# Publicatieblad C 188/2009

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2009.188.nld |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 188 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 52e jaargang11 augustus 2009 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2009.188.nld

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 188

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

52e jaargang11 augustus 2009

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Commissie |
| 2009/C 188/01 | Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun ten behoeve van opleiding | 1 |
| 2009/C 188/02 | Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun voor de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers | 6 |
| 2009/C 188/03 | Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten in het kader van de bepalingen van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  ) | 11 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

2009/C 188/01

Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun ten behoeve van opleiding

1

2009/C 188/02

Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun voor de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers

6

2009/C 188/03

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten in het kader van de bepalingen van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag — Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt (
  1
  )

1

11

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Commissie |
| 2009/C 188/04 | Wisselkoersen van de euro | 12 |
| 2009/C 188/05 | Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 maart 2008 betreffende een ontwerp-beschikking in zaak COMP/38.543 — Internationale verhuisdiensten (2) — Rapporteur: Italië | 13 |
| 2009/C 188/06 | Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/38.543 — Internationale verhuizingsdiensten (opgesteld in overeenstemming met artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21) | 14 |
| 2009/C 188/07 | Samenvatting van de beschikking van de Commissie van 11 maart 2008 betreffende een procedure op grond van artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst (Zaak COMP/38.543 — Internationale verhuisdiensten) (
  1
  ) | 16 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN |
| 2009/C 188/08 | Door de lidstaten meegedeelde informatie over staatssteun die wordt verleend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1857/2006 van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag op staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen die landbouwproducten produceren, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 70/2001 | 19 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

2009/C 188/04

Wisselkoersen van de euro

12

2009/C 188/05

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 maart 2008 betreffende een ontwerp-beschikking in zaak COMP/38.543 — Internationale verhuisdiensten (2) — Rapporteur: Italië

13

2009/C 188/06

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/38.543 — Internationale verhuizingsdiensten (opgesteld in overeenstemming met artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

(opgesteld in overeenstemming met artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

14

2009/C 188/07

Samenvatting van de beschikking van de Commissie van 11 maart 2008 betreffende een procedure op grond van artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst (Zaak COMP/38.543 — Internationale verhuisdiensten) (
  1
  )

1

16

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

2009/C 188/08

Door de lidstaten meegedeelde informatie over staatssteun die wordt verleend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1857/2006 van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag op staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen die landbouwproducten produceren, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 70/2001

19

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK |
| | Commissie |
| 2009/C 188/09 | Mededeling van de Franse regering in verband met Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen (Bericht betreffende de aanvraag voor een exclusieve opsporingsvergunning voor vloeibare of gasvormige koolwaterstoffen genaamd Permis de Chéroy)
   (
  1
  ) | 22 |
| 2009/C 188/10 | Inleiding van een antidumpingprocedure betreffende de invoer van natriumgluconaat van oorsprong uit de Volksrepubliek China | 24 |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Commissie |
| 2009/C 188/11 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5533 — Bertelsmann/KKR/JV) (
  1
  ) | 29 |
| | ANDERE BESLUITEN |
| | Commissie |
| 2009/C 188/12 | Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen | 30 |
| 2009/C 188/13 | Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen | 35 |

V   Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK

Commissie

2009/C 188/09

Mededeling van de Franse regering in verband met Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen (Bericht betreffende de aanvraag voor een exclusieve opsporingsvergunning voor vloeibare of gasvormige koolwaterstoffen genaamd Permis de Chéroy)
   (
  1
  )

(Bericht betreffende de aanvraag voor een exclusieve opsporingsvergunning voor vloeibare of gasvormige koolwaterstoffen genaamd Permis de Chéroy)

1

22

2009/C 188/10

Inleiding van een antidumpingprocedure betreffende de invoer van natriumgluconaat van oorsprong uit de Volksrepubliek China

24

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Commissie

2009/C 188/11

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak COMP/M.5533 — Bertelsmann/KKR/JV) (
  1
  )

1

29

ANDERE BESLUITEN

Commissie

2009/C 188/12

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

30

2009/C 188/13

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

35

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/1 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/1

---

Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun ten behoeve van opleiding

2009/C 188/01

1.   INLEIDING

| 1. | Tijdens zijn bijeenkomt te Lissabon in maart 2000 heeft de Europese Raad een nieuw strategisch doel voor de Europese Unie vastgesteld, namelijk de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden. In de conclusies van Lissabon werd de centrale rol van onderwijs en opleiding benadrukt als belangrijkste instrumenten om de menselijke hulpbronnen te ontwikkelen en hun invloed op de groei, de productiviteit en de werkgelegenheid te vergroten. Opleiding heeft over het algemeen positieve externe effecten voor de samenleving als geheel, omdat zij het aanbod van geschoolde arbeidskrachten waaruit ondernemingen kunnen putten verhoogt, het concurrentievermogen van de economie verbetert en een kennismaatschappij bevordert die de weg naar meer innovatieve ontwikkeling kan inslaan. |
| --- | --- |

1.

Tijdens zijn bijeenkomt te Lissabon in maart 2000 heeft de Europese Raad een nieuw strategisch doel voor de Europese Unie vastgesteld, namelijk de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden. In de conclusies van Lissabon werd de centrale rol van onderwijs en opleiding benadrukt als belangrijkste instrumenten om de menselijke hulpbronnen te ontwikkelen en hun invloed op de groei, de productiviteit en de werkgelegenheid te vergroten. Opleiding heeft over het algemeen positieve externe effecten voor de samenleving als geheel, omdat zij het aanbod van geschoolde arbeidskrachten waaruit ondernemingen kunnen putten verhoogt, het concurrentievermogen van de economie verbetert en een kennismaatschappij bevordert die de weg naar meer innovatieve ontwikkeling kan inslaan.

| 2. | Het is evenwel mogelijk dat ondernemingen minder opleiding aanbieden dan vanuit maatschappelijk oogpunt optimaal zou zijn, omdat werknemers naar andere werkgevers kunnen overstappen en andere ondernemingen er dan voordeel bij hebben de door hen opgeleide werknemers aan te werven. Dit geldt in het bijzonder voor opleiding die is toegespitst op vaardigheden die overdraagbaar zijn tussen ondernemingen. Staatssteun kan zorgen voor bijkomende prikkels voor werkgevers om opleiding op een maatschappelijk wenselijk niveau aan te bieden. |
| --- | --- |

2.

Het is evenwel mogelijk dat ondernemingen minder opleiding aanbieden dan vanuit maatschappelijk oogpunt optimaal zou zijn, omdat werknemers naar andere werkgevers kunnen overstappen en andere ondernemingen er dan voordeel bij hebben de door hen opgeleide werknemers aan te werven. Dit geldt in het bijzonder voor opleiding die is toegespitst op vaardigheden die overdraagbaar zijn tussen ondernemingen. Staatssteun kan zorgen voor bijkomende prikkels voor werkgevers om opleiding op een maatschappelijk wenselijk niveau aan te bieden.

| 3. | In deze mededeling geeft de Commissie richtsnoeren betreffende de criteria die zij zal toepassen bij de beoordeling van opleidingssteun. Deze richtsnoeren moeten de redenering van de Commissie doorzichtiger maken en zorgen voor voorspelbaarheid en rechtszekerheid. Overeenkomstig artikel 6, lid 1, onder g), van Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie van 6 augustus 2008 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard (de algemene groepsvrijstellingsverordening) (1) is alle individuele opleidingssteun, ongeacht of deze ad hoc of krachtens een steunregeling wordt verleend, aan deze richtsnoeren onderworpen wanneer het brutosubsidie-equivalent meer dan 2 miljoen EUR per opleidingsproject bedraagt. |
| --- | --- |

3.

In deze mededeling geeft de Commissie richtsnoeren betreffende de criteria die zij zal toepassen bij de beoordeling van opleidingssteun. Deze richtsnoeren moeten de redenering van de Commissie doorzichtiger maken en zorgen voor voorspelbaarheid en rechtszekerheid. Overeenkomstig artikel 6, lid 1, onder g), van Verordening (EG) nr. 800/2008 van de Commissie van 6 augustus 2008 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard (de algemene groepsvrijstellingsverordening) (1) is alle individuele opleidingssteun, ongeacht of deze ad hoc of krachtens een steunregeling wordt verleend, aan deze richtsnoeren onderworpen wanneer het brutosubsidie-equivalent meer dan 2 miljoen EUR per opleidingsproject bedraagt.

| 4. | De in deze richtsnoeren uiteengezette criteria zullen niet automatisch worden toegepast. Het beoordelingsniveau van de Commissie en de soort informatie die zij kan verlangen, zullen evenredig zijn aan het risico van vervalsing van de mededinging. De omvang van het onderzoek zal afhangen van de aard van de zaak. |
| --- | --- |

4.

De in deze richtsnoeren uiteengezette criteria zullen niet automatisch worden toegepast. Het beoordelingsniveau van de Commissie en de soort informatie die zij kan verlangen, zullen evenredig zijn aan het risico van vervalsing van de mededinging. De omvang van het onderzoek zal afhangen van de aard van de zaak.

2.   POSITIEVE EFFECTEN VAN DE STEUN

2.1.   Marktfalen

| 5. | Geschoolde werknemers dragen bij tot de verbetering van de productiviteit en het concurrentievermogen van ondernemingen. Werkgevers en werknemers kunnen evenwel om een aantal redenen te weinig in opleiding investeren. Werknemers kunnen niet genoeg in opleiding investeren omdat zij bang zijn risico's te nemen, niet over de nodige financiële middelen beschikken of het niveau van hun opgedane kennis moeilijk duidelijk kunnen maken aan toekomstige werkgevers. |
| --- | --- |

5.

Geschoolde werknemers dragen bij tot de verbetering van de productiviteit en het concurrentievermogen van ondernemingen. Werkgevers en werknemers kunnen evenwel om een aantal redenen te weinig in opleiding investeren. Werknemers kunnen niet genoeg in opleiding investeren omdat zij bang zijn risico's te nemen, niet over de nodige financiële middelen beschikken of het niveau van hun opgedane kennis moeilijk duidelijk kunnen maken aan toekomstige werkgevers.

| 6. | Het komt voor dat ondernemingen hun personeel te weinig opleiding aanbieden om het niveau te bereiken dat optimaal zou zijn voor de samenleving als geheel. De redenen daarvoor zijn het marktfalen dat verband houdt met de positieve externe gevolgen van opleiding en de moeilijkheden die de onderneming heeft om de vruchten daarvan te plukken omdat de werknemers vrij zijn naar een andere werkgever over te stappen. Ondernemingen zullen soms minder in opleiding investeren omdat zij vrezen dat de werknemer na zijn opleiding vertrekt alvorens hun investering is terugverdiend. Sommige ondernemingen zijn terughoudend om hun werknemers voldoende opleiding aan te bieden als deze opleiding niet snel rendeert, niet specifiek inspeelt op de behoeften van de betrokken onderneming of zolang er geen bijzondere contractbepalingen zijn die de opgeleide werknemer beletten de onderneming te verlaten alvorens de opleidingskosten zijn afgeschreven of (een deel van) de opleidingskosten zijn terugbetaald. |
| --- | --- |

6.

Het komt voor dat ondernemingen hun personeel te weinig opleiding aanbieden om het niveau te bereiken dat optimaal zou zijn voor de samenleving als geheel. De redenen daarvoor zijn het marktfalen dat verband houdt met de positieve externe gevolgen van opleiding en de moeilijkheden die de onderneming heeft om de vruchten daarvan te plukken omdat de werknemers vrij zijn naar een andere werkgever over te stappen. Ondernemingen zullen soms minder in opleiding investeren omdat zij vrezen dat de werknemer na zijn opleiding vertrekt alvorens hun investering is terugverdiend. Sommige ondernemingen zijn terughoudend om hun werknemers voldoende opleiding aan te bieden als deze opleiding niet snel rendeert, niet specifiek inspeelt op de behoeften van de betrokken onderneming of zolang er geen bijzondere contractbepalingen zijn die de opgeleide werknemer beletten de onderneming te verlaten alvorens de opleidingskosten zijn afgeschreven of (een deel van) de opleidingskosten zijn terugbetaald.

| 7. | Er kan ook sprake zijn van onvoldoende investering in opleidingsmaatregelen wanneer de onderneming haar investering wel volledig kan terugverdienen, maar de voordelen voor de onderneming zelf kleiner uitvallen dan de voordelen voor de samenleving als geheel. Dergelijke positieve externe effecten van opleiding ontstaan in het bijzonder wanneer met de opleiding overdraagbare vaardigheden worden verbeterd, dat wil zeggen vaardigheden die in meer dan één onderneming gebruikt kunnen worden. Specifieke opleiding daarentegen leidt alleen tot productiviteitswinst in een welbepaalde onderneming, die de onderneming zich gemakkelijk kan toe-eigenen (2). Bij specifieke opleiding zijn de positieve externe effecten derhalve minder uitgesproken dan bij algemene opleiding. |
| --- | --- |

7.

Er kan ook sprake zijn van onvoldoende investering in opleidingsmaatregelen wanneer de onderneming haar investering wel volledig kan terugverdienen, maar de voordelen voor de onderneming zelf kleiner uitvallen dan de voordelen voor de samenleving als geheel. Dergelijke positieve externe effecten van opleiding ontstaan in het bijzonder wanneer met de opleiding overdraagbare vaardigheden worden verbeterd, dat wil zeggen vaardigheden die in meer dan één onderneming gebruikt kunnen worden. Specifieke opleiding daarentegen leidt alleen tot productiviteitswinst in een welbepaalde onderneming, die de onderneming zich gemakkelijk kan toe-eigenen (2). Bij specifieke opleiding zijn de positieve externe effecten derhalve minder uitgesproken dan bij algemene opleiding.

| 8. | Indien de opleiding van kwetsbare of gehandicapte werknemers gepaard gaat met hogere kosten en onzekere voordelen (3), kunnen ondernemingen geneigd zijn hierin minder te investeren. De opleiding van kwetsbare of gehandicapte werknemers zal doorgaans naar verwachting evenwel meer positieve externe effecten voor de samenleving als geheel met zich brengen (4). |
| --- | --- |

8.

Indien de opleiding van kwetsbare of gehandicapte werknemers gepaard gaat met hogere kosten en onzekere voordelen (3), kunnen ondernemingen geneigd zijn hierin minder te investeren. De opleiding van kwetsbare of gehandicapte werknemers zal doorgaans naar verwachting evenwel meer positieve externe effecten voor de samenleving als geheel met zich brengen (4).

| 9. | De lidstaten dienen aan te tonen dat er sprake is van marktfalen op grond waarvan de steun gerechtvaardigd is. De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  1. | Aard van de opleiding: specifiek of algemeen in de zin van artikel 38 van Verordening (EG) nr. 800/2008; een opleidingsproject kan zowel algemene als specifieke onderdelen omvatten; algemene opleiding zal meer positieve externe effecten hebben; |
| --- | --- | --- |

9.

De lidstaten dienen aan te tonen dat er sprake is van marktfalen op grond waarvan de steun gerechtvaardigd is. De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

1.

Aard van de opleiding: specifiek of algemeen in de zin van artikel 38 van Verordening (EG) nr. 800/2008; een opleidingsproject kan zowel algemene als specifieke onderdelen omvatten; algemene opleiding zal meer positieve externe effecten hebben;

| 2. | Overdraagbaarheid van de tijdens de opleiding verworven vaardigheden: hoe groter de overdraagbaarheid van de vaardigheden, des te waarschijnlijker de positieve externe effecten zullen zijn; opleiding wordt geacht overdraagbare vaardigheden op te leveren indien bijvoorbeeld:






  a) | de opleiding door verschillende onafhankelijke ondernemingen gezamenlijk wordt georganiseerd of wanneer zij aan werknemers van verschillende ondernemingen ten goede kan komen; |
| --- | --- | --- |

2.

Overdraagbaarheid van de tijdens de opleiding verworven vaardigheden: hoe groter de overdraagbaarheid van de vaardigheden, des te waarschijnlijker de positieve externe effecten zullen zijn; opleiding wordt geacht overdraagbare vaardigheden op te leveren indien bijvoorbeeld:

a)

de opleiding door verschillende onafhankelijke ondernemingen gezamenlijk wordt georganiseerd of wanneer zij aan werknemers van verschillende ondernemingen ten goede kan komen;

| b) | de opleiding wordt gecertificeerd, tot een erkend diploma leidt of wordt erkend door een overheidsorgaan of -instelling; |
| --- | --- |

b)

de opleiding wordt gecertificeerd, tot een erkend diploma leidt of wordt erkend door een overheidsorgaan of -instelling;

| c) | de opleiding is gericht op de categorieën werknemers die een groot verloop hebben in de betrokken onderneming en sector; |
| --- | --- |

c)

de opleiding is gericht op de categorieën werknemers die een groot verloop hebben in de betrokken onderneming en sector;

| d) | het nut van de opleiding voor de werknemers verder gaat dan hun huidige functie (toekomstige baan in een andere onderneming, sociale vaardigheden, persoonlijk welbevinden, enz.). |
| --- | --- |

d)

het nut van de opleiding voor de werknemers verder gaat dan hun huidige functie (toekomstige baan in een andere onderneming, sociale vaardigheden, persoonlijk welbevinden, enz.).

| 3. | Deelnemers aan de opleiding: openstelling voor kwetsbare of gehandicapte werknemers kan de positieve externe effecten van de opleiding vergroten. |
| --- | --- |

3.

Deelnemers aan de opleiding: openstelling voor kwetsbare of gehandicapte werknemers kan de positieve externe effecten van de opleiding vergroten.

2.2.   Staatssteun als een passend beleidsinstrument

| 10. | Staatssteun is niet het enige beleidsinstrument waarover de lidstaten beschikken om opleidingsmaatregelen te stimuleren. De meeste opleidingen worden immers verstrekt via de onderwijssystemen (bijvoorbeeld universiteiten, scholen, door de overheid aangeboden of gesubsidieerde beroepsopleidingen). De individuele werknemers kunnen ook zelf, met of zonder de steun van hun werkgevers, deelnemen aan opleidingsactiviteiten. |
| --- | --- |

10.

Staatssteun is niet het enige beleidsinstrument waarover de lidstaten beschikken om opleidingsmaatregelen te stimuleren. De meeste opleidingen worden immers verstrekt via de onderwijssystemen (bijvoorbeeld universiteiten, scholen, door de overheid aangeboden of gesubsidieerde beroepsopleidingen). De individuele werknemers kunnen ook zelf, met of zonder de steun van hun werkgevers, deelnemen aan opleidingsactiviteiten.

| 11. | Wanneer de lidstaat andere beleidskeuzen heeft overwogen en de voordelen van een selectief instrument als staatssteun voor een specifieke onderneming zijn aangetoond, worden de betrokken maatregelen geacht een passend instrument te vormen. De Commissie zal in het bijzonder rekening houden met de eventuele effectbeoordeling die de lidstaat voor de voorgenomen maatregel heeft uitgevoerd. |
| --- | --- |

11.

Wanneer de lidstaat andere beleidskeuzen heeft overwogen en de voordelen van een selectief instrument als staatssteun voor een specifieke onderneming zijn aangetoond, worden de betrokken maatregelen geacht een passend instrument te vormen. De Commissie zal in het bijzonder rekening houden met de eventuele effectbeoordeling die de lidstaat voor de voorgenomen maatregel heeft uitgevoerd.

2.3.   Stimulerend effect en noodzaak van de steun

| 12. | Staatssteun voor opleidingsmaatregelen moet ertoe leiden dat de begunstigde zijn gedrag zodanig wijzigt dat hij meer en/of betere opleiding aanbiedt dan het geval zou zijn zonder steunverlening. Indien de kwantiteit of kwaliteit van de voorgenomen opleidingsactiviteiten niet toeneemt, wordt ervan uitgegaan dat de steun geen stimulerend effect heeft. |
| --- | --- |

12.

Staatssteun voor opleidingsmaatregelen moet ertoe leiden dat de begunstigde zijn gedrag zodanig wijzigt dat hij meer en/of betere opleiding aanbiedt dan het geval zou zijn zonder steunverlening. Indien de kwantiteit of kwaliteit van de voorgenomen opleidingsactiviteiten niet toeneemt, wordt ervan uitgegaan dat de steun geen stimulerend effect heeft.

| 13. | Het stimulerend effect wordt vastgesteld door middel van een counterfactual analyse, waarbij de omvang van de voorgenomen opleidingsactiviteiten met en zonder steun wordt vergeleken. De meeste werkgevers menen dat de opleiding van hun personeel noodzakelijk is voor een goede werking van hun onderneming. Derhalve kan niet worden verondersteld dat staatssteun voor opleiding, in het bijzonder voor specifieke opleiding, altijd nodig is. |
| --- | --- |

13.

Het stimulerend effect wordt vastgesteld door middel van een counterfactual analyse, waarbij de omvang van de voorgenomen opleidingsactiviteiten met en zonder steun wordt vergeleken. De meeste werkgevers menen dat de opleiding van hun personeel noodzakelijk is voor een goede werking van hun onderneming. Derhalve kan niet worden verondersteld dat staatssteun voor opleiding, in het bijzonder voor specifieke opleiding, altijd nodig is.

| 14. | De lidstaten moeten het stimulerend effect en de noodzaak van de steun bewijzen. Ten eerste moet de begunstigde bij de betrokken lidstaat een steunaanvraag hebben ingediend alvorens hij het opleidingsproject aanvangt. Ten tweede moet de lidstaat aantonen dat de staatssteun, in vergelijking met een scenario zonder steun, leidt tot een stijging c.q. verbreding van de omvang, kwaliteit, reikwijdte of doelgroep van het opleidingsproject. De toename van het opleidingsaanbod kan bijvoorbeeld door middel van de volgende elementen worden aangetoond: groter aantal opleidingsuren of -cursussen, hoger aantal deelnemers, een verschuiving van bedrijfsspecifieke naar algemene opleiding, of een gestegen deelname van bepaalde categorieën kwetsbare of gehandicapte werknemers. |
| --- | --- |

14.

De lidstaten moeten het stimulerend effect en de noodzaak van de steun bewijzen. Ten eerste moet de begunstigde bij de betrokken lidstaat een steunaanvraag hebben ingediend alvorens hij het opleidingsproject aanvangt. Ten tweede moet de lidstaat aantonen dat de staatssteun, in vergelijking met een scenario zonder steun, leidt tot een stijging c.q. verbreding van de omvang, kwaliteit, reikwijdte of doelgroep van het opleidingsproject. De toename van het opleidingsaanbod kan bijvoorbeeld door middel van de volgende elementen worden aangetoond: groter aantal opleidingsuren of -cursussen, hoger aantal deelnemers, een verschuiving van bedrijfsspecifieke naar algemene opleiding, of een gestegen deelname van bepaalde categorieën kwetsbare of gehandicapte werknemers.

| 15. | De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  a) | de interne documenten van de begunstigde betreffende opleidingskosten, budgetten, deelnemers, inhoud en planning voor twee scenario’s: met steun en zonder steun; |
| --- | --- | --- |

15.

