-nefqa għall-kura fit-tul u l-kura tas-saħħa), u żieda fid-dejn minħabba miżuri biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tal-kriżijiet tal-COVID-19 u tal-enerġija. Is-setturi tal-kura fit-tul u tal-kura tas-saħħa qed jiffaċċjaw ukoll nuqqas ta’ ħaddiema, li huma sa ċertu punt marbuta man-nuqqas ta’ attraenza tax-xogħol f’dawn is-setturi. Pakkett ta’ riforma tal-kura implimentat reċentement biex jindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema, li jgħolli l-pagi u jipprovdi trasferimenti lill-indokraturi f’terminu qasir, huwa pass tajjeb biex il-professjoni ssir aktar attraenti iżda se jżid ukoll il-kostijiet fiskali. Fl-2021, task force dwar il-kura fit-tul ipproponiet miżuri biex itejbu l-adegwatezza tal-kura filwaqt li jippreservaw is-sostenibbiltà fiskali. Dawn il-miżuri jinkludu l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ kontroll ikkoordinat b’responsabbiltajiet ċari assenjati f’diversi livelli ta’ gvern, li jgħin biex tiżdied il-kwalità u l-komparabbiltà tal-infiq pubbliku, pereżempju, billi jiddefinixxi prinċipji uniformi għat-tariffi għas-servizzi ta’ kura fit-tul. In-negozjati li jinsabu għaddejjin dwar il-qafas fiskali federali jipprovdu opportunità biex tiġi appoġġata l-implimentazzjoni ta’ tali mekkaniżmu. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta’ Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos gradwalment għal 1.4 % tal-PDG fl-2025 u għal 1.3 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż hu ppjanat li jibqa’ inqas minn 3 % tal-PDG matul il-perjodu tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn tal-gvern estiż għall-PDG huwa mistenni li jonqos minn 75.1 % fi tmiem l-2024 għal 71.4 % sa tmiem l-2026. L-Awstrija qed tiffaċċja riskji medji għas-sostenibbiltà fiskali fit-terminu twil, li huma l-aktar minħabba pressjonijiet baġitarji relatati mat-tixjiħ tal-popolazzjoni (b’mod partikolari, dan jinkludi żieda fin-nefqa għall-kura fit-tul u l-kura tas-saħħa), u żieda fid-dejn minħabba miżuri biex jiġu indirizzati l-konsegwenzi ekonomiċi u soċjali tal-kriżijiet tal-COVID-19 u tal-enerġija. Is-setturi tal-kura fit-tul u tal-kura tas-saħħa qed jiffaċċjaw ukoll nuqqas ta’ ħaddiema, li huma sa ċertu punt marbuta man-nuqqas ta’ attraenza tax-xogħol f’dawn is-setturi. Pakkett ta’ riforma tal-kura implimentat reċentement biex jindirizza n-nuqqas ta’ ħaddiema, li jgħolli l-pagi u jipprovdi trasferimenti lill-indokraturi f’terminu qasir, huwa pass tajjeb biex il-professjoni ssir aktar attraenti iżda se jżid ukoll il-kostijiet fiskali. Fl-2021, task force dwar il-kura fit-tul ipproponiet miżuri biex itejbu l-adegwatezza tal-kura filwaqt li jippreservaw is-sostenibbiltà fiskali. Dawn il-miżuri jinkludu l-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ kontroll ikkoordinat b’responsabbiltajiet ċari assenjati f’diversi livelli ta’ gvern, li jgħin biex tiżdied il-kwalità u l-komparabbiltà tal-infiq pubbliku, pereżempju, billi jiddefinixxi prinċipji uniformi għat-tariffi għas-servizzi ta’ kura fit-tul. In-negozjati li jinsabu għaddejjin dwar il-qafas fiskali federali jipprovdu opportunità biex tiġi appoġġata l-implimentazzjoni ta’ tali mekkaniżmu.

| (27) | Is-sistema tal-kura tas-saħħa wriet li kienet reżiljenti matul il-pandemija tal-COVID-19. Madankollu, l-infiq fil-kura tas-saħħa huwa pprojettat li jiżdied b’1.2 punti perċentwali tal-PDG sal-2070. Barra minn hekk, il-miżuri ta’ prevenzjoni u l-kura tas-saħħa primarja outpatient għadhom ma jintużawx biżżejjed, filwaqt li ħafna servizzi tal-kura tas-saħħa għadhom jipprovduhom l-isptarijiet, li huwa mod għali u ineffiċjenti biex tingħata l-kura. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se jgħin biex tissaħħaħ il-kura tas-saħħa outpatient, b’mod partikolari billi jappoġġa ċentri tal-kura tas-saħħa primarja ġodda u eżistenti fiż-żoni lokali. Madankollu, fid-dawl tat-tħassib dwar is-sostenibbiltà fiskali, se jkun kruċjali li jiġi żgurat li l-pazjenti jiġu ggwidati mis-sistema tas-saħħa b’mod konsistenti, inkluż billi jiġi żgurat li d-disponibbiltà akbar tas-servizzi tal-kura tas-saħħa primarja tissarraf f’użu aktar baxx tas-servizzi eżistenti tal-kura tas-saħħa speċjalizzata fl-isptar jew dawk ambulatorji. |
| --- | --- |

(27)

Is-sistema tal-kura tas-saħħa wriet li kienet reżiljenti matul il-pandemija tal-COVID-19. Madankollu, l-infiq fil-kura tas-saħħa huwa pprojettat li jiżdied b’1.2 punti perċentwali tal-PDG sal-2070. Barra minn hekk, il-miżuri ta’ prevenzjoni u l-kura tas-saħħa primarja outpatient għadhom ma jintużawx biżżejjed, filwaqt li ħafna servizzi tal-kura tas-saħħa għadhom jipprovduhom l-isptarijiet, li huwa mod għali u ineffiċjenti biex tingħata l-kura. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se jgħin biex tissaħħaħ il-kura tas-saħħa outpatient, b’mod partikolari billi jappoġġa ċentri tal-kura tas-saħħa primarja ġodda u eżistenti fiż-żoni lokali. Madankollu, fid-dawl tat-tħassib dwar is-sostenibbiltà fiskali, se jkun kruċjali li jiġi żgurat li l-pazjenti jiġu ggwidati mis-sistema tas-saħħa b’mod konsistenti, inkluż billi jiġi żgurat li d-disponibbiltà akbar tas-servizzi tal-kura tas-saħħa primarja tissarraf f’użu aktar baxx tas-servizzi eżistenti tal-kura tas-saħħa speċjalizzata fl-isptar jew dawk ambulatorji.

| (28) | Il-qafas fiskali tal-Awstrija bħalissa jiddependi fuq sistema kumplessa ta’ trasferimenti intergovernattivi bejn l-awtoritajiet federali u dawk reġjonali, u l-inċentivi li tipprovdi għal infiq pubbliku effiċjenti huma limitati. In-nuqqas ta’ awtonomija fiskali jagħmel il-finanzjament tal-infiq fil-livelli federali dipendenti ħafna fuq din is-sistema. Fl-2022, 7.2 % biss mid-dħul pubbliku kollu kien dħul proprju tal-Istati federali (15). Fl-istess ħin, is-servizzi essenzjali bħall-kura tas-saħħa, l-indukrar tat-tfal, u l-investimenti fit-trasport pubbliku jiddependu sa ċertu punt fuq in-nefqa mill-Istati federali u l-muniċipalitajiet. It-tibdil demografiku u t-tranżizzjoni ekoloġika qed ikomplu jaggravaw il-pressjoni tal-kostijiet fuq l-Istati federali u l-muniċipalitajiet, filwaqt li d-dħul proprju mhuwiex marbut mad-dinamika tan-nefqa. Il-qafas fiskali attwali huwa suxxettibbli għal ineffiċjenzi u nuqqas ta’ trasparenza peress li jisfoka r-rabta bejn il-piż tat-taxxa u n-nefqa tal-gvern. L-allinjament aħjar tad-dħul minn sorsi proprji mal-infiq governattiv subċentrali, it-tisħiħ tat-trasparenza u l-koordinazzjoni huma kruċjali għat-titjib tal-kwalità ġenerali tal-infiq pubbliku. L-iffaċilitar tal-awtonomija fiskali permezz tar-riforma tas-sistema tat-taxxa fuq il-proprjetà jista’ jintuża biex itejjeb il-federaliżmu fiskali u s-sistema tat-taxxa ġenerali. In-negozjati li jinsabu għaddejjin, li bdew lejn l-aħħar tal-2022, jipprovdu opportunità biex isir progress. |
| --- | --- |

(28)

Il-qafas fiskali tal-Awstrija bħalissa jiddependi fuq sistema kumplessa ta’ trasferimenti intergovernattivi bejn l-awtoritajiet federali u dawk reġjonali, u l-inċentivi li tipprovdi għal infiq pubbliku effiċjenti huma limitati. In-nuqqas ta’ awtonomija fiskali jagħmel il-finanzjament tal-infiq fil-livelli federali dipendenti ħafna fuq din is-sistema. Fl-2022, 7.2 % biss mid-dħul pubbliku kollu kien dħul proprju tal-Istati federali (15). Fl-istess ħin, is-servizzi essenzjali bħall-kura tas-saħħa, l-indukrar tat-tfal, u l-investimenti fit-trasport pubbliku jiddependu sa ċertu punt fuq in-nefqa mill-Istati federali u l-muniċipalitajiet. It-tibdil demografiku u t-tranżizzjoni ekoloġika qed ikomplu jaggravaw il-pressjoni tal-kostijiet fuq l-Istati federali u l-muniċipalitajiet, filwaqt li d-dħul proprju mhuwiex marbut mad-dinamika tan-nefqa. Il-qafas fiskali attwali huwa suxxettibbli għal ineffiċjenzi u nuqqas ta’ trasparenza peress li jisfoka r-rabta bejn il-piż tat-taxxa u n-nefqa tal-gvern. L-allinjament aħjar tad-dħul minn sorsi proprji mal-infiq governattiv subċentrali, it-tisħiħ tat-trasparenza u l-koordinazzjoni huma kruċjali għat-titjib tal-kwalità ġenerali tal-infiq pubbliku. L-iffaċilitar tal-awtonomija fiskali permezz tar-riforma tas-sistema tat-taxxa fuq il-proprjetà jista’ jintuża biex itejjeb il-federaliżmu fiskali u s-sistema tat-taxxa ġenerali. In-negozjati li jinsabu għaddejjin, li bdew lejn l-aħħar tal-2022, jipprovdu opportunità biex isir progress.

| (29) | Għad hemm lok għat-trasferiment tal-piż tat-taxxa lil hinn mix-xogħol għal sorsi ta’ dħul aktar inklużivi u li jiffavorixxu t-tkabbir. Is-sistema tat-taxxa hija kkaratterizzata minn piż kbir fuq ix-xogħol li jirriżulta mit-taxxi fuq il-pagi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, bil-piż tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jerfgħuh kemm l-impjegati kif ukoll dawk li jħaddmu. Dan joħloq reżistenza għall-ħolqien tal-impjiegi u l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, speċjalment għal dawk b’paga baxxa u t-tieni sors ta’ dħul. Fl-istess ħin, sorsi oħra ta’ dħul li huma inqas detrimentali għat-tkabbir ġust u sostenibbli, bħat-taxxi ambjentali jew fuq il-proprjetà, għadhom mhux utilizzati biżżejjed anki wara li wieħed iqis ir-riformi ta’ dan l-aħħar. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent ixekklu t-tranżizzjoni ekoloġika. Ir-riforma fiskali ekosoċjali reċenti tipprovdi ħelsien mit-taxxa lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji u twitti t-triq għall-ipprezzar tal-emissjonijiet tas-CO2 barra mill-ambitu tas-sistema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet (EU ETS). Barra minn hekk, l-indiċjar awtomatiku tat-taxxa fuq l-introjtu personali mal-inflazzjoni huwa riforma notevoli li tnaqqas b’mod qawwi ż-żieda fil-piż tat-taxxa fuq l-introjtu personali għall-kontribwenti permezz ta’ ċaqliq. Madankollu, għad hemm sfidi strutturali u hemm lok għal aktar tnaqqis tal-piż fuq ix-xogħol, biex tingħata spinta lill-ħolqien tal-impjiegi u l-provvista tax-xogħol, speċjalment għal dawk b’introjtu baxx. L-użu aħjar ta’ taxxi li jiffavorixxu aktar it-tkabbir jista’ jgħin ukoll biex jinħoloq l-ispazju baġitarju meħtieġ u jissaħħaħ is-sens ta’ ġustizzja fis-sistema tat-taxxa. |
| --- | --- |

(29)

Għad hemm lok għat-trasferiment tal-piż tat-taxxa lil hinn mix-xogħol għal sorsi ta’ dħul aktar inklużivi u li jiffavorixxu t-tkabbir. Is-sistema tat-taxxa hija kkaratterizzata minn piż kbir fuq ix-xogħol li jirriżulta mit-taxxi fuq il-pagi u l-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali, bil-piż tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali li jerfgħuh kemm l-impjegati kif ukoll dawk li jħaddmu. Dan joħloq reżistenza għall-ħolqien tal-impjiegi u l-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol, speċjalment għal dawk b’paga baxxa u t-tieni sors ta’ dħul. Fl-istess ħin, sorsi oħra ta’ dħul li huma inqas detrimentali għat-tkabbir ġust u sostenibbli, bħat-taxxi ambjentali jew fuq il-proprjetà, għadhom mhux utilizzati biżżejjed anki wara li wieħed iqis ir-riformi ta’ dan l-aħħar. Is-sussidji li jagħmlu ħsara lill-ambjent ixekklu t-tranżizzjoni ekoloġika. Ir-riforma fiskali ekosoċjali reċenti tipprovdi ħelsien mit-taxxa lill-unitajiet domestiċi u lin-negozji u twitti t-triq għall-ipprezzar tal-emissjonijiet tas-CO2 barra mill-ambitu tas-sistema tal-UE għall-iskambju ta’ kwoti tal-emissjonijiet (EU ETS). Barra minn hekk, l-indiċjar awtomatiku tat-taxxa fuq l-introjtu personali mal-inflazzjoni huwa riforma notevoli li tnaqqas b’mod qawwi ż-żieda fil-piż tat-taxxa fuq l-introjtu personali għall-kontribwenti permezz ta’ ċaqliq. Madankollu, għad hemm sfidi strutturali u hemm lok għal aktar tnaqqis tal-piż fuq ix-xogħol, biex tingħata spinta lill-ħolqien tal-impjiegi u l-provvista tax-xogħol, speċjalment għal dawk b’introjtu baxx. L-użu aħjar ta’ taxxi li jiffavorixxu aktar it-tkabbir jista’ jgħin ukoll biex jinħoloq l-ispazju baġitarju meħtieġ u jissaħħaħ is-sens ta’ ġustizzja fis-sistema tat-taxxa.

| (30) | F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Li nipproċedu b’mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija tinsab f’punt tajjeb. L-Awstrija ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 44 stadju importanti u mira fil-pjan u li rriżultat fi żborż ġenerali ta’ EUR 700 miljun fl-20 ta’ April 2023. Lil hinn mill-ewwel talba għal pagament, l-implimentazzjoni tal-pjan tinsab fit-triq it-tajba. L-Awstrija mistennija tippreżenta talba biex timmodifika ftit miżuri minħabba ċirkostanzi oġġettivi, bħal żidiet fil-prezzijiet u skarsezzi fil-katina tal-provvista. Għaddejja wkoll it-tħejjija ta’ kapitolu ġdid tar-REPowerEU u l-awtoritajiet Awstrijaċi qed jaħdmu mill-qrib mas-servizzi tal-Kummissjoni biex jippreżentawh dalwaqt. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Awstrija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali. |
| --- | --- |

(30)

F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Li nipproċedu b’mod rapidu bl-implimentazzjoni tal-pjan huwa essenzjali minħabba n-natura temporanja tal-Faċilità fis-seħħ sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija tinsab f’punt tajjeb. L-Awstrija ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 44 stadju importanti u mira fil-pjan u li rriżultat fi żborż ġenerali ta’ EUR 700 miljun fl-20 ta’ April 2023. Lil hinn mill-ewwel talba għal pagament, l-implimentazzjoni tal-pjan tinsab fit-triq it-tajba. L-Awstrija mistennija tippreżenta talba biex timmodifika ftit miżuri minħabba ċirkostanzi oġġettivi, bħal żidiet fil-prezzijiet u skarsezzi fil-katina tal-provvista. Għaddejja wkoll it-tħejjija ta’ kapitolu ġdid tar-REPowerEU u l-awtoritajiet Awstrijaċi qed jaħdmu mill-qrib mas-servizzi tal-Kummissjoni biex jippreżentawh dalwaqt. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Awstrija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali.

| (31) | Fl-2022 il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Awstrija. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Awstrija. |
| --- | --- |

(31)

Fl-2022 il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Awstrija. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Awstrija.

| (32) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, l-Awstrija qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi oħra relatati mas-suq tax-xogħol. Is-sistema b’saħħitha tal-protezzjoni soċjali u l-miżuri ta’ politika estensivi tal-Awstrija llimitaw l-impatt soċjali tal-pandemija tal-COVID-19. L-Awstrija għandha prestazzjoni tajba fil-biċċa l-kbira tad-dimensjonijiet tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iżda għad hemm xi problemi. B’mod partikolari, dawn jinkludu l-potenzjal mhux użat biżżejjed tan-nisa, il-ħaddiema bi kwalifiki baxxi, il-ħaddiema akbar fl-età u l-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni fis-suq tax-xogħol. Dan huwa partikolarment problematiku fid-dawl tan-nuqqas ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati. L-isfruttar tal-potenzjal mhux użat ta’ dawn il-gruppi jista’ jnaqqas il-pressjoni fuq is-suq tax-xogħol Awstrijak. |
| --- | --- |

(32)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u mill-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, l-Awstrija qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi oħra relatati mas-suq tax-xogħol. Is-sistema b’saħħitha tal-protezzjoni soċjali u l-miżuri ta’ politika estensivi tal-Awstrija llimitaw l-impatt soċjali tal-pandemija tal-COVID-19. L-Awstrija għandha prestazzjoni tajba fil-biċċa l-kbira tad-dimensjonijiet tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, iżda għad hemm xi problemi. B’mod partikolari, dawn jinkludu l-potenzjal mhux użat biżżejjed tan-nisa, il-ħaddiema bi kwalifiki baxxi, il-ħaddiema akbar fl-età u l-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni fis-suq tax-xogħol. Dan huwa partikolarment problematiku fid-dawl tan-nuqqas ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati. L-isfruttar tal-potenzjal mhux użat ta’ dawn il-gruppi jista’ jnaqqas il-pressjoni fuq is-suq tax-xogħol Awstrijak.

| (33) | Għalkemm ir-rata ta’ impjieg tan-nisa fl-Awstrija hija ogħla mill-medja tal-Unjoni, il-pajjiż għandu t-tieni l-ogħla rata ta’ impjieg part-time tan-nisa. Aktar minn nofs in-nisa Awstrijaċi ħadmu part-time fl-2022 u huma sovrarappreżentati fis-setturi b’pagi baxxi. Dan jindika opportunità sinifikanti biex tiżdied il-parteċipazzjoni full-time tan-nisa fis-suq tax-xogħol. Madankollu, il-provvista insuffiċjenti ta’ indukrar tat-tfal affordabbli u ta’ kwalità għolja, b’mod partikolari fiż-żoni rurali, tagħmel diffiċli li l-ommijiet jipparteċipaw b’mod aktar attiv fis-suq tax-xogħol. L-Awstrija għandha waħda mill-aktar rati baxxi ta’ indukrar formali tat-tfal taħt it-tliet snin fl-Unjoni, bi 28 % biss tat-tfal taħt l-età ta’ tliet snin fl-indukrar formali tat-tfal. Biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet, huwa kruċjali li tiżdied il-provvista ta’ indukrar tat-tfal ta’ kwalità billi jittejbu l-istandards tal-kwalità u tiġi estiża d-disponibbiltà, u billi jitħeġġeġ l-impjieg full-time, pereżempju, permezz ta’ inċentivi fiskali. L-introduzzjoni ta’ aktar nisa f’impjieg full-time tista’ tgħin ukoll biex tneħħi d-differenza persistentement għolja bejn il-ġeneri fil-pagi tal-Awstrija, kif ukoll id-differenza għolja bejn il-ġeneri fil-pensjonijiet, filwaqt li tindirizza n-nuqqasijiet fis-suq tax-xogħol. |
| --- | --- |

(33)

Għalkemm ir-rata ta’ impjieg tan-nisa fl-Awstrija hija ogħla mill-medja tal-Unjoni, il-pajjiż għandu t-tieni l-ogħla rata ta’ impjieg part-time tan-nisa. Aktar minn nofs in-nisa Awstrijaċi ħadmu part-time fl-2022 u huma sovrarappreżentati fis-setturi b’pagi baxxi. Dan jindika opportunità sinifikanti biex tiżdied il-parteċipazzjoni full-time tan-nisa fis-suq tax-xogħol. Madankollu, il-provvista insuffiċjenti ta’ indukrar tat-tfal affordabbli u ta’ kwalità għolja, b’mod partikolari fiż-żoni rurali, tagħmel diffiċli li l-ommijiet jipparteċipaw b’mod aktar attiv fis-suq tax-xogħol. L-Awstrija għandha waħda mill-aktar rati baxxi ta’ indukrar formali tat-tfal taħt it-tliet snin fl-Unjoni, bi 28 % biss tat-tfal taħt l-età ta’ tliet snin fl-indukrar formali tat-tfal. Biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet, huwa kruċjali li tiżdied il-provvista ta’ indukrar tat-tfal ta’ kwalità billi jittejbu l-istandards tal-kwalità u tiġi estiża d-disponibbiltà, u billi jitħeġġeġ l-impjieg full-time, pereżempju, permezz ta’ inċentivi fiskali. L-introduzzjoni ta’ aktar nisa f’impjieg full-time tista’ tgħin ukoll biex tneħħi d-differenza persistentement għolja bejn il-ġeneri fil-pagi tal-Awstrija, kif ukoll id-differenza għolja bejn il-ġeneri fil-pensjonijiet, filwaqt li tindirizza n-nuqqasijiet fis-suq tax-xogħol.

| (34) | Għad hemm il-potenzjal li tittejjeb l-integrazzjoni ta’ diversi gruppi żvantaġġati fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet u persuni bi sfond ta’ migrazzjoni. Madwar 45 % tal-persuni qiegħda fit-tul fl-Awstrija ma lestewx aktar mil-livell skolastiku sekondarju tal-ewwel livell. Persuni minn kuntest ta’ migrazzjoni ġeneralment għandhom parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ferm aktar baxxa mir-residenti nattivi u l-livelli ta’ introjtu futur għat-tfal fl-Awstrija spiss huma determinati minn dawk tal-ġenituri tagħhom. Għalkemm il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija jinkludi miżuri li jippromwovu t-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet għal ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet u għal persuni qiegħda fit-tul, dawn il-miżuri ma jindirizzawx kompletament il-problema sottostanti tal-parteċipazzjoni għal persuni minn kuntest ta’ migrazzjoni u ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet. Sabiex tinkiser ir-rabta interġenerazzjonali persistenti tal-Awstrija bejn l-eżiti edukattivi tal-ġenituri u dawk tat-tfal tagħhom (16), huwa partikolarment kruċjali li tiżdied id-disponibbiltà ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal ta’ kwalità għolja, edukazzjoni matul il-ġurnata kollha u infrastruttura diġitali mtejba. Biex jintegraw migranti reċenti u gruppi żvantaġġati oħra, l-iskejjel jistgħu jipprovdu mentoring individwali aħjar, il-korsijiet tal-lingwa jistgħu jsiru aktar aċċessibbli u s-sistema ta’ apprendistat tal-Awstrija tista’ tintuża b’mod aktar effettiv. Fl-istess ħin, huwa essenzjali li jiġu pprovduti biżżejjed opportunitajiet għat-tagħlim tul il-ħajja biex jiġu mmirati gruppi żvantaġġati fil-gruppi tal-etajiet kollha. |
| --- | --- |

(34)

Għad hemm il-potenzjal li tittejjeb l-integrazzjoni ta’ diversi gruppi żvantaġġati fis-suq tax-xogħol, b’mod partikolari ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet u persuni bi sfond ta’ migrazzjoni. Madwar 45 % tal-persuni qiegħda fit-tul fl-Awstrija ma lestewx aktar mil-livell skolastiku sekondarju tal-ewwel livell. Persuni minn kuntest ta’ migrazzjoni ġeneralment għandhom parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ferm aktar baxxa mir-residenti nattivi u l-livelli ta’ introjtu futur għat-tfal fl-Awstrija spiss huma determinati minn dawk tal-ġenituri tagħhom. Għalkemm il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Awstrija jinkludi miżuri li jippromwovu t-taħriġ mill-ġdid u t-titjib tal-ħiliet għal ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet u għal persuni qiegħda fit-tul, dawn il-miżuri ma jindirizzawx kompletament il-problema sottostanti tal-parteċipazzjoni għal persuni minn kuntest ta’ migrazzjoni u ħaddiema b’livell baxx ta’ ħiliet. Sabiex tinkiser ir-rabta interġenerazzjonali persistenti tal-Awstrija bejn l-eżiti edukattivi tal-ġenituri u dawk tat-tfal tagħhom (16), huwa partikolarment kruċjali li tiżdied id-disponibbiltà ta’ edukazzjoni bikrija tat-tfal ta’ kwalità għolja, edukazzjoni matul il-ġurnata kollha u infrastruttura diġitali mtejba. Biex jintegraw migranti reċenti u gruppi żvantaġġati oħra, l-iskejjel jistgħu jipprovdu mentoring individwali aħjar, il-korsijiet tal-lingwa jistgħu jsiru aktar aċċessibbli u s-sistema ta’ apprendistat tal-Awstrija tista’ tintuża b’mod aktar effettiv. Fl-istess ħin, huwa essenzjali li jiġu pprovduti biżżejjed opportunitajiet għat-tagħlim tul il-ħajja biex jiġu mmirati gruppi żvantaġġati fil-gruppi tal-etajiet kollha.

| (35) | Hemm lok għal titjib fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ ħaddiema akbar fl-età, jiġifieri persuni ta’ bejn il-55 u l-64 sena. Reċentement, ix-xejra fit-tul ta’ żieda fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ ħaddiema akbar fl-età naqset b’mod sinifikanti, filwaqt li r-rata ġenerali ta’ attività ta’ ħaddiema akbar fl-età hija taħt il-medja tal-Unjoni. L-adattament tal-kompiti tal-impjegati għaċ-ċiklu tal-ħajja tax-xogħol tagħhom u l-akkomodazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ individwi li qed jikbru fl-età se jsiru dejjem aktar importanti biex il-popolazzjoni li qed tixjieħ tinżamm fil-forza tax-xogħol aktar fit-tul. Inċentivi aħjar biex tiżdied l-età effettiva tal-irtirar, bħal tassazzjoni tax-xogħol aktar baxxa jew kostijiet aktar baxxi tax-xogħol mhux marbuta mal-pagi għal dawk li jaħdmu għal żmien itwal, jgħinu biex jittaffew l-iskarsezzi fis-suq tax-xogħol Awstrijak. |
| --- | --- |

(35)

Hemm lok għal titjib fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ ħaddiema akbar fl-età, jiġifieri persuni ta’ bejn il-55 u l-64 sena. Reċentement, ix-xejra fit-tul ta’ żieda fil-parteċipazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ ħaddiema akbar fl-età naqset b’mod sinifikanti, filwaqt li r-rata ġenerali ta’ attività ta’ ħaddiema akbar fl-età hija taħt il-medja tal-Unjoni. L-adattament tal-kompiti tal-impjegati għaċ-ċiklu tal-ħajja tax-xogħol tagħhom u l-akkomodazzjoni tal-ħtiġijiet ta’ individwi li qed jikbru fl-età se jsiru dejjem aktar importanti biex il-popolazzjoni li qed tixjieħ tinżamm fil-forza tax-xogħol aktar fit-tul. Inċentivi aħjar biex tiżdied l-età effettiva tal-irtirar, bħal tassazzjoni tax-xogħol aktar baxxa jew kostijiet aktar baxxi tax-xogħol mhux marbuta mal-pagi għal dawk li jaħdmu għal żmien itwal, jgħinu biex jittaffew l-iskarsezzi fis-suq tax-xogħol Awstrijak.

| (36) | L-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja esponiet il-vulnerabbiltà tas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-Awstrija. Għalkemm l-Awstrija rnexxielha tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjoni tal-gass mir-Russja, li niżlet għal 57 % tal-importazzjoni totali tal-gass tagħha fl-2022 meta mqabbla ma’ 80 % fl-2021, din għadha ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. Għad-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija tiegħu, il-gvern introduċa inċentivi finanzjarji għall-kumpaniji biex jimportaw gass minn sorsi mhux Russi u stabbilixxa riżerva strateġika tal-gass fl-2022. Madankollu, l-Awstrija għadha qed tiffaċċja sfidi sinifikanti biex tiggarantixxi s-sigurtà tal-enerġija. Il-pajjiż għad ma għandux perkors ta’ terminu qasir definit b’mod ċar biex jinqata’ kompletament mill-importazzjoni tal-gass Russu. Barra minn hekk, għad hemm potenzjal mhux użat biżżejjed fil-produzzjoni u t-trażmissjoni ta’ gassijiet rinnovabbli, bħall-idroġenu, speċjalment għal setturi u reġjuni vulnerabbli għall-interruzzjonijiet fil-provvista. |
| --- | --- |

(36)

L-invażjoni tal-Ukrajna mir-Russja esponiet il-vulnerabbiltà tas-sigurtà tal-provvista tal-enerġija tal-Awstrija. Għalkemm l-Awstrija rnexxielha tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjoni tal-gass mir-Russja, li niżlet għal 57 % tal-importazzjoni totali tal-gass tagħha fl-2022 meta mqabbla ma’ 80 % fl-2021, din għadha ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni. Għad-diversifikazzjoni tas-sorsi tal-enerġija tiegħu, il-gvern introduċa inċentivi finanzjarji għall-kumpaniji biex jimportaw gass minn sorsi mhux Russi u stabbilixxa riżerva strateġika tal-gass fl-2022. Madankollu, l-Awstrija għadha qed tiffaċċja sfidi sinifikanti biex tiggarantixxi s-sigurtà tal-enerġija. Il-pajjiż għad ma għandux perkors ta’ terminu qasir definit b’mod ċar biex jinqata’ kompletament mill-importazzjoni tal-gass Russu. Barra minn hekk, għad hemm potenzjal mhux użat biżżejjed fil-produzzjoni u t-trażmissjoni ta’ gassijiet rinnovabbli, bħall-idroġenu, speċjalment għal setturi u reġjuni vulnerabbli għall-interruzzjonijiet fil-provvista.

| (37) | Fl-2021, is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fl-Awstrija kien ta’ 36 %, tal-konsum finali tal-enerġija, li huwa konsiderevolment ogħla mill-medja tal-Unjoni. Biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi tal-Awstrija, li jinkludu li jilħaq in-newtralità klimatika sal-2040, il-pajjiż jeħtieġ li jkompli jkabbar dan il-perċentwal. Ir-riforma tal-2021 għall-appoġġ għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli inkluża fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ħolqot il-qafas meħtieġ biex jiżdied is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum tal-elettriku. Ir-riforma għandha l-għan li tikseb kapaċità annwali ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku ta’ 27 TWh minn sorsi rinnovabbli sal-2030, li se tikkontribwixxi għall-mira tal-pajjiż li jilħaq 100 % tal-konsum tal-elettriku rinnovabbli sa dik is-sena, żieda mill-81 % attwali fl-2020. Madankollu, l-espansjoni ulterjuri tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli għadha qed tiffaċċja sfidi, bħat-tul tal-ippjanar spazjali u l-proċeduri tal-permessi, diviżjoni kumplessa tas-setgħat bejn il-gvernijiet federali u dawk reġjonali u kwistjonijiet ta’ persunal fl-amministrazzjoni. L-Awstrija ħadet l-ewwel pass biex tintroduċi valutazzjoni tal-impatt ambjentali aktar simplifikata għal proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, l-Awstrija tista’ tallinja aħjar it-tqassim spazjali settorjali mal-għanijiet tagħha ta’ tranżizzjoni ekoloġika, issolvi kwistjonijiet bil-persunal u żżid l-investiment fl-infrastruttura tan-network bħall-ħżin, id-distribuzzjoni u t-trażmissjoni. L-espansjoni tal-enerġija rinnovabbli tibbenefika wkoll mit-twaqqif ta’ żoni ta’ aċċellerazzjoni ddedikati għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (b’mod partikolari għar-riħ) bi proċeduri ta’ permessi qosra u sempliċi, u mir-rikonoxximent tal-enerġija rinnovabbli bħala interess pubbliku prevalenti, f’konformità mal-miri aktar ambizzjużi tal-enerġija rinnovabbli fil-pakkett "Lesti għall-mira ta’ 55 %" u l-pjan REPowerEU. Barra minn hekk, sorsi addizzjonali ta’ enerġija rinnovabbli, bħall-enerġija ġeotermali, jistgħu jiġu esplorati aktar. |
| --- | --- |

(37)

Fl-2021, is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fl-Awstrija kien ta’ 36 %, tal-konsum finali tal-enerġija, li huwa konsiderevolment ogħla mill-medja tal-Unjoni. Biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi tal-Awstrija, li jinkludu li jilħaq in-newtralità klimatika sal-2040, il-pajjiż jeħtieġ li jkompli jkabbar dan il-perċentwal. Ir-riforma tal-2021 għall-appoġġ għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli inkluża fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ħolqot il-qafas meħtieġ biex jiżdied is-sehem tal-enerġija rinnovabbli fil-konsum tal-elettriku. Ir-riforma għandha l-għan li tikseb kapaċità annwali ta’ ġenerazzjoni tal-elettriku ta’ 27 TWh minn sorsi rinnovabbli sal-2030, li se tikkontribwixxi għall-mira tal-pajjiż li jilħaq 100 % tal-konsum tal-elettriku rinnovabbli sa dik is-sena, żieda mill-81 % attwali fl-2020. Madankollu, l-espansjoni ulterjuri tas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli għadha qed tiffaċċja sfidi, bħat-tul tal-ippjanar spazjali u l-proċeduri tal-permessi, diviżjoni kumplessa tas-setgħat bejn il-gvernijiet federali u dawk reġjonali u kwistjonijiet ta’ persunal fl-amministrazzjoni. L-Awstrija ħadet l-ewwel pass biex tintroduċi valutazzjoni tal-impatt ambjentali aktar simplifikata għal proġetti tal-enerġija rinnovabbli. Barra minn hekk, l-Awstrija tista’ tallinja aħjar it-tqassim spazjali settorjali mal-għanijiet tagħha ta’ tranżizzjoni ekoloġika, issolvi kwistjonijiet bil-persunal u żżid l-investiment fl-infrastruttura tan-network bħall-ħżin, id-distribuzzjoni u t-trażmissjoni. L-espansjoni tal-enerġija rinnovabbli tibbenefika wkoll mit-twaqqif ta’ żoni ta’ aċċellerazzjoni ddedikati għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli (b’mod partikolari għar-riħ) bi proċeduri ta’ permessi qosra u sempliċi, u mir-rikonoxximent tal-enerġija rinnovabbli bħala interess pubbliku prevalenti, f’konformità mal-miri aktar ambizzjużi tal-enerġija rinnovabbli fil-pakkett "Lesti għall-mira ta’ 55 %" u l-pjan REPowerEU. Barra minn hekk, sorsi addizzjonali ta’ enerġija rinnovabbli, bħall-enerġija ġeotermali, jistgħu jiġu esplorati aktar.

| (38) | Il-konsum tal-gass naturali tal-Awstrija naqas b’19 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 %. L-Awstrija tista’ tkompli tagħmel sforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Iż-żieda fil-livell ta’ ambizzjoni għall-effiċjenza enerġetika fis-setturi tal-bini u tal-industrija se tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. L-istrateġija ta’ rinnovazzjoni fit-tul tal-Awstrija tistabbilixxi stadji importanti ċari għall-2050 u għandha l-għan li tikseb dekarbonizzazzjoni ta’ 80 % tal-istokk tal-bini tagħha. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha se jaċċellera l-eliminazzjoni gradwali tal-bojlers tal-fjuwils fossili fis-settur tal-bini u jissostitwihom b’teknoloġija tat-tisħin rinnovabbli jew bit-tisħin distrettwali. Madankollu, il-miri tal-effiċjenza enerġetika tal-Awstrija għall-2030 mhumiex ambizzjużi biżżejjed biex jintlaħqu l-objettivi tal-pakkett "lesti għall-mira ta’ 55 %" u tal-pjan REPowerEU. Liġi ġdida dwar l-Effiċjenza Enerġetika, li hija mistennija fl-2023 u li għandha l-għan li tnaqqas il-konsum finali tal-enerġija bi 18 % sal-2030, għandha tindirizza din il-kwistjoni. B’mod ġenerali, se jkun essenzjali li l-Awstrija taċċellera l-investiment fir-rinnovazzjoni profonda tal-bini, is-sostituzzjoni tal-fjuwils fossili b’tisħin rinnovabbli, u l-ġestjoni aħjar tal-konsum tal-enerġija permezz tad-diġitalizzazzjoni tal-utilitajiet (bħal arloġġi intelliġenti u termostati). Barra minn hekk, se jkun kruċjali li jitħaffef il-pass kajman attwali li bih għaddej il-bini fir-rinnovazzjoni termali. L-implimentazzjoni f’waqtha tal-"Liġi dwar it-Tisħin Rinnovabbli", riforma ewlenija fil-pjan Awstrijak għall-irkupru u r-reżiljenza, se tkun kruċjali biex tiġi indirizzata l-kwistjoni. |
| --- | --- |

(38)

Il-konsum tal-gass naturali tal-Awstrija naqas b’19 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 %. L-Awstrija tista’ tkompli tagħmel sforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (17). Iż-żieda fil-livell ta’ ambizzjoni għall-effiċjenza enerġetika fis-setturi tal-bini u tal-industrija se tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. L-istrateġija ta’ rinnovazzjoni fit-tul tal-Awstrija tistabbilixxi stadji importanti ċari għall-2050 u għandha l-għan li tikseb dekarbonizzazzjoni ta’ 80 % tal-istokk tal-bini tagħha. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha se jaċċellera l-eliminazzjoni gradwali tal-bojlers tal-fjuwils fossili fis-settur tal-bini u jissostitwihom b’teknoloġija tat-tisħin rinnovabbli jew bit-tisħin distrettwali. Madankollu, il-miri tal-effiċjenza enerġetika tal-Awstrija għall-2030 mhumiex ambizzjużi biżżejjed biex jintlaħqu l-objettivi tal-pakkett "lesti għall-mira ta’ 55 %" u tal-pjan REPowerEU. Liġi ġdida dwar l-Effiċjenza Enerġetika, li hija mistennija fl-2023 u li għandha l-għan li tnaqqas il-konsum finali tal-enerġija bi 18 % sal-2030, għandha tindirizza din il-kwistjoni. B’mod ġenerali, se jkun essenzjali li l-Awstrija taċċellera l-investiment fir-rinnovazzjoni profonda tal-bini, is-sostituzzjoni tal-fjuwils fossili b’tisħin rinnovabbli, u l-ġestjoni aħjar tal-konsum tal-enerġija permezz tad-diġitalizzazzjoni tal-utilitajiet (bħal arloġġi intelliġenti u termostati). Barra minn hekk, se jkun kruċjali li jitħaffef il-pass kajman attwali li bih għaddej il-bini fir-rinnovazzjoni termali. L-implimentazzjoni f’waqtha tal-"Liġi dwar it-Tisħin Rinnovabbli", riforma ewlenija fil-pjan Awstrijak għall-irkupru u r-reżiljenza, se tkun kruċjali biex tiġi indirizzata l-kwistjoni.

| (39) | Il-bidu tat-tranżizzjoni ekoloġika se jinkludi wkoll it-tnaqqis tal-emissjonijiet f’bosta setturi, speċjalment dawk li jirriżultaw mit-trasport, billi dawk is-setturi għandhom potenzjal sinifikanti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. L-Awstrija attwalment isservi bħala pajjiż ta’ tranżitu sinifikanti għat-trasport tal-merkanzija bir-rotta trans-Alpina. Minkejja għadd ta’ investimenti fit-trasport sostenibbli fl-ambitu tal-pjan Awstrijak għall-irkupru u r-reżiljenza, tnaqqis ulterjuri tal-emissjonijiet relatati mat-trasport, filwaqt li fl-istess ħin jindirizza l-faqar fit-trasport, se jkun essenzjali biex tinkiseb newtralità klimatika. L-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet addizzjonali tat-trasport, bħall-konnessjoni tal-"aħħar mil", u alternattivi għall-użu tal-karozzi, se jkun kruċjali wkoll, speċjalment fiż-żoni rurali. |
| --- | --- |

(39)

Il-bidu tat-tranżizzjoni ekoloġika se jinkludi wkoll it-tnaqqis tal-emissjonijiet f’bosta setturi, speċjalment dawk li jirriżultaw mit-trasport, billi dawk is-setturi għandhom potenzjal sinifikanti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet. L-Awstrija attwalment isservi bħala pajjiż ta’ tranżitu sinifikanti għat-trasport tal-merkanzija bir-rotta trans-Alpina. Minkejja għadd ta’ investimenti fit-trasport sostenibbli fl-ambitu tal-pjan Awstrijak għall-irkupru u r-reżiljenza, tnaqqis ulterjuri tal-emissjonijiet relatati mat-trasport, filwaqt li fl-istess ħin jindirizza l-faqar fit-trasport, se jkun essenzjali biex tinkiseb newtralità klimatika. L-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet addizzjonali tat-trasport, bħall-konnessjoni tal-"aħħar mil", u alternattivi għall-użu tal-karozzi, se jkun kruċjali wkoll, speċjalment fiż-żoni rurali.

| (40) | In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati skarsezzi ta’ ħaddiema fl-Awstrija għal 17-il okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż tekniċi tal-inġinerija ċivili, saqqafa u inġiniera mekkaniċi. Taħt il-Pjan Regolatorju tagħha għall-Impjiegi Ekoloġiċi, l-Awstrija introduċiet pjattaforma għall-impjiegi ekoloġiċi biex tgħin fit-tqabbil tad-domanda mal-provvista tax-xogħol. L-implimentazzjoni ta’ dak il-Pjan Regolatorju se tkun kruċjali biex tiġi żgurata tranżizzjoni f’waqtha lejn l-ekonomija ekoloġika. Fil-Pjan ta’ Azzjoni għal Tranżizzjoni Ġusta dwar it-taħriġ u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħiliet tagħha, l-Awstrija stabbiliet miżuri biex ittejjeb il-provvista ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati fis-settur tal-enerġija rinnovabbli, tinċentiva t-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol u ttejjeb l-istandards edukattivi. |
| --- | --- |

(40)

In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati skarsezzi ta’ ħaddiema fl-Awstrija għal 17-il okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż tekniċi tal-inġinerija ċivili, saqqafa u inġiniera mekkaniċi. Taħt il-Pjan Regolatorju tagħha għall-Impjiegi Ekoloġiċi, l-Awstrija introduċiet pjattaforma għall-impjiegi ekoloġiċi biex tgħin fit-tqabbil tad-domanda mal-provvista tax-xogħol. L-implimentazzjoni ta’ dak il-Pjan Regolatorju se tkun kruċjali biex tiġi żgurata tranżizzjoni f’waqtha lejn l-ekonomija ekoloġika. Fil-Pjan ta’ Azzjoni għal Tranżizzjoni Ġusta dwar it-taħriġ u t-taħriġ mill-ġdid tal-ħiliet tagħha, l-Awstrija stabbiliet miżuri biex ittejjeb il-provvista ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati fis-settur tal-enerġija rinnovabbli, tinċentiva t-titjib tal-ħiliet tal-forza tax-xogħol u ttejjeb l-istandards edukattivi.

| (41) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà 2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(41)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà 2023 u l-opinjoni (18) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (42) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta’ investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta’ ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Awstrija, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(42)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta’ investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta’ ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Awstrija, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Awstrija tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b’mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata f’livell nazzjonali fl-2024 għal mhux aktar minn 4.6 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta’ konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma’ investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tiżgura l-adegwatezza u s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-kura fit-tul u s-sostenibbiltà fiskali tas-sistema tal-kura tas-saħħa. Tissimplifika u tirrazzjonalizza r-relazzjonijiet fiskali u r-responsabbiltajiet fis-saffi kollha tal-gvern u tallinja r-responsabbiltajiet tal-finanzjament u tal-infiq. Ittejjeb it-taħlita tat-taxxa biex tappoġġa t-tkabbir inklużiv u sostenibbli.

