# Publicatieblad C 200/2009

| | ISSN 1725-2474
  doi:10.3000/17252474.C_2009.200.dut |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 200 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 52e jaargang25 augustus 2009 |

ISSN 1725-2474

doi:10.3000/17252474.C_2009.200.dut

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 200

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

52e jaargang25 augustus 2009

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio’s |
| | 79e zitting 21-22 april 2009 |
| 2009/C 200/01 | Advies van het Comité van de Regio's over het Actieplan inzake stedelijke mobiliteit | 1 |
| 2009/C 200/02 | Advies van het Comité van de Regio's over een strategisch europees kader voor internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie | 5 |
| 2009/C 200/03 | Advies van het Comité van de Regio's over Het verband tussen de arbeidsmarkt en de regionale behoeften op het gebied van toerisme | 9 |
| 2009/C 200/04 | Advies van het Comité van de Regio's over Een economisch herstelplan en de rol van de regionale en lokale territoriale lichamen | 13 |
| 2009/C 200/05 | Advies van het Comité van de Regio's plaatselijke overheden als ontwikkelingsactoren | 18 |
| 2009/C 200/06 | Advies van het Comité van de Regio's over de rol van de lokale en regionale overheden in de nieuwe strategie voor het oostzeegebied | 23 |
| 2009/C 200/07 | Advies van het Comité van de Regio's over De rol van de lokale en regionale overheden in het Oostelijk Partnerschap | 31 |
| 2009/C 200/08 | Advies van het Comité van de Regio's over de Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21e eeuw | 37 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio’s

79e zitting 21-22 april 2009

e

2009/C 200/01

Advies van het Comité van de Regio's over het Actieplan inzake stedelijke mobiliteit

1

2009/C 200/02

Advies van het Comité van de Regio's over een strategisch europees kader voor internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie

5

2009/C 200/03

Advies van het Comité van de Regio's over Het verband tussen de arbeidsmarkt en de regionale behoeften op het gebied van toerisme

9

2009/C 200/04

Advies van het Comité van de Regio's over Een economisch herstelplan en de rol van de regionale en lokale territoriale lichamen

13

2009/C 200/05

Advies van het Comité van de Regio's plaatselijke overheden als ontwikkelingsactoren

18

2009/C 200/06

Advies van het Comité van de Regio's over de rol van de lokale en regionale overheden in de nieuwe strategie voor het oostzeegebied

23

2009/C 200/07

Advies van het Comité van de Regio's over De rol van de lokale en regionale overheden in het Oostelijk Partnerschap

31

2009/C 200/08

Advies van het Comité van de Regio's over de Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21e eeuw

e

37

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Comité van de Regio’s |
| | 79e zitting 21 en 22 april 2009 |
| 2009/C 200/09 | Advies van het Comité van de Regio's energie: strategische toetsing en energieprestaties van gebouwen | 41 |
| 2009/C 200/10 | Advies van het Comité van de Regio's over het voorstel voor een besluit tot vaststelling van het MEDIA Mundus programma | 51 |
| 2009/C 200/11 | Advies van het Comité van de Regio's over interoperabiliteitsoplossingen voor europese overheidsdiensten (ISA) | 58 |
| 2009/C 200/12 | Advies van het Comité van de Regio's Patiëntveiligheid | 63 |
| 2009/C 200/13 | Advies van het Comité van de Regio's over De oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering | 70 |
| 2009/C 200/14 | Advies van het Comité van de Regio's over consumentenrechten | 76 |

III   Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio’s

79e zitting 21 en 22 april 2009

e

2009/C 200/09

Advies van het Comité van de Regio's energie: strategische toetsing en energieprestaties van gebouwen

41

2009/C 200/10

Advies van het Comité van de Regio's over het voorstel voor een besluit tot vaststelling van het MEDIA Mundus programma

51

2009/C 200/11

Advies van het Comité van de Regio's over interoperabiliteitsoplossingen voor europese overheidsdiensten (ISA)

58

2009/C 200/12

Advies van het Comité van de Regio's Patiëntveiligheid

63

2009/C 200/13

Advies van het Comité van de Regio's over De oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering

70

2009/C 200/14

Advies van het Comité van de Regio's over consumentenrechten

76

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

ADVIEZEN

Comité van de Regio’s

79e zitting 21-22 april 2009

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/1

---

Advies van het Comité van de Regio's over het Actieplan inzake stedelijke mobiliteit

(2009/C 200/01)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | Het Comité van de Regio's betreurt dat de Commissie niet het verwachte Actieplan inzake stedelijke mobiliteit heeft uitgebracht; mogelijk kan het potentieel van het beleid inzake stedelijke mobiliteit daardoor niet gerealiseerd worden. |
| --- | --- |

—

Het Comité van de Regio's betreurt dat de Commissie niet het verwachte Actieplan inzake stedelijke mobiliteit heeft uitgebracht; mogelijk kan het potentieel van het beleid inzake stedelijke mobiliteit daardoor niet gerealiseerd worden.

| — | Het is verheugd over de talrijke initiatieven die de EU op het gebied van stedelijk beleid heeft onplooid en over de EU-financiering die al voor een groot aantal stedelijke initiatieven ondersteuning heeft geboden. Daarom is het zaak dat er verder wordt gegaan dan het Groenboek en dat de politieke reikwijdte van het stedelijke mobiliteitsbeleid wordt vergroot. |
| --- | --- |

—

Het is verheugd over de talrijke initiatieven die de EU op het gebied van stedelijk beleid heeft onplooid en over de EU-financiering die al voor een groot aantal stedelijke initiatieven ondersteuning heeft geboden. Daarom is het zaak dat er verder wordt gegaan dan het Groenboek en dat de politieke reikwijdte van het stedelijke mobiliteitsbeleid wordt vergroot.

| — | Er dienen wel de nodige financiële instrumenten ter beschikking te worden gesteld en gezorgd te worden voor partnerschapsmechanismen die echte samenwerking mogelijk maken. Het Comité pleit derhalve voor een model waarbij stedelijke mobiliteitsplannen ten uitvoer worden gelegd via duurzame lange termijn publieke-publieke/publiek-private overeenkomsten of via Mobiliteitsovereenkomsten. |
| --- | --- |

—

Er dienen wel de nodige financiële instrumenten ter beschikking te worden gesteld en gezorgd te worden voor partnerschapsmechanismen die echte samenwerking mogelijk maken. Het Comité pleit derhalve voor een model waarbij stedelijke mobiliteitsplannen ten uitvoer worden gelegd via duurzame lange termijn publieke-publieke/publiek-private overeenkomsten of via Mobiliteitsovereenkomsten.

| — | Het dringt er bij de Commissie op aan om een financieringsinstrument in het leven te roepen dat stedelijke gebieden ertoe aanzet mobiliteitsplannen voor stedelijke en grootstedelijke gebieden te ontwerpen. Stedelijke gebieden en regio's zouden rechtstreeks beroep moeten kunnen doen op dit financiële instrument, zonder daarbij op goedkeuring van de nationale overheid te moeten wachten. Stedelijke mobiliteitsplannen zouden onder de bevoegdheid van de steden zelf moeten vallen. |
| --- | --- |

—

Het dringt er bij de Commissie op aan om een financieringsinstrument in het leven te roepen dat stedelijke gebieden ertoe aanzet mobiliteitsplannen voor stedelijke en grootstedelijke gebieden te ontwerpen. Stedelijke gebieden en regio's zouden rechtstreeks beroep moeten kunnen doen op dit financiële instrument, zonder daarbij op goedkeuring van de nationale overheid te moeten wachten. Stedelijke mobiliteitsplannen zouden onder de bevoegdheid van de steden zelf moeten vallen.

| — | De Europese Commissie kan ook een meerwaarde bieden door stimulerende maatregelen, regelingen voor de toekenning van prijzen en de uitwisseling van succesvolle praktijken te financieren. In zijn advies over het Groenboek pleitte het Comité ervoor om, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, in heel de EU een label in te voeren dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files. |
| --- | --- |

—

De Europese Commissie kan ook een meerwaarde bieden door stimulerende maatregelen, regelingen voor de toekenning van prijzen en de uitwisseling van succesvolle praktijken te financieren. In zijn advies over het Groenboek pleitte het Comité ervoor om, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, in heel de EU een label in te voeren dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files.

| Algemeen rapporteur | : | Albert Bore Lid van de gemeenteraad van Birmingham (UK/PSE) |
| --- | --- | --- |

Algemeen rapporteur

:

Albert Bore Lid van de gemeenteraad van Birmingham (UK/PSE)

Referentiedocument:

Adviesaanvraag van het Europees Parlement van 10 maart 2009

I.   AANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

Hoofdpunten

| 1. | Het Comité van de Regio's betreurt dat de Commissie niet het verwachte Actieplan inzake stedelijke mobiliteit heeft uitgebracht; mogelijk kan het potentieel van het beleid inzake stedelijke mobiliteit daardoor niet gerealiseerd worden. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's betreurt dat de Commissie niet het verwachte Actieplan inzake stedelijke mobiliteit heeft uitgebracht; mogelijk kan het potentieel van het beleid inzake stedelijke mobiliteit daardoor niet gerealiseerd worden.

| 2. | Het verwelkomt het initiatief van het Europees Parlement om een eigen initiatiefverslag over dit thema te publiceren en om het Comité van de Regio's te raadplegen. |
| --- | --- |

2.

Het verwelkomt het initiatief van het Europees Parlement om een eigen initiatiefverslag over dit thema te publiceren en om het Comité van de Regio's te raadplegen.

| 3. | Het is verheugd over de talrijke initiatieven die de EU op het gebied van stedelijk beleid heeft onplooid en over de EU-financiering die al voor een groot aantal stedelijke initiatieven ondersteuning heeft geboden. Daarom is het zaak dat er verder wordt gegaan dan het Groenboek en dat de politieke reikwijdte van het stedelijke mobiliteitsbeleid wordt vergroot. Gezien de mogelijke voordelen die een verbeterde duurzame mobiliteit in stedelijke en grootstedelijke gebieden met zich meebrengt voor zowel het concurrentievermogen, de vermindering van de CO2-uitstoot, de verminderde afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en voor de levenskwaliteit van de EU-burgers in stedelijke gebieden, is het wenselijk dat de EU zich op dit terrein meer inspanningen getroost. Er is een coherente agenda nodig en de EU dient een expliciete rol te spelen, teneinde te voorkomen dat uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel op de rem wordt getrapt. |
| --- | --- |

3.

Het is verheugd over de talrijke initiatieven die de EU op het gebied van stedelijk beleid heeft onplooid en over de EU-financiering die al voor een groot aantal stedelijke initiatieven ondersteuning heeft geboden. Daarom is het zaak dat er verder wordt gegaan dan het Groenboek en dat de politieke reikwijdte van het stedelijke mobiliteitsbeleid wordt vergroot. Gezien de mogelijke voordelen die een verbeterde duurzame mobiliteit in stedelijke en grootstedelijke gebieden met zich meebrengt voor zowel het concurrentievermogen, de vermindering van de CO2-uitstoot, de verminderde afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en voor de levenskwaliteit van de EU-burgers in stedelijke gebieden, is het wenselijk dat de EU zich op dit terrein meer inspanningen getroost. Er is een coherente agenda nodig en de EU dient een expliciete rol te spelen, teneinde te voorkomen dat uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel op de rem wordt getrapt.

| 4. | Het erkent dat de EU al aanzienlijke steun verleent aan onderzoek in het kader van stedelijke mobiliteit, met name wat het beheer van het openbaar vervoer en milieuzaken betreft. Het Comité wees in zijn reactie op het Groenboek over Stedelijke mobiliteit op de mogelijke toegevoegde waarde op de lange termijn van het promoten van plannen voor stedelijke mobiliteit zoals b.v. al zijn ontwikkeld in Franse en Duitse steden, die door steden in heel de EU overgenomen zouden kunnen worden. Dit zou een probaat middel zijn om verkeersopstoppingen en milieuvervuiling in de steden te bestrijden. Het pleit evenwel voor een grotere inbreng van de steden bij door de EU gesteunde onderzoeksprojecten rond thema's als stedelijke mobiliteit, beheer van het openbaar vervoer en milieu. Al bij het opstellen van de onderzoeksprogramma's moet daarin worden voorzien. |
| --- | --- |

4.

Het erkent dat de EU al aanzienlijke steun verleent aan onderzoek in het kader van stedelijke mobiliteit, met name wat het beheer van het openbaar vervoer en milieuzaken betreft. Het Comité wees in zijn reactie op het Groenboek over Stedelijke mobiliteit op de mogelijke toegevoegde waarde op de lange termijn van het promoten van plannen voor stedelijke mobiliteit zoals b.v. al zijn ontwikkeld in Franse en Duitse steden, die door steden in heel de EU overgenomen zouden kunnen worden. Dit zou een probaat middel zijn om verkeersopstoppingen en milieuvervuiling in de steden te bestrijden. Het pleit evenwel voor een grotere inbreng van de steden bij door de EU gesteunde onderzoeksprojecten rond thema's als stedelijke mobiliteit, beheer van het openbaar vervoer en milieu. Al bij het opstellen van de onderzoeksprogramma's moet daarin worden voorzien.

| 5. | Er dienen wel de nodige financiële instrumenten ter beschikking te worden gesteld en gezorgd te worden voor partnerschapsmechanismen die echte samenwerking mogelijk maken. Het Comité pleit derhalve voor een model waarbij stedelijke mobiliteitsplannen ten uitvoer worden gelegd via duurzame lange termijn publieke-publieke/publiek-private overeenkomsten of via Mobiliteitsovereenkomsten. Dergelijke mobiliteitsovereenkomsten zouden middelen moeten kunnen aantrekken uit de particuliere sector en uit lokale, regionale en nationale programma's. |
| --- | --- |

5.

Er dienen wel de nodige financiële instrumenten ter beschikking te worden gesteld en gezorgd te worden voor partnerschapsmechanismen die echte samenwerking mogelijk maken. Het Comité pleit derhalve voor een model waarbij stedelijke mobiliteitsplannen ten uitvoer worden gelegd via duurzame lange termijn publieke-publieke/publiek-private overeenkomsten of via Mobiliteitsovereenkomsten. Dergelijke mobiliteitsovereenkomsten zouden middelen moeten kunnen aantrekken uit de particuliere sector en uit lokale, regionale en nationale programma's.

| 6. | Hier ligt een taak voor de EU, die samen met de Europese Investeringsbank nieuwe financiële instrumenten moet ontwikkelen voor de financiering van de noodzakelijke infrastructuur voor duurzame mobiliteit en investeringen in voertuigen met een lage CO2-uitstoot. De tot op heden genomen initiatieven verdienen bijval, maar er moet worden overgeschakeld van geïsoleerde voorbeeldprojecten naar toepassing op grote schaal in heel de Unie. Met behulp van mobiliteitsovereenkomsten kan de totstandkoming van sterke allianties van belanghebbenden worden bevorderd; deze allianties moeten het risico kunnen dragen dat verbonden is aan de omvangrijke commerciële leningen die worden afgesloten om op grote schaal duurzame vervoersinfrastructuur te kunnen aanleggen. |
| --- | --- |

6.

Hier ligt een taak voor de EU, die samen met de Europese Investeringsbank nieuwe financiële instrumenten moet ontwikkelen voor de financiering van de noodzakelijke infrastructuur voor duurzame mobiliteit en investeringen in voertuigen met een lage CO2-uitstoot. De tot op heden genomen initiatieven verdienen bijval, maar er moet worden overgeschakeld van geïsoleerde voorbeeldprojecten naar toepassing op grote schaal in heel de Unie. Met behulp van mobiliteitsovereenkomsten kan de totstandkoming van sterke allianties van belanghebbenden worden bevorderd; deze allianties moeten het risico kunnen dragen dat verbonden is aan de omvangrijke commerciële leningen die worden afgesloten om op grote schaal duurzame vervoersinfrastructuur te kunnen aanleggen.

| 7. | Het Comité kan zich vinden in de aanbevelingen uit het ontwerpverslag van het Europees Parlement om te overwegen om in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 de mogelijkheid voor een Europees financieel instrument te creëren met het oog op de cofinanciering van:






  — | Plannen voor het vervoer in stedelijke en grootstedelijke gebieden (Stedelijke Mobiliteitsplannen), en |
| --- | --- | --- |

7.

Het Comité kan zich vinden in de aanbevelingen uit het ontwerpverslag van het Europees Parlement om te overwegen om in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 de mogelijkheid voor een Europees financieel instrument te creëren met het oog op de cofinanciering van:

—

Plannen voor het vervoer in stedelijke en grootstedelijke gebieden (Stedelijke Mobiliteitsplannen), en

| — | Investeringen in vervoerswijzen in stedelijke en grootstedelijke gebieden die beantwoorden aan de milieu- en sociaaleconomische doelstellingen van de EU. |
| --- | --- |

—

Investeringen in vervoerswijzen in stedelijke en grootstedelijke gebieden die beantwoorden aan de milieu- en sociaaleconomische doelstellingen van de EU.

| 8. | Het dringt er bij de Commissie op aan om een financieringsinstrument in het leven te roepen dat stedelijke gebieden ertoe aanzet mobiliteitsplannen voor stedelijke en grootstedelijke gebieden te ontwerpen. Stedelijke gebieden en regio's zouden rechtstreeks beroep moeten kunnen doen op dit financiële instrument, zonder daarbij op goedkeuring van de nationale overheid te moeten wachten. Stedelijke mobiliteitsplannen zouden onder de bevoegdheid van de steden zelf moeten vallen. Op lokaal en regionaal niveau is het vaak zo dat er de juiste balans moet worden gevonden tussen investeringen van de publieke en private sector; de EU zou hierin faciliterend kunnen optreden. |
| --- | --- |

8.

Het dringt er bij de Commissie op aan om een financieringsinstrument in het leven te roepen dat stedelijke gebieden ertoe aanzet mobiliteitsplannen voor stedelijke en grootstedelijke gebieden te ontwerpen. Stedelijke gebieden en regio's zouden rechtstreeks beroep moeten kunnen doen op dit financiële instrument, zonder daarbij op goedkeuring van de nationale overheid te moeten wachten. Stedelijke mobiliteitsplannen zouden onder de bevoegdheid van de steden zelf moeten vallen. Op lokaal en regionaal niveau is het vaak zo dat er de juiste balans moet worden gevonden tussen investeringen van de publieke en private sector; de EU zou hierin faciliterend kunnen optreden.

| 9. | De Europese Commissie kan ook een meerwaarde bieden door stimulerende maatregelen, regelingen voor de toekenning van prijzen en de uitwisseling van succesvolle praktijken te financieren. In zijn advies over het Groenboek pleitte het Comité ervoor om, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, in heel de EU een label in te voeren dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files. |
| --- | --- |

9.

De Europese Commissie kan ook een meerwaarde bieden door stimulerende maatregelen, regelingen voor de toekenning van prijzen en de uitwisseling van succesvolle praktijken te financieren. In zijn advies over het Groenboek pleitte het Comité ervoor om, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, in heel de EU een label in te voeren dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files.

Algemene opmerkingen

| 10. | Doelmatige, doeltreffende en duurzame stedelijke vervoersnetwerken leveren een grote bijdrage aan het concurrentievermogen van steden, regio's en dat van de Europese Unie in haar geheel. Hoewel dergelijke netwerken onder de bevoegdheid van de betrokken lokale en regionale overheden vallen, is er een taak weggelegd voor de Europese Unie bij de bevordering van goede praktijken, het faciliteren van gezamenlijke leerprocessen, het versnellen van technologieoverdracht en het toezien op de verenigbaarheid van de technieken die gebruikt worden om te zorgen voor een vrije doorstroming van verkeer tussen de lidstaten. |
| --- | --- |

10.

Doelmatige, doeltreffende en duurzame stedelijke vervoersnetwerken leveren een grote bijdrage aan het concurrentievermogen van steden, regio's en dat van de Europese Unie in haar geheel. Hoewel dergelijke netwerken onder de bevoegdheid van de betrokken lokale en regionale overheden vallen, is er een taak weggelegd voor de Europese Unie bij de bevordering van goede praktijken, het faciliteren van gezamenlijke leerprocessen, het versnellen van technologieoverdracht en het toezien op de verenigbaarheid van de technieken die gebruikt worden om te zorgen voor een vrije doorstroming van verkeer tussen de lidstaten.

| 11. | De wereldwijde recessie is zich aan het verdiepen en Europese ondernemingen worstelen om hun marktaandeel in de toenemende concurrentiestrijd op de wereldmarkten vast te houden. In die context mag het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven niet worden ondermijnd maar dient Europa juist het voorbeeld te geven door in te zetten op de kwaliteit van de stedelijke infrastructuur voor het vervoer van personen en goederen teneinde Europese bedrijven zo een voorsprong te bieden t.o.v. hun concurrenten. Het is daarom uitermate belangrijk dat het momentum inzake het stedelijke mobiliteitsinitiatief dat in september 2007 leidde tot de publicatie van het Groenboek, wordt vastgehouden en dat de EU concrete stappen onderneemt om deze agenda verder vorm te geven. |
| --- | --- |

11.

De wereldwijde recessie is zich aan het verdiepen en Europese ondernemingen worstelen om hun marktaandeel in de toenemende concurrentiestrijd op de wereldmarkten vast te houden. In die context mag het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven niet worden ondermijnd maar dient Europa juist het voorbeeld te geven door in te zetten op de kwaliteit van de stedelijke infrastructuur voor het vervoer van personen en goederen teneinde Europese bedrijven zo een voorsprong te bieden t.o.v. hun concurrenten. Het is daarom uitermate belangrijk dat het momentum inzake het stedelijke mobiliteitsinitiatief dat in september 2007 leidde tot de publicatie van het Groenboek, wordt vastgehouden en dat de EU concrete stappen onderneemt om deze agenda verder vorm te geven.

Aanbevelingen over het ontwerpverslag van het Europees Parlement:

Meer vaart zetten achter Europees onderzoek en Europese innovatie op het gebied van stedelijke mobiliteit

| 12. | Het Comité staat achter het voorstel om bij Eurostat onverwijld een begin te maken met een programma om de statistieken en databases over stedelijke mobiliteit te verbeteren en te harmoniseren. |
| --- | --- |

12.

Het Comité staat achter het voorstel om bij Eurostat onverwijld een begin te maken met een programma om de statistieken en databases over stedelijke mobiliteit te verbeteren en te harmoniseren.

| 13. | Het steunt de onmiddellijke opzet van een Europees webportaal en -forum inzake stedelijke mobiliteit, teneinde de uitwisseling en verspreiding van informatie, goede praktijken en innovatie te bevorderen, met name op het gebied van duurzaam vervoer. |
| --- | --- |

13.

Het steunt de onmiddellijke opzet van een Europees webportaal en -forum inzake stedelijke mobiliteit, teneinde de uitwisseling en verspreiding van informatie, goede praktijken en innovatie te bevorderen, met name op het gebied van duurzaam vervoer.

| 14. | Het is voorstander van een jaarlijkse Europese prijs voor opmerkelijke en reproduceerbare vervoersinitiatieven en -projecten, maar pleit ervoor om dit tot onderdeel te maken van de invoering van een label in heel de EU, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files. |
| --- | --- |

14.

Het is voorstander van een jaarlijkse Europese prijs voor opmerkelijke en reproduceerbare vervoersinitiatieven en -projecten, maar pleit ervoor om dit tot onderdeel te maken van de invoering van een label in heel de EU, naar analogie van het „Blauwe vlag”-systeem, dat gebaseerd is op specifieke indicatoren, en dat toegekend wordt aan stedelijke gebieden met weinig verontreiniging en files.

| 15. | Het sluit zich aan bij het voorstel om de derde generatie van het CIVITAS-initiatief te ontwikkelen, maar pleit er wel voor dat de mechanismen voor de grootschalige verbreiding van de kennis en innovatie die de CIVITAS-projecten opleveren waar mogelijk herzien en verbeterd worden. |
| --- | --- |

15.

Het sluit zich aan bij het voorstel om de derde generatie van het CIVITAS-initiatief te ontwikkelen, maar pleit er wel voor dat de mechanismen voor de grootschalige verbreiding van de kennis en innovatie die de CIVITAS-projecten opleveren waar mogelijk herzien en verbeterd worden.

| 16. | Kan zich in principe wel vinden in extra financiering voor onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's inzake Intelligente Vervoerssystemen, maar ziet wel in dat er obstakels van formaat liggen op de weg naar een grotere integratie en interoperabiliteit van vervoersnetwerken. |
| --- | --- |

16.

Kan zich in principe wel vinden in extra financiering voor onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's inzake Intelligente Vervoerssystemen, maar ziet wel in dat er obstakels van formaat liggen op de weg naar een grotere integratie en interoperabiliteit van vervoersnetwerken.

Streven naar optimaal gebruik van de verschillende vervoerwijzen: de meerwaarde van de Unie: een stimulans voor duurzame mobiliteit in de stedelijke ruimte

| 17. | Het Comité is groot voorstander van de bevordering van plannen voor geïntegreerd, duurzaam stedelijk vervoer (Stedelijke Mobiliteitsplannen). Het subsidiariteitsbeginsel indachtig wil het er echter op wijzen dat de EU inderdaad de opzet van dergelijke plannen moet helpen stimuleren gezien de mogelijk daaruit voortvloeiende goede praktijken, maar dat de beslissing voor de tenuitvoerlegging van deze plannen bij de betrokken steden en regio's ligt. |
| --- | --- |

17.

Het Comité is groot voorstander van de bevordering van plannen voor geïntegreerd, duurzaam stedelijk vervoer (Stedelijke Mobiliteitsplannen). Het subsidiariteitsbeginsel indachtig wil het er echter op wijzen dat de EU inderdaad de opzet van dergelijke plannen moet helpen stimuleren gezien de mogelijk daaruit voortvloeiende goede praktijken, maar dat de beslissing voor de tenuitvoerlegging van deze plannen bij de betrokken steden en regio's ligt.

| 18. | Het staat vierkant achter het voorstel om Europese overheidssteun en cofinanciering voor stedelijke vervoersprojecten ondergeschikt te maken aan de voorwaarde dat er een geïntegreerd mobiliteitsplan op tafel ligt, hetgeen de idee van EU-stimuleringsmaatregelen voor dit soort plannen nog versterkt. |
| --- | --- |

18.

Het staat vierkant achter het voorstel om Europese overheidssteun en cofinanciering voor stedelijke vervoersprojecten ondergeschikt te maken aan de voorwaarde dat er een geïntegreerd mobiliteitsplan op tafel ligt, hetgeen de idee van EU-stimuleringsmaatregelen voor dit soort plannen nog versterkt.

| 19. | Het kan zich volledig vinden in de invoering van een Europees financieel instrument in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 met het oog op de cofinanciering van stedelijke mobiliteitsplannen, waarbij geen projecten worden gefinancierd maar resultaten die voldoen aan de EU-criteria inzake milieu en sociaaleconomische doelstellingen. Het pleit er wel voor om na te gaan of er op een vroeger tijdstip middelen kunnen worden vrijgemaakt voor kleinschalige proefprojecten. Verder wordt er aanbevolen om te zoeken naar ambitieuzere instrumenten om op grotere schaal steun te kunnen verlenen aan de afronding van stedelijke mobiliteitsplannen, die vaak afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van publieke-publieke/publiek-private stedelijke mobiliteitsovereenkomsten waarmee middelen kunnen worden aangetrokken uit de particuliere sector en lokale, regionale of nationale programma's. |
| --- | --- |

19.

Het kan zich volledig vinden in de invoering van een Europees financieel instrument in de financiële vooruitzichten voor 2014-2020 met het oog op de cofinanciering van stedelijke mobiliteitsplannen, waarbij geen projecten worden gefinancierd maar resultaten die voldoen aan de EU-criteria inzake milieu en sociaaleconomische doelstellingen. Het pleit er wel voor om na te gaan of er op een vroeger tijdstip middelen kunnen worden vrijgemaakt voor kleinschalige proefprojecten. Verder wordt er aanbevolen om te zoeken naar ambitieuzere instrumenten om op grotere schaal steun te kunnen verlenen aan de afronding van stedelijke mobiliteitsplannen, die vaak afhankelijk zijn van de beschikbaarheid van publieke-publieke/publiek-private stedelijke mobiliteitsovereenkomsten waarmee middelen kunnen worden aangetrokken uit de particuliere sector en lokale, regionale of nationale programma's.

| 20. | Het steunt het voorstel een studie te verrichten naar de ervaringen met tariefintegratie en intermodale informatie in stedelijke gebieden in de Unie. Er zou ook onderzoek gedaan moeten worden naar de interoperabiliteit van smartcards, die in de toekomst dan mogelijk in verschillende grootstedelijke gebieden van de Europese Unie als vervoersbewijs gebruikt kunnen worden. |
| --- | --- |

20.

Het steunt het voorstel een studie te verrichten naar de ervaringen met tariefintegratie en intermodale informatie in stedelijke gebieden in de Unie. Er zou ook onderzoek gedaan moeten worden naar de interoperabiliteit van smartcards, die in de toekomst dan mogelijk in verschillende grootstedelijke gebieden van de Europese Unie als vervoersbewijs gebruikt kunnen worden.

| 21. | Het schaart zich achter de oproep aan de Commissie om een verslag op te stellen over stedelijke tolheffing en de wenselijkheid om die met richtsnoeren te omgeven, teneinde iets te doen aan de scheve verhouding die momenteel bestaat tussen Europese — met name grensoverschrijdende — agglomeraties en tussen tolsystemen voor het spoor en die op de weg voor de toegang tot het centrum van grote steden. Hoewel er bij een dergelijk initiatief heel wat moeilijkheden moeten worden overwonnen, zijn de voordelen aanzienlijk te noemen: een bijdrage tot coherente stedelijke mobiliteitsplannen en vooruitgang op weg naar de één-loketprocedure in intermodale betalingssystemen. |
| --- | --- |

21.

Het schaart zich achter de oproep aan de Commissie om een verslag op te stellen over stedelijke tolheffing en de wenselijkheid om die met richtsnoeren te omgeven, teneinde iets te doen aan de scheve verhouding die momenteel bestaat tussen Europese — met name grensoverschrijdende — agglomeraties en tussen tolsystemen voor het spoor en die op de weg voor de toegang tot het centrum van grote steden. Hoewel er bij een dergelijk initiatief heel wat moeilijkheden moeten worden overwonnen, zijn de voordelen aanzienlijk te noemen: een bijdrage tot coherente stedelijke mobiliteitsplannen en vooruitgang op weg naar de één-loketprocedure in intermodale betalingssystemen.

Stedelijk vervoer: een industriesector met Europese technologie die belangrijk is vanuit de invalshoek van de Lissabonstrategie en het herstelplan voor de Europese economie

| 22. | Het Comité sluit zich zonder meer aan bij het pleidooi voor de invoering van Europees beleid voor standaardisering en certificering van materieel op het vlak van veiligheid, comfort (lawaai, trillingen), interoperabiliteit van netwerken, toegankelijkheid voor personen met verminderde mobiliteit, duurzaam transport en technologie voor schone motoren waarbij de koolstofbalans als uitgangspunt geldt. |
| --- | --- |

22.

Het Comité sluit zich zonder meer aan bij het pleidooi voor de invoering van Europees beleid voor standaardisering en certificering van materieel op het vlak van veiligheid, comfort (lawaai, trillingen), interoperabiliteit van netwerken, toegankelijkheid voor personen met verminderde mobiliteit, duurzaam transport en technologie voor schone motoren waarbij de koolstofbalans als uitgangspunt geldt.

| 23. | Het geeft volledige steun aan het voorstel om een belangrijk deel van de kredieten die vrijkomen in verband met het herstelplan voor de Europese economie, aan te wenden voor de financiering van de investeringen en lopende werkzaamheden op stadsvervoergebied die onmiddellijk financierbaar zijn, indien dergelijke investeringen aansluiten bij de EU-streefwaarden op milieu- en sociaaleconomisch gebied. |
| --- | --- |

23.

Het geeft volledige steun aan het voorstel om een belangrijk deel van de kredieten die vrijkomen in verband met het herstelplan voor de Europese economie, aan te wenden voor de financiering van de investeringen en lopende werkzaamheden op stadsvervoergebied die onmiddellijk financierbaar zijn, indien dergelijke investeringen aansluiten bij de EU-streefwaarden op milieu- en sociaaleconomisch gebied.

Grotere coherentie met ander EU-beleid

| 24. | Het Comité roept de Europese Commissie op om op lokaal niveau naar een grotere coherentie te zoeken t.a.v. andere EU-beleidsterreinen, zoals milieu, duurzame stedelijke ontwikkeling, reizigers- en goederenvervoer in niet-stedelijke gebieden, klimaatverandering en regionaal beleid. |
| --- | --- |

24.

Het Comité roept de Europese Commissie op om op lokaal niveau naar een grotere coherentie te zoeken t.a.v. andere EU-beleidsterreinen, zoals milieu, duurzame stedelijke ontwikkeling, reizigers- en goederenvervoer in niet-stedelijke gebieden, klimaatverandering en regionaal beleid.

| 25. | Het wil er nogmaals op wijzen dat de EU moet zorgen voor een mechanisme om de vorderingen op het gebied van stadsvervoer te meten en om informatie te geven over beproefde methoden die voor anderen als voorbeeld zouden kunnen dienen. De eerste stap daartoe zou gezet moeten worden in de vorm van een door de EU gefinancierde benchmarkstudie waarbij wordt gekeken naar de manier waarop steden in de hele EU proberen files te bestrijden, het milieu schoner te maken en milieuvriendelijker en niet-gemoto vervoer aan te bieden. |
| --- | --- |

25.

Het wil er nogmaals op wijzen dat de EU moet zorgen voor een mechanisme om de vorderingen op het gebied van stadsvervoer te meten en om informatie te geven over beproefde methoden die voor anderen als voorbeeld zouden kunnen dienen. De eerste stap daartoe zou gezet moeten worden in de vorm van een door de EU gefinancierde benchmarkstudie waarbij wordt gekeken naar de manier waarop steden in de hele EU proberen files te bestrijden, het milieu schoner te maken en milieuvriendelijker en niet-gemoto vervoer aan te bieden.

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/5 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/5

---

Advies van het Comité van de Regio's over een strategisch europees kader voor internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie

(2009/C 200/02)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | Voor lokale en regionale overheden is een buitengewoon belangrijke rol weggelegd bij de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte (EOR). |
| --- | --- |

—

Voor lokale en regionale overheden is een buitengewoon belangrijke rol weggelegd bij de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte (EOR).

| — | De Commissie en de lidstaten zouden alles in het werk moeten stellen om lokale en regionale overheden volledig en op een zinnige manier te betrekken bij initiatieven op het gebied van de EOR. |
| --- | --- |

—

De Commissie en de lidstaten zouden alles in het werk moeten stellen om lokale en regionale overheden volledig en op een zinnige manier te betrekken bij initiatieven op het gebied van de EOR.

| — | Het is belangrijk dat de EU en haar buurlanden samenwerken op het gebied van wetenschap en technologie. Laatstgenoemden moeten niet alleen deelnemen aan de EU-kaderprogramma's voor onderzoek, maar ook aan andere EOR-activiteiten, zoals de coördinatie van onderzoeksprogramma’s en -infrastructuur en de verbetering van de voorwaarden voor kennisuitwisseling en mobiliteit van wetenschappers. |
| --- | --- |

—

Het is belangrijk dat de EU en haar buurlanden samenwerken op het gebied van wetenschap en technologie. Laatstgenoemden moeten niet alleen deelnemen aan de EU-kaderprogramma's voor onderzoek, maar ook aan andere EOR-activiteiten, zoals de coördinatie van onderzoeksprogramma’s en -infrastructuur en de verbetering van de voorwaarden voor kennisuitwisseling en mobiliteit van wetenschappers.

| — | Het Comité pleit voor een gecoördineerde inzet van het KP7, de structuurfondsen, het KCI en het FEADER, aangezien dit, zoals in eerdere CvdR-adviezen al is benadrukt, van essentieel belang is, wil de EU haar concurrentievermogen verbeteren en synergie creëren tussen het nationale en regionale beleid op het gebied van cohesie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie. |
| --- | --- |

—

Het Comité pleit voor een gecoördineerde inzet van het KP7, de structuurfondsen, het KCI en het FEADER, aangezien dit, zoals in eerdere CvdR-adviezen al is benadrukt, van essentieel belang is, wil de EU haar concurrentievermogen verbeteren en synergie creëren tussen het nationale en regionale beleid op het gebied van cohesie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie.

| Rapporteur | : | de heer Myllyvirta (FI/EVP), burgemeester van Lahti |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer Myllyvirta (FI/EVP), burgemeester van Lahti

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. Een strategisch Europees kader voor internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie

COM(2008) 588 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

Relevantie voor de lokale en regionale overheden en het CvdR

| 1. | Voor lokale en regionale overheden is een buitengewoon belangrijke rol weggelegd bij de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte (EOR). Ze leveren immers een cruciale bijdrage aan de ontwikkeling van regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën, hebben vaak de leiding over onderzoeksinstituten en weten vanuit hun ervaring hoe ze een innovatief klimaat moeten helpen creëren. Bovendien beschikken steden en regio's doorgaans over officiële wetgevende bevoegdheden en een begroting voor onderzoek of zijn ze, bijvoorbeeld als medefinancier, een belangrijke motor achter O&O-activiteiten. Een doeltreffend werkend institutioneel systeem op lokaal en regionaal niveau is van cruciaal belang voor de planning en realisatie van succesvolle en vruchtbare onderzoeksactiviteiten. |
| --- | --- |

1.

Voor lokale en regionale overheden is een buitengewoon belangrijke rol weggelegd bij de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte (EOR). Ze leveren immers een cruciale bijdrage aan de ontwikkeling van regionale onderzoeks- en innovatiestrategieën, hebben vaak de leiding over onderzoeksinstituten en weten vanuit hun ervaring hoe ze een innovatief klimaat moeten helpen creëren. Bovendien beschikken steden en regio's doorgaans over officiële wetgevende bevoegdheden en een begroting voor onderzoek of zijn ze, bijvoorbeeld als medefinancier, een belangrijke motor achter O&O-activiteiten. Een doeltreffend werkend institutioneel systeem op lokaal en regionaal niveau is van cruciaal belang voor de planning en realisatie van succesvolle en vruchtbare onderzoeksactiviteiten.

| 2. | De lokale en regionale overheden hebben dan ook alle belang bij maatregelen en initiatieven om de EOR uit te diepen en vooral te verbreden, zeker gezien hun streven naar internationale samenwerking en coördinatie van onderzoeksactiviteiten en naar slagvaardige (academische) onderzoeksinstellingen die innovatie hoog in het vaandel dragen. |
| --- | --- |

2.

De lokale en regionale overheden hebben dan ook alle belang bij maatregelen en initiatieven om de EOR uit te diepen en vooral te verbreden, zeker gezien hun streven naar internationale samenwerking en coördinatie van onderzoeksactiviteiten en naar slagvaardige (academische) onderzoeksinstellingen die innovatie hoog in het vaandel dragen.

| 3. | Het Comité onderstreept de belangrijke rol die steden en regio's spelen bij het creëren van een innovatief klimaat. Stads- en regionaal beleid zijn vanuit het oogpunt van de mobiliteit van wetenschappers — die immers alleen door een veelzijdig, flexibel en innovatief arbeidsklimaat worden aangetrokken — zeer bepalend voor de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte en ook voor de ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuur. Daarbij moet vooral worden gedacht aan regionaal innovatiebeleid, technologiecentra, starterscentra, wetenschapsparken en risicokapitaalfondsen (1). |
| --- | --- |

3.