De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

a)

de interne documenten van de begunstigde betreffende opleidingskosten, budgetten, deelnemers, inhoud en planning voor twee scenario’s: met steun en zonder steun;

| b) | het bestaan van een wettelijke verplichting voor werkgevers om een bepaalde soort opleiding te organiseren (bijvoorbeeld in verband met de veiligheid): indien deze verplichting bestaat, zal de Commissie in de regel concluderen dat er geen sprake is van een stimulerend effect; |
| --- | --- |

b)

het bestaan van een wettelijke verplichting voor werkgevers om een bepaalde soort opleiding te organiseren (bijvoorbeeld in verband met de veiligheid): indien deze verplichting bestaat, zal de Commissie in de regel concluderen dat er geen sprake is van een stimulerend effect;

| c) | geloofwaardigheid van het voorgenomen project, bijvoorbeeld door een vergelijking te maken met de opleidingsbudgetten van de voorgaande jaren; |
| --- | --- |

c)

geloofwaardigheid van het voorgenomen project, bijvoorbeeld door een vergelijking te maken met de opleidingsbudgetten van de voorgaande jaren;

| d) | verband tussen het opleidingsprogramma en de bedrijfsactiviteiten van de begunstigde: hoe nauwer het verband, des te geringer het vermoedelijke stimulerende effect is. Zo is het stimulerend effect van opleiding voor de invoering van een nieuwe technologie in een specifieke sector naar alle waarschijnlijkheid miniem omdat de ondernemingen geen andere keus hebben dan hun personeel op te leiden om met deze nieuwe technologie te leren omgaan. |
| --- | --- |

d)

verband tussen het opleidingsprogramma en de bedrijfsactiviteiten van de begunstigde: hoe nauwer het verband, des te geringer het vermoedelijke stimulerende effect is. Zo is het stimulerend effect van opleiding voor de invoering van een nieuwe technologie in een specifieke sector naar alle waarschijnlijkheid miniem omdat de ondernemingen geen andere keus hebben dan hun personeel op te leiden om met deze nieuwe technologie te leren omgaan.

2.4.   Evenredigheid van de steun

| 16. | De lidstaten moeten aantonen dat de steun noodzakelijk is en dat het bedrag beperkt is tot het minimum om de steundoelstelling te bereiken.
  De in aanmerking komende kosten moeten worden berekend overeenkomstig artikel 39 van Verordening (EG) nr. 800/2008 en beperkt blijven tot de kosten van de opleidingsactiviteiten die zonder de steun niet zouden worden aangeboden.
  De lidstaten moeten aantonen dat het steunbedrag niet hoger is dan het deel van de in aanmerking komende kosten dat de onderneming zich niet kan toe-eigenen (5). In ieder geval mogen de steunintensiteiten nooit hoger zijn dan die welke zijn vastgesteld in artikel 39 van Verordening (EG) nr. 800/2008 en worden zij toegepast op de in aanmerking komende kosten (6). |
| --- | --- |

16.

De lidstaten moeten aantonen dat de steun noodzakelijk is en dat het bedrag beperkt is tot het minimum om de steundoelstelling te bereiken.

De in aanmerking komende kosten moeten worden berekend overeenkomstig artikel 39 van Verordening (EG) nr. 800/2008 en beperkt blijven tot de kosten van de opleidingsactiviteiten die zonder de steun niet zouden worden aangeboden.

De lidstaten moeten aantonen dat het steunbedrag niet hoger is dan het deel van de in aanmerking komende kosten dat de onderneming zich niet kan toe-eigenen (5). In ieder geval mogen de steunintensiteiten nooit hoger zijn dan die welke zijn vastgesteld in artikel 39 van Verordening (EG) nr. 800/2008 en worden zij toegepast op de in aanmerking komende kosten (6).

3.   NEGATIEVE EFFECTEN VAN DE STEUN

| 17. | Indien de steun evenredig is aan de te bereiken steundoelstelling, zijn de negatieve effecten van de steun waarschijnlijk beperkt en is een onderzoek van de negatieve effecten niet nodig (7). In bepaalde gevallen evenwel kan de steun, zelfs indien deze noodzakelijk en evenredig is voor een specifieke onderneming om de omvang van de aangeboden opleidingsactiviteiten te vergroten, leiden tot een gedragswijziging van de begunstigde waardoor de mededinging aanzienlijk wordt vervalst. In die gevallen zal de Commissie de vervalsing van de mededinging grondig onderzoeken. De mate van de door de steun veroorzaakte mededingingvervalsing kan variëren afhankelijk van de kenmerken van de steun en de beïnvloede markten (8). |
| --- | --- |

17.

Indien de steun evenredig is aan de te bereiken steundoelstelling, zijn de negatieve effecten van de steun waarschijnlijk beperkt en is een onderzoek van de negatieve effecten niet nodig (7). In bepaalde gevallen evenwel kan de steun, zelfs indien deze noodzakelijk en evenredig is voor een specifieke onderneming om de omvang van de aangeboden opleidingsactiviteiten te vergroten, leiden tot een gedragswijziging van de begunstigde waardoor de mededinging aanzienlijk wordt vervalst. In die gevallen zal de Commissie de vervalsing van de mededinging grondig onderzoeken. De mate van de door de steun veroorzaakte mededingingvervalsing kan variëren afhankelijk van de kenmerken van de steun en de beïnvloede markten (8).

| 18. | De kenmerken van de steun die van invloed kunnen zijn op de waarschijnlijkheid en de mate van de mededingingvervalsing zijn:






  a) | de selectiviteit; |
| --- | --- | --- |

18.

De kenmerken van de steun die van invloed kunnen zijn op de waarschijnlijkheid en de mate van de mededingingvervalsing zijn:

a)

de selectiviteit;

| b) | de omvang van de steun; |
| --- | --- |

b)

de omvang van de steun;

| c) | de herhaling en de duur van de steunverlening; |
| --- | --- |

c)

de herhaling en de duur van de steunverlening;

| d) | de gevolgen van de steun voor de kosten van de onderneming. |
| --- | --- |

d)

de gevolgen van de steun voor de kosten van de onderneming.

| 19. | Zo zal bijvoorbeeld een opleidingsregeling die bedoeld is om ondernemingen in een lidstaat in het algemeen aan te moedigen hun opleidingsaanbod te vergroten, waarschijnlijk een ander effect op de markt sorteren dan een groot steunbedrag dat aan één onderneming wordt verleend om deze in staat te stellen meer opleidingsactiviteiten aan te bieden. In het laatste geval is de te verwachten mededingingsvervalsing aanzienlijk groter aangezien de concurrenten van de begunstigde aan concurrentievermogen verliezen (9). De vervalsing zal zelfs nog groter zijn wanneer in de begunstigde onderneming de opleidingskosten een hoog percentage van de totale kosten vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

19.

Zo zal bijvoorbeeld een opleidingsregeling die bedoeld is om ondernemingen in een lidstaat in het algemeen aan te moedigen hun opleidingsaanbod te vergroten, waarschijnlijk een ander effect op de markt sorteren dan een groot steunbedrag dat aan één onderneming wordt verleend om deze in staat te stellen meer opleidingsactiviteiten aan te bieden. In het laatste geval is de te verwachten mededingingsvervalsing aanzienlijk groter aangezien de concurrenten van de begunstigde aan concurrentievermogen verliezen (9). De vervalsing zal zelfs nog groter zijn wanneer in de begunstigde onderneming de opleidingskosten een hoog percentage van de totale kosten vertegenwoordigen.

| 20. | De Commissie zal bij de beoordeling van de marktkenmerken, die een veel nauwkeuriger beeld geven van de waarschijnlijke gevolgen van de steunverlening, onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  a) | de marktstructuur; en |
| --- | --- | --- |

20.

De Commissie zal bij de beoordeling van de marktkenmerken, die een veel nauwkeuriger beeld geven van de waarschijnlijke gevolgen van de steunverlening, onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

a)

de marktstructuur; en

| b) | de kenmerken van de sector of de bedrijfstak. |
| --- | --- |

b)

de kenmerken van de sector of de bedrijfstak.

| 21. | De marktstructuur zal worden beoordeeld op grond van de marktconcentratie, de grootte van de ondernemingen (10), de mate van productdifferentiatie (11), en de toegangs- en uittredingsbelemmeringen. De marktaandelen en mate van concentratie zullen worden berekend zodra de relevante markt is bepaald. In het algemeen geldt, dat hoe minder ondernemingen er zijn, hoe hoger hun marktaandeel is en hoe minder concurrentie kan worden verwacht (12). Gaat het om een geconcentreerde markt met hoge toegangsbelemmeringen (13) waarop de begunstigde een belangrijke marktdeelnemer is, dan is het waarschijnlijker dat de concurrenten hun gedrag in reactie op de steun zullen moeten wijzigen. |
| --- | --- |

21.

De marktstructuur zal worden beoordeeld op grond van de marktconcentratie, de grootte van de ondernemingen (10), de mate van productdifferentiatie (11), en de toegangs- en uittredingsbelemmeringen. De marktaandelen en mate van concentratie zullen worden berekend zodra de relevante markt is bepaald. In het algemeen geldt, dat hoe minder ondernemingen er zijn, hoe hoger hun marktaandeel is en hoe minder concurrentie kan worden verwacht (12). Gaat het om een geconcentreerde markt met hoge toegangsbelemmeringen (13) waarop de begunstigde een belangrijke marktdeelnemer is, dan is het waarschijnlijker dat de concurrenten hun gedrag in reactie op de steun zullen moeten wijzigen.

| 22. | In het kader van haar onderzoek van de kenmerken van de sector zal de Commissie onder meer aandacht besteden aan het belang van het opgeleide personeel voor de onderneming, het bestaan van overcapaciteit, de vraag of het in de bedrijfstak om groeiende, rijpe of afnemende markten gaat, en aan de financieringsstrategieën van concurrenten voor hun opleidingsmaatregelen (staatssteun, werknemers of werkgevers). Zo kan opleidingssteun die in een afnemende bedrijfstak wordt verleend bijvoorbeeld het risico op vervalsing van de mededinging vergroten, omdat die steun ervoor zorgt dat een inefficiënte onderneming kan overleven. |
| --- | --- |

22.

In het kader van haar onderzoek van de kenmerken van de sector zal de Commissie onder meer aandacht besteden aan het belang van het opgeleide personeel voor de onderneming, het bestaan van overcapaciteit, de vraag of het in de bedrijfstak om groeiende, rijpe of afnemende markten gaat, en aan de financieringsstrategieën van concurrenten voor hun opleidingsmaatregelen (staatssteun, werknemers of werkgevers). Zo kan opleidingssteun die in een afnemende bedrijfstak wordt verleend bijvoorbeeld het risico op vervalsing van de mededinging vergroten, omdat die steun ervoor zorgt dat een inefficiënte onderneming kan overleven.

| 23. | Opleidingssteun kan in bepaalde gevallen tot vervalsing van de mededinging leiden ten aanzien van markttoetreding en –uittreding, het effect op de handelsstromen en het verdringen van investeringen op het gebied van opleiding. |
| --- | --- |

23.

Opleidingssteun kan in bepaalde gevallen tot vervalsing van de mededinging leiden ten aanzien van markttoetreding en –uittreding, het effect op de handelsstromen en het verdringen van investeringen op het gebied van opleiding.

Markttoetreding en -uittreding

| 24. | Op een concurrerende markt verkopen ondernemingen producten die winst opleveren. Doordat staatssteunmaatregelen gevolgen hebben voor de kosten, hebben zij gevolgen voor de winstgevendheid, en kunnen zij derhalve invloed hebben op de beslissing van een onderneming om een product al dan niet aan te bieden. Staatssteun die de lopende exploitatiekosten zoals opleidingskosten voor het personeel doet dalen, zou toetreding tot de markt aantrekkelijker maken en zou ondernemingen die anders slechte commerciële vooruitzichten zouden hebben, in staat stellen tot de markt toe te treden of nieuwe producten in de handel te brengen ten koste van efficiëntere concurrenten. |
| --- | --- |

24.

Op een concurrerende markt verkopen ondernemingen producten die winst opleveren. Doordat staatssteunmaatregelen gevolgen hebben voor de kosten, hebben zij gevolgen voor de winstgevendheid, en kunnen zij derhalve invloed hebben op de beslissing van een onderneming om een product al dan niet aan te bieden. Staatssteun die de lopende exploitatiekosten zoals opleidingskosten voor het personeel doet dalen, zou toetreding tot de markt aantrekkelijker maken en zou ondernemingen die anders slechte commerciële vooruitzichten zouden hebben, in staat stellen tot de markt toe te treden of nieuwe producten in de handel te brengen ten koste van efficiëntere concurrenten.

| 25. | De beschikbaarheid van staatssteun kan ook invloed hebben op de beslissing van een onderneming om zich terug te trekken van een markt waarop zij al actief is. Opleidingssteun kan de omvang van de verliezen doen verminderen en ondernemingen in staat stellen langer op de markt te blijven, hetgeen kan betekenen dat andere, efficiëntere ondernemingen die geen steun ontvangen, worden gedwongen in plaats daarvan de markt te verlaten. |
| --- | --- |

25.

De beschikbaarheid van staatssteun kan ook invloed hebben op de beslissing van een onderneming om zich terug te trekken van een markt waarop zij al actief is. Opleidingssteun kan de omvang van de verliezen doen verminderen en ondernemingen in staat stellen langer op de markt te blijven, hetgeen kan betekenen dat andere, efficiëntere ondernemingen die geen steun ontvangen, worden gedwongen in plaats daarvan de markt te verlaten.

Effect op de handelsstromen

| 26. | Staatssteun voor opleiding kan ertoe leiden dat de productievoorwaarden in bepaalde gebieden gunstiger worden dan in andere. Dit kan leiden tot een verplaatsing van de handelsstromen ten gunste van de gebieden waarin dergelijke steun wordt verleend. |
| --- | --- |

26.

Staatssteun voor opleiding kan ertoe leiden dat de productievoorwaarden in bepaalde gebieden gunstiger worden dan in andere. Dit kan leiden tot een verplaatsing van de handelsstromen ten gunste van de gebieden waarin dergelijke steun wordt verleend.

Verdringing van investeringen op het gebied van opleiding

| 27. | Om te overleven op de markt en hun winsten te maximaliseren, worden ondernemingen gestimuleerd te investeren in de opleiding van hun personeel. Het bedrag dat een onderneming bereid is aan investeringen in opleiding te besteden, hangt af van de mate waarin hun concurrenten investeren. Ondernemingen die door de staat worden gesubsidieerd, zullen wellicht hun eigen investeringen reduceren. Indien de steun daarentegen de begunstigde stimuleert om meer te investeren, kunnen concurrenten daarop reageren door hun eigen opleidingsuitgaven te verminderen. Indien, om hetzelfde doel te bereiken, de begunstigden of hun concurrenten minder investeren met steun dan zij zonder steun zouden doen, worden hun eigen investeringen in de opleiding van het personeel verdrongen door de steun. |
| --- | --- |

27.

Om te overleven op de markt en hun winsten te maximaliseren, worden ondernemingen gestimuleerd te investeren in de opleiding van hun personeel. Het bedrag dat een onderneming bereid is aan investeringen in opleiding te besteden, hangt af van de mate waarin hun concurrenten investeren. Ondernemingen die door de staat worden gesubsidieerd, zullen wellicht hun eigen investeringen reduceren. Indien de steun daarentegen de begunstigde stimuleert om meer te investeren, kunnen concurrenten daarop reageren door hun eigen opleidingsuitgaven te verminderen. Indien, om hetzelfde doel te bereiken, de begunstigden of hun concurrenten minder investeren met steun dan zij zonder steun zouden doen, worden hun eigen investeringen in de opleiding van het personeel verdrongen door de steun.

4.   AFWEGING EN BESLISSING

| 28. | Als laatste stap bij het onderzoek wordt beoordeeld, in welke mate de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten ervan. Dit zal per geval gebeuren. Om de positieve en de negatieve effecten af te wegen, zal de Commissie deze beoordelen en een globale afweging maken van de gevolgen daarvan voor de producenten en de consumenten op elk van de betrokken markten. Indien kwantitatieve gegevens niet gemakkelijk beschikbaar zijn, zal de Commissie voor haar beoordeling kwalitatieve gegevens gebruiken. |
| --- | --- |

28.

Als laatste stap bij het onderzoek wordt beoordeeld, in welke mate de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten ervan. Dit zal per geval gebeuren. Om de positieve en de negatieve effecten af te wegen, zal de Commissie deze beoordelen en een globale afweging maken van de gevolgen daarvan voor de producenten en de consumenten op elk van de betrokken markten. Indien kwantitatieve gegevens niet gemakkelijk beschikbaar zijn, zal de Commissie voor haar beoordeling kwalitatieve gegevens gebruiken.

| 29. | De Commissie zal waarschijnlijk een gunstiger standpunt innemen en daarom een hogere mate van mededingingsvervalsing aanvaarden wanneer de steun noodzakelijk, doelgericht en evenredig is aan het beoogde doel, namelijk dat een bepaalde onderneming haar opleidingsactiviteiten uitbreidt en de samenleving meer van de extra aangeboden opleiding profiteert dan de begunstigde van de steun. |
| --- | --- |

29.

De Commissie zal waarschijnlijk een gunstiger standpunt innemen en daarom een hogere mate van mededingingsvervalsing aanvaarden wanneer de steun noodzakelijk, doelgericht en evenredig is aan het beoogde doel, namelijk dat een bepaalde onderneming haar opleidingsactiviteiten uitbreidt en de samenleving meer van de extra aangeboden opleiding profiteert dan de begunstigde van de steun.

---

(1)  PB L 214 van 9.8.2008, blz. 3. De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen op overeenkomstige wijze, doch minder gedetailleerd, toepassen op ad-hocopleidingssteun voor grote ondernemingen onder het plafond van 2 miljoen EUR.

(2)  Ondernemingen kunnen zich evenwel ook de positieve externe effecten van algemene opleiding toe-eigenen door middel van speciale contractbepalingen op grond waarvan de opgeleide werknemer verplicht is gedurende een bepaalde periode na de opleiding bij de onderneming te blijven.

(3)  Kwetsbare en gehandicapte werknemers zijn omschreven in artikel 2 van Verordening (EG) nr. 800/2008.

(4)  Zo zal de samenleving bijvoorbeeld meer waarde hechten aan opleidingsmaatregelen voor jonge en laag opgeleide werknemers dan een onderneming, waarvoor de vermeende of daadwerkelijke lagere productiviteit een belangrijk element is.

(5)  Dit komt overeen met het deel van de extra opleidingskosten dat de onderneming niet onmiddellijk kan terugverdienen door voordeel te trekken uit de vaardigheden die de werknemers door de opleiding hebben verworven.

(6)  Zie ook de huidige praktijk in staatssteunzaken, bijvoorbeeld C 35/2007, opleidingssteun ten behoeve van Volvo Cars Gent, Beschikking 2008/948/EG van de Commissie van 23 juli 2008 betreffende maatregelen van Duitsland ten gunste van DHL en Flughafen Leipzig/Halle GmbH (PB L 346 van 23.12.2008, blz. 1) en Beschikking 2007/612/EG van de Commissie van 4 april 2007 betreffende Staatssteunmaatregel C 14/06 die België voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van General Motors Belgium in Antwerpen (PB L 243 van 18.9.2007, blz. 71).

(7)  Indien daarenboven de arbeidsmarkt perfect zou functioneren zouden de werknemers in ieder geval een hoger salaris kunnen krijgen wegens de dankzij de opleiding verworven betere vaardigheden en zo de positieve externe effecten van de opleiding internaliseren.

(8)  De steun kan meerdere markten beïnvloeden omdat het effect van de steun niet alleen beperkt is tot de markten waarop de begunstigde actief is, maar zich ook kan uitbreiden naar andere markten, bijvoorbeeld de inputmarkten.

(9)  Er zij evenwel op gewezen dat opleidingssteun die aan een gehele sector in één lidstaat wordt verleend, kan leiden tot een verstoring van het handelsverkeer tussen lidstaten.

(10)  De grootte van de onderneming kan worden uitgedrukt in marktaandelen en in omzet en/of arbeidsplaatsen.

(11)  Hoe lager de mate van productdifferentiatie, des te groter het effect van de steun zal zijn op de winsten van de concurrenten.

(12)  Er zij evenwel op gewezen dat sommige markten concurrerend zijn, ook al zijn daarop slechts weinig ondernemingen actief.

(13)  Er zij evenwel op gewezen dat de verlening van steun soms helpt om toegangsbelemmeringen weg te nemen en nieuwe ondernemingen de mogelijkheid te geven tot de markt toe te treden.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/6 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/6

---

Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid van individueel aan te melden staatssteun voor de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers

2009/C 188/02

1.   INLEIDING

| 1. | De bevordering van de werkgelegenheid en de sociale samenhang vormt een belangrijke doelstelling van het economische en sociale beleid van de Gemeenschap en haar lidstaten. Werkloosheid, en in het bijzonder structurele werkloosheid, blijft een ernstig probleem in sommige delen van de Gemeenschap en bepaalde categorieën werknemers ondervinden nog steeds moeilijkheden om toe te treden tot de arbeidsmarkt. Staatssteun in de vorm van subsidies voor loonkosten, waarbij onder loonkosten moet worden verstaan het totale bedrag dat daadwerkelijk door de begunstigde van de steun ten aanzien van de betrokken indienstneming moet worden betaald, en dat omvat: a) het brutoloon, vóór belasting, b) de verplichte bijdragen, zoals sociale zekerheidsbijdragen, en c) de kosten voor kinder- en ouderenzorg („loonsubsidies”) kan voor ondernemingen een aanvullende stimulans betekenen om meer kwetsbare en gehandicapte werknemers in dienst te nemen. Deze steun heeft dus als doel het aanmoedigen tot de indienstneming van de betrokken categorieën werknemers. |
| --- | --- |

1.

De bevordering van de werkgelegenheid en de sociale samenhang vormt een belangrijke doelstelling van het economische en sociale beleid van de Gemeenschap en haar lidstaten. Werkloosheid, en in het bijzonder structurele werkloosheid, blijft een ernstig probleem in sommige delen van de Gemeenschap en bepaalde categorieën werknemers ondervinden nog steeds moeilijkheden om toe te treden tot de arbeidsmarkt. Staatssteun in de vorm van subsidies voor loonkosten, waarbij onder loonkosten moet worden verstaan het totale bedrag dat daadwerkelijk door de begunstigde van de steun ten aanzien van de betrokken indienstneming moet worden betaald, en dat omvat: a) het brutoloon, vóór belasting, b) de verplichte bijdragen, zoals sociale zekerheidsbijdragen, en c) de kosten voor kinder- en ouderenzorg („loonsubsidies”) kan voor ondernemingen een aanvullende stimulans betekenen om meer kwetsbare en gehandicapte werknemers in dienst te nemen. Deze steun heeft dus als doel het aanmoedigen tot de indienstneming van de betrokken categorieën werknemers.

| 2. | In deze mededeling geeft de Commissie richtsnoeren betreffende de criteria die zij zal toepassen bij de beoordeling van staatssteun in de vorm van loonsubsidies die individueel moet worden aangemeld overeenkomstig artikel 6, lid 1, onder h) en i), van Verordening (EG) nr. 800/2008 van 6 augustus 2008 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard („de algemene groepsvrijstellingsverordening”) (1). Deze richtsnoeren moeten de beschikkingen van de Commissie en de daaraan ten grondslag liggende redenering doorzichtiger maken om te zorgen voor voorspelbaarheid en rechtszekerheid. |
| --- | --- |

2.

In deze mededeling geeft de Commissie richtsnoeren betreffende de criteria die zij zal toepassen bij de beoordeling van staatssteun in de vorm van loonsubsidies die individueel moet worden aangemeld overeenkomstig artikel 6, lid 1, onder h) en i), van Verordening (EG) nr. 800/2008 van 6 augustus 2008 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag met de gemeenschappelijke markt verenigbaar worden verklaard („de algemene groepsvrijstellingsverordening”) (1). Deze richtsnoeren moeten de beschikkingen van de Commissie en de daaraan ten grondslag liggende redenering doorzichtiger maken om te zorgen voor voorspelbaarheid en rechtszekerheid.

| 3. | Deze richtsnoeren gelden voor staatssteun in de vorm van loonsubsidies voor kwetsbare werknemers, uiterst kwetsbare werknemers en gehandicapte werknemers zoals bedoeld in artikel 2, punten 18, 19 en 20, van Verordening (EG) nr. 800/2008. Deze richtsnoeren gelden voor alle individuele maatregelen, ongeacht of zij ad hoc of krachtens een steunregeling worden verleend, waarvan het subsidie-equivalent hoger is dan 5 miljoen EUR per onderneming per jaar voor de indienstneming van kwetsbare en uiterst kwetsbare werknemers (hierna: „kwetsbare werknemers”) en hoger dan 10 miljoen EUR per onderneming per jaar voor de indienstneming van gehandicapte werknemers (2). |
| --- | --- |

3.