2.

Tissokta bl-implimentazzjoni kostanti tal-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li mingħajr dewmien tibda l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli għaddejja bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, f’komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tagħti spinta lill-parteċipazzjoni tan-nisa fis-suq tax-xogħol, inkluż billi ttejjeb is-servizzi ta’ kwalità għall-indukrar tat-tfal, u l-parteċipazzjoni ta’ ħaddiema akbar fl-età. Ittejjeb l-eżiti tas-suq tax-xogħol għal gruppi żvantaġġati, bħal persuni b’livell baxx ta’ ħiliet li qed ifittxu impjieg u persuni bi sfond ta’ migrazzjoni, inkluż billi tgħolli l-livelli ta’ ħiliet bażiċi tagħhom.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili u tiddiversifika s-sorsi tal-provvista tal-gass sabiex tnaqqas b’mod sinifikanti d-dipendenza fuq ir-Russja. Taċċellera l-użu tal-enerġija rinnovabbli u l-infrastruttura meħtieġa, b’mod partikolari billi tissimplifika l-proċeduri tal-għoti ta’ permessi u tistabbilixxi oqsma ta’ aċċellerazzjoni ddedikati. Ittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Tnaqqas l-emissjonijiet, b’mod partikolari fis-settur tat-trasport. Iżżid l-isforzi ta’ politika mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

3

(4)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

4

(5)  ST 10159/2021 INIT; ST 10159/2021 COR 1; ST 10159/2021 ADD 1.

5

(6)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2021 tal-Awstrija (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 93).

6

(7)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

7

(8)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata f’livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0.9 punt perċentwali tal-PDG. Din il-kontribuzzjoni espansjonarja hija xprunata l-aktar mix-xiri ta’ riżerva strateġika tal-gass ta’ madwar 0,8 % tal-PDG.

8

(9)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta’ dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

9

(10)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Awstrija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2022 tal-Awstrija (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 162).

10

(11)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tal-Awstrija, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta’ 10 snin) huwa stmat fil-livell ta’ 8.6 % f’termini nominali.

11

(12)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata f’livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.9 punt perċentwali tal-PDG. Din il-kontribuzzjoni restrittiva hija riżultat tax-xiri ta’ riżerva strateġika tal-gass fl-2022.

12

(13)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta’ aktar minn 0.5 % tal-PDG għall-Istati Membri b’dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b’riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

13

(14)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

14

(15)  Din iċ-ċifra tirreferi għas-subsettur 1312 fis-Sistema Ewropea tal-Kontijiet 2010 (ESA).

15

(16)  Monitor tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ 2022 tal-Kummissjoni Ewropea – rapport tal-pajjiż dwar l-Awstrija.

16

(17)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta’ Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta’ mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/197 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/197

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Polonja

(2023/C 312/21)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikoli 121(2) u 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet ta’ budget u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politika ekonomika (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (“il-Faċilità”), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (“il-Faċilità”), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista’ jiġi affettwat jew li jista’ jkun f’riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Għalhekk mhux ser ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Polonja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista’ jiġi affettwat jew li jista’ jkun f’riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Għalhekk mhux ser ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi vulnerabbli kif ukoll fuq id-ditti fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, jiġi appoġġat it-tkabbir sostenibbli u inklużiv, tiġi salvagwardjata l-istabbiltà makroekonomika u tiżdied ir-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet Komunikazzjoni bit-titolu “Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti” (“il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku”). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu “Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030”, strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet Komunikazzjoni bit-titolu “Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti” (“il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku”). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu “Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030”, strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (“ir-Regolament REPowerEU”), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) (“ir-Regolament REPowerEU”), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 (“il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023”). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir se tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Il-Kummissjoni appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 (“il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023”). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir se tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Il-Kummissjoni appellat għal politiki fiskali fl-2023–2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-3 ta’ Mejju 2021, il-Polonja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fis-17 ta’ Ġunju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Polonja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Polonja tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-3 ta’ Mejju 2021, il-Polonja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fis-17 ta’ Ġunju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Polonja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Polonja tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fis-27 ta’ April 2023, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2023, u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Polonja dwar il-progress li sar biex jinkiseb il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fis-27 ta’ April 2023, il-Polonja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2023, u l-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Polonja dwar il-progress li sar biex jinkiseb il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Polonja. Dan ivvaluta l-progress tal-Polonja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u qies l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Polonja. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Polonja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ppubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Polonja. Dan ivvaluta l-progress tal-Polonja biex tindirizza r-rakkomandazzjonijiet rilevanti speċifiċi għall-pajjiż adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u qies l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Polonja. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Polonja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Polonja żdied minn 1,8 % tal-PDG fl-2021 għal 3,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 53,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 49,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Polonja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma kienx issodisfat. F’konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Polonja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Polonja żdied minn 1,8 % tal-PDG fl-2021 għal 3,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 53,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 49,1 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Polonja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma kienx issodisfat. F’konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta’ defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Polonja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-baġit tagħha għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta’ politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu r-rati mnaqqsa tat-taxxa fuq il-valur miżjud u d-dazji tas-sisa fuq l-enerġija u l-fjuwils, filwaqt li tali miżuri ta’ politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji fi flus kontanti u limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi u sussidji tal-kost tal-gass lill-kumpaniji. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta’ dawk il-miżuri fil-livell ta’ 1,9 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,5 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,7 % tal-PDG fl-2022, minn 2,4 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta’ politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu r-rati mnaqqsa tat-taxxa fuq il-valur miżjud u d-dazji tas-sisa fuq l-enerġija u l-fjuwils, filwaqt li tali miżuri ta’ politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu sussidji fi flus kontanti u limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi u sussidji tal-kost tal-gass lill-kumpaniji. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta’ dawk il-miżuri fil-livell ta’ 1,9 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,5 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,7 % tal-PDG fl-2022, minn 2,4 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Polonja (7) ssegwi pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Polonja (7) ssegwi pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kien ta’ appoġġ, fil-livell ta’ – 3,0 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Polonja kompliet tappoġġa l-irkupru b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,0 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Polonja ppreservat l-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali, kif irrakkomanda l-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 2,3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 1,9 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,5 % tal-PDG). Il-Polonja għalhekk żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata f’livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kien ta’ appoġġ, fil-livell ta’ – 3,0 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Polonja kompliet tappoġġa l-irkupru b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,0 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Polonja ppreservat l-investiment iffinanzjat f’livell nazzjonali, kif irrakkomanda l-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 2,3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 1,9 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,5 % tal-PDG). Il-Polonja għalhekk żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata f’livell nazzjonali.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 huwa konformi mat-Tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm ’il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’0,9 % fl-2023 u bi 2,8 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta’ 0,7 % fl-2023 u 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni pprojettata aktar baxxa mid-domanda domestika. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 huwa konformi mat-Tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm ’il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’0,9 % fl-2023 u bi 2,8 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali aktar baxx ta’ 0,7 % fl-2023 u 2,7 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni pprojettata aktar baxxa mid-domanda domestika.

| (17) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż jiżdied għal 4,7 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fl-infiq fuq id-difiża, is-saħħa, il-pagi tas-settur pubbliku u l-indiċjar tal-pensjonijiet filwaqt li hu mistenni li l-kost tal-miżuri biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu għoljin. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 49,1 % fi tmiem l-2022 għal 50,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 5,0 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li jipprovdu għajnuna straordinarja lill-bdiewa li kienu għadhom ma ġewx speċifikati fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili ta’ dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 50,5 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż jiżdied għal 4,7 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment iż-żieda fl-infiq fuq id-difiża, is-saħħa, il-pagi tas-settur pubbliku u l-indiċjar tal-pensjonijiet filwaqt li hu mistenni li l-kost tal-miżuri biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija jibqgħu għoljin. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 49,1 % fi tmiem l-2022 għal 50,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 5,0 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li jipprovdu għajnuna straordinarja lill-bdiewa li kienu għadhom ma ġewx speċifikati fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili ta’ dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 50,5 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu prinċipalment f’miżuri ġodda bħal skemi ta’ ffriżar tal-prezzijiet għall-elettriku u l-gass u miżuri ta’ appoġġ għal industriji li jużaw ħafna enerġija. Il-kost ta’ dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi tal-gass u tal-elettriku. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-parti l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma’ 0,1 % tal-PDG fl-2022). Huwa pprojettat li l-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna jonqos b’0,2 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,7 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu prinċipalment f’miżuri ġodda bħal skemi ta’ ffriżar tal-prezzijiet għall-elettriku u l-gass u miżuri ta’ appoġġ għal industriji li jużaw ħafna enerġija. Il-kost ta’ dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi tal-gass u tal-elettriku. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-parti l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,2 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel ma’ 0,1 % tal-PDG fl-2022). Huwa pprojettat li l-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna jonqos b’0,2 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,7 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Polonja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni ta’ politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Polonja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie wkoll irrakkomandat li l-Polonja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Polonja tieħu azzjoni biex fl-2023 tiżgura li t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni ta’ politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li l-Polonja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie wkoll irrakkomandat li l-Polonja tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 3,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta’ dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,8 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta’ appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b’0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost aktar baxx tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b’0,2 % tal-PDG). Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali mhijiex dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali huwa xprunat minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, infiq ogħla fuq id-difiża u s-saħħa kif ukoll żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,2 punt perċentwali (13). Għalhekk, il-Polonja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, f’oqsma bħall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini, l-enerġija mir-riħ fuq l-art u lil hinn mill-kosta, il-ħżin tal-enerġija, il-modernizzazzjoni tal-grilji, il-ġenerazzjoni tal-idroġenu u l-mobbiltà sostenibbli, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,8 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 3,0 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta’ dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,8 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi ż-żieda fil-kost tal-miżuri ta’ appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b’0,1 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll il-kost aktar baxx tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b’0,2 % tal-PDG). Għalhekk, il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali mhijiex dovuta għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata f’livell nazzjonali huwa xprunat minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, infiq ogħla fuq id-difiża u s-saħħa kif ukoll żidiet permanenti fil-pagi u l-benefiċċji soċjali tas-settur pubbliku. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 1,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,2 punt perċentwali (13). Għalhekk, il-Polonja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, f’oqsma bħall-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini, l-enerġija mir-riħ fuq l-art u lil hinn mill-kosta, il-ħżin tal-enerġija, il-modernizzazzjoni tal-grilji, il-ġenerazzjoni tal-idroġenu u l-mobbiltà sostenibbli, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-irtirar tal-miżuri ta’ appoġġ relatati mal-kriżi tal-enerġija. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 52,4 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 3,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li għadhom ma ġewx speċifikati fil-Programm. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta’ 53,0 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 3,4 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment l-irtirar tal-miżuri ta’ appoġġ relatati mal-kriżi tal-enerġija. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 52,4 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 3,7 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba miżuri li għadhom ma ġewx speċifikati fil-Programm. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta’ 53,0 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi kost nett tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Jidher li bosta mill-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 mhumiex immirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi vulnerabbli, u ma jżommux għal kollox is-sinjal tal-prezz biex tonqos id-domanda u titjieb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi kost nett tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija ta’ 0,3 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Jidher li bosta mill-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 mhumiex immirati lejn l-aktar entitajiet domestiċi vulnerabbli, u ma jżommux għal kollox is-sinjal tal-prezz biex tonqos id-domanda u titjieb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0,5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta’ referenza ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u skont il-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata f’livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx is-7,8 %, kif rifless f’din ir-rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx mit-tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0,5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta’ sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta’ referenza ta’ 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u skont il-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata f’livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx is-7,8 %, kif rifless f’din ir-rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 1,7 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta aktar baxx mit-tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f’konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b’5,6 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ftit inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija, billi xi wħud mill-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija huma mbassra li jibqgħu fis-seħħ fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b’5,6 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ftit inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija, billi xi wħud mill-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija huma mbassra li jibqgħu fis-seħħ fl-2024.

| (25) | Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-Gvern mistenni jibqa’ stabbli f’4,2 % tal-PDG fl-2024, livell simili għal dak tal-2023. Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riformi tal-qafas fiskali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-Gvern mistenni jibqa’ stabbli f’4,2 % tal-PDG fl-2024, livell simili għal dak tal-2023. Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riformi tal-qafas fiskali, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, huwa mistenni li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos gradwalment għal 2,9 % tal-PDG fl-2025, u jibqa’ f’dak il-livell fl-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2025. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 52,4 % fi tmiem l-2024 għal 55,4 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, huwa mistenni li d-defiċit tal-gvern estiż jonqos gradwalment għal 2,9 % tal-PDG fl-2025, u jibqa’ f’dak il-livell fl-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jinżel taħt it-3 % tal-PDG fl-2025. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 52,4 % fi tmiem l-2024 għal 55,4 % sa tmiem l-2026.

| (27) | Għad hemm lok mhux ħażin fejn tista’ tiżdied l-effiċjenza tal-infiq pubbliku fuq il-benefiċċji soċjali. Il-benefiċċji soċjali għadhom fil-biċċa l-kbira mhux immirati u mingħajr ittestjar tal-mezzi fil-livell tal-unitajiet domestiċi. Immirar aħjar tal-benefiċċji jwassal għal użu aktar effiċjenti tar-riżorsi pubbliċi fil-ġlieda kontra l-faqar u għas-sostenn ta’ dawk l-aktar fil-bżonn. |
| --- | --- |

(27)

Għad hemm lok mhux ħażin fejn tista’ tiżdied l-effiċjenza tal-infiq pubbliku fuq il-benefiċċji soċjali. Il-benefiċċji soċjali għadhom fil-biċċa l-kbira mhux immirati u mingħajr ittestjar tal-mezzi fil-livell tal-unitajiet domestiċi. Immirar aħjar tal-benefiċċji jwassal għal użu aktar effiċjenti tar-riżorsi pubbliċi fil-ġlieda kontra l-faqar u għas-sostenn ta’ dawk l-aktar fil-bżonn.

| (28) | Iż-żieda b’pass mgħaġġel fl-età tax-xjuħija toħloq sfidi għas-sistema tal-pensjonijiet Pollakka. Is-sistema tal-pensjonijiet eżistenti tassumi età tal-irtirar li ma tiżdiedx anki jekk il-medja tal-istennija tal-għomor u s-snin pensjonabbli qed ikomplu jiżdiedu. Is-sistema attwali tal-pensjoni kontributorja definita tagħmel is-sistema finanzjarjament ibbilanċjata iżda twassal għal tnaqqis qawwi fil-benefiċċji futuri tal-pensjoni fil-konfront tas-salarju finali. Dan ikun ifisser li sehem kbir tal-pensjonanti jkunu f’riskju ta’ faqar. L-analiżi tal-Kummissjoni turi li biex sempliċiment il-livell tal-benefiċċji jinżamm fil-livell attwali, sal-2070 il-Polonja jkollha bżonn tonfoq 6,7 % addizzjonali tal-PDG tagħha. Bidliet reċenti fis-sistema ġenerali tal-pensjonijiet u r-reġimi speċjali tal-pensjonijiet li jiswew ħafna għamlu n-nefqa tal-pensjonijiet aktar ġeneruża għall-pensjonanti kurrenti. Dan naqqas l-inċentivi biex wieħed jaħdem aktar mill-età tal-irtirar relattivament baxxa, li hija stabbilita għal 60 sena għan-nisa u 65 sena għall-irġiel, u żied il-pressjonijiet tal-infiq relatat mat-tixjiħ. |
| --- | --- |

(28)

Iż-żieda b’pass mgħaġġel fl-età tax-xjuħija toħloq sfidi għas-sistema tal-pensjonijiet Pollakka. Is-sistema tal-pensjonijiet eżistenti tassumi età tal-irtirar li ma tiżdiedx anki jekk il-medja tal-istennija tal-għomor u s-snin pensjonabbli qed ikomplu jiżdiedu. Is-sistema attwali tal-pensjoni kontributorja definita tagħmel is-sistema finanzjarjament ibbilanċjata iżda twassal għal tnaqqis qawwi fil-benefiċċji futuri tal-pensjoni fil-konfront tas-salarju finali. Dan ikun ifisser li sehem kbir tal-pensjonanti jkunu f’riskju ta’ faqar. L-analiżi tal-Kummissjoni turi li biex sempliċiment il-livell tal-benefiċċji jinżamm fil-livell attwali, sal-2070 il-Polonja jkollha bżonn tonfoq 6,7 % addizzjonali tal-PDG tagħha. Bidliet reċenti fis-sistema ġenerali tal-pensjonijiet u r-reġimi speċjali tal-pensjonijiet li jiswew ħafna għamlu n-nefqa tal-pensjonijiet aktar ġeneruża għall-pensjonanti kurrenti. Dan naqqas l-inċentivi biex wieħed jaħdem aktar mill-età tal-irtirar relattivament baxxa, li hija stabbilita għal 60 sena għan-nisa u 65 sena għall-irġiel, u żied il-pressjonijiet tal-infiq relatat mat-tixjiħ.

| (29) | F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Minħabba l-adozzjoni tard tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Polonja f’Ġunju 2022, kien hemm dewmien sinifikanti fl-adozzjoni tiegħu. It-tisħiħ tal-indipendenza u l-imparzjalità tal-qrati u r-rimedju tas-sitwazzjoni tal-imħallfin milquta mid-deċiżjonijiet tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema f’każijiet dixxiplinari u ta’ immunità ġudizzjarja huma prekundizzjoni biex il-Kummissjoni tħallas kwalunkwe pagament lill-pajjiż u tiżgura l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, u b’hekk tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan. Il-Polonja bdiet timplimenta miżuri ewlenin fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, fosthom riformi fl-oqsma tal-qafas fiskali, il-kura tas-saħħa, it-tranżizzjoni diġitali, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u s-suq tax-xogħol. Għalkemm il-Polonja ma ppreżentatx uffiċjalment addenda għall-pjan u lanqas kapitolu tar-REPowerEU, għaddejjin diskussjonijiet mal-Kummissjoni. F’konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta’ Marzu 2023, il-Polonja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 23 biljun ta’ appoġġ ta’ self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid ta’ REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Polonja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra kif ukoll il-kwalità ġenerali tad-djalogu soċjali jibqgħu importanti biex tirnexxi l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata responsabbiltà wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Minħabba l-adozzjoni tard tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Polonja f’Ġunju 2022, kien hemm dewmien sinifikanti fl-adozzjoni tiegħu. It-tisħiħ tal-indipendenza u l-imparzjalità tal-qrati u r-rimedju tas-sitwazzjoni tal-imħallfin milquta mid-deċiżjonijiet tal-Awla Dixxiplinari tal-Qorti Suprema f’każijiet dixxiplinari u ta’ immunità ġudizzjarja huma prekundizzjoni biex il-Kummissjoni tħallas kwalunkwe pagament lill-pajjiż u tiżgura l-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni, u b’hekk tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan. Il-Polonja bdiet timplimenta miżuri ewlenin fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, fosthom riformi fl-oqsma tal-qafas fiskali, il-kura tas-saħħa, it-tranżizzjoni diġitali, l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u s-suq tax-xogħol. Għalkemm il-Polonja ma ppreżentatx uffiċjalment addenda għall-pjan u lanqas kapitolu tar-REPowerEU, għaddejjin diskussjonijiet mal-Kummissjoni. F’konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, fil-31 ta’ Marzu 2023, il-Polonja esprimiet l-intenzjoni tagħha li titlob sa EUR 23 biljun ta’ appoġġ ta’ self addizzjonali bil-Faċilità. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid ta’ REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza se tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Polonja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra kif ukoll il-kwalità ġenerali tad-djalogu soċjali jibqgħu importanti biex tirnexxi l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata responsabbiltà wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha tal-politika ta’ koeżjoni tal-Polonja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni f’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Polonja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha tal-politika ta’ koeżjoni tal-Polonja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni f’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Polonja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, il-Polonja qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati mal-klima tal-investiment, il-politika enerġetika u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, il-Polonja qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati mal-klima tal-investiment, il-politika enerġetika u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma essenzjali biex l-ambjent tan-negozju jkun stabbli u prevedibbli kif ukoll biex il-klima tal-investiment tkun favorevoli. Dawn għandhom rwol importanti biex jinkiseb tkabbir ekonomiku sostenibbli fuq terminu minn medju sa twil. Il-klima tal-investiment fil-Polonja għadha mxekkla minn tħassib serju relatat mal-istat tad-dritt, inkluż nuqqasijiet li jaffettwaw l-indipendenza tal-ġudikatura, kif identifikat fid-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (“il-Qorti tal-Ġustizzja”) u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Barra minn hekk, fil-15 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni rreferiet lill-Polonja quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għal ksur tad-dritt tal-Unjoni mit-Tribunal Kostituzzjonali Pollakk u l-ġurisprudenza tiegħu, ksur li b’mod partikolari jikkontesta s-supremazija tad-dritt tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(32)

L-indipendenza, l-effiċjenza u l-kwalità tas-sistema ġudizzjarja huma essenzjali biex l-ambjent tan-negozju jkun stabbli u prevedibbli kif ukoll biex il-klima tal-investiment tkun favorevoli. Dawn għandhom rwol importanti biex jinkiseb tkabbir ekonomiku sostenibbli fuq terminu minn medju sa twil. Il-klima tal-investiment fil-Polonja għadha mxekkla minn tħassib serju relatat mal-istat tad-dritt, inkluż nuqqasijiet li jaffettwaw l-indipendenza tal-ġudikatura, kif identifikat fid-deċiżjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (“il-Qorti tal-Ġustizzja”) u tal-Qorti Ewropea tad-Drittijiet tal-Bniedem. Barra minn hekk, fil-15 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni rreferiet lill-Polonja quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja għal ksur tad-dritt tal-Unjoni mit-Tribunal Kostituzzjonali Pollakk u l-ġurisprudenza tiegħu, ksur li b’mod partikolari jikkontesta s-supremazija tad-dritt tal-Unjoni.

| (33) | It-taħlita tal-enerġija tal-Polonja hija ddominata ħafna mill-fjuwils fossili, meta fl-2021 il-faħam kien jammonta għal madwar 60 % tagħha u s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kienu jammontaw għal 13 % biss. Il-Polonja ilha ma timporta l-gass naturali mir-Russja minn April 2022 u ż-żejt minn Frar 2023. L-impatt fuq is-sigurtà tal-forniment tal-enerġija tal-pajjiż tnaqqas f’dawn l-aħħar snin mill-isforzi ta’ diversifikazzjoni. Il-Polonja qed tiddekarbonizza b’rata sostanzjalment aktar baxxa minn Stati Membri oħra. Il-Polonja għad għandha ambitu wiesa’ biex tindirizza l-ostakli regolatorji u amministrattivi biex taċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Iż-żieda fil-ġenerazzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli hija kruċjali għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija Pollakka u biex tinkiseb in-newtralità klimatika. Sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal tas-sorsi rinnovabbli, jeħtieġ li l-Polonja ttejjeb in-networks interni tagħha għat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija kif ukoll dawk għall-ħżin tal-enerġija, u tirriforma l-ambjent regolatorju tagħha. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Polonja timplimenta miżuri biex tneħħi l-ostakli għall-proċess tal-għoti ta’ permessi għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Jenħtieġ li dawk il-miżuri jiffukaw fuq: (i) l-aċċellerazzjoni tal-inklużjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fil-pjanijiet spazjali; (ii) l-istabbiliment ta’ żoni deżinjati għas-sorsi rinnovabbli; (iii) l-emendar tar-regoli dwar il-permessi għall-konnessjoni tal-grilja; u (iv) fuq l-immodernizzar ta’ networks ta’ distribuzzjoni li huma skaduti u ineffiċjenti. Hemm bżonn ta’ aktar riformi biex: (i) l-industrija tkun tista’ tibbenefika minn enerġija nadifa permezz ta’ kuntratti fit-tul għall-provvista u d-domanda tal-enerġija bħal ftehimiet dwar ix-xiri tal-enerġija; (ii) jitneħħew ir-restrizzjonijiet fuq il-komunitajiet tal-enerġija; u (iii) tingħata promozzjoni lill-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fis-settur tat-tisħin distrettwali. |
| --- | --- |

(33)

It-taħlita tal-enerġija tal-Polonja hija ddominata ħafna mill-fjuwils fossili, meta fl-2021 il-faħam kien jammonta għal madwar 60 % tagħha u s-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kienu jammontaw għal 13 % biss. Il-Polonja ilha ma timporta l-gass naturali mir-Russja minn April 2022 u ż-żejt minn Frar 2023. L-impatt fuq is-sigurtà tal-forniment tal-enerġija tal-pajjiż tnaqqas f’dawn l-aħħar snin mill-isforzi ta’ diversifikazzjoni. Il-Polonja qed tiddekarbonizza b’rata sostanzjalment aktar baxxa minn Stati Membri oħra. Il-Polonja għad għandha ambitu wiesa’ biex tindirizza l-ostakli regolatorji u amministrattivi biex taċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli. Iż-żieda fil-ġenerazzjoni tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli hija kruċjali għad-dekarbonizzazzjoni tal-ekonomija Pollakka u biex tinkiseb in-newtralità klimatika. Sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal tas-sorsi rinnovabbli, jeħtieġ li l-Polonja ttejjeb in-networks interni tagħha għat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni tal-enerġija kif ukoll dawk għall-ħżin tal-enerġija, u tirriforma l-ambjent regolatorju tagħha. B’mod partikolari, jenħtieġ li l-Polonja timplimenta miżuri biex tneħħi l-ostakli għall-proċess tal-għoti ta’ permessi għas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli. Jenħtieġ li dawk il-miżuri jiffukaw fuq: (i) l-aċċellerazzjoni tal-inklużjoni tas-sorsi tal-enerġija rinnovabbli fil-pjanijiet spazjali; (ii) l-istabbiliment ta’ żoni deżinjati għas-sorsi rinnovabbli; (iii) l-emendar tar-regoli dwar il-permessi għall-konnessjoni tal-grilja; u (iv) fuq l-immodernizzar ta’ networks ta’ distribuzzjoni li huma skaduti u ineffiċjenti. Hemm bżonn ta’ aktar riformi biex: (i) l-industrija tkun tista’ tibbenefika minn enerġija nadifa permezz ta’ kuntratti fit-tul għall-provvista u d-domanda tal-enerġija bħal ftehimiet dwar ix-xiri tal-enerġija; (ii) jitneħħew ir-restrizzjonijiet fuq il-komunitajiet tal-enerġija; u (iii) tingħata promozzjoni lill-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fis-settur tat-tisħin distrettwali.

| (34) | Il-konsum tal-gass naturali tal-Polonja żdied bi 13 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, kemxejn taħt il-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Il-Polonja hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Minkejja għadd ta’ miżuri fis-seħħ biex titrażżan id-domanda għall-enerġija, hemm bżonn li jsiru aktar sforzi biex tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, speċjalment għall-bini residenzjali u għas-sistemi ta’ tisħin distrettwali. Il-konsum finali tal-enerġija fil-Polonja kien ta’ 75,2 Mtoe fl-2021, u ilu jiżdied għal dawn l-aħħar għaxar snin. Aktar minn nofs id-domanda għall-enerġija tal-bini residenzjali għat-tisħin hija bħalissa alimentata mill-faħam, jew permezz ta’ użu dirett jew indirettament fit-tisħin distrettwali. Madankollu, il-bini residenzjali għadu fil-biċċa l-kbira ineffiċjenti fl-enerġija, u dan jikkontribwixxi għal ħtiġijiet ogħla ta’ investiment meta mqabbel ma’ Stati Membri oħra. Barra minn hekk, is-settur tat-tisħin distrettwali jeħtieġ riformi mmirati u investimenti akbar biex tiġi aċċellerata d-dekarbonizzazzjoni tiegħu, tiżdied l-effiċjenza tiegħu u tiġi ggarantita l-vijabbiltà finanzjarja fit-tul tiegħu. |
| --- | --- |

(34)

Il-konsum tal-gass naturali tal-Polonja żdied bi 13 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, kemxejn taħt il-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). Il-Polonja hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (17). Minkejja għadd ta’ miżuri fis-seħħ biex titrażżan id-domanda għall-enerġija, hemm bżonn li jsiru aktar sforzi biex tittejjeb l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija, speċjalment għall-bini residenzjali u għas-sistemi ta’ tisħin distrettwali. Il-konsum finali tal-enerġija fil-Polonja kien ta’ 75,2 Mtoe fl-2021, u ilu jiżdied għal dawn l-aħħar għaxar snin. Aktar minn nofs id-domanda għall-enerġija tal-bini residenzjali għat-tisħin hija bħalissa alimentata mill-faħam, jew permezz ta’ użu dirett jew indirettament fit-tisħin distrettwali. Madankollu, il-bini residenzjali għadu fil-biċċa l-kbira ineffiċjenti fl-enerġija, u dan jikkontribwixxi għal ħtiġijiet ogħla ta’ investiment meta mqabbel ma’ Stati Membri oħra. Barra minn hekk, is-settur tat-tisħin distrettwali jeħtieġ riformi mmirati u investimenti akbar biex tiġi aċċellerata d-dekarbonizzazzjoni tiegħu, tiżdied l-effiċjenza tiegħu u tiġi ggarantita l-vijabbiltà finanzjarja fit-tul tiegħu.

| (35) | Bejn l-2005 u l-2021, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport domestiku (minbarra l-avjazzjoni) fil-Polonja żdiedu bi 88,3 %, b’kuntrast qawwi mat-tnaqqis b’medja ta’ 7,5 % fl-Unjoni. Anki bil-miżuri addizzjonali inklużi fil-pjan għall-enerġija u l-klima tal-Polonja, sal-2030, huwa pprojettat li l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra minn dak is-settur xorta jkunu 56 % ogħla milli fl-2005. Filwaqt li nibnu fuq ir-riformi u l-investimenti fil-pjan ta’ reżiljenza u rkupru tal-Polonja, hemm bżonn li jsir aktar sforz biex jiġu promossi meżżi sostenibbli tat-trasport pubbliku. L-elettrifikazzjoni tat-trasport domestiku jeħtieġ li timxi id f’id mad-dekarbonizzazzjoni tal-provvista tal-elettriku biex l-emissjonijiet settorjali jitnaqqsu b’mod effettiv. |
| --- | --- |

(35)

Bejn l-2005 u l-2021, l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra mit-trasport domestiku (minbarra l-avjazzjoni) fil-Polonja żdiedu bi 88,3 %, b’kuntrast qawwi mat-tnaqqis b’medja ta’ 7,5 % fl-Unjoni. Anki bil-miżuri addizzjonali inklużi fil-pjan għall-enerġija u l-klima tal-Polonja, sal-2030, huwa pprojettat li l-emissjonijiet ta’ gassijiet serra minn dak is-settur xorta jkunu 56 % ogħla milli fl-2005. Filwaqt li nibnu fuq ir-riformi u l-investimenti fil-pjan ta’ reżiljenza u rkupru tal-Polonja, hemm bżonn li jsir aktar sforz biex jiġu promossi meżżi sostenibbli tat-trasport pubbliku. L-elettrifikazzjoni tat-trasport domestiku jeħtieġ li timxi id f’id mad-dekarbonizzazzjoni tal-provvista tal-elettriku biex l-emissjonijiet settorjali jitnaqqsu b’mod effettiv.

| (36) | In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-użu u l-manutenzjoni tat-teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fil-Polonja, fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika, in-nuqqas ta’ ħaddiema f’setturi ewlenin żdied f’dawn l-aħħar snin, marbut ukoll ma’ nuqqas ta’ ħiliet rilevanti u joħloq restrizzjoni fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. Fl-2022, in-nuqqas ta’ ħaddiema ġie rrapportat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija (għal 63,4 % tad-ditti) u l-kostruzzjoni (għal 74,6 % tad-ditti). |
| --- | --- |

(36)

In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-użu u l-manutenzjoni tat-teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fil-Polonja, fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika, in-nuqqas ta’ ħaddiema f’setturi ewlenin żdied f’dawn l-aħħar snin, marbut ukoll ma’ nuqqas ta’ ħiliet rilevanti u joħloq restrizzjoni fit-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. Fl-2022, in-nuqqas ta’ ħaddiema ġie rrapportat bħala fattur li jillimita l-produzzjoni fl-industrija (għal 63,4 % tad-ditti) u l-kostruzzjoni (għal 74,6 % tad-ditti).

| (37) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (18) hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1), |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni tiegħu (18) hija riflessa fir-Rakkomandazzjoni (1),

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Polonja tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b’mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 7,8 % (19).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta’ konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma’ investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tinkiseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Ittejjeb l-effiċjenza tal-infiq pubbliku, inkluż permezz ta’ mmirar aħjar tal-benefiċċji soċjali. Tiżgura l-adegwatezza tal-benefiċċji futuri tal-pensjonijiet u s-sostenibbiltà tas-sistema tal-pensjonijiet billi tieħu miżuri biex tiżdied l-età effettiva tal-irtirar u tirriforma l-iskemi preferenzjali tal-pensjonijiet.

2.

Tissodisfa b’urġenza l-istadji importanti u l-miri meħtieġa relatati mal-protezzjoni tal-interessi finanzjarji tal-Unjoni sabiex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda b’mod rapidu l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, f’komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Ittejjeb il-klima tal-investiment, inkluż billi tissalvagwardja l-indipendenza ġudizzjarja.

4.

Taċċellera l-eliminazzjoni gradwali tal-fjuwils fossili u l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Tirriforma l-qafas ġuridiku għall-permessi tal-konnessjoni mal-grilja u għas-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli inklużi l-komunitajiet tal-enerġija, il-bijometan, u l-idroġenu rinnovabbli. Timplimenta miżuri li jippromwovu l-iffrankar tal-enerġija u t-tnaqqis fid-domanda għall-gass. Iżżid l-investiment fl-effiċjenza fl-użu tal-enerġija tal-bini u tiddekarbonizza l-provvista tas-sħana fit-tisħin distrettwali sabiex tindirizza l-faqar enerġetiku. Barra minn hekk tippromwovi mezzi ta’ trasport pubbliku sostenibbli. Iżżid l-isforzi ta’ politika mmirati lejn l-għoti u l-kisba ta’ ħiliet u kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż għar-rinnovazzjoni tal-bini.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Ir-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 9728/2022 INIT; ST 9728/2022 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2021 tal-Polonja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 98).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata f’livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0.8 punt perċentwali tal-PDG, li ġeneralment tirrifletti l-appoġġ tal-gvern lill-istituzzjonijiet finanzjarji.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta’ dawn il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – meta rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2022 tal-Polonja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2022 tal-Polonja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 171).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta’ 10 snin) tal-Polonja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 15,5 % f’termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata f’livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.6 punt perċentwali tal-PDG, li tirrifletti l-effett tal-irtirar tal-appoġġ tal-gvern lill-istituzzjonijiet finanzjarji fl-2022.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta’ aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b’dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b’riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

15

(16)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta’ Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta’ Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

17

(18)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

18

(19)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta’ mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

19

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/206 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/206

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall tal-2023 u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall tal-2023

(2023/C 312/22)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politiki ekonomiċi (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Portugall bħala wieħed mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f’riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta’ pjan baġitarju tal-Portugall għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Portugall bħala wieħed mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f’riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi. Inkwantu tali, ikun meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta’ pjan baġitarju tal-Portugall għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-22 ta’ April 2021, il-Portugall ippreżenta l-pjan tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta’ Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Portugall (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Portugall ikun laħaq b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-22 ta’ April 2021, il-Portugall ippreżenta l-pjan tiegħu għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta’ Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Portugall (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Portugall ikun laħaq b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fid-29 ta’ April 2023, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tiegħu għall-2023 u, fid-29 ta’ April 2023, il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tiegħu, f’konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Portugall dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fid-29 ta’ April 2023, il-Portugall ippreżenta l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tiegħu għall-2023 u, fid-29 ta’ April 2023, il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 tiegħu, f’konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Portugall dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Portugall. Huwa vvaluta l-progress tal-Portugall fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-Portugall tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Portugall fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Portugall. Huwa vvaluta l-progress tal-Portugall fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-Portugall tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tal-Portugall fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Portugall u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta’ Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Portugall qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma’ dejn għoli privat, tal-gvern u dak estern qed jonqsu iżda għadhom preżenti. Wara interruzzjoni temporanja minħabba t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, il-proporzjonijiet tad-dejn tas-settur privat u tal-gvern reġgħu lura għal perkorsi ta’ tnaqqis fl-2021 u huma mistennija li jkomplu jonqsu, megħjuna mit-tkabbir ekonomiku. Filwaqt li issa dawk il-proporzjonijiet huma taħt il-livelli ta’ qabel il-pandemija, għadhom f’livelli għoljin. Il-pożizzjoni negattiva b’mod ċar ta’ investiment internazzjonali nett tjiebet ukoll, kemm qabel kif ukoll wara l-pandemija tal-COVID-19, u d-dejn estern huwa previst li jkompli jonqos, appoġġat minn tkabbir ekonomiku li baqa’ għaddej minkejja xi tnaqqis fir-ritmu fl-2023. Id-defiċit żgħir fil-kont kurrenti mar għall-agħar marġinalment fl-2022 u dan jirrifletti prezzijiet ogħla tal-enerġija iżda dak id-deterjorament ġie mmitigat mill-irkupru sinifikanti ulterjuri fl-esportazzjoni, speċjalment dik tat-turiżmu. Għall-ġejjieni, it-taffija kontinwa preżunta tal-prezzijiet tal-enerġija u żieda ulterjuri fl-esportazzjonijiet tat-turiżmu, kif ukoll il-politiki li għaddejjin bħalissa b’appoġġ għall-effiċjenza enerġetika u s-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, huma pprojettati li jibbilanċjaw il-kont kurrenti u jkomplu jappoġġaw l-aġġustament fil-pożizzjoni ta’ investiment internazzjonali. Il-prezzijiet tad-djar kibru b’mod qawwi għal diversi snin, filwaqt li s-self improduttiv kompla jonqos minn livelli diġà moderati. It-tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet jista’ jiġi mxekkel bl-impatt tal-issikkar tal-kundizzjonijiet finanzjarji u b’ambjent estern inċert, u l-impatt potenzjali tagħhom fuq it-tkabbir ekonomiku. Il-progress tal-politika kien favorevoli, b’enfasi partikolari fuq il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, u t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandha twassal għal aktar titjib. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Portugall u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta’ Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Portugall qed jesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati ma’ dejn għoli privat, tal-gvern u dak estern qed jonqsu iżda għadhom preżenti. Wara interruzzjoni temporanja minħabba t-tifqigħa tal-pandemija tal-COVID-19, il-proporzjonijiet tad-dejn tas-settur privat u tal-gvern reġgħu lura għal perkorsi ta’ tnaqqis fl-2021 u huma mistennija li jkomplu jonqsu, megħjuna mit-tkabbir ekonomiku. Filwaqt li issa dawk il-proporzjonijiet huma taħt il-livelli ta’ qabel il-pandemija, għadhom f’livelli għoljin. Il-pożizzjoni negattiva b’mod ċar ta’ investiment internazzjonali nett tjiebet ukoll, kemm qabel kif ukoll wara l-pandemija tal-COVID-19, u d-dejn estern huwa previst li jkompli jonqos, appoġġat minn tkabbir ekonomiku li baqa’ għaddej minkejja xi tnaqqis fir-ritmu fl-2023. Id-defiċit żgħir fil-kont kurrenti mar għall-agħar marġinalment fl-2022 u dan jirrifletti prezzijiet ogħla tal-enerġija iżda dak id-deterjorament ġie mmitigat mill-irkupru sinifikanti ulterjuri fl-esportazzjoni, speċjalment dik tat-turiżmu. Għall-ġejjieni, it-taffija kontinwa preżunta tal-prezzijiet tal-enerġija u żieda ulterjuri fl-esportazzjonijiet tat-turiżmu, kif ukoll il-politiki li għaddejjin bħalissa b’appoġġ għall-effiċjenza enerġetika u s-sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, huma pprojettati li jibbilanċjaw il-kont kurrenti u jkomplu jappoġġaw l-aġġustament fil-pożizzjoni ta’ investiment internazzjonali. Il-prezzijiet tad-djar kibru b’mod qawwi għal diversi snin, filwaqt li s-self improduttiv kompla jonqos minn livelli diġà moderati. It-tnaqqis ulterjuri tal-vulnerabbiltajiet jista’ jiġi mxekkel bl-impatt tal-issikkar tal-kundizzjonijiet finanzjarji u b’ambjent estern inċert, u l-impatt potenzjali tagħhom fuq it-tkabbir ekonomiku. Il-progress tal-politika kien favorevoli, b’enfasi partikolari fuq il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, u t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għandha twassal għal aktar titjib.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Portugall naqas minn 2,9 % tal-PDG fl-2021 għal 0,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 125,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 113,9 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Portugall naqas minn 2,9 % tal-PDG fl-2021 għal 0,4 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 125,4 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 113,9 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis ġenerali fit-taxxa fuq il-fjuwil u l-iffriżar tal-aġġornament tar-rata tal-karbonju skont it-taxxa fuq il-fjuwil, filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu appoġġ ta’ pagament ta’ darba pagabbli f’Ottubru 2022 għal gruppi differenti tal-popolazzjoni, bħall-pensjonanti, l-impjegati, it-tfal u ż-żgħażagħ, pagamenti ta’ somma f’daqqa lil unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li huma l-aktar vulnerabbli għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, u allokazzjoni għas-sistema nazzjonali tal-elettriku biex jitnaqqsu t-tariffi tal-grilja tal-elettriku. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta’ dawk il-miżuri hija fil-livell ta’ 2,0 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, l-istima tal-kost tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri tal-politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu tnaqqis ġenerali fit-taxxa fuq il-fjuwil u l-iffriżar tal-aġġornament tar-rata tal-karbonju skont it-taxxa fuq il-fjuwil, filwaqt li tali miżuri tal-politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu appoġġ ta’ pagament ta’ darba pagabbli f’Ottubru 2022 għal gruppi differenti tal-popolazzjoni, bħall-pensjonanti, l-impjegati, it-tfal u ż-żgħażagħ, pagamenti ta’ somma f’daqqa lil unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li huma l-aktar vulnerabbli għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, u allokazzjoni għas-sistema nazzjonali tal-elettriku biex jitnaqqsu t-tariffi tal-grilja tal-elettriku. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta’ dawk il-miżuri hija fil-livell ta’ 2,0 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, l-istima tal-kost tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Portugall (7) juża l-Faċilità biex jiffinanzja investiment addizzjonali b’appoġġ għall-irkupru, filwaqt li jsegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Portugall jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Portugall (7) juża l-Faċilità biex jiffinanzja investiment addizzjonali b’appoġġ għall-irkupru, filwaqt li jsegwi politika fiskali prudenti. Barra minn hekk, il-Kunsill irrakkomanda li l-Portugall jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti ffinanzjata fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta’ appoġġ, b’-1,5 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Portugall kompla jappoġġa l-irkupru b’investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet skont il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,2 % tal-PDG fl-2022 (1,7 % tal-PDG fl-2021). Dak it-tnaqqis fin-nefqa fl-2022 kien dovut għan-nefqa aktar baxxa ffinanzjata minn fondi oħra tal-Unjoni, filwaqt li dik iffinanzjata mill-Faċilità żdiedet bejn l-2021 u l-2022. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Portugall ma żammx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li ma kienx konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 1.9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 2,0 % tal-PDG). Il-Portugall għalhekk illimita biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta’ appoġġ, b’-1,5 % tal-PDG. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Portugall kompla jappoġġa l-irkupru b’investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet skont il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,2 % tal-PDG fl-2022 (1,7 % tal-PDG fl-2021). Dak it-tnaqqis fin-nefqa fl-2022 kien dovut għan-nefqa aktar baxxa ffinanzjata minn fondi oħra tal-Unjoni, filwaqt li dik iffinanzjata mill-Faċilità żdiedet bejn l-2021 u l-2022. L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.1 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Portugall ma żammx l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, li ma kienx konformi mar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 1.9 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta’ 2,0 % tal-PDG). Il-Portugall għalhekk illimita biżżejjed it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata fuq livell nazzjonali.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 huwa kawt fl-2023 u konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni wara dan. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’1,8 % fl-2023 u b’2,0 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta’ 2,4 % fl-2023 u tkabbir kemxejn aktar baxx ta’ 1,8 % fl-2024. Id-differenza hija spjegata minn kontribuzzjoni ogħla ta’ tkabbir mill-esportazzjoni netta fit-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa 2023, filwaqt li l-gvern jistenna tkabbir ogħla fl-investiment kemm fl-2023 kif ukoll fl-2024. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 huwa kawt fl-2023 u konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni wara dan. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b’1,8 % fl-2023 u b’2,0 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta’ 2,4 % fl-2023 u tkabbir kemxejn aktar baxx ta’ 1,8 % fl-2024. Id-differenza hija spjegata minn kontribuzzjoni ogħla ta’ tkabbir mill-esportazzjoni netta fit-tbassir tal-Kummissjoni għar-rebbiegħa 2023, filwaqt li l-gvern jistenna tkabbir ogħla fl-investiment kemm fl-2023 kif ukoll fl-2024.