Het Comité onderstreept de belangrijke rol die steden en regio's spelen bij het creëren van een innovatief klimaat. Stads- en regionaal beleid zijn vanuit het oogpunt van de mobiliteit van wetenschappers — die immers alleen door een veelzijdig, flexibel en innovatief arbeidsklimaat worden aangetrokken — zeer bepalend voor de verwezenlijking van de Europese onderzoeksruimte en ook voor de ontwikkeling van onderzoeksinfrastructuur. Daarbij moet vooral worden gedacht aan regionaal innovatiebeleid, technologiecentra, starterscentra, wetenschapsparken en risicokapitaalfondsen (1).

Algemene opmerkingen

| 4. | Het Comité ziet het voorgestelde initiatief als een belangrijke bijdrage aan de verdieping en uitbreiding van de EOR. In zijn advies „De Europese onderzoeksruimte: nieuwe perspectieven” (1) heeft het al eens benadrukt dat er vaart moet worden gezet achter de totstandbrenging van de EOR, wil Europa kunnen uitgroeien tot de meest dynamische economie ter wereld (2). |
| --- | --- |

4.

Het Comité ziet het voorgestelde initiatief als een belangrijke bijdrage aan de verdieping en uitbreiding van de EOR. In zijn advies „De Europese onderzoeksruimte: nieuwe perspectieven” (1) heeft het al eens benadrukt dat er vaart moet worden gezet achter de totstandbrenging van de EOR, wil Europa kunnen uitgroeien tot de meest dynamische economie ter wereld (2).

| 5. | De Commissie en de lidstaten zouden alles in het werk moeten stellen om lokale en regionale overheden volledig en op een zinnige manier te betrekken bij initiatieven op het gebied van de EOR (2). Kennis en innovatie moeten de motor worden van de economie. Actieve deelname van lokale en regionale overheden aan de EOR zal resulteren in een verhoging van de productiviteit en het concurrentievermogen. |
| --- | --- |

5.

De Commissie en de lidstaten zouden alles in het werk moeten stellen om lokale en regionale overheden volledig en op een zinnige manier te betrekken bij initiatieven op het gebied van de EOR (2). Kennis en innovatie moeten de motor worden van de economie. Actieve deelname van lokale en regionale overheden aan de EOR zal resulteren in een verhoging van de productiviteit en het concurrentievermogen.

| 6. | Steden en regio's hebben een belangrijke taak bij de internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie. Met hun onderzoeksbeleid scheppen ze de ondersteunende programmatische, juridische en structurele randvoorwaarden en dragen ze in grote mate bij tot het creëren van een Europese meerwaarde op het gebied van onderzoek en tot het ontstaan van een dynamische Europese onderzoeksruimte (1). |
| --- | --- |

6.

Steden en regio's hebben een belangrijke taak bij de internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie. Met hun onderzoeksbeleid scheppen ze de ondersteunende programmatische, juridische en structurele randvoorwaarden en dragen ze in grote mate bij tot het creëren van een Europese meerwaarde op het gebied van onderzoek en tot het ontstaan van een dynamische Europese onderzoeksruimte (1).

| 7. | Het Comité is ingenomen met de mededeling van de Commissie, met name vanwege het streven om in de EU meer plaats in te ruimen voor wetenschap en technologie, zodat de concurrentiepositie van het bedrijfsleven kan worden versterkt en het hoofd kan worden geboden aan de problemen die wereldwijd in een geest van „mondiale verantwoordelijkheid” moeten worden aangepakt. |
| --- | --- |

7.

Het Comité is ingenomen met de mededeling van de Commissie, met name vanwege het streven om in de EU meer plaats in te ruimen voor wetenschap en technologie, zodat de concurrentiepositie van het bedrijfsleven kan worden versterkt en het hoofd kan worden geboden aan de problemen die wereldwijd in een geest van „mondiale verantwoordelijkheid” moeten worden aangepakt.

| 8. | Het wijst de Commissie erop dat het nauw zal toezien op de naleving van de afspraak om „alle lidstaten en geassocieerde landen, inclusief de regionale autoriteiten en belanghebbenden zoals universiteiten en onderzoeksinstituten, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven, die actief betrokken moeten zijn bij het beheer van de EOR” (3), een stem in het kapittel te geven en om het subsidiariteitsbeginsel en het beginsel van de variabele geometrie in acht te nemen. |
| --- | --- |

8.

Het wijst de Commissie erop dat het nauw zal toezien op de naleving van de afspraak om „alle lidstaten en geassocieerde landen, inclusief de regionale autoriteiten en belanghebbenden zoals universiteiten en onderzoeksinstituten, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven, die actief betrokken moeten zijn bij het beheer van de EOR” (3), een stem in het kapittel te geven en om het subsidiariteitsbeginsel en het beginsel van de variabele geometrie in acht te nemen.

| 9. | Het is belangrijk dat de EU en haar buurlanden samenwerken op het gebied van wetenschap en technologie. Laatstgenoemden moeten niet alleen deelnemen aan de EU-kaderprogramma's (4) voor onderzoek, maar ook aan andere EOR-activiteiten, zoals de coördinatie van onderzoeksprogramma’s en -infrastructuur en de verbetering van de voorwaarden voor kennisuitwisseling en mobiliteit van wetenschappers (5). |
| --- | --- |

9.

Het is belangrijk dat de EU en haar buurlanden samenwerken op het gebied van wetenschap en technologie. Laatstgenoemden moeten niet alleen deelnemen aan de EU-kaderprogramma's (4) voor onderzoek, maar ook aan andere EOR-activiteiten, zoals de coördinatie van onderzoeksprogramma’s en -infrastructuur en de verbetering van de voorwaarden voor kennisuitwisseling en mobiliteit van wetenschappers (5).

| 10. | Samenwerking met buurlanden op het gebied van wetenschap en technologie is ook van groot belang voor de regionale ontwikkeling binnen de EU. Daarbij kan worden gedacht aan Rusland met zijn enorme capaciteiten op het gebied van onderzoek en technologie, maar ook aan andere niet-lidstaten in Oost-Europa, op de Balkan en in het Middellandse Zeegebied. |
| --- | --- |

10.

Samenwerking met buurlanden op het gebied van wetenschap en technologie is ook van groot belang voor de regionale ontwikkeling binnen de EU. Daarbij kan worden gedacht aan Rusland met zijn enorme capaciteiten op het gebied van onderzoek en technologie, maar ook aan andere niet-lidstaten in Oost-Europa, op de Balkan en in het Middellandse Zeegebied.

Belang van bestaande Europese onderzoeksprogramma's en financieringsinstrumenten voor de openstelling van de EOR

| 11. | Het is goed dat het KP7 en het KCI worden opengesteld voor de buurlanden van de EU, aangezien deze programma's daardoor een sterkere territoriale dimensie krijgen. |
| --- | --- |

11.

Het is goed dat het KP7 en het KCI worden opengesteld voor de buurlanden van de EU, aangezien deze programma's daardoor een sterkere territoriale dimensie krijgen.

| 12. | Zoals de groep van deskundigen inzake de EOR (6) heeft vastgesteld, spelen nationale en regionale stakeholders een steeds belangrijkere rol bij de ontwikkeling van nieuwe Europese initiatieven, zoals de EOR-netwerken, Eurostars, EIT, GTI en clusterbeleid. |
| --- | --- |

12.

Zoals de groep van deskundigen inzake de EOR (6) heeft vastgesteld, spelen nationale en regionale stakeholders een steeds belangrijkere rol bij de ontwikkeling van nieuwe Europese initiatieven, zoals de EOR-netwerken, Eurostars, EIT, GTI en clusterbeleid.

| 13. | Het Comité pleit voor een gecoördineerde inzet van het KP7, de structuurfondsen, het KCI en het FEADER, aangezien dit, zoals in eerdere CvdR-adviezen al is benadrukt (7), van essentieel belang is, wil de EU haar concurrentievermogen verbeteren en synergie creëren tussen het nationale en regionale beleid op het gebied van cohesie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie. |
| --- | --- |

13.

Het Comité pleit voor een gecoördineerde inzet van het KP7, de structuurfondsen, het KCI en het FEADER, aangezien dit, zoals in eerdere CvdR-adviezen al is benadrukt (7), van essentieel belang is, wil de EU haar concurrentievermogen verbeteren en synergie creëren tussen het nationale en regionale beleid op het gebied van cohesie, onderzoek, hoger onderwijs en innovatie.

| 14. | Het is absoluut noodzakelijk dat de Europese capaciteiten op het gebied van onderzoek, opleiding en innovatie worden verbeterd, zeker als het gaat om steun aan onderzoeksinfrastructuur, onderzoek ten behoeve van het MKB, regionale onderzoeksclusters, ontsluiting van het volledige onderzoekspotentieel in de „convergentieregio’s” van de EU, het thema „wetenschap en samenleving” en „horizontale” activiteiten op het punt van internationale samenwerking (8). |
| --- | --- |

14.

Het is absoluut noodzakelijk dat de Europese capaciteiten op het gebied van onderzoek, opleiding en innovatie worden verbeterd, zeker als het gaat om steun aan onderzoeksinfrastructuur, onderzoek ten behoeve van het MKB, regionale onderzoeksclusters, ontsluiting van het volledige onderzoekspotentieel in de „convergentieregio’s” van de EU, het thema „wetenschap en samenleving” en „horizontale” activiteiten op het punt van internationale samenwerking (8).

| 15. | Het Comité zou het begrip innovatie zo breed mogelijk willen opvatten en ook betrekken op de sociale en menswetenschappen en hun geslaagde wisselwerking met stedelijke en regionale culturen ter plaatse. |
| --- | --- |

15.

Het Comité zou het begrip innovatie zo breed mogelijk willen opvatten en ook betrekken op de sociale en menswetenschappen en hun geslaagde wisselwerking met stedelijke en regionale culturen ter plaatse.

| 16. | Het merkt op dat de voor onderzoeksinstellingen en internationale netwerken nagestreefde kritische massa afhangt van het onderzoeksthema, het onderzoeksterrein en de deelnemers. Er kan beter niet worden gekozen voor een standaardoplossing voor alle internationale partnerschappen. |
| --- | --- |

16.

Het merkt op dat de voor onderzoeksinstellingen en internationale netwerken nagestreefde kritische massa afhangt van het onderzoeksthema, het onderzoeksterrein en de deelnemers. Er kan beter niet worden gekozen voor een standaardoplossing voor alle internationale partnerschappen.

| 17. | Zoals het Comité ook al in eerdere adviezen over vergelijkbare thema's heeft bepleit, dient de discussie over de juiste balans tussen financiering vanuit de instelling zelf en financiering op basis van concurrentie — een doelstelling die de Commissie in haar Groenboek (5) heeft geformuleerd — te worden voortgezet. |
| --- | --- |

17.

Zoals het Comité ook al in eerdere adviezen over vergelijkbare thema's heeft bepleit, dient de discussie over de juiste balans tussen financiering vanuit de instelling zelf en financiering op basis van concurrentie — een doelstelling die de Commissie in haar Groenboek (5) heeft geformuleerd — te worden voortgezet.

| 18. | Het blijft erbij (1) dat (teams van) wetenschappers die interessante en nuttige onderzoeksthema's aanboren en vrijwillig en vanuit een bottom-up benadering netwerken, meer vertrouwen wekken dan van bovenaf gestuurde processen en de daarmee gepaard gaande rituele samenwerking. |
| --- | --- |

18.

Het blijft erbij (1) dat (teams van) wetenschappers die interessante en nuttige onderzoeksthema's aanboren en vrijwillig en vanuit een bottom-up benadering netwerken, meer vertrouwen wekken dan van bovenaf gestuurde processen en de daarmee gepaard gaande rituele samenwerking.

| 19. | Er moet worden gezorgd voor coherentie bij programma's die op meerdere niveaus en met meerdere belanghebbende partijen worden doorgevoerd, zeker als daar partners uit derde landen bij betrokken zijn en er een goed werkend multilevel governance-systeem nodig is (7). |
| --- | --- |

19.

Er moet worden gezorgd voor coherentie bij programma's die op meerdere niveaus en met meerdere belanghebbende partijen worden doorgevoerd, zeker als daar partners uit derde landen bij betrokken zijn en er een goed werkend multilevel governance-systeem nodig is (7).

Mobiliteit van wetenschappers

| 20. | Het Comité is het er volstrekt mee eens dat internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie gebaat is bij mobiliteit van wetenschappers, en zou daarbij het volgende willen benadrukken:






  — | Voor de ontwikkeling van een Europese onderzoeksruimte is het vooral van belang dat de mobiliteit van wetenschappers wordt bevorderd, onder meer door middel van de noodzakelijke juridische aanpassingen op het punt van verblijfsvergunningen en pensioenen en van flankerende maatregelen voor de gezinnen van wetenschappers (1). |
| --- | --- | --- |

20.

Het Comité is het er volstrekt mee eens dat internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie gebaat is bij mobiliteit van wetenschappers, en zou daarbij het volgende willen benadrukken:

—

Voor de ontwikkeling van een Europese onderzoeksruimte is het vooral van belang dat de mobiliteit van wetenschappers wordt bevorderd, onder meer door middel van de noodzakelijke juridische aanpassingen op het punt van verblijfsvergunningen en pensioenen en van flankerende maatregelen voor de gezinnen van wetenschappers (1).

| — | Om de carrièrekansen en mobiliteit van wetenschappers (9) te verbeteren moet er een optimale beleidsmix komen van nationale en communautaire instrumenten en moet de vakkennis van alle wetenschappers verder worden ontwikkeld. Ook moeten de burgers, en met name jongeren, warm worden gemaakt voor onderzoek en innovatie. |
| --- | --- |

—

Om de carrièrekansen en mobiliteit van wetenschappers (9) te verbeteren moet er een optimale beleidsmix komen van nationale en communautaire instrumenten en moet de vakkennis van alle wetenschappers verder worden ontwikkeld. Ook moeten de burgers, en met name jongeren, warm worden gemaakt voor onderzoek en innovatie.

| 21. | Het Comité wijst er bovendien op dat de EU er alle baat bij heeft om uitmuntende wetenschappers uit derde landen aan te trekken. Europese mobiliteitsprogramma's, zoals Marie-Curie, en ondersteunende maatregelen die bijvoorbeeld in sommige regio's in het kader van terugkeerprogramma's voor wetenschappers worden genomen, zijn daarom van groot belang (1). |
| --- | --- |

21.

Het Comité wijst er bovendien op dat de EU er alle baat bij heeft om uitmuntende wetenschappers uit derde landen aan te trekken. Europese mobiliteitsprogramma's, zoals Marie-Curie, en ondersteunende maatregelen die bijvoorbeeld in sommige regio's in het kader van terugkeerprogramma's voor wetenschappers worden genomen, zijn daarom van groot belang (1).

Mondiale onderzoeksinfrastructuren en open onderzoeksprogramma's

| 22. | Het Comité onderschrijft de conclusies van de Raad Concurrentievermogen van 30 mei 2008, waarin de Commissie en de lidstaten worden opgeroepen om te werken aan meer capaciteit voor lokale en regionale overheden, zodat die toegang kunnen krijgen tot moderne onderzoeksinfrastructuur en deze kunnen gebruiken, ontwikkelen en exploiteren. Het zou daarbij wel het volgende willen voorstellen:






  — | Lokale en regionale overheden moeten een grotere rol krijgen bij het uitwerken van de routekaart van het ESFRI (10), en dan vooral bij de prioriteitenstelling m.b.t. de 35 projecten van Europees belang die al zijn goedgekeurd. |
| --- | --- | --- |

22.

Het Comité onderschrijft de conclusies van de Raad Concurrentievermogen van 30 mei 2008, waarin de Commissie en de lidstaten worden opgeroepen om te werken aan meer capaciteit voor lokale en regionale overheden, zodat die toegang kunnen krijgen tot moderne onderzoeksinfrastructuur en deze kunnen gebruiken, ontwikkelen en exploiteren. Het zou daarbij wel het volgende willen voorstellen:

—

Lokale en regionale overheden moeten een grotere rol krijgen bij het uitwerken van de routekaart van het ESFRI (10), en dan vooral bij de prioriteitenstelling m.b.t. de 35 projecten van Europees belang die al zijn goedgekeurd.

| — | Er moet rekening worden gehouden met het belang van lokale en regionale overheden en met hun betrokkenheid bij de ERI's. |
| --- | --- |

—

Er moet rekening worden gehouden met het belang van lokale en regionale overheden en met hun betrokkenheid bij de ERI's.

| — | Lokale en regionale overheden moeten daadwerkelijk worden betrokken bij een efficiënt beheer van de ERI's (2). |
| --- | --- |

—

Lokale en regionale overheden moeten daadwerkelijk worden betrokken bij een efficiënt beheer van de ERI's (2).

| 23. | Lokale en regionale overheden zijn in feite de motor achter gezamenlijke onderzoeksprogramma's (met onder meer derde landen). Als geen ander weten ze immers hoe de wetenschappelijke, technologische en economische situatie ter plaatse ervoor staat en welke behoefte er is aan samenwerking op strategische terreinen (2). Sommige regio's in Europa werken nu al succesvol samen bij de coördinatie van instrumenten voor onderzoeksprogramma's, zoals de ERA-netwerken. Net als de lidstaten zouden ook de steden en regio's een drijvende kracht moeten vormen achter samenwerkingsovereenkomsten die in het kader van de gezamenlijke programmering worden gesloten (2). |
| --- | --- |

23.

Lokale en regionale overheden zijn in feite de motor achter gezamenlijke onderzoeksprogramma's (met onder meer derde landen). Als geen ander weten ze immers hoe de wetenschappelijke, technologische en economische situatie ter plaatse ervoor staat en welke behoefte er is aan samenwerking op strategische terreinen (2). Sommige regio's in Europa werken nu al succesvol samen bij de coördinatie van instrumenten voor onderzoeksprogramma's, zoals de ERA-netwerken. Net als de lidstaten zouden ook de steden en regio's een drijvende kracht moeten vormen achter samenwerkingsovereenkomsten die in het kader van de gezamenlijke programmering worden gesloten (2).

Subsidiariteit, evenredigheid en betere regelgeving

| 24. | In de mededeling van de Commissie worden bepaalde lokale en regionale facetten over het hoofd gezien en ook ontbreekt het aan een effectbeoordeling. Het Comité wijst in dat verband op de bevoegdheden van lokale en regionale overheden en op het belang van internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie voor de steden en regio's. |
| --- | --- |

24.

In de mededeling van de Commissie worden bepaalde lokale en regionale facetten over het hoofd gezien en ook ontbreekt het aan een effectbeoordeling. Het Comité wijst in dat verband op de bevoegdheden van lokale en regionale overheden en op het belang van internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie voor de steden en regio's.

II.   BIJLAGE

Achtergrondinformatie over de mededeling van de Commissie

Deze mededeling vormt een reactie op de conclusies van de Raad van februari 2008 en is een van de vijf Commissie-initiatieven naar aanleiding van het publieke debat over de toekomst van de EOR (11) en de mondialisering van de informatiemaatschappij. Ook is ze een follow-up van de conclusies van de Wereldtop over de informatiemaatschappij (WTIM) van 2005.

Uiteindelijk moet ze resulteren in meer onderzoek in Europa en een snellere inzet van nieuwe technologieën, zodat de voornaamste problemen van de moderne samenleving effectiever en efficiënter kunnen worden aangepakt.

Met het oog op een verdere verdieping en verbreding van de EOR door middel van een intensievere samenwerking met internationale partners is het 7e kaderprogramma voor onderzoek (KP7) opengesteld voor derde landen en uitgebreid met een aantal nieuwe instrumenten die zo'n internationale samenwerking moeten bevorderen. Omdat het KP7 echter lang niet al het onderzoek in Europa vertegenwoordigt, komt de Commissie in haar mededeling met een voorstel voor een nieuw Europees kader bestaande uit een aantal sleutelbeginselen en actielijnen. Deze moeten zorgen voor een sterkere positie van de Europese publieke en particuliere partijen ten opzichte van hun partners en concurrenten in de rest van de wereld. Het voorgestelde kader zal bijdragen tot een vrij verkeer van kennis — „de vijfde vrijheid van de EU” — op mondiaal niveau en er bovendien voor zorgen dat Europa zich op het punt van wetenschap en technologie wereldwijd meer kan profileren en zijn ICT-knowhow kan verspreiden. Tevens moet het de EOR internationaal op de kaart zetten als een ruimte die openstaat voor de wereld. Dit zal een impuls geven aan Europa's concurrentiepositie in de wereldeconomie (12).

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Zie CdR 83/2007 fin.

1

(2)  Zie CdR 283/2008 fin.

2

(3)  Conclusies van de Raad over het op gang brengen van het proces van Ljubljana — naar een volledige verwezenlijking van de EOR, 30 mei 2008.

3

(4)  Zie de Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de algemene strategie om de ENB-partnerlanden te laten deelnemen aan communautaire agentschappen en programma's, COM(2006) 724, d.d. 4 december 2006.

4

(5)  COM(2007) 161 final.

5

(6)  Zie „Opening to the World: International Cooperation in Science and Technology”, het verslag van de groep van deskundigen inzake de EOR.

6

(7)  Zie CdR 263/2007 fin.

7

(8)  Zie CdR 155/2005 fin.

8

(9)  Kernpuntennota 2009 — Bijdrage van de Raad Concurrentievermogen aan de voorjaarsbijeenkomst van de Europese Raad.

9

(10)  Europees Strategieforum inzake onderzoeksinfrastructuur (http://cordis.europa.eu/esfri/home.html).

10

(11)  SEC(2008) 430 van 2 april 2008.

11

(12)  Zie de „Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. Een strategisch Europees kader voor internationale samenwerking op het gebied van wetenschap en technologie” (COM(2008) 588 final).

12

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/9 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/9

---

Advies van het Comité van de Regio's over „Het verband tussen de arbeidsmarkt en de regionale behoeften op het gebied van toerisme”

(2009/C 200/03)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S DOET DE VOLGENDE AANBEVELINGEN

| — | Het Comité erkent dat het toerisme als economische activiteit niet in alle lidstaten in gelijke mate bijdraagt tot de economische ontwikkeling, of het nu om het nationale of om het lokale en regionale niveau gaat. Anderzijds is het aandeel van het toerisme in het BBP van sommige lidstaten bijzonder hoog. |
| --- | --- |

—

Het Comité erkent dat het toerisme als economische activiteit niet in alle lidstaten in gelijke mate bijdraagt tot de economische ontwikkeling, of het nu om het nationale of om het lokale en regionale niveau gaat. Anderzijds is het aandeel van het toerisme in het BBP van sommige lidstaten bijzonder hoog.

| — | De toeristische sector krijgt te maken met een hele reeks uitdagingen, waarvan de economische crisis wel de belangrijkste is. Gezien het maatschappelijke belang van het toerisme, met name voor de werkgelegenheid en de sociale en economische samenhang, is het zaak de toeristische sector steun te verlenen en de ondernemingszin aan te moedigen. |
| --- | --- |

—

De toeristische sector krijgt te maken met een hele reeks uitdagingen, waarvan de economische crisis wel de belangrijkste is. Gezien het maatschappelijke belang van het toerisme, met name voor de werkgelegenheid en de sociale en economische samenhang, is het zaak de toeristische sector steun te verlenen en de ondernemingszin aan te moedigen.

| — | De toeristische ontwikkeling moet op duurzame leest geschoeid zijn, zodat geen natuurlijke hulpbronnen worden verspild en het milieu niet wordt aangetast. Het toerisme moet de natuurlijke rijkdom van de regio in kwestie respecteren en mag enkel putten uit de natuurlijke hulpbronnen in het kader van een duurzame, geleidelijke ontwikkeling van de toeristische sector. Het milieu moet worden beschermd en gesaneerd, ook met het oog op de volgende generaties, en er moeten nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd op werkgelegenheidsgebied. |
| --- | --- |

—

De toeristische ontwikkeling moet op duurzame leest geschoeid zijn, zodat geen natuurlijke hulpbronnen worden verspild en het milieu niet wordt aangetast. Het toerisme moet de natuurlijke rijkdom van de regio in kwestie respecteren en mag enkel putten uit de natuurlijke hulpbronnen in het kader van een duurzame, geleidelijke ontwikkeling van de toeristische sector. Het milieu moet worden beschermd en gesaneerd, ook met het oog op de volgende generaties, en er moeten nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd op werkgelegenheidsgebied.

| Rapporteur | : | de heer Tatsis (EL/EVP), voorzitter van de uitgebreide departementsraad van Drama-Kavala-Xanthi |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer Tatsis (EL/EVP), voorzitter van de uitgebreide departementsraad van Drama-Kavala-Xanthi

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| 1. | Het Comité erkent dat het toerisme als ondernemingsactiviteit in hoge mate bijdraagt tot het BBP in alle lidstaten, ook al lopen de rol en de bijdrage ervan zeer uiteen, zowel op het niveau van de nationale economie als wat de lokale en regionale ontwikkeling aangaat. |
| --- | --- |

1.

Het Comité erkent dat het toerisme als ondernemingsactiviteit in hoge mate bijdraagt tot het BBP in alle lidstaten, ook al lopen de rol en de bijdrage ervan zeer uiteen, zowel op het niveau van de nationale economie als wat de lokale en regionale ontwikkeling aangaat.

| 2. | Toerisme is voor veel regionale economieën een van de voornaamste bronnen van rijkdom, maar op communautair niveau is de bijdrage van de sector tot nog toe heel beperkt. Tegelijkertijd is het Comité ingenomen met de mededelingen van de Commissie over „Een nieuw EU-toerismebeleid: naar een sterker partnerschap voor het Europees toerisme” en „Een agenda voor een duurzaam en concurrerend Europees toerisme”. |
| --- | --- |

2.

Toerisme is voor veel regionale economieën een van de voornaamste bronnen van rijkdom, maar op communautair niveau is de bijdrage van de sector tot nog toe heel beperkt. Tegelijkertijd is het Comité ingenomen met de mededelingen van de Commissie over „Een nieuw EU-toerismebeleid: naar een sterker partnerschap voor het Europees toerisme” en „Een agenda voor een duurzaam en concurrerend Europees toerisme”.

| 3. | Het Comité verheugt zich erover dat toerisme als terrein voor aanvullende EU-maatregelen is opgenomen in het nieuwe artikel 195 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Lissabonverdrag) en hoopt derhalve dat de ratificatie van het Verdrag zo snel mogelijk een feit kan worden, zodat de EU-maatregelen op dit gebied op een degelijke wettelijke basis kunnen worden geschoeid. |
| --- | --- |

3.

Het Comité verheugt zich erover dat toerisme als terrein voor aanvullende EU-maatregelen is opgenomen in het nieuwe artikel 195 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (Lissabonverdrag) en hoopt derhalve dat de ratificatie van het Verdrag zo snel mogelijk een feit kan worden, zodat de EU-maatregelen op dit gebied op een degelijke wettelijke basis kunnen worden geschoeid.

De rol van toerisme

| 4. | De toeristische sector speelt in veel opzichten een belangrijke rol en levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan de Europese economie in haar geheel maar ook aan de ontwikkeling van de nationale economieën van veel lidstaten en aan de stijging van het nationale BBP. De ontwikkeling van het toerisme, die belangrijk is voor opleiding, gezondheidsbevordering en vrijetijdsbesteding en recreatie, is ook van grote invloed op de werkgelegenheid: heel wat beroepen zijn afhankelijk van de toeristenstromen en tal van mensen werken in de toeristische sector of in aanverwante sectoren. |
| --- | --- |

4.

De toeristische sector speelt in veel opzichten een belangrijke rol en levert niet alleen een belangrijke bijdrage aan de Europese economie in haar geheel maar ook aan de ontwikkeling van de nationale economieën van veel lidstaten en aan de stijging van het nationale BBP. De ontwikkeling van het toerisme, die belangrijk is voor opleiding, gezondheidsbevordering en vrijetijdsbesteding en recreatie, is ook van grote invloed op de werkgelegenheid: heel wat beroepen zijn afhankelijk van de toeristenstromen en tal van mensen werken in de toeristische sector of in aanverwante sectoren.

| 5. | Bovendien draagt toerisme bij aan de versterking van de sociale samenhang: het biedt m.n. de regio's die niet over andere bronnen van rijkdom beschikken, betere vooruitzichten op het gebied van ontwikkeling en bedrijfsleven doordat de economische winst voor een deel de hele samenleving ten goede komt. In gebieden die te kampen hebben met een langdurige bevolkingsafname en economische moeilijkheden, kan een groeiende toeristische sector een tegengewicht vormen en in bepaalde gevallen een negatieve ontwikkeling keren alsook noodzakelijke structurele veranderingen bevorderen. |
| --- | --- |

5.

Bovendien draagt toerisme bij aan de versterking van de sociale samenhang: het biedt m.n. de regio's die niet over andere bronnen van rijkdom beschikken, betere vooruitzichten op het gebied van ontwikkeling en bedrijfsleven doordat de economische winst voor een deel de hele samenleving ten goede komt. In gebieden die te kampen hebben met een langdurige bevolkingsafname en economische moeilijkheden, kan een groeiende toeristische sector een tegengewicht vormen en in bepaalde gevallen een negatieve ontwikkeling keren alsook noodzakelijke structurele veranderingen bevorderen.

| 6. | Toerisme bevordert de mobiliteit van de Europese burgers en draagt zo bij tot de ontwikkeling van een Europees sociaal bewustzijn. Dankzij het toerisme komen burgers in contact met andere lidstaten, andere culturen en andere landen; het versterkt op die manier het gevoel anders te zijn, maar maakt tegelijk duidelijk dat we allen in dezelfde richting kijken. De ontwikkeling van het toerisme in de Europese regio’s staat garant voor de mobiliteit van de burgers, en die mobiliteit is nu juist waar het begrip „Europese burger” om draait. |
| --- | --- |

6.

Toerisme bevordert de mobiliteit van de Europese burgers en draagt zo bij tot de ontwikkeling van een Europees sociaal bewustzijn. Dankzij het toerisme komen burgers in contact met andere lidstaten, andere culturen en andere landen; het versterkt op die manier het gevoel anders te zijn, maar maakt tegelijk duidelijk dat we allen in dezelfde richting kijken. De ontwikkeling van het toerisme in de Europese regio’s staat garant voor de mobiliteit van de burgers, en die mobiliteit is nu juist waar het begrip „Europese burger” om draait.

| 7. | De ontwikkeling van het toerisme houdt rechtstreeks verband met sectoren als milieu en cultuur. Wat het milieu betreft, moet aandacht gaan naar beleidsmaatregelen ter bevordering van een duurzame en gezonde toeristische ontwikkeling: een rationeel gebruik van de natuurlijke hulpbronnen en milieubescherming moeten voorop staan. Wat de culturele sector betreft, zij opgemerkt dat dankzij het toerisme niet alleen gebruik kan worden gemaakt van het moderne cultuuraanbod maar ook het rijke Europese culturele erfgoed kan worden gesmaakt. |
| --- | --- |

7.

De ontwikkeling van het toerisme houdt rechtstreeks verband met sectoren als milieu en cultuur. Wat het milieu betreft, moet aandacht gaan naar beleidsmaatregelen ter bevordering van een duurzame en gezonde toeristische ontwikkeling: een rationeel gebruik van de natuurlijke hulpbronnen en milieubescherming moeten voorop staan. Wat de culturele sector betreft, zij opgemerkt dat dankzij het toerisme niet alleen gebruik kan worden gemaakt van het moderne cultuuraanbod maar ook het rijke Europese culturele erfgoed kan worden gesmaakt.

| 8. | Ten slotte wil het Comité onderstrepen dat toerisme op regionaal niveau een stabiele bron van arbeidsplaatsen is, de werkgelegenheid ten goede komt en aldus een aanzienlijke bijdrage levert aan de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen inzake verbetering van de werkgelegenheid. |
| --- | --- |

8.

Ten slotte wil het Comité onderstrepen dat toerisme op regionaal niveau een stabiele bron van arbeidsplaatsen is, de werkgelegenheid ten goede komt en aldus een aanzienlijke bijdrage levert aan de verwezenlijking van de Lissabondoelstellingen inzake verbetering van de werkgelegenheid.

De uitdagingen van de toeristische sector op regionaal niveau

| 9. | De toeristische sector krijgt te maken met een hele reeks uitdagingen, waarvan de economische crisis wel de belangrijkste is. Gezien het maatschappelijke belang van het toerisme, met name voor de werkgelegenheid en de sociale en economische samenhang, is het zaak de toeristische sector steun te verlenen en de ondernemingszin aan te moedigen. |
| --- | --- |

9.

De toeristische sector krijgt te maken met een hele reeks uitdagingen, waarvan de economische crisis wel de belangrijkste is. Gezien het maatschappelijke belang van het toerisme, met name voor de werkgelegenheid en de sociale en economische samenhang, is het zaak de toeristische sector steun te verlenen en de ondernemingszin aan te moedigen.

| 10. | De toeristische ontwikkeling moet op duurzame leest geschoeid zijn, zodat geen natuurlijke hulpbronnen worden verspild en het milieu niet wordt aangetast. Het toerisme moet de natuurlijke rijkdom van de regio in kwestie respecteren en mag enkel putten uit de natuurlijke hulpbronnen in het kader van een duurzame, geleidelijke ontwikkeling van de toeristische sector. Het milieu moet worden beschermd en gesaneerd, ook met het oog op de volgende generaties, en er moeten nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd op werkgelegenheidsgebied. |
| --- | --- |

10.

De toeristische ontwikkeling moet op duurzame leest geschoeid zijn, zodat geen natuurlijke hulpbronnen worden verspild en het milieu niet wordt aangetast. Het toerisme moet de natuurlijke rijkdom van de regio in kwestie respecteren en mag enkel putten uit de natuurlijke hulpbronnen in het kader van een duurzame, geleidelijke ontwikkeling van de toeristische sector. Het milieu moet worden beschermd en gesaneerd, ook met het oog op de volgende generaties, en er moeten nieuwe mogelijkheden worden gecreëerd op werkgelegenheidsgebied.

| 11. | Regionale plannen voor ruimtelijke ontwikkeling in de toeristische sector kunnen worden gebruikt als instrument om de gulden middenweg te vinden tussen bevordering van de ondernemingszin en bescherming van het milieu, zodat in de betrokken regio geen natuurlijke rijkdommen en energiebronnen verloren gaan. In bepaalde regio's is al een plafond ingesteld voor het aantal hotelcomplexen, en het zou goed zijn als dit gebruik in het kader van een uitwisseling van beste praktijken nader wordt bediscussieerd. Wel zou het Comité graag zien dat in dit verband concrete criteria worden vastgesteld, rekening houdend met de regionale behoeften op sociaal en ontwikkelingsvlak en met de vraag hoeveel nieuwe arbeidsplaatsen een project zou opleveren. |
| --- | --- |

11.

Regionale plannen voor ruimtelijke ontwikkeling in de toeristische sector kunnen worden gebruikt als instrument om de gulden middenweg te vinden tussen bevordering van de ondernemingszin en bescherming van het milieu, zodat in de betrokken regio geen natuurlijke rijkdommen en energiebronnen verloren gaan. In bepaalde regio's is al een plafond ingesteld voor het aantal hotelcomplexen, en het zou goed zijn als dit gebruik in het kader van een uitwisseling van beste praktijken nader wordt bediscussieerd. Wel zou het Comité graag zien dat in dit verband concrete criteria worden vastgesteld, rekening houdend met de regionale behoeften op sociaal en ontwikkelingsvlak en met de vraag hoeveel nieuwe arbeidsplaatsen een project zou opleveren.

| 12. | Het Comité wijst erop dat concurrentie in de context van de toeristische sector op drie verschillende vlakken speelt. Ten eerste is er de externe concurrentie, dwz tussen reisbestemmingen binnen en buiten de Unie. Ten tweede is er de concurrentie tussen de verschillende Europese bestemmingen, en ten slotte is er de concurrentie tussen verschillende nationale bestemmingen. Elk van deze vormen van concurrentie heeft zijn eigen kenmerken en verdient een eigen aanpak. |
| --- | --- |

12.

Het Comité wijst erop dat concurrentie in de context van de toeristische sector op drie verschillende vlakken speelt. Ten eerste is er de externe concurrentie, dwz tussen reisbestemmingen binnen en buiten de Unie. Ten tweede is er de concurrentie tussen de verschillende Europese bestemmingen, en ten slotte is er de concurrentie tussen verschillende nationale bestemmingen. Elk van deze vormen van concurrentie heeft zijn eigen kenmerken en verdient een eigen aanpak.

| 13. | Weer een andere uitdaging waar de toeristische sector op regionaal niveau mee te maken krijgt is de seizoensgebondenheid. Gezien de aard van het probleem zijn nationale oplossingen zinloos. De seizoensgebondenheid houdt immers verband met een aantal specifieke sociale en regionale kenmerken, die de toeristenstroom rechtstreeks beïnvloeden. Een regionale aanpak is dus geboden. Op nationaal niveau daarentegen is het mogelijk om per seizoen het toeristische aanbod te diversifiëren en verschillende vormen van toerisme te ontwikkelen. |
| --- | --- |

13.

Weer een andere uitdaging waar de toeristische sector op regionaal niveau mee te maken krijgt is de seizoensgebondenheid. Gezien de aard van het probleem zijn nationale oplossingen zinloos. De seizoensgebondenheid houdt immers verband met een aantal specifieke sociale en regionale kenmerken, die de toeristenstroom rechtstreeks beïnvloeden. Een regionale aanpak is dus geboden. Op nationaal niveau daarentegen is het mogelijk om per seizoen het toeristische aanbod te diversifiëren en verschillende vormen van toerisme te ontwikkelen.

| 14. | Het toerisme is op de eerste plaats een dienstensector, die wordt gekenmerkt door sterke concurrentie en hoge kwaliteitseisen van de klanten. Het personeel in de toeristische sector moet dus ook over sterke kwaliteiten beschikken en de juiste opleiding genoten hebben. |
| --- | --- |

14.

Het toerisme is op de eerste plaats een dienstensector, die wordt gekenmerkt door sterke concurrentie en hoge kwaliteitseisen van de klanten. Het personeel in de toeristische sector moet dus ook over sterke kwaliteiten beschikken en de juiste opleiding genoten hebben.

| 15. | De positie van de ondernemingen die actief zijn in de toeristische sector moet worden versterkt, zodat zij over de mogelijkheden beschikken om degelijk en goed opgeleid personeel aan te trekken. Op die manier kan het dynamisme van de sector in heel Europa worden versterkt en zal de kwaliteit van de dienstverlening aan de toeristen de hoogte in gaan, zodat de Europese bestemmingen aantrekkelijker worden. |
| --- | --- |

15.

De positie van de ondernemingen die actief zijn in de toeristische sector moet worden versterkt, zodat zij over de mogelijkheden beschikken om degelijk en goed opgeleid personeel aan te trekken. Op die manier kan het dynamisme van de sector in heel Europa worden versterkt en zal de kwaliteit van de dienstverlening aan de toeristen de hoogte in gaan, zodat de Europese bestemmingen aantrekkelijker worden.

| 16. | Conform het „Think small first”-beginsel waarnaar wordt verwezen in de verordening betreffende het MKB moet ook de positie van de kleine en middelgrote ondernemingen worden versterkt. De toeristische sector bestaat voor het overgrote deel uit kleine en middelgrote ondernemingen. De desbetreffende regelgeving zou dan ook beter moeten worden afgestemd op hun behoeften en er moeten maatregelen worden genomen die een rechtstreeks effect hebben, zodat niet alleen de bestaande arbeidsplaatsen behouden blijven maar er ook nieuwe bijkomen. |
| --- | --- |

16.

Conform het „Think small first”-beginsel waarnaar wordt verwezen in de verordening betreffende het MKB moet ook de positie van de kleine en middelgrote ondernemingen worden versterkt. De toeristische sector bestaat voor het overgrote deel uit kleine en middelgrote ondernemingen. De desbetreffende regelgeving zou dan ook beter moeten worden afgestemd op hun behoeften en er moeten maatregelen worden genomen die een rechtstreeks effect hebben, zodat niet alleen de bestaande arbeidsplaatsen behouden blijven maar er ook nieuwe bijkomen.