Deze richtsnoeren gelden voor staatssteun in de vorm van loonsubsidies voor kwetsbare werknemers, uiterst kwetsbare werknemers en gehandicapte werknemers zoals bedoeld in artikel 2, punten 18, 19 en 20, van Verordening (EG) nr. 800/2008. Deze richtsnoeren gelden voor alle individuele maatregelen, ongeacht of zij ad hoc of krachtens een steunregeling worden verleend, waarvan het subsidie-equivalent hoger is dan 5 miljoen EUR per onderneming per jaar voor de indienstneming van kwetsbare en uiterst kwetsbare werknemers (hierna: „kwetsbare werknemers”) en hoger dan 10 miljoen EUR per onderneming per jaar voor de indienstneming van gehandicapte werknemers (2).

| 4. | De in deze richtsnoeren uiteengezette criteria zullen niet automatisch worden toegepast. Het beoordelingsniveau van de Commissie en de soort informatie die zij kan verlangen, zullen evenredig zijn aan het risico van vervalsing van de mededinging. De omvang van het onderzoek zal afhangen van de aard van de zaak. |
| --- | --- |

4.

De in deze richtsnoeren uiteengezette criteria zullen niet automatisch worden toegepast. Het beoordelingsniveau van de Commissie en de soort informatie die zij kan verlangen, zullen evenredig zijn aan het risico van vervalsing van de mededinging. De omvang van het onderzoek zal afhangen van de aard van de zaak.

2.   POSITIEVE EFFECTEN VAN DE STEUN

2.1.   Doelstelling van gemeenschappelijk belang

| 5. | Bepaalde categorieën werknemers kunnen zeer moeilijk werk vinden, omdat de werkgevers hen als minder productief beschouwen of vooroordelen jegens hen hebben. Deze vermeende of werkelijk lagere productiviteit kan het gevolg zijn van een gebrek aan recente werkervaring (bijvoorbeeld bij jonge werknemers of langdurig werklozen) of van een permanente handicap. Door hun vermeende of werkelijk lagere productiviteit worden deze werknemers waarschijnlijk van de arbeidsmarkt uitgesloten, tenzij de werkgevers compensatie voor hun indienstneming wordt geboden. |
| --- | --- |

5.

Bepaalde categorieën werknemers kunnen zeer moeilijk werk vinden, omdat de werkgevers hen als minder productief beschouwen of vooroordelen jegens hen hebben. Deze vermeende of werkelijk lagere productiviteit kan het gevolg zijn van een gebrek aan recente werkervaring (bijvoorbeeld bij jonge werknemers of langdurig werklozen) of van een permanente handicap. Door hun vermeende of werkelijk lagere productiviteit worden deze werknemers waarschijnlijk van de arbeidsmarkt uitgesloten, tenzij de werkgevers compensatie voor hun indienstneming wordt geboden.

| 6. | Uit sociaal oogpunt is het wenselijk, dat alle categorieën werknemers in de arbeidsmarkt worden geïntegreerd. Dit betekent, dat een deel van het binnenlands inkomen mag worden herverdeeld aan de categorieën werknemers waarop de maatregelen betrekking hebben. Staatssteun kan kwetsbare werknemers helpen toe te treden tot de arbeidsmarkt of gehandicapte werknemers helpen te integreren in de arbeidsmarkt of daar te blijven, door de extra kosten als gevolg van hun vermeende of werkelijk lagere productiviteit te compenseren. |
| --- | --- |

6.

Uit sociaal oogpunt is het wenselijk, dat alle categorieën werknemers in de arbeidsmarkt worden geïntegreerd. Dit betekent, dat een deel van het binnenlands inkomen mag worden herverdeeld aan de categorieën werknemers waarop de maatregelen betrekking hebben. Staatssteun kan kwetsbare werknemers helpen toe te treden tot de arbeidsmarkt of gehandicapte werknemers helpen te integreren in de arbeidsmarkt of daar te blijven, door de extra kosten als gevolg van hun vermeende of werkelijk lagere productiviteit te compenseren.

| 7. | De lidstaten dienen aan te tonen, dat de steun erop gericht is de doelstelling van gemeenschappelijk belang te bereiken. De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  a) | het aantal en de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft; |
| --- | --- | --- |

7.

De lidstaten dienen aan te tonen, dat de steun erop gericht is de doelstelling van gemeenschappelijk belang te bereiken. De Commissie zal bij haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

a)

het aantal en de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft;

| b) | het werkgelegenheidspercentage van de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft op nationaal en/of regionaal niveau en in de betrokken onderneming of ondernemingen; |
| --- | --- |

b)

het werkgelegenheidspercentage van de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft op nationaal en/of regionaal niveau en in de betrokken onderneming of ondernemingen;

| c) | het werkloosheidspercentage voor de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft op nationaal en/of regionaal niveau; |
| --- | --- |

c)

het werkloosheidspercentage voor de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft op nationaal en/of regionaal niveau;

| d) | de bijzonder gemarginaliseerde subgroepen binnen de bredere categorie gehandicapte en kwetsbare werknemers. |
| --- | --- |

d)

de bijzonder gemarginaliseerde subgroepen binnen de bredere categorie gehandicapte en kwetsbare werknemers.

2.2.   Staatssteun als een passend beleidsinstrument

| 8. | Staatssteun in de vorm van loonsubsidies is niet het enige beleidsinstrument waarover de lidstaten beschikken om de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers te stimuleren. De lidstaten kunnen ook een beroep doen op algemene maatregelen, zoals een vermindering van de belasting op de arbeids- en sociale kosten, de bevordering van investeringen in onderwijs en opleiding, maatregelen voor het verstrekken van hulp en advies, bijstand en opleiding voor werklozen en een verbetering van het arbeidsrecht. |
| --- | --- |

8.

Staatssteun in de vorm van loonsubsidies is niet het enige beleidsinstrument waarover de lidstaten beschikken om de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers te stimuleren. De lidstaten kunnen ook een beroep doen op algemene maatregelen, zoals een vermindering van de belasting op de arbeids- en sociale kosten, de bevordering van investeringen in onderwijs en opleiding, maatregelen voor het verstrekken van hulp en advies, bijstand en opleiding voor werklozen en een verbetering van het arbeidsrecht.

| 9. | Wanneer de lidstaat andere beleidskeuzen heeft overwogen, en de voordelen van een selectief instrument als staatssteun voor een specifieke onderneming zijn aangetoond, worden de betrokken maatregelen geacht een passend instrument te vormen. De Commissie zal in het bijzonder rekening houden met de eventuele effectbeoordeling die de lidstaat voor de voorgenomen maatregel gemaakt heeft. |
| --- | --- |

9.

Wanneer de lidstaat andere beleidskeuzen heeft overwogen, en de voordelen van een selectief instrument als staatssteun voor een specifieke onderneming zijn aangetoond, worden de betrokken maatregelen geacht een passend instrument te vormen. De Commissie zal in het bijzonder rekening houden met de eventuele effectbeoordeling die de lidstaat voor de voorgenomen maatregel gemaakt heeft.

2.3.   Stimulerend effect en noodzaak van de steun

| 10. | Staatssteun voor de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers moet ertoe leiden, dat de begunstigde van de steun zijn gedrag zodanig wijzigt, dat zich een nettotoename voordoet van het aantal kwetsbare of gehandicapte werknemers in de betrokken onderneming. Nieuw aangeworven kwetsbare of gehandicapte werknemers mogen alleen nieuwe vacatures vervullen of vacatures die zijn ontstaan ten gevolge van ontslag op initiatief van de werknemer, handicap, ouderdomspensionering, vermindering van de werktijd op initiatief van de werknemer of gewettigd ontslag om dringende redenen. Arbeidsplaatsen die vrijkomen als gevolg van afvloeiingen mogen niet worden ingenomen door gesubsidieerde kwetsbare of gehandicapte werknemers. De staatssteun kan derhalve niet worden gebruikt ter vervanging van gesubsidieerde werknemers die niet langer voor subsidies in aanmerking komen en die daarom zijn ontslagen. |
| --- | --- |

10.

Staatssteun voor de indienstneming van kwetsbare en gehandicapte werknemers moet ertoe leiden, dat de begunstigde van de steun zijn gedrag zodanig wijzigt, dat zich een nettotoename voordoet van het aantal kwetsbare of gehandicapte werknemers in de betrokken onderneming. Nieuw aangeworven kwetsbare of gehandicapte werknemers mogen alleen nieuwe vacatures vervullen of vacatures die zijn ontstaan ten gevolge van ontslag op initiatief van de werknemer, handicap, ouderdomspensionering, vermindering van de werktijd op initiatief van de werknemer of gewettigd ontslag om dringende redenen. Arbeidsplaatsen die vrijkomen als gevolg van afvloeiingen mogen niet worden ingenomen door gesubsidieerde kwetsbare of gehandicapte werknemers. De staatssteun kan derhalve niet worden gebruikt ter vervanging van gesubsidieerde werknemers die niet langer voor subsidies in aanmerking komen en die daarom zijn ontslagen.

| 11. | De lidstaten moeten het stimulerende effect en de noodzaak van de steun aan de Commissie bewijzen. Ten eerste moet de begunstigde bij de betrokken lidstaat een steunaanvraag hebben ingediend, alvorens de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft in dienst worden genomen. Ten tweede dient de lidstaat aan te tonen, dat de loonsubsidie wordt betaald voor een kwetsbare of gehandicapte werknemer in een onderneming waar hij zonder de steun niet zou zijn aangeworven. |
| --- | --- |

11.

De lidstaten moeten het stimulerende effect en de noodzaak van de steun aan de Commissie bewijzen. Ten eerste moet de begunstigde bij de betrokken lidstaat een steunaanvraag hebben ingediend, alvorens de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft in dienst worden genomen. Ten tweede dient de lidstaat aan te tonen, dat de loonsubsidie wordt betaald voor een kwetsbare of gehandicapte werknemer in een onderneming waar hij zonder de steun niet zou zijn aangeworven.

| 12. | De Commissie zal in haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  a) | de interne documenten van de begunstigde van de steun inzake de arbeidskosten in verband met de betrokken werknemers voor twee scenario’s: met steun en zonder steun; |
| --- | --- | --- |

12.

De Commissie zal in haar onderzoek onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

a)

de interne documenten van de begunstigde van de steun inzake de arbeidskosten in verband met de betrokken werknemers voor twee scenario’s: met steun en zonder steun;

| b) | de bestaande of eerder verleende loonsubsidies in de betrokken onderneming: de categorieën en het aantal werknemers waarvoor subsidies zijn verleend; |
| --- | --- |

b)

de bestaande of eerder verleende loonsubsidies in de betrokken onderneming: de categorieën en het aantal werknemers waarvoor subsidies zijn verleend;

| c) | de jaaromzet van de categorieën werknemers waarop de maatregelen betrekking hebben. |
| --- | --- |

c)

de jaaromzet van de categorieën werknemers waarop de maatregelen betrekking hebben.

2.4.   Evenredigheid van de steun

| 13. | De lidstaten moeten aantonen, dat de steun noodzakelijk is en dat het bedrag beperkt is tot het minimum om de steundoelstelling te bereiken
  De lidstaten moeten het bewijs leveren, dat het steunbedrag niet hoger is dan de netto bijkomende kosten voor de indienstneming van de kwetsbare of gehandicapte werknemers waarop de maatregel betrekking heeft, vergeleken met de kosten van de indienstneming van werknemers die niet kwetsbaar of gehandicapt zijn (3).
  In ieder geval mogen de steunintensiteiten nooit hoger zijn dan die welke zijn vastgesteld in de artikelen 40 (4) en 41 (5) van Verordening (EG) nr. 800/2008. De in aanmerking komende kosten waarop de steunintensiteiten moeten worden toegepast, moeten worden berekend overeenkomstig de artikelen 40 (6) en 41 (7) van Verordening (EG) nr. 800/2008. |
| --- | --- |

13.

De lidstaten moeten aantonen, dat de steun noodzakelijk is en dat het bedrag beperkt is tot het minimum om de steundoelstelling te bereiken

De lidstaten moeten het bewijs leveren, dat het steunbedrag niet hoger is dan de netto bijkomende kosten voor de indienstneming van de kwetsbare of gehandicapte werknemers waarop de maatregel betrekking heeft, vergeleken met de kosten van de indienstneming van werknemers die niet kwetsbaar of gehandicapt zijn (3).

In ieder geval mogen de steunintensiteiten nooit hoger zijn dan die welke zijn vastgesteld in de artikelen 40 (4) en 41 (5) van Verordening (EG) nr. 800/2008. De in aanmerking komende kosten waarop de steunintensiteiten moeten worden toegepast, moeten worden berekend overeenkomstig de artikelen 40 (6) en 41 (7) van Verordening (EG) nr. 800/2008.

3.   NEGATIEVE EFFECTEN VAN DE STEUN

| 14. | Indien de steun evenredig is aan de te bereiken steundoelstelling, zijn de negatieve effecten van de steun waarschijnlijk beperkt en is een onderzoek van de negatieve effecten niet nodig. In bepaalde gevallen evenwel kan de steun, zelfs indien hij noodzakelijk en evenredig is voor een specifieke onderneming om de nettowerkgelegenheid te verhogen voor de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft, leiden tot een gedragswijziging van de begunstigde, waardoor de mededinging aanzienlijk wordt vervalst. In die gevallen zal de Commissie de vervalsing van de mededinging onderzoeken. De mate van de door de steun veroorzaakte mededingingsvervalsing kan variëren afhankelijk van de kenmerken van de steun en de beïnvloede markten (8). |
| --- | --- |

14.

Indien de steun evenredig is aan de te bereiken steundoelstelling, zijn de negatieve effecten van de steun waarschijnlijk beperkt en is een onderzoek van de negatieve effecten niet nodig. In bepaalde gevallen evenwel kan de steun, zelfs indien hij noodzakelijk en evenredig is voor een specifieke onderneming om de nettowerkgelegenheid te verhogen voor de categorieën werknemers waarop de maatregel betrekking heeft, leiden tot een gedragswijziging van de begunstigde, waardoor de mededinging aanzienlijk wordt vervalst. In die gevallen zal de Commissie de vervalsing van de mededinging onderzoeken. De mate van de door de steun veroorzaakte mededingingsvervalsing kan variëren afhankelijk van de kenmerken van de steun en de beïnvloede markten (8).

| 15. | De kenmerken van de steun die van invloed kunnen zijn op de waarschijnlijkheid en de mate van de mededingingvervalsing zijn:






  a) | de selectiviteit; |
| --- | --- | --- |

15.

De kenmerken van de steun die van invloed kunnen zijn op de waarschijnlijkheid en de mate van de mededingingvervalsing zijn:

a)

de selectiviteit;

| b) | de omvang van de steun; |
| --- | --- |

b)

de omvang van de steun;

| c) | de herhaling en de duur van de steunverlening; |
| --- | --- |

c)

de herhaling en de duur van de steunverlening;

| d) | de gevolgen van de steun voor de kosten van de onderneming. |
| --- | --- |

d)

de gevolgen van de steun voor de kosten van de onderneming.

| 16. | Zo zal bijvoorbeeld een steunregeling die bedoeld is om ondernemingen in het algemeen aan te moedigen in een lidstaat meer kwetsbare of gehandicapte werknemers in dienst te nemen, waarschijnlijk een ander effect op de markt hebben dan een groot steunbedrag dat ad hoc wordt verleend aan één enkele onderneming om deze in staat te stellen meer personen uit een bepaalde werknemerscategorie in dienst te hebben. Deze laatste steun vervalst de mededinging waarschijnlijk in grotere mate, omdat de concurrenten van de begunstigde hierdoor minder in staat zijn te concurreren. De vervalsing zal zelfs nog groter zijn wanneer in de begunstigde onderneming de arbeidskosten een hoog percentage van de totale kosten vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

16.

Zo zal bijvoorbeeld een steunregeling die bedoeld is om ondernemingen in het algemeen aan te moedigen in een lidstaat meer kwetsbare of gehandicapte werknemers in dienst te nemen, waarschijnlijk een ander effect op de markt hebben dan een groot steunbedrag dat ad hoc wordt verleend aan één enkele onderneming om deze in staat te stellen meer personen uit een bepaalde werknemerscategorie in dienst te hebben. Deze laatste steun vervalst de mededinging waarschijnlijk in grotere mate, omdat de concurrenten van de begunstigde hierdoor minder in staat zijn te concurreren. De vervalsing zal zelfs nog groter zijn wanneer in de begunstigde onderneming de arbeidskosten een hoog percentage van de totale kosten vertegenwoordigen.

| 17. | De Commissie zal bij de beoordeling van de marktkenmerken, die een veel nauwkeuriger beeld geven van de waarschijnlijke gevolgen van de steunverlening, onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:






  a) | de marktstructuur; |
| --- | --- | --- |

17.

De Commissie zal bij de beoordeling van de marktkenmerken, die een veel nauwkeuriger beeld geven van de waarschijnlijke gevolgen van de steunverlening, onder meer de volgende factoren in aanmerking nemen:

a)

de marktstructuur;

| b) | de kenmerken van de sector of de bedrijfstak; |
| --- | --- |

b)

de kenmerken van de sector of de bedrijfstak;

| c) | de situatie op de nationale of regionale arbeidsmarkt. |
| --- | --- |

c)

de situatie op de nationale of regionale arbeidsmarkt.

| 18. | De marktstructuur zal worden beoordeeld op grond van de marktconcentratie, de grootte van de ondernemingen (9), het belang van productdifferentiatie (10), en de toegangs- en uittredingsbelemmeringen. De marktaandelen en de mate van concentratie zullen worden berekend, zodra de relevante markt is bepaald. In het algemeen geldt, dat hoe minder ondernemingen er zijn, hoe groter hun marktaandeel is en hoe minder concurrentie kan worden verwacht (11). Indien het om een geconcentreerde markt gaat met hoge toegangsbelemmeringen (12) waarop de begunstigde een belangrijke marktdeelnemer is, dan is het waarschijnlijker dat de concurrenten hun gedrag in antwoord op de steun zullen moeten wijzigen, bijvoorbeeld door uitstel of afstel van het op de markt brengen van een nieuw product of een nieuwe technologie, of door de markt helemaal te verlaten. |
| --- | --- |

18.

De marktstructuur zal worden beoordeeld op grond van de marktconcentratie, de grootte van de ondernemingen (9), het belang van productdifferentiatie (10), en de toegangs- en uittredingsbelemmeringen. De marktaandelen en de mate van concentratie zullen worden berekend, zodra de relevante markt is bepaald. In het algemeen geldt, dat hoe minder ondernemingen er zijn, hoe groter hun marktaandeel is en hoe minder concurrentie kan worden verwacht (11). Indien het om een geconcentreerde markt gaat met hoge toegangsbelemmeringen (12) waarop de begunstigde een belangrijke marktdeelnemer is, dan is het waarschijnlijker dat de concurrenten hun gedrag in antwoord op de steun zullen moeten wijzigen, bijvoorbeeld door uitstel of afstel van het op de markt brengen van een nieuw product of een nieuwe technologie, of door de markt helemaal te verlaten.

| 19. | De Commissie zal ook de kenmerken van de sector in beschouwing nemen, zoals het bestaan van overcapaciteit, en nagaan of het om groeiende (13), rijpe of afnemende sectormarkten gaat. Wanneer er bijvoorbeeld in de sector overcapaciteit of een rijpe markt is, kan de steunverlening leiden tot inefficiëntie of een verschuiving van de productie ten nadele van de ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben. |
| --- | --- |

19.

De Commissie zal ook de kenmerken van de sector in beschouwing nemen, zoals het bestaan van overcapaciteit, en nagaan of het om groeiende (13), rijpe of afnemende sectormarkten gaat. Wanneer er bijvoorbeeld in de sector overcapaciteit of een rijpe markt is, kan de steunverlening leiden tot inefficiëntie of een verschuiving van de productie ten nadele van de ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben.

| 20. | Ten slotte zal de betrokken maatregel worden geplaatst in de context van de situatie op de arbeidsmarkt, d.w.z. werkloosheids- en werkgelegenheidspercentages, loonniveaus en arbeidsrecht. |
| --- | --- |

20.

Ten slotte zal de betrokken maatregel worden geplaatst in de context van de situatie op de arbeidsmarkt, d.w.z. werkloosheids- en werkgelegenheidspercentages, loonniveaus en arbeidsrecht.

| 21. | Loonsubsidies kunnen in bepaalde gevallen tot de in de punten 22 tot en met 27 besproken mededingingvervalsingen leiden. |
| --- | --- |

21.

Loonsubsidies kunnen in bepaalde gevallen tot de in de punten 22 tot en met 27 besproken mededingingvervalsingen leiden.

Substitutie- en verplaatsingseffect

| 22. | Het substitutie-effect heeft betrekking op een situatie waarin aan bepaalde categorieën werknemers gegeven arbeidsplaatsen, arbeidsplaatsen voor andere categorieën eenvoudig vervangen. Een loonsubsidie die gericht is op een specifieke subgroep van werknemers deelt de werknemers op in gesubsidieerde werknemers en niet-gesubsidieerde werknemers en kan ondernemingen ertoe brengen, niet-gesubsidieerde werknemers te vervangen door gesubsidieerde werknemers. Dit komt doordat de betrokken loonkosten voor gesubsidieerde en ongesubsidieerde werknemers worden gewijzigd (14). |
| --- | --- |

22.

Het substitutie-effect heeft betrekking op een situatie waarin aan bepaalde categorieën werknemers gegeven arbeidsplaatsen, arbeidsplaatsen voor andere categorieën eenvoudig vervangen. Een loonsubsidie die gericht is op een specifieke subgroep van werknemers deelt de werknemers op in gesubsidieerde werknemers en niet-gesubsidieerde werknemers en kan ondernemingen ertoe brengen, niet-gesubsidieerde werknemers te vervangen door gesubsidieerde werknemers. Dit komt doordat de betrokken loonkosten voor gesubsidieerde en ongesubsidieerde werknemers worden gewijzigd (14).

| 23. | Daar ondernemingen die gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, op dezelfde markten voor goederen of diensten concurreren als ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, kunnen loonsubsidies leiden tot een vermindering van arbeidsplaatsen elders in de economie. Deze situatie kan zich voordoen wanneer een onderneming die gesubsidieerde werknemers in dienst heeft, haar productie verhoogt ten nadele van ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, waardoor de niet-gesubsidieerde werkgelegenheid uiteindelijk door de steun wordt verdrongen. |
| --- | --- |

23.

Daar ondernemingen die gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, op dezelfde markten voor goederen of diensten concurreren als ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, kunnen loonsubsidies leiden tot een vermindering van arbeidsplaatsen elders in de economie. Deze situatie kan zich voordoen wanneer een onderneming die gesubsidieerde werknemers in dienst heeft, haar productie verhoogt ten nadele van ondernemingen die geen gesubsidieerde werknemers in dienst hebben, waardoor de niet-gesubsidieerde werkgelegenheid uiteindelijk door de steun wordt verdrongen.

Markttoetreding en -uittreding

| 24. | De loonkosten vormen een onderdeel van de normale exploitatiekosten van elke onderneming. Het is daarom buitengewoon belangrijk, dat de steun een gunstige invloed heeft op de werkgelegenheid en niet alleen de ondernemingen in staat stelt de kosten te verminderen die zij anders hoe dan ook zouden moeten dragen. Loonsubsidies verminderen bijvoorbeeld de lopende productiekosten en zouden aldus de toetreding tot de markt interessanter maken en zouden ondernemingen met slechte commerciële vooruitzichten in staat stellen tot een markt toe te treden of daarop nieuwe producten uit te brengen, ten nadele van efficiëntere concurrenten. |
| --- | --- |

24.