| (18) | Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jibqa’ 0,4 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos minn 113,9 % fi tmiem l-2022 għal 107,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba dħul ogħla projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, jiġifieri kemm minn taxxi indiretti kif ukoll minn taxxi diretti. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 106,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta l-aktar għad-differenzjal bejn ir-rata tal-imgħax u t-tkabbir, li hija aktar favorevoli u li tnaqqas id-dejn, projettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(18)

Fil-programm ta’ Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jibqa’ 0,4 % tal-PDG fl-2023. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos minn 113,9 % fi tmiem l-2022 għal 107,5 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit projettat fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba dħul ogħla projettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, jiġifieri kemm minn taxxi indiretti kif ukoll minn taxxi diretti. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 106,2 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta l-aktar għad-differenzjal bejn ir-rata tal-imgħax u t-tkabbir, li hija aktar favorevoli u li tnaqqas id-dejn, projettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f’miżuri estiżi mill-2022, b’mod partikolari pagamenti ta’ somma f’daqqa lil unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li huma l-aktar vulnerabbli għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, it-tnaqqis ġenerali tat-taxxa fuq il-fjuwil u l-iffriżar tal-aġġornament tar-rata tal-karbonju skont it-taxxa fuq il-fjuwil, kif ukoll miżuri diġà mħabbra fl-2022 iżda b’impatt fuq il-bilanċ tal-gvern fl-2023, bħall-allokazzjoni biex jiġi appoġġat ir-reġim tranżizzjonali għall-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet tal-gass imħallsa mid-ditti li tibqa’ fis-seħħ matul is-sena. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta’ appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel mal-1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f’miżuri estiżi mill-2022, b’mod partikolari pagamenti ta’ somma f’daqqa lil unitajiet domestiċi b’introjtu baxx li huma l-aktar vulnerabbli għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, it-tnaqqis ġenerali tat-taxxa fuq il-fjuwil u l-iffriżar tal-aġġornament tar-rata tal-karbonju skont it-taxxa fuq il-fjuwil, kif ukoll miżuri diġà mħabbra fl-2022 iżda b’impatt fuq il-bilanċ tal-gvern fl-2023, bħall-allokazzjoni biex jiġi appoġġat ir-reġim tranżizzjonali għall-istabbilizzazzjoni tal-prezzijiet tal-gass imħallsa mid-ditti li tibqa’ fis-seħħ matul is-sena. L-ispiża baġitarja netta tal-miżuri ta’ appoġġ hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,3 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel mal-1 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Portugall jiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b’mod partikolari billi jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li jqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, il-Portugall għandu jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Portugall ukoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Portugall jiżgura politika fiskali prudenti fl-2023, b’mod partikolari billi jillimita t-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata nazzjonalment għal taħt it-tkabbir tal-output potenzjali fuq terminu medju (12), filwaqt li jqis it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, il-Portugall għandu jkun lest li jaġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Portugall ukoll biex jespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li jqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi jagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija projettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,7 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2023 huwa previst li jipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0.3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għaldaqstant, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għat-tnaqqis fil-kostijiet tal-miżuri ta’ appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti b’reazzjoni għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (b’1.1 punti perċentwali tal-PDG). Il-muturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) huma l-pressjonijiet persistenti fuq l-infiq kurrenti pubbliku, inkluż fuq il-pagi u l-pensjonijiet tas-settur pubbliku, xprunati b’mod partikolari minn żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku u żidiet diskrezzjonali fil-pensjonijiet. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija projettata li tammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa projettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0.3 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Portugall qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa projettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Il-pjan tiegħu hu li jiffinanzja l-investiment pubbliku fit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, inkluż permezz ta’ proġetti ta’ dekarbonizzazzjoni tal-industrija, il-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli u gassijiet rinnovabbli oħra, u d-diġitalizzazzjoni tal-iskejjel, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija projettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 0,7 % tal-PDG), fil-kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi l-pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,5 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta’ dħul) fl-2023 huwa previst li jipprovdi kontribut restrittiv ta’ 0.3 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għaldaqstant, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. Il-kontribuzzjoni restrittiva pprojettata tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija dovuta, fis-sustanza, għat-tnaqqis fil-kostijiet tal-miżuri ta’ appoġġ (immirati u mhux immirati) għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti b’reazzjoni għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija (b’1.1 punti perċentwali tal-PDG). Il-muturi ewlenin tat-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) huma l-pressjonijiet persistenti fuq l-infiq kurrenti pubbliku, inkluż fuq il-pagi u l-pensjonijiet tas-settur pubbliku, xprunati b’mod partikolari minn żidiet permanenti fil-pagi tas-settur pubbliku u żidiet diskrezzjonali fil-pensjonijiet. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija projettata li tammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa projettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0.3 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Portugall qed jippjana li jiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u huwa projettat li jippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (14). Il-pjan tiegħu hu li jiffinanzja l-investiment pubbliku fit-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, inkluż permezz ta’ proġetti ta’ dekarbonizzazzjoni tal-industrija, il-produzzjoni tal-idroġenu rinnovabbli u gassijiet rinnovabbli oħra, u d-diġitalizzazzjoni tal-iskejjel, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-trażżin ippjanat tan-nefqa kurrenti, b’mod partikolari fil-konsum intermedju, il-kumpens tal-impjegati u s-sussidji, flimkien ma’ tkabbir sostnut min-naħa tad-dħul. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 103,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa kemxejn aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, l-aktar minħabba t-tkabbir aktar qawwi fid-dħul, b’mod partikolari fit-taxxi, ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 103,1 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 0,2 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-trażżin ippjanat tan-nefqa kurrenti, b’mod partikolari fil-konsum intermedju, il-kumpens tal-impjegati u s-sussidji, flimkien ma’ tkabbir sostnut min-naħa tad-dħul. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 103,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa kemxejn aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, l-aktar minħabba t-tkabbir aktar qawwi fid-dħul, b’mod partikolari fit-taxxi, ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 103,1 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ma jinkludix informazzjoni dwar it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-programm ta’ Stabbiltà tal-2023 ma jinkludix informazzjoni dwar it-tneħħija gradwali tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0,5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (15). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f’loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f’konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-1,8 %, kif rifless f’din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment fl-2023, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju b’0,5 % tal-PDG bħala punt ta’ riferiment (15). Meta jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet tas-sostenibbiltà fiskali, titjib fil-bilanċ strutturali ta’ mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024 ikun f’loku, skont il-Kummissjoni. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f’konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (16) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-1,8 %, kif rifless f’din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,8 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment fl-2023, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b’2,8 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa anqas mal-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija. Dan huwa dovut għal miżuri b’impatt permanenti pprojettat li jżid in-nefqa u għal riformi tat-taxxa fuq l-introjtu personali li jnaqqsu d-dħul. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber b’2,8 % fl-2024, li huwa ogħla mir-rata ta’ tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa anqas mal-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija. Dan huwa dovut għal miżuri b’impatt permanenti pprojettat li jżid in-nefqa u għal riformi tat-taxxa fuq l-introjtu personali li jnaqqsu d-dħul.

| (26) | Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jonqos minn 3,2 % tal-PDG fl-2023 għal 3,4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f’livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu miżuri biex tiġi mmodernizzata u ssimplifikata l-ġestjoni finanzjarja pubblika u biex jiġu aġġornati s-sistemi ta’ informazzjoni dwar il-ġestjoni finanzjarja pubblika, bħall-iżvilupp ta’ mudell għall-monitoraġġ tal-eżekuzzjoni baġitarja u finanzjarja tal-amministrazzjoni pubblika, l-operazzjonalizzazzjoni tal-entità tal-kontabbiltà tal-istat, kif ukoll l-integrazzjoni tal-ibbaġitjar tal-programmi u r-rieżamijiet tal-infiq fil-proċess baġitarju regolari, li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, l-investiment tal-gvern mistenni jonqos minn 3,2 % tal-PDG fl-2023 għal 3,4 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f’livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu miżuri biex tiġi mmodernizzata u ssimplifikata l-ġestjoni finanzjarja pubblika u biex jiġu aġġornati s-sistemi ta’ informazzjoni dwar il-ġestjoni finanzjarja pubblika, bħall-iżvilupp ta’ mudell għall-monitoraġġ tal-eżekuzzjoni baġitarja u finanzjarja tal-amministrazzjoni pubblika, l-operazzjonalizzazzjoni tal-entità tal-kontabbiltà tal-istat, kif ukoll l-integrazzjoni tal-ibbaġitjar tal-programmi u r-rieżamijiet tal-infiq fil-proċess baġitarju regolari, li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, id-defiċit ġenerali tal-gvern mistenni jonqos gradwalment għal 0,1 % tal-PDG fl-2025, u jilħaq pożizzjoni baġitarja bbilanċjata fl-2026, biex aktar tard jilħaq surplus żgħir ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa’ taħt it-3 % tal-PDG matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 103,0 % fi tmiem l-2024 għal 92,0 % sa tmiem l-2027. Kompożizzjoni aktar favorevoli għat-tkabbir tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit pubbliku, issaħħaħ is-sostenibbiltà fiskali fit-tul tal-Portugall waqt li ttejjeb l-ambjent tan-negozju u tikkontribwixxi għal tkabbir sostenibbli u inklużiv. Il-benefiċċji tat-taxxa jintużaw ħafna fis-sistema tat-taxxa Portugiża, b’aktar minn 500 benefiċċju tat-taxxa mifruxa fuq aktar minn 60 test legali. Dan iżid il-kumplessità u jnaqqas it-trasparenza tas-sistema filwaqt li fl-istess ħin jirriżulta fi dħul mitluf. Il-kosteffiċjenza tal-benefiċċji tat-taxxa eżistenti tibbenefika jekk tiġi mmonitorjata u vvalutata b’mod sistematiku, u tippermetti titjib sinifikanti f’dan il-qasam. Barra minn hekk, is-soprataxxi tal-Istat u dawk muniċipali jikkumplikaw it-taxxa korporattiva fuq l-introjtu, li toħloq piż addizzjonali kemm għall-amministrazzjoni tat-taxxa kif ukoll għan-negozji. L-effiċjenza tal-amministrazzjoni tad-dħul tal-Portugall tista’ tissaħħaħ biex tinkoraġġixxi l-konformità volontarja, filwaqt li tgħin biex jitnaqqsu l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi. Il-kost amministrattiv tal-ġbir tat-taxxa huwa għoli u kompla jiżdied f’dawn l-aħħar snin (b’madwar 5 % mill-2018 sal-2020). Fl-istess ħin, iż-żmien meħud biex jitħallsu t-taxxi fil-Portugall jidher li huwa itwal milli fi Stati Membri oħra. L-arretrati tat-taxxa pendenti diġà għolja komplew jiżdiedu (kienu 45,9 % tad-dħul totali sa tmiem l-2020, ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni). |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, id-defiċit ġenerali tal-gvern mistenni jonqos gradwalment għal 0,1 % tal-PDG fl-2025, u jilħaq pożizzjoni baġitarja bbilanċjata fl-2026, biex aktar tard jilħaq surplus żgħir ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2027. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa’ taħt it-3 % tal-PDG matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 103,0 % fi tmiem l-2024 għal 92,0 % sa tmiem l-2027. Kompożizzjoni aktar favorevoli għat-tkabbir tal-finanzi pubbliċi, kemm fuq in-naħa tad-dħul kif ukoll fuq in-naħa tan-nefqa tal-baġit pubbliku, issaħħaħ is-sostenibbiltà fiskali fit-tul tal-Portugall waqt li ttejjeb l-ambjent tan-negozju u tikkontribwixxi għal tkabbir sostenibbli u inklużiv. Il-benefiċċji tat-taxxa jintużaw ħafna fis-sistema tat-taxxa Portugiża, b’aktar minn 500 benefiċċju tat-taxxa mifruxa fuq aktar minn 60 test legali. Dan iżid il-kumplessità u jnaqqas it-trasparenza tas-sistema filwaqt li fl-istess ħin jirriżulta fi dħul mitluf. Il-kosteffiċjenza tal-benefiċċji tat-taxxa eżistenti tibbenefika jekk tiġi mmonitorjata u vvalutata b’mod sistematiku, u tippermetti titjib sinifikanti f’dan il-qasam. Barra minn hekk, is-soprataxxi tal-Istat u dawk muniċipali jikkumplikaw it-taxxa korporattiva fuq l-introjtu, li toħloq piż addizzjonali kemm għall-amministrazzjoni tat-taxxa kif ukoll għan-negozji. L-effiċjenza tal-amministrazzjoni tad-dħul tal-Portugall tista’ tissaħħaħ biex tinkoraġġixxi l-konformità volontarja, filwaqt li tgħin biex jitnaqqsu l-evażjoni tat-taxxa u l-frodi. Il-kost amministrattiv tal-ġbir tat-taxxa huwa għoli u kompla jiżdied f’dawn l-aħħar snin (b’madwar 5 % mill-2018 sal-2020). Fl-istess ħin, iż-żmien meħud biex jitħallsu t-taxxi fil-Portugall jidher li huwa itwal milli fi Stati Membri oħra. L-arretrati tat-taxxa pendenti diġà għolja komplew jiżdiedu (kienu 45,9 % tad-dħul totali sa tmiem l-2020, ferm ogħla mill-medja tal-Unjoni).

| (28) | Il-kapaċità tal-benefiċċji skont is-sistema tal-protezzjoni soċjali tal-Portugall għat-tnaqqis tal-faqar hija baxxa u kompliet tonqos fl-2021, filwaqt li l-evoluzzjoni tas-sehem ta’ persuni f’riskju ta’ faqar kienet fost l-agħar fl-Unjoni (b’żieda ta’ 2.4 punti perċentwali), fuq sfond ta’ stabbiltà ġenerali fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. L-adegwatezza tal-introjtu minimu għadha baxxa u hija ferm taħt il-livell limitu tal-faqar. Ċifri bħal dawn huma ta’ sfida għall-kapaċità tal-Portugall li jilħaq l-għanijiet tat-tnaqqis tal-faqar li jinsabu fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Fl-istess ħin, is-sistema tal-protezzjoni soċjali għadha kumplessa, peress li diversi tipi ta’ benefiċċji soċjali jidhru li jaqdu objettivi simili. Il-kumplessità u l-frammentazzjoni li jirriżultaw f’rati ta’ użu relattivament baxxi u nuqqas ta’ enfasi effettiva fuq il-persuni li huma l-aktar fil-bżonn, u dan ixekkel il-kopertura u fl-aħħar mill-aħħar l-adegwatezza tal-benefiċċji soċjali. Is-simplifikazzjoni tal-benefiċċji eżistenti flimkien ma’ implimentazzjoni f’waqtha tal-istrateġija nazzjonali għall-ġlieda kontra l-faqar ser iżidu l-kapaċità tal-Portugall li jiffaċċa sfidi soċjali futuri. |
| --- | --- |

(28)

Il-kapaċità tal-benefiċċji skont is-sistema tal-protezzjoni soċjali tal-Portugall għat-tnaqqis tal-faqar hija baxxa u kompliet tonqos fl-2021, filwaqt li l-evoluzzjoni tas-sehem ta’ persuni f’riskju ta’ faqar kienet fost l-agħar fl-Unjoni (b’żieda ta’ 2.4 punti perċentwali), fuq sfond ta’ stabbiltà ġenerali fil-biċċa l-kbira tal-Istati Membri. L-adegwatezza tal-introjtu minimu għadha baxxa u hija ferm taħt il-livell limitu tal-faqar. Ċifri bħal dawn huma ta’ sfida għall-kapaċità tal-Portugall li jilħaq l-għanijiet tat-tnaqqis tal-faqar li jinsabu fil-Pjan ta’ Azzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Fl-istess ħin, is-sistema tal-protezzjoni soċjali għadha kumplessa, peress li diversi tipi ta’ benefiċċji soċjali jidhru li jaqdu objettivi simili. Il-kumplessità u l-frammentazzjoni li jirriżultaw f’rati ta’ użu relattivament baxxi u nuqqas ta’ enfasi effettiva fuq il-persuni li huma l-aktar fil-bżonn, u dan ixekkel il-kopertura u fl-aħħar mill-aħħar l-adegwatezza tal-benefiċċji soċjali. Is-simplifikazzjoni tal-benefiċċji eżistenti flimkien ma’ implimentazzjoni f’waqtha tal-istrateġija nazzjonali għall-ġlieda kontra l-faqar ser iżidu l-kapaċità tal-Portugall li jiffaċċa sfidi soċjali futuri.

| (29) | F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Portugall tinsab għaddejja, madankollu b’riskju ta’ xi dewmien. Il-Portugall ressaq żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 58 stadji importanti u miri fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta’ EUR 2.98 biljun. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza Portugiż huwa ta’ natura ambizzjuża u kumplessa. Governanza b’saħħitha u monitoraġġ kontinwu tal-pjan huma essenzjali biex jiġi minimizzat ir-riskju ta’ dewmien. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Portugall fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali. Fis-26 ta’ Mejju 2023, il-Portugall ippreżenta emenda tal-pjan tiegħu, rivedut b’miżuri ġodda, inkluż kapitolu REPowerEU, u l-emenda tieħu kont tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima miżjuda (17). F’konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Portugall ressaq ukoll it-talba tiegħu għal appoġġ ta’ self addizzjonali taħt il-Faċilità. |
| --- | --- |

(29)

F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Portugall tinsab għaddejja, madankollu b’riskju ta’ xi dewmien. Il-Portugall ressaq żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 58 stadji importanti u miri fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta’ EUR 2.98 biljun. Il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza Portugiż huwa ta’ natura ambizzjuża u kumplessa. Governanza b’saħħitha u monitoraġġ kontinwu tal-pjan huma essenzjali biex jiġi minimizzat ir-riskju ta’ dewmien. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Portugall fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali. Fis-26 ta’ Mejju 2023, il-Portugall ippreżenta emenda tal-pjan tiegħu, rivedut b’miżuri ġodda, inkluż kapitolu REPowerEU, u l-emenda tieħu kont tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima miżjuda (17). F’konformità mal-Artikolu 14(6) tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Portugall ressaq ukoll it-talba tiegħu għal appoġġ ta’ self addizzjonali taħt il-Faċilità.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Portugall fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Portugall. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Portugall fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Portugall.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, il-Portugall qed jiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati mal-ekonomija ċirkolari, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, il-Portugall qed jiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati mal-ekonomija ċirkolari, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | Il-Portugall huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni fil-progress tiegħu lejn ekonomija ċirkolari, il-produttività tar-riżorsi fl-industriji u fir-rigward tal-indikaturi tal-ġestjoni tal-iskart, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Ir-rata medja ta’ riċiklaġġ muniċipali hija partikolarment baxxa (30,5 % fl-2021, imbiegħda ferm mill-mira tal-Unjoni ta’ 50 % sal-2020) u tvarja skont ir-reġjun. Il-kisba tal-miri tal-Unjoni għad-deċennju li ġej, inkluż l-ilħuq tal-mira ta’ 55 % tar-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali sal-2025, ser jirrikjedi sforz sinifikanti. Jeħtieġ titjib biex tiżdied il-prevenzjoni, il-minimizzazzjoni, l-għażla, l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-iskart, f’konformità mal-passi ogħla fil-ġerarkija tal-iskart, biex b’hekk l-iskart ma jispiċċax fil-miżbliet u fl-inċineraturi, u biex jiġu mmodernizzati l-faċilitajiet tar-riċiklaġġ u t-trattament tal-iskart. Eżempji ta’ kif jistgħu jintlaħqu aħjar dawk l-objettivi jinkludu ż-żieda fit-tariffi tal-miżbliet u tal-inċinerazzjoni, l-introduzzjoni ta’ taxxa fuq l-iskart residwu u ż-żieda fit-tariffi fuq il-muniċipalitajiet li jonqsu milli jilħqu l-miri tar-riċiklaġġ. Barra minn hekk, il-proċess jista’ jiġi aċċellerat billi jiġi estiż il-ġbir separat tal-iskart u jiġu żviluppati aktar skemi bħal "ħallas skont kemm tarmi", "ritorn tad-depożitu" u Responsabbiltà Estiża tal-Produttur. |
| --- | --- |

(32)

Il-Portugall huwa ferm inqas mill-medja tal-Unjoni fil-progress tiegħu lejn ekonomija ċirkolari, il-produttività tar-riżorsi fl-industriji u fir-rigward tal-indikaturi tal-ġestjoni tal-iskart, b’differenzi reġjonali sinifikanti. Ir-rata medja ta’ riċiklaġġ muniċipali hija partikolarment baxxa (30,5 % fl-2021, imbiegħda ferm mill-mira tal-Unjoni ta’ 50 % sal-2020) u tvarja skont ir-reġjun. Il-kisba tal-miri tal-Unjoni għad-deċennju li ġej, inkluż l-ilħuq tal-mira ta’ 55 % tar-riċiklaġġ tal-iskart muniċipali sal-2025, ser jirrikjedi sforz sinifikanti. Jeħtieġ titjib biex tiżdied il-prevenzjoni, il-minimizzazzjoni, l-għażla, l-użu mill-ġdid u r-riċiklaġġ tal-iskart, f’konformità mal-passi ogħla fil-ġerarkija tal-iskart, biex b’hekk l-iskart ma jispiċċax fil-miżbliet u fl-inċineraturi, u biex jiġu mmodernizzati l-faċilitajiet tar-riċiklaġġ u t-trattament tal-iskart. Eżempji ta’ kif jistgħu jintlaħqu aħjar dawk l-objettivi jinkludu ż-żieda fit-tariffi tal-miżbliet u tal-inċinerazzjoni, l-introduzzjoni ta’ taxxa fuq l-iskart residwu u ż-żieda fit-tariffi fuq il-muniċipalitajiet li jonqsu milli jilħqu l-miri tar-riċiklaġġ. Barra minn hekk, il-proċess jista’ jiġi aċċellerat billi jiġi estiż il-ġbir separat tal-iskart u jiġu żviluppati aktar skemi bħal "ħallas skont kemm tarmi", "ritorn tad-depożitu" u Responsabbiltà Estiża tal-Produttur.

| (33) | Minkejja l-progress li sar, anke fil-kuntest tal-kriżi tal-enerġija, il-Portugall għadu dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili importati, biż-żejt u l-gass jammontaw għal 45 % u 23 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tiegħu fl-2021. Barra minn hekk, id-dipendenza għolja tal-Portugall fuq il-gass għall-produzzjoni tal-elettriku toħloq riskji f’termini ta’ sigurtà tal-provvista, speċjalment meta titqies l-iskarsezza tal-enerġija idroelettrika minħabba nixfiet aktar frekwenti. Sabiex jiġu aċċellerati l-isforzi ta’ dekarbonizzazzjoni, jistgħu jiġu segwiti aktar għadd ta’ miżuri li jibnu fuq ir-riformi u l-investiment li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Portugall, u li jmorru lil hinn minnhom. Biex jaċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, il-Portugall jista’ jsegwi l-progress li għamel is-sena li għaddiet dwar is-simplifikazzjoni tal-proċess tal-għoti ta’ permessi tiegħu, inkluż billi jżid il-kapaċità tal-amministrazzjoni li tittratta l-permessi, iżid id-diġitalizzazzjoni fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u jintroduċi arranġamenti ta’ ppjanar spazjali aktar favorevoli għall-enerġija eolika lil hinn mill-kosta, li l-potenzjal għaliha għadu mhux sfruttat biżżejjed. Azzjonijiet ulterjuri għall-promozzjoni tal-awtokonsum, inkluż l-enerġija solari fuq il-bjut, u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli jkunu ta’ benefiċċju wkoll. Minkejja t-tkabbir, l-għadd ta’ komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli fil-Portugall għadu baxx u hemm lok biex jiġi ffaċilitat il-liċenzjar tagħhom u biex jinħolqu skemi ta’ inċentivi. |
| --- | --- |

(33)

Minkejja l-progress li sar, anke fil-kuntest tal-kriżi tal-enerġija, il-Portugall għadu dipendenti ħafna fuq il-fjuwils fossili importati, biż-żejt u l-gass jammontaw għal 45 % u 23 % rispettivament tat-taħlita tal-enerġija tiegħu fl-2021. Barra minn hekk, id-dipendenza għolja tal-Portugall fuq il-gass għall-produzzjoni tal-elettriku toħloq riskji f’termini ta’ sigurtà tal-provvista, speċjalment meta titqies l-iskarsezza tal-enerġija idroelettrika minħabba nixfiet aktar frekwenti. Sabiex jiġu aċċellerati l-isforzi ta’ dekarbonizzazzjoni, jistgħu jiġu segwiti aktar għadd ta’ miżuri li jibnu fuq ir-riformi u l-investiment li huma parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Portugall, u li jmorru lil hinn minnhom. Biex jaċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, il-Portugall jista’ jsegwi l-progress li għamel is-sena li għaddiet dwar is-simplifikazzjoni tal-proċess tal-għoti ta’ permessi tiegħu, inkluż billi jżid il-kapaċità tal-amministrazzjoni li tittratta l-permessi, iżid id-diġitalizzazzjoni fil-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli u jintroduċi arranġamenti ta’ ppjanar spazjali aktar favorevoli għall-enerġija eolika lil hinn mill-kosta, li l-potenzjal għaliha għadu mhux sfruttat biżżejjed. Azzjonijiet ulterjuri għall-promozzjoni tal-awtokonsum, inkluż l-enerġija solari fuq il-bjut, u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli jkunu ta’ benefiċċju wkoll. Minkejja t-tkabbir, l-għadd ta’ komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli fil-Portugall għadu baxx u hemm lok biex jiġi ffaċilitat il-liċenzjar tagħhom u biex jinħolqu skemi ta’ inċentivi.

| (34) | Hekk kif jiġu integrati aktar sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, aktar investiment biex tiġi estiża l-kapaċità tal-ħżin u tan-network ser ikun essenzjali biex jiġi ssalvagwardjat il-bilanċ tal-grilja tal-elettriku. Il-Portugall jista’ jibbenefika mit-tisħiħ tal-interkonnessjonijiet tal-elettriku tiegħu, peress li l-livell ta’ interkonnessjoni ma’ Spanja għadu baxx meta mqabbel mal-miri tiegħu għall-2030. L-istatus tal-grilja tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni jista’ jittejjeb permezz tat-tisħiħ tal-grilja interna, investimenti addizzjonali fil-ħżin tal-elettriku u d-diġitalizzazzjoni ulterjuri tal-grilja. L-introduzzjoni relattivament baxxa ta’ arloġġi intelliġenti tfixkel l-iżvilupp ta’ sistema deċentralizzata ta’ produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Sabiex jindirizza l-livell għoli ta’ dipendenza tiegħu fuq il-fjuwils fossili fil-bini u jnaqqas il-konsum tal-enerġija, il-Portugall jeħtieġ li jaċċellera l-isforzi tiegħu dwar l-effiċjenza enerġetika lil hinn minn dak li huwa stabbilit fil-pjan Portugiż għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni. Miżuri ulterjuri jenħtieġ li jikkontribwixxu wkoll biex jiġi indirizzat is-sehem għoli tal-popolazzjoni Portugiża li qed tesperjenza faqar enerġetiku. Iż-żieda fl-isforzi biex jiġu inċentivati rinnovazzjonijiet profondi, inkluż billi tingħata assistenza teknika lill-applikanti, tista’ taċċellera l-adozzjoni ta’ proġetti ta’ rinnovazzjoni. Barra minn hekk, il-Portugall jista’ jibbenefika minn qafas imsaħħaħ għal skemi finanzjarji għall-ingranaġġ ta’ investimenti privati għal rinnovazzjoni effiċjenti fl-enerġija. B’dan il-mod, il-Portugall jista’ jimmira aktar riżorsi bbażati fuq l-għotjiet lejn l-unitajiet domestiċi fil-bżonn. Il-konsum tal-gass naturali tal-Portugall naqas b’16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li jaqbeż il-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Portugall jista’ jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2024/706 (19). |
| --- | --- |

(34)

Hekk kif jiġu integrati aktar sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, aktar investiment biex tiġi estiża l-kapaċità tal-ħżin u tan-network ser ikun essenzjali biex jiġi ssalvagwardjat il-bilanċ tal-grilja tal-elettriku. Il-Portugall jista’ jibbenefika mit-tisħiħ tal-interkonnessjonijiet tal-elettriku tiegħu, peress li l-livell ta’ interkonnessjoni ma’ Spanja għadu baxx meta mqabbel mal-miri tiegħu għall-2030. L-istatus tal-grilja tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni jista’ jittejjeb permezz tat-tisħiħ tal-grilja interna, investimenti addizzjonali fil-ħżin tal-elettriku u d-diġitalizzazzjoni ulterjuri tal-grilja. L-introduzzjoni relattivament baxxa ta’ arloġġi intelliġenti tfixkel l-iżvilupp ta’ sistema deċentralizzata ta’ produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli. Sabiex jindirizza l-livell għoli ta’ dipendenza tiegħu fuq il-fjuwils fossili fil-bini u jnaqqas il-konsum tal-enerġija, il-Portugall jeħtieġ li jaċċellera l-isforzi tiegħu dwar l-effiċjenza enerġetika lil hinn minn dak li huwa stabbilit fil-pjan Portugiż għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni. Miżuri ulterjuri jenħtieġ li jikkontribwixxu wkoll biex jiġi indirizzat is-sehem għoli tal-popolazzjoni Portugiża li qed tesperjenza faqar enerġetiku. Iż-żieda fl-isforzi biex jiġu inċentivati rinnovazzjonijiet profondi, inkluż billi tingħata assistenza teknika lill-applikanti, tista’ taċċellera l-adozzjoni ta’ proġetti ta’ rinnovazzjoni. Barra minn hekk, il-Portugall jista’ jibbenefika minn qafas imsaħħaħ għal skemi finanzjarji għall-ingranaġġ ta’ investimenti privati għal rinnovazzjoni effiċjenti fl-enerġija. B’dan il-mod, il-Portugall jista’ jimmira aktar riżorsi bbażati fuq l-għotjiet lejn l-unitajiet domestiċi fil-bżonn. Il-konsum tal-gass naturali tal-Portugall naqas b’16 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li jaqbeż il-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). Il-Portugall jista’ jkompli bl-isforzi tiegħu biex inaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2024/706 (19).

| (35) | In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Il-Portugall qed jiffaċċa nuqqasijiet ta’ ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fis-setturi tal-kostruzzjoni u tal-manifattura. Dan jibbenefika mit-tisħiħ tal-politiki tiegħu għat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid marbuta mat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Il-Portugall qed jiffaċċa nuqqasijiet ta’ ħiliet meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika, b’mod partikolari fis-setturi tal-kostruzzjoni u tal-manifattura. Dan jibbenefika mit-tisħiħ tal-politiki tiegħu għat-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid marbuta mat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (20) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (37) | Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta’ investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta’ ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Portugall, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(37)

Minħabba l-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta’ investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta’ ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Portugall, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

| (38) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni Nru (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn tal-gvern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 għaż-żona tal-euro, f’konformità mal-premessa 37. |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u tal-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 u l-Programm ta’ Stabbiltà tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni Nru (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn tal-gvern. Ir-rakkomandazzjoni (2) tikkontribwixxi għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jikkontribwixxu kemm għall-indirizzar tal-iżbilanċi kif ukoll għall-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 għaż-żona tal-euro, f’konformità mal-premessa 37.

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Portugall jieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Jiżgura politika fiskali prudenti, b’mod partikolari billi jillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 1,8 % (21), sakemm rata ta’ referenza ogħla fit-tkabbir tan-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment ma tkunx stmata li tkun kompatibbli mal-fatt li l-Portugall jilħaq l-MTO tiegħu ta’ -0,5 % tal-PDG, fost l-oħrajn jekk in-nefqa f’imgħax tkun aktar baxxa minn dik ipprojettata bħalissa mill-Kummissjoni.

Jippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari biex irawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, ikompli jsegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta’ konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma’ investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex jikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Itejjeb l-effettività tas-sistemi tat-taxxa u tal-protezzjoni soċjali, b’mod partikolari billi jipprijoritizza s-simplifikazzjoni taż-żewġ oqfsa, isaħħaħ l-effiċjenza tal-amministrazzjonijiet rispettivi tagħhom, u jnaqqas il-piż amministrattiv assoċjat.

2.

Jaċċellera l-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu, anke billi jiżgura kapaċità amministrattiva adegwata u, wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, inkluż il-kapitolu REPowerEU u t-talba għal self addizzjonali, jibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Ikompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, f’komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Itejjeb il-kundizzjonijiet għal tranżizzjoni lejn ekonomija ċirkolari, b’mod partikolari billi jżid il-prevenzjoni, ir-riċiklaġġ u l-użu mill-ġdid tal-iskart biex l-iskart ma jispiċċax fil-miżbliet u inċineraturi.

4.

Inaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili. Ikompli jaċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli billi jkompli jissimplifika u jiddiġitalizza l-permessi biex jippermetti l-produzzjoni addizzjonali tal-enerġija mir-riħ, b’mod partikolari lil hinn mill-kosta, u dik solari, kif ukoll billi jippromwovi l-awtokonsum u l-komunitajiet tal-enerġija rinnovabbli. Iżid il-kapaċità tal-interkonnessjoni tal-elettriku u jaġġorna l-grilji tat-trażmissjoni u tad-distribuzzjoni tal-elettriku, filwaqt li jippermetti investimenti fil-ħżin tal-elettriku u d-diġitalizzazzjoni tal-grilja, inkluż introduzzjoni aktar rapida tal-arloġġi intelliġenti. Jaċċellera l-investiment fl-effiċjenza enerġetika billi jippromwovi skemi finanzjarji biex jattira l-investiment privat u jappoġġa l-unitajiet domestiċi fil-bżonn. Iżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10149/21; ST 10149/21 ADD 1; ST 10149/21 ADD 1 REV 1.

6

(7)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Stabbiltà tal-Portugall għall-2021 (ĠU C 304, 29.07.2021, p. 102).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0.2 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta’ dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Portugall u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2022 tal-Portugall, (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 181).

11

(12)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-produzzjoni fuq terminu medju (medja ta’ 10 snin) tal-Portugall huwa stmat għal 7,6 % f’termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija projettata li tipprovdi kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0.3 ta’ punt perċentwali tal-PDG, xprunata b’mod partikolari mit-trasferimenti kapitali mnaqqsa stmati lill-intrapriżi tal-istat fl-2023.

13

(14)  In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet tal-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 2,2 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0.3 ta’ punt perċentwali. Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0.1 ta’ punt perċentwali tal-PDG.

14

(15)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta’ aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b’dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b’riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

15

(16)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax kif ukoll in-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

16

(17)  Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għall-Portugall ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022 għal ammont ta’ EUR 15.5-il biljun f’għotjiet, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament(UE) 2021/241.

17

(18)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta’ Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta’ Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

19

(20)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

20

(21)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta’ mill-inqas 0,3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

21

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/216 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/216

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm ta’ Riforma Nazzjonali tal-2023 tar-Rumanija u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tar-Rumanija

(2023/C 312/23)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lir-Rumanija bħala waħda mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f'riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi. Għaldaqstant jeħtieġ li jsir eżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli tal-2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat lir-Rumanija bħala waħda mill-Istati Membri li jistgħu jiġu affettwati jew li jistgħu jkunu f'riskju li jiġu affettwati minn żbilanċi. Għaldaqstant jeħtieġ li jsir eżami fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjoni tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli tal-governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investiment. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fil-31 ta' Mejju 2021, ir-Rumanija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-3 ta' Novembru 2021 il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li r-Rumanija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fil-31 ta' Mejju 2021, ir-Rumanija ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-3 ta' Novembru 2021 il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li r-Rumanija tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fil-11 ta' Mejju 2023, ir-Rumanija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fl-10 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tar-Rumanija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fil-11 ta' Mejju 2023, ir-Rumanija ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fl-10 ta' Mejju 2023, il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tar-Rumanija dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għar-Rumanija. Huwa vvaluta l-progress tar-Rumanija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tar-Rumanija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għar-Rumanija. Huwa vvaluta l-progress tar-Rumanija fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tar-Rumanija fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għar-Rumanija u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li r-Rumanija qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet tagħha huma relatati mal-kontijiet esterni, marbuta ma' defiċits kbar tal-gvern, filwaqt li żdiedu l-pressjonijiet ta' sovrażbilanċ. Id-defiċit kbir fil-kont kurrenti mar għall-agħar b'mod konsiderevoli wara r-reċessjoni kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 u għamel l-ekonomija vulnerabbli għal xokkijiet ta' finanzjament estern. Il-kontinwazzjoni ta' defiċit kbir fil-kont kurrenti tirriskja li tkompli tixpruna l-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta f'territorju negattiv. Sinjali ta' tisħin żejjed huma viżibbli b'mod ċar, bl-inflazzjoni bażika għolja b'mod skomdu, tkabbir fil-pagi sew b'żewġ ċifri u rata ta' qgħad relattivament baxxa. L-indikaturi tal-kompetittività tal-kostijiet huma mistennija li jistabbilizzaw, iżda għad hemm kwistjonijiet strutturali. Ir-rata tal-kambju tidher li hija ogħla mil-livell issuġġerit mill-elementi fundamentali u għadha ġestita b'mod qawwi. Id-defiċit tal-gvern ilu għoli għal diversi snin u kien responsabbli għal ħafna mill-eċċess tad-domanda u tad-defiċits esterni sussegwenti; għalkemm id-defiċit tal-gvern qed jitjieb, għadu mbassar li ser jibqa' sinifikanti fl-2023 u fl-2024. It-tnaqqis tad-defiċit tal-gvern fl-2022 kien prinċipalment xprunat minn tkabbir nominali tal-PDG, li min-naħa tiegħu jiddependi ħafna fuq id-domanda domestika li ssaħħan iżżejjed. Il-primjums tar-riskju u l-kostijiet tas-self sovran huma ferm ogħla milli fis-snin ta' qabel il-pandemija. Minħabba l-issikkar kontinwu fil-kundizzjonijiet globali tal-likwidità, ser ikun importanti li jitreġġgħu lura x-xejriet li għaddejjin bħalissa. Għall-ġejjieni, jenħtieġ li l-aġġustament għandu jkun il-mod preferut biex id-domanda tinġieb aktar konformi mal-provvista u biex jitrażżnu d-defiċits domestiċi u esterni. L-implimentazzjoni sħiħa tar-riformi tat-taxxa u tal-pensjonijiet inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza kif ukoll l-aderenza mal-miri fiskali skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv għandhom irażżnu sewwa d-dinamika attwali. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għar-Rumanija u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li r-Rumanija qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet tagħha huma relatati mal-kontijiet esterni, marbuta ma' defiċits kbar tal-gvern, filwaqt li żdiedu l-pressjonijiet ta' sovrażbilanċ. Id-defiċit kbir fil-kont kurrenti mar għall-agħar b'mod konsiderevoli wara r-reċessjoni kkawżata mill-pandemija tal-COVID-19 u għamel l-ekonomija vulnerabbli għal xokkijiet ta' finanzjament estern. Il-kontinwazzjoni ta' defiċit kbir fil-kont kurrenti tirriskja li tkompli tixpruna l-pożizzjoni ta' investiment internazzjonali netta f'territorju negattiv. Sinjali ta' tisħin żejjed huma viżibbli b'mod ċar, bl-inflazzjoni bażika għolja b'mod skomdu, tkabbir fil-pagi sew b'żewġ ċifri u rata ta' qgħad relattivament baxxa. L-indikaturi tal-kompetittività tal-kostijiet huma mistennija li jistabbilizzaw, iżda għad hemm kwistjonijiet strutturali. Ir-rata tal-kambju tidher li hija ogħla mil-livell issuġġerit mill-elementi fundamentali u għadha ġestita b'mod qawwi. Id-defiċit tal-gvern ilu għoli għal diversi snin u kien responsabbli għal ħafna mill-eċċess tad-domanda u tad-defiċits esterni sussegwenti; għalkemm id-defiċit tal-gvern qed jitjieb, għadu mbassar li ser jibqa' sinifikanti fl-2023 u fl-2024. It-tnaqqis tad-defiċit tal-gvern fl-2022 kien prinċipalment xprunat minn tkabbir nominali tal-PDG, li min-naħa tiegħu jiddependi ħafna fuq id-domanda domestika li ssaħħan iżżejjed. Il-primjums tar-riskju u l-kostijiet tas-self sovran huma ferm ogħla milli fis-snin ta' qabel il-pandemija. Minħabba l-issikkar kontinwu fil-kundizzjonijiet globali tal-likwidità, ser ikun importanti li jitreġġgħu lura x-xejriet li għaddejjin bħalissa. Għall-ġejjieni, jenħtieġ li l-aġġustament għandu jkun il-mod preferut biex id-domanda tinġieb aktar konformi mal-provvista u biex jitrażżnu d-defiċits domestiċi u esterni. L-implimentazzjoni sħiħa tar-riformi tat-taxxa u tal-pensjonijiet inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza kif ukoll l-aderenza mal-miri fiskali skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv għandhom irażżnu sewwa d-dinamika attwali.

| (13) | Fit-3 ta' April 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 (7), dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta' konformità tal-pajjiż mal-kriterju tad-defiċit fl-2019. Fit-3 ta' April 2020, il-Kunsill ħareġ ukoll Rakkomandazzjoni (8) bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2022. Meta titqies il-kontrazzjoni profonda fl-attività ekonomika marbuta mal-pandemija tal-COVID-19 u l-ħtieġa relatata li l-politiki fiskali jappoġġaw l-irkupru, fit-18 ta' Ġunju 2021 il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjoni ġdida (9) biex ittemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2024. Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija tnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż tagħha għal 8,0 % tal-PDG fl-2021, 6,2 % tal-PDG fl-2022, 4,4 % tal-PDG fl-2023 u 2,9 % tal-PDG fl-2024. Dan kien konsistenti ma' rata ta' tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ta' 3,4 % fl-2021, 1,3 % fl-2022, 0,9 % fl-2023 u 0,0 % fl-2024. Kien jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta' 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta' 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta' 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta' 1,5 % tal-PDG fl-2024. Ir-Rakkomandazzjoni tat-18 ta' Ġunju 2021 speċifikat ukoll li kwalunkwe qligħ mhux mistenni jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż, u li r-Rumanija għandha tiżgura l-applikazzjoni sħiħa u effettiva tal-qafas fiskali nazzjonali tagħha. Fl-aħħar nett, il-Kunsill iddikjara wkoll li biex jiġi żgurat is-suċċess tal-istrateġija fiskali għall-perjodu medju, ser ikun importanti li l-konsolidazzjoni fiskali tiġi appoġġata b'riformi komprensivi. |
| --- | --- |