Voorstellen

| 17. | De versterking van de toeristische sector moet worden gezien in de bredere context van het Europese ontwikkelingsbeleid: er moet rekening worden gehouden met de voornaamste prioriteiten van de EU op het gebied van ontwikkeling en gebruik worden gemaakt van haar voornaamste instrumenten. |
| --- | --- |

17.

De versterking van de toeristische sector moet worden gezien in de bredere context van het Europese ontwikkelingsbeleid: er moet rekening worden gehouden met de voornaamste prioriteiten van de EU op het gebied van ontwikkeling en gebruik worden gemaakt van haar voornaamste instrumenten.

| 18. | Het Comité stelt voor om middels openbare en particuliere initiatieven te zorgen voor betere verbindingen door de lucht of over zee tussen de Europese regio's, zodat de burgers van de Unie zich makkelijker kunnen verplaatsen. |
| --- | --- |

18.

Het Comité stelt voor om middels openbare en particuliere initiatieven te zorgen voor betere verbindingen door de lucht of over zee tussen de Europese regio's, zodat de burgers van de Unie zich makkelijker kunnen verplaatsen.

| 19. | In het licht van duurzame en gezonde groei vormen de exploitatie en bescherming van het milieu een van de twee voornaamste pijlers van ontwikkeling. |
| --- | --- |

19.

In het licht van duurzame en gezonde groei vormen de exploitatie en bescherming van het milieu een van de twee voornaamste pijlers van ontwikkeling.

| 20. | De tweede ontwikkelingspijler is de versterking van de sociale dimensie van toerisme: zo moet toerisme de werkgelegenheid bevorderen en moet de opbrengst ervan de hele samenleving ten goede komen. |
| --- | --- |

20.

De tweede ontwikkelingspijler is de versterking van de sociale dimensie van toerisme: zo moet toerisme de werkgelegenheid bevorderen en moet de opbrengst ervan de hele samenleving ten goede komen.

| 21. | Het Comité zou dan ook graag zien dat opleidingsprogramma's worden opgezet om de werkgelegenheid in de toeristische sector te bevorderen, en dat initiatieven worden opgestart om toerisme en milieubescherming met elkaar te verenigen en duurzame ontwikkeling van de toeristische sector te bevorderen. Voorts pleit het ervoor dat de regionale toeristische sector meer gebruik maakt van nieuwe technologieën, die ook moeten worden ingezet op cultureel vlak en voor de algemene dienstverlening. Tevens stelt het Comité voor om Europese netwerken van toeristische bestemmingen op te richten en daarbij aandacht te besteden aan de bescherming van het milieu, het promoten van streekproducten en de verbetering van de dienstverlening en pleit het voor het stimuleren van ondernemersactiviteiten die de algemene maatschappelijke vooruitgang en de verdeling van de rijkdom op regionaal niveau ten goede komen. |
| --- | --- |

21.

Het Comité zou dan ook graag zien dat opleidingsprogramma's worden opgezet om de werkgelegenheid in de toeristische sector te bevorderen, en dat initiatieven worden opgestart om toerisme en milieubescherming met elkaar te verenigen en duurzame ontwikkeling van de toeristische sector te bevorderen. Voorts pleit het ervoor dat de regionale toeristische sector meer gebruik maakt van nieuwe technologieën, die ook moeten worden ingezet op cultureel vlak en voor de algemene dienstverlening. Tevens stelt het Comité voor om Europese netwerken van toeristische bestemmingen op te richten en daarbij aandacht te besteden aan de bescherming van het milieu, het promoten van streekproducten en de verbetering van de dienstverlening en pleit het voor het stimuleren van ondernemersactiviteiten die de algemene maatschappelijke vooruitgang en de verdeling van de rijkdom op regionaal niveau ten goede komen.

| 22. | De bestaande acties en communautaire projecten, zoals het proefproject voor sociaal toerisme in Europa en „European Destinations of Excellence” (EDEN), moeten worden uitgebreid en meer op sectorale leest worden geschoeid. Zo wordt met het oog op de continuïteit voorgesteld om meerdere thema's vast te leggen, die elk jaar weer zouden terugkomen. Verder roept het Comité de Commissie op om initiatieven te nemen voor meer grensoverschrijdende en interregionale samenwerking tussen regionale en lokale overheden met het oog op gemeenschappelijke toeristische producten. |
| --- | --- |

22.

De bestaande acties en communautaire projecten, zoals het proefproject voor sociaal toerisme in Europa en „European Destinations of Excellence” (EDEN), moeten worden uitgebreid en meer op sectorale leest worden geschoeid. Zo wordt met het oog op de continuïteit voorgesteld om meerdere thema's vast te leggen, die elk jaar weer zouden terugkomen. Verder roept het Comité de Commissie op om initiatieven te nemen voor meer grensoverschrijdende en interregionale samenwerking tussen regionale en lokale overheden met het oog op gemeenschappelijke toeristische producten.

| 23. | De ontwikkeling van alternatieve vormen van toerisme moet worden aangemoedigd, zodat geen enkele mogelijkheid onbenut blijft en nieuwe producten en diensten het licht kunnen zien. |
| --- | --- |

23.

De ontwikkeling van alternatieve vormen van toerisme moet worden aangemoedigd, zodat geen enkele mogelijkheid onbenut blijft en nieuwe producten en diensten het licht kunnen zien.

| 24. | Er moet een Europees model voor duurzame ontwikkeling van de toeristische sector worden voorgelegd, uitgaande van een programma dat gericht is op de integratie van cultuur in het toeristische aanbod, milieubescherming, versterking van de concurrentiepositie van het Europese toerisme, betere verbindingen via de lucht en over zee tussen regio's, het stimuleren van de ondernemingszin en het gebruik van nieuwe technologieën. |
| --- | --- |

24.

Er moet een Europees model voor duurzame ontwikkeling van de toeristische sector worden voorgelegd, uitgaande van een programma dat gericht is op de integratie van cultuur in het toeristische aanbod, milieubescherming, versterking van de concurrentiepositie van het Europese toerisme, betere verbindingen via de lucht en over zee tussen regio's, het stimuleren van de ondernemingszin en het gebruik van nieuwe technologieën.

| 25. | Het CEDEFOP zou meer contacten moeten onderhouden met de regionale overheden en het onderzoek naar de vereiste vaardigheden in de toeristische sector voortzetten, daarbij de behoeften en aspiraties van de regio's voor ogen houdend. Een en ander kan leiden tot meer werkgelegenheid en een verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening. |
| --- | --- |

25.

Het CEDEFOP zou meer contacten moeten onderhouden met de regionale overheden en het onderzoek naar de vereiste vaardigheden in de toeristische sector voortzetten, daarbij de behoeften en aspiraties van de regio's voor ogen houdend. Een en ander kan leiden tot meer werkgelegenheid en een verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening.

| 26. | Het Comité stelt voor om de Europese ervaring met de „lokale actieplannen voor de werkgelegenheid „te benutten, naar het voorbeeld van het proefproject van de 89” territoriale werkgelegenheidspacten”, en om op regionaal niveau plannen uit te werken, in samenwerking met lokale en regionale overheden, vertegenwoordigers van de hotel-, vrijetijds- en culturele sector, vertegenwoordigers van werknemers in deze sectoren en maatschappelijke actoren van het alternatieve toerisme in Europa, zodat op regionaal niveau een coherent beleid voor meer werkgelegenheid in het toerisme kan worden uitgevoerd. De acties in het kader van deze plannen zouden voor de financiële ondersteuning kunnen worden ondergebracht bij de regionale structuurfondsen. |
| --- | --- |

26.

Het Comité stelt voor om de Europese ervaring met de „lokale actieplannen voor de werkgelegenheid „te benutten, naar het voorbeeld van het proefproject van de 89” territoriale werkgelegenheidspacten”, en om op regionaal niveau plannen uit te werken, in samenwerking met lokale en regionale overheden, vertegenwoordigers van de hotel-, vrijetijds- en culturele sector, vertegenwoordigers van werknemers in deze sectoren en maatschappelijke actoren van het alternatieve toerisme in Europa, zodat op regionaal niveau een coherent beleid voor meer werkgelegenheid in het toerisme kan worden uitgevoerd. De acties in het kader van deze plannen zouden voor de financiële ondersteuning kunnen worden ondergebracht bij de regionale structuurfondsen.

| 27. | De tarieven van regionale luchthavens zouden tijdelijk verlaagd moeten worden om meer passagiers aan te trekken en om het directe contact met de bronnen van het toerisme te verbeteren. |
| --- | --- |

27.

De tarieven van regionale luchthavens zouden tijdelijk verlaagd moeten worden om meer passagiers aan te trekken en om het directe contact met de bronnen van het toerisme te verbeteren.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/13 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/13

---

Advies van het Comité van de Regio's over Een economisch herstelplan en de rol van de regionale en lokale territoriale lichamen

(2009/C 200/04)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S DOET DE VOLGENDE AANBEVELINGEN

| — | Het is ingenomen met de duidelijke boodschap die Commissievoorzitter Barroso tijdens de top van de G20 in Londen op 2 april 2009 heeft afgegeven, waarbij hij de nadruk legde op vijf gecoördineerde acties om het economisch herstel te bevorderen: 1) wereldwijd gecoördineerde fiscale stimuleringsmaatregelen, 2) scheppen van een blijvende vraag door stimulering van het vertrouwen, 3) stimulering van global governance, 4) stimulering van de handel, 5) stimulering van ontwikkeling en bestrijding van klimaatverandering. |
| --- | --- |

—

Het is ingenomen met de duidelijke boodschap die Commissievoorzitter Barroso tijdens de top van de G20 in Londen op 2 april 2009 heeft afgegeven, waarbij hij de nadruk legde op vijf gecoördineerde acties om het economisch herstel te bevorderen: 1) wereldwijd gecoördineerde fiscale stimuleringsmaatregelen, 2) scheppen van een blijvende vraag door stimulering van het vertrouwen, 3) stimulering van global governance, 4) stimulering van de handel, 5) stimulering van ontwikkeling en bestrijding van klimaatverandering.

| — | Gezien de verwachte assymetrische impact van de crisis in verschillende regio's is het belangrijk om, parallel aan de voorgestelde maatregen om banen te behouden of te creëren en economische activiteit te stimuleren, naar territoriale cohesie te streven. |
| --- | --- |

—

Gezien de verwachte assymetrische impact van de crisis in verschillende regio's is het belangrijk om, parallel aan de voorgestelde maatregen om banen te behouden of te creëren en economische activiteit te stimuleren, naar territoriale cohesie te streven.

| — | Het Comité is het eens met het uitgangspunt van de Commissie Europese Unie om de massieve steun te verlenen die nodig is voor economisch herstel en zulks door de koopkracht fors te verhogen en maatregelen te nemen in de vier kernsectoren van de Lissabonstrategie (concurrentievermogen en innovatie, duurzame ontwikkeling en sociale samenhang). |
| --- | --- |

—

Het Comité is het eens met het uitgangspunt van de Commissie Europese Unie om de massieve steun te verlenen die nodig is voor economisch herstel en zulks door de koopkracht fors te verhogen en maatregelen te nemen in de vier kernsectoren van de Lissabonstrategie (concurrentievermogen en innovatie, duurzame ontwikkeling en sociale samenhang).

| Rapporteur | : | De heer Brockes (DE/ALDE), lid van het parlement van de deelstaat Noordrijn-Westfalen |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

De heer Brockes (DE/ALDE), lid van het parlement van de deelstaat Noordrijn-Westfalen

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan de Raad — Een Europees economisch herstelplan

COM(2008) 800 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | De rasante verslechtering van de economische situatie in de lidstaten en hun regio's en gemeenten en het feit dat de crisis de mondiale economie enorm heeft geraakt data over veel regio's en sectoren in de EU strekt tot extreme bezorgdheid. |
| --- | --- |

1.

De rasante verslechtering van de economische situatie in de lidstaten en hun regio's en gemeenten en het feit dat de crisis de mondiale economie enorm heeft geraakt data over veel regio's en sectoren in de EU strekt tot extreme bezorgdheid.

| 2. | Het stemt tot tevredenheid dat de Commissie als reactie op de financiële en economische crisis met een herstelplan is gekomen. Wel moet worden geconstateerd dat de economische basis van dat plan in het licht van de ontwikkelingen alweer is verslechterd. |
| --- | --- |

2.

Het stemt tot tevredenheid dat de Commissie als reactie op de financiële en economische crisis met een herstelplan is gekomen. Wel moet worden geconstateerd dat de economische basis van dat plan in het licht van de ontwikkelingen alweer is verslechterd.

| 3. | Het Comité is ingenomen met de duidelijke boodschap die Commissievoorzitter Barroso tijdens de top van de G20 in Londen op 2 april 2009 heeft afgegeven, waarbij hij de nadruk legde op vijf gecoördineerde acties om het economisch herstel te bevorderen: 1) wereldwijd gecoördineerde fiscale stimuleringsmaatregelen, 2) scheppen van een blijvende vraag door stimulering van het vertrouwen, 3) stimulering van global governance, 4) stimulering van de handel, 5) stimulering van ontwikkeling en bestrijding van klimaatverandering. |
| --- | --- |

3.

Het Comité is ingenomen met de duidelijke boodschap die Commissievoorzitter Barroso tijdens de top van de G20 in Londen op 2 april 2009 heeft afgegeven, waarbij hij de nadruk legde op vijf gecoördineerde acties om het economisch herstel te bevorderen: 1) wereldwijd gecoördineerde fiscale stimuleringsmaatregelen, 2) scheppen van een blijvende vraag door stimulering van het vertrouwen, 3) stimulering van global governance, 4) stimulering van de handel, 5) stimulering van ontwikkeling en bestrijding van klimaatverandering.

| 4. | De mondiale financiële en economische crisis vormt weliswaar een vuurproef voor de markteconomie. Het Comité doet dan ook een beroep op een ieder die economische verantwoordelijkheid draagt om de crisis vastberaden en kalm tegemoet te treden en de burger moed in te spreken door het goede voorbeeld te geven. |
| --- | --- |

4.

De mondiale financiële en economische crisis vormt weliswaar een vuurproef voor de markteconomie. Het Comité doet dan ook een beroep op een ieder die economische verantwoordelijkheid draagt om de crisis vastberaden en kalm tegemoet te treden en de burger moed in te spreken door het goede voorbeeld te geven.

| 5. | Het Comité heeft scherpe kritiek op excessen in de financiële sector zoals het gebruik van hedge-technieken en derivaten als collateralised debt obligations, asset backed securities en credit default swaps. Hetzelfde geldt voor het gebrek aan controle van nationale, Europese en internationale toezichthoudende autoriteiten en instellingen en de zwakke financiële regulering. |
| --- | --- |

5.

Het Comité heeft scherpe kritiek op excessen in de financiële sector zoals het gebruik van hedge-technieken en derivaten als collateralised debt obligations, asset backed securities en credit default swaps. Hetzelfde geldt voor het gebrek aan controle van nationale, Europese en internationale toezichthoudende autoriteiten en instellingen en de zwakke financiële regulering.

| 6. | De Commissie en de lidstaten worden verzocht om tijdens de komende besprekingen over een nieuwe mondiale financiële orde aan te dringen op een grondige en efficiënte herziening van het gehele financiële stelsel (inclusief private banking, hedge funds en private equity) zodat deze excessen niet meer terugkeren. Een, en ander moet omvatten:






  — | beëindiging van het gebruik van intermediaire fondsen („conduit banks”) en vaststelling van verplichte crisisbestendige kapitaalquota voor financiële instellingen; |
| --- | --- | --- |

6.

De Commissie en de lidstaten worden verzocht om tijdens de komende besprekingen over een nieuwe mondiale financiële orde aan te dringen op een grondige en efficiënte herziening van het gehele financiële stelsel (inclusief private banking, hedge funds en private equity) zodat deze excessen niet meer terugkeren. Een, en ander moet omvatten:

—

beëindiging van het gebruik van intermediaire fondsen („conduit banks”) en vaststelling van verplichte crisisbestendige kapitaalquota voor financiële instellingen;

| — | een verbod op derivaten die door hun aard of structuur niet kunnen worden gereguleerd of ondanks regulering onvoorspelbare systeemrisico's herbergen; |
| --- | --- |

—

een verbod op derivaten die door hun aard of structuur niet kunnen worden gereguleerd of ondanks regulering onvoorspelbare systeemrisico's herbergen;

| — | vermijding van prikkels (bonussen, belastingvoordelen, enz.) in de financiële sector die systeemrisico's in de hand werken; |
| --- | --- |

—

vermijding van prikkels (bonussen, belastingvoordelen, enz.) in de financiële sector die systeemrisico's in de hand werken;

| — | openbare statuten voor kredietratingbureaus en internationaal georganiseerd toezicht op die bureaus. |
| --- | --- |

—

openbare statuten voor kredietratingbureaus en internationaal georganiseerd toezicht op die bureaus.

| 7. | Het Comité is er meer dan ooit van overtuigd dat de reële economie en bijbehorend financieel stelsel de mensen moeten dienen. Het is ook van mening dat regulering en toezicht op met name de naleving van de voorschriften van het Basel II-akkoord moeten worden uitgebreid tot alle financiële actoren, met inbegrip van hedgefondsen, private equity firma's en andere niet-gereguleerde financiële instellingen. |
| --- | --- |

7.

Het Comité is er meer dan ooit van overtuigd dat de reële economie en bijbehorend financieel stelsel de mensen moeten dienen. Het is ook van mening dat regulering en toezicht op met name de naleving van de voorschriften van het Basel II-akkoord moeten worden uitgebreid tot alle financiële actoren, met inbegrip van hedgefondsen, private equity firma's en andere niet-gereguleerde financiële instellingen.

| 8. | De structurele en fundamentele hervorming van het mondiaal financieel stelsel is net zo belangrijk als de maatregelen die de Unie en de lidstaten als resultaat van de crisis hebben genomen om de economie te steunen; nieuw vertrouwen in de financiële markt voorkomt dat de markteconomie als geheel langdurig in diskrediet raakt. Dat vertrouwen kan er uitsluitend komen door een duidelijke, efficiënte, begrijpelijke en goed uitgedragen correctie van de onrust op delen van de financiële markten. |
| --- | --- |

8.

De structurele en fundamentele hervorming van het mondiaal financieel stelsel is net zo belangrijk als de maatregelen die de Unie en de lidstaten als resultaat van de crisis hebben genomen om de economie te steunen; nieuw vertrouwen in de financiële markt voorkomt dat de markteconomie als geheel langdurig in diskrediet raakt. Dat vertrouwen kan er uitsluitend komen door een duidelijke, efficiënte, begrijpelijke en goed uitgedragen correctie van de onrust op delen van de financiële markten.

| 9. | Uitzonderlijke tijden nopen tot uitzonderlijke maatregelen. Er moet nu snel worden gehandeld, van traditionele denkpatronen dient te worden afgestapt en de bijgestelde criteria van Maastricht moeten worden nageleefd. Daarnaast moeten de voor de overheidsfinanciën (staatsschuld en overheidstekort) geldende criteria van het groei- en stabiliteitspact worden versoepeld. |
| --- | --- |

9.

Uitzonderlijke tijden nopen tot uitzonderlijke maatregelen. Er moet nu snel worden gehandeld, van traditionele denkpatronen dient te worden afgestapt en de bijgestelde criteria van Maastricht moeten worden nageleefd. Daarnaast moeten de voor de overheidsfinanciën (staatsschuld en overheidstekort) geldende criteria van het groei- en stabiliteitspact worden versoepeld.

| 10. | Gezien de verwachte assymetrische impact van de crisis in verschillende regio's is het belangrijk om, parallel aan de voorgestelde maatregen om banen te behouden of te creëren en economische activiteit te stimuleren, naar territoriale cohesie te streven. |
| --- | --- |

10.

Gezien de verwachte assymetrische impact van de crisis in verschillende regio's is het belangrijk om, parallel aan de voorgestelde maatregen om banen te behouden of te creëren en economische activiteit te stimuleren, naar territoriale cohesie te streven.

| 11. | Er zij erop gewezen dat de dienstverlening door de lidstaten en hun gemeenten de hoofdmoot van de openbare diensverlening vormt. De diensten in kwestie hebben een rechtstreekse impact op het vermogen van de mensen om de crisis het hoofd te bieden. De gemeenten kunnen vanwege aanzienlijke bezuinigingen in de lidstaten een zelfstandige vervulling van hun taken nog maar nauwelijks garanderen. Maar zelfs in de huidige situatie moeten de beginselen van de rechtstaat binnen de Unie en dus in iedere lidstaat als basis voor het vertrouwen van de burger in de overheid overeind worden gehouden. |
| --- | --- |

11.

Er zij erop gewezen dat de dienstverlening door de lidstaten en hun gemeenten de hoofdmoot van de openbare diensverlening vormt. De diensten in kwestie hebben een rechtstreekse impact op het vermogen van de mensen om de crisis het hoofd te bieden. De gemeenten kunnen vanwege aanzienlijke bezuinigingen in de lidstaten een zelfstandige vervulling van hun taken nog maar nauwelijks garanderen. Maar zelfs in de huidige situatie moeten de beginselen van de rechtstaat binnen de Unie en dus in iedere lidstaat als basis voor het vertrouwen van de burger in de overheid overeind worden gehouden.

Algemene beoordeling van het Europees herstelplan

| 12. | Het is een goede zaak dat de Commissie dit plan snel en vastbesloten heeft opgesteld om de economische spiraal naar beneden te stoppen. |
| --- | --- |

12.

Het is een goede zaak dat de Commissie dit plan snel en vastbesloten heeft opgesteld om de economische spiraal naar beneden te stoppen.

| 13. | Het Comité benadrukt dat de lidstaten in deze crisis als een gemeenschap moeten handelen en niet mogen terugvallen in nationalistisch en protectionistisch gedrag. |
| --- | --- |

13.

Het Comité benadrukt dat de lidstaten in deze crisis als een gemeenschap moeten handelen en niet mogen terugvallen in nationalistisch en protectionistisch gedrag.

| 14. | Nauwe EU-coördinatie en een duidelijke Europese aanpak zijn geboden ten behoeve van een gemeenschappelijk actiekader voor nationale maatregelen die zijn toegesneden op de specifieke economische situatie en budgettaire mogelijkheden van de respectieve lidstaten. Het Comité wil er met nadruk op wijzen dat de pogingen die de regeringen van enkele lidstaten ondernemen om te tornen aan de fundamentele taken van het lokale bestuur, ernstig afbreuk doet aan de daadkracht van deze lidstaten en van de Europese Unie in het algemeen, waardoor het moeilijker wordt om de Lissabondoelstellingen te halen en de verschillen in ontwikkeling tussen de Europese regio's nog groter worden. |
| --- | --- |

14.

Nauwe EU-coördinatie en een duidelijke Europese aanpak zijn geboden ten behoeve van een gemeenschappelijk actiekader voor nationale maatregelen die zijn toegesneden op de specifieke economische situatie en budgettaire mogelijkheden van de respectieve lidstaten. Het Comité wil er met nadruk op wijzen dat de pogingen die de regeringen van enkele lidstaten ondernemen om te tornen aan de fundamentele taken van het lokale bestuur, ernstig afbreuk doet aan de daadkracht van deze lidstaten en van de Europese Unie in het algemeen, waardoor het moeilijker wordt om de Lissabondoelstellingen te halen en de verschillen in ontwikkeling tussen de Europese regio's nog groter worden.

| 15. | Het Comité steunt de voorstellen voor investeringen in energie en breedbandprojecten. Deze dienen de uitvoering van het door de Raad in december 2008 en maart 2009 goedgekeurde herstelplan. Doordat de Commissie minder speelruimte heeft om ongebruikt geld in de EU-begroting uit te geven en doordat de onderhandelingen met de lidstaten over de bestemming van dat geld eindeloos duren, is het eens te meer duidelijk geworden — zoals het CvdR ook al heeft aangegeven in zijn advies over de tussentijdse begrotingsherziening (1) — dat de EU-begroting structureel moet worden hervormd en dat met name meer flexibiliteit moet worden ingebouwd. |
| --- | --- |

15.

Het Comité steunt de voorstellen voor investeringen in energie en breedbandprojecten. Deze dienen de uitvoering van het door de Raad in december 2008 en maart 2009 goedgekeurde herstelplan. Doordat de Commissie minder speelruimte heeft om ongebruikt geld in de EU-begroting uit te geven en doordat de onderhandelingen met de lidstaten over de bestemming van dat geld eindeloos duren, is het eens te meer duidelijk geworden — zoals het CvdR ook al heeft aangegeven in zijn advies over de tussentijdse begrotingsherziening (1) — dat de EU-begroting structureel moet worden hervormd en dat met name meer flexibiliteit moet worden ingebouwd.

| 16. | Het Comité is het eens met het uitgangspunt van de Europese Unie om de massieve steun te verlenen die nodig is voor economisch herstel en zulks door de koopkracht fors te verhogen en maatregelen te nemen op de vier terreinen maatregelen in de vier kernsectoren van de Lissabonstrategie (concurrentievermogen en innovatie, duurzame ontwikkeling en sociale samenhang). |
| --- | --- |

16.

Het Comité is het eens met het uitgangspunt van de Europese Unie om de massieve steun te verlenen die nodig is voor economisch herstel en zulks door de koopkracht fors te verhogen en maatregelen te nemen op de vier terreinen maatregelen in de vier kernsectoren van de Lissabonstrategie (concurrentievermogen en innovatie, duurzame ontwikkeling en sociale samenhang).

| 17. | Het Comité is ingenomen met de wijze waarop de Europese Raad van 19-20 maart zich heeft geschaard achter de hernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. In het licht hiervan zijn de lopende werkzaamheden inzake de toekomst van de strategie voor groei en werkgelegenheid bijzonder actueel geworden. In dit verband zij er aan herinnerd dat het Comité van de Regio's besloten heeft de Europese lokale en regionale overheden te raadplegen over de toekomst van de strategie voor groei en werkgelegenheid na 2010 (2). |
| --- | --- |

17.

Het Comité is ingenomen met de wijze waarop de Europese Raad van 19-20 maart zich heeft geschaard achter de hernieuwde Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. In het licht hiervan zijn de lopende werkzaamheden inzake de toekomst van de strategie voor groei en werkgelegenheid bijzonder actueel geworden. In dit verband zij er aan herinnerd dat het Comité van de Regio's besloten heeft de Europese lokale en regionale overheden te raadplegen over de toekomst van de strategie voor groei en werkgelegenheid na 2010 (2).

| 18. | Het Comité is verheugd dat de Europese Raad van 19-20 expliciet erkend heeft hoe belangrijk het is dat de sociale gevolgen van de crisis worden aangepakt „door het stimuleren van werkgelegenheid, met name door het verwerven van nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen te bevorderen, ... [door verder te bouwen] op solidariteit en ... [door] de sociale beschermingsstelsels in staat ... [te stellen] ten volle hun rol van automatische stabilisatoren te spelen”. (Conclusies, punt 19). |
| --- | --- |

18.

Het Comité is verheugd dat de Europese Raad van 19-20 expliciet erkend heeft hoe belangrijk het is dat de sociale gevolgen van de crisis worden aangepakt „door het stimuleren van werkgelegenheid, met name door het verwerven van nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen te bevorderen, ... [door verder te bouwen] op solidariteit en ... [door] de sociale beschermingsstelsels in staat ... [te stellen] ten volle hun rol van automatische stabilisatoren te spelen”. (Conclusies, punt 19).

| 19. | Het Comité betreurt het wel dat de Europese Raad tijdens zijn meest recente bijeenkomst op 19 en 20 maart 2009 te Brussel niet uitdrukkelijk de betekenis van de lokale en regionale overheden voor de bestrijding van de economische crisis erkend heeft. |
| --- | --- |

19.

Het Comité betreurt het wel dat de Europese Raad tijdens zijn meest recente bijeenkomst op 19 en 20 maart 2009 te Brussel niet uitdrukkelijk de betekenis van de lokale en regionale overheden voor de bestrijding van de economische crisis erkend heeft.

| 20. | Verder wordt de Commissie verzocht om in internationale onderhandelingen toe te werken naar een duurzame nieuwe ordening en stabilisering van het mondiale financiële stelsel. |
| --- | --- |

20.

Verder wordt de Commissie verzocht om in internationale onderhandelingen toe te werken naar een duurzame nieuwe ordening en stabilisering van het mondiale financiële stelsel.

| 21. | Overheidsinvesteringen en financiële prikkels om economisch herstel te ondersteunen moeten ook helpen om het koolstofgebruik terug te dringen. De Commissie en de lidstaten worden dan ook verzocht om hun herstelplannen dienovereenkomstig aan te passen. De klimaatdoelstellingen van de Unie voor de periode na 2012 mogen niet door de huidige financiële crisis in gevaar worden gebracht. |
| --- | --- |

21.

Overheidsinvesteringen en financiële prikkels om economisch herstel te ondersteunen moeten ook helpen om het koolstofgebruik terug te dringen. De Commissie en de lidstaten worden dan ook verzocht om hun herstelplannen dienovereenkomstig aan te passen. De klimaatdoelstellingen van de Unie voor de periode na 2012 mogen niet door de huidige financiële crisis in gevaar worden gebracht.

| 22. | De lidstaten wordt verzocht om snel nationale herstelplannen op te stellen en het nodige geld voor de uitvoering ervan uit te trekken, voorzover desbetreffende programma's niet al in werking zijn getreden. |
| --- | --- |

22.

De lidstaten wordt verzocht om snel nationale herstelplannen op te stellen en het nodige geld voor de uitvoering ervan uit te trekken, voorzover desbetreffende programma's niet al in werking zijn getreden.

| 23. | Bij het opstellen van nationale herstelplannen moet zorgvuldig worden gekeken naar de lange-termijneffecten van bezuinigingen op de sociaal-economische situatie in een land. Onbezonnen bezuinigingen, hoe gering ook, kan in meer verlies dan winst resulteren, waarbij op lange termijn dat verlies onder omstandigheden nog wel eens zou kunnen toenemen. Anderzijds moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen van de schuldenlast voor de marges bij de opstelling van overheidsbegrotingen; daarom moet elke uitgave op noodzaak en rendabiliteit worden beoordeeld. |
| --- | --- |

23.

Bij het opstellen van nationale herstelplannen moet zorgvuldig worden gekeken naar de lange-termijneffecten van bezuinigingen op de sociaal-economische situatie in een land. Onbezonnen bezuinigingen, hoe gering ook, kan in meer verlies dan winst resulteren, waarbij op lange termijn dat verlies onder omstandigheden nog wel eens zou kunnen toenemen. Anderzijds moet ook rekening worden gehouden met de gevolgen van de schuldenlast voor de marges bij de opstelling van overheidsbegrotingen; daarom moet elke uitgave op noodzaak en rendabiliteit worden beoordeeld.

| 24. | Het is hoogst belangrijk dat de Europese Structuurfondsen worden gebruikt om investeringen te bespoedigen en de Europese infrastructuur te moderniseren. |
| --- | --- |

24.

Het is hoogst belangrijk dat de Europese Structuurfondsen worden gebruikt om investeringen te bespoedigen en de Europese infrastructuur te moderniseren.

| 25. | Het Comité dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om extra flexibiliteit in te bouwen bij het inzetten van de structuurfondsen van de Unie om de huidige moeilijkheden betreffende de toegang tot match financiering in de publieke en particuliere sector op te lossen. |
| --- | --- |

25.

Het Comité dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om extra flexibiliteit in te bouwen bij het inzetten van de structuurfondsen van de Unie om de huidige moeilijkheden betreffende de toegang tot match financiering in de publieke en particuliere sector op te lossen.

| 26. | Ook wordt de Commissie verzocht om na te gaan hoe in de huidige situatie op korte termijn eventueel crisisverscherpende mechanismen in financieel-economische en verslagleggingsvoorschriften via uitzonderingsregelingen kunnen worden tegengegaan. |
| --- | --- |

26.

Ook wordt de Commissie verzocht om na te gaan hoe in de huidige situatie op korte termijn eventueel crisisverscherpende mechanismen in financieel-economische en verslagleggingsvoorschriften via uitzonderingsregelingen kunnen worden tegengegaan.

| 27. | De lidstaten, en dan met name de lidstaten van de eurozone, zouden moeten nagaan of het onder meer mogelijk is om een regeling in te voeren waardoor voor heel Europa geldende leningen worden verstrekt. Daarbij zouden alle lidstaten samen borg kunnen staan. |
| --- | --- |

27.

De lidstaten, en dan met name de lidstaten van de eurozone, zouden moeten nagaan of het onder meer mogelijk is om een regeling in te voeren waardoor voor heel Europa geldende leningen worden verstrekt. Daarbij zouden alle lidstaten samen borg kunnen staan.

| 28. | Het recente voorstel van de Commissie om het Europees Fonds voor de aanpassing aan de globalisering flexibeler te maken, zodat dit fonds effectief kan worden ingezet om de kwalijke effecten van de crisis op de arbeidsmarkten te verzachten, krijgt de steun van het Comité. Overigens heeft het in die context veel van de thans door de Commissie voorgestelde veranderingen al gesuggereerd in zijn in 2006 uitgebrachte eerste advies over dit fonds. Het is een goede zaak dat daaraan nu gevolg wordt gegeven. |
| --- | --- |

28.

Het recente voorstel van de Commissie om het Europees Fonds voor de aanpassing aan de globalisering flexibeler te maken, zodat dit fonds effectief kan worden ingezet om de kwalijke effecten van de crisis op de arbeidsmarkten te verzachten, krijgt de steun van het Comité. Overigens heeft het in die context veel van de thans door de Commissie voorgestelde veranderingen al gesuggereerd in zijn in 2006 uitgebrachte eerste advies over dit fonds. Het is een goede zaak dat daaraan nu gevolg wordt gegeven.

Regionale en lokale dimensie van de conjunctuurcrisis

| 29. | Er zij erop gewezen dat veel plannen voor openbare voor de burgers bestemde regionale en lokale infrastructuur en ontwikkelingsprojecten door de op die niveaus verantwoordelijke territoriale lichamen worden uitgevoerd. Die lichamen zijn verantwoordelijk voor een derde van de overheidsuitgaven en voor meer dan twee derden van de overheidsinvesteringen in de Unie. |
| --- | --- |

29.

Er zij erop gewezen dat veel plannen voor openbare voor de burgers bestemde regionale en lokale infrastructuur en ontwikkelingsprojecten door de op die niveaus verantwoordelijke territoriale lichamen worden uitgevoerd. Die lichamen zijn verantwoordelijk voor een derde van de overheidsuitgaven en voor meer dan twee derden van de overheidsinvesteringen in de Unie.

| 30. | Het Comité vestigt de aandacht op de grensoverschrijdende leasing-contracten voor basisinfrastructuurvoorzieningen die veel lokale en regionale overheden de afgelopen jaren hebben gesloten, en op de dreiging die thans — vanwege de crisis, maar vaak ook omdat die contracten op ontoereikende informatie waren gebaseerd — op veel van die overeenkomsten rust. Aan veel van deze overeenkomsten zijn ook nu nog onbecijferbare financiële en juridische risico's verbonden. Daarom kan in overleg overeengekomen actie nodig zijn om de potentieel zeer schadelijke effecten voor de burgers als dergelijke regelingen tot problemen leiden, zoveel mogelijk te beperken. |
| --- | --- |

30.

Het Comité vestigt de aandacht op de grensoverschrijdende leasing-contracten voor basisinfrastructuurvoorzieningen die veel lokale en regionale overheden de afgelopen jaren hebben gesloten, en op de dreiging die thans — vanwege de crisis, maar vaak ook omdat die contracten op ontoereikende informatie waren gebaseerd — op veel van die overeenkomsten rust. Aan veel van deze overeenkomsten zijn ook nu nog onbecijferbare financiële en juridische risico's verbonden. Daarom kan in overleg overeengekomen actie nodig zijn om de potentieel zeer schadelijke effecten voor de burgers als dergelijke regelingen tot problemen leiden, zoveel mogelijk te beperken.

| 31. | Het Comité roept de Raad, de Commissie en de lidstaten er dan ook toe op om rekening te houden met de belangrijke rol van deze lichamen bij het overwinnen van de crisis. De lidstaten zouden niet rechtstreeks moeten bezuinigen op hun budget voor lokale overheden wier inkomsten vanwege de economische crisis toch al zijn teruggelopen. |
| --- | --- |

31.

Het Comité roept de Raad, de Commissie en de lidstaten er dan ook toe op om rekening te houden met de belangrijke rol van deze lichamen bij het overwinnen van de crisis. De lidstaten zouden niet rechtstreeks moeten bezuinigen op hun budget voor lokale overheden wier inkomsten vanwege de economische crisis toch al zijn teruggelopen.

| 32. | Het Comité vestigt de aandacht op de succesvolle praktijken van enkele lidstaten die, ondanks hun economische situatie, manieren hebben gevonden om lokale overheden tegemoet te komen in hun vraag naar meer overheidsdiensten, nl. door extra leningen en middelen beschikbaar te stellen. |
| --- | --- |

32.

Het Comité vestigt de aandacht op de succesvolle praktijken van enkele lidstaten die, ondanks hun economische situatie, manieren hebben gevonden om lokale overheden tegemoet te komen in hun vraag naar meer overheidsdiensten, nl. door extra leningen en middelen beschikbaar te stellen.

| 33. | Ook vestigt het de aandacht erop dat de consolidatie-inspanningen uit het verleden, voor zover deze met netto-overheidsinvesteringen werden gefinancierd, de overheidsfinanciën hebben doen inkrimpen. Daarom bestaat er vooral ook op lokaal en regionaal niveau behoefte aan een inhaalmanoeuvre: daar moet geïnvesteerd in openbare infrastructuur, wegen, kleuterscholen, (hoge)scholen, ziekenhuizen, breedbandbekabeling en energie-efficiëntie. Anderzijds dienen consolidatie-inspanningen ten laste van consumptieve uitgaven te worden aangemoedigd om schulden te vermijden en marges voor toekomstige generaties te behouden. |
| --- | --- |

33.

Ook vestigt het de aandacht erop dat de consolidatie-inspanningen uit het verleden, voor zover deze met netto-overheidsinvesteringen werden gefinancierd, de overheidsfinanciën hebben doen inkrimpen. Daarom bestaat er vooral ook op lokaal en regionaal niveau behoefte aan een inhaalmanoeuvre: daar moet geïnvesteerd in openbare infrastructuur, wegen, kleuterscholen, (hoge)scholen, ziekenhuizen, breedbandbekabeling en energie-efficiëntie. Anderzijds dienen consolidatie-inspanningen ten laste van consumptieve uitgaven te worden aangemoedigd om schulden te vermijden en marges voor toekomstige generaties te behouden.

| 34. | De Commissie wordt verzocht om met voorstellen te komen voor regels inzake het verstrekken van microkrediet binnen de EU. Die voorstellen zouden moeten zijn gericht op fundamentele parameters om concurrentiedistorsies te voorkomen en het gemakkelijker te maken om:grensoverschrijdende toegang te microkrediet en medefinanciering uit de EU-begroting te beveiligen. Het Comité steunt in dit verband het door de Commissie en de EIB in september 2008 aangekondigde initiatief „Jasmine”. |
| --- | --- |

34.

De Commissie wordt verzocht om met voorstellen te komen voor regels inzake het verstrekken van microkrediet binnen de EU. Die voorstellen zouden moeten zijn gericht op fundamentele parameters om concurrentiedistorsies te voorkomen en het gemakkelijker te maken om:grensoverschrijdende toegang te microkrediet en medefinanciering uit de EU-begroting te beveiligen. Het Comité steunt in dit verband het door de Commissie en de EIB in september 2008 aangekondigde initiatief „Jasmine”.

Bijdrage van de regionale en lokale lichamen aan het overwinnen van de crisis

| 35. | Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moeten maatregelen om de conjunctuur weer vlot te trekken op alle regionale niveaus in de Unie worden genomen. In principe moet daarbij vooral worden gedacht aan bijkomende maatregelen waarmee de vraag snel kan worden aangezwengeld. Om dat op de rails te zetten zou onder meer vooruitbetaling van EU-steun van pas komen. |
| --- | --- |

35.

Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel moeten maatregelen om de conjunctuur weer vlot te trekken op alle regionale niveaus in de Unie worden genomen. In principe moet daarbij vooral worden gedacht aan bijkomende maatregelen waarmee de vraag snel kan worden aangezwengeld. Om dat op de rails te zetten zou onder meer vooruitbetaling van EU-steun van pas komen.

| 36. | Verder moet worden beseft dat de maatregelen ook op de lange termijn soelaas moeten bieden en efficiënt in de zin van de Lissabonstrategie dienen te zijn. Ook moeten niet alleen die maatregelen maar ook de daaruit voortvloeiende kosten betaalbaar zijn. |
| --- | --- |

36.

Verder moet worden beseft dat de maatregelen ook op de lange termijn soelaas moeten bieden en efficiënt in de zin van de Lissabonstrategie dienen te zijn. Ook moeten niet alleen die maatregelen maar ook de daaruit voortvloeiende kosten betaalbaar zijn.

| 37. | Daarnaast wordt de Commissie verzocht om ruimte te maken voor vereenvoudigde en flexibele modaliteiten voor met name aanbestedingen van regionale en lokale autoriteiten waarmee weinig geld is gemoeid. Op die manier zou dat geld snel kunnen worden besteed en krijgen mkb's en ambachtsbedrijven spoediger opdrachten waarmee zij arbeidsplaatsen kunnen behouden. |
| --- | --- |

37.

Daarnaast wordt de Commissie verzocht om ruimte te maken voor vereenvoudigde en flexibele modaliteiten voor met name aanbestedingen van regionale en lokale autoriteiten waarmee weinig geld is gemoeid. Op die manier zou dat geld snel kunnen worden besteed en krijgen mkb's en ambachtsbedrijven spoediger opdrachten waarmee zij arbeidsplaatsen kunnen behouden.

| 38. | Het valt toe te juichen dat de Commissie voorstellen doet om middelen uit de Structuurfondsen sneller en soepeler in de lidstaten te laten gebruiken. Alleen wanneer hier significante vereenvoudigingen worden doorgevoerd, kunnen infrastructuurprojecten met behulp van genoemde middelen snel uitgevoerd en betaald worden. |
| --- | --- |

38.

Het valt toe te juichen dat de Commissie voorstellen doet om middelen uit de Structuurfondsen sneller en soepeler in de lidstaten te laten gebruiken. Alleen wanneer hier significante vereenvoudigingen worden doorgevoerd, kunnen infrastructuurprojecten met behulp van genoemde middelen snel uitgevoerd en betaald worden.

| 39. | De Commissie moet haar inspanningen in die zin opvoeren; zij zou een bredere herziening van het institutionele kader van het cohesiebeleid kunnen overwegen, dit met het oog op vereenvoudiging en versoepeling van de procedures (beheer, follow-up, controle), zodat het investeringsklimaat aantrekkelijker wordt en investeringen sneller kunnen verlopen. |
| --- | --- |

39.

De Commissie moet haar inspanningen in die zin opvoeren; zij zou een bredere herziening van het institutionele kader van het cohesiebeleid kunnen overwegen, dit met het oog op vereenvoudiging en versoepeling van de procedures (beheer, follow-up, controle), zodat het investeringsklimaat aantrekkelijker wordt en investeringen sneller kunnen verlopen.

| 40. | Het Comité verzoekt de Commissie ook om steun en meewerking ter zake van de vraag hoe territoriale lichamen met weinig geld ook via de cohesiedoelstelling aan programma's kunnen deelnemen. In overweging moet worden genomen of er nieuwe medefinancieringspercentages nodig zijn, waardoor het gemakkelijker wordt een beroep te doen op EU-middelen. |
| --- | --- |

40.

Het Comité verzoekt de Commissie ook om steun en meewerking ter zake van de vraag hoe territoriale lichamen met weinig geld ook via de cohesiedoelstelling aan programma's kunnen deelnemen. In overweging moet worden genomen of er nieuwe medefinancieringspercentages nodig zijn, waardoor het gemakkelijker wordt een beroep te doen op EU-middelen.

| 41. | De Commissie wordt daarom verzocht om de lokale en regionale autoriteiten en het MKB te ondersteunen bij de toegang tot match financiering of voor toereikende financiering te zorgen. Verder kan het zich vinden in het initiatief om bij EU-projecten vaker voor te financieren, maar door de huidige moeilijkheden in verband met voldoende cofinanciering zullen er praktische belemmeringen optreden. |
| --- | --- |

41.

De Commissie wordt daarom verzocht om de lokale en regionale autoriteiten en het MKB te ondersteunen bij de toegang tot match financiering of voor toereikende financiering te zorgen. Verder kan het zich vinden in het initiatief om bij EU-projecten vaker voor te financieren, maar door de huidige moeilijkheden in verband met voldoende cofinanciering zullen er praktische belemmeringen optreden.

| 42. | Het Comité benadrukt dat men moet nagaan of het mogelijk is op lokaal en regionaal niveau specifieke steunmaatregelen te nemen voor de regio's met snel stijgende werkloosheidscijfers; in dit verband zou moeten worden overwogen of de kaart van regionale-steungebieden niet zou moeten worden herzien. |
| --- | --- |

42.

Het Comité benadrukt dat men moet nagaan of het mogelijk is op lokaal en regionaal niveau specifieke steunmaatregelen te nemen voor de regio's met snel stijgende werkloosheidscijfers; in dit verband zou moeten worden overwogen of de kaart van regionale-steungebieden niet zou moeten worden herzien.

| 43. | De maatregelen moet dusdanig vorm worden gegeven dat zij mkb's ten goede komen. |
| --- | --- |

43.

De maatregelen moet dusdanig vorm worden gegeven dat zij mkb's ten goede komen.

| 44. | Het Comité gaat ervan uit dat de Commissie bij het hanteren van de steunlimieten voor borgstellingen ten behoeve van vooral mkb's rekening houdt met de financiële crisis. Met name de regelingen voor onderlinge garanties en risicokapitaal moeten zo snel mogelijk aanzienlijk worden versterkt om de toegang van mkb's tot de nodige financiering te vergemakkelijken, zeker gezien de huidige crisissituatie die deze bedrijven in het bijzonder treft. |
| --- | --- |

44.

Het Comité gaat ervan uit dat de Commissie bij het hanteren van de steunlimieten voor borgstellingen ten behoeve van vooral mkb's rekening houdt met de financiële crisis. Met name de regelingen voor onderlinge garanties en risicokapitaal moeten zo snel mogelijk aanzienlijk worden versterkt om de toegang van mkb's tot de nodige financiering te vergemakkelijken, zeker gezien de huidige crisissituatie die deze bedrijven in het bijzonder treft.

| 45. | Voorts is uitgebreide ondersteuning absoluut nodig voor maatregelen aangaande beroepsonderwijs en –kwalificaties. De Commissie wordt daarom verzocht om na te denken over meer flexibiliteit zodat de middelen van regionale-ontwikkelingsprogramma's kunnen worden afgesteld op de prioriteiten van het ESF, zoals omscholing en werkloosheidsbestrijding. |
| --- | --- |

45.

Voorts is uitgebreide ondersteuning absoluut nodig voor maatregelen aangaande beroepsonderwijs en –kwalificaties. De Commissie wordt daarom verzocht om na te denken over meer flexibiliteit zodat de middelen van regionale-ontwikkelingsprogramma's kunnen worden afgesteld op de prioriteiten van het ESF, zoals omscholing en werkloosheidsbestrijding.

| 46. | Ook zij gewezen op instrumenten die hun waarde hebben bewezen zoals consultancy, netwerken of informatiecentra voor effectieve ondersteuning van bedrijven in moeilijkheden. De maatregelen dienen vooral te worden gericht op mkb's die ondanks hun solide basis door de recessie worden geraakt. Juist deze groep zal na de crisis tot versterking van de opleving bijdragen. |
| --- | --- |

46.

Ook zij gewezen op instrumenten die hun waarde hebben bewezen zoals consultancy, netwerken of informatiecentra voor effectieve ondersteuning van bedrijven in moeilijkheden. De maatregelen dienen vooral te worden gericht op mkb's die ondanks hun solide basis door de recessie worden geraakt. Juist deze groep zal na de crisis tot versterking van de opleving bijdragen.

| 47. | De Commissie wordt verzocht om in juni een eerste balans op te maken, na te gaan in hoeverre de communautaire en nationale maatregelen hun nut hebben bewezen en te bezien of een tweede plan noodzakelijk is. |
| --- | --- |

47.

De Commissie wordt verzocht om in juni een eerste balans op te maken, na te gaan in hoeverre de communautaire en nationale maatregelen hun nut hebben bewezen en te bezien of een tweede plan noodzakelijk is.

| 48. | Het verdient tevens aanbeveling dat de regio's de uitvoering van de maatregelen middels het uitwisselen van best practices evalueren. |
| --- | --- |

48.

Het verdient tevens aanbeveling dat de regio's de uitvoering van de maatregelen middels het uitwisselen van best practices evalueren.

| 49. | Het Comité belast zijn voorzitter ermee om deze resolutie ter kennis te brengen van de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en het voorzitterschap van de Unie |
| --- | --- |

49.

Het Comité belast zijn voorzitter ermee om deze resolutie ter kennis te brengen van de Commissie, het Europees Parlement, de Raad en het voorzitterschap van de Unie

| 50. | Het Comité vestigt er ten slotte de aandacht van de Commissie op dat ervoor gezorgd moet worden dat het Europees Handvest inzake Lokale Autonomie onvoorwaardelijk wordt nageleefd door alle lidstaten. |
| --- | --- |

50.

Het Comité vestigt er ten slotte de aandacht van de Commissie op dat ervoor gezorgd moet worden dat het Europees Handvest inzake Lokale Autonomie onvoorwaardelijk wordt nageleefd door alle lidstaten.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  CdR 16/2008 fin.

1

(2)  http://www.cor.europa.eu/pages/EventTemplate.aspx?view=folder&id=bb54a097-28c8-4025-88cc-b9f8a63caeb7&sm=bb54a097-28c8-4025-88cc-b9f8a63caeb7.

2

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/18 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/18

---

Advies van het Comité van de Regio's plaatselijke overheden als ontwikkelingsactoren

(2009/C 200/05)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | is ingenomen met het Commissiedocument; uit de titel ervan blijkt immers al dadelijk erkenning voor de rol van decentrale overheden in de internationale ontwikkelingssamenwerking; |
| --- | --- |

—

is ingenomen met het Commissiedocument; uit de titel ervan blijkt immers al dadelijk erkenning voor de rol van decentrale overheden in de internationale ontwikkelingssamenwerking;

| — | stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Commissie de meeste elementen uit zijn adviezen van 2005, 2007 en 2008 over hetzelfde thema heeft overgenomen; |
| --- | --- |

—

stelt tot zijn tevredenheid vast dat de Commissie de meeste elementen uit zijn adviezen van 2005, 2007 en 2008 over hetzelfde thema heeft overgenomen;

| — | onderstreept de specifieke inbreng van de lokale en regionale overheden, maar vindt wel dat acties op het vlak van ontwikkelingssamenwerking op alle niveaus moeten worden geharmoniseerd en zou graag zien dat de decentrale overheden van de ontwikkelingslanden nauwer bij het ontwikkelings- en samenwerkingsbeleid worden betrokken; |
| --- | --- |

—

onderstreept de specifieke inbreng van de lokale en regionale overheden, maar vindt wel dat acties op het vlak van ontwikkelingssamenwerking op alle niveaus moeten worden geharmoniseerd en zou graag zien dat de decentrale overheden van de ontwikkelingslanden nauwer bij het ontwikkelings- en samenwerkingsbeleid worden betrokken;

| — | is verheugd over het voorstel om de gestructureerde dialoog met de decentrale overheden over het ontwikkelingsbeleid te doen plaatsvinden onder auspiciën van het CvdR; dit voorstel strookt volledig met de rol die het CvdR in de Verdragen heeft toebedeeld gekregen; |
| --- | --- |

—

is verheugd over het voorstel om de gestructureerde dialoog met de decentrale overheden over het ontwikkelingsbeleid te doen plaatsvinden onder auspiciën van het CvdR; dit voorstel strookt volledig met de rol die het CvdR in de Verdragen heeft toebedeeld gekregen;

| — | verbindt zich ertoe om samen met de Commissie jaarlijkse bijeenkomsten op te zetten waaraan door „alle actoren in dit samenwerkingssysteem” wordt deelgenomen. Zij zouden vlak na een CvdR-zitting moeten worden gehouden en de eerste zou nog in 2009 moeten plaatsvinden; |
| --- | --- |

—

verbindt zich ertoe om samen met de Commissie jaarlijkse bijeenkomsten op te zetten waaraan door „alle actoren in dit samenwerkingssysteem” wordt deelgenomen. Zij zouden vlak na een CvdR-zitting moeten worden gehouden en de eerste zou nog in 2009 moeten plaatsvinden;

| — | wil in partnerschap met de Commissie concreet invulling geven aan een „beurs” voor decentrale samenwerking in de vorm van een internetportaal, dat zou kunnen worden gezien als een virtuele voortzetting van de jaarlijkse bijeenkomsten over decentrale samenwerking; |
| --- | --- |

—

wil in partnerschap met de Commissie concreet invulling geven aan een „beurs” voor decentrale samenwerking in de vorm van een internetportaal, dat zou kunnen worden gezien als een virtuele voortzetting van de jaarlijkse bijeenkomsten over decentrale samenwerking;

| — | beveelt aan dat er documenten worden opgesteld die rekening houden met de behoefte van decentrale overheden aan informatie over het ontwikkelingsbeleid van de EU; |
| --- | --- |

—

beveelt aan dat er documenten worden opgesteld die rekening houden met de behoefte van decentrale overheden aan informatie over het ontwikkelingsbeleid van de EU;

| — | wijst erop dat de vraag „Wie doet wat en waar?” absoluut moet worden beantwoord om dubbel werk te voorkomen, en dat maatregelen ter zake genomen moeten worden op basis van de beschikbare gegevens. |
| --- | --- |

—

wijst erop dat de vraag „Wie doet wat en waar?” absoluut moet worden beantwoord om dubbel werk te voorkomen, en dat maatregelen ter zake genomen moeten worden op basis van de beschikbare gegevens.

| Rapporteur | : | Christophe Rouillon (FR/PSE), burgemeester van Coulaines |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Christophe Rouillon (FR/PSE), burgemeester van Coulaines

Referentiedocument

Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Plaatselijke overheden als ontwikkelingsactoren

COM(2008) 626 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

A.   Algemene opmerkingen

| 1. | Het Comité van de Regio's (CvdR) is ingenomen met deze Commissiemededeling; uit de titel blijkt immers al dadelijk erkenning voor de rol van de lokale en regionale overheden in de internationale ontwikkelingssamenwerking. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's (CvdR) is ingenomen met deze Commissiemededeling; uit de titel blijkt immers al dadelijk erkenning voor de rol van de lokale en regionale overheden in de internationale ontwikkelingssamenwerking.

| 2. | Het CvdR kan zich vinden in de aanpak van de Commissie, die uitgaat van de vaststelling dat de rol van de decentrale overheden erkenning verdient en zich daarnaast buigt over de vraag hoe het Europees ontwikkelingsbeleid en de acties van decentrale overheden geleidelijk aan nauwer op elkaar kunnen worden afgestemd. Ten slotte geeft zij aan welke stappen kunnen worden genomen om de rol van de lokale en regionale overheden in het ontwikkelingsbeleid ook in de praktijk erkenning te doen vinden. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR kan zich vinden in de aanpak van de Commissie, die uitgaat van de vaststelling dat de rol van de decentrale overheden erkenning verdient en zich daarnaast buigt over de vraag hoe het Europees ontwikkelingsbeleid en de acties van decentrale overheden geleidelijk aan nauwer op elkaar kunnen worden afgestemd. Ten slotte geeft zij aan welke stappen kunnen worden genomen om de rol van de lokale en regionale overheden in het ontwikkelingsbeleid ook in de praktijk erkenning te doen vinden.

| 3. | Na het verschijnen van de Commissiemededeling vond van 15 tot 17 november 2008 in Straatsburg de derde editie van de Europese Ontwikkelingsdagen plaats, die — tegen de achtergrond van de internationale economische crisis — in het teken stonden van de lokale aspecten van ontwikkeling. De organisatoren maakten van de gelegenheid gebruik om de waarde van het optreden van de lokale en regionale overheden vanuit verschillende invalshoeken bij een ruim publiek te onderstrepen. Zo werd het Handvest inzake ontwikkelingssamenwerking ter ondersteuning van plaatselijke governance (zie het begeleidend document bij de Commissiemededeling) officieel gepresenteerd en verspreid; het ontwikkelingsplatform van de lokale en regionale overheden zag officieel het licht (daarmee is voldaan aan een aanbeveling van het CvdR die al terug te vinden is in een advies van november 2005); en het belang van decentrale ontwikkelingssamenwerking en jumelages werd beklemtoond tijdens een ceremonie in aanwezigheid van de commissaris voor ontwikkeling en humanitaire hulpverlening en de CvdR-voorzitter. |
| --- | --- |

3.

Na het verschijnen van de Commissiemededeling vond van 15 tot 17 november 2008 in Straatsburg de derde editie van de Europese Ontwikkelingsdagen plaats, die — tegen de achtergrond van de internationale economische crisis — in het teken stonden van de lokale aspecten van ontwikkeling. De organisatoren maakten van de gelegenheid gebruik om de waarde van het optreden van de lokale en regionale overheden vanuit verschillende invalshoeken bij een ruim publiek te onderstrepen. Zo werd het Handvest inzake ontwikkelingssamenwerking ter ondersteuning van plaatselijke governance (zie het begeleidend document bij de Commissiemededeling) officieel gepresenteerd en verspreid; het ontwikkelingsplatform van de lokale en regionale overheden zag officieel het licht (daarmee is voldaan aan een aanbeveling van het CvdR die al terug te vinden is in een advies van november 2005); en het belang van decentrale ontwikkelingssamenwerking en jumelages werd beklemtoond tijdens een ceremonie in aanwezigheid van de commissaris voor ontwikkeling en humanitaire hulpverlening en de CvdR-voorzitter.

| 4. | Positief is dat de Commissie niet alleen ingaat op de specifieke bijdrage van lokale en regionale overheden aan ontwikkeling en lokaal bestuur, maar ook — en dat is nieuw — concrete voorbeelden aanhaalt om de waarde en veelzijdigheid van het optreden van die overheden aan te tonen. |
| --- | --- |

4.

Positief is dat de Commissie niet alleen ingaat op de specifieke bijdrage van lokale en regionale overheden aan ontwikkeling en lokaal bestuur, maar ook — en dat is nieuw — concrete voorbeelden aanhaalt om de waarde en veelzijdigheid van het optreden van die overheden aan te tonen.

| 5. | Het CvdR stelt tot zijn tevredenheid vast dat de elementen die het heeft aangedragen in adviezen van 2005, 2007 en 2008 over lokale en regionale overheden en ontwikkelingssamenwerking, voor het grootste gedeelte door de Commissie zijn overgenomen. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR stelt tot zijn tevredenheid vast dat de elementen die het heeft aangedragen in adviezen van 2005, 2007 en 2008 over lokale en regionale overheden en ontwikkelingssamenwerking, voor het grootste gedeelte door de Commissie zijn overgenomen.

| 6. | Het heeft geen zin hier nogmaals alle aspecten van decentrale samenwerking uitgebreid onder de loep te nemen. Wel wil het CvdR nog eens twee onderscheidende kenmerken van deze vorm van samenwerking in herinnering brengen, te weten de juridische grondslag die van lidstaat tot lidstaat sterk kan verschillen en de grote meerwaarde ervan voor de ontwikkeling wereldwijd. De kracht van decentrale ontwikkelingssamenwerking ligt in de aanwezigheid van lokale verkozenen op het terrein, die goed op de hoogte zijn van de behoeften van de bevolking waarvoor de hulp bestemd is. Dankzij hun ruime ervaring zijn het oordeel en de expertise van de lokale en regionale overheden die zich bezighouden met decentrale ontwikkelingssamenwerking van grote waarde in de strijd tegen armoede en het streven naar de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (1). |
| --- | --- |

6.

Het heeft geen zin hier nogmaals alle aspecten van decentrale samenwerking uitgebreid onder de loep te nemen. Wel wil het CvdR nog eens twee onderscheidende kenmerken van deze vorm van samenwerking in herinnering brengen, te weten de juridische grondslag die van lidstaat tot lidstaat sterk kan verschillen en de grote meerwaarde ervan voor de ontwikkeling wereldwijd. De kracht van decentrale ontwikkelingssamenwerking ligt in de aanwezigheid van lokale verkozenen op het terrein, die goed op de hoogte zijn van de behoeften van de bevolking waarvoor de hulp bestemd is. Dankzij hun ruime ervaring zijn het oordeel en de expertise van de lokale en regionale overheden die zich bezighouden met decentrale ontwikkelingssamenwerking van grote waarde in de strijd tegen armoede en het streven naar de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (1).

| 7. | Lokale en regionale overheden kunnen een hoofdrol spelen in de internationale samenwerking en zo aanzetten tot democratisch bestuur op lokaal niveau. Het CvdR stelt dan ook tot zijn tevredenheid vast dat de Commissiemededeling vergezeld gaat van een begeleidend document (het in punt 3 vermelde Handvest inzake ontwikkelingssamenwerking ter ondersteuning van plaatselijke governance), waarin de beginselen en hoofdlijnen van de samenwerking worden afgebakend. Het roept op tot een wijdere verspreiding van deze tekst, die tot stand is gekomen na overleg met de lidstaten en de partners uit de ontwikkelingslanden en waarin m.n. wordt beklemtoond dat de verschillende lokale actoren nauwer moeten samenwerken en dat de verschillende actieniveaus (het lokale, nationale en internationale niveau) beter op elkaar moeten worden afgestemd. |
| --- | --- |

7.

Lokale en regionale overheden kunnen een hoofdrol spelen in de internationale samenwerking en zo aanzetten tot democratisch bestuur op lokaal niveau. Het CvdR stelt dan ook tot zijn tevredenheid vast dat de Commissiemededeling vergezeld gaat van een begeleidend document (het in punt 3 vermelde Handvest inzake ontwikkelingssamenwerking ter ondersteuning van plaatselijke governance), waarin de beginselen en hoofdlijnen van de samenwerking worden afgebakend. Het roept op tot een wijdere verspreiding van deze tekst, die tot stand is gekomen na overleg met de lidstaten en de partners uit de ontwikkelingslanden en waarin m.n. wordt beklemtoond dat de verschillende lokale actoren nauwer moeten samenwerken en dat de verschillende actieniveaus (het lokale, nationale en internationale niveau) beter op elkaar moeten worden afgestemd.

| 8. | Behalve democratisch bestuur, dat participatie van de bevolking aanmoedigt, is er nog een andere krachtige hefboom voor lokale ontwikkeling, nl. samenwerking met de decentrale overheden, waardoor een hele waaier van sectoren en particuliere en openbare actoren wordt ingezet. De bijdrage van de decentrale overheden kan een stimulans vormen voor de organisatie van de productie, handel en milieu- en mensvriendelijke economische activiteiten. Dit aspect is m.n. van belang voor achtergebleven plattelandsgebieden, omdat het een wapen is in de strijd tegen armoede én tegen fenomenen als plattelandsvlucht en clandestiene emigratie. |
| --- | --- |

8.

Behalve democratisch bestuur, dat participatie van de bevolking aanmoedigt, is er nog een andere krachtige hefboom voor lokale ontwikkeling, nl. samenwerking met de decentrale overheden, waardoor een hele waaier van sectoren en particuliere en openbare actoren wordt ingezet. De bijdrage van de decentrale overheden kan een stimulans vormen voor de organisatie van de productie, handel en milieu- en mensvriendelijke economische activiteiten. Dit aspect is m.n. van belang voor achtergebleven plattelandsgebieden, omdat het een wapen is in de strijd tegen armoede én tegen fenomenen als plattelandsvlucht en clandestiene emigratie.

| 9. | Het CvdR verheugt zich erover dat de Commissie in haar Mededeling vermeldt dat de lokale en regionale overheden helpen de burger bewust te maken van de problematiek van ontwikkeling en de bestrijding van de armoede in de wereld. Het wijst er in dat verband op dat de impact van die pogingen tot bewustwording ongetwijfeld nog veel groter zal zijn als de Europese decentrale overheden samenwerken met hun tegenhangers in de ontwikkelingslanden. Bewustmaking is een van de terreinen bij uitstek waarop partnerschappen tussen allerhande verenigingen en organisaties die zich bezighouden met ontwikkeling duidelijk hun nut hebben bewezen: dit soort maatregelen staat of valt immers met de ondersteuning van lokale verenigingen van bewuste burgers. Door het grote publiek erop te wijzen dat het niet langer de ogen mag sluiten voor de ontwikkelingsproblematiek dragen lokale en regionale overheden er overigens ook toe bij dat de immigrantenbevolking zich vlotter integreert. Solidariteitsacties en het streven naar een eerlijkere verdeling bieden immigranten de kans hun eigen cultuur te herontdekken, zodat zij niet langer het gevoel hebben ontworteld te zijn. |
| --- | --- |

9.

Het CvdR verheugt zich erover dat de Commissie in haar Mededeling vermeldt dat de lokale en regionale overheden helpen de burger bewust te maken van de problematiek van ontwikkeling en de bestrijding van de armoede in de wereld. Het wijst er in dat verband op dat de impact van die pogingen tot bewustwording ongetwijfeld nog veel groter zal zijn als de Europese decentrale overheden samenwerken met hun tegenhangers in de ontwikkelingslanden. Bewustmaking is een van de terreinen bij uitstek waarop partnerschappen tussen allerhande verenigingen en organisaties die zich bezighouden met ontwikkeling duidelijk hun nut hebben bewezen: dit soort maatregelen staat of valt immers met de ondersteuning van lokale verenigingen van bewuste burgers. Door het grote publiek erop te wijzen dat het niet langer de ogen mag sluiten voor de ontwikkelingsproblematiek dragen lokale en regionale overheden er overigens ook toe bij dat de immigrantenbevolking zich vlotter integreert. Solidariteitsacties en het streven naar een eerlijkere verdeling bieden immigranten de kans hun eigen cultuur te herontdekken, zodat zij niet langer het gevoel hebben ontworteld te zijn.

B.   Specifieke opmerkingen

| 10. | Het CvdR wil hieronder een aantal aspecten belichten die cruciaal zijn voor een betere afbakening van de rol van lokale en regionale overheden in het Europees ontwikkelingsbeleid. |
| --- | --- |

10.

Het CvdR wil hieronder een aantal aspecten belichten die cruciaal zijn voor een betere afbakening van de rol van lokale en regionale overheden in het Europees ontwikkelingsbeleid.

| 11. | Het plaatst vraagtekens bij de definitie die de Commissie geeft van gedecentraliseerde samenwerking (zie het kader op blz. 3 van de Mededeling). Vroeger beschouwde de Commissie gedecentraliseerde samenwerking immers als samenwerking op infranationaal niveau; de vraag uit welke sector de diverse betrokkenen afkomstig waren deed daarbij niet ter zake. Voor het CvdR is er sprake van decentrale samenwerking als decentrale overheden daarbij stricto sensu betrokken zijn. |
| --- | --- |

11.

Het plaatst vraagtekens bij de definitie die de Commissie geeft van gedecentraliseerde samenwerking (zie het kader op blz. 3 van de Mededeling). Vroeger beschouwde de Commissie gedecentraliseerde samenwerking immers als samenwerking op infranationaal niveau; de vraag uit welke sector de diverse betrokkenen afkomstig waren deed daarbij niet ter zake. Voor het CvdR is er sprake van decentrale samenwerking als decentrale overheden daarbij stricto sensu betrokken zijn.

| 12. | De Commissie zou moeten erkennen dat decentrale samenwerking ook bij de bescherming en verbetering van het milieu een essentiële rol speelt. Bovendien is het op lokaal niveau zo dat decentrale samenwerking een antwoord biedt op de huidige wereldwijde zorgen over de gevaren van de klimaatverandering en kan helpen om de burgers hiervan bewuster te maken. |
| --- | --- |

12.

De Commissie zou moeten erkennen dat decentrale samenwerking ook bij de bescherming en verbetering van het milieu een essentiële rol speelt. Bovendien is het op lokaal niveau zo dat decentrale samenwerking een antwoord biedt op de huidige wereldwijde zorgen over de gevaren van de klimaatverandering en kan helpen om de burgers hiervan bewuster te maken.

| 13. | De financiële bijdrage van lokale en regionale overheden aan ontwikkelingssamenwerking mag het belang van de kwaliteit van hun acties niet uitvlakken. De toegevoegde waarde van hun inspanningen ligt op de eerste plaats in het feit dat het lokale optreden het resultaat is van vrijwillige partnerschappen, en niet van door de staat opgelegde verbintenissen. Denken we maar aan kleinschalige overheden met beperkte middelen, die er toch in slagen relevante projecten met voelbare impact op te zetten. |
| --- | --- |

13.

De financiële bijdrage van lokale en regionale overheden aan ontwikkelingssamenwerking mag het belang van de kwaliteit van hun acties niet uitvlakken. De toegevoegde waarde van hun inspanningen ligt op de eerste plaats in het feit dat het lokale optreden het resultaat is van vrijwillige partnerschappen, en niet van door de staat opgelegde verbintenissen. Denken we maar aan kleinschalige overheden met beperkte middelen, die er toch in slagen relevante projecten met voelbare impact op te zetten.

| 14. | Op lokaal niveau komt de algemene strategie van solidariteit tussen de rijke en de arme regio's van onze planeet tot uiting in ontwikkelingsacties van lokale en regionale overheden. Die samenwerking tussen decentrale overheden, die verschillende vormen kan aannemen, wordt overigens ook toegejuicht in de conclusies die de Raad van ministers van de EU op 10 november 2008 over de Commissiemededeling die heeft aangenomen. |
| --- | --- |

14.

Op lokaal niveau komt de algemene strategie van solidariteit tussen de rijke en de arme regio's van onze planeet tot uiting in ontwikkelingsacties van lokale en regionale overheden. Die samenwerking tussen decentrale overheden, die verschillende vormen kan aannemen, wordt overigens ook toegejuicht in de conclusies die de Raad van ministers van de EU op 10 november 2008 over de Commissiemededeling die heeft aangenomen.

| 15. | Acties op het vlak van ontwikkelingssamenwerking moeten op alle niveaus worden geharmoniseerd. De Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp is daarbij van doorslaggevend belang. Via haar delegaties in de ontvangende landen zou de Commissie er tijdens een eerste fase dan ook voor moeten ijveren de betrokken overheden bij elkaar te brengen, zonder het subsidiariteitsbeginsel met voeten te treden en rekening houdend met hun bevoegdheden. |
| --- | --- |

15.

Acties op het vlak van ontwikkelingssamenwerking moeten op alle niveaus worden geharmoniseerd. De Verklaring van Parijs over de doeltreffendheid van ontwikkelingshulp is daarbij van doorslaggevend belang. Via haar delegaties in de ontvangende landen zou de Commissie er tijdens een eerste fase dan ook voor moeten ijveren de betrokken overheden bij elkaar te brengen, zonder het subsidiariteitsbeginsel met voeten te treden en rekening houdend met hun bevoegdheden.

| 16. | „Eigen inbreng” (ownership) (2) bij de uitwerking van ontwikkelingsbeleid en -strategieën wordt in de Verklaring van Parijs bestempeld als een van de sleutels tot beter bestuur. Het CvdR wil extra de nadruk leggen op dit beginsel en wijst erop dat decentrale samenwerking, juist omdat zij berust op nabijheid, een bijzondere rol kan spelen bij de toepassing hiervan. De lokale en regionale overheden van de ontwikkelingslanden moeten dan ook nauwer worden betrokken bij het ontwikkelings- en samenwerkingsbeleid. |
| --- | --- |

16.

„Eigen inbreng” (ownership) (2) bij de uitwerking van ontwikkelingsbeleid en -strategieën wordt in de Verklaring van Parijs bestempeld als een van de sleutels tot beter bestuur. Het CvdR wil extra de nadruk leggen op dit beginsel en wijst erop dat decentrale samenwerking, juist omdat zij berust op nabijheid, een bijzondere rol kan spelen bij de toepassing hiervan. De lokale en regionale overheden van de ontwikkelingslanden moeten dan ook nauwer worden betrokken bij het ontwikkelings- en samenwerkingsbeleid.

II.   PRAKTISCHE ASPECTEN

| 17. | Het CvdR heeft met grote belangstelling kennisgenomen van de voorstellen van de Commissie om de rol van de lokale en regionale overheden als ontwikkelingsactoren ook in de praktijk te doen erkennen en plaatst hierbij de volgende kanttekeningen. |
| --- | --- |

17.

Het CvdR heeft met grote belangstelling kennisgenomen van de voorstellen van de Commissie om de rol van de lokale en regionale overheden als ontwikkelingsactoren ook in de praktijk te doen erkennen en plaatst hierbij de volgende kanttekeningen.

De organisatie van een gestructureerde dialoog

| 18. | Het CvdR is heel in het bijzonder ingenomen met het voorstel van de Commissie om samen met de decentrale overheden een gestructureerde dialoog op te zetten over het ontwikkelingsbeleid. De onaflatende inspanningen die deze overheden de laatste jaren hebben geleverd om door de „verschillende internationale, bilaterale en multilaterale donorgroepen” te worden erkend als volwaardige gesprekspartner, worden hiermee immers beloond. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR is heel in het bijzonder ingenomen met het voorstel van de Commissie om samen met de decentrale overheden een gestructureerde dialoog op te zetten over het ontwikkelingsbeleid. De onaflatende inspanningen die deze overheden de laatste jaren hebben geleverd om door de „verschillende internationale, bilaterale en multilaterale donorgroepen” te worden erkend als volwaardige gesprekspartner, worden hiermee immers beloond.

| 19. | Het voorstel van de Commissie om deze dialoog te doen plaatsvinden onder auspiciën van het CvdR kan vanzelfsprekend op een warm onthaal rekenen. Het strookt dan ook volledig met de rol die het CvdR in de Verdragen krijgt toebedeeld, nl. het verwoorden van de standpunten van de Europese lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

19.

Het voorstel van de Commissie om deze dialoog te doen plaatsvinden onder auspiciën van het CvdR kan vanzelfsprekend op een warm onthaal rekenen. Het strookt dan ook volledig met de rol die het CvdR in de Verdragen krijgt toebedeeld, nl. het verwoorden van de standpunten van de Europese lokale en regionale overheden.

| 20. | Het CvdR verbindt zich ertoe om in het kader van de gestructureerde dialoog samen met de Commissie jaarlijkse bijeenkomsten op te zetten, waaraan wordt deelgenomen door „alle actoren in dit samenwerkingssysteem” op Europees niveau. Dit houdt in dat naast andere deelnemers vanzelfsprekend ook de Commissie aanwezig dient te zijn; zij zou zich kunnen laten vertegenwoordigen door de betrokken directoraten-generaal én door een aantal delegaties. Deze laatste zijn immers op nationaal niveau verantwoordelijk voor de Europese ontwikkelingssamenwerking. Voorts zouden behalve het CvdR ook lokale en regionale overheden uit de EU en de ontwikkelingslanden, inclusief hun verenigingen, aan de bijeenkomsten deelnemen. Het CvdR zal de nodige middelen vrijmaken maar verzoekt de Commissie hier nogmaals om bijkomende financiële steun. Om het de CvdR-leden mogelijk te maken ten volle deel te nemen aan de debatten, dringt het CvdR erop aan dat de jaarlijkse bijeenkomsten plaatsvinden vlak na een CvdR-zitting. De eerste bijeenkomst zou nog voor eind 2009 moeten worden gehouden. |
| --- | --- |

20.

Het CvdR verbindt zich ertoe om in het kader van de gestructureerde dialoog samen met de Commissie jaarlijkse bijeenkomsten op te zetten, waaraan wordt deelgenomen door „alle actoren in dit samenwerkingssysteem” op Europees niveau. Dit houdt in dat naast andere deelnemers vanzelfsprekend ook de Commissie aanwezig dient te zijn; zij zou zich kunnen laten vertegenwoordigen door de betrokken directoraten-generaal én door een aantal delegaties. Deze laatste zijn immers op nationaal niveau verantwoordelijk voor de Europese ontwikkelingssamenwerking. Voorts zouden behalve het CvdR ook lokale en regionale overheden uit de EU en de ontwikkelingslanden, inclusief hun verenigingen, aan de bijeenkomsten deelnemen. Het CvdR zal de nodige middelen vrijmaken maar verzoekt de Commissie hier nogmaals om bijkomende financiële steun. Om het de CvdR-leden mogelijk te maken ten volle deel te nemen aan de debatten, dringt het CvdR erop aan dat de jaarlijkse bijeenkomsten plaatsvinden vlak na een CvdR-zitting. De eerste bijeenkomst zou nog voor eind 2009 moeten worden gehouden.

Instrumenten voor een op overleg gebaseerde aanpak

| 21. | Het CvdR is ingenomen met het plan van de Commissie om „operationele richtsnoeren” uit te werken, maar vraagt zich wel af of deze bedoeld zijn voor haar delegaties in de betrokken landen — zodat hun betrekkingen met de lokale en regionale overheden in betere banen kunnen worden geleid — of voor de lokale en regionale overheden zelf. Hoe dan ook verwelkomt het CvdR ieder document waarmee de rol van de verschillende actoren wordt verduidelijkt, al was het alleen maar om hun acties beter op elkaar af te stemmen. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR is ingenomen met het plan van de Commissie om „operationele richtsnoeren” uit te werken, maar vraagt zich wel af of deze bedoeld zijn voor haar delegaties in de betrokken landen — zodat hun betrekkingen met de lokale en regionale overheden in betere banen kunnen worden geleid — of voor de lokale en regionale overheden zelf. Hoe dan ook verwelkomt het CvdR ieder document waarmee de rol van de verschillende actoren wordt verduidelijkt, al was het alleen maar om hun acties beter op elkaar af te stemmen.

| 22. | Zijn bovengenoemde richtsnoeren bedoeld voor de lokale en regionale overheden, dan moet daarin rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van decentrale samenwerking en met de beproefde ervaringen van de plaatselijke overheden. Het CvdR vindt niet zozeer dat de plaatselijke overheden bij de hand moeten worden genomen; het gaat er veeleer om dat wordt ingespeeld op hun behoefte aan informatie en dat zij inzicht krijgen in de doelstellingen, logica en mechanismen — om niet te spreken van het jargon — van het ontwikkelingsbeleid van de EU, dat dermate ingewikkeld is dat het nog te vaak een zaak is van specialisten. |
| --- | --- |

22.

Zijn bovengenoemde richtsnoeren bedoeld voor de lokale en regionale overheden, dan moet daarin rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van decentrale samenwerking en met de beproefde ervaringen van de plaatselijke overheden. Het CvdR vindt niet zozeer dat de plaatselijke overheden bij de hand moeten worden genomen; het gaat er veeleer om dat wordt ingespeeld op hun behoefte aan informatie en dat zij inzicht krijgen in de doelstellingen, logica en mechanismen — om niet te spreken van het jargon — van het ontwikkelingsbeleid van de EU, dat dermate ingewikkeld is dat het nog te vaak een zaak is van specialisten.

| 23. | Daarom bepleit het CvdR dat documenten worden opgesteld op basis van overleg tussen de Commissie en de lokale en regionale overheden. Belangrijk is dat dergelijke documenten op uitgebreide schaal bruikbaar zijn. Daartoe moet er in klare taal gepaste inhoud aan worden gegeven en dienen zij daadwerkelijk voort te vloeien uit de gestructureerde dialoog die binnen het CvdR zou moeten plaatsvinden. Zo kunnen decentrale overheden — vooral zij die maar over beperkte personele middelen voor de samenwerking beschikken — zich beter positioneren in de internationale omgeving van het Europese ontwikkelingsbeleid. |
| --- | --- |

23.