De loonkosten vormen een onderdeel van de normale exploitatiekosten van elke onderneming. Het is daarom buitengewoon belangrijk, dat de steun een gunstige invloed heeft op de werkgelegenheid en niet alleen de ondernemingen in staat stelt de kosten te verminderen die zij anders hoe dan ook zouden moeten dragen. Loonsubsidies verminderen bijvoorbeeld de lopende productiekosten en zouden aldus de toetreding tot de markt interessanter maken en zouden ondernemingen met slechte commerciële vooruitzichten in staat stellen tot een markt toe te treden of daarop nieuwe producten uit te brengen, ten nadele van efficiëntere concurrenten.

| 25. | De beschikbaarheid van staatssteun zal ook de beslissing van een onderneming om een markt waarop zij reeds aanwezig is, te verlaten, kunnen beïnvloeden. Loonsubsidies kunnen de omvang van de verliezen doen verminderen en een onderneming in staat stellen langer op de markt te blijven, hetgeen kan betekenen dat andere, efficiëntere ondernemingen die geen steun ontvangen worden gedwongen in plaats daarvan de markt te verlaten. |
| --- | --- |

25.

De beschikbaarheid van staatssteun zal ook de beslissing van een onderneming om een markt waarop zij reeds aanwezig is, te verlaten, kunnen beïnvloeden. Loonsubsidies kunnen de omvang van de verliezen doen verminderen en een onderneming in staat stellen langer op de markt te blijven, hetgeen kan betekenen dat andere, efficiëntere ondernemingen die geen steun ontvangen worden gedwongen in plaats daarvan de markt te verlaten.

Investeringsstimulansen

| 26. | Op de markten waar loonsubsidies worden verleend, worden de ondernemingen ontmoedigd te concurreren en zullen zij mogelijkerwijs hun investeringen terugbrengen en hun pogingen tot verhoging van de efficiëntie en innovatie beperken. Er kan vertraging ontstaan bij het introduceren door de begunstigde van de steun van nieuwe, minder arbeidsintensieve technologieën als gevolg van de wijziging van de betrokken kosten voor arbeidsintensieve en technologie-intensieve productiemethoden. De producenten van concurrerende of complementaire producten kunnen ook hun investeringen verminderen of uitstellen. Als gevolg daarvan zal het totale investeringsniveau in de betrokken sector dalen. |
| --- | --- |

26.

Op de markten waar loonsubsidies worden verleend, worden de ondernemingen ontmoedigd te concurreren en zullen zij mogelijkerwijs hun investeringen terugbrengen en hun pogingen tot verhoging van de efficiëntie en innovatie beperken. Er kan vertraging ontstaan bij het introduceren door de begunstigde van de steun van nieuwe, minder arbeidsintensieve technologieën als gevolg van de wijziging van de betrokken kosten voor arbeidsintensieve en technologie-intensieve productiemethoden. De producenten van concurrerende of complementaire producten kunnen ook hun investeringen verminderen of uitstellen. Als gevolg daarvan zal het totale investeringsniveau in de betrokken sector dalen.

Gevolgen voor de handelsstromen

| 27. | Loonsubsidies in een bepaalde gebieden kunnen ertoe leiden, dat de productievoorwaarden in bepaalde gebieden gunstiger worden dan in andere. Dit kan leiden tot een verplaatsing van de handelsstromen ten gunste van de gebieden waar deze steun wordt verleend. |
| --- | --- |

27.

Loonsubsidies in een bepaalde gebieden kunnen ertoe leiden, dat de productievoorwaarden in bepaalde gebieden gunstiger worden dan in andere. Dit kan leiden tot een verplaatsing van de handelsstromen ten gunste van de gebieden waar deze steun wordt verleend.

4.   AFWEGING EN BESLISSING

| 28. | Als laatste stap bij het onderzoek wordt beoordeeld, in welke mate de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten ervan. Dit zal voor alle individuele steunmaatregelen per geval gebeuren. Om de positieve en de negatieve effecten af te wegen, zal de Commissie deze beoordelen en een globale afweging maken van de gevolgen daarvan voor de producenten en de consumenten op elk van de betrokken markten. Indien kwantitatieve gegevens niet gemakkelijk beschikbaar zijn, zal de Commissie voor haar beoordeling kwalitatieve gegevens gebruiken. |
| --- | --- |

28.

Als laatste stap bij het onderzoek wordt beoordeeld, in welke mate de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten ervan. Dit zal voor alle individuele steunmaatregelen per geval gebeuren. Om de positieve en de negatieve effecten af te wegen, zal de Commissie deze beoordelen en een globale afweging maken van de gevolgen daarvan voor de producenten en de consumenten op elk van de betrokken markten. Indien kwantitatieve gegevens niet gemakkelijk beschikbaar zijn, zal de Commissie voor haar beoordeling kwalitatieve gegevens gebruiken.

| 29. | De Commissie zal waarschijnlijk een gunstiger standpunt innemen en daarom een hogere mate van mededingingvervalsing aanvaarden, wanneer de steun noodzakelijk is, zorgvuldig toegespitst is op het bereiken van het doel van de steun en beperkt is tot de netto extra kosten om de lagere productiviteit te compenseren van de categorieën werknemers waarop de betrokken steunmaatregel betrekking heeft. |
| --- | --- |

29.

De Commissie zal waarschijnlijk een gunstiger standpunt innemen en daarom een hogere mate van mededingingvervalsing aanvaarden, wanneer de steun noodzakelijk is, zorgvuldig toegespitst is op het bereiken van het doel van de steun en beperkt is tot de netto extra kosten om de lagere productiviteit te compenseren van de categorieën werknemers waarop de betrokken steunmaatregel betrekking heeft.

---

(1)  PB L 214 van 9.8.2008, blz. 3.

(2)  Individuele maatregelen ter compensatie van de bijkomende kosten voor de indienstneming van gehandicapte werknemers en de bijkomende kosten van sociale ondernemingen waarvan het subsidie-equivalent hoger is dan 10 miljoen EUR per onderneming per jaar, zullen wegens de specifieke aard ervan worden beoordeeld op basis van artikel 87, lid 3, onder c), van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Ten aanzien van ad hoc-steun van minder dan 5 miljoen EUR voor de indienstneming van kwetsbare werknemers en ad hoc-steun voor grote ondernemingen van minder dan 10 miljoen EUR voor de indienstneming van gehandicapte werknemers zal de Commissie de in deze richtsnoeren uiteengezette beginselen mutatis mutandis toepassen, zij het op minder gedetaillleerde wijze.

(3)  De netto bijkomende kosten houden rekening met de kosten voor de indienstneming van de doelgroepen, namelijk kwetsbare of gehandicapte werknemers (bijvoorbeeld wegens hun lagere productiviteit) en de voordelen die voor de steunontvanger ontstaan uit deze indienstneming (bijvoorbeeld door een verbetering van het imago van de onderneming).

(4)  De steunintensiteit voor kwetsbare werknemers dient niet meer te bedragen dan 50 % van de in aanmerking komende kosten.

(5)  De steunintensiteit voor gehandicapte werknemers dient niet meer te bedragen dan 75 % van de in aanmerking komende kosten.

(6)  Voor de indienstneming van kwetsbare werknemers zijn de in aanmerking komende kosten de loonkosten gedurende een maximumperiode van twaalf maanden vanaf de indienstneming. Wanneer de betrokken werknemer echter een uiterst kwetsbare werknemer is, zijn de in aanmerking komende kosten de loonkosten gedurende een maximumperiode van 24 maanden vanaf de indienstneming.

(7)  Voor de indienstneming van gehandicapte werknemers zijn de in aanmerking komende kosten de loonkosten gedurende de gehele periode waarin de gehandicapte werknemer in dienst is.

(8)  De steun kan meer markten beïnvloeden, omdat de gevolgen van de steun niet alleen beperkt zijn tot de markten waarop de steunontvanger actief is, maar zich ook kunnen uitstrekken tot andere markten, bijvoorbeeld de inputmarkten.

(9)  De grootte van de onderneming kan worden uitgedrukt in marktaandelen alsook in omzet en/of arbeidsplaatsen.

(10)  Hoe lager het niveau van productdifferentiatie, des te groter het effect van de steun zal zijn op de winsten van de concurrenten.

(11)  Sommige markten zijn echter concurrerend zijn, ondanks dat er slechts weinig ondernemingen aanwezig zijn.

(12)  Steunverlening helpt echter soms om toegangsbelemmeringen weg te nemen en nieuwe ondernemingen de mogelijkheid te geven tot de markt toe te treden.

(13)  Op groeiende markten zal het effect van de steun op de concurrenten gewoonlijk minder uitgesproken zijn.

(14)  Dit substitutie-effect hangt af van de elasticiteit van de vraag naar arbeid, zowel naar gesubsidieerde als naar niet-gesubsidieerde werknemers.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/11 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/11

---

Goedkeuring van de steunmaatregelen van de staten in het kader van de bepalingen van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag

Gevallen waartegen de Commissie geen bezwaar maakt

(Voor de EER relevante tekst)

2009/C 188/03

| Datum waarop het besluit is genomen | 20.5.2009 |
| --- | --- |
| Referentienummer staatssteun | N 456/08 |
| Lidstaat | Nederland |
| Regio | Alle regio’s |
| Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde | (Concept) Regeling van de minister van Verkeer en Waterstaat houdende bepalingen met betrekking tot de verstrekking van subsidies voor duurzame mobiliteit, logistiek en duurzaam waterbeheer (Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat) |
| Rechtsgrondslag | (Concept) Regeling van de minister van Verkeer en Waterstaat houdende bepalingen met betrekking tot de verstrekking van subsidies voor duurzame mobiliteit, logistiek en duurzaam waterbeheer (Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat)
  De (Concept) Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat is gebaseerd op de Kaderwet subsidies Verkeer en Waterstaat (artikelen 2, aanhef, onderdelen a, c, e, 3 en 4). |
| Type maatregel | Steunregeling |
| Doelstelling | Steun voor O&O&I, milieusteun |
| Vorm van de steun | Rechtstreekse subsidie, staatsleningen en garantiesubsidies |
| Begrotingsmiddelen | 750 miljoen EUR |
| Maximale steunintensiteit | — |
| Looptijd (periode) | Zes jaar (na goedkeuring door de Commissie) |
| Economische sectoren | Vervoer |
| Naam en adres van de steunverlenende autoriteit | Minister van Verkeer en Waterstaat |
| Postbus 20901 |
| 2500 EX Den Haag |
| NEDERLAND |

Datum waarop het besluit is genomen

20.5.2009

Referentienummer staatssteun

N 456/08

Lidstaat

Nederland

Regio

Alle regio’s

Benaming van de steunregeling en/of naam van de begunstigde

(Concept) Regeling van de minister van Verkeer en Waterstaat houdende bepalingen met betrekking tot de verstrekking van subsidies voor duurzame mobiliteit, logistiek en duurzaam waterbeheer (Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat)

Rechtsgrondslag

(Concept) Regeling van de minister van Verkeer en Waterstaat houdende bepalingen met betrekking tot de verstrekking van subsidies voor duurzame mobiliteit, logistiek en duurzaam waterbeheer (Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat)

De (Concept) Kaderregeling subsidie duurzaamheid verkeer en waterstaat is gebaseerd op de Kaderwet subsidies Verkeer en Waterstaat (artikelen 2, aanhef, onderdelen a, c, e, 3 en 4).

Type maatregel

Steunregeling

Doelstelling

Steun voor O&O&I, milieusteun

Vorm van de steun

Rechtstreekse subsidie, staatsleningen en garantiesubsidies

Begrotingsmiddelen

750 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit

—

Looptijd (periode)

Zes jaar (na goedkeuring door de Commissie)

Economische sectoren

Vervoer

Naam en adres van de steunverlenende autoriteit

Minister van Verkeer en Waterstaat

Postbus 20901

2500 EX Den Haag

NEDERLAND

Andere informatie

—

De tekst van de beschikking in de authentieke ta(a)l(en), waaruit de vertrouwelijke gegevens zijn geschrapt, is beschikbaar op site:

http://ec.europa.eu/community_law/state_aids/index.htm

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Commissie

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/12 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/12

---

Wisselkoersen van de euro (1)

10 augustus 2009

2009/C 188/04

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,4202 |
| JPY | Japanse yen | 138,01 |
| DKK | Deense kroon | 7,4450 |
| GBP | Pond sterling | 0,85355 |
| SEK | Zweedse kroon | 10,2129 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,5345 |
| ISK | IJslandse kroon | |
| NOK | Noorse kroon | 8,6940 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 25,678 |
| EEK | Estlandse kroon | 15,6466 |
| HUF | Hongaarse forint | 269,31 |
| LTL | Litouwse litas | 3,4528 |
| LVL | Letlandse lat | 0,7006 |
| PLN | Poolse zloty | 4,1154 |
| RON | Roemeense leu | 4,2095 |
| TRY | Turkse lira | 2,0929 |
| AUD | Australische dollar | 1,6895 |
| CAD | Canadese dollar | 1,5361 |
| HKD | Hongkongse dollar | 11,0070 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 2,0985 |
| SGD | Singaporese dollar | 2,0468 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 742,67 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 11,4031 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 9,7062 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,3269 |
| IDR | Indonesische roepia | 14 103,40 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,9771 |
| PHP | Filipijnse peso | 67,729 |
| RUB | Russische roebel | 45,0035 |
| THB | Thaise baht | 48,322 |
| BRL | Braziliaanse real | 2,5813 |
| MXN | Mexicaanse peso | 18,3135 |
| INR | Indiase roepie | 67,9000 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,4202

JPY

Japanse yen

138,01

DKK

Deense kroon

7,4450

GBP

Pond sterling

0,85355

SEK

Zweedse kroon

10,2129

CHF

Zwitserse frank

1,5345

ISK

IJslandse kroon

NOK

Noorse kroon

8,6940

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

25,678

EEK

Estlandse kroon

15,6466

HUF

Hongaarse forint

269,31

LTL

Litouwse litas

3,4528

LVL

Letlandse lat

0,7006

PLN

Poolse zloty

4,1154

RON

Roemeense leu

4,2095

TRY

Turkse lira

2,0929

AUD

Australische dollar

1,6895

CAD

Canadese dollar

1,5361

HKD

Hongkongse dollar

11,0070

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

2,0985

SGD

Singaporese dollar

2,0468

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 742,67

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

11,4031

CNY

Chinese yuan renminbi

9,7062

HRK

Kroatische kuna

7,3269

IDR

Indonesische roepia

14 103,40

MYR

Maleisische ringgit

4,9771

PHP

Filipijnse peso

67,729

RUB

Russische roebel

45,0035

THB

Thaise baht

48,322

BRL

Braziliaanse real

2,5813

MXN

Mexicaanse peso

18,3135

INR

Indiase roepie

67,9000

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/13 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/13

---

Advies van het Adviescomité voor mededingingsregelingen en machtsposities uitgebracht op zijn bijeenkomst van 7 maart 2008 betreffende een ontwerp-beschikking in zaak COMP/38.543 — „Internationale verhuisdiensten” (2)

Rapporteur: Italië

2009/C 188/05

| 1. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft de adressaten van de ontwerp-beschikking en het feit dat aan de adressaten geldboeten moeten worden opgelegd. |
| --- | --- |

1.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft de adressaten van de ontwerp-beschikking en het feit dat aan de adressaten geldboeten moeten worden opgelegd.

| 2. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft het basisbedragen van de geldboeten, alsmede met de argumentatie van de Commissie om die bedragen vast te stellen. |
| --- | --- |

2.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft het basisbedragen van de geldboeten, alsmede met de argumentatie van de Commissie om die bedragen vast te stellen.

| 3. | Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat er geen verzachtende of verzwarende omstandigheden gelden. |
| --- | --- |

3.

Het Adviescomité is het met de beoordeling van de Commissie eens dat er geen verzachtende of verzwarende omstandigheden gelden.

| 4. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de clementieregeling van de Commissie van 2002 (betreffende het niet-opleggen of verminderen van geldboeten) van toepassing is. |
| --- | --- |

4.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat de clementieregeling van de Commissie van 2002 (betreffende het niet-opleggen of verminderen van geldboeten) van toepassing is.

| 5. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens over de boetevermindering overeenkomstig de clementieregeling van 2002. |
| --- | --- |

5.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens over de boetevermindering overeenkomstig de clementieregeling van 2002.

| 6. | Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er, op grond van punt 35 van de richtsnoeren boetetoemeting, geen redenen zijn om de geldboeten te verlagen, zoals vijf ondernemingen hadden gevraagd. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité is het met de Commissie eens dat er, op grond van punt 35 van de richtsnoeren boetetoemeting, geen redenen zijn om de geldboeten te verlagen, zoals vijf ondernemingen hadden gevraagd.

| 7. | De meerderheid binnen het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft de toekenning van een boetevermindering aan één onderneming wegens haar onvermogen om te betalen en andere specifieke omstandigheden in haar individuele situatie, alsmede wat betreft het bedrag van die boetevermindering. Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

7.

De meerderheid binnen het Adviescomité is het met de Commissie eens wat betreft de toekenning van een boetevermindering aan één onderneming wegens haar onvermogen om te betalen en andere specifieke omstandigheden in haar individuele situatie, alsmede wat betreft het bedrag van die boetevermindering. Een minderheid onthoudt zich.

| 8. | De meerderheid binnen het Adviescomité is het met de Commissie eens over de uiteindelijke bedragen van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich. |
| --- | --- |

8.

De meerderheid binnen het Adviescomité is het met de Commissie eens over de uiteindelijke bedragen van de geldboeten. Een minderheid onthoudt zich.

| 9. | Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt. |
| --- | --- |

9.

Het Adviescomité beveelt aan dat zijn advies in het Publicatieblad van de Europese Unie wordt bekendgemaakt.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/14 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/14

---

Eindverslag van de raadadviseur-auditeur in zaak COMP/38.543 — Internationale verhuizingsdiensten

(opgesteld in overeenstemming met artikelen 15 en 16 van Besluit 2001/462/EG, EGKS van de Commissie van 23 mei 2001 betreffende het mandaat van de raadadviseur-auditeur in bepaalde mededingingsprocedures — PB L 162 van 19.6.2001, blz. 21)

2009/C 188/06

De ontwerp-beschikking geeft aanleiding tot de volgende opmerkingen.

INLEIDING

Eind augustus 2003 besloot de Commissie in september 2003 in België in de lokalen van Allied Arthur Pierre, Interdean, Transworld en Ziegler inspecties uit te voeren. Na deze inspecties diende Allied Arthur Pierre een verzoek in tot immuniteit tegen geldboeten, subsidiair een boetevermindering van de eventuele boete, op grond van de mededeling van de Commissie van 2002 betreffende immuniteit tegen geldboeten en vermindering van geldboeten in kartelzaken. Aangezien de Commissie al een gerichte inspectie had uitgevoerd naar en bewijzen had verkregen voor het vermeende kartel, kon geen immuniteit worden verleend. Op basis [*] (1) was de Commissie voornemens Allied Arthur Pierre een boetevermindering van tussen 30 en 50 % te verlenen.

In februari, september, oktober 2005 en in juli en oktober 2007 zond de Commissie op grond van artikel 18 van Verordening (EG) nr. 1/2003 verzoeken om inlichtingen aan de betrokken ondernemingen, alsmede aan concurrenten en aan een brancheorganisatie voor verhuizingsondernemingen in België.

De Commissie kwam tot de voorlopige conclusie dat de adressaten van de ontwerp-beschikking hadden deelgenomen aan een kartel op het gebied van internationale verhuizingsdiensten in België, waarbij de betrokken ondernemingen prijzen afspraken, klanten verdeelden en de indiening van offertes manipuleerden - en zodoende inbreuk maakten op artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst. Het kartel liep over een periode van 19 jaar - ten minste van 1984 tot en met 2003.

Mededeling van punten van bezwaar en antwoordtermijn

Op 19 oktober 2006 werd de mededeling van punten van bezwaar gezonden aan 32 adressaten: Allied Arthur Pierre NV; North American International Holding Corporation; North American Van Lines Inc.; Sirva Inc.; Exel International Holdings (Belgium) NV; Exel International Holdings (Netherlands I) BV; Exel International Holdings (Netherlands II) BV; Exel International Holdings Limited; Exel Investments Limited; Realcause Limited; Amcrisp Limited; Interdean AG; Interdean Group Limited; Interdean Holding BV; Interdean International Limited; Interdean NV; Interdean SA; Iriben Limited; Rondspant BV; Team Relocations NV; Team Relocations Limited; Trans Euro Limited; Amertranseuro International Holdings Limited; [*]; Mozer Moving International sprl; Gosselin World Wide Moving NV; Stichting Administratiekantoor Portielje; Compas International Movers NV; Transworld International NV; Putters International NV; Verhuizingen Coppens NV, en Ziegler SA.

De adressaten ontvingen de mededeling van punten van bezwaar tussen 20 en 23 oktober 2006, met een termijn van twee maanden om te antwoorden. Een verlenging van deze antwoordtermijn werd toegestaan aan Coppens tot 15 januari 2007, aan Gosselin tot 22 januari 2007 en aan de Stichting en Interdean tot 22 januari 2007. Alle partijen hebben binnen de gestelde termijnen geantwoord.

Toegang tot het dossier

De partijen hadden toegang tot het dossier in de vorm van een dvd, die op verzoek aan alle partijen is gezonden. Andere documenten in het dossier werden beschikbaar gesteld in de lokalen van de Commissie, en 28 ondernemingen hebben van de gelegenheid gebruik gemaakt om deze in te zien. Geen van de partijen, behalve Ziegler, bracht bij de raadadviseur-auditeur punten die met de toegang tot het dossier verband houden, ter sprake. Ziegler diende een schriftelijke aanvraag in bij de raadadviseur-auditeur om toegang te krijgen tot de antwoorden van de andere partijen op de punten van bezwaar. De raadadviseur-auditeur weigerde deze toegang, ervan uitgaande dat informatie, verkregen na het versturen van de punten van bezwaar, geen deel uitmaakt van het onderzoeksdossier en dusdanig niet toegankelijk is. Partijen krijgen enkel toegang tot de antwoorden van andere partijen op de punten van bezwaar wanneer deze antwoorden inculpatoire informatie bevatten waarop de Commissie zich zal baseren in haar eindbeschikking, of wanneer deze antwoorden exculpatoire waarde hebben. (2)

Hoorzitting

Op 22 maart 2007 vond een hoorzitting plaats. Alle partijen of hun vertegenwoordigers namen aan de hoorzitting deel, met uitzondering van de ondernemingen van de Exel-groep (de moedermaatschappijen van Allied Arthur Pierre), [*], Mozer, Putters, Gosselin en de Stichting.

Uiteenzetting van de feiten

Na de hoorzitting [*] bewijsmateriaal [*]. De Commissie vond dit aanvullende bewijsmateriaal bijzonder nuttig als steunbewijs voor de in de mededeling van punten van bezwaar aangevoerde argumenten. Daarom werd op 23 augustus 2007 een uiteenzetting van de feiten gezonden aan alle partijen, waarin de aard van het bewijsmateriaal wordt uiteengezet en wordt uitgelegd hoe de Commissie daarvan wil gaan gebruikmaken, samen met een cd-rom met de nieuwe bladzijden bewijsmateriaal. De partijen kregen twee weken de tijd om op de uiteenzetting van de feiten te antwoorden.

Het nieuwe bewijsmateriaal resulteerde niet in enige additionele of nieuwe bezwaren ten aanzien van de partijen, maar bevestigde en ondersteunde enkel het bewijsmateriaal dat al in het onderzoeksdossier van de Commissie aanwezig was.

DE ONTWERP-BESCHIKKING

[*]. De duur van de inbreuk zoals die in de ontwerp-beschikking ten aanzien van twee ondernemingen wordt vermeld is korter dan in de mededeling van punten van bezwaar werd aangegeven.

De ontwerp-beschikking gaat enkel in op bezwaren ten aanzien waarvan de partijen de gelegenheid hebben gekregen hun opmerkingen kenbaar te maken.