(13)

Fit-3 ta' April 2020, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni (UE) 2020/509 (7), dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija minħabba nuqqas ta' konformità tal-pajjiż mal-kriterju tad-defiċit fl-2019. Fit-3 ta' April 2020, il-Kunsill ħareġ ukoll Rakkomandazzjoni (8) bil-ħsieb li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2022. Meta titqies il-kontrazzjoni profonda fl-attività ekonomika marbuta mal-pandemija tal-COVID-19 u l-ħtieġa relatata li l-politiki fiskali jappoġġaw l-irkupru, fit-18 ta' Ġunju 2021 il-Kunsill ħareġ Rakkomandazzjoni ġdida (9) biex ittemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija sa mhux aktar tard mill-2024. Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li r-Rumanija tnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż tagħha għal 8,0 % tal-PDG fl-2021, 6,2 % tal-PDG fl-2022, 4,4 % tal-PDG fl-2023 u 2,9 % tal-PDG fl-2024. Dan kien konsistenti ma' rata ta' tkabbir nominali tal-infiq pubbliku primarju nett ta' 3,4 % fl-2021, 1,3 % fl-2022, 0,9 % fl-2023 u 0,0 % fl-2024. Kien jikkorrispondi għal aġġustament strutturali annwali ta' 0,7 % tal-PDG fl-2021, ta' 1,8 % tal-PDG fl-2022, ta' 1,7 % tal-PDG fl-2023 u ta' 1,5 % tal-PDG fl-2024. Ir-Rakkomandazzjoni tat-18 ta' Ġunju 2021 speċifikat ukoll li kwalunkwe qligħ mhux mistenni jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern estiż, u li r-Rumanija għandha tiżgura l-applikazzjoni sħiħa u effettiva tal-qafas fiskali nazzjonali tagħha. Fl-aħħar nett, il-Kunsill iddikjara wkoll li biex jiġi żgurat is-suċċess tal-istrateġija fiskali għall-perjodu medju, ser ikun importanti li l-konsolidazzjoni fiskali tiġi appoġġata b'riformi komprensivi.

| (14) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tar-Rumanija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 6,2 % tal-PDG fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 48,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 47,3 % fi tmiem l-2022. Dan huwa konformi mal-mira tad-defiċit nominali tal-2022 rakkomandata mill-Kunsill. L-aġġustament fil-bilanċ strutturali għall-2022 kien ta' 0,4 punt perċentwali tal-PDG, inqas sew mill-1,8 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2022, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) kien ta' 14,1 %, 'il fuq mill-1,3 % rakkomandat. It-titjib fil-bilanċ strutturali kważi waqaf fl-2022, minkejja li d-dħul tal-gvern kien materjalment ogħla milli mistenni, imsaħħaħ minn tkabbir reali qawwi tal-PDG, inflazzjoni għolja, u kompożizzjoni favorevoli ta' tkabbir ekonomiku. Fuq in-naħa tan-nefqa, il-pagi pubbliċi u x-xiri ta' oġġetti u servizzi naqsu bħala sehem mill-PDG nominali minħabba indiċjar parzjali u limitu massimu awtoimpost fuq ix-xiri. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-partiti l-oħra tan-nefqa kibru b'rata ħafna aktar mgħaġġla milli kien ippjanat, parzjalment minħabba s-sorpriżi kbar fl-inflazzjoni, li jimplika li parti mill-qligħ mhux mistenni tad-dħul intuża biex tiġi ffinanzjata nefqa addizzjonali meta mqabbla mal-pjanijiet. |
| --- | --- |

(14)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tar-Rumanija naqas minn 7,1 % tal-PDG fl-2021 għal 6,2 % tal-PDG fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 48,6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 47,3 % fi tmiem l-2022. Dan huwa konformi mal-mira tad-defiċit nominali tal-2022 rakkomandata mill-Kunsill. L-aġġustament fil-bilanċ strutturali għall-2022 kien ta' 0,4 punt perċentwali tal-PDG, inqas sew mill-1,8 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2022, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) kien ta' 14,1 %, 'il fuq mill-1,3 % rakkomandat. It-titjib fil-bilanċ strutturali kważi waqaf fl-2022, minkejja li d-dħul tal-gvern kien materjalment ogħla milli mistenni, imsaħħaħ minn tkabbir reali qawwi tal-PDG, inflazzjoni għolja, u kompożizzjoni favorevoli ta' tkabbir ekonomiku. Fuq in-naħa tan-nefqa, il-pagi pubbliċi u x-xiri ta' oġġetti u servizzi naqsu bħala sehem mill-PDG nominali minħabba indiċjar parzjali u limitu massimu awtoimpost fuq ix-xiri. Madankollu, il-biċċa l-kbira tal-partiti l-oħra tan-nefqa kibru b'rata ħafna aktar mgħaġġla milli kien ippjanat, parzjalment minħabba s-sorpriżi kbar fl-inflazzjoni, li jimplika li parti mill-qligħ mhux mistenni tad-dħul intuża biex tiġi ffinanzjata nefqa addizzjonali meta mqabbla mal-pjanijiet.

| (15) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat minn miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri ta' politika fiskali bħal dawn inkludew limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali kemm għall-konsumaturi domestiċi kif ukoll għall-konsumaturi mhux domestiċi. Kien jinkludi wkoll pagamenti speċjali lil pensjonanti b'introjtu baxx, vawċers tal-ikel għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx (inkluż pensjonanti u studenti) u sussidji tal-fjuwil. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija ta' kumpaniji domestiċi li jipproduċu l-enerġija. L-istima tal-Kummissjoni għall-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 0,4 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat marġinalment ukoll mill-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja offruta lill-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0.0-0,1 % tal-PDG fl-2022. |
| --- | --- |

(15)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat minn miżuri ta' politika fiskali li ttieħdu biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri ta' politika fiskali bħal dawn inkludew limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali kemm għall-konsumaturi domestiċi kif ukoll għall-konsumaturi mhux domestiċi. Kien jinkludi wkoll pagamenti speċjali lil pensjonanti b'introjtu baxx, vawċers tal-ikel għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx (inkluż pensjonanti u studenti) u sussidji tal-fjuwil. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq il-profitti mhux mistennija ta' kumpaniji domestiċi li jipproduċu l-enerġija. L-istima tal-Kummissjoni għall-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri hija ta' 0,4 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat marġinalment ukoll mill-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja offruta lill-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0.0-0,1 % tal-PDG fl-2022.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa relattivament kawt fl-2023 u aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali ser jikber bi 2,8 % fl-2023 u b'4,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ta' 3,2 % fl-2023 u 3,5 % fl-2024. It-tbassir ta' tkabbir ferm aktar baxx tal-Kummissjoni għall-2024 jirrifletti l-fehma tal-Kummissjoni dwar l-impatt imdewwem tal-issikkar monetarju fuq l-ekonomija. Dan jirrifletti wkoll il-fehma tal-Kummissjoni li l-ekonomija Rumena bħalissa qed topera qrib il-livell potenzjali tagħha, li jidher raġonevoli minħabba r-rati ta' inflazzjoni ewlenin għoljin u persistenti u r-rata tal-qgħad relattivament baxxa. Dan jillimita l-potenzjal għal tkabbir mhux inflazzjonarju. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023 huwa relattivament kawt fl-2023 u aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali ser jikber bi 2,8 % fl-2023 u b'4,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ta' 3,2 % fl-2023 u 3,5 % fl-2024. It-tbassir ta' tkabbir ferm aktar baxx tal-Kummissjoni għall-2024 jirrifletti l-fehma tal-Kummissjoni dwar l-impatt imdewwem tal-issikkar monetarju fuq l-ekonomija. Dan jirrifletti wkoll il-fehma tal-Kummissjoni li l-ekonomija Rumena bħalissa qed topera qrib il-livell potenzjali tagħha, li jidher raġonevoli minħabba r-rati ta' inflazzjoni ewlenin għoljin u persistenti u r-rata tal-qgħad relattivament baxxa. Dan jillimita l-potenzjal għal tkabbir mhux inflazzjonarju.

| (17) | Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos minn 6,2 % tal-PDG fl-2022 għal 4,4 % fl-2023, kif irrakkomandat mill-Kunsill. It-tnaqqis kbir jirrifletti t-trażżin ippjanat fl-infiq, inkluż tnaqqis sinifikanti fil-pagi reali tal-ħaddiema pubbliċi, u xi miżuri li jsaħħu d-dħul, inkluż żieda fir-rata tat-taxxa fuq id-dividendi, tnaqqis fil-limitu biex wieħed jibbenefika mir-rata tat-taxxa baxxa taħt ir-reġim tal-mikrointrapriża, u żidiet fir-rati tal-VAT fuq prodotti magħżula. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 47,3 % fi tmiem l-2022 għal 47,1 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Konverġenza tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jonqos minn 6,2 % tal-PDG fl-2022 għal 4,4 % fl-2023, kif irrakkomandat mill-Kunsill. It-tnaqqis kbir jirrifletti t-trażżin ippjanat fl-infiq, inkluż tnaqqis sinifikanti fil-pagi reali tal-ħaddiema pubbliċi, u xi miżuri li jsaħħu d-dħul, inkluż żieda fir-rata tat-taxxa fuq id-dividendi, tnaqqis fil-limitu biex wieħed jibbenefika mir-rata tat-taxxa baxxa taħt ir-reġim tal-mikrointrapriża, u żidiet fir-rati tal-VAT fuq prodotti magħżula. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 47,3 % fi tmiem l-2022 għal 47,1 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, jiġifieri limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali, sussidji għal gruppi b'introjtu baxx tal-popolazzjoni u pagamenti speċjali lil pensjonanti b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu fil-biċċa l-kbira kkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri domestiċi tal-enerġija u fuq il-marġni kummerċjali. Meta jitqies dak id-dħul, l-istima tal-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fl-2023 hija ta' 0,3 % tal-PDG. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli, għalkemm ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jintlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, jiġifieri limiti fuq il-prezzijiet għat-tariffi tal-elettriku u tal-gass naturali, sussidji għal gruppi b'introjtu baxx tal-popolazzjoni u pagamenti speċjali lil pensjonanti b'introjtu baxx. Il-kost ta' dawk il-miżuri għadu fil-biċċa l-kbira kkumpensat mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri domestiċi tal-enerġija u fuq il-marġni kummerċjali. Meta jitqies dak id-dħul, l-istima tal-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ fl-2023 hija ta' 0,3 % tal-PDG. Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi l-aktar vulnerabbli, għalkemm ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija.

| (19) | It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa 0,3 punt perċentwali tal-PDG ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba nefqa pprojettata ogħla b'mod partikolari f'oġġetti u servizzi, trasferimenti soċjali u nefqa kurrenti oħra, li kollha huma mistennija li jiżdiedu ferm aktar bil-mod mill-inflazzjoni fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Il-Kummissjoni tipprojetta wkoll tkabbir kemxejn ogħla mid-dħul mit-taxxa mill-Programm ta' Konverġenza tal-2023, li fil-biċċa l-kbira jirrifletti tkabbir ogħla tal-PDG. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG (45,6 % fi tmiem l-2023) milli fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. |
| --- | --- |

(19)

It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa 0,3 punt perċentwali tal-PDG ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, prinċipalment minħabba nefqa pprojettata ogħla b'mod partikolari f'oġġetti u servizzi, trasferimenti soċjali u nefqa kurrenti oħra, li kollha huma mistennija li jiżdiedu ferm aktar bil-mod mill-inflazzjoni fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Il-Kummissjoni tipprojetta wkoll tkabbir kemxejn ogħla mid-dħul mit-taxxa mill-Programm ta' Konverġenza tal-2023, li fil-biċċa l-kbira jirrifletti tkabbir ogħla tal-PDG. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon kemxejn aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG (45,6 % fi tmiem l-2023) milli fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023.

| (20) | Id-defiċit nominali pprojettat għall-2023 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ta' 0,3 punti perċentwali tal-PDG ogħla mill-mira tad-defiċit nominali rrakkomandata mill-Kunsill. L-aġġustament strutturali huwa stmat għal madwar 1,5 % tal-PDG, li jirrifletti tnaqqis fil-pagi reali fis-settur pubbliku u ffriżar ta' ingaġġi ġodda ta' impjegati pubbliċi, kif ukoll il-miżuri ta' dħul deskritti hawn fuq. Madankollu, l-aġġustament huwa kemxejn aktar baxx mill-1,7 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2023, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) huwa pprojettat għal 8,3 % fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, 'il fuq miż-0.9 % rakkomandat. Għalhekk, it-tliet indikaturi kollha jindikaw riskju ta' devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat. F'kuntest ta' inflazzjoni għolja, in-nefqa tal-gvern ser tkompli tiżdied aktar malajr milli rrakkomandat mill-Kunsill fit-18 ta' Ġunju 2021. Fuq il-bażi ta' analiżi bir-reqqa, ir-Rumanija tinsab f'riskju ta' nuqqas ta' konformità mal-miri fiskali għall-2023 li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021. |
| --- | --- |

(20)

Id-defiċit nominali pprojettat għall-2023 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ta' 0,3 punti perċentwali tal-PDG ogħla mill-mira tad-defiċit nominali rrakkomandata mill-Kunsill. L-aġġustament strutturali huwa stmat għal madwar 1,5 % tal-PDG, li jirrifletti tnaqqis fil-pagi reali fis-settur pubbliku u ffriżar ta' ingaġġi ġodda ta' impjegati pubbliċi, kif ukoll il-miżuri ta' dħul deskritti hawn fuq. Madankollu, l-aġġustament huwa kemxejn aktar baxx mill-1,7 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2023, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) huwa pprojettat għal 8,3 % fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, 'il fuq miż-0.9 % rakkomandat. Għalhekk, it-tliet indikaturi kollha jindikaw riskju ta' devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat. F'kuntest ta' inflazzjoni għolja, in-nefqa tal-gvern ser tkompli tiżdied aktar malajr milli rrakkomandat mill-Kunsill fit-18 ta' Ġunju 2021. Fuq il-bażi ta' analiżi bir-reqqa, ir-Rumanija tinsab f'riskju ta' nuqqas ta' konformità mal-miri fiskali għall-2023 li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021.

| (21) | Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021, skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv. It-tnaqqis ippjanat fl-2024 jirrifletti prinċipalment trażżin kontinwu fl-infiq, bi tnaqqis ipprojettat fin-nefqa tal-gvern minn 38,4 % tal-PDG għal 36,9 % tal-PDG. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 46,1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit pprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, billi l-miżuri mħabbra ma jidhrux li huma biżżejjed biex jintlaħaq l-isforz fiskali rrakkomandat mill-Kunsill fil-proċedura ta' defiċit eċċessiv. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ogħla (46,1 %) fl-aħħar tal-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 2,9 % tal-PDG fl-2024, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021, skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv. It-tnaqqis ippjanat fl-2024 jirrifletti prinċipalment trażżin kontinwu fl-infiq, bi tnaqqis ipprojettat fin-nefqa tal-gvern minn 38,4 % tal-PDG għal 36,9 % tal-PDG. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos għal 46,1 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,4 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit pprojettat fil-Programm ta' Konverġenza tal-2023, billi l-miżuri mħabbra ma jidhrux li huma biżżejjed biex jintlaħaq l-isforz fiskali rrakkomandat mill-Kunsill fil-proċedura ta' defiċit eċċessiv. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ogħla (46,1 %) fl-aħħar tal-2024.

| (22) | Id-defiċit nominali pprojettat għall-2024 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ta' 1,5 punti perċentwali tal-PDG ogħla mill-mira tad-defiċit nominali rakkomandata mill-Kunsill, filwaqt li l-aġġustament fil-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun biss 0,3 punti perċentwali tal-PDG fl-2024, meta mqabbel mal-1,5 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2024, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) huwa pprojettat għal 9,5 % fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, 'il fuq miż-0.0 % rakkomandat. Għalhekk, it-tliet indikaturi kollha jindikaw riskju ta' devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat. In-nuqqas ta' sforzi fiskali sinifikanti pprojettat għall-2024 jirrifletti parzjalment l-impatt tar-regoli tal-indiċjar fir-Rumanija (iċ-ċiklu tal-indiċjar tal-2024 għall-pensjonijiet u l-paga minima ser jirriflettu r-rati għoljin tal-inflazzjoni rreġistrati fl-2022). Madankollu, għandha tittieħed nota li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi diversi miżuri u riformi li, jekk jiġu adottati u implimentati fil-ħin, jistgħu jwasslu għal żieda sinifikanti fid-dħul tal-gvern mill-2024 u jgħinu biex tintlaħaq il-mira tad-defiċit. B'mod ġenerali, fuq il-bażi ta' analiżi bir-reqqa, ir-Rumanija tinsab f'riskju ta' nuqqas ta' konformità mal-miri fiskali għall-2024 li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021. Meta jitqiesu r-riskji li ma jintlaħqux il-miri fiskali rakkomandati fl-2023 u l-2024, jidhru li huma meħtieġa miżuri baġitarji addizzjonali biex ikun hemm konformità mal-perkors ta' aġġustament u tinkiseb il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv tiegħu sal-2024, u biex tissaħħaħ il-pożizzjoni esterna. |
| --- | --- |

(22)

Id-defiċit nominali pprojettat għall-2024 fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa ta' 1,5 punti perċentwali tal-PDG ogħla mill-mira tad-defiċit nominali rakkomandata mill-Kunsill, filwaqt li l-aġġustament fil-bilanċ strutturali huwa mbassar li jkun biss 0,3 punti perċentwali tal-PDG fl-2024, meta mqabbel mal-1,5 punti perċentwali tal-PDG rakkomandati. Dan jitlob analiżi bir-reqqa bbażata fuq il-valur referenzjarju tan-nefqa. Fl-2024, it-tkabbir nett fin-nefqa primarja (aġġustat għal miżuri ta' darba u għall-miżuri ta' politika fiskali fuq in-naħa tad-dħul) huwa pprojettat għal 9,5 % fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, 'il fuq miż-0.0 % rakkomandat. Għalhekk, it-tliet indikaturi kollha jindikaw riskju ta' devjazzjoni mill-aġġustament rakkomandat. In-nuqqas ta' sforzi fiskali sinifikanti pprojettat għall-2024 jirrifletti parzjalment l-impatt tar-regoli tal-indiċjar fir-Rumanija (iċ-ċiklu tal-indiċjar tal-2024 għall-pensjonijiet u l-paga minima ser jirriflettu r-rati għoljin tal-inflazzjoni rreġistrati fl-2022). Madankollu, għandha tittieħed nota li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi diversi miżuri u riformi li, jekk jiġu adottati u implimentati fil-ħin, jistgħu jwasslu għal żieda sinifikanti fid-dħul tal-gvern mill-2024 u jgħinu biex tintlaħaq il-mira tad-defiċit. B'mod ġenerali, fuq il-bażi ta' analiżi bir-reqqa, ir-Rumanija tinsab f'riskju ta' nuqqas ta' konformità mal-miri fiskali għall-2024 li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021. Meta jitqiesu r-riskji li ma jintlaħqux il-miri fiskali rakkomandati fl-2023 u l-2024, jidhru li huma meħtieġa miżuri baġitarji addizzjonali biex ikun hemm konformità mal-perkors ta' aġġustament u tinkiseb il-korrezzjoni tad-defiċit eċċessiv tiegħu sal-2024, u biex tissaħħaħ il-pożizzjoni esterna.

| (23) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti ppjanati skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, li mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu riformi sinifikanti tas-sistema tal-pensjonijiet (kemm pensjonijiet speċjali kif ukoll sistemi ġenerali), riforma ambizzjuża tat-taxxa, sforzi biex tissaħħaħ l-amministrazzjoni tat-taxxa, u riformi tal-intrapriżi tal-Istat. L-implimentazzjoni sħiħa ta' dawn ir-riformi tgħin biex jintlaħqu l-miri tad-defiċit stabbiliti mill-Kunsill skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jirreferi għal riformi u investimenti ppjanati skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, li mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu riformi sinifikanti tas-sistema tal-pensjonijiet (kemm pensjonijiet speċjali kif ukoll sistemi ġenerali), riforma ambizzjuża tat-taxxa, sforzi biex tissaħħaħ l-amministrazzjoni tat-taxxa, u riformi tal-intrapriżi tal-Istat. L-implimentazzjoni sħiħa ta' dawn ir-riformi tgħin biex jintlaħqu l-miri tad-defiċit stabbiliti mill-Kunsill skont il-proċedura ta' defiċit eċċessiv.

| (24) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2025. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija (dħul nett ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(24)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2025. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali ta' kważi l-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija (dħul nett ta' 0,1 % tal-PDG fl-2024). Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (25) | Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mmirat li jibqa' 2,9 % tal-PDG fl-2025 u l-2026, fuq il-bażi ta' tkabbir tal-PDG reali b'5,0 % fl-2025 u 4,6 % fl-2026, ferm ogħla mill-potenzjal. Wara tnaqqis kbir minn 39,8 % fl-2021 għal 36,9 % fl-2024, il-proporzjon tan-nefqa mal-PDG jibqa' bejn wieħed u ieħor l-istess fl-2025 u l-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 46,1 % fi tmiem l-2024 għal 45,4 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(25)

Il-Programm ta' Konverġenza tal-2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mmirat li jibqa' 2,9 % tal-PDG fl-2025 u l-2026, fuq il-bażi ta' tkabbir tal-PDG reali b'5,0 % fl-2025 u 4,6 % fl-2026, ferm ogħla mill-potenzjal. Wara tnaqqis kbir minn 39,8 % fl-2021 għal 36,9 % fl-2024, il-proporzjon tan-nefqa mal-PDG jibqa' bejn wieħed u ieħor l-istess fl-2025 u l-2026. Skont il-Programm ta' Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 46,1 % fi tmiem l-2024 għal 45,4 % sa tmiem l-2026.

| (26) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija tinsab għaddejja, iżda b'riskju ta' dewmien li qed jiżdied. Ir-Rumanija ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 72 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza li jirriżultaw fi żborż ta' EUR 2.6 biljun nett mill-prefinanzjament għall-ewwel talba għal pagament, filwaqt li l-valutazzjoni tat-tieni waħda għadha għaddejja. Ir-riskji dejjem jiżdiedu ta' dewmien fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma minħabba l-governanza dgħajfa u l-kapaċità limitata tal-amministrazzjoni pubblika. L-indirizzar ta' dawn il-kwistjonijiet, inkluż permezz tal-iżgurar ta' riżorsi umani adegwati, huwa kruċjali għal koordinazzjoni aħjar tal-pjan u implimentazzjoni f'waqtha tal-investimenti. Barra minn hekk, it-tlestija ta' riformi strutturali importanti ser tirrikjedi t-tkomplija ta' impenn politiku u sjieda. Minħabba r-rilevanza makroekonomika u fiskali konsiderevoli tal-pjan, implimentazzjoni f'waqtha u sħiħa tal-miżuri tkun kruċjali biex jitrażżnu l-vulnerabbiltajiet esterni u fiskali. Il-pjan mistenni jiġi rivedut fl-2023, biex jinkludi fost l-oħrajn kapitolu REPowerEU, filwaqt li jqis it-tnaqqis tal-appoġġ mhux ripagabbli minħabba l-irkupru ekonomiku qawwi tar-Rumanija. Id-diskussjonijiet għal dan l-għan għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tar-Rumanija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(26)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija tinsab għaddejja, iżda b'riskju ta' dewmien li qed jiżdied. Ir-Rumanija ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għal 72 stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza li jirriżultaw fi żborż ta' EUR 2.6 biljun nett mill-prefinanzjament għall-ewwel talba għal pagament, filwaqt li l-valutazzjoni tat-tieni waħda għadha għaddejja. Ir-riskji dejjem jiżdiedu ta' dewmien fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma minħabba l-governanza dgħajfa u l-kapaċità limitata tal-amministrazzjoni pubblika. L-indirizzar ta' dawn il-kwistjonijiet, inkluż permezz tal-iżgurar ta' riżorsi umani adegwati, huwa kruċjali għal koordinazzjoni aħjar tal-pjan u implimentazzjoni f'waqtha tal-investimenti. Barra minn hekk, it-tlestija ta' riformi strutturali importanti ser tirrikjedi t-tkomplija ta' impenn politiku u sjieda. Minħabba r-rilevanza makroekonomika u fiskali konsiderevoli tal-pjan, implimentazzjoni f'waqtha u sħiħa tal-miżuri tkun kruċjali biex jitrażżnu l-vulnerabbiltajiet esterni u fiskali. Il-pjan mistenni jiġi rivedut fl-2023, biex jinkludi fost l-oħrajn kapitolu REPowerEU, filwaqt li jqis it-tnaqqis tal-appoġġ mhux ripagabbli minħabba l-irkupru ekonomiku qawwi tar-Rumanija. Id-diskussjonijiet għal dan l-għan għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tar-Rumanija fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (27) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tar-Rumanija fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fir-Rumanija. |
| --- | --- |

(27)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tar-Rumanija fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni f'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex jinkisbu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali, u jiġi bbilanċjat l-iżvilupp territorjali fir-Rumanija.

| (28) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, ir-Rumanija tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(28)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, ir-Rumanija tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mal-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (29) | Ir-Rumanija qed tiffaċċa sfidi relatati mad-dekarbonizzazzjoni billi l-pajjiż għadu jiddependi ħafna fuq il-fjuwils fossili. Is-sehem tal-fjuwils fossili (faħam, żejt u gass) żdied bi ftit fl-2021 meta mqabbel mal-2020. Dan kien ta' 72 % fl-2021, filwaqt li s-sorsi rinnovabbli kienu jirrappreżentaw biss madwar 20 %. Ir-Rumanija hija t-tieni l-akbar produttur tal-gass fl-Unjoni, u taqdi l-aktar lis-suq domestiku. Enfasi fuq l-introduzzjoni effettiva tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, settur residenzjali ferm aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija u l-użu ta' teknoloġiji ġodda fl-industrija jgħinu lir-Rumanija tilħaq il-miri tal-Unjoni u dawk nazzjonali dwar l-enerġija u l-klima għall-2030 stabbiliti fil-pakkett "Lesti għall-mira ta' 55 %". Il-konsum tal-gass naturali tar-Rumanija naqas b'20 % bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (10). Ir-Rumanija tista' ssegwi miżuri temporanji għat-tnaqqis tad-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (11). |
| --- | --- |

(29)

Ir-Rumanija qed tiffaċċa sfidi relatati mad-dekarbonizzazzjoni billi l-pajjiż għadu jiddependi ħafna fuq il-fjuwils fossili. Is-sehem tal-fjuwils fossili (faħam, żejt u gass) żdied bi ftit fl-2021 meta mqabbel mal-2020. Dan kien ta' 72 % fl-2021, filwaqt li s-sorsi rinnovabbli kienu jirrappreżentaw biss madwar 20 %. Ir-Rumanija hija t-tieni l-akbar produttur tal-gass fl-Unjoni, u taqdi l-aktar lis-suq domestiku. Enfasi fuq l-introduzzjoni effettiva tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli, settur residenzjali ferm aktar effiċjenti fl-użu tal-enerġija u l-użu ta' teknoloġiji ġodda fl-industrija jgħinu lir-Rumanija tilħaq il-miri tal-Unjoni u dawk nazzjonali dwar l-enerġija u l-klima għall-2030 stabbiliti fil-pakkett "Lesti għall-mira ta' 55 %". Il-konsum tal-gass naturali tar-Rumanija naqas b'20 % bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (10). Ir-Rumanija tista' ssegwi miżuri temporanji għat-tnaqqis tad-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (11).

| (30) | Iż-żieda fil-kapaċità tal-grilja hija essenzjali għat-tnaqqis tal-użu tal-fjuwils fossili u għall-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni tal-enerġija. Il-kapaċità tal-enerġija dekummissjonata bil-faħam u bil-linjite, li mistennija titlesta sal-2032 kif stabbilit fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija, jenħtieġ li tiġi sostitwita b'sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Madankollu, il-grilji tal-elettriku tat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni eżistenti jillimitaw l-assorbiment tal-kapaċità ta' sorsi ġodda ta' enerġija rinnovabbli. Il-konġestjonijiet fil-grilja jfixklu l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Huwa meħtieġ investiment biex jiġu aġġornati u diġitalizzati l-grilji eżistenti sabiex tiġi integrata produzzjoni ġdida minn sorsi rinnovabbli u tiżdied il-kapaċità ta' interkonnessjoni mal-Istati Membri ġirien, b'mod konsistenti mal-objettivi klimatiċi. Ikun meħtieġ ippjanar integrat suffiċjenti u avvanzat tas-sistema għat-titjib u l-espansjoni tal-grilja (kemm fil-livell tat-trażmissjoni kif ukoll f'dak tad-distribuzzjoni) biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tad-domanda u tal-flessibbiltà. Barra minn hekk, is-simplifikazzjoni tad-deżinjazzjoni taż-żoni deżinjati u r-razzjonalizzazzjoni ulterjuri tal-proċeduri relatati, inkluż is-simplifikazzjoni tal-użu ta' installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli b'kapaċità żgħira (bħall-pannelli solari) fil-bini jtejbu s-sitwazzjoni attwali, fejn il-kisba ta' permessi għall-installazzjoni ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli hija relattivament faċli, iżda l-kisba tal-permessi meħtieġa biex dawn jiġu konnessi mal-grilja hija aktar diffiċli. |
| --- | --- |

(30)

Iż-żieda fil-kapaċità tal-grilja hija essenzjali għat-tnaqqis tal-użu tal-fjuwils fossili u għall-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni tal-enerġija. Il-kapaċità tal-enerġija dekummissjonata bil-faħam u bil-linjite, li mistennija titlesta sal-2032 kif stabbilit fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tar-Rumanija, jenħtieġ li tiġi sostitwita b'sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Madankollu, il-grilji tal-elettriku tat-trażmissjoni u d-distribuzzjoni eżistenti jillimitaw l-assorbiment tal-kapaċità ta' sorsi ġodda ta' enerġija rinnovabbli. Il-konġestjonijiet fil-grilja jfixklu l-użu tal-enerġija rinnovabbli. Huwa meħtieġ investiment biex jiġu aġġornati u diġitalizzati l-grilji eżistenti sabiex tiġi integrata produzzjoni ġdida minn sorsi rinnovabbli u tiżdied il-kapaċità ta' interkonnessjoni mal-Istati Membri ġirien, b'mod konsistenti mal-objettivi klimatiċi. Ikun meħtieġ ippjanar integrat suffiċjenti u avvanzat tas-sistema għat-titjib u l-espansjoni tal-grilja (kemm fil-livell tat-trażmissjoni kif ukoll f'dak tad-distribuzzjoni) biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tad-domanda u tal-flessibbiltà. Barra minn hekk, is-simplifikazzjoni tad-deżinjazzjoni taż-żoni deżinjati u r-razzjonalizzazzjoni ulterjuri tal-proċeduri relatati, inkluż is-simplifikazzjoni tal-użu ta' installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli b'kapaċità żgħira (bħall-pannelli solari) fil-bini jtejbu s-sitwazzjoni attwali, fejn il-kisba ta' permessi għall-installazzjoni ta' impjanti tal-enerġija rinnovabbli hija relattivament faċli, iżda l-kisba tal-permessi meħtieġa biex dawn jiġu konnessi mal-grilja hija aktar diffiċli.

| (31) | Fis-settur tal-bini, miri nazzjonali ogħla għall-2030 ikunu jeħtieġu finanzjament addizzjonali għall-istokk tal-bini tal-pajjiż. Il-pjan Rumen għall-irkupru u r-reżiljenza jipprevedi r-rinnovazzjoni ta' 2.4 miljun m2 ta' bini pubbliku u 4.4 miljun m2 ta' bini residenzjali, filwaqt li l-politika ta' koeżjoni allokat fondi għal 1.6 miljun m2 ta' rinnovazzjoni fiż-żewġ setturi. Madankollu, aċċess limitat għall-informazzjoni u l-finanzi rigward ir-rinnovazzjonijiet tal-enerġija u għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli jxekkel serjament aktar titjib. B'mod partikolari, aċċess aħjar għall-finanzjament għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji ż-żgħar biex tiżdied l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija jgħin b'mod sinifikanti biex titnaqqas id-dipendenza tar-Rumanija fuq il-fjuwils fossili, filwaqt li jiġi indirizzat ukoll il-faqar enerġetiku. Barra minn hekk, l-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jipprovdu aktar informazzjoni dwar kif jaċċessaw il-fondi għar-rinnovazzjoni tal-enerġija u dwar liema tip ta' installazzjonijiet żgħar tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jintużaw fil-bini u fid-djar. |
| --- | --- |

(31)

Fis-settur tal-bini, miri nazzjonali ogħla għall-2030 ikunu jeħtieġu finanzjament addizzjonali għall-istokk tal-bini tal-pajjiż. Il-pjan Rumen għall-irkupru u r-reżiljenza jipprevedi r-rinnovazzjoni ta' 2.4 miljun m2 ta' bini pubbliku u 4.4 miljun m2 ta' bini residenzjali, filwaqt li l-politika ta' koeżjoni allokat fondi għal 1.6 miljun m2 ta' rinnovazzjoni fiż-żewġ setturi. Madankollu, aċċess limitat għall-informazzjoni u l-finanzi rigward ir-rinnovazzjonijiet tal-enerġija u għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli jxekkel serjament aktar titjib. B'mod partikolari, aċċess aħjar għall-finanzjament għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji ż-żgħar biex tiżdied l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija jgħin b'mod sinifikanti biex titnaqqas id-dipendenza tar-Rumanija fuq il-fjuwils fossili, filwaqt li jiġi indirizzat ukoll il-faqar enerġetiku. Barra minn hekk, l-awtoritajiet reġjonali u lokali jistgħu jipprovdu aktar informazzjoni dwar kif jaċċessaw il-fondi għar-rinnovazzjoni tal-enerġija u dwar liema tip ta' installazzjonijiet żgħar tal-enerġija rinnovabbli jistgħu jintużaw fil-bini u fid-djar.

| (32) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid, bl-appoġġ ta' politiki attivi effettivi tas-suq tax-xogħol, huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fir-Rumanija għal diversi okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-ħaddiema tal-iżolazzjoni, l-inġiniera ċivili u l-maniġers tal-kostruzzjoni. |
| --- | --- |

(32)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid, bl-appoġġ ta' politiki attivi effettivi tas-suq tax-xogħol, huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fir-Rumanija għal diversi okkupazzjonijiet li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-ħaddiema tal-iżolazzjoni, l-inġiniera ċivili u l-maniġers tal-kostruzzjoni.

| (33) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (12) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(33)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (12) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (34) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mal-kontijiet esterni, xprunati minn defiċits fiskali kbar u ma' kwistjonijiet ta' kompetittività emerġenti mill-ġdid. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (3) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1), |
| --- | --- |

(34)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u l-valutazzjoni tagħha, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 u l-Programm ta' Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mal-kontijiet esterni, xprunati minn defiċits fiskali kbar u ma' kwistjonijiet ta' kompetittività emerġenti mill-ġdid. Ir-rakkomandazzjonijiet (2) u (3) jikkontribwixxu għall-indirizzar tar-rakkomandazzjoni (1),

B'DAN JIRRAKKOMANDA li r-Rumanija tieħu azzjoni fl-2023 u l-2024 biex:

1.

Tnaqqas gradwalment il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija ta' emerġenza fis-seħħ, u tuża l-iffrankar relatat biex tnaqqas id-defiċit tal-gvern, mill-aktar fis possibbli fl-2023 u l-2024. Jekk iż-żidiet imġedda fil-prezzijiet tal-enerġija jkunu jeħtieġu miżuri ta' appoġġ ġodda jew li jitkomplew, tiżgura li tali miżuri ta' sostenn ikunu mmirati lejn il-protezzjoni tal-unitajiet domestiċi u d-ditti vulnerabbli, ikunu fiskalment affordabbli u jippreservaw l-inċentivi għall-iffrankar tal-enerġija.

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli fuq terminu medju, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

2.

Tiżgura governanza effettiva u ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva sabiex tkun tista' titkompla l-implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda b'mod rapidu l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili u taċċellera t-tranżizzjoni tal-enerġija, b'mod partikolari billi tuża l-enerġija rinnovabbli aktar malajr u ttejjeb il-kapaċità tal-grilja biex il-kapaċità l-ġdida tkun tista' topera fis-suq. Iżżid l-effiċjenza fl-użu tal-enerġija u l-ambizzjoni tal-isforzi ta' rinnovazzjoni tal-bini, inkluż billi tipprovdi aċċess aħjar għall-informazzjoni u għażliet ta' finanzjament sostenibbli. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 12319/2021; ST 12319/2021 ADD 1.

6

(7)  Deċiżjoni tal-Kunsill (UE) 2020/509 tat-3 ta' April 2020 dwar l-eżistenza ta' defiċit eċċessiv fir-Rumanija (ĠU L 110, 8.4.2020, p. 58).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-3 ta' April 2020 bil-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (ĠU C 116, 8.4.2020, p. 1).

8

(9)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 bl-għan li tintemm is-sitwazzjoni ta' defiċit eċċessiv tal-gvern fir-Rumanija (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 111).