Daarom bepleit het CvdR dat documenten worden opgesteld op basis van overleg tussen de Commissie en de lokale en regionale overheden. Belangrijk is dat dergelijke documenten op uitgebreide schaal bruikbaar zijn. Daartoe moet er in klare taal gepaste inhoud aan worden gegeven en dienen zij daadwerkelijk voort te vloeien uit de gestructureerde dialoog die binnen het CvdR zou moeten plaatsvinden. Zo kunnen decentrale overheden — vooral zij die maar over beperkte personele middelen voor de samenwerking beschikken — zich beter positioneren in de internationale omgeving van het Europese ontwikkelingsbeleid.

Decentrale samenwerking: om welke actoren en activiteiten gaat het?

| 24. | Reeds in zijn eerste advies ter zake achtte het CvdR het van prioritair belang vast te stellen om welke actoren het bij decentrale samenwerking gaat. De vraag „Wie doet wat en waar?” moet absoluut worden beantwoord om te kunnen beoordelen wat deze vorm van samenwerking kan opleveren, maar ook om het optreden van decentrale overheden uit de EU die in dezelfde regio actief zijn nader tot elkaar te brengen of om hun werk — in het streven naar complementariteit — te verdelen, al naar gelang de duidelijke belangen van de plaatselijke overheden voor wie de hulp is bedoeld. |
| --- | --- |

24.

Reeds in zijn eerste advies ter zake achtte het CvdR het van prioritair belang vast te stellen om welke actoren het bij decentrale samenwerking gaat. De vraag „Wie doet wat en waar?” moet absoluut worden beantwoord om te kunnen beoordelen wat deze vorm van samenwerking kan opleveren, maar ook om het optreden van decentrale overheden uit de EU die in dezelfde regio actief zijn nader tot elkaar te brengen of om hun werk — in het streven naar complementariteit — te verdelen, al naar gelang de duidelijke belangen van de plaatselijke overheden voor wie de hulp is bedoeld.

| 25. | Terecht bepleit de Raad in zijn conclusies van 10 november 2008 over de Commissiemededeling dat de Commissie op dit gebied maatregelen neemt „op basis van de beschikbare gegevens”. Er is namelijk al wel aan een zekere mate van informatievergaring gedaan, zowel door bepaalde lidstaten als door de in Barcelona opgerichte Waarnemingspost, die zich onder meer bezighoudt met het in kaart brengen van de betrekkingen tussen lokale en regionale overheden uit de EU en Latijns-Amerika. |
| --- | --- |

25.

Terecht bepleit de Raad in zijn conclusies van 10 november 2008 over de Commissiemededeling dat de Commissie op dit gebied maatregelen neemt „op basis van de beschikbare gegevens”. Er is namelijk al wel aan een zekere mate van informatievergaring gedaan, zowel door bepaalde lidstaten als door de in Barcelona opgerichte Waarnemingspost, die zich onder meer bezighoudt met het in kaart brengen van de betrekkingen tussen lokale en regionale overheden uit de EU en Latijns-Amerika.

Totstandbrenging van nieuwe partnerschappen

| 26. | Er moet dringend inzicht worden gekregen in de reeds bestaande betrekkingen op het vlak van decentrale samenwerking, wil men werk maken van meer informatie-uitwisseling en nieuwe partnerschappen die beantwoorden aan de behoeften van decentrale overheden uit ontwikkelingslanden die door de alsmaar toenemende beleidsdecentralisatie met nieuwe verantwoordelijkheden te maken krijgen. Zoveel mogelijk moet worden voorkomen dat er verwarring en versnippering ontstaat als gevolg van de oprichting van nieuwe partnerschappen die geen rekening houden met wat er al bestaat en die niet resulteren in een beter gecoördineerd beleid, maar in dubbel werk. Dit laatste wil men juist vermijden. |
| --- | --- |

26.

Er moet dringend inzicht worden gekregen in de reeds bestaande betrekkingen op het vlak van decentrale samenwerking, wil men werk maken van meer informatie-uitwisseling en nieuwe partnerschappen die beantwoorden aan de behoeften van decentrale overheden uit ontwikkelingslanden die door de alsmaar toenemende beleidsdecentralisatie met nieuwe verantwoordelijkheden te maken krijgen. Zoveel mogelijk moet worden voorkomen dat er verwarring en versnippering ontstaat als gevolg van de oprichting van nieuwe partnerschappen die geen rekening houden met wat er al bestaat en die niet resulteren in een beter gecoördineerd beleid, maar in dubbel werk. Dit laatste wil men juist vermijden.

| 27. | In deze nieuwe partnerschappen zou de nadruk veeleer op kwaliteit moeten liggen. Gelukkig is er steun gekomen voor het in een eerder CvdR-advies geformuleerde voorstel om een instrument ter bevordering van informatie-uitwisseling in het leven te roepen, dat in de Mededeling de „beurs” van decentrale samenwerking wordt genoemd en dat als werktuig zou moeten fungeren voor een permanente dialoog met en tussen de lokale en regionale overheden van alle regio's in de wereld die op het vlak van decentrale samenwerking actief zijn. Graag wil het CvdR deze „beurs” in partnerschap met de Commissie concreet gestalte geven in de vorm van een internetportaal, dat min of meer zou kunnen worden gezien als een virtuele voortzetting van de jaarlijkse bijeenkomsten over decentrale samenwerking. Om doublures te voorkomen zal het CvdR bij het werken aan de „beurs” oog hebben voor al bestaande initiatieven. |
| --- | --- |

27.

In deze nieuwe partnerschappen zou de nadruk veeleer op kwaliteit moeten liggen. Gelukkig is er steun gekomen voor het in een eerder CvdR-advies geformuleerde voorstel om een instrument ter bevordering van informatie-uitwisseling in het leven te roepen, dat in de Mededeling de „beurs” van decentrale samenwerking wordt genoemd en dat als werktuig zou moeten fungeren voor een permanente dialoog met en tussen de lokale en regionale overheden van alle regio's in de wereld die op het vlak van decentrale samenwerking actief zijn. Graag wil het CvdR deze „beurs” in partnerschap met de Commissie concreet gestalte geven in de vorm van een internetportaal, dat min of meer zou kunnen worden gezien als een virtuele voortzetting van de jaarlijkse bijeenkomsten over decentrale samenwerking. Om doublures te voorkomen zal het CvdR bij het werken aan de „beurs” oog hebben voor al bestaande initiatieven.

Versterking van bestaande banden tussen decentrale overheden

| 28. | Het CvdR beseft dat het bij betrekkingen tussen decentrale overheden uit de EU en de ontwikkelingslanden niet altijd gaat om activiteiten op het gebied van decentrale samenwerking waarbij de overheid van het partnerland wordt geholpen om ontwikkeling structureel in goede banen te leiden. |
| --- | --- |

28.

Het CvdR beseft dat het bij betrekkingen tussen decentrale overheden uit de EU en de ontwikkelingslanden niet altijd gaat om activiteiten op het gebied van decentrale samenwerking waarbij de overheid van het partnerland wordt geholpen om ontwikkeling structureel in goede banen te leiden.

| 29. | Het onderschrijft dat vriendschappelijke betrekkingen kunnen uitgroeien tot substantiëlere activiteiten als alle lokale overheden meer inzicht hebben in de mogelijkheden die decentrale samenwerking biedt. Als instelling die alle Europese decentrale overheden vertegenwoordigt, meent het CvdR een centrale rol te kunnen spelen en te kunnen stimuleren dat lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij het ontwikkelingsbeleid via activiteiten die daadwerkelijk in het teken staan van decentrale samenwerking. Al naar gelang de behoeften van de lokale of regionale partneroverheid kan het hierbij ook gaan om technische uitwisselingen van korte duur. |
| --- | --- |

29.

Het onderschrijft dat vriendschappelijke betrekkingen kunnen uitgroeien tot substantiëlere activiteiten als alle lokale overheden meer inzicht hebben in de mogelijkheden die decentrale samenwerking biedt. Als instelling die alle Europese decentrale overheden vertegenwoordigt, meent het CvdR een centrale rol te kunnen spelen en te kunnen stimuleren dat lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij het ontwikkelingsbeleid via activiteiten die daadwerkelijk in het teken staan van decentrale samenwerking. Al naar gelang de behoeften van de lokale of regionale partneroverheid kan het hierbij ook gaan om technische uitwisselingen van korte duur.

| 30. | Het CvdR heeft in zijn allereerste advies over decentrale samenwerking al opgemerkt dat vertegenwoordigende instanties of nationale verenigingen van lokale en regionale overheden van de partnerlanden een fundamentele rol spelen. Zij zorgen er niet alleen voor dat banden worden geschapen en informatie wordt uitgewisseld tussen lokaal gekozen afgevaardigden die met vergelijkbare problemen geconfronteerd worden, maar kunnen ook een dialoog op gang brengen met de centrale regeringen om strategische prioriteiten vast te stellen waarbij terdege rekening wordt gehouden met de subnationale ontwikkelingsniveaus. |
| --- | --- |

30.

Het CvdR heeft in zijn allereerste advies over decentrale samenwerking al opgemerkt dat vertegenwoordigende instanties of nationale verenigingen van lokale en regionale overheden van de partnerlanden een fundamentele rol spelen. Zij zorgen er niet alleen voor dat banden worden geschapen en informatie wordt uitgewisseld tussen lokaal gekozen afgevaardigden die met vergelijkbare problemen geconfronteerd worden, maar kunnen ook een dialoog op gang brengen met de centrale regeringen om strategische prioriteiten vast te stellen waarbij terdege rekening wordt gehouden met de subnationale ontwikkelingsniveaus.

| 31. | Daarom vindt het CvdR dat het ontstaan en de structurering van deze organisaties moet worden aangemoedigd, o.m. door de vorming van regionale groeperingen te bevorderen. Het dringt erop aan dat hier meer werk van wordt gemaakt, met steun van de tegenhangers uit Europese landen of van de EU. |
| --- | --- |

31.

Daarom vindt het CvdR dat het ontstaan en de structurering van deze organisaties moet worden aangemoedigd, o.m. door de vorming van regionale groeperingen te bevorderen. Het dringt erop aan dat hier meer werk van wordt gemaakt, met steun van de tegenhangers uit Europese landen of van de EU.

Aanvullende opmerking

| 32. | Het is zaak om zorgvuldig te letten op de samenhang tussen de in het document geformuleerde beginselen en de maatregelenprogramma's van de Europese Unie, waar ook ter wereld en welk Europees samenwerkingsinstrument er ook wordt gebruikt. Er zij bijv. gewezen op het volgende:






  — | nagegaan moet worden hoe begrotingssteunregelingen (de meeste bijdragen van de EU en de lidstaten vinden thans in dit kader plaats) zich verhouden tot de bedragen die door regeringen aan lokale overheden worden toegewezen en tot de bevoegdheden die deze hebben gekregen uit hoofde van decentraliseringsregelingen die in tal van ondersteunde landen zijn goedgekeurd; |
| --- | --- | --- |

32.

Het is zaak om zorgvuldig te letten op de samenhang tussen de in het document geformuleerde beginselen en de maatregelenprogramma's van de Europese Unie, waar ook ter wereld en welk Europees samenwerkingsinstrument er ook wordt gebruikt. Er zij bijv. gewezen op het volgende:

—

nagegaan moet worden hoe begrotingssteunregelingen (de meeste bijdragen van de EU en de lidstaten vinden thans in dit kader plaats) zich verhouden tot de bedragen die door regeringen aan lokale overheden worden toegewezen en tot de bevoegdheden die deze hebben gekregen uit hoofde van decentraliseringsregelingen die in tal van ondersteunde landen zijn goedgekeurd;

| — | in het handvest voor governance wordt op verschillende manieren onderstreept (en dit wordt trouwens ook in o.m. OESO- en Wereldbank-studies bevestigd) dat decentralisering pas kans van slagen heeft als zij berust op een goede wisselwerking tussen alle bestuursniveaus. Dit betekent dat er sprake moet zijn van een levensvatbare en doeltreffende centrale overheid. Bij de tussentijdse beoordeling van het thematische programma „Niet-overheidsactoren en plaatselijke overheden in het ontwikkelingsproces”, dat in 2009 ten uitvoer moet worden gelegd, zou daarom gekeken moeten worden naar het nut van steun aan plaatselijke overheden in landen met difficult environments, zoals het in het programma heet; |
| --- | --- |

—

in het handvest voor governance wordt op verschillende manieren onderstreept (en dit wordt trouwens ook in o.m. OESO- en Wereldbank-studies bevestigd) dat decentralisering pas kans van slagen heeft als zij berust op een goede wisselwerking tussen alle bestuursniveaus. Dit betekent dat er sprake moet zijn van een levensvatbare en doeltreffende centrale overheid. Bij de tussentijdse beoordeling van het thematische programma „Niet-overheidsactoren en plaatselijke overheden in het ontwikkelingsproces”, dat in 2009 ten uitvoer moet worden gelegd, zou daarom gekeken moeten worden naar het nut van steun aan plaatselijke overheden in landen met difficult environments, zoals het in het programma heet;

| — | wat de beschikbare financiële middelen betreft, is het thematische programma slechts het topje van de ijsberg. Het CvdR zou graag zien dat de betrokken actoren uit zowel de Europese als de ontwikkelingslanden nauwkeurig werden geïnformeerd over de manier waarop plaatselijke overheden daadwerkelijk betrokken worden bij de uitvoering van samenwerkingsakkoorden, zodat er desgewenst verbeteringen in kunnen worden aangebracht. Er is zeker behoefte aan kennis en verspreiding van goede praktijken op dit gebied. |
| --- | --- |

—

wat de beschikbare financiële middelen betreft, is het thematische programma slechts het topje van de ijsberg. Het CvdR zou graag zien dat de betrokken actoren uit zowel de Europese als de ontwikkelingslanden nauwkeurig werden geïnformeerd over de manier waarop plaatselijke overheden daadwerkelijk betrokken worden bij de uitvoering van samenwerkingsakkoorden, zodat er desgewenst verbeteringen in kunnen worden aangebracht. Er is zeker behoefte aan kennis en verspreiding van goede praktijken op dit gebied.

| 33. | Over het algemeen vindt het CvdR dat er met het Commissiedocument belangrijke vooruitgang wordt geboekt. Het wijst op de positieve houding ten opzichte van activiteiten op het vlak van decentrale samenwerking die door lokale en regionale overheden worden ontplooid. Het CvdR vindt absoluut dat constructief overleg tussen alle betrokkenen permanent nodig is om de inzet van plaatselijke overheden uit Europese en ontwikkelingslanden voor ontwikkelingsamenwerking op passende wijze te ondersteunen. Het CvdR zou dan ook graag volwaardig de rol willen spelen die hem toekomt als Europese instelling die de plaatselijke Europese overheden op alle decentrale niveaus vertegenwoordigt. |
| --- | --- |

33.

Over het algemeen vindt het CvdR dat er met het Commissiedocument belangrijke vooruitgang wordt geboekt. Het wijst op de positieve houding ten opzichte van activiteiten op het vlak van decentrale samenwerking die door lokale en regionale overheden worden ontplooid. Het CvdR vindt absoluut dat constructief overleg tussen alle betrokkenen permanent nodig is om de inzet van plaatselijke overheden uit Europese en ontwikkelingslanden voor ontwikkelingsamenwerking op passende wijze te ondersteunen. Het CvdR zou dan ook graag volwaardig de rol willen spelen die hem toekomt als Europese instelling die de plaatselijke Europese overheden op alle decentrale niveaus vertegenwoordigt.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Vijf jaar na de goedkeuring van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling (streefdatum 2015), wordt er in het rapport van de secretaris-generaal van de VN (A/59/2005) op gewezen dat meer dan 1 miljard mensen nog steeds onder de armoededrempel leven en met minder dan 1 dollar per dag moeten zien te overleven. Zie voor het volledige rapport http://daccessdds.un.org/doc/UNDOC/GEN/N05/270/79.

1

(2)  „Ownership” is de eerste van de in de Verklaring van Parijs (2005) vastgelegde partnerschapsverbintenissen. Daarmee wordt bedoeld dat de partnerlanden zelf zeggenschap krijgen over hun ontwikkelingsbeleid en -strategieën en zelf instaan voor de coördinatie van de ontwikkelingsacties. De tekst van de Verklaring van Parijs en andere documenten m.b.t. de tenuitvoerlegging daarvan is terug te vinden op de site van de OESO: www.oecd.org.

2

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/23 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/23

---

Advies van het Comité van de Regio's over de rol van de lokale en regionale overheden in de nieuwe strategie voor het oostzeegebied

(2009/C 200/06)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | juicht het toe dat de Europese Raad de Commissie opdracht heeft gegeven om een strategie uit te werken voor het Oostzeegebied. Het Oostzeegebied is in meerdere opzichten buitengewoon geschikt als proeftuin voor de invoering van een interne EU-strategie voor een macroregio en om, zoals in het geval van de strategie voor het Oostzeegebied via de noordelijke dimensie, de samenwerking met niet-EU-landen op te voeren. |
| --- | --- |

—

juicht het toe dat de Europese Raad de Commissie opdracht heeft gegeven om een strategie uit te werken voor het Oostzeegebied. Het Oostzeegebied is in meerdere opzichten buitengewoon geschikt als proeftuin voor de invoering van een interne EU-strategie voor een macroregio en om, zoals in het geval van de strategie voor het Oostzeegebied via de noordelijke dimensie, de samenwerking met niet-EU-landen op te voeren.

| — | De lokale en regionale overheden moeten worden betrokken bij de nieuwe strategie voor het Oostzeegebied, die oog moet hebben voor de burger. Het is ook belangrijk dat Rusland en Noorwegen van begin tot eind bij de strategie voor het Oostzeegebied worden betrokken. Om succesvol te zijn moet de strategie bovendien worden gekoppeld aan het actieplan voor de noordelijke dimensie. |
| --- | --- |

—

De lokale en regionale overheden moeten worden betrokken bij de nieuwe strategie voor het Oostzeegebied, die oog moet hebben voor de burger. Het is ook belangrijk dat Rusland en Noorwegen van begin tot eind bij de strategie voor het Oostzeegebied worden betrokken. Om succesvol te zijn moet de strategie bovendien worden gekoppeld aan het actieplan voor de noordelijke dimensie.

| — | Het Comité stelt voor dat de Raad in het kader van de strategie gemeenschappelijke doelstellingen en activiteiten vaststelt en besluiten dienaangaande neemt. Alle besluiten zullen worden voorbereid door een werkgroep onder leiding van de Europese Commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de regeringen van de Oostzeelanden, de Europese Commissie, leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de regionale en lokale overheden. De regionale en lokale vertegenwoordigers worden mede gekozen uit de leden van het Comité van de Regio's. |
| --- | --- |

—

Het Comité stelt voor dat de Raad in het kader van de strategie gemeenschappelijke doelstellingen en activiteiten vaststelt en besluiten dienaangaande neemt. Alle besluiten zullen worden voorbereid door een werkgroep onder leiding van de Europese Commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de regeringen van de Oostzeelanden, de Europese Commissie, leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de regionale en lokale overheden. De regionale en lokale vertegenwoordigers worden mede gekozen uit de leden van het Comité van de Regio's.

| — | Het Comité stelt voor dat deze werkzaamheden worden ondersteund door het Baltic Sea Forum, dat één keer per jaar bijeenkomt. Dit forum dient als ontmoetingsplaats voor allerlei belanghebbenden, die zijn uitgekozen op grond van dezelfde criteria als de deelnemers aan de stakeholderconferenties die in de voorbereidingsfase van de strategie voor het Oostzeegebied zijn gehouden, om mee te praten over de inhoud van de strategie en de uitvoering van het actieplan. |
| --- | --- |

—

Het Comité stelt voor dat deze werkzaamheden worden ondersteund door het Baltic Sea Forum, dat één keer per jaar bijeenkomt. Dit forum dient als ontmoetingsplaats voor allerlei belanghebbenden, die zijn uitgekozen op grond van dezelfde criteria als de deelnemers aan de stakeholderconferenties die in de voorbereidingsfase van de strategie voor het Oostzeegebied zijn gehouden, om mee te praten over de inhoud van de strategie en de uitvoering van het actieplan.

| Rapporteur | : | Uno Aldegren (SE/PSE) vicevoorzitter van het regiobestuur van Skåne |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Uno Aldegren (SE/PSE) vicevoorzitter van het regiobestuur van Skåne

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

VAN HET COMITE VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Europese Raad de Commissie opdracht heeft gegeven om een strategie uit te werken voor het Oostzeegebied. Het Oostzeegebied is in meerdere opzichten buitengewoon geschikt als proeftuin voor de invoering van een interne EU-strategie voor een macroregio en om, zoals in het geval van de strategie voor het Oostzeegebied via de noordelijke dimensie, de samenwerking met niet-EU-landen op te voeren. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Europese Raad de Commissie opdracht heeft gegeven om een strategie uit te werken voor het Oostzeegebied. Het Oostzeegebied is in meerdere opzichten buitengewoon geschikt als proeftuin voor de invoering van een interne EU-strategie voor een macroregio en om, zoals in het geval van de strategie voor het Oostzeegebied via de noordelijke dimensie, de samenwerking met niet-EU-landen op te voeren.

| 2. | Het Comité is zeer te spreken over het voornemen om ook voor de Zwarte Zee en de Donau-regio soortgelijke macroregionale initiatieven en strategieën te overwegen met als doel een multilateraal samenwerkingskader tot stand te brengen dat de bestaande vormen van samenwerking verbetert. Het Comité verwijst naar zijn in 2007 uitgebrachte advies over de Zwarte Zee en naar het advies over de Donau-regio, dat momenteel in voorbereiding is. Het is belangrijk dat het Oostzeegebied, als proefregio, een ondersteunende rol speelt bij het opstellen van andere strategieën, het uitwisselen van ervaringen en het bevorderen van toekomstige samenwerking. |
| --- | --- |

2.

Het Comité is zeer te spreken over het voornemen om ook voor de Zwarte Zee en de Donau-regio soortgelijke macroregionale initiatieven en strategieën te overwegen met als doel een multilateraal samenwerkingskader tot stand te brengen dat de bestaande vormen van samenwerking verbetert. Het Comité verwijst naar zijn in 2007 uitgebrachte advies over de Zwarte Zee en naar het advies over de Donau-regio, dat momenteel in voorbereiding is. Het is belangrijk dat het Oostzeegebied, als proefregio, een ondersteunende rol speelt bij het opstellen van andere strategieën, het uitwisselen van ervaringen en het bevorderen van toekomstige samenwerking.

| 3. | De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij de verwezenlijking van alle doelstellingen die de Commissie voor de strategie heeft vastgesteld. |
| --- | --- |

3.

De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij de verwezenlijking van alle doelstellingen die de Commissie voor de strategie heeft vastgesteld.

| 4. | Acht van de negen landen die aan de Oostzee grenzen zijn EU-lidstaten, die samen vrijwel het gehele kustgebied van de Oostzee omvatten. Het negende land, Rusland, is in geopolitiek en economisch opzicht van bijzonder belang voor de EU. Dat geldt ook voor Noorwegen, dat als lid van de EER en traditionele samenwerkingspartner van grote betekenis is voor het Oostzeegebied. Kijken we naar het afwateringsgebied van de Oostzee, dan zijn vanuit milieuoogpunt ook Wit-Rusland en Oekraïne van belang. |
| --- | --- |

4.

Acht van de negen landen die aan de Oostzee grenzen zijn EU-lidstaten, die samen vrijwel het gehele kustgebied van de Oostzee omvatten. Het negende land, Rusland, is in geopolitiek en economisch opzicht van bijzonder belang voor de EU. Dat geldt ook voor Noorwegen, dat als lid van de EER en traditionele samenwerkingspartner van grote betekenis is voor het Oostzeegebied. Kijken we naar het afwateringsgebied van de Oostzee, dan zijn vanuit milieuoogpunt ook Wit-Rusland en Oekraïne van belang.

| 5. | Het Oostzeegebied kampt met tal van bijzondere problemen, die uitstekend in regionaal verband kunnen worden aangepakt. De Oostzee is een kwetsbare, ondiepe binnenzee met brak water. Het is één van de drukst bevaren binnenzeeën ter wereld. Het energietransport in de Finse Golf, bijvoorbeeld, is sinds 1995 verzevenvoudigd en bedraagt nu ongeveer 140 miljoen ton per jaar. De economische verschillen tussen de landen rond de Oostzee zijn groot en de economische dynamiek is sterk. |
| --- | --- |

5.

Het Oostzeegebied kampt met tal van bijzondere problemen, die uitstekend in regionaal verband kunnen worden aangepakt. De Oostzee is een kwetsbare, ondiepe binnenzee met brak water. Het is één van de drukst bevaren binnenzeeën ter wereld. Het energietransport in de Finse Golf, bijvoorbeeld, is sinds 1995 verzevenvoudigd en bedraagt nu ongeveer 140 miljoen ton per jaar. De economische verschillen tussen de landen rond de Oostzee zijn groot en de economische dynamiek is sterk.

| 6. | De territoriale ongelijkheden in dit gebied zijn buitengewoon groot. Het noorden van Zweden en Finland is extreem dunbevolkt en de afstand tot de markten in Midden-Europa is zeer groot. Op de zuidelijke oever van de Oostzee is de bevolkingsdichtheid naar Europese maatstaven „normaler” en is de afstand tot de afzetmarkten in Midden-Europa minder groot. |
| --- | --- |

6.

De territoriale ongelijkheden in dit gebied zijn buitengewoon groot. Het noorden van Zweden en Finland is extreem dunbevolkt en de afstand tot de markten in Midden-Europa is zeer groot. Op de zuidelijke oever van de Oostzee is de bevolkingsdichtheid naar Europese maatstaven „normaler” en is de afstand tot de afzetmarkten in Midden-Europa minder groot.

| 7. | Het Oostzeegebied is rijk aan grondstoffen die van grote waarde zijn voor de EU, bijv. erts en hout en, als we Rusland en Noorwegen ook meetellen, olie en gas. |
| --- | --- |

7.

Het Oostzeegebied is rijk aan grondstoffen die van grote waarde zijn voor de EU, bijv. erts en hout en, als we Rusland en Noorwegen ook meetellen, olie en gas.

| 8. | De lokale en regionale overheden moeten worden betrokken bij de nieuwe strategie voor het Oostzeegebied, die oog moet hebben voor de burger. |
| --- | --- |

8.

De lokale en regionale overheden moeten worden betrokken bij de nieuwe strategie voor het Oostzeegebied, die oog moet hebben voor de burger.

| 9. | Het is ook belangrijk dat Rusland en Noorwegen van begin tot eind bij de strategie voor het Oostzeegebied worden betrokken. Om succesvol te zijn moet de strategie bovendien worden gekoppeld aan het actieplan voor de noordelijke dimensie. Via de noordelijke dimensie bestrijkt de strategie ook het Barendszeegebied. |
| --- | --- |

9.

Het is ook belangrijk dat Rusland en Noorwegen van begin tot eind bij de strategie voor het Oostzeegebied worden betrokken. Om succesvol te zijn moet de strategie bovendien worden gekoppeld aan het actieplan voor de noordelijke dimensie. Via de noordelijke dimensie bestrijkt de strategie ook het Barendszeegebied.

| 10. | De afgelopen twintig jaar zijn er op allerlei niveaus samenwerkingsverbanden ontstaan, niet in de laatste plaats in het kader van versterkte stedenbanden en nauwere betrekkingen tussen grensregio's. Deze zijn een belangrijk hulpmiddel bij de totstandkoming van een Oostzeestrategie en de ontwikkeling van een sterkere gemeenschappelijke „Oostzee”-identiteit, die op haar beurt weer een belangrijke voorwaarde is voor de succesvolle uitvoering van de strategie. |
| --- | --- |

10.

De afgelopen twintig jaar zijn er op allerlei niveaus samenwerkingsverbanden ontstaan, niet in de laatste plaats in het kader van versterkte stedenbanden en nauwere betrekkingen tussen grensregio's. Deze zijn een belangrijk hulpmiddel bij de totstandkoming van een Oostzeestrategie en de ontwikkeling van een sterkere gemeenschappelijke „Oostzee”-identiteit, die op haar beurt weer een belangrijke voorwaarde is voor de succesvolle uitvoering van de strategie.

| 11. | Kortom, het Oostzeegebied biedt tal van kansen en uitdagingen om de samenwerking in EU-verband een macroregionaal perspectief te geven. Dit perspectief is gebaseerd op de overtuiging dat positieve ontwikkeling in een bepaald deel van de regio niet ten koste gaat van de ontwikkeling in een ander deel, m.a.w. dat duurzame groei geen nulsomspel is. Dit macroregionale perspectief mag, voor zover mogelijk, de totstandkoming van elkaar onderling beconcurrerende regelgevingsgebieden die het communautaire acquis in gevaar brengen echter niet in de hand werken: het is niet de bedoeling dat Europa een verzameling verschillende interne markten wordt die elkaars concurrent zijn. |
| --- | --- |

11.

Kortom, het Oostzeegebied biedt tal van kansen en uitdagingen om de samenwerking in EU-verband een macroregionaal perspectief te geven. Dit perspectief is gebaseerd op de overtuiging dat positieve ontwikkeling in een bepaald deel van de regio niet ten koste gaat van de ontwikkeling in een ander deel, m.a.w. dat duurzame groei geen nulsomspel is. Dit macroregionale perspectief mag, voor zover mogelijk, de totstandkoming van elkaar onderling beconcurrerende regelgevingsgebieden die het communautaire acquis in gevaar brengen echter niet in de hand werken: het is niet de bedoeling dat Europa een verzameling verschillende interne markten wordt die elkaars concurrent zijn.

| 12. | De strategie voor het Oostzeegebied is een voorbeeld van de toepassing van territoriaal cohesiebeleid. |
| --- | --- |

12.

De strategie voor het Oostzeegebied is een voorbeeld van de toepassing van territoriaal cohesiebeleid.

| 13. | De richting die de Europese Commissie aan de strategie heeft gegeven toont duidelijk aan dat duurzame ontwikkeling op drie pijlers rust, nl. ecologische, economische en sociale duurzaamheid. Hieraan moet het bijzondere belang van energiekwesties in het Oostzeegebied toegevoegd worden, dat ook in de strategie voldoende tot uiting moet komen. Veilige en milieuvriendelijke toegang tot energie is van cruciaal belang voor een economisch duurzame ontwikkeling in de regio. |
| --- | --- |

13.

De richting die de Europese Commissie aan de strategie heeft gegeven toont duidelijk aan dat duurzame ontwikkeling op drie pijlers rust, nl. ecologische, economische en sociale duurzaamheid. Hieraan moet het bijzondere belang van energiekwesties in het Oostzeegebied toegevoegd worden, dat ook in de strategie voldoende tot uiting moet komen. Veilige en milieuvriendelijke toegang tot energie is van cruciaal belang voor een economisch duurzame ontwikkeling in de regio.

| 14. | De regionale tenuitvoerlegging van het Europese maritieme beleid dient een essentieel onderdeel te vormen van de Oostzeestrategie, die een extra impuls moet geven aan de verwezenlijking van de door verschillende Oostzeeorganisaties en de Parlementaire Conferentie van de Baltische Zee geformuleerde doelstelling om het Oostgebied te laten uitgroeien tot een toonbeeld van goede maritieme praktijken in Europa. De integrale benadering van het Europese maritieme beleid, dat op een coherente wijze ten uitvoer moet worden gelegd, sluit perfect aan bij de sectoroverschrijdende aanpak van de Oostzeestrategie. |
| --- | --- |

14.

De regionale tenuitvoerlegging van het Europese maritieme beleid dient een essentieel onderdeel te vormen van de Oostzeestrategie, die een extra impuls moet geven aan de verwezenlijking van de door verschillende Oostzeeorganisaties en de Parlementaire Conferentie van de Baltische Zee geformuleerde doelstelling om het Oostgebied te laten uitgroeien tot een toonbeeld van goede maritieme praktijken in Europa. De integrale benadering van het Europese maritieme beleid, dat op een coherente wijze ten uitvoer moet worden gelegd, sluit perfect aan bij de sectoroverschrijdende aanpak van de Oostzeestrategie.

| 15. | Het Comité steunt het voorstel van zes Oostzeeorganisaties (1) voor een vijf-punten-plan voor schone scheepvaart in de Oostzee (Clean Baltic Shipping). Dat plan zou ook als voorbeeld kunnen fungeren van de integrale benadering van de Oostzeestrategie en een oplossing kunnen zijn voor een van de grootste problemen van de regio, nl. de toenemende uitstoot van schadelijke stoffen door de scheepvaart. Dit initiatief zou daarmee het visitekaartje moeten zijn van het voorgestelde actieplan van de strategie. |
| --- | --- |

15.

Het Comité steunt het voorstel van zes Oostzeeorganisaties (1) voor een vijf-punten-plan voor schone scheepvaart in de Oostzee (Clean Baltic Shipping). Dat plan zou ook als voorbeeld kunnen fungeren van de integrale benadering van de Oostzeestrategie en een oplossing kunnen zijn voor een van de grootste problemen van de regio, nl. de toenemende uitstoot van schadelijke stoffen door de scheepvaart. Dit initiatief zou daarmee het visitekaartje moeten zijn van het voorgestelde actieplan van de strategie.

| 16. | Er zijn tal van voorbeelden die goed illustreren dat lokale partnerschappen belangrijk zijn voor een positieve economische en sociale ontwikkeling. Daarom moeten lokale en regionale partnerschappen tussen de sociale economie, particuliere ondernemingen en lokale en regionale overheden in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

16.

Er zijn tal van voorbeelden die goed illustreren dat lokale partnerschappen belangrijk zijn voor een positieve economische en sociale ontwikkeling. Daarom moeten lokale en regionale partnerschappen tussen de sociale economie, particuliere ondernemingen en lokale en regionale overheden in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied worden gestimuleerd.

| 17. | De doelstellingen die de Commissie voor de strategie voor het Oostzeegebied heeft vastgesteld — duurzaam milieubeheer, economische bloei, een toegankelijke, aantrekkelijke én veilige regio — zijn goed maar wel heel algemeen. Daarom moeten in het actieplan specifieke prioriteiten en aandachtspunten worden vastgesteld. De samenwerking met de bevoegde bestuursorganen zal bepalend zijn voor het succes van de strategie, evenals het vermogen om, via multilevel governance, het regionale en lokale niveau bij de uitvoering ervan te betrekken. |
| --- | --- |

17.

De doelstellingen die de Commissie voor de strategie voor het Oostzeegebied heeft vastgesteld — duurzaam milieubeheer, economische bloei, een toegankelijke, aantrekkelijke én veilige regio — zijn goed maar wel heel algemeen. Daarom moeten in het actieplan specifieke prioriteiten en aandachtspunten worden vastgesteld. De samenwerking met de bevoegde bestuursorganen zal bepalend zijn voor het succes van de strategie, evenals het vermogen om, via multilevel governance, het regionale en lokale niveau bij de uitvoering ervan te betrekken.

| 18. | Als de strategie voor het Oostzeegebied door de inwoners van de regio moet worden opgevat als een gemeenschappelijk project en een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, dan moeten de banden tussen de mensen rond de Oostzee worden aangehaald. Dit moet een grensoverschrijdend proces zijn, waarbij de burgers, met name jongeren, worden betrokken. Eén actiepunt moet zijn de gemeenschappelijke geschiedenis in kaart brengen en de kennis hieromtrent opfrissen, bijv. door samen een geschiedenisboek over de Oostzee te schrijven, met als doel een „wij-gevoel” in het Oostzeegebied tot stand te brengen en te versterken. |
| --- | --- |

18.

Als de strategie voor het Oostzeegebied door de inwoners van de regio moet worden opgevat als een gemeenschappelijk project en een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid, dan moeten de banden tussen de mensen rond de Oostzee worden aangehaald. Dit moet een grensoverschrijdend proces zijn, waarbij de burgers, met name jongeren, worden betrokken. Eén actiepunt moet zijn de gemeenschappelijke geschiedenis in kaart brengen en de kennis hieromtrent opfrissen, bijv. door samen een geschiedenisboek over de Oostzee te schrijven, met als doel een „wij-gevoel” in het Oostzeegebied tot stand te brengen en te versterken.

Uitvoering en besluitvorming

| 19. | In het Oostzeegebied zijn er al veel strategieën voor verschillende, zowel macroregionale als nationale, beleidsgebieden. Bovendien zijn er tal van voorbeelden van succesvolle projecten op deelterreinen. De potentiële meerwaarde van de strategie voor het Oostzeegebied is dat zij zowel in territoriaal als in politiek opzicht een alomvattende aanpak biedt en erop toeziet dat deze overal en door iedereen wordt gevolgd. |
| --- | --- |

19.

In het Oostzeegebied zijn er al veel strategieën voor verschillende, zowel macroregionale als nationale, beleidsgebieden. Bovendien zijn er tal van voorbeelden van succesvolle projecten op deelterreinen. De potentiële meerwaarde van de strategie voor het Oostzeegebied is dat zij zowel in territoriaal als in politiek opzicht een alomvattende aanpak biedt en erop toeziet dat deze overal en door iedereen wordt gevolgd.

| 20. | De strategie staat of valt met de betrokkenheid van een bonte reeks Europese, macroregionale, nationale, regionale en lokale actoren bij het uitstippelen en uitvoeren ervan. |
| --- | --- |

20.

De strategie staat of valt met de betrokkenheid van een bonte reeks Europese, macroregionale, nationale, regionale en lokale actoren bij het uitstippelen en uitvoeren ervan.

| 21. | Het is dan ook een goede zaak dat de Europese Commissie een uitgebreide consultatieronde houdt over de strategie voor het Oostzeegebied. Met het oog hierop zijn waardevolle conferenties en rondetafeldiscussies georganiseerd. Hierbij is gebleken dat het engagement met Oostzeekwesties groot en sterk is; dit engagement kan een belangrijke bron zijn om uit te putten bij de uitvoering van de strategie. Ook is tijdens de discussies gebleken dat lokale en regionale overheden een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de vier beoogde doelstellingen. |
| --- | --- |

21.

Het is dan ook een goede zaak dat de Europese Commissie een uitgebreide consultatieronde houdt over de strategie voor het Oostzeegebied. Met het oog hierop zijn waardevolle conferenties en rondetafeldiscussies georganiseerd. Hierbij is gebleken dat het engagement met Oostzeekwesties groot en sterk is; dit engagement kan een belangrijke bron zijn om uit te putten bij de uitvoering van de strategie. Ook is tijdens de discussies gebleken dat lokale en regionale overheden een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan de vier beoogde doelstellingen.

| 22. | Wil de strategie voor het Oostzeegebied kans van slagen hebben, dan moeten hiervoor de nodige middelen worden vrijgemaakt. Mocht worden besloten dat er geen nieuwe middelen ter beschikking worden gesteld, dan moet geld worden vrijgemaakt via een herverdeling van de bestaande middelen. Er moet zo snel mogelijk worden nagegaan hoe e.e.a. kan worden gerealiseerd; daarbij moet rekening worden gehouden met de doelstellingen en eisen van de strategie voor het Oostzeegebied. Vele beleidsgebieden worden momenteel doorgelicht of zijn het voorwerp van discussies over eventuele hervormingen; de strategie voor het Oostzeegebied moet worden meegenomen in deze discussies. |
| --- | --- |

22.