Ik concludeer dat in onderhavige zaak de rechten van de partijen om te worden gehoord, werden geëerbiedigd.

Brussel, 25 februari 2008.

Karen WILLIAMS

---

(1)  Gedeeltes van deze tekst werden gewijzigd om te vermijden dat vertrouwelijke informatie openbaar werd gemaakt; deze gedeeltes werden vervangen door vierkante haken en aangeduid met een asterisk.

1

(2)  Beslissing van het Gerecht van eerste aanleg in zaak nr T-43/02, Jungbunzlauer.

2

Jungbunzlauer

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/16 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/16

---

Samenvatting van de beschikking van de Commissie

van 11 maart 2008

betreffende een procedure op grond van artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst

(Zaak COMP/38.543 — „Internationale verhuisdiensten”)

(Slechts de teksten in de Nederlandse, Engelse en Franse taal zijn authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

2009/C 188/07

I.   INLEIDING

| 1. | Op 11 maart 2008 heeft de Commissie een beschikking gegeven in een procedure op grond van artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst. Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1) maakt de Commissie hier de namen van de partijen en de belangrijkste punten van de beschikking bekend, waaronder de opgelegde sancties. |
| --- | --- |

1.

Op 11 maart 2008 heeft de Commissie een beschikking gegeven in een procedure op grond van artikel 81 van het EG-Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst. Overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EG) nr. 1/2003 van de Raad (1) maakt de Commissie hier de namen van de partijen en de belangrijkste punten van de beschikking bekend, waaronder de opgelegde sancties.

II.   BESCHRIJVING VAN DE ZAAK

1.   Procedure

| 2. | Deze zaak is ambtshalve ingeleid met inspecties die in België op 16 en 17 september 2003 plaatsvonden bij Allied Arthur Pierre NV, Interdean NV en Transworld International NV en op 16, 17 en 18 september 2003 bij Ziegler SA. Daarbij kwamen meerdere schriftelijke overeenkomsten met prijsafspraken aan het licht, alsmede talrijke andere bewijsstukken voor indirecte prijsafspraken in de vorm van „commissies”, van manipulatie van aanbestedingsprocedures en de verdeling van klanten. Uit deze bewijsstukken is gebleken dat negen ondernemingen betrokken waren bij het kartel en dat dit kartel functioneerde van oktober 1984 tot begin de jaren ′90 en van april 1997 tot september 2003. |
| --- | --- |

2.

Deze zaak is ambtshalve ingeleid met inspecties die in België op 16 en 17 september 2003 plaatsvonden bij Allied Arthur Pierre NV, Interdean NV en Transworld International NV en op 16, 17 en 18 september 2003 bij Ziegler SA. Daarbij kwamen meerdere schriftelijke overeenkomsten met prijsafspraken aan het licht, alsmede talrijke andere bewijsstukken voor indirecte prijsafspraken in de vorm van „commissies”, van manipulatie van aanbestedingsprocedures en de verdeling van klanten. Uit deze bewijsstukken is gebleken dat negen ondernemingen betrokken waren bij het kartel en dat dit kartel functioneerde van oktober 1984 tot begin de jaren ′90 en van april 1997 tot september 2003.

| 3. | Op 18 oktober 2006 is de mededeling van punten van bezwaar vastgesteld. Deze is tussen 20 en 23 oktober 2006 aan de 32 adressaten ervan gezonden. |
| --- | --- |

3.

Op 18 oktober 2006 is de mededeling van punten van bezwaar vastgesteld. Deze is tussen 20 en 23 oktober 2006 aan de 32 adressaten ervan gezonden.

| 4. | Op 22 maart 2007 heeft een hoorzitting plaatsgevonden. |
| --- | --- |

4.

Op 22 maart 2007 heeft een hoorzitting plaatsgevonden.

| 5. | In een Letter of Facts die alle partijen op 23 augustus 2007 is gezonden, heeft de Commissie aangegeven dat zij voornemens was deze bewijselementen tegen Allied Arthur Pierre NV, Interdean NV en Ziegler SA te gebruiken. |
| --- | --- |

5.

In een Letter of Facts die alle partijen op 23 augustus 2007 is gezonden, heeft de Commissie aangegeven dat zij voornemens was deze bewijselementen tegen Allied Arthur Pierre NV, Interdean NV en Ziegler SA te gebruiken.

| 6. | Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities heeft op 18 februari en 7 maart 2008 een gunstig advies uitgebracht. |
| --- | --- |

6.

Het Adviescomité voor mededingingsregelingen en economische machtsposities heeft op 18 februari en 7 maart 2008 een gunstig advies uitgebracht.

2.   Beknopte beschrijving van de inbreuk

| 7. | Het kartel betreft de levering van internationale verhuizingsdiensten in België. Deze diensten omvatten zowel de verhuizing van goederen van natuurlijke personen (particulieren of werknemers van een onderneming of overheidsinstelling) als de verhuizing van goederen van ondernemingen of overheidsinstellingen. Een dergelijke internationale verhuizing kan ofwel van België naar andere landen gaan of vanuit het buitenland naar België. Zij wordt dus gekenmerkt door het feit dat België het punt van oorsprong of bestemming is. |
| --- | --- |

7.

Het kartel betreft de levering van internationale verhuizingsdiensten in België. Deze diensten omvatten zowel de verhuizing van goederen van natuurlijke personen (particulieren of werknemers van een onderneming of overheidsinstelling) als de verhuizing van goederen van ondernemingen of overheidsinstellingen. Een dergelijke internationale verhuizing kan ofwel van België naar andere landen gaan of vanuit het buitenland naar België. Zij wordt dus gekenmerkt door het feit dat België het punt van oorsprong of bestemming is.

| 8. | De conclusie van de beschikking is dat tien ondernemingen — Allied Arthur Pierre NV, Compas International NV, Gosselin Group NV, Interdean NV, Mozer Moving International sprl, Putters International NV, Team Relocations NV, Transworld International NV, Verhuizingen Coppens NV en Ziegler SA — van 4 oktober 1984 tot 10 september 2003 een kartel hadden lopen op de markt voor internationale verhuizingen in België waarbij zij prijsafspraken maakten en de markt onder elkaar verdeelden. Zij kwamen prijzen overeen, verdeelden verhuizingscontracten door manipulatie van aanbestedingen in de vorm van „schaduwbestekken” (fictieve offertes) en genoten een systeem van financiële compensatie in de vorm van „commissies”. Deze commissies waren een verborgen element in de eindprijs die de consument moest betalen. De individuele betrokkenheid van de ondernemingen bij het kartel varieert van 3 maanden tot meer dan 18 jaar. |
| --- | --- |

8.

De conclusie van de beschikking is dat tien ondernemingen — Allied Arthur Pierre NV, Compas International NV, Gosselin Group NV, Interdean NV, Mozer Moving International sprl, Putters International NV, Team Relocations NV, Transworld International NV, Verhuizingen Coppens NV en Ziegler SA — van 4 oktober 1984 tot 10 september 2003 een kartel hadden lopen op de markt voor internationale verhuizingen in België waarbij zij prijsafspraken maakten en de markt onder elkaar verdeelden. Zij kwamen prijzen overeen, verdeelden verhuizingscontracten door manipulatie van aanbestedingen in de vorm van „schaduwbestekken” (fictieve offertes) en genoten een systeem van financiële compensatie in de vorm van „commissies”. Deze commissies waren een verborgen element in de eindprijs die de consument moest betalen. De individuele betrokkenheid van de ondernemingen bij het kartel varieert van 3 maanden tot meer dan 18 jaar.

3.   Adressaten

| 9. | De 31 in punt 21 genoemde rechtspersonen, die deel uitmaken van de 10 betrokken ondernemingen, zijn de adressaten van de beschikking omdat zij bij het kartel betrokken waren of omdat zij voor die betrokkenheid aansprakelijk zijn. |
| --- | --- |

9.

De 31 in punt 21 genoemde rechtspersonen, die deel uitmaken van de 10 betrokken ondernemingen, zijn de adressaten van de beschikking omdat zij bij het kartel betrokken waren of omdat zij voor die betrokkenheid aansprakelijk zijn.

| 10. | De aansprakelijkheid van de moedermaatschappijen voor hun dochterondernemingen die aan het kartel hebben deelgenomen, berust op de overweging dat zij tot dezelfde onderneming in de zin van artikel 81 van het Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst behoren. Alle moedermaatschappijen hebben al dan niet middellijk 100 % (of bijna 100 %) van het aandelenkapitaal van hun dochterondernemingen in handen. Bijgevolg mag worden vermoed dat de moedermaatschappijen een beslissende invloed op het zakelijke beleid van hun dochterondernemingen hebben uitgeoefend. De conclusie van de beschikking is dat dit vermoeden voor geen van de moedermaatschappijen kon worden weerlegd. |
| --- | --- |

10.

De aansprakelijkheid van de moedermaatschappijen voor hun dochterondernemingen die aan het kartel hebben deelgenomen, berust op de overweging dat zij tot dezelfde onderneming in de zin van artikel 81 van het Verdrag en artikel 53 van de EER-Overeenkomst behoren. Alle moedermaatschappijen hebben al dan niet middellijk 100 % (of bijna 100 %) van het aandelenkapitaal van hun dochterondernemingen in handen. Bijgevolg mag worden vermoed dat de moedermaatschappijen een beslissende invloed op het zakelijke beleid van hun dochterondernemingen hebben uitgeoefend. De conclusie van de beschikking is dat dit vermoeden voor geen van de moedermaatschappijen kon worden weerlegd.

4.   Sancties

| 11. | Het bedrag van de geldboeten wordt als volgt bepaald: afhankelijk van de ernst (zwaarte) van de inbreuk wordt een deel van de omzet die elke onderneming voor de betrokken dienst tijdens het laatste, volledige jaar van haar deelname aan de inbreuk op de relevante geografische markt behaalde („variabel bedrag”), vermenigvuldigd met het aantal jaren dat de onderneming aan de inbreuk had deelgenomen, en verhoogd met een eveneens aan de hand van de omzet berekend bedrag („toetredingsrecht”), hetgeen voor ondernemingen ontradend moet werken om deel te nemen aan horizontale prijsafspraken, de verdeling van de markt en de beperking van de productie. (2). |
| --- | --- |

11.

Het bedrag van de geldboeten wordt als volgt bepaald: afhankelijk van de ernst (zwaarte) van de inbreuk wordt een deel van de omzet die elke onderneming voor de betrokken dienst tijdens het laatste, volledige jaar van haar deelname aan de inbreuk op de relevante geografische markt behaalde („variabel bedrag”), vermenigvuldigd met het aantal jaren dat de onderneming aan de inbreuk had deelgenomen, en verhoogd met een eveneens aan de hand van de omzet berekend bedrag („toetredingsrecht”), hetgeen voor ondernemingen ontradend moet werken om deel te nemen aan horizontale prijsafspraken, de verdeling van de markt en de beperking van de productie. (2).

| 12. | De factoren die in deze zaak in aanmerking werden genomen om deze verschillende bestanddelen te bepalen, houden verband met de aard van de inbreuk (prijsafspraken, verdeling van de markt en manipulatie van aanbestedingen). In de beschikking in deze zaak wordt een variabel bedrag van 17 % en een toetredingsrecht van 17 % toegepast. |
| --- | --- |

12.

De factoren die in deze zaak in aanmerking werden genomen om deze verschillende bestanddelen te bepalen, houden verband met de aard van de inbreuk (prijsafspraken, verdeling van de markt en manipulatie van aanbestedingen). In de beschikking in deze zaak wordt een variabel bedrag van 17 % en een toetredingsrecht van 17 % toegepast.

| 13. | Het variabele bedrag wordt voor elke onderneming vermenigvuldigd met het aantal jaren dat deze bij de inbreuk was betrokken. In deze zaak varieert dit aantal van 0,5 tot 19 jaar. |
| --- | --- |

13.

Het variabele bedrag wordt voor elke onderneming vermenigvuldigd met het aantal jaren dat deze bij de inbreuk was betrokken. In deze zaak varieert dit aantal van 0,5 tot 19 jaar.

| 14. | In deze zaak moet geen enkele verzwarende omstandigheid in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

14.

In deze zaak moet geen enkele verzwarende omstandigheid in aanmerking worden genomen.

| 15. | Een aantal partijen heeft gevraagd uiteenlopende verzachtende omstandigheden in aanmerking te nemen, zoals een beperkte deelname aan de inbreuk, daadwerkelijke medewerking met de Commissie buiten de clementieregeling om en het feit dat de mededingingsverstorende gedraging door overheden werd toegestaan of zelfs aangemoedigd. Al deze argumenten worden in de beschikking afgewezen. |
| --- | --- |

15.

Een aantal partijen heeft gevraagd uiteenlopende verzachtende omstandigheden in aanmerking te nemen, zoals een beperkte deelname aan de inbreuk, daadwerkelijke medewerking met de Commissie buiten de clementieregeling om en het feit dat de mededingingsverstorende gedraging door overheden werd toegestaan of zelfs aangemoedigd. Al deze argumenten worden in de beschikking afgewezen.

| 16. | Het bedrag van de geldboeten werd voor bepaalde ondernemingen beperkt tot het plafond van 10 % van hun totale, in het voorafgaande boekjaar behaalde omzet (zie artikel 23, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1/2003). |
| --- | --- |

16.

Het bedrag van de geldboeten werd voor bepaalde ondernemingen beperkt tot het plafond van 10 % van hun totale, in het voorafgaande boekjaar behaalde omzet (zie artikel 23, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1/2003).

| 17. | In de beschikking wordt Allied Arthur Pierre NV een boetevermindering van 50 % toegekend. Deze vermindering houdt rekening met de significant toegevoegde waarde van de door deze onderneming verschafte bewijselementen. |
| --- | --- |

17.

In de beschikking wordt Allied Arthur Pierre NV een boetevermindering van 50 % toegekend. Deze vermindering houdt rekening met de significant toegevoegde waarde van de door deze onderneming verschafte bewijselementen.

| 18. | Op grond van punt 23, laatste alinea, van de clementieregeling van 2002 is de conclusie van de beschikking dat Allied Arthur Pierre NV geen boete krijgt opgelegd voor de periode vóór april 1997. |
| --- | --- |

18.

Op grond van punt 23, laatste alinea, van de clementieregeling van 2002 is de conclusie van de beschikking dat Allied Arthur Pierre NV geen boete krijgt opgelegd voor de periode vóór april 1997.

| 19. | Vijf ondernemingen vroegen hun geldboete te verminderen wegens hun onvermogen te betalen in de zin van punt 35 van de richtsnoeren boetetoemeting. In de beschikking wordt geconcludeerd dat deze verzoeken dienen te worden afgewezen. |
| --- | --- |

19.

Vijf ondernemingen vroegen hun geldboete te verminderen wegens hun onvermogen te betalen in de zin van punt 35 van de richtsnoeren boetetoemeting. In de beschikking wordt geconcludeerd dat deze verzoeken dienen te worden afgewezen.

| 20. | In deze zaak houdt de Commissie rekening met de specifieke omstandigheden van de individuele situatie van Interdean NV en haar moedermaatschappijen. Daarom is de conclusie van de beschikking dat de geldboete van Interdean NV met 70 % wordt verminderd. |
| --- | --- |

20.

In deze zaak houdt de Commissie rekening met de specifieke omstandigheden van de individuele situatie van Interdean NV en haar moedermaatschappijen. Daarom is de conclusie van de beschikking dat de geldboete van Interdean NV met 70 % wordt verminderd.

III.   BESLUIT

| 21. | De adressaten van de beschikking zijn 31 rechtspersonen die deel uitmaken van de 10 ondernemingen die inbreuk hebben gemaakt op artikel 81, lid 1, van het Verdrag en artikel 53, lid 1, van de EER-Overeenkomst doordat zij rechtstreeks en indirect de prijzen voor internationale verhuizingsdiensten in België hebben vastgesteld, doordat zij een deel van deze markt onderling hebben verdeeld en doordat zij de procedure voor de indiening van offertes hebben gemanipuleerd in de volgende perioden:






  a) | Allied Arthur Pierre NV, van 4 oktober 1984 tot 9 september 2003; met Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV van 9 november 1992 tot 18 november 1999; en met Sirva Inc., North American Van Lines Inc. en North American International Holding Corporation van 19 november 1999 tot 9 september 2003; |
| --- | --- | --- |

21.

De adressaten van de beschikking zijn 31 rechtspersonen die deel uitmaken van de 10 ondernemingen die inbreuk hebben gemaakt op artikel 81, lid 1, van het Verdrag en artikel 53, lid 1, van de EER-Overeenkomst doordat zij rechtstreeks en indirect de prijzen voor internationale verhuizingsdiensten in België hebben vastgesteld, doordat zij een deel van deze markt onderling hebben verdeeld en doordat zij de procedure voor de indiening van offertes hebben gemanipuleerd in de volgende perioden:

a)

Allied Arthur Pierre NV, van 4 oktober 1984 tot 9 september 2003; met Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV van 9 november 1992 tot 18 november 1999; en met Sirva Inc., North American Van Lines Inc. en North American International Holding Corporation van 19 november 1999 tot 9 september 2003;

| b) | Compas International Movers NV, van 26 januari 1996 tot 8 juli 2003; |
| --- | --- |

b)

Compas International Movers NV, van 26 januari 1996 tot 8 juli 2003;

| c) | Gosselin Group NV, van 31 januari 1992 tot 18 september 2002; met Stichting Administratiekantoor Portielje, van 1 januari 2002 tot 18 september 2002; |
| --- | --- |

c)

Gosselin Group NV, van 31 januari 1992 tot 18 september 2002; met Stichting Administratiekantoor Portielje, van 1 januari 2002 tot 18 september 2002;

| d) | Interdean NV, van 4 oktober 1984 tot 10 september 2003; met Interdean Holding BV van 2 november 1987 tot 23 juni 1999; met Interdean Group Limited, Iriben Limited, Interdean International Limited, Amcrisp Limited, Rondspant Holding BV, Interdean Holding BV, Interdean SA en Interdean AG van 24 juni 1999 tot 10 september 2003; |
| --- | --- |

d)

Interdean NV, van 4 oktober 1984 tot 10 september 2003; met Interdean Holding BV van 2 november 1987 tot 23 juni 1999; met Interdean Group Limited, Iriben Limited, Interdean International Limited, Amcrisp Limited, Rondspant Holding BV, Interdean Holding BV, Interdean SA en Interdean AG van 24 juni 1999 tot 10 september 2003;

| e) | Mozer Moving International sprl, van 31 maart 2003 tot 4 juli 2003; |
| --- | --- |

e)

Mozer Moving International sprl, van 31 maart 2003 tot 4 juli 2003;

| f) | Putters International NV, van 14 februari 1997 tot 4 augustus 2003; |
| --- | --- |

f)

Putters International NV, van 14 februari 1997 tot 4 augustus 2003;

| g) | Team Relocations NV, van 20 januari 1997 tot 10 september 2003; met Trans Euro Limited en Team Relocations Limited, van 20 januari 1997 tot 7 september 2003; met Amertranseuro International Holdings Limited, Trans Euro Limited en Team Relocations Limited van 8 september 2000 tot 10 september 2003; |
| --- | --- |

g)

Team Relocations NV, van 20 januari 1997 tot 10 september 2003; met Trans Euro Limited en Team Relocations Limited, van 20 januari 1997 tot 7 september 2003; met Amertranseuro International Holdings Limited, Trans Euro Limited en Team Relocations Limited van 8 september 2000 tot 10 september 2003;

| h) | Transworld International NV, van 4 oktober 1984 tot 31 december 2002; |
| --- | --- |

h)

Transworld International NV, van 4 oktober 1984 tot 31 december 2002;

| i) | Verhuizingen Coppens NV, van 13 oktober 1992 tot 29 juli 2003, en |
| --- | --- |

i)

Verhuizingen Coppens NV, van 13 oktober 1992 tot 29 juli 2003, en

| j) | Ziegler SA, van 4 oktober 1984 tot 8 september 2003. |
| --- | --- |

j)

Ziegler SA, van 4 oktober 1984 tot 8 september 2003.

| 22. | De volgende geldboeten worden opgelegd voor de in punt 21 bedoelde inbreuk:






  a) | 2 600 000 EUR aan Allied Arthur Pierre NV, waarvan
  Sirva Inc., North American Van Lines Inc. en North American International Holding Corporation gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 2 095 000 EUR; |
| --- | --- | --- |

22.

De volgende geldboeten worden opgelegd voor de in punt 21 bedoelde inbreuk:

a)

2 600 000 EUR aan Allied Arthur Pierre NV, waarvan

Sirva Inc., North American Van Lines Inc. en North American International Holding Corporation gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 2 095 000 EUR;

| b) | 1 300 000 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aan Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV, waarvoor
  Allied Arthur Pierre NV gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is; |
| --- | --- |

b)

1 300 000 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aan Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV, waarvoor

Allied Arthur Pierre NV gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is;

| c) | 7 600 000 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aan Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV; |
| --- | --- |

c)

7 600 000 EUR gezamenlijk en hoofdelijk aan Exel Investments Limited, Exel International Holdings Limited, Realcause Limited, Exel International Holdings (Netherlands I) BV, Exel International Holdings (Netherlands II) BV en Exel International Holdings (Belgium) NV;

| d) | 134 000 EUR aan Compas International Movers NV; |
| --- | --- |

d)

134 000 EUR aan Compas International Movers NV;

| e) | 4 500 000 EUR aan Gosselin Group NV, waarvan
  Stichting Administratiekantoor Portielje gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is voor een bedrag van 370 000 EUR; |
| --- | --- |

e)

4 500 000 EUR aan Gosselin Group NV, waarvan

Stichting Administratiekantoor Portielje gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is voor een bedrag van 370 000 EUR;

| f) | 3 185 000 EUR aan Interdean NV, waarvan
  Interdean Holding BV gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is voor een bedrag van 3 185 000 EUR,
  en Interdean Group Limited, Iriben Limited, Interdean International Limited, Amcrisp Limited, Rondspant Holding BV, Interdean Holding BV, Interdean SA et Interdean AG gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 3 000 000 EUR; |
| --- | --- |

f)

3 185 000 EUR aan Interdean NV, waarvan

Interdean Holding BV gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk is voor een bedrag van 3 185 000 EUR,

en Interdean Group Limited, Iriben Limited, Interdean International Limited, Amcrisp Limited, Rondspant Holding BV, Interdean Holding BV, Interdean SA et Interdean AG gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 3 000 000 EUR;

| g) | 1 500 EUR aan Mozer Moving International sprl; |
| --- | --- |

g)

1 500 EUR aan Mozer Moving International sprl;

| h) | 395 000 EUR aan Putters International NV; |
| --- | --- |

h)

395 000 EUR aan Putters International NV;

| i) | 3 490 000 EUR aan Team Relocations NV, waarvan
  Trans Euro Limited en Team Relocations Limited gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 3 000 000 EUR, en
  Amertranseuro International Holdings Limited, Trans Euro Limited en Team Relocations Limited gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 1 300 000 EUR; |
| --- | --- |

i)

3 490 000 EUR aan Team Relocations NV, waarvan

Trans Euro Limited en Team Relocations Limited gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 3 000 000 EUR, en

Amertranseuro International Holdings Limited, Trans Euro Limited en Team Relocations Limited gezamenlijk en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor een bedrag van 1 300 000 EUR;

| j) | 246 000 EUR aan Transworld International NV; |
| --- | --- |

j)

246 000 EUR aan Transworld International NV;

| k) | 104 000 EUR aan Verhuizingen Coppens NV, en |
| --- | --- |

k)

104 000 EUR aan Verhuizingen Coppens NV, en

| l) | 9 200 000 EUR aan Ziegler SA. |
| --- | --- |

l)

9 200 000 EUR aan Ziegler SA.

De in punt 21 genoemde ondernemingen maken onverwijld een einde aan de in dat punt bedoelde inbreuk, voor zover zij zulks nog niet hebben gedaan. Zij onthouden zich van elke in punt 21 bedoelde handeling of gedraging, alsmede van elke handeling of gedraging die dezelfde of soortgelijke doelstellingen of gevolgen heeft.