9

(10)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

10

(11)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

11

(12)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

12

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/224 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/224

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovenja

(2023/C 312/24)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lis-Slovenja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tas-Slovenja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lis-Slovenja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tas-Slovenja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex titwettaq t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-30 ta' April 2021, is-Slovenja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għas-Slovenja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li s-Slovenja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-30 ta' April 2021, is-Slovenja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-28 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għas-Slovenja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, meħuda f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li s-Slovenja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fl-14 ta' April 2023, is-Slovenja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis- 26 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tas-Slovenja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fl-14 ta' April 2023, is-Slovenja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis- 26 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tagħha tal-2023, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tas-Slovenja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għas-Slovenja. Hija vvalutat il-progress tas-Slovenja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovenja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tas-Slovenja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għas-Slovenja. Hija vvalutat il-progress tas-Slovenja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovenja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tas-Slovenja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tas-Slovenja naqas minn 4,6 % tal-PDG fl-2021 għal 3,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 74,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 69,9 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tas-Slovenja, billi fl-2023 id-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-valur referenzjarju ta' 3% stabbilit fit-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li s-Slovenja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tas-Slovenja naqas minn 4,6 % tal-PDG fl-2021 għal 3,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 74,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 69,9 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tas-Slovenja, billi fl-2023 id-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-valur referenzjarju ta' 3% stabbilit fit-Trattat. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li s-Slovenja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis temporanju tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq l-elettriku, il-gass, it-tisħin distrettwali u l-ħatab għan-nar, tad-dazju tas-sisa fuq il-fjuwils, il-gass u l-elettriku u tat-taxxa tas-CO2 fuq il-fjuwils; filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu żieda fl-allowance tat-tfal għal xahrejn, allowance tal-enerġija għal persuni soċjalment vulnerabbli u sussidji għan-negozji ibbażati fuq il-prezzijiet imħallsa meta mqabbla mal-2021. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawn il-miżuri fil-livell ta' 1,0 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,0 % tal-PDG fl-2022, minn 4,1 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jnaqqsu d-dħul tal-politika fiskali kienu jinkludu t-tnaqqis temporanju tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq l-elettriku, il-gass, it-tisħin distrettwali u l-ħatab għan-nar, tad-dazju tas-sisa fuq il-fjuwils, il-gass u l-elettriku u tat-taxxa tas-CO2 fuq il-fjuwils; filwaqt li miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu żieda fl-allowance tat-tfal għal xahrejn, allowance tal-enerġija għal persuni soċjalment vulnerabbli u sussidji għan-negozji ibbażati fuq il-prezzijiet imħallsa meta mqabbla mal-2021. Il-Kummissjoni tistma l-kost baġitarju net ta' dawn il-miżuri fil-livell ta' 1,0 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,0 % tal-PDG fl-2022, minn 4,1 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 is-Slovenja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 is-Slovenja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' -1,2 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, is-Slovenja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,7 % tal-PDG fl-2022 (0,8 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,7 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Is-Slovenja għalhekk ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,0 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk is-Slovenja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ta' appoġġ, fil-livell ta' -1,2 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, is-Slovenja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,7 % tal-PDG fl-2022 (0,8 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,7 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Is-Slovenja għalhekk ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.4 punti perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Dik il-kontribuzzjoni espansjonarja sinifikanti kienet tinkludi l-impatt addizzjonali tal-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija (kost baġitarju nett addizzjonali ta' 1,0 % tal-PDG), kif ukoll il-kost biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (0,1 % tal-PDG). Għalhekk is-Slovenja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,8 % fl-2023 u 2,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir aktar baxx tal-PDG reali ta' 1,2 % fl-2023 u 2,2 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni aktar baxxa għat-tkabbir mill-esportazzjonijiet netti. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 huwa aktar favorevoli mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u konformi miegħu minn hemm 'il quddiem. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,8 % fl-2023 u 2,5 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir aktar baxx tal-PDG reali ta' 1,2 % fl-2023 u 2,2 % fl-2024, prinċipalment minħabba kontribuzzjoni aktar baxxa għat-tkabbir mill-esportazzjonijiet netti.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,1 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 prinċipalment tirrifletti investiment pubbliku ogħla minħabba t-tmiem tal-perjodu ta' assorbiment tal-qafas finanzjarju pluriennali preċedenti għas-snin 2014 sal-2020 u sussidji ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 69,9 % fi tmiem l-2022 għal 68,9 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba investiment pubbliku aktar baxx minħabba limitazzjonijiet fil-kapaċità ta' assorbiment u assorbiment aktar baxx tas-sussidji u tal-miżuri relatati mal-enerġija adottati biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 69,1 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 4,1 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 prinċipalment tirrifletti investiment pubbliku ogħla minħabba t-tmiem tal-perjodu ta' assorbiment tal-qafas finanzjarju pluriennali preċedenti għas-snin 2014 sal-2020 u sussidji ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 69,9 % fi tmiem l-2022 għal 68,9 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 3,7 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa aktar baxx mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà tal-2023, prinċipalment minħabba investiment pubbliku aktar baxx minħabba limitazzjonijiet fil-kapaċità ta' assorbiment u assorbiment aktar baxx tas-sussidji u tal-miżuri relatati mal-enerġija adottati biex itaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 69,1 % fi tmiem l-2023.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: it-tnaqqis temporanju tal-VAT fuq l-elettriku, il-gass, it-tisħin distrettwali u l-ħatab għan-nar, tad-dazji tas-sisa fuq il-fjuwils, il-gass u l-elettriku u tat-taxxa fuq is-CO2 fuq il-fjuwils) u miżuri ġodda bħal skema ġdida u akbar għal sussidji għan-negozji ibbażata fuq il-prezzijiet imħallsa mqabbla mal-2021 u kumpens għad-distributuri tal-elettriku u tal-gass naturali li jfornu klijenti (pereżempju unitajiet domestiċi u SMEs) li l-prezzijiet tagħhom tal-elettriku u tal-gass naturali huma soġġetti għal limiti massimi tal-prezzijiet stabbiliti mill-Gvern. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,9 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,6 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,0 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri tal-politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu minn miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: it-tnaqqis temporanju tal-VAT fuq l-elettriku, il-gass, it-tisħin distrettwali u l-ħatab għan-nar, tad-dazji tas-sisa fuq il-fjuwils, il-gass u l-elettriku u tat-taxxa fuq is-CO2 fuq il-fjuwils) u miżuri ġodda bħal skema ġdida u akbar għal sussidji għan-negozji ibbażata fuq il-prezzijiet imħallsa mqabbla mal-2021 u kumpens għad-distributuri tal-elettriku u tal-gass naturali li jfornu klijenti (pereżempju unitajiet domestiċi u SMEs) li l-prezzijiet tagħhom tal-elettriku u tal-gass naturali huma soġġetti għal limiti massimi tal-prezzijiet stabbiliti mill-Gvern. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,9 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli, u ħafna minnhom ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0,6 % tal-PDG fl-2022). Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,0 % tal-PDG.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li s-Slovenja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li s-Slovenja tkun lesta taġġusta l-infiq kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lis-Slovenja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li s-Slovenja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni ta' politika ġenerali newtrali (12), filwaqt li titqies it-tkomplija tal-appoġġ temporanju u mmirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. Jenħtieġ li s-Slovenja tkun lesta taġġusta l-infiq kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lis-Slovenja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan minkejja t-tnaqqis fil-kost ta' miżuri ta' appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija b'0,5 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) huwa xprunat minn sussidji ogħla (li jinkludu miżuri tal-enerġija) u żieda fil-kont tal-pagi tas-settur pubbliku. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, is-Slovenja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-infrastruttura tal-ferroviji, il-prevenzjoni kontra l-għargħar, is-saħħa, u r-riċerka u l-innovazzjoni, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali espansjonarja fl-2022 (– 1,2 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,3 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan minkejja t-tnaqqis fil-kost ta' miżuri ta' appoġġ immirati lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija b'0,5 % tal-PDG. Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) huwa xprunat minn sussidji ogħla (li jinkludu miżuri tal-enerġija) u żieda fil-kont tal-pagi tas-settur pubbliku. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 1,6 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.1 punti perċentwali (13). Għalhekk, is-Slovenja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija qed tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-infrastruttura tal-ferroviji, il-prevenzjoni kontra l-għargħar, is-saħħa, u r-riċerka u l-innovazzjoni, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment sussidji aktar baxxi wara rtirar ta' miżuri adottati biex itaffu l-impatt ekonomiku taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u investiment pubbliku aktar baxx wara li fl-2023 jintemm l-assorbiment ta' fondi tal-Unjoni mill-qafas finanzjarju pluriennali preċedenti. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 66,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,9 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-kumpens ogħla tal-impjegati u l-benefiċċji soċjali. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 66,6 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,8 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment sussidji aktar baxxi wara rtirar ta' miżuri adottati biex itaffu l-impatt ekonomiku taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija u investiment pubbliku aktar baxx wara li fl-2023 jintemm l-assorbiment ta' fondi tal-Unjoni mill-qafas finanzjarju pluriennali preċedenti. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 66,5 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2,9 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023, prinċipalment minħabba l-kumpens ogħla tal-impjegati u l-benefiċċji soċjali. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 66,6 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ kollha għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri ta' appoġġ kollha għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,9 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta mir-rata ta' tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun adatt tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,5 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0,9 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta mir-rata ta' tkabbir massimu rrakkomandat għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun adatt tkabbir aktar baxx fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Filwaqt li jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber fl-2024 fil-livell ta' 3,0 %, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(24)

Filwaqt li jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali tikber fl-2024 fil-livell ta' 3,0 %, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 6,4 % tal-PDG fl-2023 għal 5,5 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment ġenerali aktar baxx iffinanzjat mill-Unjoni, iżda investiment ogħla permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti fl-infrastruttura tal-ferroviji, is-saħħa, ir-riċerka u l-innovazzjonijiet u elementi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 6,4 % tal-PDG fl-2023 għal 5,5 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat fil-livell nazzjonali u investiment ġenerali aktar baxx iffinanzjat mill-Unjoni, iżda investiment ogħla permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u investimenti jinkludu investimenti fl-infrastruttura tal-ferroviji, is-saħħa, ir-riċerka u l-innovazzjonijiet u elementi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,2 % tal-PDG fl-2025 u għal 1,3 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' aktar baxx mit-3 % tal-PDG mill-2024 sal-aħħar tal-perjodu tal-Programm ta' Stabbiltà 2023. Skont il-Programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos minn 66,5 % fl-aħħar tal-2024 għal 63,5 % sal-aħħar tal-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 2,2 % tal-PDG fl-2025 u għal 1,3 % sal-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jibqa' aktar baxx mit-3 % tal-PDG mill-2024 sal-aħħar tal-perjodu tal-Programm ta' Stabbiltà 2023. Skont il-Programm, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż mistenni jonqos minn 66,5 % fl-aħħar tal-2024 għal 63,5 % sal-aħħar tal-2026.

| (27) | L-infiq fuq il-kura tas-saħħa huwa mistenni li jiżdied b'1.5 punti perċentwali tal-PDG bejn l-2019 u l-2070 u l-kostijiet tal-kura fit-tul ser jirduppjaw sal-2055. Is-Slovenja qed tiffaċċa riskji medji għas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju u riskji għoljin fit-tul, xprunati mill-infiq relatat mal-popolazzjoni li qed tixjieħ. Il-pajjiż beda riformi komprensivi fil-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul f'dawn l-aħħar snin. Madankollu, l-implimentazzjoni tar-riforma tal-kura fit-tul iddewmet u l-finanzjament tagħha fuq terminu medju u fit-tul għadu mhux żgurat. L-ippjanar tar-riforma tal-kura tas-saħħa jissuġġerixxi wkoll li din ser tiġi implimentata f'diversi stadji, b'enfasi fuq l-aċċess għal servizzi ta' kwalità għolja u fuq it-titjib tad-drittijiet soċjali u l-inklużjoni. Billi dan ser ipoġġi pressjoni addizzjonali fuq il-finanzi pubbliċi, ser ikun kruċjali għas-Slovenja li tippreżenta sett ta' miżuri li jistabbilixxu bażi ta' dħul stabbli li ma ddgħajjifx il-bilanċ fiskali fuq terminu medju u fit-tul. |
| --- | --- |

(27)

L-infiq fuq il-kura tas-saħħa huwa mistenni li jiżdied b'1.5 punti perċentwali tal-PDG bejn l-2019 u l-2070 u l-kostijiet tal-kura fit-tul ser jirduppjaw sal-2055. Is-Slovenja qed tiffaċċa riskji medji għas-sostenibbiltà fiskali fuq terminu medju u riskji għoljin fit-tul, xprunati mill-infiq relatat mal-popolazzjoni li qed tixjieħ. Il-pajjiż beda riformi komprensivi fil-kura tas-saħħa u l-kura fit-tul f'dawn l-aħħar snin. Madankollu, l-implimentazzjoni tar-riforma tal-kura fit-tul iddewmet u l-finanzjament tagħha fuq terminu medju u fit-tul għadu mhux żgurat. L-ippjanar tar-riforma tal-kura tas-saħħa jissuġġerixxi wkoll li din ser tiġi implimentata f'diversi stadji, b'enfasi fuq l-aċċess għal servizzi ta' kwalità għolja u fuq it-titjib tad-drittijiet soċjali u l-inklużjoni. Billi dan ser ipoġġi pressjoni addizzjonali fuq il-finanzi pubbliċi, ser ikun kruċjali għas-Slovenja li tippreżenta sett ta' miżuri li jistabbilixxu bażi ta' dħul stabbli li ma ddgħajjifx il-bilanċ fiskali fuq terminu medju u fit-tul.

| (28) | L-emendi tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Introjtu Personali adottati f'Diċembru 2022 reġġgħu lura l-biċċa l-kbira tal-emendi preċedenti adottati f'Marzu 2022 li kellhom l-għan li jnaqqsu t-tassazzjoni tax-xogħol u kienu jwasslu għal impatt baġitarju negattiv sal-livell ta' 1,3 % tal-PDG sal-2025. Meta mqabbel mal-aggregat tal-Unjoni, id-dħul mit-taxxa tas-Slovenja bħala sehem mill-PDG huwa kemxejn aktar baxx, u xi taxxi relattivament favorevoli għat-tkabbir mhumiex użati biżżejjed. Is-Slovenja tiddependi ħafna fuq it-tassazzjoni tax-xogħol: is-sehem tat-taxxi fuq ix-xogħol fid-dħul totali mit-taxxa huwa ogħla mill-aggregat tal-Unjoni. It-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà immobbli huma relattivament baxxi fis-Slovenja (0,5 % tal-PDG versus medja tal-Unjoni ta' 1,1 % tal-PDG). Riforma tat-taxxa ekoloġika u favorevoli għat-tkabbir tista' tappoġġa l-konsolidazzjoni fiskali u t-tkabbir sostenibbli aktar fit-tul. Riforma tat-taxxa bħal din tista' tiffaċilita bidla lil hinn mit-tassazzjoni tax-xogħol, permezz ta' sehem ogħla ta' taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, u tappoġġa l-ħolqien ta' impjiegi fl-era b'emissjonijiet żero netti u f'industriji oħra b'valur miżjud ogħla. Taxxi aktar baxxi fuq ix-xogħol jistimulaw ukoll il-provvista ta' ħaddiema, inkluż il-forniment ta' ħaddiema barranin u tas-sengħa. |
| --- | --- |

(28)

L-emendi tal-Att dwar it-Taxxa fuq l-Introjtu Personali adottati f'Diċembru 2022 reġġgħu lura l-biċċa l-kbira tal-emendi preċedenti adottati f'Marzu 2022 li kellhom l-għan li jnaqqsu t-tassazzjoni tax-xogħol u kienu jwasslu għal impatt baġitarju negattiv sal-livell ta' 1,3 % tal-PDG sal-2025. Meta mqabbel mal-aggregat tal-Unjoni, id-dħul mit-taxxa tas-Slovenja bħala sehem mill-PDG huwa kemxejn aktar baxx, u xi taxxi relattivament favorevoli għat-tkabbir mhumiex użati biżżejjed. Is-Slovenja tiddependi ħafna fuq it-tassazzjoni tax-xogħol: is-sehem tat-taxxi fuq ix-xogħol fid-dħul totali mit-taxxa huwa ogħla mill-aggregat tal-Unjoni. It-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà immobbli huma relattivament baxxi fis-Slovenja (0,5 % tal-PDG versus medja tal-Unjoni ta' 1,1 % tal-PDG). Riforma tat-taxxa ekoloġika u favorevoli għat-tkabbir tista' tappoġġa l-konsolidazzjoni fiskali u t-tkabbir sostenibbli aktar fit-tul. Riforma tat-taxxa bħal din tista' tiffaċilita bidla lil hinn mit-tassazzjoni tax-xogħol, permezz ta' sehem ogħla ta' taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, u tappoġġa l-ħolqien ta' impjiegi fl-era b'emissjonijiet żero netti u f'industriji oħra b'valur miżjud ogħla. Taxxi aktar baxxi fuq ix-xogħol jistimulaw ukoll il-provvista ta' ħaddiema, inkluż il-forniment ta' ħaddiema barranin u tas-sengħa.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovenja tinsab għaddejja, iżda b'riskju ta' dewmien li qed jiżdied. Is-Slovenja ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 12-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' madwar EUR 49.6 miljun. Biex tavvanza aktar malajr bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha fl-ambjent ta' sfida attwali, huwa meħtieġ li jissaħħu l-istruttura ta' governanza u l-kapaċità amministrattiva tas-Slovenja, kif ukoll jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet meħtieġa jittieħdu mingħajr dewmien. Dan jikkonċerna b'mod partikolari r-riformi strutturali tal-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul u l-pensjonijiet. L-addendum tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-kapitolu addizzjonali l-ġdid dwar ir-REPowerEU jenħtieġ li jistabbilixxu skeda ta' żmien realistika għat-talbiet għal pagament li jifdal u jenħtieġ li jiġu ppreżentati malajr biex jiġi evitat kull dewmien jew tfixkil ulterjuri fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investiment addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tas-Slovenja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovenja tinsab għaddejja, iżda b'riskju ta' dewmien li qed jiżdied. Is-Slovenja ppreżentat talba waħda għal pagament, li tikkorrispondi għal 12-il stadju importanti u mira fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u li tirriżulta fi żborż ġenerali ta' madwar EUR 49.6 miljun. Biex tavvanza aktar malajr bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha fl-ambjent ta' sfida attwali, huwa meħtieġ li jissaħħu l-istruttura ta' governanza u l-kapaċità amministrattiva tas-Slovenja, kif ukoll jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet meħtieġa jittieħdu mingħajr dewmien. Dan jikkonċerna b'mod partikolari r-riformi strutturali tal-kura tas-saħħa, il-kura fit-tul u l-pensjonijiet. L-addendum tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-kapitolu addizzjonali l-ġdid dwar ir-REPowerEU jenħtieġ li jistabbilixxu skeda ta' żmien realistika għat-talbiet għal pagament li jifdal u jenħtieġ li jiġu ppreżentati malajr biex jiġi evitat kull dewmien jew tfixkil ulterjuri fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investiment addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tas-Slovenja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tas-Slovenja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fis-Slovenja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tas-Slovenja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fis-Slovenja.

| (31) | Is-Slovenja kienet effettivament dipendenti fuq ir-Russja bħala l-fornitur uniku tal-gass naturali għall-pajjiż qabel ma r-Russja invadiet l-Ukrajna. Mill-2023, madankollu, is-Slovenja setgħet tiżgura madwar terz tal-provvista tal-gass naturali tagħha permezz ta' importazzjonijiet mill-Alġerija. Il-gass għad għandu rwol importanti fit-taħlita tal-enerġija tas-Slovenja (12 %) u huwa sors essenzjali tal-enerġija għall-industrija, filwaqt li jipprovdi wkoll flessibbiltà fis-settur tal-enerġija. Għalhekk, jenħtieġ li d-dekarbonizzazzjoni tal-industrija u tas-settur tal-enerġija tiġi avvanzata permezz tal-użu aċċellerat ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli u miżuri ta' effiċjenza enerġetika. Fil-pjan nazzjonali tagħha għall-enerġija u l-klima, is-Slovenja stabbiliet mira ta' 27 % bħala l-kontribut tagħha għall-mira tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni għall-2030. Dan huwa ferm inqas mis-sehem rinnovabbli ta' 37 % fl-2030 ikkalkolat f'konformità mal-Anness II tar-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16). Is-Slovenja laħqet il-mira għas-sehem tagħha tal-2021 ta' enerġija minn sorsi rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija (25 %) billi użat il-mekkaniżmu tal-Unjoni għal kooperazzjoni transfruntiera f'konformità mad-Direttiva 2018/2001/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17) (permezz ta' trasferimenti statistiċi). Il-proċeduri għall-għoti ta' permessi għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli fuq skala tal-grilja jibqgħu ostaklu, prinċipalment minħabba l-proċeduri ambjentali kumplessi u pjuttost twal, speċjalment għall-installazzjonijiet eoliċi, li għalihom il-proċeduri jistgħu jdumu sa diversi snin. Is-Slovenja ser ikollha ssaħħaħ b'mod sostanzjali l-mira tagħha tal-enerġija rinnovabbli fil-pjan nazzjonali aġġornat tagħha għall-enerġija u l-klima biex tirrifletti l-miri aktar ambizzjużi tal-Unjoni tal-klima u tal-enerġija fil-pakkett "Lesti għall-mira ta' 55 %" u fil-Pjan REPowerEU. Il-konsum tal-gass naturali tas-Slovenja niżel b'14 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, kemxejn taħt il-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Is-Slovenja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18). |
| --- | --- |

(31)

Is-Slovenja kienet effettivament dipendenti fuq ir-Russja bħala l-fornitur uniku tal-gass naturali għall-pajjiż qabel ma r-Russja invadiet l-Ukrajna. Mill-2023, madankollu, is-Slovenja setgħet tiżgura madwar terz tal-provvista tal-gass naturali tagħha permezz ta' importazzjonijiet mill-Alġerija. Il-gass għad għandu rwol importanti fit-taħlita tal-enerġija tas-Slovenja (12 %) u huwa sors essenzjali tal-enerġija għall-industrija, filwaqt li jipprovdi wkoll flessibbiltà fis-settur tal-enerġija. Għalhekk, jenħtieġ li d-dekarbonizzazzjoni tal-industrija u tas-settur tal-enerġija tiġi avvanzata permezz tal-użu aċċellerat ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli u miżuri ta' effiċjenza enerġetika. Fil-pjan nazzjonali tagħha għall-enerġija u l-klima, is-Slovenja stabbiliet mira ta' 27 % bħala l-kontribut tagħha għall-mira tal-enerġija rinnovabbli tal-Unjoni għall-2030. Dan huwa ferm inqas mis-sehem rinnovabbli ta' 37 % fl-2030 ikkalkolat f'konformità mal-Anness II tar-Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (16). Is-Slovenja laħqet il-mira għas-sehem tagħha tal-2021 ta' enerġija minn sorsi rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija (25 %) billi użat il-mekkaniżmu tal-Unjoni għal kooperazzjoni transfruntiera f'konformità mad-Direttiva 2018/2001/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (17) (permezz ta' trasferimenti statistiċi). Il-proċeduri għall-għoti ta' permessi għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli fuq skala tal-grilja jibqgħu ostaklu, prinċipalment minħabba l-proċeduri ambjentali kumplessi u pjuttost twal, speċjalment għall-installazzjonijiet eoliċi, li għalihom il-proċeduri jistgħu jdumu sa diversi snin. Is-Slovenja ser ikollha ssaħħaħ b'mod sostanzjali l-mira tagħha tal-enerġija rinnovabbli fil-pjan nazzjonali aġġornat tagħha għall-enerġija u l-klima biex tirrifletti l-miri aktar ambizzjużi tal-Unjoni tal-klima u tal-enerġija fil-pakkett "Lesti għall-mira ta' 55 %" u fil-Pjan REPowerEU. Il-konsum tal-gass naturali tas-Slovenja niżel b'14 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, kemxejn taħt il-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Is-Slovenja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (18).

| (32) | Il-pjan Sloven għall-irkupru u r-reżiljenza diġà jinkludi riformi u investiment sinifikanti li għandhom l-għan li: (i) iżidu s-sehem tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija; (ii) jiffaċilitaw l-aċċess għall-grilja tal-elettriku u l-integrazzjoni fiha għal faċilitajiet ta' produzzjoni ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli; (iii) itejbu l-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjonijiet tal-bini pubbliku; u (iv) jippermettu l-użu ta' infrastruttura għall-fjuwils alternattivi. Filwaqt li l-miżuri skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma pass importanti fid-diversifikazzjoni lil hinn mill-fjuwils fossili, jistgħu jsiru aktar sforzi biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli fis-setturi kollha. Dan jista' jinvolvi d-deżinjazzjoni ta' oqsma ta' prijorità għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli, is-simplifikazzjoni u t-tqassir ulterjuri ta' proċeduri għall-għoti ta' permessi, it-tisħiħ tal-grilja u t-titjib tal-ġestjoni ġenerali tal-grilja (biex tippermetti l-konnessjoni ta' aktar installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli, speċjalment fil-livelli ta' vultaġġ baxxi u medji). Aktar enfasi fuq it-trasport u l-infrastruttura b'emissjonijiet żero tkompli tgħin biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u d-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. |
| --- | --- |

(32)

Il-pjan Sloven għall-irkupru u r-reżiljenza diġà jinkludi riformi u investiment sinifikanti li għandhom l-għan li: (i) iżidu s-sehem tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-konsum finali gross tal-enerġija; (ii) jiffaċilitaw l-aċċess għall-grilja tal-elettriku u l-integrazzjoni fiha għal faċilitajiet ta' produzzjoni ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli; (iii) itejbu l-effiċjenza enerġetika u r-rinnovazzjonijiet tal-bini pubbliku; u (iv) jippermettu l-użu ta' infrastruttura għall-fjuwils alternattivi. Filwaqt li l-miżuri skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza huma pass importanti fid-diversifikazzjoni lil hinn mill-fjuwils fossili, jistgħu jsiru aktar sforzi biex jitħaffef l-użu tal-enerġija rinnovabbli fis-setturi kollha. Dan jista' jinvolvi d-deżinjazzjoni ta' oqsma ta' prijorità għall-installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli, is-simplifikazzjoni u t-tqassir ulterjuri ta' proċeduri għall-għoti ta' permessi, it-tisħiħ tal-grilja u t-titjib tal-ġestjoni ġenerali tal-grilja (biex tippermetti l-konnessjoni ta' aktar installazzjonijiet tal-enerġija rinnovabbli, speċjalment fil-livelli ta' vultaġġ baxxi u medji). Aktar enfasi fuq it-trasport u l-infrastruttura b'emissjonijiet żero tkompli tgħin biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet serra u d-dipendenza fuq il-fjuwils fossili.

| (33) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. It-tisħiħ tat-tagħlim fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika jista' jsaħħaħ il-kapaċità tas-sistema tal-edukazzjoni biex tgħammar b'suċċess lill-istudenti b'kompetenzi għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Fl-2022, ġie rrapportat nuqqas ta' ħaddiema fis-Slovenja għal 66 okkupazzjoni li jirrikjedu ħiliet u kompetenzi speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. Ir-rata tal-postijiet tax-xogħol vakanti żdiedet f'setturi ewlenin bħall-kostruzzjoni (minn 3,5 % fl-2015 għal 7,0 % fl-2022) u l-manifattura (minn 1,2 % fl-2015 għal 2,6 % fl-2022), b'dawk iż-żewġ setturi jkunu ogħla mill-medji rispettivi tal-Unjoni ta' 4,0 % u 2,3 % fl-2022. |
| --- | --- |

(33)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. It-tisħiħ tat-tagħlim fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika jista' jsaħħaħ il-kapaċità tas-sistema tal-edukazzjoni biex tgħammar b'suċċess lill-istudenti b'kompetenzi għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. Fl-2022, ġie rrapportat nuqqas ta' ħaddiema fis-Slovenja għal 66 okkupazzjoni li jirrikjedu ħiliet u kompetenzi speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. Ir-rata tal-postijiet tax-xogħol vakanti żdiedet f'setturi ewlenin bħall-kostruzzjoni (minn 3,5 % fl-2015 għal 7,0 % fl-2022) u l-manifattura (minn 1,2 % fl-2015 għal 2,6 % fl-2022), b'dawk iż-żewġ setturi jkunu ogħla mill-medji rispettivi tal-Unjoni ta' 4,0 % u 2,3 % fl-2022.

| (34) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (19) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(34)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (19) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (35) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għas-Slovenja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro. |
| --- | --- |

(35)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għas-Slovenja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u t-tielet rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro.

B'DAN JIRRAKKOMANDA li s-Slovenja tieħu azzjoni fl-2023 u fl-2024 biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 5,5 % (20).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tiżgura s-sostenibbiltà fiskali fit-tul tas-sistemi tal-kura tas-saħħa u tal-kura fit-tul. Tibbilanċja mill-ġdid id-dħul mit-taxxa lejn sorsi aktar sostenibbli u favorevoli għat-tkabbir.

2.

Tiżgura struttura ta' governanza effettiva u ssaħħaħ il-kapaċità amministrattiva sabiex tippermetti implimentazzjoni rapida u kostanti tal-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza. Tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-ħsieb li tibda b'mod rapidu l-implimentazzjoni tiegħu. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tkompli bl-isforzi biex tiddiversifika l-importazzjonijiet tal-gass u tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari billi tkompli tissimplifika u tqassar proċeduri għall-għoti ta' permessi, u ssaħħaħ il-grilja tal-elettriku, kif ukoll ittejjeb il-ġestjoni tagħha, inkluż permezz tad-diġitalizzazzjoni. Iżżid l-implimentazzjoni ta' miżuri tal-effiċjenza enerġetika, b'mod partikolari fis-settur tal-bini, tippromwovi l-elettrifikazzjoni tas-settur tat-trasport, u żżid l-isforzi ta' politika mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10612/2021 INIT; ST 10612/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2021 tas-Slovenja (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 116).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.2 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm ta' Riforma Nazzjonali tas-Slovenja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tas-Slovenja, (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 197).

11

(12)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tas-Slovenja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) huwa stmat fil-livell ta' 10,1 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0,0 punt perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax u n-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament (UE) 2018/1999 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-Governanza tal-Unjoni tal-Enerġija u tal-Azzjoni Klimatika, li jemenda r-Regolamenti (KE) Nru 663/2009 u (KE) Nru 715/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi 94/22/KE, 98/70/KE, 2009/31/KE, 2009/73/KE, 2010/31/UE, 2012/27/UE u 2013/30/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill, id-Direttivi tal-Kunsill 2009/119/KE u (UE) 2015/652 u li jħassar ir-Regolament (UE) Nru 525/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 328, 21.12.2018, p. 1).

16

(17)  Direttiva (UE) 2018/2001 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2018 dwar il-promozzjoni tal-użu tal-enerġija minn sorsi rinnovabbli (ĠU L 328, 21.12.2018, p 82).

17

(18)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

18

(19)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

19

(20)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,5 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

20

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/233 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/233

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta' Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tas-Slovakkja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tas-Slovakkja

(2023/C 312/25)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b'mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat is-Slovakkja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tas-Slovakkja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija tal-2023, li fih identifikat is-Slovakkja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-2023 tas-Slovakkja. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill adottati fl-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill adottati fl-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fid-29 ta' April 2021 is-Slovakkja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għas-Slovakkja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li s-Slovakkja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. Fis-26 ta' April 2023, is-Slovakkja ppreżentat pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza modifikat, inkluż kapitolu tar-REPowerEU, lill-Kummissjoni f'konformità mal-Artikolu 21c tar-Regolament (UE) 2021/241. Il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza modifikat iqis ukoll il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata, f'konformità mal-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2021/241, u jinkludi talba motivata lill-Kummissjoni biex temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2021 f'konformità mal-Artikolu 21(1) tar-Regolament (UE) 2021/241 peress li s-Slovakkja qieset li l-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza parzjalment ma għadux jista' jinkiseb minħabba ċirkostanzi oġġettivi. |
| --- | --- |

(9)

Fid-29 ta' April 2021 is-Slovakkja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fit-13 ta' Lulju 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għas-Slovakkja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li s-Slovakkja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. Fis-26 ta' April 2023, is-Slovakkja ppreżentat pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza modifikat, inkluż kapitolu tar-REPowerEU, lill-Kummissjoni f'konformità mal-Artikolu 21c tar-Regolament (UE) 2021/241. Il-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza modifikat iqis ukoll il-kontribuzzjoni finanzjarja massima aġġornata, f'konformità mal-Artikolu 18(2) tar-Regolament (UE) 2021/241, u jinkludi talba motivata lill-Kummissjoni biex temenda d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill tat-13 ta' Lulju 2021 f'konformità mal-Artikolu 21(1) tar-Regolament (UE) 2021/241 peress li s-Slovakkja qieset li l-pjan nazzjonali għall-irkupru u r-reżiljenza parzjalment ma għadux jista' jinkiseb minħabba ċirkostanzi oġġettivi.

| (10) | Fis-27 ta' April 2023, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis-27 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tas-Slovakkja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fis-27 ta' April 2023, is-Slovakkja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tagħha tal-2023 u, fis-27 ta' April 2023, il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tas-Slovakkja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għas-Slovakkja. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovakkja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovakkja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tas-Slovakkja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għas-Slovakkja. Huwa vvaluta l-progress tas-Slovakkja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovakkja. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Huwa vvaluta wkoll il-progress tas-Slovakkja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għas-Slovakkja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li s-Slovakkja mhix qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività, l-akkomodazzjoni, id-dejn tal-unitajiet domestiċi u l-bilanċ estern qed jiżdiedu, iżda b'mod ġenerali jidhru li huma inklużi fil-futur qrib u huma mistennija li jittaffew hekk kif il-kundizzjonijiet ekonomiċi jinnormalizzaw. L-ekonomija ntlaqtet b'mod qawwi mix-xokk tal-prezzijiet tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla. L-inflazzjoni bażika u t-tkabbir tal-kost ta' unità lavorattiva huma ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro. Filwaqt li huma mbassra li jinnormalizzaw, hemm ir-riskju li l-pressjoni fuq il-kompetittività tal-kostijiet tista' tieħu ż-żmien biex tingħeleb, u li domanda domestika qawwija ser tkompli tpoġġi pressjonijiet fuq il-kontijiet esterni. Il-kont kurrenti ddeterjora b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba prezzijiet ogħla tal-importazzjoni tal-enerġija kif ukoll tnaqqis sinifikanti fl-esportazzjonijiet netti ta' prodotti mhux tal-enerġija. Id-defiċit tal-kont kurrenti huwa mbassar li jitjieb ftit iżda li jibqa' kbir fl-2023 u l-2024, minkejja t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija. Madankollu, ir-riskji esterni għas-sostenibbiltà huma vvalutati li huma limitati fil-futur qrib. Id-defiċits tal-gvern huma mbassra li jkunu sinifikanti din is-sena u li jmiss u li ser jikkoreġu mill-2024. Il-prezzijiet tad-djar jidhru li huma kemxejn sopravvalutati wara bosta snin ta' tkabbir qawwi. Dan seħħ flimkien ma' self għoli, li issa qed jonqos, u żieda qawwija fid-dejn tal-unitajiet domestiċi, li flimkien jippreżentaw xi riskju għall-istabbiltà finanzjarja. Madankollu, is-settur bankarju għadu kapitalizzat sew, profittabbli ħafna u jirreġistra self improduttiv baxx. Huma meħtieġa sforzi kontinwi biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet ekonomiċi tas-Slovakkja. B'mod partikolari, id-domanda eċċessiva għandha tiġi riformulata biex tappoġġa l-korrezzjoni tad-defiċit tal-kont kurrenti u d-differenzjali tal-inflazzjoni ewlenija fil-konfront tal-bqija taż-żona tal-euro. Dan jista' jinkiseb billi jiġu żgurati konsolidazzjoni fiskali adegwata u miżuri biex jiġi indirizzat id-dejn tal-unitajiet domestiċi, filwaqt li tinżamm l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni permezz ta' tassazzjoni fuq il-proprjetà u miżuri li jappoġġaw il-provvista tal-akkomodazzjoni. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għas-Slovakkja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta' Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li s-Slovakkja mhix qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B'mod partikolari, il-vulnerabbiltajiet relatati mal-kompetittività, l-akkomodazzjoni, id-dejn tal-unitajiet domestiċi u l-bilanċ estern qed jiżdiedu, iżda b'mod ġenerali jidhru li huma inklużi fil-futur qrib u huma mistennija li jittaffew hekk kif il-kundizzjonijiet ekonomiċi jinnormalizzaw. L-ekonomija ntlaqtet b'mod qawwi mix-xokk tal-prezzijiet tal-enerġija bl-inflazzjoni tiżdied b'rata mgħaġġla. L-inflazzjoni bażika u t-tkabbir tal-kost ta' unità lavorattiva huma ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro. Filwaqt li huma mbassra li jinnormalizzaw, hemm ir-riskju li l-pressjoni fuq il-kompetittività tal-kostijiet tista' tieħu ż-żmien biex tingħeleb, u li domanda domestika qawwija ser tkompli tpoġġi pressjonijiet fuq il-kontijiet esterni. Il-kont kurrenti ddeterjora b'mod sinifikanti fl-2022 minħabba prezzijiet ogħla tal-importazzjoni tal-enerġija kif ukoll tnaqqis sinifikanti fl-esportazzjonijiet netti ta' prodotti mhux tal-enerġija. Id-defiċit tal-kont kurrenti huwa mbassar li jitjieb ftit iżda li jibqa' kbir fl-2023 u l-2024, minkejja t-tnaqqis fil-prezzijiet tal-enerġija. Madankollu, ir-riskji esterni għas-sostenibbiltà huma vvalutati li huma limitati fil-futur qrib. Id-defiċits tal-gvern huma mbassra li jkunu sinifikanti din is-sena u li jmiss u li ser jikkoreġu mill-2024. Il-prezzijiet tad-djar jidhru li huma kemxejn sopravvalutati wara bosta snin ta' tkabbir qawwi. Dan seħħ flimkien ma' self għoli, li issa qed jonqos, u żieda qawwija fid-dejn tal-unitajiet domestiċi, li flimkien jippreżentaw xi riskju għall-istabbiltà finanzjarja. Madankollu, is-settur bankarju għadu kapitalizzat sew, profittabbli ħafna u jirreġistra self improduttiv baxx. Huma meħtieġa sforzi kontinwi biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet ekonomiċi tas-Slovakkja. B'mod partikolari, id-domanda eċċessiva għandha tiġi riformulata biex tappoġġa l-korrezzjoni tad-defiċit tal-kont kurrenti u d-differenzjali tal-inflazzjoni ewlenija fil-konfront tal-bqija taż-żona tal-euro. Dan jista' jinkiseb billi jiġu żgurati konsolidazzjoni fiskali adegwata u miżuri biex jiġi indirizzat id-dejn tal-unitajiet domestiċi, filwaqt li tinżamm l-affordabbiltà tal-akkomodazzjoni permezz ta' tassazzjoni fuq il-proprjetà u miżuri li jappoġġaw il-provvista tal-akkomodazzjoni.

| (13) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tas-Slovakkja naqas minn 5,4 % tal-PDG fl-2021 għal 2,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 61.0 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 57,8 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tas-Slovakkja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li s-Slovakkja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(13)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tas-Slovakkja naqas minn 5,4 % tal-PDG fl-2021 għal 2,0 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 61.0 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 57,8 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tas-Slovakkja, billi d-defiċit tal-gvern estiż tagħha huwa ppjanat li jaqbeż it-3 % tal-PDG fl-2023. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li s-Slovakkja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu benefiċċji għall-unitajiet domestiċi l-aktar esposti għal inflazzjoni għolja, żieda ta' darba fil-benefiċċji tat-tfal, pagament ta' darba tal-"14-il pensjoni", bonus ta' darba mħallas lill-impjegati kollha fis-settur pubbliku, u prezzijiet limitati tal-elettriku u tal-gass għall-kumpaniji mhux regolati. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà pprovduta f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (7). Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,2 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 3,2 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, miżuri bħal dawn li jżidu l-infiq tal-politika fiskali kienu jinkludu benefiċċji għall-unitajiet domestiċi l-aktar esposti għal inflazzjoni għolja, żieda ta' darba fil-benefiċċji tat-tfal, pagament ta' darba tal-"14-il pensjoni", bonus ta' darba mħallas lill-impjegati kollha fis-settur pubbliku, u prezzijiet limitati tal-elettriku u tal-gass għall-kumpaniji mhux regolati. Il-kost ta' dawk il-miżuri kien parzjalment ikkumpensat minn taxxi ġodda fuq profitti mhux mistennija tal-produtturi u l-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà pprovduta f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 (7). Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta' dawk il-miżuri huwa ta' 0,2 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0,1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0,8 % tal-PDG fl-2022, minn 3,2 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 is-Slovakkja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 is-Slovakkja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza, u tippreserva l-investiment iffinanzjat nazzjonalment.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b'1,3 % tal-PDG li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, is-Slovakkja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,2 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata minn għotjiet taħt il-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-assorbiment baxx tal-fondi strutturali tal-Unjoni u l-posponimenti tal-infiq realizzat minn għotjiet taħt il-Faċilità. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, is-Slovakkja ppreservat l-investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,3 % punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk is-Slovakkja żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b'1,3 % tal-PDG li kienet xierqa f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, is-Slovakkja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 1,2 % tal-PDG fl-2022 (1,3 % tal-PDG fl-2021). It-tnaqqis fin-nefqa ffinanzjata minn għotjiet taħt il-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni fl-2022 kien dovut għall-assorbiment baxx tal-fondi strutturali tal-Unjoni u l-posponimenti tal-infiq realizzat minn għotjiet taħt il-Faċilità. L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,2 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). Għalhekk, is-Slovakkja ppreservat l-investiment iffinanzjat nazzjonalment, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta' 1,3 % punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk is-Slovakkja żammet biżżejjed taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,3 % fl-2023 u b'1,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 1,7 % fl-2023 u 2,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba rkupru aktar mgħaġġel milli mistenni fl-esportazzjonijiet hekk kif il-konġestjonijiet fil-katina tal-provvista huma mistennija li jisparixxu u l-perspettiva ekonomika tad-destinazzjonijiet ewlenin tal-esportazzjoni tas-Slovakkja titjieb. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà 2023 huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 u minn hemm 'il quddiem. Il-gvern jipprojetta li l-PDG reali jikber b'1,3 % fl-2023 u b'1,8 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali ogħla ta' 1,7 % fl-2023 u 2,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba rkupru aktar mgħaġġel milli mistenni fl-esportazzjonijiet hekk kif il-konġestjonijiet fil-katina tal-provvista huma mistennija li jisparixxu u l-perspettiva ekonomika tad-destinazzjonijiet ewlenin tal-esportazzjoni tas-Slovakkja titjieb.

| (18) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 6,3 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment il-miżuri adottati biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll miżuri oħra bħaż-żieda tal-bonus tat-taxxa u l-benefiċċji għat-tfal, u l-introduzzjoni ta' bonus tal-ġenituri. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 57,8 % fi tmiem l-2022 għal 58,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 6,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 58,3 % fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 6,3 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment il-miżuri adottati biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija, kif ukoll miżuri oħra bħaż-żieda tal-bonus tat-taxxa u l-benefiċċji għat-tfal, u l-introduzzjoni ta' bonus tal-ġenituri. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 57,8 % fi tmiem l-2022 għal 58,7 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 6,1 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż, ta' 58,3 % fi tmiem l-2023.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass għall-kumpaniji mhux regolati, u miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-provvista tal-elettriku, tal-gass u tat-tisħin għad-djar u għall-kumpaniji (żgħar) regolati. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà marbuta mar-Regolament (UE) 2022/1854, l-imposta speċjali għall-kumpanija tal-kostruzzjoni tal-ġestjoni tal-ilma, u l-limitu fuq id-dħul għall-produtturi tal-elettriku bi profitti eċċessivi. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ebda miżura ta' appoġġ immirata ma għandha titqies fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12) (meta mqabbla ma' 0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022, b'mod partikolari limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-elettriku u tal-gass għall-kumpaniji mhux regolati, u miżuri ġodda bħal limitu massimu fuq il-prezzijiet tal-provvista tal-elettriku, tal-gass u tat-tisħin għad-djar u għall-kumpaniji (żgħar) regolati. Il-kost ta' dawk il-miżuri huwa parzjalment ikkumpensat minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri l-kontribuzzjoni ta' solidarjetà marbuta mar-Regolament (UE) 2022/1854, l-imposta speċjali għall-kumpanija tal-kostruzzjoni tal-ġestjoni tal-ilma, u l-limitu fuq id-dħul għall-produtturi tal-elettriku bi profitti eċċessivi. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 2,0 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ebda miżura ta' appoġġ immirata ma għandha titqies fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (12) (meta mqabbla ma' 0,2 % tal-PDG fl-2022). Il-kost baġitarju tal-protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jonqos b'0,1 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbel mal-2022. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 0,8 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li s-Slovakkja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li s-Slovakkja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lis-Slovakkja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li s-Slovakkja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Fl-istess ħin, jenħtieġ li s-Slovakkja tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qiegħda tevolvi. Ġie rrakkomandat lis-Slovakkja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 6,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (1,3 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 4,4 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,2 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll kost aktar baxx tal-offerta ta' protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi għall-professjonisti tal-kura tas-saħħa, u t-tnaqqis fir-rati tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq is-setturi tal-ikel u tad-divertiment. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali (14). Għalhekk, is-Slovakkja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u tipprojetta li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (15). Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-Istrateġija Nazzjonali għar-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni, bil-għan li żżid il-flessibbiltà u tqassar iż-żmien tax-xiri tas-servizzi u tinvolvi firxa usa' ta' fornituri, inklużi kumpaniji żgħar u ta' daqs medju. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 6,2 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (1,3 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonali ta' dħul) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribut espansiv ta' 4,4 % tal-GDP għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-kost imnaqqas tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija b'0,2 % tal-PDG. Dan jinkludi wkoll kost aktar baxx tal-offerta ta' protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (b'0,1 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali għalhekk mhijiex minħabba l-appoġġ immirat lejn l-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għal żidiet fil-prezz tal-enerġija u lill-persuni li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri diskrezzjonarji ta' dħul) huwa xprunat minn miżuri tal-enerġija mhux immirati, żidiet permanenti fil-pagi għall-professjonisti tal-kura tas-saħħa, u t-tnaqqis fir-rati tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq is-setturi tal-ikel u tad-divertiment. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 2,8 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni restrittiva għall-pożizzjoni fiskali ta' 0,1 punt perċentwali (14). Għalhekk, is-Slovakkja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u tipprojetta li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali (15). Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħall-Istrateġija Nazzjonali għar-Riċerka, l-Iżvilupp u l-Innovazzjoni, bil-għan li żżid il-flessibbiltà u tqassar iż-żmien tax-xiri tas-servizzi u tinvolvi firxa usa' ta' fornituri, inklużi kumpaniji żgħar u ta' daqs medju.

| (22) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri li jtaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 59,3 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 58,7 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos għal 4,7 % tal-PDG fl-2024. It-tnaqqis fl-2024 jirrifletti prinċipalment it-tneħħija gradwali tal-miżuri li jtaffu l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 59,3 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 4,8 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta' 58,7 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni tassumi wkoll it-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (24) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (16). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (17) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,7 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk ikun persistenti, u għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(24)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0,5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (16). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali u l-ħtieġa li d-defiċit jitnaqqas għal taħt il-valur ta' referenza ta' 3 % tal-PDG skont it-Trattat, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (17) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-5,7 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Dan ser jikkontribwixxi wkoll għat-tnaqqis tal-inflazzjoni bażika, li hija ferm ogħla mill-medja taż-żona tal-euro, u li jista' jwassal għal telf fil-kompetittività jekk ikun persistenti, u għat-tisħiħ tal-pożizzjoni esterna. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 2 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont l-istimi tal-Kummissjoni, dan iwassal għal tkabbir fin-nefqa primarja netta taħt ir-rata massima ta' tkabbir rakkomandata għall-2024. Barra minn hekk, skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 2,5 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal miżuri ta' nefqa permanenti bħal kumpens ogħla tal-impjegati pubbliċi, il-pakkett tal-familja inkluż bonus tat-taxxa u żieda fil-benefiċċji tat-tfal, kif ukoll l-introduzzjoni ta' bonus tal-ġenituri skont ir-riforma tal-pensjonijiet. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber bi 2,5 % fl-2024, li huwa taħt ir-rata ta' tkabbir rakkomandata. L-aġġustament ipprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni huwa inqas mill-iffrankar mit-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija, li huwa dovut għal miżuri ta' nefqa permanenti bħal kumpens ogħla tal-impjegati pubbliċi, il-pakkett tal-familja inkluż bonus tat-taxxa u żieda fil-benefiċċji tat-tfal, kif ukoll l-introduzzjoni ta' bonus tal-ġenituri skont ir-riforma tal-pensjonijiet.

| (26) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 5,1 % tal-PDG fl-2023 għal 4,0 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-fondi strutturali. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riforma approvata reċentement li tintroduċi limiti massimi tan-nefqa u riforma tal-pensjonijiet, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jonqos minn 5,1 % tal-PDG fl-2023 għal 4,0 % tal-PDG fl-2024. L-investiment aktar baxx jirrifletti investiment aktar baxx iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-fondi strutturali. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawn jinkludu riforma approvata reċentement li tintroduċi limiti massimi tan-nefqa u riforma tal-pensjonijiet, li huma wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (27) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-miri tal-gvern jipprojettaw li d-defiċit jilħaq 3,2 % tal-PDG fl-2025 u 2,2 % fl-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern mistenni li jaqa' taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG fl-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-miri tal-gvern jipprojettaw li d-defiċit jilħaq 3,2 % tal-PDG fl-2025 u 2,2 % fl-2026. Għaldaqstant, id-defiċit tal-gvern mistenni li jaqa' taħt il-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-PDG fl-2026.