Wil de strategie voor het Oostzeegebied kans van slagen hebben, dan moeten hiervoor de nodige middelen worden vrijgemaakt. Mocht worden besloten dat er geen nieuwe middelen ter beschikking worden gesteld, dan moet geld worden vrijgemaakt via een herverdeling van de bestaande middelen. Er moet zo snel mogelijk worden nagegaan hoe e.e.a. kan worden gerealiseerd; daarbij moet rekening worden gehouden met de doelstellingen en eisen van de strategie voor het Oostzeegebied. Vele beleidsgebieden worden momenteel doorgelicht of zijn het voorwerp van discussies over eventuele hervormingen; de strategie voor het Oostzeegebied moet worden meegenomen in deze discussies.

| 23. | Ook al zijn de uitdagingen en de maatregelen die moeten worden genomen om hieraan het hoofd te bieden genoegzaam bekend, toch mogen de moeilijkheden niet worden onderschat. Het lijkt erop dat de bereidheid ontbreekt om nieuwe instanties in het leven te roepen en hiervoor nieuwe middelen vrij te maken. Daarom wordt gepleit voor een efficiënter gebruik van de bestaande structuren en middelen. Dat is een lovenswaardig streven maar het mag geen excuus zijn om af te zien van een herverdeling van de middelen en andere noodzakelijke maatregelen. Politiek leiderschap en een duidelijk verantwoordelijkheidsgevoel zijn derhalve dringend geboden. |
| --- | --- |

23.

Ook al zijn de uitdagingen en de maatregelen die moeten worden genomen om hieraan het hoofd te bieden genoegzaam bekend, toch mogen de moeilijkheden niet worden onderschat. Het lijkt erop dat de bereidheid ontbreekt om nieuwe instanties in het leven te roepen en hiervoor nieuwe middelen vrij te maken. Daarom wordt gepleit voor een efficiënter gebruik van de bestaande structuren en middelen. Dat is een lovenswaardig streven maar het mag geen excuus zijn om af te zien van een herverdeling van de middelen en andere noodzakelijke maatregelen. Politiek leiderschap en een duidelijk verantwoordelijkheidsgevoel zijn derhalve dringend geboden.

| 24. | In weerwil van het uitgangspunt dat er geen nieuwe structuren en organisaties in het leven mogen worden geroepen, bestaat de behoefte aan podia en fora waar de vorm en de inhoud van de strategie kunnen worden besproken en passende besluiten kunnen worden genomen. |
| --- | --- |

24.

In weerwil van het uitgangspunt dat er geen nieuwe structuren en organisaties in het leven mogen worden geroepen, bestaat de behoefte aan podia en fora waar de vorm en de inhoud van de strategie kunnen worden besproken en passende besluiten kunnen worden genomen.

| 25. | Het Comité stelt voor dat de Raad in het kader van de strategie gemeenschappelijke doelstellingen en activiteiten vaststelt en besluiten dienaangaande neemt. Alle besluiten zullen worden voorbereid door een werkgroep onder leiding van de Europese Commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de regeringen van de Oostzeelanden, de Europese Commissie, leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de regionale en lokale overheden. De regionale en lokale vertegenwoordigers worden mede gekozen uit de leden van het Comité van de Regio's. |
| --- | --- |

25.

Het Comité stelt voor dat de Raad in het kader van de strategie gemeenschappelijke doelstellingen en activiteiten vaststelt en besluiten dienaangaande neemt. Alle besluiten zullen worden voorbereid door een werkgroep onder leiding van de Europese Commissie bestaande uit vertegenwoordigers van de regeringen van de Oostzeelanden, de Europese Commissie, leden van het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de regionale en lokale overheden. De regionale en lokale vertegenwoordigers worden mede gekozen uit de leden van het Comité van de Regio's.

| 26. | Het Comité stelt voor dat deze werkzaamheden worden ondersteund door het Baltic Sea Forum, dat één keer per jaar bijeenkomt. Dit forum dient als ontmoetingsplaats voor allerlei belanghebbenden, die zijn uitgekozen op grond van dezelfde criteria als de deelnemers aan de stakeholderconferenties die in de voorbereidingsfase van de strategie voor het Oostzeegebied zijn gehouden, om mee te praten over de inhoud van de strategie en de uitvoering van het actieplan. Op de jaarlijkse bijeenkomst van het forum wordt, op grond van regionale indicatoren en voorbeelden, verslag uitgebracht over de follow-up en de resultaten van de strategie. Eventuele verantwoordelijken voor bepaalde beleidsterreinen brengen verslag uit over hun terrein. Op milieugebied is bijv. de Helsinki Commissie (HELCOM) verantwoordelijk voor de verslaggeving. Ook Rusland en Noorwegen zijn vertegenwoordigd op het forum. |
| --- | --- |

26.

Het Comité stelt voor dat deze werkzaamheden worden ondersteund door het Baltic Sea Forum, dat één keer per jaar bijeenkomt. Dit forum dient als ontmoetingsplaats voor allerlei belanghebbenden, die zijn uitgekozen op grond van dezelfde criteria als de deelnemers aan de stakeholderconferenties die in de voorbereidingsfase van de strategie voor het Oostzeegebied zijn gehouden, om mee te praten over de inhoud van de strategie en de uitvoering van het actieplan. Op de jaarlijkse bijeenkomst van het forum wordt, op grond van regionale indicatoren en voorbeelden, verslag uitgebracht over de follow-up en de resultaten van de strategie. Eventuele verantwoordelijken voor bepaalde beleidsterreinen brengen verslag uit over hun terrein. Op milieugebied is bijv. de Helsinki Commissie (HELCOM) verantwoordelijk voor de verslaggeving. Ook Rusland en Noorwegen zijn vertegenwoordigd op het forum.

| 27. | Het Comité van de Regio's zal vertegenwoordigd zijn op het Baltic Sea Forum. De bestaande interregionale groep voor het Oostzeebeleid houdt zich naar tevredenheid bezig met de strategie voor het Oostzeegebied en zet haar werkzaamheden voort. |
| --- | --- |

27.

Het Comité van de Regio's zal vertegenwoordigd zijn op het Baltic Sea Forum. De bestaande interregionale groep voor het Oostzeebeleid houdt zich naar tevredenheid bezig met de strategie voor het Oostzeegebied en zet haar werkzaamheden voort.

| 28. | Hoewel de Oostzeestrategie bedoeld is voor de EU-lidstaten in de regio, kan deze op de meeste beleidsterreinen die hieronder vallen, alleen met succes worden uitgevoerd als rekening wordt gehouden met de belangrijke rol van Rusland. Binnen het kader van de strategie en bij concrete kwesties zal er dan ook een dialoog met Rusland moeten plaatsvinden, een dialoog die gebaseerd is op gelijkwaardigheid en bedoeld is als aanvulling op de algemene gestructureerde dialoog in het kader van de noordelijke dimensie. |
| --- | --- |

28.

Hoewel de Oostzeestrategie bedoeld is voor de EU-lidstaten in de regio, kan deze op de meeste beleidsterreinen die hieronder vallen, alleen met succes worden uitgevoerd als rekening wordt gehouden met de belangrijke rol van Rusland. Binnen het kader van de strategie en bij concrete kwesties zal er dan ook een dialoog met Rusland moeten plaatsvinden, een dialoog die gebaseerd is op gelijkwaardigheid en bedoeld is als aanvulling op de algemene gestructureerde dialoog in het kader van de noordelijke dimensie.

| 29. | In elk van de landen waarop de strategie voor de Oostzee betrekking heeft wordt een regeringsvertegenwoordiger aangesteld die speciaal verantwoordelijk is voor de uitvoering van de strategie. Deze persoon kan ook als contactpersoon fungeren. De werkwijze kan worden gebaseerd op het model dat sinds 2005 voor de uitvoering van de Lissabonstrategie wordt gehanteerd. |
| --- | --- |

29.

In elk van de landen waarop de strategie voor de Oostzee betrekking heeft wordt een regeringsvertegenwoordiger aangesteld die speciaal verantwoordelijk is voor de uitvoering van de strategie. Deze persoon kan ook als contactpersoon fungeren. De werkwijze kan worden gebaseerd op het model dat sinds 2005 voor de uitvoering van de Lissabonstrategie wordt gehanteerd.

| 30. | Voor de uitvoering van projecten in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied wordt een beroep gedaan op de bestaande structuur voor de structuurfondsen. De prioriteiten van de strategie voor het Oostzeegebied worden opgenomen in de toelatingscriteria en het besluitsorgaan houdt toezicht op de resultaten. Bevordering van het aantal zg. „vlaggenschipprojecten” verdient speciale aandacht. Dergelijke projecten versterken het Oostzeeperspectief in kwesties die van bijzonder belang zijn voor de succesvolle uitvoering van de strategie. Zij moeten bovendien de aandacht trekken en de ambitie om van het Oostzeegebied een best practice-regio te maken weerspiegelen. |
| --- | --- |

30.

Voor de uitvoering van projecten in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied wordt een beroep gedaan op de bestaande structuur voor de structuurfondsen. De prioriteiten van de strategie voor het Oostzeegebied worden opgenomen in de toelatingscriteria en het besluitsorgaan houdt toezicht op de resultaten. Bevordering van het aantal zg. „vlaggenschipprojecten” verdient speciale aandacht. Dergelijke projecten versterken het Oostzeeperspectief in kwesties die van bijzonder belang zijn voor de succesvolle uitvoering van de strategie. Zij moeten bovendien de aandacht trekken en de ambitie om van het Oostzeegebied een best practice-regio te maken weerspiegelen.

| 31. | Aangezien projecten een centrale rol zullen spelen in de uitvoering van de strategie, is het van essentieel belang dat projectdeelnemers en belanghebbenden lering trekken uit de ervaringen met succesvolle projecten en op grond hiervan resultaatgericht en efficiënt handelen. Een voorbeeld van de hierbij te volgen handelwijze is het stappenplan dat in het kader van de Zweedse nationale strategie voor de uitvoering van de structuurfondsen 2007-2013 is opgesteld. |
| --- | --- |

31.

Aangezien projecten een centrale rol zullen spelen in de uitvoering van de strategie, is het van essentieel belang dat projectdeelnemers en belanghebbenden lering trekken uit de ervaringen met succesvolle projecten en op grond hiervan resultaatgericht en efficiënt handelen. Een voorbeeld van de hierbij te volgen handelwijze is het stappenplan dat in het kader van de Zweedse nationale strategie voor de uitvoering van de structuurfondsen 2007-2013 is opgesteld.

| 32. | Het Comité zou graag zien dat bestaande samenwerkingsorganisaties in het Oostzeegebied een bijzondere rol krijgen, bijv. door deelname aan het Baltic Sea Forum. Deze organisaties zijn een goed voorbeeld van de samenwerkingstraditie die in bijna 20 jaar in de regio is ontstaan en illustreren aan de hand van talrijke voorbeelden hoe constructief en succesvol wordt samengewerkt met de Oostzeelanden die aan de EU grenzen. |
| --- | --- |

32.

Het Comité zou graag zien dat bestaande samenwerkingsorganisaties in het Oostzeegebied een bijzondere rol krijgen, bijv. door deelname aan het Baltic Sea Forum. Deze organisaties zijn een goed voorbeeld van de samenwerkingstraditie die in bijna 20 jaar in de regio is ontstaan en illustreren aan de hand van talrijke voorbeelden hoe constructief en succesvol wordt samengewerkt met de Oostzeelanden die aan de EU grenzen.

| 33. | De samenwerking in het Oostzeegebied wordt ook weerspiegeld in de talloze samenwerkingsverbanden tussen steden in de regio. Deze hebben enerzijds de grondslag gelegd voor nauwere samenwerking bij gemeentelijke en regionale kernactiviteiten en hebben anderzijds een platform geboden voor ontmoetingen tussen mensen uit verschillende delen van de regio. Door die ontmoetingen zijn contacten gelegd en is een gemeenschappelijke schat aan kennis en ervaring ontstaan. Ook is een gemeenschappelijk beeld van de geschiedenis, de uitdagingen en de problemen gevormd. |
| --- | --- |

33.

De samenwerking in het Oostzeegebied wordt ook weerspiegeld in de talloze samenwerkingsverbanden tussen steden in de regio. Deze hebben enerzijds de grondslag gelegd voor nauwere samenwerking bij gemeentelijke en regionale kernactiviteiten en hebben anderzijds een platform geboden voor ontmoetingen tussen mensen uit verschillende delen van de regio. Door die ontmoetingen zijn contacten gelegd en is een gemeenschappelijke schat aan kennis en ervaring ontstaan. Ook is een gemeenschappelijk beeld van de geschiedenis, de uitdagingen en de problemen gevormd.

| 34. | De deelnemers aan het Baltic Sea Forum moeten zich met name inzetten voor de verspreiding van kennis en informatie over de strategie voor het Oostzeegebied onder de burgers, want zonder de inzet en de medewerking van de burgers kan het noodzakelijke gemeenschappelijke bewustzijn onmogelijk tot stand worden gebracht. |
| --- | --- |

34.

De deelnemers aan het Baltic Sea Forum moeten zich met name inzetten voor de verspreiding van kennis en informatie over de strategie voor het Oostzeegebied onder de burgers, want zonder de inzet en de medewerking van de burgers kan het noodzakelijke gemeenschappelijke bewustzijn onmogelijk tot stand worden gebracht.

Duurzaam milieubeheer

| 35. | Het Comité beklemtoont dat de strategie voor het Oostzeegebied moet uitgaan van bestaande strategieën en initiatieven, waaraan met volle inzet moet worden gewerkt. Dat geldt met name voor het actieplan voor de Oostzee van HELCOM en de kaderrichtlijn mariene strategie. Het programma van HELCOM heeft bovendien het voordeel dat het door Rusland is goedgekeurd. |
| --- | --- |

35.

Het Comité beklemtoont dat de strategie voor het Oostzeegebied moet uitgaan van bestaande strategieën en initiatieven, waaraan met volle inzet moet worden gewerkt. Dat geldt met name voor het actieplan voor de Oostzee van HELCOM en de kaderrichtlijn mariene strategie. Het programma van HELCOM heeft bovendien het voordeel dat het door Rusland is goedgekeurd.

| 36. | Het algemene doel moet een duurzame ontwikkeling zijn die op de drie pijlers van de Lissabon-strategie en de Göteborg-agenda rust, nl. ecologische, economische en sociale duurzaamheid. De strategie moet ook duidelijk gebaseerd zijn op het inzicht dat duurzame ontwikkeling geen nulsomspel is met alleen winnaars en verliezers. Het totaalplaatje mag niet uit het oog worden verloren en het uitgangspunt moet zijn dat de verschillende beleidsterreinen met elkaar samenhangen en samen de grondslag vormen voor duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

36.

Het algemene doel moet een duurzame ontwikkeling zijn die op de drie pijlers van de Lissabon-strategie en de Göteborg-agenda rust, nl. ecologische, economische en sociale duurzaamheid. De strategie moet ook duidelijk gebaseerd zijn op het inzicht dat duurzame ontwikkeling geen nulsomspel is met alleen winnaars en verliezers. Het totaalplaatje mag niet uit het oog worden verloren en het uitgangspunt moet zijn dat de verschillende beleidsterreinen met elkaar samenhangen en samen de grondslag vormen voor duurzame ontwikkeling.

| 37. | De recente dramatische verslechtering van de economische situatie in het Oostzeegebied mag er niet toe leiden dat de milieubelangen naar het tweede plan worden verschoven. |
| --- | --- |

37.

De recente dramatische verslechtering van de economische situatie in het Oostzeegebied mag er niet toe leiden dat de milieubelangen naar het tweede plan worden verschoven.

| 38. | Het streven naar duurzaam milieubeheer maakt eens te meer duidelijk hoe belangrijk het is dat Rusland en het hele afwateringsgebied van de Oostzee, dus ook Wit-Rusland en Oekraïne, bij de strategie voor het Oostzeegebied wordt betrokken. Dat geldt met name voor kwesties als waterzuivering, transport, energievoorziening, Kaliningrad en St. Petersburg. |
| --- | --- |

38.

Het streven naar duurzaam milieubeheer maakt eens te meer duidelijk hoe belangrijk het is dat Rusland en het hele afwateringsgebied van de Oostzee, dus ook Wit-Rusland en Oekraïne, bij de strategie voor het Oostzeegebied wordt betrokken. Dat geldt met name voor kwesties als waterzuivering, transport, energievoorziening, Kaliningrad en St. Petersburg.

| 39. | Doel van het werk op milieugebied moet zijn van het Oostzeegebied een voorbeeldregio in milieuopzicht te maken, een „best practice region” op het vlak van duurzaam milieubeheer. |
| --- | --- |

39.

Doel van het werk op milieugebied moet zijn van het Oostzeegebied een voorbeeldregio in milieuopzicht te maken, een „best practice region” op het vlak van duurzaam milieubeheer.

| 40. | Het probleem met de Oostzee is dat het een ondiepe zee is, die beperkt in verbinding staat met de open zee. Het water is relatief koud, wat betekent dat chemische stoffen langzaam worden afgebroken. Ten slotte is het aantal soorten beperkt vanwege het brakke water en het koude klimaat. Wateruitwisseling neemt veel tijd in beslag. Al met al betekent dit dat het vrij lang duurt voordat het gehalte aan chemische stoffen is afgenomen of het overschot aan meststoffen is weggewerkt. |
| --- | --- |

40.

Het probleem met de Oostzee is dat het een ondiepe zee is, die beperkt in verbinding staat met de open zee. Het water is relatief koud, wat betekent dat chemische stoffen langzaam worden afgebroken. Ten slotte is het aantal soorten beperkt vanwege het brakke water en het koude klimaat. Wateruitwisseling neemt veel tijd in beslag. Al met al betekent dit dat het vrij lang duurt voordat het gehalte aan chemische stoffen is afgenomen of het overschot aan meststoffen is weggewerkt.

| 41. | Er is behoefte aan een degelijke ruimtelijke ordening van de kustgebieden, zoals ook door de zes Baltische regionale organisaties/netwerken (BSSSC, B7 Baltic Islands Network, Euroregio Oostzee, Baltic Development Forum, het Oostzeecomité van de CPMR, UBC — Union of Baltic Cities) is voorgesteld. Daarbij moet worden uitgegaan van de huidige bevoegdheden op het gebied van ruimtelijke ordening en moet het subsidiariteitsbeginsel terdege in acht worden genomen. |
| --- | --- |

41.

Er is behoefte aan een degelijke ruimtelijke ordening van de kustgebieden, zoals ook door de zes Baltische regionale organisaties/netwerken (BSSSC, B7 Baltic Islands Network, Euroregio Oostzee, Baltic Development Forum, het Oostzeecomité van de CPMR, UBC — Union of Baltic Cities) is voorgesteld. Daarbij moet worden uitgegaan van de huidige bevoegdheden op het gebied van ruimtelijke ordening en moet het subsidiariteitsbeginsel terdege in acht worden genomen.

| 42. | De uitstoot van broeikasgassen moet worden verminderd door het gebruik van hernieuwbare en milieuvriendelijker energiebronnen en door efficiëntere emissiebeperking. De emissie van zowel vervoer over land en over zee als door de lucht moet worden teruggedrongen tot een, in termen van duurzaamheid, acceptabel niveau. |
| --- | --- |

42.

De uitstoot van broeikasgassen moet worden verminderd door het gebruik van hernieuwbare en milieuvriendelijker energiebronnen en door efficiëntere emissiebeperking. De emissie van zowel vervoer over land en over zee als door de lucht moet worden teruggedrongen tot een, in termen van duurzaamheid, acceptabel niveau.

| 43. | Eén van de ernstigste milieuproblemen in het Oostzeegebied is overbemesting. Het actieplan van HELCOM voor de Oostzee heeft als doel de milieusituatie in en rond de Oostzee tegen 2021 aanzienlijk te verbeteren. Ten aanzien van overbemesting is dat een ambitieus doel. In eerste instantie kunnen tegen redelijke kosten grote resultaten worden bereikt door de grootste vervuilers aan te pakken. Daarna lopen de marginale kosten van de maatregelen echter op en worden zwaardere eisen gesteld aan duurzaamheid. |
| --- | --- |

43.

Eén van de ernstigste milieuproblemen in het Oostzeegebied is overbemesting. Het actieplan van HELCOM voor de Oostzee heeft als doel de milieusituatie in en rond de Oostzee tegen 2021 aanzienlijk te verbeteren. Ten aanzien van overbemesting is dat een ambitieus doel. In eerste instantie kunnen tegen redelijke kosten grote resultaten worden bereikt door de grootste vervuilers aan te pakken. Daarna lopen de marginale kosten van de maatregelen echter op en worden zwaardere eisen gesteld aan duurzaamheid.

| 44. | In het kader van de huidige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten de milieugevolgen in kaart worden gebracht en in acht worden genomen. Een andere aanbevelingswaardige maatregel is een verbod op het gebruik van fosfaten in schoonmaakmiddelen. Een dergelijk verbod is in Duitsland, Zweden en andere lidstaten reeds van kracht voor met name huishoudelijke wasmiddelen. Er bestaat thans behoefte aan herziening van Richtlijn 98/34/EG van 22 juni 1998 en Verordening (EG) nr. 648/2004 van 31 maart 2004 om het gebruik van deze stof in alle wasmiddelen, ook in detergenten voor industrieel gebruik en in vaatwasmiddelen, in de hele EU te verbieden. Een betere filtering van fosfaten uit het afvalwater kan ook tot goede resultaten leiden. |
| --- | --- |

44.

In het kader van de huidige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten de milieugevolgen in kaart worden gebracht en in acht worden genomen. Een andere aanbevelingswaardige maatregel is een verbod op het gebruik van fosfaten in schoonmaakmiddelen. Een dergelijk verbod is in Duitsland, Zweden en andere lidstaten reeds van kracht voor met name huishoudelijke wasmiddelen. Er bestaat thans behoefte aan herziening van Richtlijn 98/34/EG van 22 juni 1998 en Verordening (EG) nr. 648/2004 van 31 maart 2004 om het gebruik van deze stof in alle wasmiddelen, ook in detergenten voor industrieel gebruik en in vaatwasmiddelen, in de hele EU te verbieden. Een betere filtering van fosfaten uit het afvalwater kan ook tot goede resultaten leiden.

| 45. | Zeevervoer is en blijft van essentieel belang voor de economische integratie in het Oostzeegebied. De steeds grotere milieugevolgen moeten echter worden aangepakt. Het actieplan van HELCOM biedt daarvoor een goede basis en er zijn tal van kosteneffectieve maatregelen die kunnen worden genomen. Allereerst moet de uitstoot van zwavel- en stikstofoxide worden verminderd. Tijdens de rondetafelconferentie van oktober 2008 in Gdansk kwamen diverse voorstellen ter tafel, zoals een verbod op schepen die niet aan de huidige eisen inzake maritieme veiligheid voldoen („substandard ships”). Ook kan worden gedacht aan de invoering van handel in emissierechten voor zwavel- en stikstofoxide voor de scheepvaart, in navolging van het model dat voor landactiviteiten wordt gehanteerd. Voorts moet het gebruik van koper in aangroeiwerende behandelingen voor schepen worden verboden. Bovendien moeten schepen, wanneer zij in havens liggen, gemakkelijker gebruik kunnen maken van elektriciteit die vanaf de wal wordt aangeleverd. |
| --- | --- |

45.

Zeevervoer is en blijft van essentieel belang voor de economische integratie in het Oostzeegebied. De steeds grotere milieugevolgen moeten echter worden aangepakt. Het actieplan van HELCOM biedt daarvoor een goede basis en er zijn tal van kosteneffectieve maatregelen die kunnen worden genomen. Allereerst moet de uitstoot van zwavel- en stikstofoxide worden verminderd. Tijdens de rondetafelconferentie van oktober 2008 in Gdansk kwamen diverse voorstellen ter tafel, zoals een verbod op schepen die niet aan de huidige eisen inzake maritieme veiligheid voldoen („substandard ships”). Ook kan worden gedacht aan de invoering van handel in emissierechten voor zwavel- en stikstofoxide voor de scheepvaart, in navolging van het model dat voor landactiviteiten wordt gehanteerd. Voorts moet het gebruik van koper in aangroeiwerende behandelingen voor schepen worden verboden. Bovendien moeten schepen, wanneer zij in havens liggen, gemakkelijker gebruik kunnen maken van elektriciteit die vanaf de wal wordt aangeleverd.

| 46. | De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij de verbetering van waterzuivering. Hierbij zij gewezen op het Water Users Partnership dat door de Euregio Oostzee in zijn bijdrage aan de raadpleging over de strategie voor het Oostzeegebied wordt genoemd en dat uitgaat van een beter waterbeheer. |
| --- | --- |

46.

De lokale en regionale overheden spelen een belangrijke rol bij de verbetering van waterzuivering. Hierbij zij gewezen op het Water Users Partnership dat door de Euregio Oostzee in zijn bijdrage aan de raadpleging over de strategie voor het Oostzeegebied wordt genoemd en dat uitgaat van een beter waterbeheer.

| 47. | De visbestanden moeten niet alleen op het huidige peil worden gehouden maar moeten ook weer worden opgebouwd. Bij het beheer van de visbestanden moet worden uitgegaan van beginselen die rekening houden met het broze ecosysteem van de Oostzee. In verband hiermee is het een goede zaak dat de specifieke kenmerken van de visbestanden in de Oostzee worden erkend in Verordening (EG) nr. 2187/2005 van 21 december 2005 betreffende de instandhouding door middel van technische maatregelen van de visbestanden in de Oostzee, de Belten en de Sont. Dankzij deze verordening, die na uitgebreid overleg met alle stakeholders tot stand is gekomen, is het beheer van de visbestanden in de Oostzee sinds 1 januari 2006 een stuk eenvoudiger geworden en is het multilaterale beheer van de visbestanden door de landen rond de Oostzee binnen de Internationale Commissie voor de Visserij in de Oostzee (IBSFC) vervangen kunnen worden door bilateraal beheer (Europese Unie en Rusland). |
| --- | --- |

47.

De visbestanden moeten niet alleen op het huidige peil worden gehouden maar moeten ook weer worden opgebouwd. Bij het beheer van de visbestanden moet worden uitgegaan van beginselen die rekening houden met het broze ecosysteem van de Oostzee. In verband hiermee is het een goede zaak dat de specifieke kenmerken van de visbestanden in de Oostzee worden erkend in Verordening (EG) nr. 2187/2005 van 21 december 2005 betreffende de instandhouding door middel van technische maatregelen van de visbestanden in de Oostzee, de Belten en de Sont. Dankzij deze verordening, die na uitgebreid overleg met alle stakeholders tot stand is gekomen, is het beheer van de visbestanden in de Oostzee sinds 1 januari 2006 een stuk eenvoudiger geworden en is het multilaterale beheer van de visbestanden door de landen rond de Oostzee binnen de Internationale Commissie voor de Visserij in de Oostzee (IBSFC) vervangen kunnen worden door bilateraal beheer (Europese Unie en Rusland).

| 48. | Toerisme is weliswaar van wezenlijk belang voor de economische bloei van het Oostzeegebied maar dan moet dat toerisme wél milieuvriendelijk zijn. Een schoon en ongerept milieu is een belangrijk onderdeel van het beeld dat toeristen van de regio hebben, maar tegelijkertijd bestaat de kans dat het milieu schade oploopt door het toerisme, waardoor dat beeld wordt vertroebeld. |
| --- | --- |

48.

Toerisme is weliswaar van wezenlijk belang voor de economische bloei van het Oostzeegebied maar dan moet dat toerisme wél milieuvriendelijk zijn. Een schoon en ongerept milieu is een belangrijk onderdeel van het beeld dat toeristen van de regio hebben, maar tegelijkertijd bestaat de kans dat het milieu schade oploopt door het toerisme, waardoor dat beeld wordt vertroebeld.

Een economisch bloeiende regio

| 49. | Het Comité constateert dat het Oostzeegebied na een lange periode van sterke economische groei nu in een zware recessie terechtgekomen is. Onmiddellijke actie is geboden, maar zonder het strategisch perspectief waarop de strategie voor het Oostzeegebied is gebaseerd uit het oog te verliezen. Economische ontwikkeling gaat altijd gepaard met verandering en zelfs al wordt het strategisch perspectief overschaduwd door de acute problemen, dan blijven de algemene uitdagingen — demografische ontwikkeling en internationale concurrentie als gevolg van de globalisering — bestaan. |
| --- | --- |

49.

Het Comité constateert dat het Oostzeegebied na een lange periode van sterke economische groei nu in een zware recessie terechtgekomen is. Onmiddellijke actie is geboden, maar zonder het strategisch perspectief waarop de strategie voor het Oostzeegebied is gebaseerd uit het oog te verliezen. Economische ontwikkeling gaat altijd gepaard met verandering en zelfs al wordt het strategisch perspectief overschaduwd door de acute problemen, dan blijven de algemene uitdagingen — demografische ontwikkeling en internationale concurrentie als gevolg van de globalisering — bestaan.

| 50. | Er is nog werk aan de winkel, wil de interne markt in in het Oostzeegebied op efficiënte en gecoördineerde wijze tot stand worden gebracht. Dat is een sleutelfactor voor de economische bloei van de regio. Het zijn vooral kleine en middelgrote ondernemingen die worden getroffen door handelsbelemmeringen en meer bureaucratische rompslomp. Door uiteenlopende interpretaties van regels dreigen nieuwe regionale handelsbarrières te worden opgeworpen. De publieke en gerechtelijke instanties in de betreffende landen moeten meer kennis verwerven over de interne markt. Belangrijk zijn ook fora voor onderlinge afstemming en uitwisseling van ervaringen. In dit verband zij verwezen naar het online-netwerk SOLVIT (http://ec.europa.eu/solvit/), waar men terecht kan met problemen met betrekking tot de toepassing van de regels van de interne markt. |
| --- | --- |

50.

Er is nog werk aan de winkel, wil de interne markt in in het Oostzeegebied op efficiënte en gecoördineerde wijze tot stand worden gebracht. Dat is een sleutelfactor voor de economische bloei van de regio. Het zijn vooral kleine en middelgrote ondernemingen die worden getroffen door handelsbelemmeringen en meer bureaucratische rompslomp. Door uiteenlopende interpretaties van regels dreigen nieuwe regionale handelsbarrières te worden opgeworpen. De publieke en gerechtelijke instanties in de betreffende landen moeten meer kennis verwerven over de interne markt. Belangrijk zijn ook fora voor onderlinge afstemming en uitwisseling van ervaringen. In dit verband zij verwezen naar het online-netwerk SOLVIT (http://ec.europa.eu/solvit/), waar men terecht kan met problemen met betrekking tot de toepassing van de regels van de interne markt.

| 51. | Ondernemersactiviteit, met name in kleine en middelgrote ondernemingen, is een voorwaarde voor de economische bloei van het Oostzeegebied. Ondernemerschap en ondernemingszin moeten daarom worden gestimuleerd. De toegang tot risicokapitaal voor startende ondernemingen moet worden verbeterd. |
| --- | --- |

51.

Ondernemersactiviteit, met name in kleine en middelgrote ondernemingen, is een voorwaarde voor de economische bloei van het Oostzeegebied. Ondernemerschap en ondernemingszin moeten daarom worden gestimuleerd. De toegang tot risicokapitaal voor startende ondernemingen moet worden verbeterd.

| 52. | Startende ondernemingen moeten gemakkelijker een beroep kunnen doen op risicokapitaal, vooral op startkapitaal (seed money). Ook moet het ondernemerschap aantrekkelijker worden gemaakt, vooral voor jonge ondernemers. |
| --- | --- |

52.

Startende ondernemingen moeten gemakkelijker een beroep kunnen doen op risicokapitaal, vooral op startkapitaal (seed money). Ook moet het ondernemerschap aantrekkelijker worden gemaakt, vooral voor jonge ondernemers.

| 53. | Bij startende ondernemingen gaat het vaak om het op de markt brengen van — al dan niet hoogtechnologische — innovaties. Het Comité stelt dan ook voor om in de strategie voor het Oostzeegebied aandacht te besteden aan kwesties als een gecoördineerd clusterbeleid, gecoördineerde innovatiesystemen, innovatieprogramma's en „vlaggenschipprojecten”. Ook moeten ondernemers meer mogelijkheden krijgen om O&O-steun in andere Oostzeelanden dan de eigen lidstaat aan te vragen. |
| --- | --- |

53.

Bij startende ondernemingen gaat het vaak om het op de markt brengen van — al dan niet hoogtechnologische — innovaties. Het Comité stelt dan ook voor om in de strategie voor het Oostzeegebied aandacht te besteden aan kwesties als een gecoördineerd clusterbeleid, gecoördineerde innovatiesystemen, innovatieprogramma's en „vlaggenschipprojecten”. Ook moeten ondernemers meer mogelijkheden krijgen om O&O-steun in andere Oostzeelanden dan de eigen lidstaat aan te vragen.

| 54. | Het Comité herinnert er ook aan dat ondernemerschap zo vroeg mogelijk moet worden ontwikkeld. Daarom moet reeds op de basisschool en op universiteiten en hogescholen onderwijs in ondernemerschap worden gegeven. |
| --- | --- |

54.

Het Comité herinnert er ook aan dat ondernemerschap zo vroeg mogelijk moet worden ontwikkeld. Daarom moet reeds op de basisschool en op universiteiten en hogescholen onderwijs in ondernemerschap worden gegeven.

| 55. | De landen die onder de strategie voor het Oostzeegebied vallen, moeten een gemeenschappelijk programma voor duurzaam toerisme in de regio uitwerken. Daarin moet vooral aandacht worden besteed aan natuurbescherming en milieubeheer, evenals aan het rijke cultuurhistorische erfgoed. |
| --- | --- |

55.

De landen die onder de strategie voor het Oostzeegebied vallen, moeten een gemeenschappelijk programma voor duurzaam toerisme in de regio uitwerken. Daarin moet vooral aandacht worden besteed aan natuurbescherming en milieubeheer, evenals aan het rijke cultuurhistorische erfgoed.

| 56. | Het Oostzeegebied is rijk aan grondstoffen, vooral delfstoffen en hout. Overwogen zou moeten worden om een speciale strategie voor minerale grondstoffen voor het Oostzeegebied uit te werken, rekening houdend met het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van een kader voor de bescherming van de bodem (COM(2006) 232 final)(zie advies CdR 321/2006), waarin weliswaar gemeenschappelijke doelstellingen voor bodembescherming worden vastgesteld maar waarbij de lidstaten in hoge mate zelf mogen bepalen hoe zij deze doelstellingen willen bereiken (resultaatverplichting met vrije keuze van instrumenten). Een belangrijke factor voor economische bloei is dat die grondstoffen op duurzame en efficiënte wijze kunnen worden gewonnen en geëxploiteerd. Dat stelt ook zware eisen aan de infrastructuur voor duurzaam vervoer. |
| --- | --- |

56.

Het Oostzeegebied is rijk aan grondstoffen, vooral delfstoffen en hout. Overwogen zou moeten worden om een speciale strategie voor minerale grondstoffen voor het Oostzeegebied uit te werken, rekening houdend met het voorstel voor een richtlijn tot vaststelling van een kader voor de bescherming van de bodem (COM(2006) 232 final)(zie advies CdR 321/2006), waarin weliswaar gemeenschappelijke doelstellingen voor bodembescherming worden vastgesteld maar waarbij de lidstaten in hoge mate zelf mogen bepalen hoe zij deze doelstellingen willen bereiken (resultaatverplichting met vrije keuze van instrumenten). Een belangrijke factor voor economische bloei is dat die grondstoffen op duurzame en efficiënte wijze kunnen worden gewonnen en geëxploiteerd. Dat stelt ook zware eisen aan de infrastructuur voor duurzaam vervoer.

| 57. | Energiekwesties zijn en blijven van essentieel belang voor de economische ontwikkeling van het Oostzeegebied. Investeringen in een grotere energie-efficiëntie zijn belangrijk, maar een gegarandeerde en stabiele toegang tot energiebronnen en elektriciteit staat voorop. Om historische redenen zijn de Baltische landen nog steeds aangesloten op het Russische elektriciteitsnet. Zij zouden echter moeten worden opgenomen in een Scandinavisch en Europees elektriciteitsnet en deel uitmaken van een energiemarkt voor de EU en het Oostzeegebied. Daarvoor zijn aansluitingen, aangepaste regelgeving en investeringen in infrastructuur nodig. |
| --- | --- |

57.

Energiekwesties zijn en blijven van essentieel belang voor de economische ontwikkeling van het Oostzeegebied. Investeringen in een grotere energie-efficiëntie zijn belangrijk, maar een gegarandeerde en stabiele toegang tot energiebronnen en elektriciteit staat voorop. Om historische redenen zijn de Baltische landen nog steeds aangesloten op het Russische elektriciteitsnet. Zij zouden echter moeten worden opgenomen in een Scandinavisch en Europees elektriciteitsnet en deel uitmaken van een energiemarkt voor de EU en het Oostzeegebied. Daarvoor zijn aansluitingen, aangepaste regelgeving en investeringen in infrastructuur nodig.

| 58. | Vrij verkeer van werknemers is een belangrijk onderdeel van de integratie in het Oostzeegebied. Een consequente toepassing van het vrije verkeer van personen is belangrijk. |
| --- | --- |

58.

Vrij verkeer van werknemers is een belangrijk onderdeel van de integratie in het Oostzeegebied. Een consequente toepassing van het vrije verkeer van personen is belangrijk.

| 59. | Het Comité staat achter het standpunt van het Baltic Sea Trade Union Network (BASTUN) dat de sociale dimensie niet mag ontbreken in de Oostzeestrategie. De strategie moet zorgen voor een eerlijke en goed functionerende arbeidsmarkt. Fatsoenlijke arbeidsomstandigheden zijn belangrijk voor het concurrentievermogen van de regio en ook steeds vaker een troef in de strijd om gekwalificeerd personeel. |
| --- | --- |

59.

Het Comité staat achter het standpunt van het Baltic Sea Trade Union Network (BASTUN) dat de sociale dimensie niet mag ontbreken in de Oostzeestrategie. De strategie moet zorgen voor een eerlijke en goed functionerende arbeidsmarkt. Fatsoenlijke arbeidsomstandigheden zijn belangrijk voor het concurrentievermogen van de regio en ook steeds vaker een troef in de strijd om gekwalificeerd personeel.

| 60. | Met het oog op het toekomstig concurrentievermogen en de economische ontwikkeling zal kennis een centrale rol gaan spelen en daarmee ook de „vijfde vrijheid”, nl. vrij verkeer van kennis. Mobiliteit van studenten binnen het Oostzeegebied is een belangrijk aspect. Maar studenten blijven tegenwoordig bij voorkeur niet meer binnen de regio. Het aantal studenten dat een studie in het Oostzeegebied verkiest, is klein, terwijl dat toch een belangrijk onderdeel van verdere economische integratie is. Een studie in een Baltisch land wordt kennelijk niet gezien als gunstig voor de latere carrière. Het is belangrijk om in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied na te gaan wat de reden hiervoor is en wat eraan gedaan kan worden om van een studie in een ander Baltisch land een aantrekkelijk alternatief te maken. Punt van belang daarbij is de kwaliteit van de studie en waarschijnlijk ook de taal. |
| --- | --- |

60.

Met het oog op het toekomstig concurrentievermogen en de economische ontwikkeling zal kennis een centrale rol gaan spelen en daarmee ook de „vijfde vrijheid”, nl. vrij verkeer van kennis. Mobiliteit van studenten binnen het Oostzeegebied is een belangrijk aspect. Maar studenten blijven tegenwoordig bij voorkeur niet meer binnen de regio. Het aantal studenten dat een studie in het Oostzeegebied verkiest, is klein, terwijl dat toch een belangrijk onderdeel van verdere economische integratie is. Een studie in een Baltisch land wordt kennelijk niet gezien als gunstig voor de latere carrière. Het is belangrijk om in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied na te gaan wat de reden hiervoor is en wat eraan gedaan kan worden om van een studie in een ander Baltisch land een aantrekkelijk alternatief te maken. Punt van belang daarbij is de kwaliteit van de studie en waarschijnlijk ook de taal.

| 61. | Vrij verkeer van onderzoekers en onderzoeksresultaten is een belangrijke succesfactor voor de ontwikkeling in het Oostzeegebied. Om de mobiliteit van onderzoekers te bevorderen is het voorhanden zijn van interessante projecten en financiering van essentieel belang. De samenwerking tussen verschillende partijen, deels tussen universiteiten en hogescholen maar ook tussen de academische wereld, het bedrijfsleven en de publieke sector, in het kader van een „triple-helix-model”, moet worden verbeterd. |
| --- | --- |

61.