---

(1)  PB L 1 van 4.1.2003, blz. 1. Verordening laatstelijk gewijzigd bij Verordening (EG) nr. 1419/2006 (PB L 269 van 28.9.2006, blz. 1).

(2)  Richtsnoeren voor de berekening van geldboeten die uit hoofde van artikel 23, lid 2, onder a), van Verordening (EG) nr. 1/2003 worden opgelegd, PB C 210 van 1.9.2006, blz. 2.

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/19 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/19

---

Door de lidstaten meegedeelde informatie over staatssteun die wordt verleend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1857/2006 van de Commissie betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het Verdrag op staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen die landbouwproducten produceren, en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 70/2001

2009/C 188/08

Steun nr.: XA 135/09

Lidstaat: Spanje

Regio: Comunitat Valenciana

Benaming van de steunregeling of naam van de onderneming die individuele steun ontvangt: Ayudas a las Agrupaciones de Defensa Sanitaria Ganaderas de la Comunitat Valenciana

Rechtsgrond: Borrador de Orden de la Conselleria de Agricultura, Pesca y Alimentación, por la que se establecen las bases reguladoras de las ayudas a las Agrupaciones de Defensa Sanitaria Ganaderas de la Comunitat Valenciana y se convocan para el año 2009.

Voorziene jaarlijkse uitgaven krachtens de regeling of totaalbedrag van de aan de onderneming verleende individuele steun: 1 400 000 EUR

Maximale steunintensiteit: 100 % van de subsidiabele uitgaven

Datum van inwerkingtreding: De datum waarop het registratienummer van het vrijstellingsverzoek op de website van het directoraat-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling van de Commissie wordt bekendgemaakt.

Duur van de regeling of van de individuele steunverlening: tot en met 31 december 2013.

Doelstelling van de steun: Artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1857/2006. Steun met betrekking tot dier- en plantenziekten en plagen.

Betrokken economische sector(en): Kleine en middelgrote veehouderijen die zijn opgenomen in het register van varkens-, rundvee-, schapen- en geitenhouderijen, paardenfokkerijen, konijnenkwekerijen en bijentelers van de Comunitat Valenciana.

Naam en adres van de autoriteit die de steun verleent:

| Conselleria de Agricultura Pesca y Alimentación |
| --- |
| C/Amadeo de Saboya, 2 |
| 46010 Valencia |
| ESPAÑA |

Conselleria de Agricultura Pesca y Alimentación

C/Amadeo de Saboya, 2

46010 Valencia

ESPAÑA

Website: http://www.agricultura.gva.es/especiales/ayudas_agrarias/pdf/ayuda%20agrupaciones%20de%20defensa%20sanitaria%20ganaderas.pdf

Overige informatie: —

Steun nr.: XA 138/09

Lidstaat: Cyprus

Regio: Cyprus

Benaming van de steunregeling of naam van de onderneming die individuele steun ontvangt: Πρόγραμμα Επιτήρησης Μεταδοτικής Σπογγώδους Εγκεφαλοπάθειας Βοοειδών.

Rechtsgrond:

| 1. | Post 03525 van de begroting voor 2009 — Deelname aan de programma’s van de Europese Unie |
| --- | --- |

1.

Post 03525 van de begroting voor 2009 — Deelname aan de programma’s van de Europese Unie

| 2. | Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004). |
| --- | --- |

2.

Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004).

| 3. | Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001)






  „4. (1) | De bevoegde autoriteit beschikt over de nodige bevoegheid en bekwaamheid om te waarborgen:






  c) | dat het epidemiologisch onderzoek van de dierpopulatie wordt uitgevoerd zodat een eventueel aanwezige infectieuze, parasitaire of andere dierziekte wordt opgespoord.” |
| --- | --- | --- | --- |

3.

Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001)

„4. (1)

De bevoegde autoriteit beschikt over de nodige bevoegheid en bekwaamheid om te waarborgen:

c)

dat het epidemiologisch onderzoek van de dierpopulatie wordt uitgevoerd zodat een eventueel aanwezige infectieuze, parasitaire of andere dierziekte wordt opgespoord.”

| 4. | Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 309 και ημερομηνία 3 Απριλίου 2009. |
| --- | --- |

4.

Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 309 και ημερομηνία 3 Απριλίου 2009.

Voorziene jaarlijkse uitgaven krachtens de regeling of totaalbedrag van de aan de onderneming verleende individuele steun: 68 000 EUR

Maximale steunintensiteit: 100 %

Datum van tenuitvoerlegging: De regeling wordt pas ten uitvoer gelegd nadat ze door de Europese Commissie is bekendgemaakt overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1857/2006.

Duur van de regeling of van de individuele steunverlening: tot en met 31 december 2009

Doelstelling van de steun: Dierziekten (Artikel 10 van Verordening (EG) nr. 1857/2006). De regeling heeft betrekking op: i) steun om veehouders te vergoeden voor uitgaven om dierziekten te voorkomen en uit te roeien (artikel 10, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1857/2006) en ii) steun om veehouders te vergoeden voor verliezen ten gevolge van dierziekten (artikel 10, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1857/2006).

Betrokken economische sector(en): NACE Code:

A10401 — Fokken van melkvee

Naam en adres van de autoriteit die de steun verleent:

| Ktiniatrikes Ypiresies |
| --- |
| Ypourgeio Georgias |
| Fysikon Poron kai Perivallontos |
| Tmima Ktiniatrikon |
| Ypiresion Ktiniatreio Athalassas |
| 1417 Λευκωσία/Nicosia |
| ΚYΠΡΟΣ/CYPRUS |

Ktiniatrikes Ypiresies

Ypourgeio Georgias

Fysikon Poron kai Perivallontos

Tmima Ktiniatrikon

Ypiresion Ktiniatreio Athalassas

1417 Λευκωσία/Nicosia

ΚYΠΡΟΣ/CYPRUS

Website: http://www.moa.gov.cy/moa/vs/vs.nsf/All/0A919596426A5D59C225758C0043265C/$file/bse%20final.pdf?OpenElement

http://www.publicaid.gov.cy/publicaid/publicaid.nsf/All/92619A79959C4C7BC2257594003762CA/$file/Απόφαση%20Αρ.%20309.pdf

Overige informatie: De aangemelde steunregeling heeft ten doel het programma ter bestrijding van overdraagbare spongiforme encefalopathieën bij runderen in overeenstemming met de communautaire wetgeving (Verordening (EG) nr. 999/2001) ten uitvoer te leggen.

De ziekte is opgenomen in de lijst van het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE) en in de bijlage bij Beschikking 90/424/EEG van de Raad (lijst van ziekten die voor cofinanciering in aanmerking komen). De voor 2009 voorziene uitgaven voor het programma ter bestrijding van overdraagbare spongiforme encefalopathieën bij runderen werden bij de Commissie aangemeld in het kader van de cofinancieringsprogramma’s.

De begunstigden van deze regeling zijn rundveehouderijen in de gebieden die onder de bevoegdheid van de republiek Cyprus vallen. In het kader van het programma voor de uitroeiing van de ziekte wordt steun betaald aan de rundveehouderijen waarvan wordt vermoed, of waarvoor reeds vaststaat, dat op het bedrijf besmette dieren aanwezig zijn. In het kader van het programma ter bestrijding van de ziekte worden laboratoriumtests verricht bij runderen van een bepaalde leeftijd die voor menselijke consumptie worden geslacht en bij alle anderszins gestorven runderen van alle rundveehouderijen.

Steun nr: XA 139/09

Lidstaat: Bondsrepubliek Duitsland

Regio: Freistaat Sachsen

Benaming van de steunregeling of naam van de onderneming die individuele steun ontvangt: Gemeinsames Umsetzungsdokument zum Operationellen Programm der grenzübergreifenden Zusammenarbeit Sachsen — Polen 2007-2013

Rechtsgrond: De steun wordt verleend op basis van:

das Operationelle Programm (CCI-code: 2007CB163PO018),

das Gemeinsame Umsetzungsdokument,

Verordening (EG) nr. 1857/2006 van de Commissie van 15 december 2006 betreffende de toepassing van de artikelen 87 en 88 van het EG-Verdrag op staatssteun voor kleine en middelgrote ondernemingen die landbouwproducten produceren en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 70/2001 telkens in de geldende versie.

De steun wordt bovendien verleend met inachtneming van de punten 23 en 44 van de „Haushaltsordnung für den Freistaat Sachsen” (Sächsische Haushaltsordnung — SäHO, SächsGVBl. 2001, S. 154) en de administratieve voorschriften van het „Sächsische Staatsministerium der Finanzen” (in de geldende versie), overeenkomstig de in de uitvoeringsbepalingen (Umsetzungsdokument) vastgestelde afwijkende en bijzondere bepalingen.

Voorziene jaarlijkse uitgaven krachtens de regeling of totaalbedrag van de aan de onderneming verleende individuele steun: Jaarlijks 1 miljoen EUR

Maximale steunintensiteit: 50 %

Datum van tenuitvoerlegging: na de bekendmaking van de beknopte informatie door de Commissie.

Duur van de regeling of van de individuele steunverlening: tot en met 31 december 2013

Doelstelling van de steun: De specifieke doelstellingen van de regeling zijn:

organisatie en uitvoering van grensoverschrijdende economische en ecologische maatregelen in het Saksisch-Poolse steungebied dankzij de ontwikkeling van op duurzame territoriale ontwikkeling gerichte gemeenschappelijke strategieën,

duurzame versterking van het concurrentievermogen van de regio in Europese context,

gerichte benutting van het ontwikkelingspotentieel van het steungebied door efficiënte grensoverschrijdende samenwerking.

De volgende bepalingen van de verordening worden hierbij toegepast:

Artikel 5 Instandhouding van traditionele landschappen en gebouwen, vooral bij maatregelen die verband houden met toeristische infrastructuur (Deel II, nr. 1.2.1 van de uitvoeringsbepalingen = das gemeinsame Umsetzungsdokument) en met de bescherming en de verbetering van het milieu (Deel II nr. 1.4.1 van de uitvoeringsbepalingen), met uitzondering van maatregelen voor de toepassing van NATURA 2000,

Artikel 15 Technische ondersteuning in de landbouwsector, vooral bij maatregelen ter intensifiëring/ondersteuning van economische en/of wetenschappelijke contacten (Deel II, nr. 1.1.1. van de uitvoeringsbepalingen) en ter bevordering van de samenwerking op het gebied van milieu (Deel II, nr. 1.4.2. van de uitvoeringsbepalingen).

Voor de subsidiabiliteit van uitgaven gelden eveneens de bepalingen van de artikelen 5 en 15 van Verordening (EG) nr. 1857/2006.

De steun wordt slechts verleend aan kleine en middelgrote ondernemingen die zich toeleggen op de productie van landbouwproducten.

Betrokken economische sector(en): Landbouw (teelt van eenjarige gewassen, teelt van meerjarige gewassen, exploitatie van boomkwekerijen, veehouderij, gemengde landbouw, dienstverlening in de landbouw)

Naam en adres van de autoriteit die de steun verleent:

| Sächsische Aufbaubank — Förderbank |
| --- |
| Pirnaische Straße 9 |
| 01069 Dresden |
| DEUTSCHLAND |

Sächsische Aufbaubank — Förderbank

Pirnaische Straße 9

01069 Dresden

DEUTSCHLAND

Website: http://www.sn-pl.eu/media/de/2009-03-25_Umsetzungsdokument_SN-PL_korr.pdf

Overige informatie:

| Sächsisches Staatsministerium für Wirtschaft und Arbeit |
| --- |
| Referat 56, Verwaltungsbehörde des EU-Programms „Grenzübergreifende Zusammenarbeit“ |
| Wilhelm-Buck-Straße 2 |
| 01097 Dresden |
| DEUTSCHLAND |

Sächsisches Staatsministerium für Wirtschaft und Arbeit

Referat 56, Verwaltungsbehörde des EU-Programms „Grenzübergreifende Zusammenarbeit“

Wilhelm-Buck-Straße 2

01097 Dresden

DEUTSCHLAND

Thomas TREPMANN

Referatsleiter

Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft

---

V Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN DE GEMEENSCHAPPELIJKE HANDELSPOLITIEK

Commissie

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/22 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/22

---

Mededeling van de Franse regering in verband met Richtlijn 94/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 1994 betreffende de voorwaarden voor het verlenen en het gebruik maken van vergunningen voor de prospectie, de exploratie en de productie van koolwaterstoffen (1)

(Bericht betreffende de aanvraag voor een exclusieve opsporingsvergunning voor vloeibare of gasvormige koolwaterstoffen genaamd „Permis de Chéroy”)

(Voor de EER relevante tekst)

2009/C 188/09

Bij verzoek van 4 maart 2009 heeft de onderneming Lundin International, waarvan de hoofdzetel gevestigd is te Maclaunay 51210 Montmirail, Frankrijk, voor een duur van vijf jaar een exclusieve vergunning aangevraagd voor de opsporing van vloeibare of gasvormige koolwaterstoffen, genaamd „Permis de Chéroy”, met een oppervlakte van ongeveer 871 km2, gelegen in een deel van de departementen Seine-et-Marne, Loiret en Yonne.

Het gebied waarop deze aanvraag betrekking heeft, heeft een omtrek die wordt gevormd door de meridianen en breedtecirkels die de hoekpunten met de volgende geografische coördinaten met elkaar verbinden, uitgaande van de meridiaan van Parijs:

| Hoekpunten | Lengte | Breedte |
| --- | --- | --- |
| A | 0,60 gr O | 53,80 gr N |
| B | 0,90 gr O | 53,80 gr N |
| C | 0,90 gr O | 53,40 gr N |
| D | 0,60 gr O | 53,40 gr N |
| E | 0,60 gr O | 53,50 gr N |
| F | 0,50 gr O | 53,50 gr N |
| G | 0,50 gr O | 53,60 gr N |
| H | 0,60 gr O | 53,60 gr N |

Hoekpunten

Lengte

Breedte

A

0,60 gr O

53,80 gr N

B

0,90 gr O

53,80 gr N

C

0,90 gr O

53,40 gr N

D

0,60 gr O

53,40 gr N

E

0,60 gr O

53,50 gr N

F

0,50 gr O

53,50 gr N

G

0,50 gr O

53,60 gr N

H

0,60 gr O

53,60 gr N

Indiening van aanvragen en gunningscriteria

De indieners van de oorspronkelijke aanvraag en ondernemingen die aanvragen om eveneens in aanmerking te komen moeten voldoen aan de voorwaarden als omschreven in de artikelen 4 en 5 van Besluit 2006-648 van 2 juni 2006 inzake mijnbouwtitels en vergunningen voor ondergrondse opslag (Staatsblad van de Franse Republiek van 3 juni 2006).

Geïnteresseerde bedrijven kunnen binnen een termijn van negentig dagen na de publicatie van deze mededeling verzoeken eveneens in aanmerking te komen voor deze vergunning, waarbij de procedure dient te worden gevolgd die is vermeld in de „Mededeling inzake het verkrijgen van mijnbouwtitels voor koolwaterstoffen in Frankrijk”, gepubliceerd in het
  Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen C 374 van 30 december 1994, blz. 11, en vastgesteld bij Besluit 2006-648 inzake mijnbouwtitels en vergunningen voor ondergrondse opslag. De aanvragen om eveneens in aanmerking te komen moeten worden gericht aan de minister belast met het mijnwezen op het onderstaande adres.

Besluiten inzake de oorspronkelijke aanvraag en de aanvragen om eveneens in aanmerking te komen worden genomen op basis van de criteria voor het verlenen van mijnbouwconcessies als omschreven in artikel 6 van bovengenoemd besluit, en wel uiterlijk op 25 maart 2011.

Voorwaarden en eisen betreffende de uitoefening en beëindiging van de opsporingsactiviteit

De aandacht van ondernemingen met belangstelling wordt gevestigd op de artikelen 79 en 79.1 van de mijnbouwcode en op Besluit 2006-649 van 2 juni 2006 betreffende de uitoefening van mijnbouwwerkzaamheden, werkzaamheden voor ondergrondse opslag en de politie voor mijnbouw en ondergrondse opslag (Staatsblad van de Franse Republiek van 3 juni 2006).

Nadere informatie kan worden verkregen op het volgende adres: Ministère de l'écologie, de l'énergie, du développement durable et de l’aménagement du territoire (Direction générale de l'énergie et climat, Direction de l'énergie, Sous-direction de la sécurité d'approvisionnement et des nouveaux produits énergétiques, bureau exploration production des hydrocarbures), Arche de La Défense, 92055 La Défense Cedex (tel. +33 140819537, fax +33 140819529).

Alle bovengenoemde wettelijke en administratieve bepalingen kunnen worden geraadpleegd op de website van Légifrance: http://www.legifrance.gouv.fr

---

(1)  PB L 164 van 30.6.1994, blz. 3.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/24 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/24

---

Inleiding van een antidumpingprocedure betreffende de invoer van natriumgluconaat van oorsprong uit de Volksrepubliek China

2009/C 188/10

De Commissie heeft een klacht ontvangen op grond van artikel 5 van Verordening (EG) nr. 384/96 van de Raad betreffende beschermende maatregelen tegen invoer met dumping uit landen die geen lid zijn van de Europese Gemeenschap (1) („de basisverordening”), volgens welke de bedrijfstak van de Gemeenschap aanmerkelijke schade lijdt door de invoer met dumping van natriumgluconaat van oorsprong uit de Volksrepubliek China („het betrokken land”).

1.   Klacht

De klacht werd op 30 juni 2009 ingediend door de European Chemical Industry Council (CEFIC) („de klager”) namens producenten die samen een groot deel, in dit geval meer dan 50 %, van de totale productie van natriumgluconaat in de Gemeenschap voor hun rekening nemen.

2.   Product

Het product dat zou worden gedumpt, is droog natriumgluconaat met CUS-nummer 0023277-9 (Customs Union and Statistics), van oorsprong uit de Volksrepubliek China („het betrokken product”), momenteel ingedeeld onder GN-code ex 2918 16 00. Deze GN-code wordt slechts ter informatie vermeld.

3.   Bewering dat er sprake is van dumping

Gelet op artikel 2, lid 7, van de basisverordening heeft de klager de normale waarde voor de Volksrepubliek China vastgesteld aan de hand van de prijs in het in punt 5.1, onder d), genoemde derde land met een markteconomie. De bewering dat het betrokken product uit de Volksrepubliek China met dumping wordt ingevoerd, is gebaseerd op de vergelijking van de aldus vastgestelde normale waarde met de prijzen bij uitvoer naar de Gemeenschap.

De aldus vastgestelde dumpingmarge is aanzienlijk.

4.   Bewering dat er sprake is van schade

De klager heeft voorlopig bewijsmateriaal verstrekt waaruit blijkt dat de invoer van het betrokken product uit de Volksrepubliek China in totaal in absolute cijfers en qua marktaandeel is gestegen.

De hoeveelheden waarin en de prijzen waartegen het betrokken product uit de Volksrepubliek China wordt ingevoerd, zouden onder meer een ongunstige invloed hebben gehad op het marktaandeel, de omzet en het prijspeil van de bedrijfstak van de Gemeenschap, waardoor de bedrijfsresultaten en met name de financiële situatie van de bedrijfstak van de Gemeenschap aanzienlijk zijn verslechterd.

5.   Procedure

Daar de Commissie na overleg met het Raadgevend Comité tot de conclusie is gekomen dat de klacht is ingediend door of namens de bedrijfstak van de Gemeenschap en dat er voldoende bewijsmateriaal is om een procedure in te leiden, opent zij hierbij een onderzoek overeenkomstig artikel 5 van de basisverordening.

5.1.   
  Procedure voor de vaststelling van dumping en schade

Bij het onderzoek zal worden vastgesteld of het betrokken product van oorsprong uit de Volksrepubliek China met dumping wordt ingevoerd en of deze dumping schade heeft veroorzaakt.

a)   Steekproeven

Daar kennelijk een groot aantal partijen bij deze procedure betrokken is, kan de Commissie overeenkomstig artikel 17 van de basisverordening gebruikmaken van steekproeven.

i)   Steekproef van producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China

Om de Commissie in staat te stellen te beslissen of een steekproef noodzakelijk is en, zo ja, deze samen te stellen, wordt alle producenten-exporteurs of hun vertegenwoordigers verzocht binnen de in punt 6, onder b) i), genoemde termijn en op de in punt 7 vermelde wijze contact met de Commissie op te nemen en haar de volgende gegevens over hun onderneming(en) te verstrekken:

| — | naam, adres, e-mailadres, telefoon- en faxnummer en contactpersoon; |
| --- | --- |

—

naam, adres, e-mailadres, telefoon- en faxnummer en contactpersoon;

| — | de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 naar de Gemeenschap is uitgevoerd, voor elk van de 27 lidstaten en in totaal, en de waarde van deze uitvoer in plaatselijke valuta; |
| --- | --- |

—

de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 naar de Gemeenschap is uitgevoerd, voor elk van de 27 lidstaten en in totaal, en de waarde van deze uitvoer in plaatselijke valuta;

| — | de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 op de binnenlandse markt is verkocht en de waarde van deze verkoop in plaatselijke valuta; |
| --- | --- |

—

de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 op de binnenlandse markt is verkocht en de waarde van deze verkoop in plaatselijke valuta;

| — | een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van de onderneming over de hele wereld in verband met de productie van het betrokken product; |
| --- | --- |

—

een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van de onderneming over de hele wereld in verband met de productie van het betrokken product;

| — | de namen en een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van alle verbonden ondernemingen (2) die betrokken zijn bij de productie en/of verkoop (uitvoer en/of binnenlandse verkoop) van het betrokken product; |
| --- | --- |

—

de namen en een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van alle verbonden ondernemingen (2) die betrokken zijn bij de productie en/of verkoop (uitvoer en/of binnenlandse verkoop) van het betrokken product;

| — | alle andere informatie die de Commissie bij het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn. |
| --- | --- |

—

alle andere informatie die de Commissie bij het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn.

Door de hierboven gevraagde informatie te verstrekken, geeft de onderneming te kennen bereid te zijn in de steekproef te worden opgenomen. Selectie voor de steekproef houdt in dat een vragenlijst moet worden beantwoord en dat aanvaard wordt dat de antwoorden ter plaatse worden gecontroleerd. Ondernemingen die verklaren niet in de steekproef te willen worden opgenomen, worden geacht niet aan het onderzoek te hebben meegewerkt. De gevolgen van niet-medewerking zijn vermeld in punt 8.

Om de informatie te verkrijgen die zij voor het samenstellen van de steekproef van producenten-exporteurs nodig acht, zal de Commissie bovendien contact opnemen met de autoriteiten van het land van uitvoer en met alle bekende verenigingen van producenten-exporteurs.