| (28) | Is-sistema tat-taxxa tas-Slovakkja turi l-potenzjal li tiġi riformata biex tingħata spinta lill-effiċjenza ekonomika, tippromwovi s-sostenibbiltà ambjentali u fiskali, u titjieb l-ekwità. Il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol huwa partikolarment għoli għal dawk bi dħul baxx meta mqabbel ma' Stati Membri oħra. B'kuntrast ma' dan, it-tassazzjoni ambjentali u fuq il-proprjetà ma tintużax sal-potenzjal kollu tagħha. Il-bidla fit-taħlita tat-taxxa tista' tappoġġa t-tkabbir u tgħin ukoll fl-inkoraġġiment tat-tranżizzjoni ekoloġika u tas-sostenibbiltà ambjentali. Minkejja l-intensità għolja ta' enerġija tal-ekonomija, id-dħul mit-taxxi ambjentali kien ta' 2,5 % fl-2021, qrib il-medja tal-Unjoni. L-imposti ambjentali relatati mal-ġestjoni tal-iskart u t-tniġġis tal-arja ma jixprunawx biżżejjed l-użu tar-riżorsi effiċjenti u ma jnaqqsux il-kostijiet għall-ambjent u għas-soċjetà. It-taxxi u l-imposti ambjentali mhumiex indiċjati, u dan tul iż-żmien inaqqas id-dħul ekoloġiku. It-taxxi tat-triq u l-ħlasijiet ta' reġistrazzjoni tal-vetturi ma jirriflettux b'mod suffiċjenti l-intensità tal-emissjonijiet. B'mod ġenerali, is-sehem tat-tassazzjoni fuq it-trasport tad-dħul totali mit-taxxa huwa biss ta' 0,58 %, imqabbla mal-medja tal-Unjoni ta' 1%. Dwar it-tassazzjoni fuq il-proprjetà, id-dħul mit-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà kien relattivament baxx fl-2021 (0,5 % tal-PDG meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni ta' 1,2 %). Is-Slovakkja bħalissa ma għandhiex biżżejjed data biex tippermetti li l-bażi għat-taxxa fuq il-proprjetà tiġi aġġornata u indiċjata f'konformità mal-valuri tas-suq, għalkemm dan jista' wkoll irażżan parzjalment id-domanda qawwija kontinwa għall-akkomodazzjoni u t-tkabbir qawwi relatat fil-prezzijiet tad-djar. Barra minn hekk, aktar sforzi biex jiġu ssimplifikati t-taxxi u titjieb il-konformità mar-regoli tat-taxxa jistgħu jżidu d-dħul pubbliku u min-naħa tagħhom jappoġġaw is-sostenibbiltà fiskali u jtejbu l-ġustizzja. Fl-2020, id-diskrepanza fil-konformità tat-taxxa tal-VAT fis-Slovakkja kompliet ix-xejra 'l isfel tagħha. Dan naqas minn 15 % fl-2019 għal 13,9 % tad-dħul totali mistenni mill-VAT fl-2020 iżda xorta għadu ogħla mill-medja tal-Unjoni (9,1 %). Aktar titjib fl-amministrazzjoni tat-taxxa, inkluż fil-fatturazzjoni elettronika, fil-prospetti tat-taxxa mimlijin minn qabel u aktar diġitalizzazzjoni jistgħu jgħinu biex ikompli jitnaqqas it-telf fis-sistema tat-taxxa. |
| --- | --- |

(28)

Is-sistema tat-taxxa tas-Slovakkja turi l-potenzjal li tiġi riformata biex tingħata spinta lill-effiċjenza ekonomika, tippromwovi s-sostenibbiltà ambjentali u fiskali, u titjieb l-ekwità. Il-piż tat-taxxa fuq ix-xogħol huwa partikolarment għoli għal dawk bi dħul baxx meta mqabbel ma' Stati Membri oħra. B'kuntrast ma' dan, it-tassazzjoni ambjentali u fuq il-proprjetà ma tintużax sal-potenzjal kollu tagħha. Il-bidla fit-taħlita tat-taxxa tista' tappoġġa t-tkabbir u tgħin ukoll fl-inkoraġġiment tat-tranżizzjoni ekoloġika u tas-sostenibbiltà ambjentali. Minkejja l-intensità għolja ta' enerġija tal-ekonomija, id-dħul mit-taxxi ambjentali kien ta' 2,5 % fl-2021, qrib il-medja tal-Unjoni. L-imposti ambjentali relatati mal-ġestjoni tal-iskart u t-tniġġis tal-arja ma jixprunawx biżżejjed l-użu tar-riżorsi effiċjenti u ma jnaqqsux il-kostijiet għall-ambjent u għas-soċjetà. It-taxxi u l-imposti ambjentali mhumiex indiċjati, u dan tul iż-żmien inaqqas id-dħul ekoloġiku. It-taxxi tat-triq u l-ħlasijiet ta' reġistrazzjoni tal-vetturi ma jirriflettux b'mod suffiċjenti l-intensità tal-emissjonijiet. B'mod ġenerali, is-sehem tat-tassazzjoni fuq it-trasport tad-dħul totali mit-taxxa huwa biss ta' 0,58 %, imqabbla mal-medja tal-Unjoni ta' 1%. Dwar it-tassazzjoni fuq il-proprjetà, id-dħul mit-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà kien relattivament baxx fl-2021 (0,5 % tal-PDG meta mqabbel mal-medja tal-Unjoni ta' 1,2 %). Is-Slovakkja bħalissa ma għandhiex biżżejjed data biex tippermetti li l-bażi għat-taxxa fuq il-proprjetà tiġi aġġornata u indiċjata f'konformità mal-valuri tas-suq, għalkemm dan jista' wkoll irażżan parzjalment id-domanda qawwija kontinwa għall-akkomodazzjoni u t-tkabbir qawwi relatat fil-prezzijiet tad-djar. Barra minn hekk, aktar sforzi biex jiġu ssimplifikati t-taxxi u titjieb il-konformità mar-regoli tat-taxxa jistgħu jżidu d-dħul pubbliku u min-naħa tagħhom jappoġġaw is-sostenibbiltà fiskali u jtejbu l-ġustizzja. Fl-2020, id-diskrepanza fil-konformità tat-taxxa tal-VAT fis-Slovakkja kompliet ix-xejra 'l isfel tagħha. Dan naqas minn 15 % fl-2019 għal 13,9 % tad-dħul totali mistenni mill-VAT fl-2020 iżda xorta għadu ogħla mill-medja tal-Unjoni (9,1 %). Aktar titjib fl-amministrazzjoni tat-taxxa, inkluż fil-fatturazzjoni elettronika, fil-prospetti tat-taxxa mimlijin minn qabel u aktar diġitalizzazzjoni jistgħu jgħinu biex ikompli jitnaqqas it-telf fis-sistema tat-taxxa.

| (29) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovakkja sa issa kienet miexja sew, madankollu qed tiffaċċa xi sfidi hekk kif sejra 'l quddiem. Is-Slovakkja ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għat-30 stadju importanti u miri fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 1,11 biljun. Is-Slovakkja kienet fost l-Istati Membri bl-iktar progress mgħaġġel fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, iżda ostakli potenzjali minħabba ostakli fil-kapaċità amministrattiva, flimkien mal-ħtieġa li tibda taħdem fuq miżuri addizzjonali tal-kapitolu REPowerEU ppreżentat mis-Slovakkja bħala parti mill-emendar tal-pjan tagħha, ippreżentat fis-26 ta' April 2023, jappellaw għal enfasi msaħħa fuq l-implimentazzjoni. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tas-Slovakkja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(29)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tas-Slovakkja sa issa kienet miexja sew, madankollu qed tiffaċċa xi sfidi hekk kif sejra 'l quddiem. Is-Slovakkja ppreżentat żewġ talbiet għal pagament, li jikkorrispondu għat-30 stadju importanti u miri fil-pjan u li jirriżultaw fi żborż ġenerali ta' EUR 1,11 biljun. Is-Slovakkja kienet fost l-Istati Membri bl-iktar progress mgħaġġel fl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, iżda ostakli potenzjali minħabba ostakli fil-kapaċità amministrattiva, flimkien mal-ħtieġa li tibda taħdem fuq miżuri addizzjonali tal-kapitolu REPowerEU ppreżentat mis-Slovakkja bħala parti mill-emendar tal-pjan tagħha, ippreżentat fis-26 ta' April 2023, jappellaw għal enfasi msaħħa fuq l-implimentazzjoni. L-inklużjoni tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tas-Slovakkja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (30) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tas-Slovakkja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fis-Slovakkja. |
| --- | --- |

(30)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tas-Slovakkja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fis-Slovakkja.

| (31) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, is-Slovakkja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-djar, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(31)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan ta' rkupru u reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, is-Slovakkja tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati mad-djar, l-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (32) | Il-progress mis-Slovakkja fit-tnaqqis tal-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra fil-biċċa l-kbira waqaf f'dawn l-aħħar snin. Il-pajjiż jibqa' ekonomija strutturalment intensiva fl-enerġija b'dipendenza għolja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. L-intensità tal-enerġija primarja tas-Slovakkja kienet ta' madwar 80 % ogħla mill-medja tal-Unjoni fl-2020, filwaqt li l-konsum finali tal-enerġija tagħha żdied bi 13,5 % bejn l-2015 u l-2021. Is-Slovakkja kisbet xi progress fid-diversifikazzjoni tal-importazzjonijiet tal-enerġija fl-2022, iżda l-miżuri għall-iffrankar tal-gass ma ġewx implimentati biżżejjed. Il-konsum tal-gass naturali tas-Slovakkja żdied b'1 % (18) fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, taħt sew il-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (19). Is-Slovakkja hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (20). Is-sehem tal-importazzjonijiet tal-gass naturali mir-Russja tnaqqas minn 85 % għal madwar 50 % mis-sajf tal-2022. Filwaqt li r-riformi inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza wasslu għal żieda sinifikanti fil-kapaċità disponibbli għall-konnessjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli mal-grilja fis-Slovakkja, sehem żgħir biss tal-kapaċità libera ntuża biex jiġu konnessi installazzjonijiet rinnovabbli ġodda. Użu aktar mgħaġġel ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli jgħin jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi u titnaqqas id-dipendenza tas-Slovakkja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili (inkluż mir-Russja), u b'hekk jittaffa r-riskju tal-faqar enerġetiku fi prezzijiet volatili tal-enerġija. Il-kapaċità installata kumulattiva tal-enerġija solari u eolika kienet ta' madwar 7 % tal-kapaċità installata totali fl-2022, it-tieni l-aktar livell baxx fl-Unjoni. |
| --- | --- |

(32)

Il-progress mis-Slovakkja fit-tnaqqis tal-emissjonijiet netti ta' gassijiet serra fil-biċċa l-kbira waqaf f'dawn l-aħħar snin. Il-pajjiż jibqa' ekonomija strutturalment intensiva fl-enerġija b'dipendenza għolja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili. L-intensità tal-enerġija primarja tas-Slovakkja kienet ta' madwar 80 % ogħla mill-medja tal-Unjoni fl-2020, filwaqt li l-konsum finali tal-enerġija tagħha żdied bi 13,5 % bejn l-2015 u l-2021. Is-Slovakkja kisbet xi progress fid-diversifikazzjoni tal-importazzjonijiet tal-enerġija fl-2022, iżda l-miżuri għall-iffrankar tal-gass ma ġewx implimentati biżżejjed. Il-konsum tal-gass naturali tas-Slovakkja żdied b'1 % (18) fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, taħt sew il-mira ta' tnaqqis ta' 15 % stabbilita fir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (19). Is-Slovakkja hija mħeġġa ssaħħaħ l-isforzi tagħha biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 skont ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 (20). Is-sehem tal-importazzjonijiet tal-gass naturali mir-Russja tnaqqas minn 85 % għal madwar 50 % mis-sajf tal-2022. Filwaqt li r-riformi inklużi fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza wasslu għal żieda sinifikanti fil-kapaċità disponibbli għall-konnessjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli mal-grilja fis-Slovakkja, sehem żgħir biss tal-kapaċità libera ntuża biex jiġu konnessi installazzjonijiet rinnovabbli ġodda. Użu aktar mgħaġġel ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli jgħin jintlaħqu l-għanijiet klimatiċi u titnaqqas id-dipendenza tas-Slovakkja fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili (inkluż mir-Russja), u b'hekk jittaffa r-riskju tal-faqar enerġetiku fi prezzijiet volatili tal-enerġija. Il-kapaċità installata kumulattiva tal-enerġija solari u eolika kienet ta' madwar 7 % tal-kapaċità installata totali fl-2022, it-tieni l-aktar livell baxx fl-Unjoni.

| (33) | Is-Slovakkja ppromulgat riformi fil-qasam tat-tfassil tas-suq u tal-appoġġ għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fl-2022, bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, iżda miżuri ulterjuri jippermettu introduzzjoni aktar rapida ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari għar-riħ, għax-xemx, għall-ġeotermali, għall-bijometan u għall-idroġenu. Dawk il-miżuri jinkludu s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' permessi u amministrattivi, inkluż permezz tal-istabbiliment ta' "punti uniċi ta' servizz" amministrattivi u żoni deżinjati għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Is-Slovakkja tibbenefika jekk il-proċeduri għall-aċċess għall-grilja tal-enerġija rinnovabbli jsiru aktar effiċjenti, b'mod partikolari permezz tar-riforma tas-sistema ta' riżerva tal-kapaċità, billi l-konnessjoni mal-grilja ssir inqas ta' piż amministrattiv, u billi jiġu riveduti t-tariffi għall-konnessjoni mal-grilja, f'konformità mal-parametri referenzjarji u l-aħjar prattika tal-Unjoni. Biex takkomoda l-volum dejjem akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli intermittenti, is-Slovakkja għandha potenzjal kbir biex timmodernizza n-networks tal-elettriku tagħha (kemm fil-livell ta' trażmissjoni kif ukoll ta' distribuzzjoni), tibni faċilitajiet ġodda għall-ħżin tal-elettriku u tavvanza bil-ħolqien tal-qafas regolatorju għall-idroġenu rinnovabbli. Aktar progress fl-iżvilupp tas-setturi tal-enerġija ġeotermali u tal-bijometan jipprovdi sostituti għall-gass naturali, li jintuża b'mod wiesa' bħala sors ta' enerġija fis-sistemi ta' tisħin distrettwali fejn l-użu ta' sorsi ta' sħana rinnovabbli jibqa' sottożviluppat. |
| --- | --- |

(33)

Is-Slovakkja ppromulgat riformi fil-qasam tat-tfassil tas-suq u tal-appoġġ għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fl-2022, bħala parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha, iżda miżuri ulterjuri jippermettu introduzzjoni aktar rapida ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari għar-riħ, għax-xemx, għall-ġeotermali, għall-bijometan u għall-idroġenu. Dawk il-miżuri jinkludu s-simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' permessi u amministrattivi, inkluż permezz tal-istabbiliment ta' "punti uniċi ta' servizz" amministrattivi u żoni deżinjati għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli. Is-Slovakkja tibbenefika jekk il-proċeduri għall-aċċess għall-grilja tal-enerġija rinnovabbli jsiru aktar effiċjenti, b'mod partikolari permezz tar-riforma tas-sistema ta' riżerva tal-kapaċità, billi l-konnessjoni mal-grilja ssir inqas ta' piż amministrattiv, u billi jiġu riveduti t-tariffi għall-konnessjoni mal-grilja, f'konformità mal-parametri referenzjarji u l-aħjar prattika tal-Unjoni. Biex takkomoda l-volum dejjem akbar ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli intermittenti, is-Slovakkja għandha potenzjal kbir biex timmodernizza n-networks tal-elettriku tagħha (kemm fil-livell ta' trażmissjoni kif ukoll ta' distribuzzjoni), tibni faċilitajiet ġodda għall-ħżin tal-elettriku u tavvanza bil-ħolqien tal-qafas regolatorju għall-idroġenu rinnovabbli. Aktar progress fl-iżvilupp tas-setturi tal-enerġija ġeotermali u tal-bijometan jipprovdi sostituti għall-gass naturali, li jintuża b'mod wiesa' bħala sors ta' enerġija fis-sistemi ta' tisħin distrettwali fejn l-użu ta' sorsi ta' sħana rinnovabbli jibqa' sottożviluppat.

| (34) | Filwaqt li s-Slovakkja qed tagħmel progress fl-effiċjenza enerġetika tal-bini residenzjali bħala riżultat tal-investiment ambizzjuż taħt il-Faċilità u l-Fond ta' Koeżjoni, huwa meħtieġ aktar sforz, speċjalment fir-rinnovazzjonijiet profondi ta' bini mhux residenzjali pubbliku u privat, flimkien ma' miżuri ta' rinnovazzjoni mmirati lejn il-faqar enerġetiku u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Is-Slovakkja tibbenefika jekk tindirizza diversi ostakli biex taċċellera r-rinnovazzjonijiet tal-bini u tattira aktar investiment privat, jiġifieri billi: (i) tadatta tal-iskemi ta' rinnovazzjoni; (ii) tipprovdi assistenza teknika; (iii) tiżviluppa l-approċċ ta' "punt uniku ta' servizz"; (iv) tiġbor data rilevanti dwar l-enerġija dwar il-bini pubbliku biex jgħin fil-prijoritizzazzjoni tal-investiment; u (v) ittejjeb il-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi differenti u l-programmi ta' finanzjament. Huwa meħtieġ sforz addizzjonali biex jiġi indirizzat strutturalment il-faqar enerġetiku, b'mod partikolari permezz ta' skemi ddedikati ta' rinnovazzjoni tal-akkomodazzjoni u assistenza teknika u amministrattiva li tirrifletti l-ħtiġijiet tal-unitajiet domestiċi vulnerabbli, flimkien ma' riformi u investiment fl-akkomodazzjoni soċjali. Biex is-Slovakkja tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %", ser tkun meħtieġa ambizzjoni akbar fit-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u fiż-żieda tal-miri għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u għall-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(34)

Filwaqt li s-Slovakkja qed tagħmel progress fl-effiċjenza enerġetika tal-bini residenzjali bħala riżultat tal-investiment ambizzjuż taħt il-Faċilità u l-Fond ta' Koeżjoni, huwa meħtieġ aktar sforz, speċjalment fir-rinnovazzjonijiet profondi ta' bini mhux residenzjali pubbliku u privat, flimkien ma' miżuri ta' rinnovazzjoni mmirati lejn il-faqar enerġetiku u l-unitajiet domestiċi vulnerabbli. Is-Slovakkja tibbenefika jekk tindirizza diversi ostakli biex taċċellera r-rinnovazzjonijiet tal-bini u tattira aktar investiment privat, jiġifieri billi: (i) tadatta tal-iskemi ta' rinnovazzjoni; (ii) tipprovdi assistenza teknika; (iii) tiżviluppa l-approċċ ta' "punt uniku ta' servizz"; (iv) tiġbor data rilevanti dwar l-enerġija dwar il-bini pubbliku biex jgħin fil-prijoritizzazzjoni tal-investiment; u (v) ittejjeb il-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi differenti u l-programmi ta' finanzjament. Huwa meħtieġ sforz addizzjonali biex jiġi indirizzat strutturalment il-faqar enerġetiku, b'mod partikolari permezz ta' skemi ddedikati ta' rinnovazzjoni tal-akkomodazzjoni u assistenza teknika u amministrattiva li tirrifletti l-ħtiġijiet tal-unitajiet domestiċi vulnerabbli, flimkien ma' riformi u investiment fl-akkomodazzjoni soċjali. Biex is-Slovakkja tkun konformi mal-objettivi "Lesti għall-mira ta' 55 %", ser tkun meħtieġa ambizzjoni akbar fit-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet serra u fiż-żieda tal-miri għas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli u għall-effiċjenza enerġetika.

| (35) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Is-Slovakkja għandha wieħed mill-ogħla ishma ta' impjiegi fil-manifattura tal-karozzi u fl-industrija tal-azzar fl-Unjoni, setturi affettwati ħafna mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-istess ħin, fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 24 okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet ekoloġiċi, inklużi ħaddiema tal-iżolament, plumbers u fitters tal-pajpijiet, kif ukoll elettriċisti tal-bini u relatati. Dan jitlob lievi ta' politika effettivi biex titħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika f'firxa wiesgħa ta' setturi, filwaqt li tiġi żgurata l-ġustizzja. |
| --- | --- |

(35)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. Is-Slovakkja għandha wieħed mill-ogħla ishma ta' impjiegi fil-manifattura tal-karozzi u fl-industrija tal-azzar fl-Unjoni, setturi affettwati ħafna mit-tranżizzjoni ekoloġika. Fl-istess ħin, fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema għal 24 okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet ekoloġiċi, inklużi ħaddiema tal-iżolament, plumbers u fitters tal-pajpijiet, kif ukoll elettriċisti tal-bini u relatati. Dan jitlob lievi ta' politika effettivi biex titħaffef it-tranżizzjoni ekoloġika f'firxa wiesgħa ta' setturi, filwaqt li tiġi żgurata l-ġustizzja.

| (36) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (21) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(36)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (21) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (37) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għas-Slovakkja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u l-ħames rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għas-Slovakkja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), u (3) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni, it-tielet u l-ħames rakkomandazzjoni mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li fl-2023 u fl-2024 is-Slovakkja tieħu azzjoni biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 5,7 % (22).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tagħmel it-taħlita tat-taxxa aktar effiċjenti u aktar ta' appoġġ għal tkabbir inklużiv u sostenibbli, inkluż billi tiġi sfruttata t-tassazzjoni ambjentali u fuq il-proprjetà. Tkompli ssaħħaħ il-konformità mat-taxxa, inkluż billi tkompli tiddiġitalizza l-amministrazzjoni tat-taxxa.

Tnaqqas ir-riskji relatati mad-dejn tal-unitajiet domestiċi billi tappoġġa l-provvista tad-djar u l-espansjoni tas-suq tal-kiri.

2.

Iżżomm l-impetu f'implimentazzjoni kostanti tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha u, wara l-preżentazzjoni reċenti tal-addendum, li jinkludi l-kapitolu dwar REPowerEU, tibda malajr l-implimentazzjoni tal-miżuri relatati. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tnaqqas id-dipendenza tal-ekonomija fuq il-fjuwils fossili, b'mod partikolari fuq il-gass naturali fl-industrija u t-tisħin, u tiddiversifika l-importazzjonijiet ta' fjuwils fossili. Taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, b'mod partikolari għall-gassijiet eoliċi, solari, ġeotermali u rinnovabbli, f'konformità mal-kriterji ta' sostenibbiltà rilevanti. Tissimplifika l-proċeduri għall-għoti ta' permessi u amministrattivi għall-użu ta' sorsi rinnovabbli, inkluż permezz tal-istabbiliment ta' żoni ta' "one-stop-shops" u deżinjati. Timmodernizza n-network tal-elettriku u tagħmel il-proċeduri għall-konnessjoni tas-sorsi ta' enerġija rinnovabbli fil-grilja aktar effiċjenti u inqas ta' piż. Taċċellera u tinċentiva rinnovazzjonijiet profondi ta' bini pubbliku u privat, tindirizza l-faqar enerġetiku permezz ta' rinnovazzjonijiet tal-akkomodazzjoni għal unitajiet domestiċi b'introjtu baxx u żżid l-isforzi ta' politika mmirati lejn il-provvista u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 10156/2021 INIT; ST 10156/2021 ADD 1; ST 10156/2021 COR 1.

6

(7)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1854 tas-6 ta' Ottubru 2022 dwar intervent ta' emerġenza biex jiġu indirizzati l-prezzijiet għoljin tal-enerġija (ĠU L 261I, 7.10.2022, p. 1).

7

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tas-Slovakkja għall-2021, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 121).

8

(9)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

9

(10)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment ipprovdiet kontribuzzjoni restrittiva ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

10

(11)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll il-miżuri tan-nefqa kapitali.

11

(12)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2022 tas-Slovakkja u li tagħti l-opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2022 tas-Slovakkja (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 205).

12

(13)  Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir potenzjali tal-output fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) tas-Slovakkja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, huwa stmat għal 12,0 % f'termini nominali.

13

(14)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

14

(15)  In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,0 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 1,3 punti perċentwali. Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0,1 punt perċentwali tal-PDG.

15

(16)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0,5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

16

(17)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata nazzjonalment netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tal-infiq fuq l-imgħax kif ukoll l-infiq ċikliku fuq il-qgħad.

17

(18)  Id-data għas-Slovakkja bħalissa qed tiġi vvalidata mill-Eurostat.

18

(19)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

19

(20)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2023/706 tat-30 ta' Marzu 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2022/1369 fir-rigward tal-estensjoni tal-perjodu tat-tnaqqis fid-domanda għall-miżuri tat-tnaqqis fid-domanda tal-gass, u t-tisħiħ tar-rapportar u tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tagħhom (ĠU L 93, 31.3.2023, p. 1).

20

(21)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

21

(22)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0,7 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 24.

22

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/243 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/243

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta' Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 tal-Finlandja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tal-Finlandja

(2023/C 312/26)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta' Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta' pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta' politiki ekonomiċi (1), u b'mod partikolari l-Artikolu 5(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investiment, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (2), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta' Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta' riformi u investiment, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F'konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta' riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b'mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta' Ġunju 2022, f'konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Finlandja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Finlandja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta' Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li ta bidu għas-Semestru Ewropew 2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba' dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta' Novembru 2022, abbażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta' Twissija 2023, li fih hija ma identifikatx lill-Finlandja bħala wieħed mill-Istati Membri li jista' jiġi affettwat jew li jista' jkun f'riskju li jiġi affettwat minn żbilanċi. Inkwantu tali, ma jkunx meħtieġ rieżami fil-fond. Fl-istess data, il-Kummissjoni adottat ukoll opinjoni dwar l-abbozz ta' pjan baġitarju tal-Finlandja għall-2023. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) ("Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro") fis-16 ta' Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta' Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b'mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta' Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b'emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba' pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa' xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta' politika mmirati biex jiżguraw b'mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta' hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f'konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa' essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta' politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f'dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f'konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta' Frar 2023 għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-UE, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b'emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta' appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023"). Din għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b'hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b'mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta' stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta' referenza tat-Trattat ta' 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f'livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta' appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta' Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f'konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta' April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta' governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta' riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma' infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta' Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fis-27 ta' Mejju 2021, il-Finlandja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fid-29 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Finlandja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Finlandja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fis-27 ta' Mejju 2021, il-Finlandja ppreżentat il-pjan tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f'konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fid-29 ta' Ottubru 2021, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Finlandja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta' deċiżjoni mill-Kummissjoni, f'konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Finlandja tkun laħqet b'mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Finlandja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Finlandja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu. |
| --- | --- |

(10)

Fit-23 ta' Marzu 2023, il-Finlandja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta' Riforma u l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 tagħha, f'konformità mal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta' bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F'konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Finlandja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu.

| (11) | Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Finlandja. Huwa vvaluta l-progress tal-Finlandja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-Finlandja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Finlandja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Finlandja. Huwa vvaluta l-progress tal-Finlandja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022, u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-Finlandja tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. Abbażi ta' dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta' dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Finlandja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Finlandja naqas minn 2.8 % tal-PDG fl-2021 għal 0.9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 72.6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 73.0 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Finlandja minħabba li d-dejn tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 60 % tal-PDG skont it-Trattat u ma rrispettax il-valur referenzjarju tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Finlandja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024. |
| --- | --- |

(12)

Skont id-data vvalidata mill-Eurostat, id-defiċit tal-gvern estiż tal-Finlandja naqas minn 2.8 % tal-PDG fl-2021 għal 0.9 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż żdied minn 72.6 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 73.0 % fi tmiem l-2022. Fl-24 ta' Mejju 2023, il-Kummissjoni ħarġet rapport skont l-Artikolu 126(3) tat-Trattat. Dak ir-rapport iddiskuta s-sitwazzjoni baġitarja tal-Finlandja minħabba li d-dejn tal-gvern estiż tagħha fl-2022 qabeż il-valur referenzjarju ta' 60 % tal-PDG skont it-Trattat u ma rrispettax il-valur referenzjarju tat-tnaqqis tad-dejn. Ir-rapport ikkonkluda li l-kriterju tad-defiċit ma ġiex issodisfat. F'konformità mal-komunikazzjoni tat-8 ta' Marzu 2023, il-Kummissjoni ma pproponietx li tiftaħ proċeduri ġodda ta' defiċit eċċessiv fir-rebbiegħa 2023. Il-Kummissjoni ddikjarat sussegwentement li kienet ser tipproponi lill-Kunsill biex jiftaħ proċeduri ta' defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa 2024, abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023. Jenħtieġ li l-Finlandja tqis dan fl-eżekuzzjoni tal-baġit tagħha għall-2023 u fit-tħejjija tal-abbozz tal-pjan baġitarju għall-2024.

| (13) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, it-tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu żieda temporanja fl-ispejjeż tal-ivvjaġġar deduċibbli u żieda fit-tnaqqis tat-taxxa tal-unitajiet domestiċi fuq ir-rinnovazzjonijiet tas-sistema tat-tisħin, filwaqt li t-tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu żieda fl-indiċi fil-benefiċċji soċjali u l-ħlas ta' benefiċċji addizzjonali għat-tfal, bl-għan li tittejjeb il-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx u jiġu indirizzati l-kostijiet ikkawżati mill-inflazzjoni. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri hija fil-livell ta' 0.1 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0.1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0.2 % tal-PDG fl-2022, minn 2.0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(13)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta' politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, it-tali miżuri ta' politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu żieda temporanja fl-ispejjeż tal-ivvjaġġar deduċibbli u żieda fit-tnaqqis tat-taxxa tal-unitajiet domestiċi fuq ir-rinnovazzjonijiet tas-sistema tat-tisħin, filwaqt li t-tali miżuri ta' politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu żieda fl-indiċi fil-benefiċċji soċjali u l-ħlas ta' benefiċċji addizzjonali għat-tfal, bl-għan li tittejjeb il-kapaċità tal-akkwist tal-unitajiet domestiċi b'introjtu baxx u jiġu indirizzati l-kostijiet ikkawżati mill-inflazzjoni. L-istima tal-Kummissjoni tal-kost baġitarju net ta' dawk il-miżuri hija fil-livell ta' 0.1 % tal-PDG fl-2022. Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta' protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li hija stmata għal 0.1 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 0.2 % tal-PDG fl-2022, minn 2.0 % fl-2021.

| (14) | Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Finlandja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(14)

Fit-18 ta' Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 il-Finlandja (7) żżomm pożizzjoni fiskali ta' appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (15) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' 0.1 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Finlandja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.3 % tal-PDG fl-2022 (0.2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni newtrali ta' 0.0 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Finlandja żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0.1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk il-Finlandja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(15)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (8) fl-2022 kienet ġeneralment newtrali, fil-livell ta' 0.1 % tal-PDG, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, il-Finlandja kompliet tappoġġa l-irkupru b'investimenti li għandhom jiġu ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0.3 % tal-PDG fl-2022 (0.2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat nazzjonalment ipprovda kontribuzzjoni newtrali ta' 0.0 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (9). Għalhekk, il-Finlandja żammet l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ġodda ta' dħul) ipprovda kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta' 0.1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk il-Finlandja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (16) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 kemm għall-2023 kif ukoll l-2024. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jonqos bi ftit b'0.2 % fl-2023 u mbagħad jikber b'1.3 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali pożittiv ta' 0.2 % fl-2023 u 1.4 % fl-2024. Iż-żewġ settijiet ta' tbassiriet jipprojettaw li l-esportazzjonijiet netti jkunu l-mutur ewlieni tat-tkabbir fl-2023, filwaqt li fl-2024 huwa antiċipat titjib aktar wiesa' fil-prestazzjoni ekonomika hekk kif id-domanda domestika hija mistennija li tirkupra wkoll. |
| --- | --- |

(16)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta' Stabbiltà huwa konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għall-2023 kemm għall-2023 kif ukoll l-2024. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jonqos bi ftit b'0.2 % fl-2023 u mbagħad jikber b'1.3 % fl-2024. B'paragun ma' dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta tkabbir tal-PDG reali pożittiv ta' 0.2 % fl-2023 u 1.4 % fl-2024. Iż-żewġ settijiet ta' tbassiriet jipprojettaw li l-esportazzjonijiet netti jkunu l-mutur ewlieni tat-tkabbir fl-2023, filwaqt li fl-2024 huwa antiċipat titjib aktar wiesa' fil-prestazzjoni ekonomika hekk kif id-domanda domestika hija mistennija li tirkupra wkoll.

| (17) | Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 2.6 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment l-indiċjar tal-benefiċċji soċjali, il-finanzjament tal-gvern ċentrali lill-awtoritajiet lokali, spejjeż ogħla tal-imgħax, kif ukoll infiq addizzjonali fuq id-difiża u l-investimenti relatati mar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 73.0 % fi tmiem l-2022 għal 74.4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2.6 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 73.9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal deflatur kemxejn ogħla assunt mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(17)

Fil-Programm ta' Stabbiltà tiegħu tal-2023, il-gvern jistenna li d-defiċit tal-gvern estiż ser jiżdied għal 2.6 % tal-PDG fl-2023. Iż-żieda fl-2023 tirrifletti prinċipalment l-indiċjar tal-benefiċċji soċjali, il-finanzjament tal-gvern ċentrali lill-awtoritajiet lokali, spejjeż ogħla tal-imgħax, kif ukoll infiq addizzjonali fuq id-difiża u l-investimenti relatati mar-riċerka u l-iżvilupp (R&Ż). Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 73.0 % fi tmiem l-2022 għal 74.4 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2.6 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 73.9 % fi tmiem l-2023. Id-differenza hija dovuta għal deflatur kemxejn ogħla assunt mit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni.

| (18) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: żidiet temporanji addizzjonali fl-ispejjeż tal-ivvjaġġar deduċibbli u tnaqqis fit-taxxa tal-unitajiet domestiċi fuq ir-rinnovazzjonijiet tas-sistema tat-tisħin) u miżuri ġodda bħal rimborżi temporanji fuq il-kontijiet tal-elettriku u krediti tat-taxxa fuq l-elettriku, kif ukoll tnaqqis temporanju fir-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq l-elettriku u t-trasport tal-passiġġiera. Il-kost ta' dawn il-miżuri hija parzjalment ikkumpensata minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa temporanja fuq il-profitt għall-kumpaniji tal-elettriku. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0.0 % tal-PDG fl-2022). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja offruta għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tiżdied b'0.2 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbla mal-2022. |
| --- | --- |

(18)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f'miżuri estiżi mill-2022 (b'mod partikolari: żidiet temporanji addizzjonali fl-ispejjeż tal-ivvjaġġar deduċibbli u tnaqqis fit-taxxa tal-unitajiet domestiċi fuq ir-rinnovazzjonijiet tas-sistema tat-tisħin) u miżuri ġodda bħal rimborżi temporanji fuq il-kontijiet tal-elettriku u krediti tat-taxxa fuq l-elettriku, kif ukoll tnaqqis temporanju fir-rata tat-taxxa fuq il-valur miżjud (VAT) fuq l-elettriku u t-trasport tal-passiġġiera. Il-kost ta' dawn il-miżuri hija parzjalment ikkumpensata minn taxxi fuq profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija, jiġifieri taxxa temporanja fuq il-profitt għall-kumpaniji tal-elettriku. Il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta' appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.3 % tal-PDG fl-2023 (10). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B'riżultat ta' dan, l-ammont ta' miżuri ta' appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 (11), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0.1 % tal-PDG fl-2023 (meta mqabbel maż-0.0 % tal-PDG fl-2022). L-ispiża baġitarja tal-protezzjoni temporanja offruta għall-persuni spostati mill-Ukrajna hija pprojettata li tiżdied b'0.2 punt perċentwali tal-PDG meta mqabbla mal-2022.

| (19) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Finlandja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (12), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Il-Finlandja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Finlandja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(19)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta' Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Finlandja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma' pożizzjoni politika newtrali b'mod kumplessiv (12), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. Il-Finlandja għandha tkun lesta li taġġusta l-infiq attwali għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Finlandja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (20) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1.0 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi livell ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0.1 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.6 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispejjeż ġeneralment stabbli tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Dan jinkludi wkoll l-ispejjeż ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (żieda ta' 0.2 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija għalhekk parzjalment dovuta biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarju) huwa xprunat ukoll mill-indiċjar tal-benefiċċji soċjali, il-finanzjament tal-gvern ċentrali lill-awtoritajiet lokali, kif ukoll infiq addizzjonali fuq id-difiża u investimenti relatati mar-riċerka u l-iżvilupp. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0.4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.4 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Finlandja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħas-sussidji għas-sostituzzjoni tal-bojlers taż-żejt fossili u l-punti tal-iċċarġjar tal-vetturi elettriċi, u n-networks tal-elettriku, u l-proġett Digirail li għandu l-għan li jġedded is-sistema ta' kontroll tal-ferroviji, il-portal Virtual Finland biex jiffaċilita l-immigrazzjoni bbażata fuq ix-xogħol u l-proġett tal-ekonomija f'ħin reali (real-time economy, RTE) li għandu l-għan li jiddiġitalizza t-tranżazzjonijiet tan-negozju, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun espansjonarja (– 1.0 % tal-PDG), f'kuntest ta' inflazzjoni għolja. Dan isegwi livell ġeneralment newtrali fl-2022 (– 0.1 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.6 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Dan jinkludi l-ispejjeż ġeneralment stabbli tal-miżuri ta' appoġġ immirati għall-unitajiet domestiċi u għad-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija. Dan jinkludi wkoll l-ispejjeż ogħla biex tiġi offruta protezzjoni temporanja lill-persuni spostati mill-Ukrajna (żieda ta' 0.2 % tal-PDG). Il-kontribuzzjoni espansjonarja tan-nefqa kurrenti primarja netta ffinanzjata fuq livell nazzjonali hija għalhekk parzjalment dovuta biss għall-appoġġ immirat għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li qed jaħarbu mill-Ukrajna. It-tkabbir espansjonarju fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarju) huwa xprunat ukoll mill-indiċjar tal-benefiċċji soċjali, il-finanzjament tal-gvern ċentrali lill-awtoritajiet lokali, kif ukoll infiq addizzjonali fuq id-difiża u investimenti relatati mar-riċerka u l-iżvilupp. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali mhux konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni kienet tammonta għal 0.4 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja għall-pożizzjoni fiskali ta' 0.4 punti perċentwali (13). Għalhekk, il-Finlandja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u hija pprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħas-sussidji għas-sostituzzjoni tal-bojlers taż-żejt fossili u l-punti tal-iċċarġjar tal-vetturi elettriċi, u n-networks tal-elettriku, u l-proġett Digirail li għandu l-għan li jġedded is-sistema ta' kontroll tal-ferroviji, il-portal Virtual Finland biex jiffaċilita l-immigrazzjoni bbażata fuq ix-xogħol u l-proġett tal-ekonomija f'ħin reali (real-time economy, RTE) li għandu l-għan li jiddiġitalizza t-tranżazzjonijiet tan-negozju, li huma parzjalment iffinanzjati mill-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà għall-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' 2.6 % tal-PDG fl-2024. It-tkabbir fid-dħul mit-taxxa huwa mistenni li jnaqqas ir-ritmu filwaqt li l-ispejjeż tal-imgħax huma mistennija li jkunu ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 76.9 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2.6 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 76.2 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(21)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà għall-2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa' 2.6 % tal-PDG fl-2024. It-tkabbir fid-dħul mit-taxxa huwa mistenni li jnaqqas ir-ritmu filwaqt li l-ispejjeż tal-imgħax huma mistennija li jkunu ogħla. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 76.9 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta' 2.6 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta' Stabbiltà 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon aktar baxx tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta' 76.2 % fi tmiem l-2024.

| (22) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. |
| --- | --- |

(22)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-miżuri kollha ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Il-Kummissjoni bħalissa tassumi t-tneħħija gradwali sħiħa tal-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija fl-2024. Dan huwa bbażat fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija.

| (23) | Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0.5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2.2 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0.3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024. |
| --- | --- |

(23)

Ir-Regolament (KE) Nru 1466/97 jitlob titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali lejn l-objettiv baġitarju ta' terminu medju b'0.5 % tal-PDG bħala punt ta' riferiment (14). Meta jitqiesu konsiderazzjonijiet ta' sostenibbiltà fiskali, skont il-Kummissjoni jkun xieraq titjib fil-bilanċ strutturali ta' mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024. Sabiex jiġi żgurat tali titjib, u f'konformità mal-metodoloġija tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali (15) fl-2024 jenħtieġ li ma jaqbiżx il-2.2 %, kif rifless f'din ir-Rakkomandazzjoni. Fl-istess ħin, il-miżuri ta' appoġġ għall-enerġija li jifdal (attwalment stmati mill-Kummissjoni għal 0.3 % tal-PDG fl-2023) jenħtieġ li jitneħħew gradwalment, jekk l-iżviluppi tas-suq tal-enerġija jippermettu li dan isir u l-ewwel għandhom ikunu l-miżuri l-inqas immirati, u l-iffrankar relatat jenħtieġ li jintuża biex jitnaqqas id-defiċit tal-gvern. Skont it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir fin-nefqa netta kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali fl-2023 mhuwiex f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022. Jekk dan jiġi kkonfermat, ikun xieraq li jkun hemm inqas tkabbir fin-nefqa primarja netta fl-2024.

| (24) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 2.8 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata. |
| --- | --- |

(24)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment tikber għal 2.8 % fl-2024, li hija ogħla mir-rata ta' tkabbir rakkomandata.

| (25) | Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' 4.5 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Dan jirrifletti l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u l-investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu r-riforma tas-servizzi tas-saħħa u soċjali, li hija wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, għalkemm l-istimi dwar l-iffrankar futur li għandu jiġi derivat mir-riforma għadhom inċerti. |
| --- | --- |

(25)

Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jibqa' 4.5 % tal-PDG fl-2023 u l-2024. Dan jirrifletti l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u l-investiment iffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jirreferi għal riformi u investimenti li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u t-tkabbir sostenibbli u inklużiv. Dawk ir-riformi u l-investimenti jinkludu r-riforma tas-servizzi tas-saħħa u soċjali, li hija wkoll parti mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, għalkemm l-istimi dwar l-iffrankar futur li għandu jiġi derivat mir-riforma għadhom inċerti.

| (26) | Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 3.1 % tal-PDG fl-2025 u li sussegwentement jonqos bi ftit għal 2.9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jkun taħt 3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 76.9 % fi tmiem l-2024 għal 80.7 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(26)

Il-Programm ta' Stabbiltà 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2027. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied għal 3.1 % tal-PDG fl-2025 u li sussegwentement jonqos bi ftit għal 2.9 % sal-2026. Għalhekk, id-defiċit tal-gvern estiż huwa ppjanat li jkun taħt 3 % tal-PDG fl-2026. Skont il-Programm ta' Stabbiltà 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jiżdied minn 76.9 % fi tmiem l-2024 għal 80.7 % sa tmiem l-2026.

| (27) | Il-Finlandja għandha sistema ta' protezzjoni soċjali effettiva u inklużiva b'livell għoli ta' protezzjoni soċjali, iżda hija kumplessa u tinkludi xi nases ta' inċentiv. Fl-2020, kumitat parlamentari ddedikat ingħata l-kompitu li jfassal ir-riforma tas-sistema tas-sigurtà soċjali sal-2027. F'Jannar 2022, il-kumitat ippubblika r-riżultati tal-ħidma tiegħu ta' mmappjar tal-problemi u, f'Marzu 2023, ippreżenta r-rapport interim tiegħu, li kien fih 31 proposta għal studji, abbozzar leġiżlattiv u proġetti ta' żvilupp għal gvernijiet futuri. Il-passi li jmiss jinkludu l-bidu ta' ħidma leġiżlattiva għas-simplifikazzjoni tas-sistema ta' protezzjoni soċjali u għaż-żieda fl-inċentivi għax-xogħol, filwaqt li tiġi ppreservata l-protezzjoni soċjali u tiżdied ir-rata tal-impjiegi. It-tkomplija tal-ħidma għar-riforma tas-sistema tas-sigurtà soċjali hija importanti għall-appoġġ tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi. |
| --- | --- |

(27)