Vrij verkeer van onderzoekers en onderzoeksresultaten is een belangrijke succesfactor voor de ontwikkeling in het Oostzeegebied. Om de mobiliteit van onderzoekers te bevorderen is het voorhanden zijn van interessante projecten en financiering van essentieel belang. De samenwerking tussen verschillende partijen, deels tussen universiteiten en hogescholen maar ook tussen de academische wereld, het bedrijfsleven en de publieke sector, in het kader van een „triple-helix-model”, moet worden verbeterd.

Een toegankelijke en aantrekkelijke regio

| 62. | Het Comité vindt dat de inspanningen om van het Baltische Zeegebied een toegankelijke en aantrekkelijke regio te maken ervan uit moeten gaan dat het zowel om fysieke infrastructuur (bijv. vervoersystemen) gaat als om op kennis gebaseerde infrastructuur voor kennisoverdracht, informatie, diensten e.d. Verder gaat het met name om het samenvoegen van nationale structuren en systemen tot één regionaal systeem. Tegenwoordig bestaat de neiging om de planning van infrastructuur te laten ophouden bij de grens. Het doel moet uiteindelijk zijn een geïntegreerd Oostzeegebied tot stand te brengen waarin het oost-westperspectief net zo belangrijk is als het noord-zuidperspectief. Vervoerscorridors van oost naar west effenen bovendien het pad naar markten ten oosten of zuidoosten van de regio. |
| --- | --- |

62.

Het Comité vindt dat de inspanningen om van het Baltische Zeegebied een toegankelijke en aantrekkelijke regio te maken ervan uit moeten gaan dat het zowel om fysieke infrastructuur (bijv. vervoersystemen) gaat als om op kennis gebaseerde infrastructuur voor kennisoverdracht, informatie, diensten e.d. Verder gaat het met name om het samenvoegen van nationale structuren en systemen tot één regionaal systeem. Tegenwoordig bestaat de neiging om de planning van infrastructuur te laten ophouden bij de grens. Het doel moet uiteindelijk zijn een geïntegreerd Oostzeegebied tot stand te brengen waarin het oost-westperspectief net zo belangrijk is als het noord-zuidperspectief. Vervoerscorridors van oost naar west effenen bovendien het pad naar markten ten oosten of zuidoosten van de regio.

| 63. | Het Oostzeegebied is met zijn zeer dunbevolkte gebieden in het noorden en dichterbevolkte gebieden in het zuiden geen toonbeeld van territoriaal evenwicht. De afstand tussen bevolkingscentra is lang in het noorden en het vervoersnet is beperkt. De verbinding tussen de Baltische staten en de gebieden in het uiterste noorden en de meer centrale regio's van het Oostzeegebied moet worden verbeterd en aangesloten op de trans-Europese netwerken. Bijzonder dringend is de uitbreiding van de spoorwegcapaciteit. |
| --- | --- |

63.

Het Oostzeegebied is met zijn zeer dunbevolkte gebieden in het noorden en dichterbevolkte gebieden in het zuiden geen toonbeeld van territoriaal evenwicht. De afstand tussen bevolkingscentra is lang in het noorden en het vervoersnet is beperkt. De verbinding tussen de Baltische staten en de gebieden in het uiterste noorden en de meer centrale regio's van het Oostzeegebied moet worden verbeterd en aangesloten op de trans-Europese netwerken. Bijzonder dringend is de uitbreiding van de spoorwegcapaciteit.

| 64. | Om de integratie te bespoedigen moeten grensoverschrijdende vervoersstromen veel meer dan nu het geval is gezamenlijk worden gepland. Zo kan de verkeersstroom bijvoorbeeld in betere banen worden geleid door het spoorvervoer in een breder perspectief te zien en de toepassing van de Europese richtlijnen voor de spoorwegsector onderling beter te coördineren. |
| --- | --- |

64.

Om de integratie te bespoedigen moeten grensoverschrijdende vervoersstromen veel meer dan nu het geval is gezamenlijk worden gepland. Zo kan de verkeersstroom bijvoorbeeld in betere banen worden geleid door het spoorvervoer in een breder perspectief te zien en de toepassing van de Europese richtlijnen voor de spoorwegsector onderling beter te coördineren.

| 65. | Een kenmerk van een regionaal vervoerssysteem in het Oostzeegebied is dat alle vervoersmiddelen even belangrijk zijn. Het vervoer moet over land en over zee plaatsvinden, bijv. goederenvervoer per trein en een kort stukje over zee, maar ook door de lucht. Daarom moeten vervoerscorridors met een goede intermodaliteit tot stand worden gebracht, m.a.w. waarin de verschillende vervoerswijzen goed op elkaar aansluiten. Dat stelt hoge logistieke eisen, maar ook aspecten als duurzaamheid zijn daarbij niet onbelangrijk. |
| --- | --- |

65.

Een kenmerk van een regionaal vervoerssysteem in het Oostzeegebied is dat alle vervoersmiddelen even belangrijk zijn. Het vervoer moet over land en over zee plaatsvinden, bijv. goederenvervoer per trein en een kort stukje over zee, maar ook door de lucht. Daarom moeten vervoerscorridors met een goede intermodaliteit tot stand worden gebracht, m.a.w. waarin de verschillende vervoerswijzen goed op elkaar aansluiten. Dat stelt hoge logistieke eisen, maar ook aspecten als duurzaamheid zijn daarbij niet onbelangrijk.

| 66. | Het is zaak uit te gaan van bestaande systemen en deze beter te gebruiken. Knelpunten moeten worden opgespoord en uit de weg worden geruimd. Transnationale, nationale en lokale en regionale vervoersnetwerken moeten aan elkaar worden gekoppeld. |
| --- | --- |

66.

Het is zaak uit te gaan van bestaande systemen en deze beter te gebruiken. Knelpunten moeten worden opgespoord en uit de weg worden geruimd. Transnationale, nationale en lokale en regionale vervoersnetwerken moeten aan elkaar worden gekoppeld.

| 67. | De grensoverschrijdende delen van de trans-Europese netwerken moeten zo snel mogelijk worden ontwikkeld; verbetering van de „modaliteit” en de samenwerking tussen concurrerende logistieke netwerken moeten hierbij vooropstaan. |
| --- | --- |

67.

De grensoverschrijdende delen van de trans-Europese netwerken moeten zo snel mogelijk worden ontwikkeld; verbetering van de „modaliteit” en de samenwerking tussen concurrerende logistieke netwerken moeten hierbij vooropstaan.

| 68. | Ook al vindt het goederenvervoer, en in belangrijke mate ook het personenvervoer, grotendeels over land en over zee plaats, toch mag het belang van het luchtvervoer voor de mobiliteit van mensen binnen de regio niet worden vergeten. Ook de infrastructuur voor het luchtvervoer moet verder worden ontwikkeld, niet in de laatste plaats op regionale luchthavens. |
| --- | --- |

68.

Ook al vindt het goederenvervoer, en in belangrijke mate ook het personenvervoer, grotendeels over land en over zee plaats, toch mag het belang van het luchtvervoer voor de mobiliteit van mensen binnen de regio niet worden vergeten. Ook de infrastructuur voor het luchtvervoer moet verder worden ontwikkeld, niet in de laatste plaats op regionale luchthavens.

| 69. | Het Comité herinnert aan het effect dat een infrastructuurinvestering als de brug over de Öresund heeft gehad op de regionale economie en hoe hierdoor een knelpunt uit de weg is geruimd. Ook een brug over de Fehmarnbelt zou van grote betekenis kunnen zijn en moet zo snel mogelijk worden gebouwd. |
| --- | --- |

69.

Het Comité herinnert aan het effect dat een infrastructuurinvestering als de brug over de Öresund heeft gehad op de regionale economie en hoe hierdoor een knelpunt uit de weg is geruimd. Ook een brug over de Fehmarnbelt zou van grote betekenis kunnen zijn en moet zo snel mogelijk worden gebouwd.

| 70. | Behalve investeringen in fysieke infrastructuur moet de ontwikkeling van een goed functionerende en geïntegreerde op kennis gebaseerde infrastructuur, bijv. voor onderzoek en ontwikkeling, prioriteit krijgen. Dergelijke investeringen zullen bijzonder belangrijk zijn voor de toekomstige concurrentiepositie en ontwikkeling en zullen investeringen in zowel software als hardware noodzakelijk maken. Tot de laatste categorie behoort de verdere ontwikkeling van breedband in de regio, dat een vlaggenschipproject kan worden. Er moet regionaal toezicht worden gehouden om transparantie en samenhang te garanderen. Neutraliteit van de leverancier is belangrijk om te voorkomen dat de ontwikkeling van breedband gebonden is aan een bepaalde leverancier en tot een lokale of regionale monopoliepositie leidt. De „zachte” infrastructuur bestaat bijv. uit gemeenschappelijke normen voor elektronische identificatie in het hele Oostzeegebied. Dat is een voorwaarde voor de handel in op ICT gebaseerde diensten. |
| --- | --- |

70.

Behalve investeringen in fysieke infrastructuur moet de ontwikkeling van een goed functionerende en geïntegreerde op kennis gebaseerde infrastructuur, bijv. voor onderzoek en ontwikkeling, prioriteit krijgen. Dergelijke investeringen zullen bijzonder belangrijk zijn voor de toekomstige concurrentiepositie en ontwikkeling en zullen investeringen in zowel software als hardware noodzakelijk maken. Tot de laatste categorie behoort de verdere ontwikkeling van breedband in de regio, dat een vlaggenschipproject kan worden. Er moet regionaal toezicht worden gehouden om transparantie en samenhang te garanderen. Neutraliteit van de leverancier is belangrijk om te voorkomen dat de ontwikkeling van breedband gebonden is aan een bepaalde leverancier en tot een lokale of regionale monopoliepositie leidt. De „zachte” infrastructuur bestaat bijv. uit gemeenschappelijke normen voor elektronische identificatie in het hele Oostzeegebied. Dat is een voorwaarde voor de handel in op ICT gebaseerde diensten.

Een veilige en betrouwbare regio

| 71. | Het Comité herinnert eraan dat de Oostzee één van de meest druk bevaren zeeën ter wereld is en ook zal blijven. Momenteel wordt de zee door meer dan 2 000 schepen per dag bevaren. Zelfs al slaat de economische recessie ook hier toe, dan nog zal het aantal schepen een stijgende trend vertonen. Bovendien is de Oostzee, met uitzondering van de Russische territoriale wateren, door de VN-zeevaartorganisatie IMO geklasseerd als bijzonder kwetsbaar zeegebied (Particularly Sensitive Sea Area — PSSA), hetgeen mogelijkheden schept voor het nemen van maatregelen ter bescherming van het verkeer in de Oostzee. |
| --- | --- |

71.

Het Comité herinnert eraan dat de Oostzee één van de meest druk bevaren zeeën ter wereld is en ook zal blijven. Momenteel wordt de zee door meer dan 2 000 schepen per dag bevaren. Zelfs al slaat de economische recessie ook hier toe, dan nog zal het aantal schepen een stijgende trend vertonen. Bovendien is de Oostzee, met uitzondering van de Russische territoriale wateren, door de VN-zeevaartorganisatie IMO geklasseerd als bijzonder kwetsbaar zeegebied (Particularly Sensitive Sea Area — PSSA), hetgeen mogelijkheden schept voor het nemen van maatregelen ter bescherming van het verkeer in de Oostzee.

| 72. | Door het toegenomen verkeer zal de roep om een gemeenschappelijke snelle respons en paraatheid groter worden. Drastisch gefomuleerd is het niet zozeer de vraag óf maar wannéér er een ernstig ongeval plaatsvindt in de Oostzee. De gevolgen zullen grensoverschrijdend zijn en vandaar ook de behoefte aan een grensoverschrijdende snelle respons en paraatheid. |
| --- | --- |

72.

Door het toegenomen verkeer zal de roep om een gemeenschappelijke snelle respons en paraatheid groter worden. Drastisch gefomuleerd is het niet zozeer de vraag óf maar wannéér er een ernstig ongeval plaatsvindt in de Oostzee. De gevolgen zullen grensoverschrijdend zijn en vandaar ook de behoefte aan een grensoverschrijdende snelle respons en paraatheid.

| 73. | Het Comité pleit voor een gecoördineerd noodplan en een gecoördineerde structuur voor snelle interventie. Vanaf het begin moet rekening worden gehouden met het lokale en regionale perspectief. In het kader van het Baltic Master Project Action Plan moeten preventieve interventieplannen worden uitgewerkt, moet de ruimtelijke ordening van de hele Baltische Zeekust worden verbeterd en moet het toezicht op het scheepvaartverkeer in de Baltische Zee worden versterkt. In dit verband dient te worden gewezen op de Verordening betreffende dubbelwandige olietankers (2) en op het derde pakket maritieme veiligheid — het zogeheten Erika III-pakket — dat op 11 maart 2009, tot genoegen van het Comité, door het Europees Parlement is aangenomen. Dit pakket, dat in 2012 in werking treedt, heeft niet alleen betrekking op schadevergoedingen voor passagiers maar ook op inspecties, het uitrusten van visserijschepen met automatische identificatie- en traceersystemen (AIS), havenstaatcontrole, scheepsverzekeringen, onderzoek naar ongevallen en de aanwijzing van een onafhankelijke autoriteit die beslist over de opvang van schepen in nood. Het Comité wil echter ook beklemtonen dat het noodzakelijk is om de capaciteit van het vervoerscontrolesysteem in de Finse Golf te vergroten en uit te breiden tot de hele Oostzee. Bovendien is het aanbevelenswaardig een gemeenschappelijk mechanisme voor toezicht op de naleving tot stand te brengen. |
| --- | --- |

73.

Het Comité pleit voor een gecoördineerd noodplan en een gecoördineerde structuur voor snelle interventie. Vanaf het begin moet rekening worden gehouden met het lokale en regionale perspectief. In het kader van het Baltic Master Project Action Plan moeten preventieve interventieplannen worden uitgewerkt, moet de ruimtelijke ordening van de hele Baltische Zeekust worden verbeterd en moet het toezicht op het scheepvaartverkeer in de Baltische Zee worden versterkt. In dit verband dient te worden gewezen op de Verordening betreffende dubbelwandige olietankers (2) en op het derde pakket maritieme veiligheid — het zogeheten Erika III-pakket — dat op 11 maart 2009, tot genoegen van het Comité, door het Europees Parlement is aangenomen. Dit pakket, dat in 2012 in werking treedt, heeft niet alleen betrekking op schadevergoedingen voor passagiers maar ook op inspecties, het uitrusten van visserijschepen met automatische identificatie- en traceersystemen (AIS), havenstaatcontrole, scheepsverzekeringen, onderzoek naar ongevallen en de aanwijzing van een onafhankelijke autoriteit die beslist over de opvang van schepen in nood. Het Comité wil echter ook beklemtonen dat het noodzakelijk is om de capaciteit van het vervoerscontrolesysteem in de Finse Golf te vergroten en uit te breiden tot de hele Oostzee. Bovendien is het aanbevelenswaardig een gemeenschappelijk mechanisme voor toezicht op de naleving tot stand te brengen.

| 74. | Een belangrijke kwestie die in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied moet worden aangepakt, is de volksgezondheid. Het probleem wordt wellicht veroorzaakt door de snelle economische ontwikkeling, die ertoe leidt dat jonge mensen van het platteland naar de stad trekken. Grote ongelijkheden tussen bevolkingsgroepen, met toenemende armoede als gevolg, zelfs onder bijv. kinderen, zijn en blijven een groot sociaal probleem. Ook uitsluiting die leidt tot alcohol- en drugsmisbruik en gezondheidsproblemen als gevolg van een ongezonde levensstijl zijn sociale problemen die op gecoördineerde wijze en in regionaal verband moeten worden aangepakt. |
| --- | --- |

74.

Een belangrijke kwestie die in het kader van de strategie voor het Oostzeegebied moet worden aangepakt, is de volksgezondheid. Het probleem wordt wellicht veroorzaakt door de snelle economische ontwikkeling, die ertoe leidt dat jonge mensen van het platteland naar de stad trekken. Grote ongelijkheden tussen bevolkingsgroepen, met toenemende armoede als gevolg, zelfs onder bijv. kinderen, zijn en blijven een groot sociaal probleem. Ook uitsluiting die leidt tot alcohol- en drugsmisbruik en gezondheidsproblemen als gevolg van een ongezonde levensstijl zijn sociale problemen die op gecoördineerde wijze en in regionaal verband moeten worden aangepakt.

| 75. | Het is bijzonder belangrijk dat maatregelen op het gebied van de volksgezondheid samen met de buurlanden van de EU in het Oostzeegebied worden genomen. Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne hebben met grote volkgezondheidsproblemen te kampen. De noordelijke dimensie en het platform dat in het kader hiervan wordt geboden, nl. het partnerschap voor gezondheid en sociaal welzijn (Northern Dimension Partnership in Public Health and Social Well-being — NDPHS), moeten hierbij een belangrijke rol spelen. Dit partnerschap moet een belangrijk uitgangspunt zijn en het bewustzijn daarvan moet groter worden. |
| --- | --- |

75.

Het is bijzonder belangrijk dat maatregelen op het gebied van de volksgezondheid samen met de buurlanden van de EU in het Oostzeegebied worden genomen. Rusland, Wit-Rusland en Oekraïne hebben met grote volkgezondheidsproblemen te kampen. De noordelijke dimensie en het platform dat in het kader hiervan wordt geboden, nl. het partnerschap voor gezondheid en sociaal welzijn (Northern Dimension Partnership in Public Health and Social Well-being — NDPHS), moeten hierbij een belangrijke rol spelen. Dit partnerschap moet een belangrijk uitgangspunt zijn en het bewustzijn daarvan moet groter worden.

| 76. | Het NDPHS moet vooral de verspreiding van besmettelijke ziekten trachten tegen te gaan. Daartoe behoren bijv. HIV/AIDS, tuberculose en het probleem van micro-organismen die resistent zijn tegen antibiotica. Een andere prioriteit is het vergroten van het sociale welzijn van de inwoners. |
| --- | --- |

76.

Het NDPHS moet vooral de verspreiding van besmettelijke ziekten trachten tegen te gaan. Daartoe behoren bijv. HIV/AIDS, tuberculose en het probleem van micro-organismen die resistent zijn tegen antibiotica. Een andere prioriteit is het vergroten van het sociale welzijn van de inwoners.

| 77. | Georganiseerde misdaad vormt een ernstige bedreiging voor de veiligheid in het Oostzeegebied. Misdaadnetwerken gaan steeds geraffineerder te werk en zijn steeds vaker actief over de grens. De landen rond de Oostzee moeten derhalve samen blijven strijden tegen de georganiseerde misdaad, drugssmokkel en mensenhandel in de regio. Dat moet in de strategie voor het Oostzeegebied worden beklemtoond. In het kader van de Task Force inzake georganiseerde misdaad in het Baltisch gebied (Task Force on Organised Crime in the Baltic Sea Region — BSTF) wordt al samengewerkt tussen de regionale politiediensten. Hieraan doen ook Noorwegen, IJsland en Rusland mee, evenals organisaties als Europol en Interpol. In het kader van de strategie voor het Oostzeegebied moet deze strategie worden uitgebreid als aanvulling op de samenwerking die ook in EU-verband plaatsvindt. |
| --- | --- |

77.

Georganiseerde misdaad vormt een ernstige bedreiging voor de veiligheid in het Oostzeegebied. Misdaadnetwerken gaan steeds geraffineerder te werk en zijn steeds vaker actief over de grens. De landen rond de Oostzee moeten derhalve samen blijven strijden tegen de georganiseerde misdaad, drugssmokkel en mensenhandel in de regio. Dat moet in de strategie voor het Oostzeegebied worden beklemtoond. In het kader van de Task Force inzake georganiseerde misdaad in het Baltisch gebied (Task Force on Organised Crime in the Baltic Sea Region — BSTF) wordt al samengewerkt tussen de regionale politiediensten. Hieraan doen ook Noorwegen, IJsland en Rusland mee, evenals organisaties als Europol en Interpol. In het kader van de strategie voor het Oostzeegebied moet deze strategie worden uitgebreid als aanvulling op de samenwerking die ook in EU-verband plaatsvindt.

| 78. | Het Comité herinnert eraan dat kritische infrastructuur moet worden beschermd, d.w.z. voorzieningen of systemen die noodzakelijk zijn voor de instandhouding van openbare diensten, gezondheidszorg, openbare veiligheid en het sociaal of economisch welzijn van mensen. Onderbreking of verstoring hiervan kan ernstige gevolgen hebben. Transport, energievoorziening en informatieverstrekking zijn voorbeelden van openbare diensten die steunen op een functionerende infrastructuur. |
| --- | --- |

78.

Het Comité herinnert eraan dat kritische infrastructuur moet worden beschermd, d.w.z. voorzieningen of systemen die noodzakelijk zijn voor de instandhouding van openbare diensten, gezondheidszorg, openbare veiligheid en het sociaal of economisch welzijn van mensen. Onderbreking of verstoring hiervan kan ernstige gevolgen hebben. Transport, energievoorziening en informatieverstrekking zijn voorbeelden van openbare diensten die steunen op een functionerende infrastructuur.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Samenwerkingsverband van de Oostzeestaten (BSSSC), het Oostzeecomité van de CPMR, Baltic Development Forum, Euroregio Oostzee, Union of the Baltic Cities, B7 Baltic Islands Network.

1

Baltic Development Forum

Union of the Baltic Cities, B7 Baltic Islands Network

(2)  Verordening (EG) nr. 417/2002 van het Europees Parlement en de Raad van 18 februari 2002 betreffende het versneld invoeren van de vereisten inzake een dubbelwandige uitvoering of een gelijkwaardig ontwerp voor enkelwandige olietankschepen

2

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/31 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/31

---

Advies van het Comité van de Regio's over De rol van de lokale en regionale overheden in het Oostelijk Partnerschap

(2009/C 200/07)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | ziet in het Oostelijk Partnerschap een belangrijke rol weggelegd voor de lokale en regionale overheden, met name op gebieden als territoriale ontwikkeling, economische betrekkingen, mensenrechten en fundamentele vrijheden, mobiliteit en wederzijdse contacten; |
| --- | --- |

—

ziet in het Oostelijk Partnerschap een belangrijke rol weggelegd voor de lokale en regionale overheden, met name op gebieden als territoriale ontwikkeling, economische betrekkingen, mensenrechten en fundamentele vrijheden, mobiliteit en wederzijdse contacten;

| — | is van plan om nauwer met de oostelijke partnerlanden te gaan samenwerken en denkt daarbij op korte termijn aan concrete en tastbare samenwerkingsinitiatieven, gevolgd door een meer formele vorm van samenwerking binnen een institutioneel platform voor overleg en samenwerking, een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus; |
| --- | --- |

—

is van plan om nauwer met de oostelijke partnerlanden te gaan samenwerken en denkt daarbij op korte termijn aan concrete en tastbare samenwerkingsinitiatieven, gevolgd door een meer formele vorm van samenwerking binnen een institutioneel platform voor overleg en samenwerking, een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus;

| — | dringt er bij de Commissie en de nationale overheden van de oostelijke partnerlanden op aan de lokale en regionale overheden al in een zo vroeg mogelijk stadium betrekken bij het opstellen van de bilaterale associatieovereenkomsten, strategische documenten en actieplannen waarmee de EU en de oostelijke partnerlanden hun onderlinge betrekkingen concreet gestalte geven, met name in het kader van het Nabuurschapsbeleid; het denkt daarbij concreet aan de voorbereiding, tenuitvoerlegging en evaluatie van de nationale indicatieve programma's; |
| --- | --- |

—

dringt er bij de Commissie en de nationale overheden van de oostelijke partnerlanden op aan de lokale en regionale overheden al in een zo vroeg mogelijk stadium betrekken bij het opstellen van de bilaterale associatieovereenkomsten, strategische documenten en actieplannen waarmee de EU en de oostelijke partnerlanden hun onderlinge betrekkingen concreet gestalte geven, met name in het kader van het Nabuurschapsbeleid; het denkt daarbij concreet aan de voorbereiding, tenuitvoerlegging en evaluatie van de nationale indicatieve programma's;

| — | pleit voor nauwere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en hun evenknieën in de oostelijke partnerlanden via de bestaande Europese institutionele platforms voor politieke dialoog en via concrete gezamenlijke projecten, met de bedoeling om op die manier de weg te bereiden voor de instelling van een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus. |
| --- | --- |

—

pleit voor nauwere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en hun evenknieën in de oostelijke partnerlanden via de bestaande Europese institutionele platforms voor politieke dialoog en via concrete gezamenlijke projecten, met de bedoeling om op die manier de weg te bereiden voor de instelling van een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus.

| Algemeen rapporteur | : | Sértő-Radics (HU/ALDE) burgemeester van Uszka |
| --- | --- | --- |

Algemeen rapporteur

:

Sértő-Radics (HU/ALDE) burgemeester van Uszka

Referentiedocumenten

Adviesaanvraag van het Tsjechische voorzitterschap van de Raad over De rol van de lokale en regionale overheden in het Oostelijk Partnerschap

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad Oostelijk Partnerschap (COM(2008) 823 final)

I.   ALGEMENE OPMERKINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| 1. | Het CvdR beschouwt de lancering van het Oostelijk Partnerschap (OP) als een belangrijke ontwikkeling in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid (ENB). Aan de basis van dit initiatief ligt een Zweeds-Pools voorstel, dat is ingegeven door het zeer heterogene karakter en de sterk uiteenlopende verwachtingen van de ENB-landen, de recente politieke ontwikkelingen in deze landen, de discussie over de uitbreidingsproblematiek, het strategische partnerschap tussen de EU en Rusland en het feit dat er al geruime tijd stemmen opgaan om naast de Unie voor het Middellandse Zeegebied (het „Proces van Barcelona”) ook een samenwerkingsverband voor de oostelijke buurlanden in het leven te roepen. „Oostelijke buurlanden” slaat in dit verband op: Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Wit-Rusland. Met uitzondering van Wit-Rusland zijn al deze landen lid van de Raad van Europa. Het idee van een Oostelijk Partnerschap is uiteindelijk uitgemond in een formeel voorstel van de Commissie, dat in het voorjaar van 2009 op de „Top van het Oostelijk Partnerschap” zal worden goedgekeurd. Een centrale doelstelling van het Oostelijk Partnerschap is het stimuleren van grensoverschrijdende of interregionale samenwerking en het bevorderen van institution building. Het CvdR is van oordeel dat de lokale en regionale overheden daartoe kunnen bijdragen door contacten met hun evenknieën in de OP-landen te onderhouden en de integratie van deze landen in Europa te helpen bevorderen. Op die manier kunnen de lacunes in het Nabuurschapsbeleid worden weggewerkt. |
| --- | --- |

1.

Het CvdR beschouwt de lancering van het Oostelijk Partnerschap (OP) als een belangrijke ontwikkeling in het kader van het Europees Nabuurschapsbeleid (ENB). Aan de basis van dit initiatief ligt een Zweeds-Pools voorstel, dat is ingegeven door het zeer heterogene karakter en de sterk uiteenlopende verwachtingen van de ENB-landen, de recente politieke ontwikkelingen in deze landen, de discussie over de uitbreidingsproblematiek, het strategische partnerschap tussen de EU en Rusland en het feit dat er al geruime tijd stemmen opgaan om naast de Unie voor het Middellandse Zeegebied (het „Proces van Barcelona”) ook een samenwerkingsverband voor de oostelijke buurlanden in het leven te roepen. „Oostelijke buurlanden” slaat in dit verband op: Armenië, Azerbeidzjan, Georgië, Moldavië, Oekraïne en Wit-Rusland. Met uitzondering van Wit-Rusland zijn al deze landen lid van de Raad van Europa. Het idee van een Oostelijk Partnerschap is uiteindelijk uitgemond in een formeel voorstel van de Commissie, dat in het voorjaar van 2009 op de „Top van het Oostelijk Partnerschap” zal worden goedgekeurd. Een centrale doelstelling van het Oostelijk Partnerschap is het stimuleren van grensoverschrijdende of interregionale samenwerking en het bevorderen van institution building. Het CvdR is van oordeel dat de lokale en regionale overheden daartoe kunnen bijdragen door contacten met hun evenknieën in de OP-landen te onderhouden en de integratie van deze landen in Europa te helpen bevorderen. Op die manier kunnen de lacunes in het Nabuurschapsbeleid worden weggewerkt.

| 2. | Het CvdR ziet in het Oostelijk Partnerschap een belangrijke rol weggelegd voor de lokale en regionale overheden, met name op gebieden als territoriale ontwikkeling, economische betrekkingen, mensenrechten en fundamentele vrijheden, mobiliteit en wederzijdse contacten. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR ziet in het Oostelijk Partnerschap een belangrijke rol weggelegd voor de lokale en regionale overheden, met name op gebieden als territoriale ontwikkeling, economische betrekkingen, mensenrechten en fundamentele vrijheden, mobiliteit en wederzijdse contacten.

| 3. | Het CvdR stelt tot zijn voldoening vast dat sommige ENB-maatregelen en -initiatieven goede resultaten opleveren en dat het Nabuurschapsbeleid voortbouwt op de bestaande partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, die nog steeds de rechtsgrond voor de betrekkingen met de betrokken landen vormen. De EU en haar ENB-partners stellen samen bilaterale actieplannen op, waarin wordt aangegeven welke politieke en economische hervormingen het land in kwestie moet doorvoeren. Als stimulans biedt de EU haar ENB-partners extra steun, meer mogelijkheden tot deelname aan Europese programma's en netwerken en een ruimere toegang tot de EU-markt aan. Kernbeginselen van het Nabuurschapsbeleid zijn differentiatie, ownership en regionale integratie. Vanwege de grote onderlinge verschillen tussen de diverse ENB-landen is men de laatste tijd gaan inzien dat een meer gerichte aanpak meer zoden aan de dijk zou zetten. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR stelt tot zijn voldoening vast dat sommige ENB-maatregelen en -initiatieven goede resultaten opleveren en dat het Nabuurschapsbeleid voortbouwt op de bestaande partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten, die nog steeds de rechtsgrond voor de betrekkingen met de betrokken landen vormen. De EU en haar ENB-partners stellen samen bilaterale actieplannen op, waarin wordt aangegeven welke politieke en economische hervormingen het land in kwestie moet doorvoeren. Als stimulans biedt de EU haar ENB-partners extra steun, meer mogelijkheden tot deelname aan Europese programma's en netwerken en een ruimere toegang tot de EU-markt aan. Kernbeginselen van het Nabuurschapsbeleid zijn differentiatie, ownership en regionale integratie. Vanwege de grote onderlinge verschillen tussen de diverse ENB-landen is men de laatste tijd gaan inzien dat een meer gerichte aanpak meer zoden aan de dijk zou zetten.

| 4. | Het CvdR onderschrijft de oproep van de Commissie om de bilaterale betrekkingen met de OP-landen te verdiepen door de visumplicht af te schaffen, een vrijhandelszone te creëren, de ondersteuning van sectorale hervormingen op te voeren, de interpersoonlijke contacten te stimuleren, nieuwe actieplannen met duidelijke criteria en verwijzingen naar Europese standaarden op te stellen en de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten door een nieuwe „generatie” overeenkomsten te vervangen. De Commissie pleit ook voor nauwere multilaterale samenwerking, naast en bovenop de samenwerking binnen het kader van de „Noordelijke Dimensie” en het „Synergie voor het Zwarte Zeegebied”-initiatief, en voor een meer projectgerichte aanpak. Als prioritaire samenwerkingsterreinen noemt zij: politieke dialoog, veiligheid, grensbeheer, economie en financiën, milieu en sociale aangelegenheden. |
| --- | --- |

4.

Het CvdR onderschrijft de oproep van de Commissie om de bilaterale betrekkingen met de OP-landen te verdiepen door de visumplicht af te schaffen, een vrijhandelszone te creëren, de ondersteuning van sectorale hervormingen op te voeren, de interpersoonlijke contacten te stimuleren, nieuwe actieplannen met duidelijke criteria en verwijzingen naar Europese standaarden op te stellen en de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten door een nieuwe „generatie” overeenkomsten te vervangen. De Commissie pleit ook voor nauwere multilaterale samenwerking, naast en bovenop de samenwerking binnen het kader van de „Noordelijke Dimensie” en het „Synergie voor het Zwarte Zeegebied”-initiatief, en voor een meer projectgerichte aanpak. Als prioritaire samenwerkingsterreinen noemt zij: politieke dialoog, veiligheid, grensbeheer, economie en financiën, milieu en sociale aangelegenheden.

| 5. | Het CvdR sluit zich ook aan bij het voorstel om de economische integratie tussen de EU en de OP-landen te versterken via vergaande vrijhandelsregelingen (afhankelijk van het feit of het land in kwestie al dan niet lid van de Wereldhandelsorganisatie is) en maatregelen ter bevordering van de mobiliteit (versoepeling van het visumbeleid en het grensbeheer), de energiezekerheid (erkenning van de interdependentie op energiegebied) en de economische en sociale ontwikkeling (regionale en transnationale programma's). Om de multilaterale samenwerking te stimuleren zal een forum in het leven worden geroepen waar informatie kan worden uitgewisseld, afspraken voor gezamenlijke initiatieven kunnen worden gemaakt en het verloop van het moderniseringsproces kan worden besproken. De multilaterale samenwerking zal op verschillende niveaus gestalte krijgen: op bijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders, tijdens ontmoetingen op ministersniveau en in het kader van „thematische platforms”, waar de doelstellingen zullen worden vastgesteld en de vorderingen zullen worden geëvalueerd. Er zullen vier van dergelijke platforms worden ingesteld, resp. voor de thema's „democratie, goed bestuur en stabiliteit”, „economische integratie”, „energiezekerheid” en „interpersoonlijke contacten”. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR sluit zich ook aan bij het voorstel om de economische integratie tussen de EU en de OP-landen te versterken via vergaande vrijhandelsregelingen (afhankelijk van het feit of het land in kwestie al dan niet lid van de Wereldhandelsorganisatie is) en maatregelen ter bevordering van de mobiliteit (versoepeling van het visumbeleid en het grensbeheer), de energiezekerheid (erkenning van de interdependentie op energiegebied) en de economische en sociale ontwikkeling (regionale en transnationale programma's). Om de multilaterale samenwerking te stimuleren zal een forum in het leven worden geroepen waar informatie kan worden uitgewisseld, afspraken voor gezamenlijke initiatieven kunnen worden gemaakt en het verloop van het moderniseringsproces kan worden besproken. De multilaterale samenwerking zal op verschillende niveaus gestalte krijgen: op bijeenkomsten van de staatshoofden en regeringsleiders, tijdens ontmoetingen op ministersniveau en in het kader van „thematische platforms”, waar de doelstellingen zullen worden vastgesteld en de vorderingen zullen worden geëvalueerd. Er zullen vier van dergelijke platforms worden ingesteld, resp. voor de thema's „democratie, goed bestuur en stabiliteit”, „economische integratie”, „energiezekerheid” en „interpersoonlijke contacten”.

| 6. | Het CvdR vindt het goed dat de Commissie het ENB-budget wil optrekken van 450 mln euro in 2008 tot 785 mln euro in 2013, op voorwaarde dat, zoals afgesproken bij de vaststelling van de Financiële Vooruitzichten, tweederde van dat budget naar de zuidelijke landen en éénderde naar de oostelijke landen gaat. Volgens de Commissie betekent dit concreet dat het budget voor het Europees Instrument voor Nabuurschap en Partnerschap (ENPI) met 350 mln euro moet worden verhoogd en dat 250 mln euro van het huidige ENPI-budget moet worden „geherprogrammeerd”' voor de financiering van regionale programma's in de periode 2010-2013. Tot de officiële lancering van het Oostelijk Partnerschap tijdens een speciale „'Top van het Oostelijk Partnerschap” in het voorjaar van 2009 zal de oude ENB- en ENPI-regeling van kracht blijven. |
| --- | --- |

6.

Het CvdR vindt het goed dat de Commissie het ENB-budget wil optrekken van 450 mln euro in 2008 tot 785 mln euro in 2013, op voorwaarde dat, zoals afgesproken bij de vaststelling van de Financiële Vooruitzichten, tweederde van dat budget naar de zuidelijke landen en éénderde naar de oostelijke landen gaat. Volgens de Commissie betekent dit concreet dat het budget voor het Europees Instrument voor Nabuurschap en Partnerschap (ENPI) met 350 mln euro moet worden verhoogd en dat 250 mln euro van het huidige ENPI-budget moet worden „geherprogrammeerd”' voor de financiering van regionale programma's in de periode 2010-2013. Tot de officiële lancering van het Oostelijk Partnerschap tijdens een speciale „'Top van het Oostelijk Partnerschap” in het voorjaar van 2009 zal de oude ENB- en ENPI-regeling van kracht blijven.

| 7. | Het Europees Instrument voor Nabuurschap en Partnerschap, waarmee de EU ook Rusland te hulp komt, is destijds opgezet omdat de EU over een soepeler en meer „'beleidsgestuurd” financieel instrument wilde beschikken. Met dit nieuwe instrument wilde zij de ENB-landen helpen hun ontwikkeling een meer duurzaam karakter te geven en zich aan te passen aan de Europese regels en standaarden. Het ENPI heeft voor de begrotingsperiode 2007-2013 een budget van ongeveer 12 mrd euro meegekregen, wat neerkomt op een toename van 32 %. Daarbij moet echter worden aangetekend dat 62 % van het ENPI-budget voor de zuidelijke buurlanden is bestemd en dat slechts 38 % naar de oostelijke buurlanden gaat. Het verschil is minder groot als men kijkt naar de bedragen per capita, maar dat neemt niet weg dat het budget voor de oostelijke buurlanden niet toereikend is om de beoogde uitbouw van de „oostelijke dimensie” te kunnen realiseren. |
| --- | --- |

7.

Het Europees Instrument voor Nabuurschap en Partnerschap, waarmee de EU ook Rusland te hulp komt, is destijds opgezet omdat de EU over een soepeler en meer „'beleidsgestuurd” financieel instrument wilde beschikken. Met dit nieuwe instrument wilde zij de ENB-landen helpen hun ontwikkeling een meer duurzaam karakter te geven en zich aan te passen aan de Europese regels en standaarden. Het ENPI heeft voor de begrotingsperiode 2007-2013 een budget van ongeveer 12 mrd euro meegekregen, wat neerkomt op een toename van 32 %. Daarbij moet echter worden aangetekend dat 62 % van het ENPI-budget voor de zuidelijke buurlanden is bestemd en dat slechts 38 % naar de oostelijke buurlanden gaat. Het verschil is minder groot als men kijkt naar de bedragen per capita, maar dat neemt niet weg dat het budget voor de oostelijke buurlanden niet toereikend is om de beoogde uitbouw van de „oostelijke dimensie” te kunnen realiseren.

| 8. | De met ENPI-steun uit te voeren nationale programma's worden uiteengezet in „landenstrategiedocumenten” en de toewijzing van de ENPI-middelen gebeurt op basis van „nationale indicatieve programma's”. In de landenstrategiedocumenten worden voor ieder partnerland drie à vier prioriteiten aangegeven. Vaste onderdelen van die prioriteiten zijn versterking van de bestuurlijke capaciteit en goed bestuur. Bij de doelstelling „opbouw van de rechtstaat” mist het CvdR een subcategorie „lokaal en regionaal bestuur”. Verder betreurt het dat met betrekking tot interpersoonlijke contacten vrijwel uitsluitend aan de sectoren onderwijs en onderzoek wordt gerefereerd. Het wijst erop dat ook de lokale en regionale overheden daarbij een rol kunnen spelen, zoals overigens al duidelijk is gebleken in het kader van de programma's ter bevordering van grensoverschrijdende samenwerking. Het had graag gezien dat deze rol officieel werd erkend. |
| --- | --- |

8.