Omdat het niet zeker is dat een onderneming in de steekproef wordt opgenomen, wordt producenten-exporteurs die voor een individuele dumpingmarge uit hoofde van artikel 17, lid 3, van de basisverordening in aanmerking wensen te komen, aangeraden binnen de in punt 6, onder a) i), van dit bericht vermelde termijn een vragenlijst en het aanvraagformulier voor BMO/IB (behandeling als marktgerichte onderneming en/of individuele behandeling) aan te vragen en deze binnen de in punt 6, onder a) ii), eerste alinea, respectievelijk punt 6, onder d), van dit bericht vermelde termijnen in te dienen. Zie echter ook de laatste zin van punt 5.1, onder b), van dit bericht.

ii)   Steekproef van importeurs

Om de Commissie in staat te stellen te beslissen of een steekproef noodzakelijk is en, zo ja, deze samen te stellen, wordt alle importeurs of hun vertegenwoordigers verzocht binnen de in punt 6, onder b) i), genoemde termijn contact met de Commissie op te nemen en haar op de in punt 7 vermelde wijze de volgende gegevens over hun onderneming(en) te verstrekken:

| — | naam, adres, e-mailadres, telefoon- en faxnummer en contactpersoon; |
| --- | --- |

—

naam, adres, e-mailadres, telefoon- en faxnummer en contactpersoon;

| — | de totale omzet van de onderneming in euro's in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009; |
| --- | --- |

—

de totale omzet van de onderneming in euro's in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009;

| — | het totale aantal werknemers; |
| --- | --- |

—

het totale aantal werknemers;

| — | een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van de onderneming met betrekking tot het betrokken product; |
| --- | --- |

—

een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van de onderneming met betrekking tot het betrokken product;

| — | de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product van oorsprong uit de Volksrepubliek China die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 in de Gemeenschap is ingevoerd en verkocht en de waarde van deze invoer en verkoop in euro′s; |
| --- | --- |

—

de hoeveelheid (in metrieke ton) van het betrokken product van oorsprong uit de Volksrepubliek China die in de periode van 1 juli 2008 tot en met 30 juni 2009 in de Gemeenschap is ingevoerd en verkocht en de waarde van deze invoer en verkoop in euro′s;

| — | de namen en een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van alle verbonden ondernemingen (3) die betrokken zijn bij de productie en/of verkoop van het betrokken product; |
| --- | --- |

—

de namen en een nauwkeurige beschrijving van de activiteiten van alle verbonden ondernemingen (3) die betrokken zijn bij de productie en/of verkoop van het betrokken product;

| — | alle andere informatie die de Commissie bij het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn. |
| --- | --- |

—

alle andere informatie die de Commissie bij het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn.

Door de hierboven gevraagde informatie te verstrekken, geeft de onderneming te kennen bereid te zijn in de steekproef te worden opgenomen. Selectie voor de steekproef houdt in dat een vragenlijst moet worden beantwoord en dat aanvaard wordt dat de antwoorden ter plaatse worden gecontroleerd. Ondernemingen die verklaren niet in de steekproef te willen worden opgenomen, worden geacht niet aan het onderzoek te hebben meegewerkt. De gevolgen van niet-medewerking zijn vermeld in punt 8.

Om de informatie te verkrijgen die zij voor het samenstellen van de steekproef van importeurs nodig acht, zal de Commissie bovendien contact opnemen met alle bekende verenigingen van importeurs.

iii)   Definitieve samenstelling van de steekproeven

Alle informatie die voor de samenstelling van de steekproeven van nut kan zijn, moet binnen de in punt 6, onder b) ii), vermelde termijn worden ingediend.

De Commissie zal de steekproeven pas definitief samenstellen na raadpleging van alle partijen die zich bereid hebben verklaard om in de steekproeven te worden opgenomen.

De in de steekproeven opgenomen ondernemingen moeten binnen de in punt 6, onder b) iii), vermelde termijn een vragenlijst beantwoorden en moeten medewerking bij het onderzoek verlenen.

Indien onvoldoende medewerking wordt verleend, kan de Commissie haar bevindingen overeenkomstig artikel 17, lid 4, en artikel 18 van de basisverordening op de beschikbare gegevens baseren. Op de beschikbare gegevens gebaseerde bevindingen kunnen voor de betrokken partij minder gunstig zijn (zie punt 8).

b)   Vragenlijsten

Om de informatie te verkrijgen die zij voor haar onderzoek nodig heeft, zal de Commissie vragenlijsten toezenden aan de bedrijfstak van de Gemeenschap, aan alle verenigingen van producenten in de Gemeenschap, aan de in de steekproef opgenomen producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China, aan alle bekende verenigingen van producenten-exporteurs, aan de in de steekproef opgenomen importeurs, aan alle bekende verenigingen van importeurs, en aan de autoriteiten van het betrokken land van uitvoer.

Producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China die overeenkomstig artikel 17, lid 3, en artikel 9, lid 6, van de basisverordening voor een individuele dumpingmarge in aanmerking wensen te komen, moeten de vragenlijst binnen de in punt 6, onder a) ii), van dit bericht vermelde termijn ingevuld terugsturen. Deze vragenlijst moet daarom binnen de in punt 6, onder a) i), vermelde termijn worden aangevraagd. Ook als de Commissie van een steekproef van producenten-exporteurs gebruikmaakt, kan zij besluiten geen individuele dumpingmarges te berekenen, omdat individuele onderzoeken bij een groot aantal producenten-exporteurs zoveel werk kunnen meebrengen dat een tijdige voltooiing van het onderzoek niet mogelijk is.

c)   Schriftelijk en mondeling verstrekken van informatie

Alle belanghebbenden wordt verzocht hun standpunt schriftelijk uiteen te zetten en ook andere informatie dan de antwoorden op de vragenlijst, alsmede bewijsmateriaal te verstrekken. De Commissie moet deze informatie en het bewijsmateriaal binnen de in punt 6, onder a) ii), genoemde termijn ontvangen.

Bovendien kan de Commissie belanghebbenden horen indien zij daarom verzoeken en kunnen aantonen dat er bijzondere redenen zijn om hen te horen. Dit verzoek moet binnen de in punt 6, onder a) iii), genoemde termijn worden ingediend.

d)   Selectie van het land met een markteconomie

Overeenkomstig artikel 2, lid 7, onder a), van de basisverordening wordt overwogen de Verenigde Staten van Amerika te kiezen als geschikt land met een markteconomie voor het vaststellen van de normale waarde voor de Volksrepubliek China. Opmerkingen over deze keuze moeten binnen de in punt 6, onder c), vermelde bijzondere termijn worden toegezonden.

e)   Verzoeken om behandeling als marktgerichte onderneming en individuele behandeling

Voor producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China die daarom verzoeken en die kunnen aantonen dat zij op marktvoorwaarden werken (dat wil zeggen dat zij voldoen aan de criteria van artikel 2, lid 7, onder c), van de basisverordening), zal de normale waarde worden vastgesteld overeenkomstig artikel 2, lid 7, onder b), van de basisverordening. Deze verzoeken moeten, van bewijsmateriaal vergezeld, binnen de in punt 6, onder d), vermelde bijzondere termijn worden ingediend. De Commissie zal aanvraagformulieren toezenden aan de in de klacht genoemde of in de steekproef opgenomen producenten-exporteurs in de Volksrepubliek China, aan alle in de klacht genoemde verenigingen van producenten-exporteurs en aan de autoriteiten van de Volksrepubliek China. Dit aanvraagformulier kan door de aanvrager ook worden gebruikt om te verzoeken om individuele behandeling, in welk geval moet worden voldaan aan de criteria van artikel 9, lid 5, van de basisverordening.

5.2.   
  Procedure voor het beoordelen van het belang van de Gemeenschap

Wanneer komt vast te staan dat er inderdaad sprake is van dumping en dat hierdoor schade is geleden, zal in overeenstemming met artikel 21 van de basisverordening een besluit worden genomen over de vraag of de vaststelling van antidumpingmaatregelen niet indruist tegen het belang van de Gemeenschap. Daarom kan de Commissie vragenlijsten toesturen aan de bekende bedrijfstak van de Gemeenschap, importeurs, hun representatieve verenigingen, representatieve gebruikers en representatieve consumentenorganisaties. Deze partijen en ook die welke de Commissie niet bekend zijn, kunnen, indien zij aantonen dat er een objectieve band is tussen hun activiteiten en het betrokken product, binnen de in punt 6, onder a) ii), genoemde algemene termijn, contact met de Commissie opnemen en inlichtingen verstrekken. Deze partijen kunnen binnen de in punt 6, onder a) iii), vermelde termijn om een mondeling onderhoud verzoeken met opgave van de bijzondere redenen waarom zij gehoord willen worden. Met informatie die op grond van artikel 21 van de basisverordening wordt verstrekt, wordt alleen rekening gehouden indien daarbij, op het moment dat deze wordt verstrekt, het nodige bewijsmateriaal is gevoegd.

6.   Termijnen

a)   Algemene termijnen

i)   Om een vragenlijst en andere formulieren aan te vragen

Vragenlijsten en andere formulieren dienen zo spoedig mogelijk, doch in ieder geval binnen tien dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie te worden aangevraagd.

ii)   Om zich aan te melden en antwoorden op de vragenlijst en andere gegevens toe te zenden

Belanghebbenden die wensen dat bij het onderzoek met hun opmerkingen rekening wordt gehouden, moeten, tenzij anders vermeld, binnen veertig dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie contact met de Commissie opnemen, hun standpunt uiteenzetten en hun antwoorden op de vragenlijst en andere informatie verstrekken. Alle bij deze procedure betrokken producenten-exporteurs die een aanvraag voor individueel onderzoek willen indienen overeenkomstig artikel 17, lid 3, van de basisverordening moeten, tenzij anders vermeld, binnen veertig dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie hun antwoorden op de vragenlijst verstrekken. De aandacht wordt erop gevestigd dat de meeste in de basisverordening vermelde procedurele rechten slechts kunnen worden uitgeoefend indien de betrokkene zich binnen de genoemde termijn bij de Commissie kenbaar maakt.

Ondernemingen die in een steekproef zijn opgenomen, moeten de vragenlijst binnen de in punt 6, onder b) iii), vermelde termijnen ingevuld terugsturen.

iii)   Hearings

Binnen dezelfde termijn van 40 dagen kunnen belanghebbenden ook vragen door de Commissie te worden gehoord.

b)   Bijzondere termijn voor de samenstelling van de steekproef

| i) | De Commissie moet de in punt 5.1, onder a) i) en ii), bedoelde informatie uiterlijk 15 dagen na de datum van bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie hebben ontvangen, daar zij de ondernemingen die zich bereid hebben verklaard in de steekproef te worden opgenomen, binnen 21 dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie over de definitieve samenstelling van de steekproef wil raadplegen; |
| --- | --- |

i)

De Commissie moet de in punt 5.1, onder a) i) en ii), bedoelde informatie uiterlijk 15 dagen na de datum van bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie hebben ontvangen, daar zij de ondernemingen die zich bereid hebben verklaard in de steekproef te worden opgenomen, binnen 21 dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie over de definitieve samenstelling van de steekproef wil raadplegen;

| ii) | Alle andere informatie die voor het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn, als bedoeld in punt 5.1, onder a) iii), moet uiterlijk 21 dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie door de Commissie zijn ontvangen; |
| --- | --- |

ii)

Alle andere informatie die voor het samenstellen van de steekproef van nut kan zijn, als bedoeld in punt 5.1, onder a) iii), moet uiterlijk 21 dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie door de Commissie zijn ontvangen;

| iii) | De antwoorden op de vragenlijst van de in de steekproef opgenomen ondernemingen moeten uiterlijk 37 dagen nadat hun is medegedeeld dat zij in de steekproef zijn opgenomen, door de Commissie zijn ontvangen. |
| --- | --- |

iii)

De antwoorden op de vragenlijst van de in de steekproef opgenomen ondernemingen moeten uiterlijk 37 dagen nadat hun is medegedeeld dat zij in de steekproef zijn opgenomen, door de Commissie zijn ontvangen.

c)   Bijzondere termijn voor de selectie van het land met een markteconomie

De belanghebbenden kunnen opmerkingen maken over de selectie van de Verenigde Staten van Amerika als geschikt land met een markteconomie om de normale waarde voor de Volksrepubliek China vast te stellen (zie punt 5.1, onder d)). Deze opmerkingen moeten uiterlijk 10 dagen na de datum van bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie door de Commissie zijn ontvangen.

d)   Bijzondere termijn voor het indienen van verzoeken om behandeling als marktgerichte onderneming en/of individuele behandeling

Met redenen omklede verzoeken om behandeling als marktgerichte onderneming (zie punt 5.1, onder e)) en/of individuele behandeling overeenkomstig artikel 9, lid 5, van de basisverordening moeten, tenzij anders vermeld, uiterlijk 15 dagen na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie door de Commissie zijn ontvangen.

7.   Schriftelijke opmerkingen, antwoorden op de vragenlijst en correspondentie

Alle opmerkingen en verzoeken worden schriftelijk (niet elektronisch, tenzij anders vermeld) toegezonden onder opgave van naam, adres, e-mailadres en telefoon- en faxnummer van de belanghebbende. Alle schriftelijke opmerkingen, met inbegrip van de in dit bericht gevraagde informatie, antwoorden op de vragenlijst en correspondentie die op vertrouwelijke basis worden verstrekt, moeten van het opschrift „Limited” (4) zijn voorzien en moeten overeenkomstig artikel 19, lid 2, van de basisverordening vergezeld gaan van een niet-vertrouwelijke versie met de vermelding „For inspection by interested parties”.

Correspondentieadres van de Commissie:

| Europese Commissie |
| --- |
| Directoraat-generaal Handel |
| Directoraat H |
| Kamer: N105 04/92 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |
| Fax +32 22956505 |

Europese Commissie

Directoraat-generaal Handel

Directoraat H

Kamer: N105 04/92

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Fax +32 22956505

8.   Niet-medewerking

Indien een belanghebbende binnen de vastgestelde termijnen toegang tot de nodige gegevens weigert, deze niet verstrekt of het onderzoek aanmerkelijk belemmert, kunnen overeenkomstig artikel 18 van de basisverordening aan de hand van de beschikbare gegevens conclusies worden getrokken, zowel in positieve als in negatieve zin.

Wanneer blijkt dat een belanghebbende onjuiste of misleidende informatie heeft verstrekt, wordt deze buiten beschouwing gelaten en kan overeenkomstig artikel 18 van de basisverordening gebruik worden gemaakt van de beschikbare gegevens. Indien een belanghebbende geen of slechts gedeeltelijk medewerking verleent en er gebruik wordt gemaakt van de beschikbare gegevens, kunnen de resultaten voor deze belanghebbende minder gunstig zijn dan wanneer hij wel medewerking had verleend.

9.   Tijdschema voor het onderzoek

Het onderzoek zal overeenkomstig artikel 6, lid 9, van de basisverordening binnen 15 maanden na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie worden afgesloten. Overeenkomstig artikel 7, lid 1, van de basisverordening kunnen tot uiterlijk negen maanden na de bekendmaking van dit bericht in het Publicatieblad van de Europese Unie voorlopige maatregelen worden ingesteld.

10.   Verwerking van persoonsgegevens

Persoonsgegevens die in het kader van dit onderzoek worden verzameld, zullen worden behandeld in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 45/2001 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de communautaire instellingen en organen en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (5).

11.   Hearing

Indien belanghebbenden van mening zijn dat zij bij de uitoefening van hun recht van verweer moeilijkheden ondervinden, kunnen zij vragen dat de bevoegde ambtenaar van DG Handel wordt ingeschakeld. Hij fungeert als tussenpersoon tussen de belanghebbenden en de diensten van de Commissie en kan zo nodig aanbieden te bemiddelen in procedurele kwesties aangaande de bescherming van de belangen van de belanghebbenden tijdens de procedure, met name voor kwesties inzake toegang tot het dossier, vertrouwelijkheid, verlenging van termijnen en behandeling van schriftelijke en/of mondelinge opmerkingen. Belanghebbenden die contact willen opnemen, vinden de nodige gegevens en nadere informatie op de webpagina's van de voor de hearing bevoegde ambtenaar op de website van DG Handel (http://ec.europa.eu/trade).

---

(1)  PB L 56 van 6.3.1996, blz. 1.

(2)  Voor de betekenis van het begrip „verbonden onderneming”, zie artikel 143 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 253 van 11.10.1993, blz. 1).

(3)  Voor de betekenis van het begrip „verbonden onderneming”, zie artikel 143 van Verordening (EEG) nr. 2454/93 van de Commissie houdende vaststelling van enkele bepalingen ter uitvoering van Verordening (EEG) nr. 2913/92 van de Raad tot vaststelling van het communautair douanewetboek (PB L 253 van 11.10.1993, blz. 1).

(4)  Dit betekent dat het document uitsluitend voor intern gebruik bestemd is. Het document is beschermd krachtens artikel 4 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (PB L 145 van 31.5.2001, blz. 43). Het document is vertrouwelijk in de zin van artikel 19 van de basisverordening en artikel 6 van de WTO-overeenkomst betreffende de toepassing van artikel VI van de GATT 1994 (antidumpingovereenkomst).

(5)  PB L 8 van 12.1.2001, blz. 1.

---

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Commissie

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/29 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/29

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak COMP/M.5533 — Bertelsmann/KKR/JV)

(Voor de EER relevante tekst)

2009/C 188/11

| 1. | Op 4 augustus 2009 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Bertelsmann AG („Bertelsmann”, Duitsland) en Kohlberg Kravis Roberts & Co LP („KKR”, Verenigde Staten), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van genoemde verordening, de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Newco door de verwerving van aandelen in een nieuw opgerichte vennootschap die een gemeenschappelijke onderneming is. |
| --- | --- |

1.

Op 4 augustus 2009 heeft de Commissie een aanmelding van een voorgenomen concentratie in de zin van artikel 4 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) ontvangen. Hierin is meegedeeld dat Bertelsmann AG („Bertelsmann”, Duitsland) en Kohlberg Kravis Roberts & Co LP („KKR”, Verenigde Staten), in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van genoemde verordening, de gezamenlijke zeggenschap verkrijgen over Newco door de verwerving van aandelen in een nieuw opgerichte vennootschap die een gemeenschappelijke onderneming is.

| 2. | De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:






  — | Bertelsmann: internationaal mediaconcern met activiteiten in tv, uitgeverij van boeken en tijdschriften, mediadiensten en media- en boekenclubs, |
| --- | --- | --- |

2.

De bedrijfswerkzaamheden van de betrokken ondernemingen zijn:

—

Bertelsmann: internationaal mediaconcern met activiteiten in tv, uitgeverij van boeken en tijdschriften, mediadiensten en media- en boekenclubs,

| — | KKR: private-equity-investeerder, |
| --- | --- |

—

KKR: private-equity-investeerder,

| — | Newco: beheer en exploitatie van rechten op opname en uitgifte van muziek, overgedragen door Bertelsmann (activiteiten van BMG Rights Management) en te verwerven van Crosstown Songs America LLC. |
| --- | --- |

—

Newco: beheer en exploitatie van rechten op opname en uitgifte van muziek, overgedragen door Bertelsmann (activiteiten van BMG Rights Management) en te verwerven van Crosstown Songs America LLC.

| 3. | Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 139/2004 kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden. |
| --- | --- |

3.

Op grond van een voorlopig onderzoek is de Commissie van oordeel dat de aangemelde transactie binnen het toepassingsgebied van Verordening (EG) nr. 139/2004 kan vallen. Ten aanzien van dit punt wordt de definitieve beslissing echter aangehouden.

| 4. | De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.
  Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301 of 22967244) of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5533 — Bertelsmann/KKR/JV, aan onderstaand adres worden toegezonden:





  Europese Commissie |
| --- | --- |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| J-70 |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

4.

De Commissie verzoekt belanghebbenden haar hun eventuele opmerkingen over de voorgenomen concentratie kenbaar te maken.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na dagtekening van deze bekendmaking hebben bereikt. Zij kunnen per faxbericht (+32 22964301 of 22967244) of per post, onder vermelding van zaaknummer COMP/M.5533 — Bertelsmann/KKR/JV, aan onderstaand adres worden toegezonden:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

J-70

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

ANDERE BESLUITEN

Commissie

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/30 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/30

---

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2009/C 188/12

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

WIJZIGINGSAANVRAAG

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

Wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 9

„PECORINO TOSCANO”

EG-nummer: IT-PDO-0117-0020-09.07.2004

BGA ( ) BOB ( X )

1.   Rubriek van het productdossier waarop de wijziging betrekking heeft:

| — |  | Naam van het product |
| --- | --- | --- |
| — | | Beschrijving van het product |
| — |  | Geografisch gebied |
| — |  | Bewijs van de oorsprong |
| — | | Werkwijze voor het verkrijgen van het product |
| — |  | Verband |
| — | | Etikettering |
| — |  | Nationale eisen |
| — |  | Overige |

—



Naam van het product

—

Image

Beschrijving van het product

—



Geografisch gebied

—



Bewijs van de oorsprong

—

Image

Werkwijze voor het verkrijgen van het product

—



Verband

—

Image

Etikettering

—



Nationale eisen

—



Overige

2.   Aard van de wijziging(en):

| — |  | Wijziging van het enige document of de samenvatting |
| --- | --- | --- |
| — | | Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en ook geen samenvatting is bekendgemaakt |
| — |  | Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |
| — |  | Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006) |

—



Wijziging van het enige document of de samenvatting

—

Image

Wijziging van het productdossier voor een geregistreerde BOB of BGA waarvoor geen enig document en ook geen samenvatting is bekendgemaakt

—



Wijziging van het productdossier waarbij geen wijziging van het bekendgemaakte enige document nodig is (artikel 9, lid 3, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

—



Tijdelijke wijziging van het productdossier als gevolg van een verplichte gezondheids- of fytosanitaire maatregel die is opgelegd door de overheid (artikel 9, lid 4, van Verordening (EG) nr. 510/2006)

3.   Wijzigingen(en):

3.1.   Beschrijving:

De kenmerken van het eindproduct worden beter beschreven

3.2.   Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

Er wordt met name gespecificeerd dat de volle schapenmelk die voor de productie van „Pecorino Toscano” wordt gebruikt, rauw moet zijn of een warmtebehandeling tot aan de pasteurisatie mag ondergaan en vervolgens mag worden geënt met natuurlijke of geselecteerde autochtone culturen van melkzuurbacteriën.

Voorts wordt de minimale rijpingstijd van de kaas vastgesteld.

3.3.   Etikettering:

Hele kazen van de „Pecorino Toscano DOP” moeten in de handel worden gebracht met een merkteken op de zijkant van de kaas. Dit merkteken wordt met inkt aangebracht op zachte kazen en ingebrand op halfharde kazen. Wanneer de kaas wordt versneden en voorverpakt, mag het merkteken op de verpakking van het product worden aangebracht, mits dit in het oorsprongsgebied geschiedt.

Versneden „Pecorino Toscano” mag buiten het oorsprongsgebied worden verpakt. Het merkteken moet dan door de kaasmakerij of door het rijpingsbedrijf op de zijkant worden aangebracht. Verpakkingsbedrijven moeten in elk geval een overeenkomst aangaan met het toezichthoudend consortium. De code onder het logo dient tot aanduiding van het door de controlestructuur erkende productie-, rijpings- of versnijdingsbedrijf dat de „Pecorino Toscano” in de handel brengt. Op de kaaswielen of de verpakkingen wordt een door het toezichthoudend consortium goedgekeurd etiket aangebracht met het opschrift „Pecorino Toscano DOP” of „Pecorino Toscano DOP stagionato” (gerijpte Pecorino Toscano BOB.). Dit opschrift moet duidelijker zichtbaar zijn dan de andere vermeldingen op het etiket, zowel door de grootte als door de aard en de plaats van de lettertekens. Op het etiket moeten tevens een of meer merktekens in kleur voorkomen, waarvan de afmeting ten minste 15 mm is.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„PECORINO TOSCANO”

EG-nummer: IT-PDO-0117-0020-09.07.2004

BOB ( X ) BGA ( )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1.   Bevoegde dienst van de lidstaat:

| Naam: | Ministero delle Politiche Agricole e Forestali |
| --- | --- |
| Adres: | Via XX Settembre 20 |
| 00187 Rome RM |
| ITALIA |

Naam:

Ministero delle Politiche Agricole e Forestali

Adres:

Via XX Settembre 20

00187 Rome RM

ITALIA

Tel.

+39 0646655106

Fax

+39 0646655306

E-mail:

saco7@politicheagricole.it

2.   Groepering:

| Naam: | Consorzio per la tutela del Pecorino Toscano DOP |
| --- | --- |
| Adres: | Via Goffredo Mameli 17 |
| 58100 Grosseto |
| ITALIA |

Naam:

Consorzio per la tutela del Pecorino Toscano DOP

Adres:

Via Goffredo Mameli 17

58100 Grosseto

ITALIA

Tel.