Il-Finlandja għandha sistema ta' protezzjoni soċjali effettiva u inklużiva b'livell għoli ta' protezzjoni soċjali, iżda hija kumplessa u tinkludi xi nases ta' inċentiv. Fl-2020, kumitat parlamentari ddedikat ingħata l-kompitu li jfassal ir-riforma tas-sistema tas-sigurtà soċjali sal-2027. F'Jannar 2022, il-kumitat ippubblika r-riżultati tal-ħidma tiegħu ta' mmappjar tal-problemi u, f'Marzu 2023, ippreżenta r-rapport interim tiegħu, li kien fih 31 proposta għal studji, abbozzar leġiżlattiv u proġetti ta' żvilupp għal gvernijiet futuri. Il-passi li jmiss jinkludu l-bidu ta' ħidma leġiżlattiva għas-simplifikazzjoni tas-sistema ta' protezzjoni soċjali u għaż-żieda fl-inċentivi għax-xogħol, filwaqt li tiġi ppreservata l-protezzjoni soċjali u tiżdied ir-rata tal-impjiegi. It-tkomplija tal-ħidma għar-riforma tas-sistema tas-sigurtà soċjali hija importanti għall-appoġġ tas-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi.

| (28) | F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Finlandja tinsab għaddejja. Madankollu, l-arranġamenti operazzjonali bejn il-Kummissjoni u l-Finlandja għadhom ma ġewx iffirmati. Dan il-pass huwa meħtieġ għall-preżentazzjoni tal-ewwel talba għal pagament skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u biex il-Finlandja tkun tista' tlaħħaq mal-iskeda miftiehma ta' talba għal pagament. Il-Finlandja ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha f'Jannar 2023, li ġiet approvata mill-Kunsill fl-14 ta' Marzu 2023. Din l-emenda saret fil-kuntest tal-aġġornament tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima disponibbli għall-Istati Membri mill-Faċilità u kienet tikkonsisti fi tnaqqis proporzjonali tal-finanzjament fl-erba' pilastri tal-pjan. Biex tipprovdi għall-finanzjament taħt il-Kapitolu REPowerEU, hija ppjanata emenda oħra għall-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-2023. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Finlandja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali. |
| --- | --- |

(28)

F'konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta' riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. L-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Finlandja tinsab għaddejja. Madankollu, l-arranġamenti operazzjonali bejn il-Kummissjoni u l-Finlandja għadhom ma ġewx iffirmati. Dan il-pass huwa meħtieġ għall-preżentazzjoni tal-ewwel talba għal pagament skont il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u biex il-Finlandja tkun tista' tlaħħaq mal-iskeda miftiehma ta' talba għal pagament. Il-Finlandja ppreżentat emenda għall-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha f'Jannar 2023, li ġiet approvata mill-Kunsill fl-14 ta' Marzu 2023. Din l-emenda saret fil-kuntest tal-aġġornament tal-kontribuzzjoni finanzjarja massima disponibbli għall-Istati Membri mill-Faċilità u kienet tikkonsisti fi tnaqqis proporzjonali tal-finanzjament fl-erba' pilastri tal-pjan. Biex tipprovdi għall-finanzjament taħt il-Kapitolu REPowerEU, hija ppjanata emenda oħra għall-Pjan għall-Irkupru u r-Reżiljenza fl-2023. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b'appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Finlandja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta' partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa' importanti għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta' politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta' politika ġenerali.

| (29) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Finlandja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Finlandja. |
| --- | --- |

(29)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta' programmazzjoni tal-politika ta' koeżjoni tal-Finlandja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni b'komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fil-Finlandja.

| (30) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Finlandja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati man-nuqqas ta' ħiliet, il-politiki tal-edukazzjoni u t-taħriġ, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(30)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta' koeżjoni, il-Finlandja qed tiffaċċa għadd ta' sfidi addizzjonali relatati man-nuqqas ta' ħiliet, il-politiki tal-edukazzjoni u t-taħriġ, il-politika tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika.

| (31) | Filwaqt li s-suq tax-xogħol Finlandiż kellu prestazzjoni qawwija fl-2022, l-għadd ta' postijiet tax-xogħol battala miftuħa żdied b'mod rapidu, u dan jirrifletti n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u n-nuqqas ta' ħaddiema f'setturi differenti, b'mod partikolari s-servizzi, il-kostruzzjoni, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa u l-kura soċjali. Il-provvista ta' ħaddiema tas-sengħa hija mxekkla mill-għadd relattivament baxx ta' gradwati fl-edukazzjoni għolja fl-oqsma ta' studju li hemm l-aktar domanda għalihom fis-suq tax-xogħol, kif ukoll minn livell relattivament baxx ta' immigrazzjoni tal-ħaddiema. Fl-istess ħin, il-kisba tal-edukazzjoni terzjarja għal persuni ta' bejn il-25 u l-34 sena hija taħt il-medja tal-Unjoni. In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet joħloq sfidi għall-kompetittività u t-tkabbir fit-tul tal-Finlandja u ser ikompli jiġi aggravat mit-tixjiħ tal-popolazzjoni, il-mobilità tal-forza tax-xogħol reġjonali relattivament baxxa u d-domanda akbar għal ħiliet ġodda fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali. |
| --- | --- |

(31)

Filwaqt li s-suq tax-xogħol Finlandiż kellu prestazzjoni qawwija fl-2022, l-għadd ta' postijiet tax-xogħol battala miftuħa żdied b'mod rapidu, u dan jirrifletti n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u n-nuqqas ta' ħaddiema f'setturi differenti, b'mod partikolari s-servizzi, il-kostruzzjoni, it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-edukazzjoni, il-kura tas-saħħa u l-kura soċjali. Il-provvista ta' ħaddiema tas-sengħa hija mxekkla mill-għadd relattivament baxx ta' gradwati fl-edukazzjoni għolja fl-oqsma ta' studju li hemm l-aktar domanda għalihom fis-suq tax-xogħol, kif ukoll minn livell relattivament baxx ta' immigrazzjoni tal-ħaddiema. Fl-istess ħin, il-kisba tal-edukazzjoni terzjarja għal persuni ta' bejn il-25 u l-34 sena hija taħt il-medja tal-Unjoni. In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet joħloq sfidi għall-kompetittività u t-tkabbir fit-tul tal-Finlandja u ser ikompli jiġi aggravat mit-tixjiħ tal-popolazzjoni, il-mobilità tal-forza tax-xogħol reġjonali relattivament baxxa u d-domanda akbar għal ħiliet ġodda fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

| (32) | L-Att il-ġdid dwar il-Klima tal-Finlandja daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2022, filwaqt li jankra fil-liġi nazzjonali l-objettiv tal-Finlandja li ssir l-ewwel soċjetà tal-benesseri mingħajr fjuwils fossili sal-2035, kif ukoll li jistabbilixxi miri klimatiċi għall-2030, l-2040 u l-2050. Madankollu, l-ekonomija Finlandiża għadha fost l-aktar intensivi fl-enerġija fl-Unjoni. L-enerġija, l-industrija, it-trasport u l-binjiet huma s-setturi ewlenin li ser ikollhom bżonn jikkontribwixxu għal tnaqqis ewlieni fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Fl-2021, is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kienu jikkostitwixxu parti sinifikanti mit-taħlita tal-enerġija tal-Finlandja, u laħqu 43 %, segwiti miż-żejt b'24 %, l-enerġija nukleari bi 17 % u l-faħam b'9 %. Ir-Russja tibqa' sors importanti ta' fjuwil nukleari. Il-konsum tal-gass naturali tal-Finlandja naqas b'56 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Il-Finlandja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). |
| --- | --- |

(32)

L-Att il-ġdid dwar il-Klima tal-Finlandja daħal fis-seħħ fl-1 ta' Lulju 2022, filwaqt li jankra fil-liġi nazzjonali l-objettiv tal-Finlandja li ssir l-ewwel soċjetà tal-benesseri mingħajr fjuwils fossili sal-2035, kif ukoll li jistabbilixxi miri klimatiċi għall-2030, l-2040 u l-2050. Madankollu, l-ekonomija Finlandiża għadha fost l-aktar intensivi fl-enerġija fl-Unjoni. L-enerġija, l-industrija, it-trasport u l-binjiet huma s-setturi ewlenin li ser ikollhom bżonn jikkontribwixxu għal tnaqqis ewlieni fl-emissjonijiet tal-gassijiet serra. Fl-2021, is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli kienu jikkostitwixxu parti sinifikanti mit-taħlita tal-enerġija tal-Finlandja, u laħqu 43 %, segwiti miż-żejt b'24 %, l-enerġija nukleari bi 17 % u l-faħam b'9 %. Ir-Russja tibqa' sors importanti ta' fjuwil nukleari. Il-konsum tal-gass naturali tal-Finlandja naqas b'56 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, lil hinn mill-mira ta' tnaqqis ta' 15 %. Il-Finlandja tista' ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta' Marzu 2024 f'konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16).

| (33) | L-isfidi biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi fit-tul jinkludu diskrepanza sinifikanti fl-investiment privat u pubbliku fis-setturi emittenti ewlenin kif ukoll dewmien fl-użu tal-investiment fl-enerġija rinnovabbli, ikkawżat minn akkumulazzjoni ta' applikazzjonijiet għal permessi ambjentali li jeħtieġu l-ipproċessar. Hija meħtieġa aktar simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' permessi biex jiġi kklerjat ix-xogħol b'lura ta' proġetti tal-enerġija pendenti u jiġi ffaċilitat investiment prijoritarju addizzjonali. |
| --- | --- |

(33)

L-isfidi biex jintlaħqu l-objettivi klimatiċi fit-tul jinkludu diskrepanza sinifikanti fl-investiment privat u pubbliku fis-setturi emittenti ewlenin kif ukoll dewmien fl-użu tal-investiment fl-enerġija rinnovabbli, ikkawżat minn akkumulazzjoni ta' applikazzjonijiet għal permessi ambjentali li jeħtieġu l-ipproċessar. Hija meħtieġa aktar simplifikazzjoni tal-proċeduri għall-għoti ta' permessi biex jiġi kklerjat ix-xogħol b'lura ta' proġetti tal-enerġija pendenti u jiġi ffaċilitat investiment prijoritarju addizzjonali.

| (34) | Il-prezzijiet għoljin tal-enerġija u l-miri ambizzjużi dwar il-klima jeħtieġu investiment aktar mgħaġġel u ogħla fid-dekarbonizzazzjoni. Minkejja tkabbir aktar mgħaġġel milli antiċipat fil-bejgħ ta' vetturi elettriċi, l-investiment meħtieġ fit-tnedija ulterjuri, b'mod partikolari l-elettrifikazzjoni ta' vetturi tqal, x'aktarx li ma jseħħx fuq termini tas-suq minħabba d-distanzi twal u ż-żoni skarsament popolati li jikkaratterizzaw il-Finlandja. Madwar 40 % tan-network ferrovjarju għadu mhux elettrifikat. |
| --- | --- |

(34)

Il-prezzijiet għoljin tal-enerġija u l-miri ambizzjużi dwar il-klima jeħtieġu investiment aktar mgħaġġel u ogħla fid-dekarbonizzazzjoni. Minkejja tkabbir aktar mgħaġġel milli antiċipat fil-bejgħ ta' vetturi elettriċi, l-investiment meħtieġ fit-tnedija ulterjuri, b'mod partikolari l-elettrifikazzjoni ta' vetturi tqal, x'aktarx li ma jseħħx fuq termini tas-suq minħabba d-distanzi twal u ż-żoni skarsament popolati li jikkaratterizzaw il-Finlandja. Madwar 40 % tan-network ferrovjarju għadu mhux elettrifikat.

| (35) | Sabiex tittejjeb is-sigurtà tal-provvista, it-trażmissjoni nazzjonali tal-elettriku tal-Finlandja tista' tissaħħaħ. L-enerġija rinnovabbli qed tiġi prodotta dejjem aktar il-bogħod miċ-ċentri tal-konsum. Filwaqt li l-Finlandja aġixxiet b'mod deċiżiv biex tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjonijiet Russi taż-żejt, tal-faħam u tal-gass, wieħed miż-żewġ impjanti tal-enerġija nukleari fil-Finlandja għadu kompletament dipendenti fuq il-fjuwil Russu. Interkonnessjonijiet b'saħħithom bejn il-Finlandja u l-pajjiżi ġirien huma meħtieġa biex jiġi żgurat suq tal-elettriku li jiffunzjona tajjeb fir-reġjun kollu u biex jiżdied il-kontribut ipprojettat tal-enerġija rinnovabbli għat-taħlita tal-enerġija. |
| --- | --- |

(35)

Sabiex tittejjeb is-sigurtà tal-provvista, it-trażmissjoni nazzjonali tal-elettriku tal-Finlandja tista' tissaħħaħ. L-enerġija rinnovabbli qed tiġi prodotta dejjem aktar il-bogħod miċ-ċentri tal-konsum. Filwaqt li l-Finlandja aġixxiet b'mod deċiżiv biex tnaqqas id-dipendenza tagħha fuq l-importazzjonijiet Russi taż-żejt, tal-faħam u tal-gass, wieħed miż-żewġ impjanti tal-enerġija nukleari fil-Finlandja għadu kompletament dipendenti fuq il-fjuwil Russu. Interkonnessjonijiet b'saħħithom bejn il-Finlandja u l-pajjiżi ġirien huma meħtieġa biex jiġi żgurat suq tal-elettriku li jiffunzjona tajjeb fir-reġjun kollu u biex jiżdied il-kontribut ipprojettat tal-enerġija rinnovabbli għat-taħlita tal-enerġija.

| (36) | In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fil-Finlandja għal 37 okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż ħaddiema tal-iżolament, inġiniera ċivili, u plumbers u fitters tal-pajpijiet. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawn il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(36)

In-nuqqas ta' ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż il-manifattura, l-introduzzjoni u l-manutenzjoni ta' teknoloġiji b'emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b'emissjonijiet żero netti. Fl-2022, ġew irrapportati nuqqasijiet ta' ħaddiema fil-Finlandja għal 37 okkupazzjoni li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika, inkluż ħaddiema tal-iżolament, inġiniera ċivili, u plumbers u fitters tal-pajpijiet. Sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ ta' kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta' titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta' ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawn il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b'mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika.

| (37) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta' Stabbiltà tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (38) | Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Finlandja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro, |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-interkonnessjonijiet mill-qrib bejn l-ekonomiji tal-Istati Membri taż-żona tal-euro u l-kontribut kollettiv tagħhom għall-funzjonament tal-unjoni ekonomika u monetarja, il-Kunsill irrakkomanda li l-Istati Membri taż-żona tal-euro jieħdu azzjoni, inkluż permezz tal-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza, biex (i) jippreservaw is-sostenibbiltà tad-dejn u joqogħdu lura minn appoġġ fuq bażi wiesgħa għad-domanda aggregata fl-2023, jimmiraw aħjar il-miżuri fiskali meħuda biex itaffu l-impatt tal-prezzijiet għoljin tal-enerġija u jirriflettu dwar modi xierqa biex inaqqsu l-appoġġ hekk kif jonqsu l-pressjonijiet tal-prezzijiet tal-enerġija; (ii) isostnu livell għoli ta' investiment pubbliku u jippromwovu l-investimenti privati biex jappoġġaw it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali; (iii) jappoġġaw l-iżviluppi fil-pagi li jtaffu t-telf fil-kapaċità tal-akkwist filwaqt li jillimitaw l-effetti sekondarji fuq l-inflazzjoni, ikomplu jtejbu l-politiki attivi tas-suq tax-xogħol u jindirizzaw in-nuqqas ta' ħiliet; (iv) itejbu l-ambjent tan-negozju u jiżguraw li l-appoġġ għall-enerġija lill-kumpaniji jkun kosteffettiv, temporanju u mmirat lejn ditti vijabbli u li jżomm l-inċentivi għat-tranżizzjoni ekoloġika; u (v) jippreservaw l-istabbiltà makrofinanzjarja u jimmonitorjaw ir-riskji filwaqt li jkomplu jaħdmu fuq it-tlestija tal-unjoni bankarja. Għall-Finlandja, ir-rakkomandazzjonijiet (1), (2), (3) u (4) jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tal-ewwel, it-tieni u r-raba' rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-Rakkomandazzjoni tal-2023 dwar iż-żona tal-euro,

B'DAN JIRRAKKOMANDA li l-Finlandja fl-2023 u fl-2024 tieħu azzjoni biex:

1.

Tiżgura politika fiskali prudenti, b'mod partikolari billi tillimita ż-żieda nominali fin-nefqa primarja netta ffinanzjata nazzjonalment fl-2024 għal mhux aktar minn 2.2 % (18).

Tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta' fondi oħra tal-Unjoni, b'mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi strateġija fiskali fuq terminu medju ta' konsolidazzjoni gradwali u sostenibbli, flimkien ma' investimenti u riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla, sabiex tikseb pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tkompli r-riforma tas-sistema tas-sigurtà soċjali sabiex tiżdied l-effiċjenza tas-sistema tal-benefiċċji soċjali, li ttejjeb l-inċentivi għax-xogħol u tappoġġa wkoll is-sostenibbiltà fit-tul tal-finanzi pubbliċi.

2.

Tipproċedi bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza rivedut tagħha u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-għan li tibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Tkompli l-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta' koeżjoni, f'komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Tindirizza n-nuqqas ta' ħaddiema u ta' ħiliet billi jħarrġu mill-ġdid u jtejbu l-ħiliet tal-forza tax-xogħol u twessa' l-offerta tal-edukazzjoni għolja, b'mod partikolari għall-oqsma ta' studju li l-aktar hemm domanda għalihom fis-suq tax-xogħol.

4.

Tnaqqas id-dipendenza ġenerali fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta' sorsi ta' enerġija rinnovabbli, inkluż billi tkompli tħaffef il-proċeduri għall-għoti ta' permessi, u tagħti spinta lill-investiment pubbliku u privat fid-dekarbonizzazzjoni tal-industrija u tat-trasport, inkluż permezz tal-elettrifikazzjoni. Tiżviluppa infrastruttura tal-enerġija biex tiżdied is-sigurtà tal-provvista billi tissaħħaħ it-trażmissjoni tal-elettriku. Iżżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

2

(3)  Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta' Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta' Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 12524/2021; ST 12524/2021 ADD 1.

6

(7)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta' Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Finlandja għall-2021 (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 126).

7

(8)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta' emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

8

(9)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta' 0.2 punti perċentwali tal-PDG.

9

(10)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarju annwali ta' dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll – fejn rilevanti – il-miżuri tan-nefqa kapitali.

10

(11)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta' Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta' Riforma tal-Finlandja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta' Stabbiltà tal-Finlandja għall-2022 (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 213).

11

(12)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tal-Finlandja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta' 10 snin) huwa stmat fil-livell ta' 5.6 % f'termini nominali.

12

(13)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata nazzjonalment hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali ta' 0.0 punti perċentwali tal-PDG.

13

(14)  L-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1466/97 jirrikjedi wkoll aġġustament ta' aktar minn 0.5 % tal-PDG għall-Istati Membri b'dejn tal-gvern li jaqbeż is-60 % tal-PDG, jew b'riskji aktar evidenti għas-sostenibbiltà tad-dejn.

14

(15)  In-nefqa primarja netta hija definita bħala nefqa ffinanzjata fil-livell nazzjonali netta minn miżuri ta' dħul diskrezzjonarji u bl-esklużjoni tan-nefqa fuq l-imgħax kif ukoll in-nefqa ċiklika fuq il-qgħad.

15

(16)  Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta' Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Skont l-Artikolu 5(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

17

(18)  Li hija stmata li tikkorrispondi għal titjib annwali fil-bilanċ tal-baġit strutturali ta' mill-inqas 0.3 % tal-PDG għall-2024, kif deskritt fil-premessa 23.

18

---

| 1.9.2023 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 312/252 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2023

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 312/252

---

RAKKOMANDAZZJONI TAL-KUNSILL

tal-14 ta’ Lulju 2023

dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 tal-Iżvezja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 tal-Iżvezja

(2023/C 312/27)

IL-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b’mod partikolari l-Artikolu 121(2) u l-Artikolu 148(4) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1466/97 tas-7 ta’ Lulju 1997 dwar it-tisħiħ tas-sorveljanza ta’ pożizzjonijiet baġitarji u s-sorveljanza u l-koordinazzjoni ta’ politiki ekonomiċi (1), u b’mod partikolari l-Artikolu 9(2) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1176/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta’ Novembru 2011 dwar il-prevenzjoni u l-korrezzjoni tal-iżbilanċi makroekonomiċi (2), u b’mod partikolari l-Artikolu 6(1) tiegħu,

Wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea,

Wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew,

Wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Impjiegi,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Protezzjoni Soċjali,

Wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tal-Politika Ekonomika,

Billi:

| (1) | Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (3), li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza ("il-Faċilità"), daħal fis-seħħ fid-19 ta’ Frar 2021. Il-Faċilità tipprovdi appoġġ finanzjarju lill-Istati Membri għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti, li jinvolvu impuls fiskali ffinanzjat mill-Unjoni. F’konformità mal-prijoritajiet tas-Semestru Ewropew, il-Faċilità tikkontribwixxi għall-irkupru ekonomiku u inklużiv u għall-implimentazzjoni ta’ riformi u investimenti sostenibbli u li jtejbu t-tkabbir, b’mod partikolari riformi u investimenti biex jippromwovu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u biex jagħmlu l-ekonomiji tal-Istati Membri aktar reżiljenti. Tgħin ukoll biex issaħħaħ il-finanzi pubbliċi u tagħti spinta lit-tkabbir u l-ħolqien tal-impjiegi fuq terminu medju u twil, ittejjeb il-koeżjoni territorjali fl-Unjoni u tappoġġa t-tkomplija tal-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-kontribuzzjoni finanzjarja massima għal kull Stat Membru taħt il-Faċilità ġiet aġġornata fit-30 ta’ Ġunju 2022, f’konformità mal-Artikolu 11(2) tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (2) | Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Iżvezja bħala waħda mill-Istati Membri li tista’ tiġi affettwata jew li tista’ tkun f’riskju li tiġi affettwata mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023. |
| --- | --- |

(2)

Fit-22 ta’ Novembru 2022, il-Kummissjoni adottat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli, li ta bidu għas-Semestru Ewropew tal-2023 għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika. Fit-23 ta’ Marzu 2023, il-Kunsill Ewropew approva l-prijoritajiet tal-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir Sostenibbli 2023, li huma ċċentrati madwar l-erba’ dimensjonijiet tas-sostenibbiltà kompetittiva. Fit-22 ta’ Novembru 2022, fuq il-bażi tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011, il-Kummissjoni adottat ukoll ir-Rapport dwar il-Mekkaniżmu ta’ Twissija tal-2023, li fih identifikat lill-Iżvezja bħala waħda mill-Istati Membri li tista’ tiġi affettwata jew li tista’ tkun f’riskju li tiġi affettwata mill-iżbilanċi, u li għalih tkun meħtieġa analiżi fil-fond. Il-Kummissjoni adottat ukoll rakkomandazzjoni għal rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro u proposta għar-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi tal-2023, li janalizza l-implimentazzjoni tal-Linji Gwida dwar l-Impjiegi u l-prinċipji tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali. Il-Kunsill adotta r-Rakkomandazzjoni dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (4) fis-16 ta’ Mejju 2023 u r-Rapport Konġunt dwar l-Impjiegi fit-13 ta’ Marzu 2023.

| (3) | Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(3)

Filwaqt li l-ekonomiji tal-Unjoni qed juru reżiljenza notevoli, il-kuntest ġeopolitiku għad għandu impatt negattiv. Hekk kif l-Unjoni qed tappoġġa b’mod sod lill-Ukrajna, l-aġenda tal-politika ekonomika u soċjali tal-Unjoni hija ffukata fuq it-tnaqqis tal-impatt negattiv tax-xokkijiet tal-enerġija kemm fuq l-unitajiet domestiċi kif ukoll fuq id-ditti vulnerabbli fuq terminu qasir, u fuq iż-żamma tal-isforzi biex jitwettqu t-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, l-appoġġ għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv, is-salvagwardja tal-istabbiltà makroekonomika u ż-żieda tar-reżiljenza fuq terminu medju. Hija tiffoka ħafna wkoll fuq iż-żieda fil-kompetittività u l-produttività tal-Unjoni.

| (4) | Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet. |
| --- | --- |

(4)

Fl-1 ta’ Frar 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku għal Żmien l-Emissjonijiet Żero Netti" ("il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku"). L-għan tal-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni u tiġi appoġġata t-tranżizzjoni rapida lejn in-newtralità klimatika. Huwa jikkomplementa l-isforzi li għaddejjin bil-Patt Ekoloġiku Ewropew u r-REPowerEU. Huwa għandu l-għan ukoll li jipprovdi ambjent li jappoġġa aktar iż-żieda fil-kapaċità tal-manifattura tal-Unjoni għat-teknoloġiji u l-prodotti b’emissjonijiet żero netti meħtieġa biex jintlaħqu l-miri klimatiċi ambizzjużi tal-Unjoni, u biex jiġi żgurat aċċess għal materja prima kritika rilevanti, inkluż bid-diversifikazzjoni tal-akkwist, l-isfruttament kif xieraq tar-riżorsi ġeoloġiċi fl-Istati Membri u l-massimizzazzjoni tar-riċiklaġġ tal-materja prima. Il-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku huwa bbażat fuq erba’ pilastri: ambjent regolatorju prevedibbli u simplifikat, aċċess imħaffef għall-finanzjament, it-titjib tal-ħiliet, u kummerċ miftuħ għal ktajjen tal-provvista reżiljenti. Fis-16 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni ħarġet komunikazzjoni bit-titolu "Il-kompetittività fit-tul tal-UE: inħarsu lil hinn mill-2030", strutturata fuq disa’ xpruni li jsaħħu lil xulxin bl-għan li ssir ħidma lejn qafas regolatorju li jsaħħaħ it-tkabbir. Hija tistabbilixxi prijoritajiet ta’ politika mmirati biex jiżguraw b’mod attiv titjib strutturali, investiment iffukat tajjeb u miżuri regolatorji għall-kompetittività fit-tul tal-Unjoni u l-Istati Membri tagħha. Ir-rakkomandazzjonijiet ta’ hawn taħt jgħinu biex jiġu indirizzati dawk il-prijoritajiet.

| (5) | Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241. |
| --- | --- |

(5)

Fl-2023, is-Semestru Ewropew għall-koordinazzjoni tal-politika ekonomika qed ikompli jevolvi f’konformità mal-implimentazzjoni tal-Faċilità. L-implimentazzjoni sħiħa tal-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza tibqa’ essenzjali għat-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika taħt is-Semestru Ewropew, billi l-pjanijiet jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż kollha jew subsett sinifikanti minnhom maħruġa f’dawn l-aħħar snin. Ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, l-2020 u l-2022 jibqgħu ugwalment rilevanti għall-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza riveduti, aġġornati jew emendati f’konformità mal-Artikoli 14, 18 u 21 tar-Regolament (UE) 2021/241.

| (6) | Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza. |
| --- | --- |

(6)

Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (5) ("ir-Regolament REPowerEU"), li ġie adottat fis-27 ta’ Frar 2023, għandu l-għan li jipproċedi malajr bl-eliminazzjoni gradwali tad-dipendenza tal-Unjoni fuq l-importazzjonijiet tal-fjuwils fossili Russi. Dan ser jikkontribwixxi għas-sigurtà tal-enerġija u d-diversifikazzjoni tal-provvista tal-enerġija tal-Unjoni, filwaqt li jżid l-użu tal-enerġija rinnovabbli, il-kapaċitajiet tal-ħżin tal-enerġija u l-effiċjenza enerġetika. Ir-Regolament REPowerEU jippermetti lill-Istati Membri jżidu kapitolu ġdid tar-REPowerEU mal-pjanijiet nazzjonali tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ewlenin li ser jgħinu biex jintlaħqu l-objettivi tar-REPowerEU. Dawk ir-riformi u l-investimenti ser jgħinu wkoll biex tingħata spinta lill-kompetittività tal-industrija b’emissjonijiet żero netti tal-Unjoni kif deskritt fil-Pjan Industrijali tal-Patt Ekoloġiku u ser jindirizzaw ir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż relatati mal-enerġija maħruġa lill-Istati Membri fl-2022 u, fejn applikabbli, fl-2023. Ir-Regolament REPowerEU jintroduċi kategorija ġdida ta’ appoġġ finanzjarju mhux ripagabbli, li ssir disponibbli għall-Istati Membri sabiex jiffinanzjaw riformi u investimenti ġodda relatati mal-enerġija skont il-pjanijiet tagħhom għall-irkupru u r-reżiljenza.

| (7) | Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti. |
| --- | --- |

(7)

Fit-8 ta’ Marzu 2023, il-Kummissjoni adottat komunikazzjoni li tipprovdi gwida għall-politika fiskali għall-2024 ("il-komunikazzjoni tat-8 ta’ Marzu 2023"). Hija għandha l-għan li tappoġġa t-tħejjija tal-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tal-Istati Membri u b’hekk issaħħaħ il-koordinazzjoni tal-politika. Il-Kummissjoni fakkret li l-klawżola liberatorja ġenerali tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir ser tiġi diżattivata fi tmiem l-2023. Hija appellat għal politiki fiskali fl-2023-2024 li jiżguraw is-sostenibbiltà tad-dejn fuq terminu medju u li jżidu t-tkabbir potenzjali b’mod sostenibbli u stiednet lill-Istati Membri biex jistabbilixxu fil-programmi ta’ stabbiltà u konverġenza tagħhom tal-2023 kif il-pjanijiet fiskali tagħhom ser jiżguraw li l-valur ta’ referenza tat-Trattat ta’ 3 % tal-prodott domestiku gross (PDG) jiġi rispettat u jiżguraw tnaqqis plawżibbli u kontinwu tad-dejn, jew biex id-dejn jinżamm f’livelli prudenti fit-terminu medju. Il-Kummissjoni stiednet ukoll lill-Istati Membri jeliminaw gradwalment il-miżuri fiskali nazzjonali introdotti biex jipproteġu lill-unitajiet domestiċi u lid-ditti mix-xokk tal-prezz tal-enerġija, u jibdew bl-inqas miżuri mmirati. Hija indikat li, jekk ikun meħtieġ li l-miżuri ta’ appoġġ jiġu estiżi minħabba pressjonijiet tal-enerġija mġedda, jenħtieġ li l-Istati Membri jimmiraw aħjar tali miżuri lejn unitajiet domestiċi u ditti vulnerabbli. Il-Kummissjoni ddikjarat li r-rakkomandazzjonijiet fiskali jkunu kwantifikati u differenzjati. Barra minn hekk, kif propost fil-komunikazzjoni tagħha tad-9 ta’ Novembru 2022 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet fiskali jiġu fformulati abbażi tan-nefqa primarja netta. Hija rrakkomandat li l-Istati Membri kollha jkomplu jipproteġu l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali u jiżguraw l-użu effettiv tal-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari fid-dawl tal-objettivi tat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali u tar-reżiljenza. Il-Kummissjoni indikat li ser tipproponi lill-Kunsill jiftaħ proċeduri ta’ defiċit eċċessiv ibbażati fuq id-defiċit fir-rebbiegħa tal-2024 abbażi tad-data tal-eżitu għall-2023, f’konformità mad-dispożizzjonijiet legali eżistenti.

| (8) | Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023. |
| --- | --- |

(8)

Fis-26 ta’ April 2023, il-Kummissjoni ppreżentat proposti leġiżlattivi biex timplimenta riforma komprensiva tar-regoli ta’ governanza ekonomika tal-Unjoni. L-objettiv ċentrali tal-proposti huwa li tissaħħaħ is-sostenibbiltà tad-dejn pubbliku u li jiġi promoss it-tkabbir sostenibbli u inklużiv fl-Istati Membri kollha permezz ta’ riformi u investimenti. Fil-proposti tagħha, il-Kummissjoni għandha l-għan li ttejjeb is-sjieda nazzjonali, tissimplifika l-qafas u timxi lejn fokus akbar fuq terminu medju, flimkien ma’ infurzar effettiv u aktar koerenti. Skont il-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-14 ta’ Marzu 2023 dwar l-orjentazzjonijiet għal riforma tal-qafas tal-governanza ekonomika tal-UE, l-objettiv huwa li l-ħidma leġiżlattiva tiġi konkluża fl-2023.

| (9) | Fit-28 ta’ Mejju 2021 l-Iżvezja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta’ Mejju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Iżvezja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Iżvezja tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura. |
| --- | --- |

(9)

Fit-28 ta’ Mejju 2021 l-Iżvezja ppreżentat il-pjan nazzjonali tagħha għall-irkupru u r-reżiljenza lill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) 2021/241. Skont l-Artikolu 19 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Kummissjoni vvalutat ir-rilevanza, l-effettività, l-effiċjenza u l-koerenza tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, f’konformità mal-linji gwida tal-valutazzjoni stabbiliti fl-Anness V għal dak ir-Regolament. Fl-4 ta’ Mejju 2022, il-Kunsill adotta d-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tiegħu dwar l-approvazzjoni tal-valutazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza għall-Iżvezja (6). Ir-rilaxx tal-pagamenti parzjali jiddependi fuq l-adozzjoni ta’ deċiżjoni mill-Kummissjoni, f’konformità mal-Artikolu 24(5) tar-Regolament (UE) 2021/241, li tiddikjara li l-Iżvezja tkun laħqet b’mod sodisfaċenti l-istadji importanti u l-miri rilevanti stabbiliti fid-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill. It-twettiq sodisfaċenti jippresupponi li l-kisba tal-istadji importanti u l-miri preċedenti ma tkunx treġġgħet lura.

| (10) | Fit-28 ta’ April 2023, l-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2023 u, fit-28 ta’ April 2023, il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Iżvezja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha. |
| --- | --- |

(10)

Fit-28 ta’ April 2023, l-Iżvezja ppreżentat il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tagħha tal-2023 u, fit-28 ta’ April 2023, il-Programm ta’ Konverġenza tagħha tal-2023, f’konformità mal-Artikolu 8(1) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97. Biex jitqiesu l-konnessjonijiet ta’ bejniethom, iż-żewġ programmi ġew ivvalutati flimkien. F’konformità mal-Artikolu 27 tar-Regolament (UE) 2021/241, il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 jirrifletti wkoll ir-rappurtar biannwali tal-Iżvezja dwar il-progress li sar fil-kisba tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tagħha.

| (11) | Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Iżvezja. Huwa vvaluta l-progress tal-Iżvezja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza mill-Iżvezja. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Iżvezja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti. |
| --- | --- |

(11)

Fl-24 ta’ Mejju 2023, il-Kummissjoni ippubblikat ir-rapport tagħha tal-pajjiż 2023 għall-Iżvezja. Huwa vvaluta l-progress tal-Iżvezja fl-indirizzar tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż rilevanti adottati mill-Kunsill bejn l-2019 u l-2022 u ħa kont tal-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza mill-Iżvezja. Abbażi ta’ dik l-analiżi, ir-rapport tal-pajjiż identifika lakuni fir-rigward ta’ dawk l-isfidi li mhumiex indirizzati jew li huma indirizzati biss parzjalment mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll sfidi ġodda u emerġenti. Hija vvalutat ukoll il-progress tal-Iżvezja fl-implimentazzjoni tal-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u fil-kisba tal-miri ewlenin tal-Unjoni dwar l-impjiegi, il-ħiliet u t-tnaqqis tal-faqar, kif ukoll il-progress fil-kisba tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli tan-Nazzjonijiet Uniti.

| (12) | Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Iżvezja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta’ Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, għad hemm vulnerabbiltajiet relatati mas-suq tal-proprjetà immobbli tagħha u dejn privat għoli. Il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli huma għoljin, u sa dan l-aħħar kienu qed jogħlew. Iż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar marru id f’id maż-żieda fid-dejn privat. Fl-2022, f’kuntest ta’ ssikkar sinifikanti fil-kundizzjonijiet monetarji u ta’ finanzjament, il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli bdew jonqsu b’mod viżibbli f’dak li jidher li huwa l-bidu ta’ xoljiment tal-vulnerabbiltajiet akkumulati. Il-prezzijiet għadhom sopravvalutati b’mod sinifikanti u huma mistennija li jonqsu aktar. Il-fatturat fis-settur tal-proprjetà immobbli dan l-aħħar naqas b’mod sinifikanti, u, b’riżultat ta’ dan, id-domanda għal abitazzjonijiet mibnija ġodda naqset ukoll. L-iżviluppi negattivi, sa issa, kienu limitati għas-setturi tal-kostruzzjoni u tal-proprjetà immobbli, li issa qed jonqsu drastikament wara snin ta’ tkabbir għoli. B’mod ġenerali, l-ekonomija Żvediża hija mistennija li tiċkien fl-2023, bil-bidliet fil-kundizzjonijiet monetarji li jaffettwaw il-karti tal-bilanċ tal-unitajiet domestiċi u tal-kumpaniji tal-proprjetà immobbli kummerċjali u l-abbiltà tagħhom li jikkunsmaw u jinvestu. L-impatt tar-rati tal-imgħax miżjuda fuq il-pagamenti tal-ipoteki huwa sostanzjali, minħabba l-prevalenza ta’ rati tal-imgħax varjabbli u ipoteki b’durata twila ħafna. L-impatt tal-kundizzjonijiet li qed jinbidlu fuq is-settur finanzjarju kien limitat; is-settur huwa b’saħħtu u jirreġistra marġnijiet ta’ profitt għoljin u proporzjonijiet kapitali ponderati għar-riskju, li x’aktarx iservu bħala murata kontra l-propagazzjoni tal-problemi tas-settur tal-proprjetà immobbli għall-ekonomija usa’, minkejja li hija esposta bil-kbir għal tibdil fis-settur tal-proprjetà immobbli. Il-progress fil-politika kien limitat. B’mod partikolari, is-sistema tat-taxxa tkompli tiffavorixxi s-sjieda tad-djar permezz ta’ tassazzjoni fuq il-proprjetà rikorrenti baxxa u tippromwovi l-akkwist ta’ akkomodazzjoni ffinanzjata mid-dejn permezz ta’ tnaqqis sinifikanti mit-taxxa tal-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki. Barra minn hekk, is-suq ineffiċjenti tal-kiri ra riforma limitata. |
| --- | --- |

(12)

Il-Kummissjoni wettqet analiżi fil-fond skont l-Artikolu 5 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 għall-Iżvezja u ppubblikat ir-riżultati tagħha fl-24 ta’ Mejju 2023. Il-Kummissjoni kkonkludiet li l-Iżvezja qed tesperjenza żbilanċi makroekonomiċi. B’mod partikolari, għad hemm vulnerabbiltajiet relatati mas-suq tal-proprjetà immobbli tagħha u dejn privat għoli. Il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli huma għoljin, u sa dan l-aħħar kienu qed jogħlew. Iż-żidiet fil-prezzijiet tad-djar marru id f’id maż-żieda fid-dejn privat. Fl-2022, f’kuntest ta’ ssikkar sinifikanti fil-kundizzjonijiet monetarji u ta’ finanzjament, il-prezzijiet tal-proprjetà immobbli bdew jonqsu b’mod viżibbli f’dak li jidher li huwa l-bidu ta’ xoljiment tal-vulnerabbiltajiet akkumulati. Il-prezzijiet għadhom sopravvalutati b’mod sinifikanti u huma mistennija li jonqsu aktar. Il-fatturat fis-settur tal-proprjetà immobbli dan l-aħħar naqas b’mod sinifikanti, u, b’riżultat ta’ dan, id-domanda għal abitazzjonijiet mibnija ġodda naqset ukoll. L-iżviluppi negattivi, sa issa, kienu limitati għas-setturi tal-kostruzzjoni u tal-proprjetà immobbli, li issa qed jonqsu drastikament wara snin ta’ tkabbir għoli. B’mod ġenerali, l-ekonomija Żvediża hija mistennija li tiċkien fl-2023, bil-bidliet fil-kundizzjonijiet monetarji li jaffettwaw il-karti tal-bilanċ tal-unitajiet domestiċi u tal-kumpaniji tal-proprjetà immobbli kummerċjali u l-abbiltà tagħhom li jikkunsmaw u jinvestu. L-impatt tar-rati tal-imgħax miżjuda fuq il-pagamenti tal-ipoteki huwa sostanzjali, minħabba l-prevalenza ta’ rati tal-imgħax varjabbli u ipoteki b’durata twila ħafna. L-impatt tal-kundizzjonijiet li qed jinbidlu fuq is-settur finanzjarju kien limitat; is-settur huwa b’saħħtu u jirreġistra marġnijiet ta’ profitt għoljin u proporzjonijiet kapitali ponderati għar-riskju, li x’aktarx iservu bħala murata kontra l-propagazzjoni tal-problemi tas-settur tal-proprjetà immobbli għall-ekonomija usa’, minkejja li hija esposta bil-kbir għal tibdil fis-settur tal-proprjetà immobbli. Il-progress fil-politika kien limitat. B’mod partikolari, is-sistema tat-taxxa tkompli tiffavorixxi s-sjieda tad-djar permezz ta’ tassazzjoni fuq il-proprjetà rikorrenti baxxa u tippromwovi l-akkwist ta’ akkomodazzjoni ffinanzjata mid-dejn permezz ta’ tnaqqis sinifikanti mit-taxxa tal-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki. Barra minn hekk, is-suq ineffiċjenti tal-kiri ra riforma limitata.

| (13) | Skont data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Iżvezja tjieb minn pożizzjoni baġitarja bbilanċjata fl-2021 għal surplus ta’ 0,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 36,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 33,0 % fi tmiem l-2022. |
| --- | --- |

(13)

Skont data vvalidata mill-Eurostat, il-bilanċ tal-gvern estiż tal-Iżvezja tjieb minn pożizzjoni baġitarja bbilanċjata fl-2021 għal surplus ta’ 0,7 % fl-2022, filwaqt li d-dejn tal-gvern estiż naqas minn 36,5 % tal-PDG fi tmiem l-2021 għal 33,0 % fi tmiem l-2022.

| (14) | Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta’ politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu t-tnaqqis tat-taxxa fuq l-enerġija fuq id-diżil u l-petrol; filwaqt li t-tali miżuri ta’ politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu t-tpaċija tal-kost tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta’ dawk il-miżuri kien ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2022 (7). Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,1 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021. |
| --- | --- |

(14)

Il-bilanċ tal-gvern estiż intlaqat mill-miżuri ta’ politika fiskali meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Fl-2022, tali miżuri ta’ politika fiskali li jnaqqsu d-dħul kienu jinkludu t-tnaqqis tat-taxxa fuq l-enerġija fuq id-diżil u l-petrol; filwaqt li t-tali miżuri ta’ politika fiskali li jżidu n-nefqa kienu jinkludu t-tpaċija tal-kost tal-elettriku għall-unitajiet domestiċi. Il-Kummissjoni tistma li l-kost baġitarju nett ta’ dawk il-miżuri kien ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2022 (7). Il-bilanċ tal-gvern estiż ġie affettwat ukoll mill-kost baġitarju tal-offerta ta’ protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna, li huwa stmat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022. Fl-istess ħin, il-kost stmat tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 naqas għal 1,1 % tal-PDG fl-2022, minn 2,0 % fl-2021.

| (15) | Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Iżvezja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. |
| --- | --- |

(15)

Fit-18 ta’ Ġunju 2021, il-Kunsill irrakkomanda li fl-2022 l-Iżvezja (8) żżomm pożizzjoni fiskali ta’ appoġġ, inkluż mill-impuls ipprovdut mill-Faċilità, u tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali.

| (16) | Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b’+0,4 % tal-PDG, li kienet xierqa f’kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Iżvezja kompliet tappoġġa l-irkupru inkluż b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). L-Iżvezja għalhekk ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,8 % punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk l-Iżvezja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment. |
| --- | --- |

(16)

Skont l-istimi tal-Kummissjoni, il-pożizzjoni fiskali (9) fl-2022 kienet restrittiva, b’+0,4 % tal-PDG, li kienet xierqa f’kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Kif irrakkomandat mill-Kunsill, l-Iżvezja kompliet tappoġġa l-irkupru inkluż b’investimenti ffinanzjati mill-Faċilità. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni ammontat għal 0,2 % tal-PDG fl-2022 (0,2 % tal-PDG fl-2021). L-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali pprovda kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,1 punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali (10). L-Iżvezja għalhekk ippreservat l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali, kif irrakkomandat mill-Kunsill. Fl-istess ħin, it-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali (netta minn miżuri ġodda ta’ dħul) ipprovda kontribuzzjoni restrittiva ta’ 0,8 % punt perċentwali għall-pożizzjoni fiskali. Għalhekk l-Iżvezja żammet suffiċjentement taħt kontroll it-tkabbir fin-nefqa kurrenti ffinanzjata nazzjonalment.

| (17) | Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 huwa kawt fl-2023 u konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni wara dan. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jonqos b’1,0 % fl-2023 u jerġa’ jikber b’1,2 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li l-PDG reali jonqos b’0,5 % fl-2023 u jikber b’1,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba li data aktar reċenti u investiment barra l-kostruzzjoni huma kemxejn inqas dinamiċi fit-tbassir tal-Kummissjoni. |
| --- | --- |

(17)

Ix-xenarju makroekonomiku li jirfed il-projezzjonijiet baġitarji fil-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 huwa kawt fl-2023 u konformi mat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni wara dan. Il-Gvern jipprojetta li l-PDG reali jonqos b’1,0 % fl-2023 u jerġa’ jikber b’1,2 % fl-2024. B’paragun ma’ dan, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li l-PDG reali jonqos b’0,5 % fl-2023 u jikber b’1,1 % fl-2024, prinċipalment minħabba li data aktar reċenti u investiment barra l-kostruzzjoni huma kemxejn inqas dinamiċi fit-tbassir tal-Kummissjoni.

| (18) | Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li s-surplus tal-gvern estiż tal-2022 ser jiddeterjora għal proporzjon tad-defiċit ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-ekonomija aktar dgħajfa u d-deterjorament tal-finanzi tas-settur tal-gvern lokali. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 33,0 % fi tmiem l-2022 għal 31,0 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,9 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza 2023, prinċipalment minħabba li l-Kummissjoni tistenna nfiq pubbliku ogħla, li jirriżulta minn, fost l-oħrajn, konsum intermedju ogħla u trasferimenti soċjali in natura u nefqa ogħla fuq l-imgħax. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 31,4 %, fi tmiem l-2023. |
| --- | --- |

(18)

Fil-Programm ta’ Konverġenza tiegħu tal-2023, il-Gvern jistenna li s-surplus tal-gvern estiż tal-2022 ser jiddeterjora għal proporzjon tad-defiċit ta’ 0,4 % tal-PDG fl-2023. Id-deterjorament fl-2023 jirrifletti prinċipalment l-ekonomija aktar dgħajfa u d-deterjorament tal-finanzi tas-settur tal-gvern lokali. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 33,0 % fi tmiem l-2022 għal 31,0 % fi tmiem l-2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,9 % tal-PDG għall-2023. Dan huwa ogħla mid-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza 2023, prinċipalment minħabba li l-Kummissjoni tistenna nfiq pubbliku ogħla, li jirriżulta minn, fost l-oħrajn, konsum intermedju ogħla u trasferimenti soċjali in natura u nefqa ogħla fuq l-imgħax. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn tal-gvern estiż mal-PDG, ta’ 31,4 %, fi tmiem l-2023.

| (19) | Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f’miżuri estiżi mill-2022 (b’mod partikolari, it-tnaqqis tat-taxxa fuq l-enerġija fuq il-petrol u d-diżil) u miżuri ġodda, bħall-kumpens tal-kostijiet tal-elettriku għad-djar, il-kumpaniji u l-organizzazzjonijiet. Il-kost ta’ dawk il-miżuri hija fil-biċċa l-kbira kkumpensata mid-dħul mit-tariffi tat-trażmissjoni kif ukoll, sa ċertu punt, mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,0 % tal-PDG fl-2023 (f’konformità mal-2022). Il-kost baġitarju biex tiġi offruta protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa’ ġeneralment stabbli fl-2023. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,1 % tal-PDG. |
| --- | --- |

(19)

Il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jkompli jiġi affettwat mill-miżuri meħuda biex jittaffa l-impatt ekonomiku u soċjali taż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija. Dawn jikkonsistu f’miżuri estiżi mill-2022 (b’mod partikolari, it-tnaqqis tat-taxxa fuq l-enerġija fuq il-petrol u d-diżil) u miżuri ġodda, bħall-kumpens tal-kostijiet tal-elettriku għad-djar, il-kumpaniji u l-organizzazzjonijiet. Il-kost ta’ dawk il-miżuri hija fil-biċċa l-kbira kkumpensata mid-dħul mit-tariffi tat-trażmissjoni kif ukoll, sa ċertu punt, mit-taxxi fuq il-profitti mhux mistennija tal-fornituri tal-enerġija. Meta jitqies dak id-dħul, il-kost baġitarju nett tal-miżuri ta’ appoġġ huwa pprojettat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,1 % tal-PDG fl-2023 (11). Il-biċċa l-kbira tal-miżuri fl-2023 ma jidhrux li huma mmirati lejn l-unitajiet domestiċi jew id-ditti l-aktar vulnerabbli, u ma jippreservawx bis-sħiħ is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza fl-enerġija. B’riżultat ta’ dan, l-ammont ta’ miżuri ta’ appoġġ immirati, li għandhom jitqiesu fil-valutazzjoni tal-konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 (12), huwa stmat fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni għal 0,0 % tal-PDG fl-2023 (f’konformità mal-2022). Il-kost baġitarju biex tiġi offruta protezzjoni temporanja għall-persuni spostati mill-Ukrajna huwa pprojettat li jibqa’ ġeneralment stabbli fl-2023. Fl-aħħar nett, il-bilanċ tal-gvern estiż fl-2023 huwa mistenni li jibbenefika mit-tneħħija gradwali tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19, li ġew stmati għal 1,1 % tal-PDG.

| (20) | Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Iżvezja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni politika newtrali b’mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. L-Iżvezja jenħtieġ li tkun lesta li taġġusta l-infiq kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Iżvezja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(20)

Fir-Rakkomandazzjoni tiegħu tat-12 ta’ Lulju 2022, il-Kunsill irrakkomanda li l-Iżvezja tieħu azzjoni biex tiżgura li fl-2023 it-tkabbir tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fil-livell nazzjonali jkun konformi ma’ pożizzjoni politika newtrali b’mod kumplessiv (13), filwaqt li jitqies l-appoġġ temporanju u mmirat kontinwu għall-unitajiet domestiċi u d-ditti l-aktar vulnerabbli għaż-żidiet fil-prezzijiet tal-enerġija u għan-nies li jaħarbu mill-Ukrajna. L-Iżvezja jenħtieġ li tkun lesta li taġġusta l-infiq kurrenti għas-sitwazzjoni li qed tevolvi. Ġie rrakkomandat lill-Iżvezja wkoll biex tespandi l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija filwaqt li tqis l-inizjattiva REPowerEU, inkluż billi tagħmel użu mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (21) | Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (– 0,1 % tal-PDG), f’kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (+ 0,4 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta’ -0,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,1 punt perċentwali (14). Għalhekk, l-Iżvezja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal investimenti fit-tranżizzjoni klimatika tal-industrija u l-espansjoni tal-broadband, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni. |
| --- | --- |

(21)

Fl-2023, il-pożizzjoni fiskali hija pprojettata fit-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni li tkun ġeneralment newtrali (– 0,1 % tal-PDG), f’kuntest ta’ inflazzjoni għolja. Din issegwi pożizzjoni fiskali kontrazzjonali fl-2022 (+ 0,4 % tal-PDG). It-tkabbir fin-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali (nett minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji) fl-2023 huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali ta’ -0,2 % tal-PDG għall-pożizzjoni fiskali. Fil-qosor, it-tkabbir ipprojettat tan-nefqa kurrenti primarja ffinanzjata fuq livell nazzjonali huwa konformi mar-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022. In-nefqa ffinanzjata mill-għotjiet taħt il-Faċilità u minn fondi oħra tal-Unjoni hija pprojettata li tammonta għal 0,3 % tal-PDG fl-2023, filwaqt li l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali huwa pprojettat li jipprovdi kontribuzzjoni ġeneralment newtrali għall-pożizzjoni fiskali ta’ 0,1 punt perċentwali (14). Għalhekk, l-Iżvezja qed tippjana li tiffinanzja investiment addizzjonali permezz tal-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, u mhijiex ipprojettata li tippreserva l-investiment iffinanzjat fil-livell nazzjonali. Hija tippjana li tiffinanzja l-investiment pubbliku għat-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, u għas-sigurtà tal-enerġija, bħal investimenti fit-tranżizzjoni klimatika tal-industrija u l-espansjoni tal-broadband, li huma ffinanzjati mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni.

| (22) | Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jiżdied għal 0,6 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa’ stabbli għal 31,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta’ 30,7 % fi tmiem l-2024. |
| --- | --- |

(22)

Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, id-defiċit tal-gvern estiż mistenni li jiżdied għal 0,6 % tal-PDG fl-2024. Iż-żieda fl-2024 tirrifletti prinċipalment it-tnaqqis fir-ritmu ekonomiku. Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jibqa’ stabbli għal 31,0 % fi tmiem l-2024. Abbażi tal-miżuri politiċi magħrufa fid-data tal-għeluq tat-tbassir, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta defiċit tal-gvern ta’ 0,5 % tal-PDG fl-2024. Dan huwa ġeneralment konformi mad-defiċit ipprojettat fil-Programm ta’ Konverġenza 2023. It-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta proporzjon simili tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż ta’ 30,7 % fi tmiem l-2024.

| (23) | Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024 (15). Il-Kummissjoni tistma li l-kost nett tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija hija ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2024, f’konformità mal-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika. |
| --- | --- |

(23)

Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jipprevedi t-tneħħija gradwali tal-biċċa l-kbira tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija fl-2024 (15). Il-Kummissjoni tistma li l-kost nett tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija hija ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2024, f’konformità mal-2023. Dawk l-istimi huma bbażati fuq is-suppożizzjoni li ma jkunx hemm żidiet ġodda fil-prezzijiet tal-enerġija. Il-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija li bħalissa huma ppjanati li jibqgħu fis-seħħ fl-2024 ma jidhrux li huma mmirati lejn unitajiet domestiċi jew ditti vulnerabbli. Dawn ma jippreservawx is-sinjal tal-prezz biex titnaqqas id-domanda għall-enerġija u tiżdied l-effiċjenza enerġetika.

| (24) | Fil-programm ta’ Konverġenza 2023, l-Iżvezja qed tippjana li tilħaq l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta’ -1,0 % tal-PDG – fl-2023 u l-2024, u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li ser jirreġistra surplus ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2024, ‘il fuq mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju. |
| --- | --- |

(24)

Fil-programm ta’ Konverġenza 2023, l-Iżvezja qed tippjana li tilħaq l-objettiv baġitarju ta’ terminu medju – bilanċ baġitarju strutturali ta’ -1,0 % tal-PDG – fl-2023 u l-2024, u li żżommu matul il-bqija tal-perjodu tal-programm. Abbażi tat-tbassir tar-rebbiegħa tal-2023 tal-Kummissjoni, il-bilanċ strutturali huwa mbassar li ser jirreġistra surplus ta’ 0,1 % tal-PDG fl-2023 u ta’ 0,7 % tal-PDG fl-2024, ‘il fuq mill-objettiv baġitarju fuq terminu medju.

| (25) | Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali ser tikber fl-2024 għal 1,1 % fl-2024. |
| --- | --- |

(25)

Jekk wieħed jassumi li l-politiki ma jinbidlux, it-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni jipprojetta li n-nefqa primarja netta ffinanzjata fil-livell nazzjonali ser tikber fl-2024 għal 1,1 % fl-2024.

| (26) | Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 4,7 % tal-PDG fl-2023 għal 5,2 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f’livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jirreferi għal riformi u investimenti, bħaż-żieda fil-limiti tal-età fis-sistema tal-pensjonijiet, li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv. |
| --- | --- |

(26)

Skont il-Programm ta’ Konverġenza tal-2023, l-investiment tal-gvern huwa mistenni li jiżdied minn 4,7 % tal-PDG fl-2023 għal 5,2 % tal-PDG fl-2024. L-investiment ogħla jirrifletti investiment ogħla ffinanzjat f’livell nazzjonali u investiment ffinanzjat mill-Unjoni, jiġifieri permezz tal-Faċilità. Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jirreferi għal riformi u investimenti, bħaż-żieda fil-limiti tal-età fis-sistema tal-pensjonijiet, li huma mistennija jikkontribwixxu għas-sostenibbiltà fiskali u għat-tkabbir sostenibbli u inklużiv.

| (27) | Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jinbidel f’surplus ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2025 u ta’ 1,4 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta’ referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 31,0 % fi tmiem l-2024 għal 27,7 % sa tmiem l-2026. |
| --- | --- |

(27)

Il-Programm ta’ Konverġenza 2023 jiddeskrivi perkors fiskali fuq terminu medju sal-2026. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, id-defiċit tal-gvern estiż huwa mistenni li jinbidel f’surplus ta’ 0,2 % tal-PDG fl-2025 u ta’ 1,4 % sal-2026. Għaldaqstant, il-bilanċ tal-gvern estiż huwa ppjanat li jilħaq il-valur ta’ referenza rilevanti tat-Trattat matul l-orizzont tal-Programm. Skont il-Programm ta’ Konverġenza 2023, il-proporzjon tad-dejn għall-PDG tal-gvern estiż huwa mistenni li jonqos minn 31,0 % fi tmiem l-2024 għal 27,7 % sa tmiem l-2026.

| (28) | Dejn privat għoli u, minkejja xi korrezzjonijiet reċenti, il-prezzijiet tal-proprjetà li għadhom sopravvalutati jikkostitwixxu żbilanċi makroekonomiċi li għadhom f’riskju ta’ żarmar diżordinat. L-akkomodazzjoni tibqa’ diffiċli biex wieħed jaffordja għal parteċipanti ġodda fis-suq tal-akkomodazzjoni, filwaqt li s-suq tal-kiri joffri ftit alternattivi u għadu jeħtieġ riforma, biex jitnaqqsu l-listi ta’ stennija u tiġi promossa l-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni għall-kiri. L-Iżvezja ħadet azzjoni ta’ politika limitata biex tilqa’ għall-iżbilanċi, b’enfasi fuq politiki makroprudenzjali u miżuri ta’ provvista mmirati biex jiffaċilitaw il-proċeduri tal-permessi għall-bini u jissussidjaw il-kostruzzjoni ta’ appartamenti għall-kiri. |
| --- | --- |

(28)

Dejn privat għoli u, minkejja xi korrezzjonijiet reċenti, il-prezzijiet tal-proprjetà li għadhom sopravvalutati jikkostitwixxu żbilanċi makroekonomiċi li għadhom f’riskju ta’ żarmar diżordinat. L-akkomodazzjoni tibqa’ diffiċli biex wieħed jaffordja għal parteċipanti ġodda fis-suq tal-akkomodazzjoni, filwaqt li s-suq tal-kiri joffri ftit alternattivi u għadu jeħtieġ riforma, biex jitnaqqsu l-listi ta’ stennija u tiġi promossa l-kostruzzjoni ta’ akkomodazzjoni għall-kiri. L-Iżvezja ħadet azzjoni ta’ politika limitata biex tilqa’ għall-iżbilanċi, b’enfasi fuq politiki makroprudenzjali u miżuri ta’ provvista mmirati biex jiffaċilitaw il-proċeduri tal-permessi għall-bini u jissussidjaw il-kostruzzjoni ta’ appartamenti għall-kiri.

| (29) | Il-piż ġenerali tat-taxxa fuq il-proprjetà għadu relattivament baxx minħabba tnaqqis ġeneruż tat-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax ipotekarju u taxxi rikorrenti baxxi fuq il-proprjetà. L-impatt tal-bidliet fil-politika fuq il-pagamenti ipotekarji ta’ wara t-taxxa huwa diffiċli li jiġi vvalutat, minħabba nuqqas ta’ data individwali tal-unitajiet domestiċi dwar l-assi u l-obbligazzjonijiet. Id-disponibbiltà ta’ tali data tista’ twassal għal titjib fl-effiċjenza fit-tfassil tal-politika, u possibbilment tnaqqas l-ostaklu għad-dħul fis-suq tad-djar u xxerred il-piżijiet tal-akkomodazzjoni b’mod aktar ugwali fost il-popolazzjoni. Fis-suq tal-kiri, il-kirjiet irregolati aktar baxxi minn tas-suq qed jibbenefikaw minnhom grupp limitat ta’ familji. Ma hemm l-ebda rabta bejn il-kirjiet irregolati aktar baxxi minn tas-suq u l-ħtiġijiet jew l-introjtu tal-unità domestika. B’konsegwenza ta’ dan, hemm listi ta’ stennija twal, b’mod partikolari għall-abitazzjonijiet aktar imfittxija għall-kiri, u r-rata ta’ postijiet battala għall-appartamenti hija baxxa ħafna minn perspettiva internazzjonali. Li kieku l-kirjiet isegwu l-prezzijiet tas-suq aktar mill-qrib flimkien ma’ appoġġ għall-kiri relatat mal-introjtu u l-ġid nett, ikun hemm titjib fl-effiċjenza. |
| --- | --- |

(29)

Il-piż ġenerali tat-taxxa fuq il-proprjetà għadu relattivament baxx minħabba tnaqqis ġeneruż tat-taxxa fuq il-pagamenti tal-imgħax ipotekarju u taxxi rikorrenti baxxi fuq il-proprjetà. L-impatt tal-bidliet fil-politika fuq il-pagamenti ipotekarji ta’ wara t-taxxa huwa diffiċli li jiġi vvalutat, minħabba nuqqas ta’ data individwali tal-unitajiet domestiċi dwar l-assi u l-obbligazzjonijiet. Id-disponibbiltà ta’ tali data tista’ twassal għal titjib fl-effiċjenza fit-tfassil tal-politika, u possibbilment tnaqqas l-ostaklu għad-dħul fis-suq tad-djar u xxerred il-piżijiet tal-akkomodazzjoni b’mod aktar ugwali fost il-popolazzjoni. Fis-suq tal-kiri, il-kirjiet irregolati aktar baxxi minn tas-suq qed jibbenefikaw minnhom grupp limitat ta’ familji. Ma hemm l-ebda rabta bejn il-kirjiet irregolati aktar baxxi minn tas-suq u l-ħtiġijiet jew l-introjtu tal-unità domestika. B’konsegwenza ta’ dan, hemm listi ta’ stennija twal, b’mod partikolari għall-abitazzjonijiet aktar imfittxija għall-kiri, u r-rata ta’ postijiet battala għall-appartamenti hija baxxa ħafna minn perspettiva internazzjonali. Li kieku l-kirjiet isegwu l-prezzijiet tas-suq aktar mill-qrib flimkien ma’ appoġġ għall-kiri relatat mal-introjtu u l-ġid nett, ikun hemm titjib fl-effiċjenza.

| (30) | F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Iżvezja ġie adottat biss fl-2022, l-implimentazzjoni tiegħu issa tinsab għaddejja. Minkejja bidu kajman, l-implimentazzjoni ġeneralment tinsab fit-triq it-tajba, u, f’dan l-istadju, ir-riskji ta’ nuqqas ta’ assorbiment jidhru limitati minħabba l-allokazzjoni finanzjarja relattivament żgħira tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-arranġamenti operattivi bejn il-Kummissjoni u l-Iżvezja ġew konklużi f’Mejju 2023. L-Iżvezja mistennija tippreżenta l-ewwel talba tagħha għal pagament li tikkombina żewġ pagamenti parzjali fit-tieni nofs tal-2023. It-tħejjijiet ta’ kapitolu REPowerEU u addendum minħabba t-tnaqqis żgħir ta’ appoġġ li ma jitħallasx lura għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Iżvezja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali. |
| --- | --- |

(30)

F’konformità mal-Artikolu 19(3), il-punt (b), tar-Regolament (UE) 2021/241 u l-kriterju 2.2 tal-Anness V għal dak ir-Regolament, il-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza jinkludi sett estensiv ta’ riformi u investimenti li jsaħħu lil xulxin li għandhom jiġu implimentati sal-2026. Filwaqt li l-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tal-Iżvezja ġie adottat biss fl-2022, l-implimentazzjoni tiegħu issa tinsab għaddejja. Minkejja bidu kajman, l-implimentazzjoni ġeneralment tinsab fit-triq it-tajba, u, f’dan l-istadju, ir-riskji ta’ nuqqas ta’ assorbiment jidhru limitati minħabba l-allokazzjoni finanzjarja relattivament żgħira tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza. L-arranġamenti operattivi bejn il-Kummissjoni u l-Iżvezja ġew konklużi f’Mejju 2023. L-Iżvezja mistennija tippreżenta l-ewwel talba tagħha għal pagament li tikkombina żewġ pagamenti parzjali fit-tieni nofs tal-2023. It-tħejjijiet ta’ kapitolu REPowerEU u addendum minħabba t-tnaqqis żgħir ta’ appoġġ li ma jitħallasx lura għadhom għaddejjin. L-inklużjoni rapida tal-kapitolu l-ġdid tar-REPowerEU fil-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza ser tippermetti li jiġu ffinanzjati riformi u investimenti addizzjonali b’appoġġ għall-objettivi strateġiċi tal-Iżvezja fil-qasam tal-enerġija u t-tranżizzjoni ekoloġika. L-involviment sistematiku u effettiv tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, tas-sħab soċjali u ta’ partijiet ikkonċernati rilevanti oħra jibqa’ importanti għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, kif ukoll ta’ politiki ekonomiċi u tal-impjiegi oħra li jmorru lil hinn minn dak il-pjan, sabiex tiġi żgurata sjieda wiesgħa tal-aġenda ta’ politika ġenerali.

| (31) | Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Iżvezja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Iżvezja. |
| --- | --- |

(31)

Il-Kummissjoni approvat id-dokumenti kollha ta’ programmazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni tal-Iżvezja fl-2022. It-tkomplija tal-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni b’komplementarjetà u sinerġija mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza, inkluż il-Kapitolu REPowerEU, hija kruċjali biex tinkiseb it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali, tiżdied ir-reżiljenza ekonomika u soċjali u jinkiseb żvilupp territorjali bbilanċjat fl-Iżvezja.

| (32) | Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, l-Iżvezja qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati ma’ (i) opportunitajiet inugwali fl-edukazzjoni għal studenti minn kuntesti soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni żvantaġġati; (ii) il-ħtieġa li l-gruppi żvantaġġati jiġu integrati aħjar fis-suq tax-xogħol; u (iii) il-ħtieġa li titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili. |
| --- | --- |

(32)

Lil hinn mill-isfidi ekonomiċi u soċjali indirizzati mill-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza u l-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, l-Iżvezja qed tiffaċċa għadd ta’ sfidi addizzjonali relatati ma’ (i) opportunitajiet inugwali fl-edukazzjoni għal studenti minn kuntesti soċjoekonomiċi u ta’ migrazzjoni żvantaġġati; (ii) il-ħtieġa li l-gruppi żvantaġġati jiġu integrati aħjar fis-suq tax-xogħol; u (iii) il-ħtieġa li titnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili.

| (33) | Minkejja li l-Iżvezja ġeneralment ikollha prestazzjoni tajba fir-rigward tal-eżiti edukattivi, għad hemm inugwaljanzi fis-sistema edukattiva Żvediża. L-istudenti bi sfond soċjoekonomiku u ta’ migrazzjoni żvantaġġati għandhom opportunitajiet edukattivi limitati, inkluż opportunitajiet biex jiżviluppaw il-ħiliet meħtieġa biex isibu impjieg. L-inugwaljanzi fl-edukazzjoni qed jiżdiedu u spiss huma marbuta man-nuqqas ta’ opportunitajiet għall-istudenti li ġejjin minn kuntesti ta’ migrazzjoni biex jagħżlu l-iskola li jridu, b’mod partikolari għal dawk li jkunu waslu reċentement fl-Iżvezja. Id-differenzi fil-prattiki ta’ gradazzjoni fl-iskejjel jirriskjaw li jkomplu jdgħajfu l-eżiti edukattivi. In-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati għadu problematiku u huwa l-aktar urġenti għall-għalliema bi bżonnijiet speċjali, l-għalliema tas-suġġetti fl-iskejjel obbligatorji u l-għalliema vokazzjonali fl-iskejjel sekondarji. Hemm lok biex jittejbu l-istruttura u l-governanza tas-sistema edukattiva, inkluż il-proċess ta’ reġistrazzjoni u s-sistema ta’ klassifikazzjoni, kif ukoll il-progress fil-karriera tal-għalliema. |
| --- | --- |

(33)

Minkejja li l-Iżvezja ġeneralment ikollha prestazzjoni tajba fir-rigward tal-eżiti edukattivi, għad hemm inugwaljanzi fis-sistema edukattiva Żvediża. L-istudenti bi sfond soċjoekonomiku u ta’ migrazzjoni żvantaġġati għandhom opportunitajiet edukattivi limitati, inkluż opportunitajiet biex jiżviluppaw il-ħiliet meħtieġa biex isibu impjieg. L-inugwaljanzi fl-edukazzjoni qed jiżdiedu u spiss huma marbuta man-nuqqas ta’ opportunitajiet għall-istudenti li ġejjin minn kuntesti ta’ migrazzjoni biex jagħżlu l-iskola li jridu, b’mod partikolari għal dawk li jkunu waslu reċentement fl-Iżvezja. Id-differenzi fil-prattiki ta’ gradazzjoni fl-iskejjel jirriskjaw li jkomplu jdgħajfu l-eżiti edukattivi. In-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati għadu problematiku u huwa l-aktar urġenti għall-għalliema bi bżonnijiet speċjali, l-għalliema tas-suġġetti fl-iskejjel obbligatorji u l-għalliema vokazzjonali fl-iskejjel sekondarji. Hemm lok biex jittejbu l-istruttura u l-governanza tas-sistema edukattiva, inkluż il-proċess ta’ reġistrazzjoni u s-sistema ta’ klassifikazzjoni, kif ukoll il-progress fil-karriera tal-għalliema.

| (34) | L-Iżvezja għadha qed tiffaċċa sfidi fl-integrazzjoni ta’ persuni bi sfond żvantaġġat u ta’ migrazzjoni fis-suq tax-xogħol, kif ukoll fit-tnaqqis tad-diskrepanzi fil-ħiliet li fadal. Hemm distakk dejjem akbar fil-livelli ta’ edukazzjoni tal-persuni li ma twildux fl-Unjoni meta mqabbla ma’ dawk imwielda fl-Unjoni, prinċipalment minħabba n-numru li qed jiżdied ta’ persuni li jilħqu livell edukattiv terzjarju minn dawn tal-aħħar. Is-sehem ta’ dawk li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u t-taħriġ qed jiżdied, speċjalment fost l-istudenti li ma twildux fl-Unjoni. It-tisħiħ tal-parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ tagħlim huwa meħtieġ sabiex jgħin lill-persuni minn gruppi żvantaġġati jiżviluppaw ħiliet rilevanti għas-suq tax-xogħol u jżidu l-possibbiltajiet tagħhom li jsibu impjieg. |
| --- | --- |

(34)

L-Iżvezja għadha qed tiffaċċa sfidi fl-integrazzjoni ta’ persuni bi sfond żvantaġġat u ta’ migrazzjoni fis-suq tax-xogħol, kif ukoll fit-tnaqqis tad-diskrepanzi fil-ħiliet li fadal. Hemm distakk dejjem akbar fil-livelli ta’ edukazzjoni tal-persuni li ma twildux fl-Unjoni meta mqabbla ma’ dawk imwielda fl-Unjoni, prinċipalment minħabba n-numru li qed jiżdied ta’ persuni li jilħqu livell edukattiv terzjarju minn dawn tal-aħħar. Is-sehem ta’ dawk li jitilqu kmieni mill-edukazzjoni u t-taħriġ qed jiżdied, speċjalment fost l-istudenti li ma twildux fl-Unjoni. It-tisħiħ tal-parteċipazzjoni f’attivitajiet ta’ tagħlim huwa meħtieġ sabiex jgħin lill-persuni minn gruppi żvantaġġati jiżviluppaw ħiliet rilevanti għas-suq tax-xogħol u jżidu l-possibbiltajiet tagħhom li jsibu impjieg.

| (35) | Huwa meħtieġ aktar sforz għall-Iżvezja biex tilħaq il-mira nazzjonali tagħha ta’ emissjonijiet tal-karbonju żero netti sal-2045. Għalkemm l-Iżvezja għadha fost l-Istati Membri bl-ogħla sehem ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-konsum finali tal-enerġija tagħha, il-kapaċità tal-grilja tal-elettriku u r-restrizzjonijiet tat-trażmissjoni jistgħu jimponu restrizzjonijiet fuq l-użu ulterjuri ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli fil-futur. Fl-2022, dawn ir-restrizzjonijiet ikkontribwew għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija għall-industrija u għall-unitajiet domestiċi u llimitaw l-espansjoni tal-attività ekonomika f’postijiet ġeografiċi remoti. Iż-żieda fil-kapaċità tal-grilja tal-elettriku hija kruċjali, minħabba li l-konsum finali tal-elettriku tal-Iżvezja huwa mistenni li jirdoppja għal 300 TWh sal-2045, minħabba ż-żieda fil-ħtiġijiet tal-elettrifikazzjoni tal-industrija u t-trasport. Madankollu, il-kostruzzjoni u t-tisħiħ tal-grilja tal-elettriku huma soġġetti għal dewmien ikkawżat minn proċessi twal ta’ għoti ta’ permessi. Barra minn hekk, l-Iżvezja għandha wħud mill-aktar proċeduri amministrattivi twal fl-Unjoni għall-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari proġetti eoliċi fuq l-art. Il-Gvern nieda investigazzjoni dwar is-simplifikazzjoni tal-valutazzjonijiet tal-permessi ambjentali fi ħdan il-mandat tal-Kodiċi Ambjentali Żvediż. Fl-istess ħin, hija meħtieġa azzjoni politika konkreta sabiex jitħaffu l-proċeduri amministrattivi għall-espansjoni tal-grilja tal-elettriku u l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, pereżempju billi jiġi limitat l-għadd ta’ awtoritajiet involuti f’dawn il-proċeduri u billi jitmexxew proċeduri b’mod parallel. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija billi tiżdied l-effiċjenza enerġetika huwa essenzjali wkoll biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-karbonju u l-kostijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji. F’termini ta’ effiċjenza enerġetika, l-Iżvezja tinsab f’riskju li ma tilħaqx il-mira nazzjonali tagħha li tuża l-enerġija 50 % b’mod aktar effiċjenti fl-2030 (meta mqabbla mal-2005) jekk tkompli t-trajettorja tal-konsum tal-enerġija bejn l-2005 u l-2020. B’konsum tal-enerġija primarja ta’ 43,8 Mtoe fl-2021, l-Iżvezja tibqa’ fost l-Istati Membri bl-ogħla konsum tal-enerġija per capita. Il-konsum tal-gass naturali tal-Iżvezja naqas b’37 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li huwa lil hinn mill-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 %. L-Iżvezja tista’ ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16). |
| --- | --- |

(35)

Huwa meħtieġ aktar sforz għall-Iżvezja biex tilħaq il-mira nazzjonali tagħha ta’ emissjonijiet tal-karbonju żero netti sal-2045. Għalkemm l-Iżvezja għadha fost l-Istati Membri bl-ogħla sehem ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-konsum finali tal-enerġija tagħha, il-kapaċità tal-grilja tal-elettriku u r-restrizzjonijiet tat-trażmissjoni jistgħu jimponu restrizzjonijiet fuq l-użu ulterjuri ta’ sorsi tal-enerġija rinnovabbli fil-futur. Fl-2022, dawn ir-restrizzjonijiet ikkontribwew għaż-żieda fil-prezzijiet tal-enerġija għall-industrija u għall-unitajiet domestiċi u llimitaw l-espansjoni tal-attività ekonomika f’postijiet ġeografiċi remoti. Iż-żieda fil-kapaċità tal-grilja tal-elettriku hija kruċjali, minħabba li l-konsum finali tal-elettriku tal-Iżvezja huwa mistenni li jirdoppja għal 300 TWh sal-2045, minħabba ż-żieda fil-ħtiġijiet tal-elettrifikazzjoni tal-industrija u t-trasport. Madankollu, il-kostruzzjoni u t-tisħiħ tal-grilja tal-elettriku huma soġġetti għal dewmien ikkawżat minn proċessi twal ta’ għoti ta’ permessi. Barra minn hekk, l-Iżvezja għandha wħud mill-aktar proċeduri amministrattivi twal fl-Unjoni għall-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, b’mod partikolari proġetti eoliċi fuq l-art. Il-Gvern nieda investigazzjoni dwar is-simplifikazzjoni tal-valutazzjonijiet tal-permessi ambjentali fi ħdan il-mandat tal-Kodiċi Ambjentali Żvediż. Fl-istess ħin, hija meħtieġa azzjoni politika konkreta sabiex jitħaffu l-proċeduri amministrattivi għall-espansjoni tal-grilja tal-elettriku u l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, pereżempju billi jiġi limitat l-għadd ta’ awtoritajiet involuti f’dawn il-proċeduri u billi jitmexxew proċeduri b’mod parallel. It-tnaqqis tal-konsum tal-enerġija billi tiżdied l-effiċjenza enerġetika huwa essenzjali wkoll biex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-karbonju u l-kostijiet tal-enerġija għall-unitajiet domestiċi u għan-negozji. F’termini ta’ effiċjenza enerġetika, l-Iżvezja tinsab f’riskju li ma tilħaqx il-mira nazzjonali tagħha li tuża l-enerġija 50 % b’mod aktar effiċjenti fl-2030 (meta mqabbla mal-2005) jekk tkompli t-trajettorja tal-konsum tal-enerġija bejn l-2005 u l-2020. B’konsum tal-enerġija primarja ta’ 43,8 Mtoe fl-2021, l-Iżvezja tibqa’ fost l-Istati Membri bl-ogħla konsum tal-enerġija per capita. Il-konsum tal-gass naturali tal-Iżvezja naqas b’37 % fil-perjodu bejn Awwissu 2022 u Marzu 2023, meta mqabbel mal-konsum medju tal-gass matul l-istess perjodu fil-ħames snin preċedenti, li huwa lil hinn mill-mira ta’ tnaqqis ta’ 15 %. L-Iżvezja tista’ ssaħħaħ l-isforzi biex tnaqqas temporanjament id-domanda għall-gass sal-31 ta’ Marzu 2024 f’konformità mar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 (16).

| (36) | In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-manifattura, l-iskjerament u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. In-nuqqasijiet ta’ ħaddiema żdiedu fl-Iżvezja f’dawn l-aħħar snin u fl-2022 ġew irrapportati għal 16-il impjieg li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika. |
| --- | --- |

(36)

In-nuqqas ta’ ħaddiema u ħiliet fis-setturi u l-okkupazzjonijiet ewlenin għat-tranżizzjoni ekoloġika, inklużi l-manifattura, l-iskjerament u l-manutenzjoni ta’ teknoloġiji b’emissjonijiet żero netti, qed joħolqu ostakli fit-tranżizzjoni lejn ekonomija b’emissjonijiet żero netti. Sistemi ta’ edukazzjoni u taħriġ ta’ kwalità għolja li jirrispondu għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol li qed jinbidlu u miżuri mmirati ta’ titjib tal-ħiliet u taħriġ mill-ġdid huma kruċjali biex jitnaqqas in-nuqqas ta’ ħiliet u jiġu promossi l-inklużjoni u r-riallokazzjoni tax-xogħol. Biex tiġi sfruttata l-provvista tax-xogħol mhux sfruttata, dawk il-miżuri jeħtieġ li jkunu aċċessibbli, b’mod partikolari għall-individwi u fis-setturi u r-reġjuni l-aktar affettwati mit-tranżizzjoni ekoloġika. In-nuqqasijiet ta’ ħaddiema żdiedu fl-Iżvezja f’dawn l-aħħar snin u fl-2022 ġew irrapportati għal 16-il impjieg li jeħtieġu ħiliet jew għarfien speċifiċi għat-tranżizzjoni ekoloġika.

| (37) | Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1). |
| --- | --- |

(37)

Fid-dawl tal-valutazzjoni tal-Kummissjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023 u l-opinjoni (17) tiegħu hija riflessa fir-rakkomandazzjoni (1).

| (38) | Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn privat għoli u l-prezzijiet għoljin tad-djar, |
| --- | --- |

(38)

Fid-dawl tal-analiżi fil-fond tal-Kummissjoni u ta’ din il-valutazzjoni, il-Kunsill eżamina l-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-2023 u l-Programm ta’ Konverġenza tal-2023. Ir-rakkomandazzjonijiet tiegħu skont l-Artikolu 6 tar-Regolament (UE) Nru 1176/2011 huma riflessi fir-rakkomandazzjoni (1). Il-politiki msemmija fir-Rakkomandazzjoni (1) jgħinu biex jiġu indirizzati l-vulnerabbiltajiet marbuta mad-dejn privat għoli u l-prezzijiet għoljin tad-djar,

B’DAN JIRRAKKOMANDA li l-Iżvezja fl-2023 u fl-2024 tieħu azzjoni biex:

1.

Filwaqt li żżomm pożizzjoni fiskali soda fl-2024, tippreserva l-investiment pubbliku ffinanzjat fil-livell nazzjonali u tiżgura l-assorbiment effettiv tal-għotjiet taħt il-Faċilità u ta’ fondi oħra tal-Unjoni, b’mod partikolari biex trawwem it-tranżizzjoni ekoloġika u dik diġitali.

Għall-perjodu lil hinn mill-2024, tkompli ssegwi l-investiment u r-riformi li jwasslu għal tkabbir sostenibbli ogħla u tippreserva pożizzjoni fiskali prudenti fuq terminu medju.

Tnaqqas ir-riskji relatati ma’ dejn għoli tal-unitajiet domestiċi u żbilanċi fis-suq tad-djar billi tnaqqas it-tnaqqis tat-taxxa tal-pagamenti tal-imgħax fuq l-ipoteki u/jew iżżid it-taxxi rikorrenti fuq il-proprjetà, filwaqt li tistabbilixxi għodod adegwati għal valutazzjoni u mmirar aħjar tal-politika. Tistimula l-investiment fil-bini residenzjali biex ittaffi n-nuqqasijiet l-aktar urġenti, b’mod partikolari billi tneħħi l-ostakli strutturali għall-kostruzzjoni u billi tiżgura provvista tal-art li tista’ tinbena. Ittejjeb l-effiċjenza tas-suq tad-djar, inkluż bl-introduzzjoni ta’ riformi fis-suq tal-kiri.

2.

Tipproċedi bl-implimentazzjoni tal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza tiegħu u tiffinalizza malajr il-kapitolu REPowerEU bil-għan li jibda l-implimentazzjoni tiegħu malajr. Tkompli bl-implimentazzjoni rapida tal-programmi tal-politika ta’ koeżjoni, f’komplementarjetà u sinerġija mill-qrib mal-pjan għall-irkupru u r-reżiljenza.

3.

Ittejjeb l-eżiti edukattivi għall-istudenti bi sfond soċjoekonomiku u ta’ migrazzjoni żvantaġġat billi tiżgura opportunitajiet ta’ aċċess ugwali fis-sistema skolastika u tindirizza n-nuqqas ta’ għalliema kwalifikati. Tiżviluppa l-ħiliet tal-gruppi żvantaġġati, b’mod partikolari l-persuni bi sfond ta’ migrazzjoni, billi tadatta r-riżorsi u l-metodi għall-ħtiġijiet tagħhom, bl-għan li tgħinhom jintegraw fis-suq tax-xogħol.

4.

Tnaqqas id-dipendenza fuq il-fjuwils fossili billi taċċellera l-użu ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli, inkluż billi tespandi u taġġorna n-networks tat-trażmissjoni tal-enerġija, tintroduċi riformi biex tissimplifika u tħaffef il-proċeduri amministrattivi u ta’ permessi, ittejjeb l-effiċjenza enerġetika u żżid l-isforzi politiċi mmirati lejn il-forniment u l-akkwist tal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa għat-tranżizzjoni ekoloġika.

Magħmul fi Brussell, l-14 ta’ Lulju 2023.

Għall-Kunsill

Il-President

N. CALVIÑO SANTAMARÍA

---

(1)  ĠU L 209, 2.8.1997, p. 1.

1

(2)  ĠU L 306, 23.11.2011, p. 25.

2

(3)  Ir-Regolament (UE) 2021/241 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta’ Frar 2021 li jistabbilixxi l-Faċilità għall-Irkupru u r-Reżiljenza (ĠU L 57, 18.2.2021, p. 17).

3

(4)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tas-16 ta’ Mejju 2023 dwar il-politika ekonomika taż-żona tal-euro (ĠU C 180, 23.5.2023, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament (UE) 2023/435 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-27 ta’ Frar 2023 li jemenda r-Regolament (UE) 2021/241 fir-rigward tal-kapitoli REPowerEU fil-pjanijiet għall-irkupru u r-reżiljenza u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1303/2013, (UE) 2021/1060 u (UE) 2021/1755, u d-Direttiva 2003/87/KE (ĠU L 63, 28.2.2023, p. 1).

5

(6)  ST 7772/2022 INIT; ST 7772/2022 ADD 1.

6

(7)  Il-kost baġitarju gross tal-miżuri ta’ appoġġ għall-enerġija kien qrib iż-0,5 % tal-PDG fl-2022, iżda ġie riċevut dħul sinifikanti ta’ tpaċija mill-Operatur tas-Sistema ta’ Trażmissjoni, Svenska Kraftnät.

7

Svenska Kraftnät

(8)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-18 ta’ Ġunju 2021 li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-Iżvezja għall-2021, (ĠU C 304, 29.7.2021, p. 131).

8

(9)  Il-pożizzjoni fiskali titkejjel bħala l-bidla fin-nefqa primarja (netta minn miżuri ta’ dħul diskrezzjonarji), bl-esklużjoni tal-miżuri temporanji ta’ emerġenza relatati mal-kriżi tal-COVID-19 iżda li tinkludi n-nefqa ffinanzjata minn appoġġ (għotjiet) mhux ripagabbli mill-Faċilità u fondi oħra tal-Unjoni, meta mqabbla mat-tkabbir potenzjali fuq terminu medju. Għal aktar dettalji ara l-Kaxxa 1 fit-Tabelli Statistiċi Fiskali.

9

(10)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali pprovdiet kontribuzzjoni espansjonarja ta’ 0,2 punti perċentwali tal-PDG.

10

(11)  Iċ-ċifra tirrappreżenta l-livell tal-kost baġitarji annwali ta’ dawk il-miżuri, inkluż id-dħul u n-nefqa kurrenti kif ukoll — fejn rilevanti — il-miżuri tan-nefqa kapitali.

11

(12)  Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-12 ta’ Lulju 2022 dwar il-Programm Nazzjonali ta’ Riforma tal-Iżvezja u li tagħti opinjoni tal-Kunsill dwar il-Programm ta’ Konverġenza tal-2022 tal-Iżvezja, (ĠU C 334, 1.9.2022, p. 221).

12

(13)  Fuq il-bażi tat-tbassir tar-rebbiegħa 2023 tal-Kummissjoni, it-tkabbir tal-output potenzjali tal-Iżvezja, li jintuża biex titkejjel il-pożizzjoni fiskali, fuq terminu medju (medja ta’ 10 snin) huwa stmat fil-livell ta’ 7,7 % f’termini nominali.

13

(14)  Nefqa kapitali oħra ffinanzjata fil-livell nazzjonali hija pprojettata li tipprovdi kontribuzzjoni newtrali.

14

(15)  It-tnaqqis tat-taxxa fuq l-enerġija fuq id-diżil u l-petrol huwa ppjanat li jibqa’ fis-seħħ mill-2023 sal-2025.

15

(16)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) 2022/1369 tal-5 ta’ Awwissu 2022 dwar miżuri kkoordinati għal tnaqqis fid-domanda għall-gass (ĠU L 206, 8.8.2022, p. 1).

16

(17)  Skont l-Artikolu 9(2) tar-Regolament (KE) Nru 1466/97.

17

---