+39 0564420038

Fax

+39 0564429504

E-mail:

info@pecorinotoscanodop.it

Samenstelling:

Producenten/verwerkers ( X ) andere samenstelling ( )

3.   Productcategorie:

| Categorie 1.3 — | Kaas |
| --- | --- |

Categorie 1.3 —

Kaas

4.   Overzicht van het productdossier:

(samenvatting van de bij artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1.   Naam:

„Pecorino Toscano”

4.2.   Beschrijving:

„Pecorino Toscano” wordt bereid met in het productiegebied verkregen volle schapenmelk. De rijpingstijd van deze zachte of halfharde kaas met een karakteristieke consistentie (brijachtig) kan kort of lang zijn, afhankelijk van het feit of hij als tafelkaas of geraspt wordt gebruikt. De kaas heeft een ronde vorm met een vlakke onder- en bovenkant, een enigszins bolle zijkant en de volgende afmetingen: doorsnede van de onder- en bovenkant 15 tot 22 cm, hoogte van de zijkant 7 tot 11 cm. Het gewicht is 0,75 tot 3,50 kg en het vetgehalte op de droge stof is ten minste 40 % voor de halfharde kazen en ten minste 45 % voor de zachte kazen. De korst is geel in verschillende tinten. De kleur kan diepgeel zijn wanneer het een zachte kaas betreft; ze kan worden beïnvloed door de eventuele behandelingen die het product heeft ondergaan. De kleur van de kaasmassa van zachte kazen is wit met een licht strogele nuance terwijl die van de halfharde kazen licht strogeel tot strogeel is. De kaasmassa heeft een compacte structuur, is moeilijk te snijden wanneer de kaas halfhard is en heeft eventueel zeer kleine, niet regelmatig verspreide ogen. De smaak is delicaat, uitgesproken en karakteristiek voor het bijzondere productieprocedé. De rijpingsperiode is ten minste 20 dagen voor de zachte kaassoort en mag niet minder dan 4 maanden bedragen voor de halfharde soort.

4.3.   Geografisch gebied:

Het productiegebied van de „Pecorino Toscano” omvat het hele grondgebied van de regio Toscane, het hele grondgebied van de aangrenzende gemeenten Allerona en Castiglione del Lago die tot de regio Umbrië behoren en het hele grondgebied van de gemeenten Acquapendente, Onano, San Lorenzo Nuovo, Grotte di Castro, Gradoli, Valentano, Farnese, Ischia di Castro, Montefiascone, Bolsena, Capodimonte in de regio Lazio.

4.4.   Bewijs van de oorsprong:

Elke afzonderlijke productiefase moet worden bewaakt door middel van registraties van de inkomende (input) en uitgaande producten (output). De traceerbaarheid van het product wordt gewaarborgd door de bovenvermelde registraties, door middel van de inschrijving van veehouders, centra voor melkinzameling, productie- en rijpingsbedrijven, kaasmakerijen en versnijdings- en verpakkingsbedrijven op speciale lijsten die door de controlestructuur worden bijgehouden, alsmede aan de hand van productie- en verpakkingsregisters en de aangiften van de geproduceerde hoeveelheden die bij de controlestructuur worden ingediend. Bovendien worden er functionele controles verricht op de hoeveelheid geproduceerde melk en de schapen die de grondstof leveren. De registers van de melkschapen moeten steeds worden geactualiseerd opdat het totale aantal gehouden dieren daarvan kan worden afgeleid. Voorts moeten de geproduceerde en afgezette hoeveelheden melk in een register worden vastgelegd. In de kaasmakerij moeten de opslagtanks worden geïdentificeerd en moet melk die geschikt is voor de bereiding van „Pecorino Toscano” gescheiden van niet-geschikte melk worden bewaard. Ook moeten de melkvoorraden en de voorraadmutaties worden geregistreerd. Voorts moet een productieregister voor de „Pecorino Toscano” worden bijgehouden. Alle natuurlijke en rechtspersonen die op de lijsten zijn ingeschreven, worden overeenkomstig het productdossier en het controleprogramma door de controlestructuur gecontroleerd.

4.5.   Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

„Pecorino Toscano” mag uitsluitend worden bereid met volle schapenmelk die in het productiegebied verkregen is. Het basisvoer voor de schapen dient te bestaan uit verse of gedroogde voedergewassen die afkomstig zijn van natuurlijke graasweiden in het oorsprongsgebied. Het voer mag eventueel worden aangevuld met hooi en krachtvoer. De melk moet bij een temperatuur variërend van 33 tot 38 °C worden gestremd door toevoeging van kalfsleb, zodat de coagulatie binnen 20 tot 25 minuten plaatsvindt. De melk mag rauw worden gebruikt of een warmtebehandeling tot aan de pasteurisatie ondergaan en mag worden geënt met natuurlijke of geselecteerde autochtone culturen van melkzuurbacteriën. Tijdens de kaasbewerking wordt de wrongel gesneden totdat de kruimels de grootte van een hazelnoot hebben gekregen wanneer zachte kaas wordt bereid en de grootte van een maïskorrel wanneer halfharde kaas wordt geproduceerd. Wanneer deze laatste soort wordt bereid, mag de wrongel ook een warmtebehandeling van 10-15 minuten ondergaan (koken) bij een temperatuur van 40-42 °C. Na het snijden en eventueel het koken van de wrongel, wordt deze voor het afvloeien van de wei in speciale vormen overgebracht. Het uittreden van de wei (synerese) geschiedt door handmatig persen of door middel van verwarming met damp. Het zouten geschiedt in een pekelbad met 17-19 % natriumchloride, wat overeenkomt met 15-17 graden Baumé. De pekelduur per kilogram gewicht is ten minste 8 uur voor zachte pecorinokaas en ten minste 12 tot 14 uur voor halfharde pecorino. Het zouten mag tevens geschieden door rechtstreekse toevoeging van zout. De kazen mogen uitwendig worden behandeld met een schimmelwerend middel en dienen in speciale cellen te rijpen bij een temperatuur van 5 tot 12 °C en een relatieve vochtigheid van 75 tot 90 %. De rijpingstijd is ten minste 20 dagen voor de zachte kaassoort en mag niet minder dan 4 maanden bedragen voor de halfharde soort.

Het oorsprongsgebied van de melk en het gebied waar „Pecorino Toscano” wordt geproduceerd en gerijpt, zijn gelegen in het in punt 4.3 omschreven productiegebied.

4.6.   Verband:

Deze pecorinokaas heeft een lang verleden: een groot aantal historische getuigenissen toont aan dat de oorsprong teruggrijpt tot de tijd van de Etrusken. Door de eeuwen heen is het product verspreid in het gebied met de naam „Maremma” dat grotendeels onder de regio Toscane valt. Traditioneel werden de kazen aangeduid met de naam van de betreffende plaats van herkomst of met de meer algemene benaming „toscano” (Toscaans). Aangezien de kenmerken van deze kazen vrijwel gelijk waren, is men geleidelijk aan overgegaan tot standaardisering van de productie en het gebruik van een benaming die etymologisch beschouwd in lijn lag met de belangrijkste historische en geografische matrix. Wat de natuurlijke factoren betreft, wordt gewezen op de bijzondere kenmerken van de streken waarin de schapen, al dan niet met een vrije weidegang, worden gehouden op natuurlijke graasweiden met spontaan groeiende gewassen waaraan de voor de kaasbereiding gebruikte melk haar bijzondere kwalitatieve eigenschappen ontleent. Ten aanzien van de menselijke factoren is het vermeldenswaardig dat, afgezien van de historisch aangetoonde economische belangen, de betrokken veehouderijen zich in sociologisch opzicht onderscheiden doordat zij gebruik maken van zogenaamde marginale gebieden waarvan de natuurlijke hulpbronnen anders onbenut zouden blijven en geleidelijk aan zouden verpauperen.

4.7.   Controlestructuur:

| Naam: | Certiprodop S.r.l. |
| --- | --- |
| Adres: | Via Roggia Vignola 9 |
| 24047 Treviglio (BG) |
| ITALIA |

Naam:

Certiprodop S.r.l.

Adres:

Via Roggia Vignola 9

24047 Treviglio (BG)

ITALIA

Tel.

+39 363301014

Fax

+39 363301014

E-mail:

certiprodop@virgilio.it

4.8.   Etikettering:

Het product wordt in de handel gebracht met een speciaal merkteken dat de oorsprongsbenaming vermeldt. Het merkteken op de kant van de kaas wordt met inkt aangebracht op zachte kazen en ingebrand op halfharde kazen. Wanneer de kaas wordt versneden en voorverpakt, mag het merkteken op de verpakking van het product worden aangebracht, mits dit in het oorsprongsgebied geschiedt.Versneden „Pecorino Toscano” mag buiten het oorsprongsgebied worden verpakt. Het merkteken moet dan door de kaasmakerij of door het rijpingsbedrijf op de zijkant worden aangebracht. Verpakkingsbedrijven moeten in elk geval een overeenkomst aangaan met het toezichthoudend consortium. De code onder het logo dient tot aanduiding van het door de controlestructuur erkende productie-, rijpings- of versnijdingsbedrijf dat de „Pecorino Toscano” in de handel brengt. Op de kaaswielen of de verpakkingen wordt een door het toezichthoudend consortium goedgekeurd etiket aangebracht met het opschrift „Pecorino Toscano DOP” of „Pecorino Toscano DOP stagionato” (gerijpte Pecorino Toscano BOB). Dit opschrift moet duidelijker zichtbaar zijn dan de andere vermeldingen op het etiket, zowel door de grootte als door de aard en de plaats van de lettertekens. Op het etiket moeten tevens een of meer merktekens in kleur voorkomen, waarvan de minimale afmeting ten minste 15 mm is.

Het merkteken dat op de hele kazen of op de verpakkingen van versneden kazen wordt aangebracht:

Image

Het eerste cijfer duidt op het type bedrijf van degene die het product in de handel brengt: van 1 tot 3 een kaasmakerij, van 4 tot 6 een rijpingsbedrijf en van 7 tot 9 een in het oorsprongsgebied gevestigd bedrijf dat de kazen versnijdt.

Het tweede en derde cijfer geven het nummer aan van het productie-, rijpings- of versnijdingsbedrijf waarvan het product door de controlestructuur wordt gecontroleerd.

Merkteken dat op de etiketten moet worden aangebracht:

Image

Het beeldmerk mag worden afgebeeld in de kleuren vlaggengroen, wit en vlaggenrood of in één kleur.

---

| 11.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 188/35 |
| --- | --- | --- | --- |

11.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 188/35

---

Bekendmaking van een aanvraag overeenkomstig artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad inzake de bescherming van geografische aanduidingen en oorsprongsbenamingen van landbouwproducten en levensmiddelen

2009/C 188/13

Deze bekendmaking verleent het recht om op grond van artikel 7 van Verordening (EG) nr. 510/2006 van de Raad bezwaar aan te tekenen tegen de aanvraag. Bezwaarschriften moeten de Commissie bereiken binnen zes maanden te rekenen vanaf de datum van deze bekendmaking.

SAMENVATTING

VERORDENING (EG) Nr. 510/2006 VAN DE RAAD

„PROSCIUTTO DI SAURIS”

EG-nummer: IT-PGI-0005-0512-07.12.2005

BOB ( ) BGA ( X )

Deze samenvatting bevat de belangrijkste gegevens uit het productdossier ter informatie.

1.   Bevoegde dienst van de lidstaat:

| Naam: | Ministero Delle Politiche Agricole e Forestali |
| --- | --- |
| Adres: | Via XX Settembre 20 |
| 00187 Roma RM |
| ITALIA |

Naam:

Ministero Delle Politiche Agricole e Forestali

Adres:

Via XX Settembre 20

00187 Roma RM

ITALIA

Tel.

+39 0646655106

Fax

+39 0646655306

E-mail:

saco7@politicheagricole.gov.it

2.   Groepering:

| Naam: | Associazione Temporanea tra Imprese per la presentazione della richiesta e l’ottenimento del riconoscimento delle I.G.P. «Speck e Prosciutto di Sauris» |
| --- | --- |
| Adres: | Sauris di Sotto 88 — I |
| 33020 Sauris UD |
| ITALIA |

Naam:

Associazione Temporanea tra Imprese per la presentazione della richiesta e l’ottenimento del riconoscimento delle I.G.P. «Speck e Prosciutto di Sauris»

Adres:

Sauris di Sotto 88 — I

33020 Sauris UD

ITALIA

Tel.

+39 043386054

Fax

+39 043386149

E-mail:

claudio.p@wolfsauris.it

Samenstelling:

Producenten/verwerkers ( X ) andere samenstelling ( )

3.   Productcategorie:

| Categorie 1.2 — | Vleesproducten |
| --- | --- |

Categorie 1.2 —

Vleesproducten

4.   Overzicht van het productdossier:

(samenvatting van de bij artikel 4, lid 2, van Verordening (EG) nr. 510/2006 voorgeschreven gegevens)

4.1.   Naam:

„Prosciutto di Sauris”

4.2.   Beschrijving:

De beschermde geografische aanduiding „Prosciutto di Sauris” heeft betrekking op gezouten en gerookte rauwe ham die ten minste tien maanden is gerijpt. Aan het einde van rijpingstijd wordt het eindproduct „Prosciutto di Sauris” aangeboden als een hele ham met bot zonder poot. Het zwoerd heeft een uniforme hazelnootkleur met een gouden gloed en oranje nuances en het zichtbare vlees is donkerrood van kleur. De consistentie van het vlees is vast en elastisch, ook wanneer de ham verticaal wordt doorgesneden. Het gewicht van een hele, niet ontbeende „Prosciutto di Sauris” B.G.A. is ten minste 7,5 kilo. De kleur van het vlees van een afgesneden plak ham is rozerood; het vet is helder wit of rozewit. De geur is verfijnd en de smaak is zoet met een bijsmaak van gerookt vlees. Wanneer het product in het verkeer wordt gebracht, heeft het de volgende fysisch-chemische kenmerken: vochtgehalte ten hoogste 64 %; verhouding tussen de percentages van het gehalte aan zout (chloriden) en vocht: ten minste 7,2 en ten hoogste 11,2; eiwit: ten minste 24 % en ten hoogste 30 %. Deze kenmerken zijn vastgesteld met objectieve parameters die van 2001 tot 2005 door laboratoria met een Sincert-accreditatie zijn verkregen op basis van driemaandelijkse controles (in totaal 120 analysecycli). Bij deze analyses zijn de onderstaande methoden gevolgd:

| — | Protiden (N x 6.25), UM: g/100 g, methode ISO 937:1991 |
| --- | --- |

—

Protiden (N x 6.25), UM: g/100 g, methode ISO 937:1991

| — | Natriumchloride, UM: g/100 g, methode AOAC 935.47, 17e editie 2003 |
| --- | --- |

—

Natriumchloride, UM: g/100 g, methode AOAC 935.47, 17e editie 2003

| — | Droge materie, UM: g/100 g, methode ISO 1442:1997 |
| --- | --- |

—

Droge materie, UM: g/100 g, methode ISO 1442:1997

4.3.   Geografisch gebied:

De gemeente Sauris in het autonome gewest Friuli Venezia Giulia.

4.4.   Bewijs van oorsprong:

Elke afzonderlijke productiefase moet worden bewaakt door middel van registraties van de inkomende (input) en uitgaande producten (output). De traceerbaarheid van het product (in de hele productieketen) wordt gewaarborgd door voormelde registraties, door middel van de inschrijving van de dierhouderijen, de slachterijen, de uitbeenbedrijven, de verwerkingsbedrijven, de voorsnij- en verpakkingsbedrijven op speciale lijsten die door de controlestructuur worden bijgehouden, alsmede door middel van een tijdige aangifte van de geproduceerde hoeveelheden bij de controlestructuur. Alle op de lijsten ingeschreven natuurlijke en rechtspersonen worden op basis van de voorschriften van het productiedossier en het controleprogramma door de controlestructuur gecontroleerd.

4.5.   Werkwijze voor het verkrijgen van het product:

De grondstof voor de productie van deze ham is afkomstig van varkens van de traditionele rassen Italiaanse Large White en Italiaanse Landrace (veredelde rassen zoals opgenomen in het Italiaanse stamboek) of varkens die direct van beren van deze rassen afstammen, alsook van varkens van beren van het ras Italiaanse Duroc (veredeld ras zoals opgenomen in het Italiaanse stamboek) en varkens die direct afstammen van beren van andere rassen of van hybride beren, mits deze voortkomen uit selectie- of kruisingssystemen waarvan de doelstellingen niet onverenigbaar zijn met die van het Italiaanse stamboek voor de productie van zware varkens. De varkens worden na de negende levensmaand en niet later dan de vijftiende maand geslacht. De geslachte varkens moeten volgens de normen van Verordening (EEG) nr. 3220/84 en Beschikking 2001/468/EG van 8 juni 2001 als zwaar zijn aangemerkt en moeten gemiddeld behoren tot de centrale klassen van de officiële methode voor de beoordeling van het aandeel mager vlees.

De verse hammen hebben een gewicht van ten minste 11 kg en moeten binnen een dag na aflevering worden verwerkt. Het zouten verloopt in drie fasen en wordt 21 dagen na de aanvang van de eerste fase afgesloten. De hammen worden gerookt in speciale ruimten. Hiertoe wordt de rook die ontstaat door de verbranding van beukenhout in buiten de ruimten gelegen haarden, opgevangen in kanalen die de rook via de vloer van de ruimte verspreiden. Het roken duurt in totaal 72 uur. De temperatuur in de rookruimte varieert van 15 tot 20 graden en de relatieve vochtigheid ligt tussen 50 en 90 procent. Na het drogen worden de hammen overgebracht naar rijpingsruimten met ramen, waarin zowel een natuurlijke ventilatie als een constante luchtverversing gewaarborgd is. De rijping geschiedt bij een temperatuur van 16 tot 22 graden en een relatieve vochtigheid van 50 tot 90 procent. Tijdens de rijpingsperiode worden de hammen opgemaakt door de oppervlakkige gaten en scheurtjes in te wrijven met een mengsel van 60 tot 80 % varkensreuzel, ten hoogste 25 % meel van granen, 1 % zout en 1 tot 30 % peper. Na het opmaken worden de hammen opnieuw naar de rijpingsruimten gebracht om daar gedurende ten minste tien maanden verder te rijpen. De rijpingsperiode gaat in op de begindatum van de eerste zouting en bestaat uit tien gelijke perioden van dertig dagen.

Een hele „Prosciutto di Sauris” B.G.A met bot weegt ten minste 7,5 kilogram. De ham mag in de handel worden gebracht als hele ham met bot, als ontbeende of ontbeende en in stukken gesneden ham of als in plakken gesneden en verpakte ham. Ontbeende en versneden ham wordt vacuümverpakt, terwijl in plakken gesneden en voorverpakte ham wordt voorzien van een gas- of vacuümverpakking. „Prosciutto di Sauris” B.G.A. wordt ontbeend, versneden, in plakken gesneden en verpakt in bedrijven in het onder punt 4.3 vermelde afgebakende gebied, zodat de consument verzekerd kan zijn dat de bijzondere eigenschappen van deze ham, en met name de typische smaak en de geur van gerookt vlees, behouden blijven.

4.6.   Verband:

De distinctieve eigenschappen van „Prosciutto di Sauris” zijn nauw verbonden met het productiegebied en met name met het microklimaat van de Valle di Sauris en de typische methoden volgens welke varkensvlees wordt gerookt. Dankzij de bijzondere orografische situatie vormt de Saurisvallei als het ware een bekken omringd door bergen die zich van oost naar west uitstrekken. De gemiddelde neerslag is lager dan die in de rest van de Carnische en de Julische Alpen. De bijzondere ligging van de vallei en de combinatie van luchtstromen uit de omliggende bergen en uit het daleinde, de specifieke luchtdruk van een gebied op 1 000 meter boven de zeespiegel en de continue maar zelden krachtige wind, die mede onder invloed van het kunstmatige bassin gedurende de dag in de richting van de bergen waait en 's nachts in tegenovergestelde richting, scheppen bijzondere hygroscopische voorwaarden, die ervoor zorgen dat er tijdens de rijpingsperiode van „Prosciutto di Sauris” deels droge lucht wordt aangevoerd. Tegelijk met de door de toevoeging van zout ingeleide biochemische processen ten gevolge van de endogene enzymenactiviteit, ontwikkelt zich tijdens de rijpingsperiode op het oppervlak van het product een microflora (met name schimmels) die op natuurlijke wijze in de rijpingsruimte aanwezig is, en waaraan het product zijn specifieke organoleptische eigenschappen ontleent. Immers, doordat er frisse lucht van de hoogvallei van Lumiei door de rijpingsruimten stroomt, krijgt de „Prosciutto di Sauris” zijn karakteristieke zoete smaak, die tevens het resultaat is van een juiste zouting en het feit dat de bovenste vetlaag niet oxideert. Dit zijn de redenen waarom de productie van „Prosciutto di Sauris” afhankelijk is van de omgevingsvoorwaarden (klimatologische voorwaarden) en de biologische voorwaarden (microflora) in dit afgebakende gebied. Een dergelijk uniek microklimaat gaat samen met de in eeuwenlange tradities wortelende methoden voor de vleesconservering met behulp van zout en rook. Door de blootstelling aan rook, een kunst die door de eerste pachtboeren is ingevoerd, krijgt het behandelde vlees speciale sensoriële kenmerken die tot uiting komen in de kleur en met name in de geur en de smaak. Voor het roken van „Prosciutto di Sauris” wordt ook vandaag de dag nog beukenhout uit de omliggende bossen gebruikt. De rook van dit hout zorgt ervoor dat de ham met deze beschermde geografische aanduiding de typische licht aromatische smaak en het lichte, verfijnde en niet overheersende bouquet krijgt. Mede dankzij de traditie van de bevolking van Sauris om de combinatie van zout en rook te gebruiken — wat een middenweg is tussen het Germaanse gebruik van het roken van vlees en de in het zuidelijk Alpengebied bestaande gewoonte om vlees door pekelen te conserveren — heeft „Prosciutto di Sauris” zijn bijzondere organoleptische eigenschappen verkregen, die zich met name onderscheiden door de lichte geur en smaak van gerookt vlees.

4.7.   Controlestructuur:

De controlestructuur is een orgaan dat voldoet aan de voorwaarden van de norm EN 45011.

| Naam: | Istituto Nord Est Qualità — I.N.E.Q. |
| --- | --- |
| Adres: | Via Nazionale 33/35 |
| 33030 Villanova di San Daniele del Friuli UD |
| ITALIA |

Naam:

Istituto Nord Est Qualità — I.N.E.Q.

Adres:

Via Nazionale 33/35

33030 Villanova di San Daniele del Friuli UD

ITALIA

Tel.

+39 0432956951

Fax

+39 0432956955

E-mail:

info@ineq.it

4.8.   Etikettering:

Elke varkensham wordt voorzien van een brandstempel of een stempel van onuitwisbare inkt met de dag, de maand (in Romaanse cijfers) en het jaar waarin de bewerking is aangevangen alsmede de naam van de slachterij die de hammen heeft geleverd. De beschermde geografische aanduiding „Prosciutto di Sauris” moet met duidelijke en onuitwisbare lettertekens in het Italiaans op het etiket voorkomen en moet goed kunnen worden onderscheiden van alle andere opschriften op het etiket. De benaming moet onmiddellijk worden gevolgd door de vermelding „Indicazione Geografica Protetta” en/of door de afkorting I.G.P. Het gebruik van aanduidingen die refereren aan namen, bedrijfsnamen of merknamen is toegestaan, mits zij niet in lovende bewoordingen zijn gesteld of in termen die de consument zouden kunnen misleiden. Het is verplicht het logo van het product met de beschermde geografische aanduiding op etiketten, verpakkingen en grafische ontwerpen af te beelden.

Het logo van de B.G.A. bestaat uit een blauw ovaal met een groene rand. In het ovaal staat met gele letters „Sauris” met daarboven een witte contour van een berg met twee groene dennenbomen en daaronder twee lichtblauwe golven.

Image

---