De met ENPI-steun uit te voeren nationale programma's worden uiteengezet in „landenstrategiedocumenten” en de toewijzing van de ENPI-middelen gebeurt op basis van „nationale indicatieve programma's”. In de landenstrategiedocumenten worden voor ieder partnerland drie à vier prioriteiten aangegeven. Vaste onderdelen van die prioriteiten zijn versterking van de bestuurlijke capaciteit en goed bestuur. Bij de doelstelling „opbouw van de rechtstaat” mist het CvdR een subcategorie „lokaal en regionaal bestuur”. Verder betreurt het dat met betrekking tot interpersoonlijke contacten vrijwel uitsluitend aan de sectoren onderwijs en onderzoek wordt gerefereerd. Het wijst erop dat ook de lokale en regionale overheden daarbij een rol kunnen spelen, zoals overigens al duidelijk is gebleken in het kader van de programma's ter bevordering van grensoverschrijdende samenwerking. Het had graag gezien dat deze rol officieel werd erkend.

| 9. | In het ENPI Cross-Border Cooperation Strategy Paper 2007-2013 noemt de Commissie vier samenwerkingsterreinen: (1) economische en sociale ontwikkeling, (2) gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van milieu, volksgezondheid en bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, (3) grensbeheer en (4) interpersoonlijke contacten. Op al deze terreinen zouden ook de lokale en regionale overheden een belangrijke rol toebedeeld moeten krijgen. Dit betekent dan wel dat er meer kleinschalige samenwerkingsinitiatieven moeten worden opgezet, dat er meer steun moet worden verleend voor capacity building-maatregelen ten behoeve van lokale en regionale overheden en dat ook de verbetering van de levensstandaard in grensgebieden prioriteit moet krijgen. |
| --- | --- |

9.

In het ENPI Cross-Border Cooperation Strategy Paper 2007-2013 noemt de Commissie vier samenwerkingsterreinen: (1) economische en sociale ontwikkeling, (2) gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van milieu, volksgezondheid en bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, (3) grensbeheer en (4) interpersoonlijke contacten. Op al deze terreinen zouden ook de lokale en regionale overheden een belangrijke rol toebedeeld moeten krijgen. Dit betekent dan wel dat er meer kleinschalige samenwerkingsinitiatieven moeten worden opgezet, dat er meer steun moet worden verleend voor capacity building-maatregelen ten behoeve van lokale en regionale overheden en dat ook de verbetering van de levensstandaard in grensgebieden prioriteit moet krijgen.

| 10. | Verscheidene taken waarvoor de landen in de regio zich zien gesteld, zoals het creëren van transnationale corridors, het aanpakken van grensoverschrijdende milieuvraagstukken, het beheren van grenzen en migratiestromen, het bestrijden van terrorisme en transnationale georganiseerde criminaliteit en het bevorderen van interpersoonlijke contacten, hebben uit de aard der zaak een grensoverschrijdend karakter en kunnen daardoor alleen via subnationale samenwerking op een efficiënte manier worden uitgevoerd. Daarom zou de samenwerking tussen de partnerlanden onderling en tussen deze landen en de EU, zoals bepleit in het ENPI Eastern Regional Strategy Paper 2007-2013, ook moeten voorzien in het bieden van wederzijdse ondersteuning wanneer subnationale samenwerking duidelijk een hefboomeffect teweeg zou brengen en de realisatie van de ENB-doelstellingen zou vergemakkelijken. |
| --- | --- |

10.

Verscheidene taken waarvoor de landen in de regio zich zien gesteld, zoals het creëren van transnationale corridors, het aanpakken van grensoverschrijdende milieuvraagstukken, het beheren van grenzen en migratiestromen, het bestrijden van terrorisme en transnationale georganiseerde criminaliteit en het bevorderen van interpersoonlijke contacten, hebben uit de aard der zaak een grensoverschrijdend karakter en kunnen daardoor alleen via subnationale samenwerking op een efficiënte manier worden uitgevoerd. Daarom zou de samenwerking tussen de partnerlanden onderling en tussen deze landen en de EU, zoals bepleit in het ENPI Eastern Regional Strategy Paper 2007-2013, ook moeten voorzien in het bieden van wederzijdse ondersteuning wanneer subnationale samenwerking duidelijk een hefboomeffect teweeg zou brengen en de realisatie van de ENB-doelstellingen zou vergemakkelijken.

| 11. | Het CvdR is ervan overtuigd dat zuiver diplomatieke initiatieven, van welke zijde ook, geen duurzame oplossingen zullen opleveren zolang er niet meer aandacht wordt besteed aan de problematiek rond lokale democratie. Daarbij gaat het niet alleen om het versterken van de lokale democratie als zodanig, maar ook om het bevorderen van directe samenwerking tussen regio's en steden in de EU en in de OP-landen. |
| --- | --- |

11.

Het CvdR is ervan overtuigd dat zuiver diplomatieke initiatieven, van welke zijde ook, geen duurzame oplossingen zullen opleveren zolang er niet meer aandacht wordt besteed aan de problematiek rond lokale democratie. Daarbij gaat het niet alleen om het versterken van de lokale democratie als zodanig, maar ook om het bevorderen van directe samenwerking tussen regio's en steden in de EU en in de OP-landen.

| 12. | Het is dan ook een goede zaak dat, zoals blijkt uit het ENPI Eastern Regional Strategy Paper 2007-2013, het interregionale programma tot doel heeft de efficiëntie van het Nabuurschapsbeleid te vergroten en de dialoog en samenwerking tussen de EU en haar buurlanden en tussen haar buurlanden onderling te bevorderen. Het stimuleren van de samenwerking tussen lokale actoren zal een intensieve uitwisseling van ervaringen met ENB-programma's tot gevolg hebben en moet bovendien ook de democratie helpen versterken en een duurzame regionale en lokale ontwikkeling mogelijk maken. Er wordt veel nadruk gelegd op het belang van een bottom up-benadering bij de samenstelling van partnerschappen, van multi stakeholder-projecten en van verspreiding van de resultaten onder andere lokale overheidsinstanties in de partnerlanden. |
| --- | --- |

12.

Het is dan ook een goede zaak dat, zoals blijkt uit het ENPI Eastern Regional Strategy Paper 2007-2013, het interregionale programma tot doel heeft de efficiëntie van het Nabuurschapsbeleid te vergroten en de dialoog en samenwerking tussen de EU en haar buurlanden en tussen haar buurlanden onderling te bevorderen. Het stimuleren van de samenwerking tussen lokale actoren zal een intensieve uitwisseling van ervaringen met ENB-programma's tot gevolg hebben en moet bovendien ook de democratie helpen versterken en een duurzame regionale en lokale ontwikkeling mogelijk maken. Er wordt veel nadruk gelegd op het belang van een bottom up-benadering bij de samenstelling van partnerschappen, van multi stakeholder-projecten en van verspreiding van de resultaten onder andere lokale overheidsinstanties in de partnerlanden.

| 13. | Het Oostelijk Partnerschap moet een puur intergouvernementeel samenwerkingsverband „omturnen” tot een project dat de samenwerking tussen de EU en haar oostelijke buurlanden stimuleert, de dialoog tussen hun bevolkingen ten goede komt en de lokale en regionale overheden in beide regio's de kans geeft om met elkaar samen te werken aan gezamenlijk opgezette projecten in het kader van een alomvattende strategie die is gebaseerd op solidariteit en de concrete behoeften van de burgers. |
| --- | --- |

13.

Het Oostelijk Partnerschap moet een puur intergouvernementeel samenwerkingsverband „omturnen” tot een project dat de samenwerking tussen de EU en haar oostelijke buurlanden stimuleert, de dialoog tussen hun bevolkingen ten goede komt en de lokale en regionale overheden in beide regio's de kans geeft om met elkaar samen te werken aan gezamenlijk opgezette projecten in het kader van een alomvattende strategie die is gebaseerd op solidariteit en de concrete behoeften van de burgers.

| 14. | Wil de EU via het Nabuurschapsbeleid een hechter partnerschap met haar oostelijke buurlanden tot stand brengen, dan moet zij nieuwe wegen en middelen zoeken om een katalysatoreffect teweeg te kunnen brengen. Zij moet de burgers trachten te doordringen van de praktische voordelen van de samenwerking door abstracte beginselverklaringen in te ruilen voor tastbare projecten. Een en ander vereist een substantiële inbreng van de lokale en regionale overheden en een helder en actief communicatiebeleid. |
| --- | --- |

14.

Wil de EU via het Nabuurschapsbeleid een hechter partnerschap met haar oostelijke buurlanden tot stand brengen, dan moet zij nieuwe wegen en middelen zoeken om een katalysatoreffect teweeg te kunnen brengen. Zij moet de burgers trachten te doordringen van de praktische voordelen van de samenwerking door abstracte beginselverklaringen in te ruilen voor tastbare projecten. Een en ander vereist een substantiële inbreng van de lokale en regionale overheden en een helder en actief communicatiebeleid.

| 15. | In de oostelijke buurlanden is de invloed van de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld op het beleid nog zeer gering doordat de lokale democratie er nog niet veel voorstelt en het decentralisatieproces er nog niet echt van de grond is gekomen. |
| --- | --- |

15.

In de oostelijke buurlanden is de invloed van de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld op het beleid nog zeer gering doordat de lokale democratie er nog niet veel voorstelt en het decentralisatieproces er nog niet echt van de grond is gekomen.

| 16. | Ook gaan decentralisatie en participatief lokaal bestuur er niet altijd hand in hand. In sommige landen, zowel binnen als buiten de EU, leveren de lokale en regionale overheden evenwel een grote inspanning om de opkomstcijfers bij verkiezingen omhoog te krijgen en de burgers en middenveldorganisaties bij de uitwerking van beleidsstrategieën en de voorbereiding van grote stedelijke of regionale projecten te betrekken. |
| --- | --- |

16.

Ook gaan decentralisatie en participatief lokaal bestuur er niet altijd hand in hand. In sommige landen, zowel binnen als buiten de EU, leveren de lokale en regionale overheden evenwel een grote inspanning om de opkomstcijfers bij verkiezingen omhoog te krijgen en de burgers en middenveldorganisaties bij de uitwerking van beleidsstrategieën en de voorbereiding van grote stedelijke of regionale projecten te betrekken.

| 17. | Het CvdR wijst erop dat de lokale en regionale overheden vastbesloten zijn om het Oostelijk Partnerschap tot een succes te helpen maken. Dit is geen zaak van de nationale regeringen en de EU-instanties alleen, maar van de hele samenleving, incl. het maatschappelijk middenveld. Lokale overheden, bedrijfsleven en ngo's (zowel uit de EU als uit de partnerlanden) moeten in het hele OP-gebeuren een centrale rol spelen. |
| --- | --- |

17.

Het CvdR wijst erop dat de lokale en regionale overheden vastbesloten zijn om het Oostelijk Partnerschap tot een succes te helpen maken. Dit is geen zaak van de nationale regeringen en de EU-instanties alleen, maar van de hele samenleving, incl. het maatschappelijk middenveld. Lokale overheden, bedrijfsleven en ngo's (zowel uit de EU als uit de partnerlanden) moeten in het hele OP-gebeuren een centrale rol spelen.

| 18. | Net als in vorige adviezen over dit thema wenst het CvdR nogmaals te benadrukken dat de lokale en regionale overheden bij álle initiatieven in het kader van het Oostelijk Partnerschap en het Europees Nabuurschapsbeleid moeten worden betrokken, en zulks in álle fasen: planning, implementatie, monitoring en evaluatie. Dit geldt met name voor gebieden waar zij uitgebreide directe bevoegdheden hebben. |
| --- | --- |

18.

Net als in vorige adviezen over dit thema wenst het CvdR nogmaals te benadrukken dat de lokale en regionale overheden bij álle initiatieven in het kader van het Oostelijk Partnerschap en het Europees Nabuurschapsbeleid moeten worden betrokken, en zulks in álle fasen: planning, implementatie, monitoring en evaluatie. Dit geldt met name voor gebieden waar zij uitgebreide directe bevoegdheden hebben.

| 19. | Het CvdR roept dan ook nogmaals op om de lokale en regionale overheden te erkennen als volwaardige partners in het kader van het Nabuurschapsbeleid, en met name het Oostelijk Partnerschap. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR roept dan ook nogmaals op om de lokale en regionale overheden te erkennen als volwaardige partners in het kader van het Nabuurschapsbeleid, en met name het Oostelijk Partnerschap.

| 20. | Het wijst ook op de rol, ervaring, expertise en „terreinkennis” van de nationale, Europese en internationale netwerken en verenigingen van lokale en regionale overheden die actief zijn in het kader van decentrale samenwerkingsprojecten in de landen van het Oostelijk Partnerschap. Deze zouden hun krachten meer moeten bundelen en de doelstellingen van de projecten in kwestie beter moeten afstemmen op die van het Oostelijk Partnerschap om zo goed mogelijke resultaten te bereiken. |
| --- | --- |

20.

Het wijst ook op de rol, ervaring, expertise en „terreinkennis” van de nationale, Europese en internationale netwerken en verenigingen van lokale en regionale overheden die actief zijn in het kader van decentrale samenwerkingsprojecten in de landen van het Oostelijk Partnerschap. Deze zouden hun krachten meer moeten bundelen en de doelstellingen van de projecten in kwestie beter moeten afstemmen op die van het Oostelijk Partnerschap om zo goed mogelijke resultaten te bereiken.

| 21. | Het CvdR is van oordeel dat het doel van het Nabuurschapsbeleid, nl. het ondersteunen van het overgangsproces in de buurlanden van de EU, de „afstand”' tussen deze landen en de EU verkleint. De EU wilde met het Nabuurschapsbeleid een stap verder gaan dan met haar Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid en haar beleid ten aanzien van andere derde landen. Zij heeft haar ENB-partners toegezegd dat zij haar interne markt met haar vier vrijheden voor hen zal openstellen, op voorwaarde dat zij het acquis overnemen. Zij heeft echter geen toezeggingen gedaan omtrent het EU-lidmaatschap. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR is van oordeel dat het doel van het Nabuurschapsbeleid, nl. het ondersteunen van het overgangsproces in de buurlanden van de EU, de „afstand”' tussen deze landen en de EU verkleint. De EU wilde met het Nabuurschapsbeleid een stap verder gaan dan met haar Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid en haar beleid ten aanzien van andere derde landen. Zij heeft haar ENB-partners toegezegd dat zij haar interne markt met haar vier vrijheden voor hen zal openstellen, op voorwaarde dat zij het acquis overnemen. Zij heeft echter geen toezeggingen gedaan omtrent het EU-lidmaatschap.

| 22. | Het CvdR staat positief tegenover de nieuwe instrumenten waarmee de politieke, economische en sectorale modernisering van de OP-landen zal worden aangepakt, zoals het „nieuwe partnerschapsinstrument” en de „sectorale instrumenten”. |
| --- | --- |

22.

Het CvdR staat positief tegenover de nieuwe instrumenten waarmee de politieke, economische en sectorale modernisering van de OP-landen zal worden aangepakt, zoals het „nieuwe partnerschapsinstrument” en de „sectorale instrumenten”.

| 23. | Het vindt het een goede zaak dat de Commissie het CvdR bij het Oostelijk Partnerschap, en met name bij de thematische platforms „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten”, wil betrekken. |
| --- | --- |

23.

Het vindt het een goede zaak dat de Commissie het CvdR bij het Oostelijk Partnerschap, en met name bij de thematische platforms „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten”, wil betrekken.

| 24. | Het is van plan om nauwer met de oostelijke partnerlanden te gaan samenwerken. Op korte termijn denkt het daarbij aan concrete en tastbare samenwerkingsinitiatieven, gevolgd door een meer formele vorm van samenwerking binnen een institutioneel platform voor overleg en samenwerking, een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus. |
| --- | --- |

24.

Het is van plan om nauwer met de oostelijke partnerlanden te gaan samenwerken. Op korte termijn denkt het daarbij aan concrete en tastbare samenwerkingsinitiatieven, gevolgd door een meer formele vorm van samenwerking binnen een institutioneel platform voor overleg en samenwerking, een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

| 25. | Het CvdR pleit voor een andere aanpak van de voorbereiding van de nationale indicatieve programma's. Deze moeten door de EU en het land in kwestie samen worden opgesteld, uitgaande van de behoeften, mogelijkheden en belangen van het betrokken land én van de belangen van de EU. Behalve de nationale indicatieve programma's zelf moeten ook de bijbehorende uitvoeringsprogramma's door het partnerland en de Commissie samen worden opgesteld. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR pleit voor een andere aanpak van de voorbereiding van de nationale indicatieve programma's. Deze moeten door de EU en het land in kwestie samen worden opgesteld, uitgaande van de behoeften, mogelijkheden en belangen van het betrokken land én van de belangen van de EU. Behalve de nationale indicatieve programma's zelf moeten ook de bijbehorende uitvoeringsprogramma's door het partnerland en de Commissie samen worden opgesteld.

| 26. | Het CvdR dringt er bij de partnerlanden op aan erop toe te zien dat de prioriteiten en doelstellingen van hun nationale indicatieve programma's geleidelijk aan worden gerealiseerd. Het pleit ook voor een herziening van het mechanisme voor de onderlinge communicatie tussen de EU en de partnerlanden. Wil het Oostelijk Partnerschap een echt efficiënt beleid worden, dan moet er regelmatig verantwoording worden afgelegd en feedback worden gegeven en moet een speciaal daarvoor in te stellen orgaan daar toezicht op houden. |
| --- | --- |

26.

Het CvdR dringt er bij de partnerlanden op aan erop toe te zien dat de prioriteiten en doelstellingen van hun nationale indicatieve programma's geleidelijk aan worden gerealiseerd. Het pleit ook voor een herziening van het mechanisme voor de onderlinge communicatie tussen de EU en de partnerlanden. Wil het Oostelijk Partnerschap een echt efficiënt beleid worden, dan moet er regelmatig verantwoording worden afgelegd en feedback worden gegeven en moet een speciaal daarvoor in te stellen orgaan daar toezicht op houden.

| 27. | Het CvdR vindt het goed dat de Commissie zo veel nadruk legt op mobiliteit, maar het betreurt dat zij zo vaag blijft over de concrete inhoud van de bepleite „mobiliteits- en veiligheidspacten” (punt 3.3 van de Mededeling). Het dringt er daarom op aan dat zij haar voorstel nader toelicht om de oostelijke partnerlanden duidelijk te maken wat hun te doen staat en wat zij in ruil daarvoor van de EU mogen verwachten. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR vindt het goed dat de Commissie zo veel nadruk legt op mobiliteit, maar het betreurt dat zij zo vaag blijft over de concrete inhoud van de bepleite „mobiliteits- en veiligheidspacten” (punt 3.3 van de Mededeling). Het dringt er daarom op aan dat zij haar voorstel nader toelicht om de oostelijke partnerlanden duidelijk te maken wat hun te doen staat en wat zij in ruil daarvoor van de EU mogen verwachten.

| 28. | Het CvdR vindt het positief dat het Europees Parlement van plan is in te gaan op de uitnodiging van de Commissie om de „EuroNest Assembly” tot integraal onderdeel van het Oostelijk Partnerschap te maken. |
| --- | --- |

28.

Het CvdR vindt het positief dat het Europees Parlement van plan is in te gaan op de uitnodiging van de Commissie om de „EuroNest Assembly” tot integraal onderdeel van het Oostelijk Partnerschap te maken.

| 29. | Het CvdR ziet voor zichzelf en de nog op te richten Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus een toezichthoudende rol weggelegd. Zij zouden bijvoorbeeld kunnen worden belast met het toezicht op de werkzaamheden van de gemengde subcomités voor de thema's „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten”, o.m. wanneer daar onderwerpen als sociale en economische ontwikkeling, regionale ontwikkeling, grensoverschrijdende samenwerking, bestuurlijke hervormingen en decentralisatie worden behandeld. |
| --- | --- |

29.

Het CvdR ziet voor zichzelf en de nog op te richten Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus een toezichthoudende rol weggelegd. Zij zouden bijvoorbeeld kunnen worden belast met het toezicht op de werkzaamheden van de gemengde subcomités voor de thema's „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten”, o.m. wanneer daar onderwerpen als sociale en economische ontwikkeling, regionale ontwikkeling, grensoverschrijdende samenwerking, bestuurlijke hervormingen en decentralisatie worden behandeld.

| 30. | Het CvdR roept de governance-organen van het Oostelijk Partnerschap op om de lokale en regionale overheden in de OP-landen politieke erkenning te geven en hun op een concrete en formele manier bij de samenwerking te betrekken. |
| --- | --- |

30.

Het CvdR roept de governance-organen van het Oostelijk Partnerschap op om de lokale en regionale overheden in de OP-landen politieke erkenning te geven en hun op een concrete en formele manier bij de samenwerking te betrekken.

| 31. | Het CvdR dringt erop aan dat de Commissie en de nationale overheden van de OP-landen de lokale en regionale overheden al in een zo vroeg mogelijk stadium betrekken bij het opstellen van de bilaterale associatieovereenkomsten, strategische documenten en actieplannen waarmee de EU en de OP-landen hun onderlinge betrekkingen concreet gestalte geven, met name in het kader van het Nabuurschapsbeleid. Het denkt daarbij concreet aan de voorbereiding, tenuitvoerlegging en evaluatie van de nationale indicatieve programma's. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR dringt erop aan dat de Commissie en de nationale overheden van de OP-landen de lokale en regionale overheden al in een zo vroeg mogelijk stadium betrekken bij het opstellen van de bilaterale associatieovereenkomsten, strategische documenten en actieplannen waarmee de EU en de OP-landen hun onderlinge betrekkingen concreet gestalte geven, met name in het kader van het Nabuurschapsbeleid. Het denkt daarbij concreet aan de voorbereiding, tenuitvoerlegging en evaluatie van de nationale indicatieve programma's.

| 32. | Het CvdR roept de regeringen van de OP-landen derhalve op om mechanismen voor een gestructureerde dialoog met de (verenigingen en netwerken van) lokale en regionale overheden, de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in het leven te roepen. |
| --- | --- |

32.

Het CvdR roept de regeringen van de OP-landen derhalve op om mechanismen voor een gestructureerde dialoog met de (verenigingen en netwerken van) lokale en regionale overheden, de sociale partners en het maatschappelijk middenveld in het leven te roepen.

| 33. | Het CvdR is van oordeel dat de bestaande sectorale ENB-instrumenten (thematische dialoog, deelname aan communautaire programma's en agentschappen, sectorale overeenkomsten) moeten worden afgestemd op datgene wat in het kader van het Oostelijk Partnerschap wordt aangeboden, nl. „contractuele sectorale betrekkingen, gebaseerd op twee fundamentele beginselen: verplichte aanpassing aan het overeenkomstige sectorale acquis van de EU en toegang tot de sectorale programma's en instellingen van de EU”. Bovendien zouden de OP-landen bij onderhandelingen over sectorale overeenkomsten de waarnemerstatus moeten krijgen. Dit zou volledig in de lijn liggen van het al vaak verkondigde idee dat de EU zich meer moet richten op haar oostelijke buren — en vice versa. |
| --- | --- |

33.

Het CvdR is van oordeel dat de bestaande sectorale ENB-instrumenten (thematische dialoog, deelname aan communautaire programma's en agentschappen, sectorale overeenkomsten) moeten worden afgestemd op datgene wat in het kader van het Oostelijk Partnerschap wordt aangeboden, nl. „contractuele sectorale betrekkingen, gebaseerd op twee fundamentele beginselen: verplichte aanpassing aan het overeenkomstige sectorale acquis van de EU en toegang tot de sectorale programma's en instellingen van de EU”. Bovendien zouden de OP-landen bij onderhandelingen over sectorale overeenkomsten de waarnemerstatus moeten krijgen. Dit zou volledig in de lijn liggen van het al vaak verkondigde idee dat de EU zich meer moet richten op haar oostelijke buren — en vice versa.

| 34. | Het CvdR stelt voor dat de EU met ieder partnerland onderhandelt over een „OP-pakket”, met daarin onder meer het nieuwe partnerschapsinstrument en de sectorale instrumenten. Dit pakket moet de basis vormen voor het door te voeren harmonisatieproces en moet tevens een transparante evaluatie van de diverse OP-instrumenten mogelijk maken. De EU moet zorgen voor heldere en duidelijke criteria die de OP-landen in staat stellen te bepalen in hoeverre zij dankzij het Oostelijk Partnerschap dichter bij de EU zijn gekomen. |
| --- | --- |

34.

Het CvdR stelt voor dat de EU met ieder partnerland onderhandelt over een „OP-pakket”, met daarin onder meer het nieuwe partnerschapsinstrument en de sectorale instrumenten. Dit pakket moet de basis vormen voor het door te voeren harmonisatieproces en moet tevens een transparante evaluatie van de diverse OP-instrumenten mogelijk maken. De EU moet zorgen voor heldere en duidelijke criteria die de OP-landen in staat stellen te bepalen in hoeverre zij dankzij het Oostelijk Partnerschap dichter bij de EU zijn gekomen.

| 35. | Het CvdR pleit voor nauwere en betere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en de OP-landen. Het zou ook willen dat deze samenwerking een integrerend deel van de betrekkingen tussen de EU en haar Oost-Europese partners gaat vormen. De lokale en regionale overheden kunnen op tal van werkterreinen binnen het Oostelijk Partnerschap een cruciale bijlage leveren: goed bestuur, bestuurlijke hervormingen en decentralisatie, sociale en economische ontwikkeling, regionale ontwikkeling en cohesiebeleid, grensoverschrijdende samenwerking, milieubescherming, openbare orde, voorkoming en bestrijding van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen, culturele samenwerking, onderwijs, toerisme en uitwisseling van scholieren en studenten. |
| --- | --- |

35.

Het CvdR pleit voor nauwere en betere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en de OP-landen. Het zou ook willen dat deze samenwerking een integrerend deel van de betrekkingen tussen de EU en haar Oost-Europese partners gaat vormen. De lokale en regionale overheden kunnen op tal van werkterreinen binnen het Oostelijk Partnerschap een cruciale bijlage leveren: goed bestuur, bestuurlijke hervormingen en decentralisatie, sociale en economische ontwikkeling, regionale ontwikkeling en cohesiebeleid, grensoverschrijdende samenwerking, milieubescherming, openbare orde, voorkoming en bestrijding van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen, culturele samenwerking, onderwijs, toerisme en uitwisseling van scholieren en studenten.

| 36. | Het CvdR zal samen met de Commissie nagaan op welke manier de lokale en regionale overheden in de OP-landen kunnen worden betrokken bij het voorgestelde „alomvattende programma voor institutionele opbouw”, dat de OP-landen moet helpen bij het versterken van hun bestuurlijke slagkracht en dat derhalve alle relevante samenwerkingssectoren moet bestrijken, ook díe waarin de lokale en regionale overheden een centrale rol spelen. Het CvdR gaat samen met zijn partners in de OP-landen nagaan welke bijdrage het zélf aan de implementatie van dat programma kan leveren. |
| --- | --- |

36.

Het CvdR zal samen met de Commissie nagaan op welke manier de lokale en regionale overheden in de OP-landen kunnen worden betrokken bij het voorgestelde „alomvattende programma voor institutionele opbouw”, dat de OP-landen moet helpen bij het versterken van hun bestuurlijke slagkracht en dat derhalve alle relevante samenwerkingssectoren moet bestrijken, ook díe waarin de lokale en regionale overheden een centrale rol spelen. Het CvdR gaat samen met zijn partners in de OP-landen nagaan welke bijdrage het zélf aan de implementatie van dat programma kan leveren.

| 37. | Het CvdR gaat zich daarbij vooral concentreren op de economische en sociale ontwikkeling van de OP-landen. Het onderschrijft het voorstel van de Commissie om met deze landen „memoranda van overeenstemming inzake regionaal beleid” te sluiten om hun bestuurlijke slagkracht op nationaal en lokaal niveau te helpen versterken. Dergelijke memoranda kunnen worden gecombineerd met bovengenoemd institution building-programma en met zijn eigen actie- en/of samenwerkingsprogramma's. Een en ander moet erop gericht zijn de OP-landen aan de hand van best practices te laten delen in de ervaringen die de EU in het kader van haar eigen regionaal beleid en cohesiebeleid heeft opgedaan. |
| --- | --- |

37.

Het CvdR gaat zich daarbij vooral concentreren op de economische en sociale ontwikkeling van de OP-landen. Het onderschrijft het voorstel van de Commissie om met deze landen „memoranda van overeenstemming inzake regionaal beleid” te sluiten om hun bestuurlijke slagkracht op nationaal en lokaal niveau te helpen versterken. Dergelijke memoranda kunnen worden gecombineerd met bovengenoemd institution building-programma en met zijn eigen actie- en/of samenwerkingsprogramma's. Een en ander moet erop gericht zijn de OP-landen aan de hand van best practices te laten delen in de ervaringen die de EU in het kader van haar eigen regionaal beleid en cohesiebeleid heeft opgedaan.

| 38. | Het CvdR is ook van plan om samen met zijn partners in de OP-landen de Commissie en de nationale overheden van deze landen te raadplegen over en/of te helpen bij het opstellen van proefprogramma's die, op dezelfde manier als het cohesiebeleid van de EU, de lokale en regionale ontwikkeling moeten stimuleren. Verder gaat het zijn partners in de OP-landen trachten over te halen om met de EU-regio's samen te werken en deel te nemen aan de lopende transnationale programma's in Zuidoost-, Midden- en Noord-Europa. Het gaat hen ook aanmoedigen om deel te nemen aan met ENPI-steun opgezette projecten ter bevordering van de grensoverschrijdende samenwerking in grensgebieden van de OP-landen. |
| --- | --- |

38.

Het CvdR is ook van plan om samen met zijn partners in de OP-landen de Commissie en de nationale overheden van deze landen te raadplegen over en/of te helpen bij het opstellen van proefprogramma's die, op dezelfde manier als het cohesiebeleid van de EU, de lokale en regionale ontwikkeling moeten stimuleren. Verder gaat het zijn partners in de OP-landen trachten over te halen om met de EU-regio's samen te werken en deel te nemen aan de lopende transnationale programma's in Zuidoost-, Midden- en Noord-Europa. Het gaat hen ook aanmoedigen om deel te nemen aan met ENPI-steun opgezette projecten ter bevordering van de grensoverschrijdende samenwerking in grensgebieden van de OP-landen.

| 39. | Het CvdR gaat met de Commissie bekijken op welke manier het zijn rol in het kader van de thematische platforms „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten” concreet kan invullen. Ter ondersteuning van de werkzaamheden van deze platforms (het derde operationele niveau binnen het Oostelijk Partnerschap) gaat het een aantal „specifieke panels”' in het leven roepen (het vierde operationele niveau), die zich zullen moeten buigen over thema's met een sterke lokale en regionale dimensie. De Commissie van haar kant kan, indien nodig en/of gewenst, vertegenwoordigers van de lokale en regionale overheden uitnodigen om deel te nemen aan de werkzaamheden van thematische platforms en/of specifieke panels. Over de precieze rol van het CvdR in bovengenoemde twee platforms en het verbeteren van de coördinatie met de Commissie moet nog verder worden gepraat. |
| --- | --- |

39.

Het CvdR gaat met de Commissie bekijken op welke manier het zijn rol in het kader van de thematische platforms „democratie, goed bestuur en stabiliteit” en „interpersoonlijke contacten” concreet kan invullen. Ter ondersteuning van de werkzaamheden van deze platforms (het derde operationele niveau binnen het Oostelijk Partnerschap) gaat het een aantal „specifieke panels”' in het leven roepen (het vierde operationele niveau), die zich zullen moeten buigen over thema's met een sterke lokale en regionale dimensie. De Commissie van haar kant kan, indien nodig en/of gewenst, vertegenwoordigers van de lokale en regionale overheden uitnodigen om deel te nemen aan de werkzaamheden van thematische platforms en/of specifieke panels. Over de precieze rol van het CvdR in bovengenoemde twee platforms en het verbeteren van de coördinatie met de Commissie moet nog verder worden gepraat.

| 40. | Het CvdR gaat de Commissie helpen met het uitwerken van het programma voor training en netwerkvorming voor lokale overheden dat in het kader van het thematische platform „democratie, goed bestuur en stabiliteit” zal worden gelanceerd om het lokale bestuursniveau te versterken en te hervormen. Het gaat ook met voorstellen komen voor het cultuurprogramma dat in het kader van het thematische platform „interpersoonlijke contacten” zal worden opgezet. En tot slot gaat het met de Commissie bezien of en op welke manier het kan deelnemen aan de werkzaamheden van de thematische platforms „economische integratie” en „energiezekerheid”, omdat de lokale en regionale overheden ook op deze twee beleidsterreinen een belangrijke rol kunnen spelen. |
| --- | --- |

40.

Het CvdR gaat de Commissie helpen met het uitwerken van het programma voor training en netwerkvorming voor lokale overheden dat in het kader van het thematische platform „democratie, goed bestuur en stabiliteit” zal worden gelanceerd om het lokale bestuursniveau te versterken en te hervormen. Het gaat ook met voorstellen komen voor het cultuurprogramma dat in het kader van het thematische platform „interpersoonlijke contacten” zal worden opgezet. En tot slot gaat het met de Commissie bezien of en op welke manier het kan deelnemen aan de werkzaamheden van de thematische platforms „economische integratie” en „energiezekerheid”, omdat de lokale en regionale overheden ook op deze twee beleidsterreinen een belangrijke rol kunnen spelen.

| 41. | Het CvdR overweegt om deel te nemen aan het door de Commissie aangekondigde initiatief „preventie, paraatheid en bestrijding van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen”, dat tot doel heeft de lokale, regionale en nationale overheden beter in staat te stellen het hoofd te bieden aan rampen. Het zal met zijn partners in de OP-landen bekijken welke bijdrage zij aan dit belangrijke initiatief zouden kunnen leveren. |
| --- | --- |

41.

Het CvdR overweegt om deel te nemen aan het door de Commissie aangekondigde initiatief „preventie, paraatheid en bestrijding van natuurlijke en door de mens veroorzaakte rampen”, dat tot doel heeft de lokale, regionale en nationale overheden beter in staat te stellen het hoofd te bieden aan rampen. Het zal met zijn partners in de OP-landen bekijken welke bijdrage zij aan dit belangrijke initiatief zouden kunnen leveren.

| 42. | Het CvdR pleit voor nauwere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en hun evenknieën in de OP-landen via de bestaande Europese institutionele platforms voor politieke dialoog en via concrete gezamenlijke projecten, met de bedoeling om op die manier de weg te bereiden voor de instelling van een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus. |
| --- | --- |

42.

Het CvdR pleit voor nauwere samenwerking tussen de lokale en regionale overheden in de EU en hun evenknieën in de OP-landen via de bestaande Europese institutionele platforms voor politieke dialoog en via concrete gezamenlijke projecten, met de bedoeling om op die manier de weg te bereiden voor de instelling van een Lokale en Regionale Vergadering van Oost-Europa en de Zuidelijke Kaukasus.

| 43. | Het CvdR dringt er bij de Commissie op aan het Oostelijk Partnerschap te coördineren met en af te stemmen op de diverse EU-programma's, -projecten en -instrumenten om voort te bouwen op de daarmee opgedane ervaringen, dubbel werk te voorkomen en synergie-effecten te realiseren. |
| --- | --- |

43.

Het CvdR dringt er bij de Commissie op aan het Oostelijk Partnerschap te coördineren met en af te stemmen op de diverse EU-programma's, -projecten en -instrumenten om voort te bouwen op de daarmee opgedane ervaringen, dubbel werk te voorkomen en synergie-effecten te realiseren.

| 44. | Het CvdR is van oordeel dat het toekennen van een grotere verantwoordelijkheid aan lokale en regionale bestuurders uiteindelijk een systeem van multi-level governance zal opleveren, waarin de diverse bestuursniveaus samen het beleid bepalen, uitwerken, uitvoeren en evalueren. |
| --- | --- |

44.

Het CvdR is van oordeel dat het toekennen van een grotere verantwoordelijkheid aan lokale en regionale bestuurders uiteindelijk een systeem van multi-level governance zal opleveren, waarin de diverse bestuursniveaus samen het beleid bepalen, uitwerken, uitvoeren en evalueren.

| 45. | Het CvdR stelt voor om de projecten te laten uitvoeren door ter plekke aanwezige arbeidskrachten, technici en academici en om ook de rest van de bevolking zo veel mogelijk bij een en ander te betrekken zodat de hele samenleving zich medeverantwoordelijk voelt voor het welslagen van het partnerschap en de daaruit voortvloeiende projecten. |
| --- | --- |

45.

Het CvdR stelt voor om de projecten te laten uitvoeren door ter plekke aanwezige arbeidskrachten, technici en academici en om ook de rest van de bevolking zo veel mogelijk bij een en ander te betrekken zodat de hele samenleving zich medeverantwoordelijk voelt voor het welslagen van het partnerschap en de daaruit voortvloeiende projecten.

| 46. | Het CvdR staat positief tegenover het idee om ook derde landen, met name Rusland en Turkije, bij de werkzaamheden van een thematisch platform of panel of bij een initiatief te betrekken als iedereen het erover eens is dat dit vanwege een gezamenlijk belang, geografische nabijheid of bestaande economische banden voordelen zou opleveren — wat van geval tot geval moet worden bekeken. |
| --- | --- |

46.

Het CvdR staat positief tegenover het idee om ook derde landen, met name Rusland en Turkije, bij de werkzaamheden van een thematisch platform of panel of bij een initiatief te betrekken als iedereen het erover eens is dat dit vanwege een gezamenlijk belang, geografische nabijheid of bestaande economische banden voordelen zou opleveren — wat van geval tot geval moet worden bekeken.

| 47. | Het CvdR verzoekt zijn voorzitter om dit advies te doen toekomen aan het voorzitterschap van de EU, de Commissie, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de staatshoofden van de OP-landen. |
| --- | --- |

47.

Het CvdR verzoekt zijn voorzitter om dit advies te doen toekomen aan het voorzitterschap van de EU, de Commissie, het Europees Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en de staatshoofden van de OP-landen.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/37 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/37

---

Advies van het Comité van de Regio's over de „Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21e eeuw”

(2009/C 200/08)

AANBEVELINGEN VAN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | Het Comité acht het positief dat de agenda de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van sociaal beleid bijeenbrengt. De vernieuwde agenda en de daarin voorgestelde maatregelen hebben evenwel vooral betrekking op concrete voorbereidende werkzaamheden, die al zijn opgestart door de Commissie. In die zin biedt de agenda nauwelijks nieuwe aanzetten om de zichtbaarheid of wezenlijke inhoud van het sociale beleid van de Unie te verbeteren. |
| --- | --- |

—

Het Comité acht het positief dat de agenda de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van sociaal beleid bijeenbrengt. De vernieuwde agenda en de daarin voorgestelde maatregelen hebben evenwel vooral betrekking op concrete voorbereidende werkzaamheden, die al zijn opgestart door de Commissie. In die zin biedt de agenda nauwelijks nieuwe aanzetten om de zichtbaarheid of wezenlijke inhoud van het sociale beleid van de Unie te verbeteren.

| — | Het Comité onderstreept het belang van sociale en regionale cohesie voor de verwezenlijking van het geheel van doelstellingen in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie en wijst op de centrale rol van de lokale en regionale overheden in dit verband. |
| --- | --- |

—

Het Comité onderstreept het belang van sociale en regionale cohesie voor de verwezenlijking van het geheel van doelstellingen in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie en wijst op de centrale rol van de lokale en regionale overheden in dit verband.

| — | Het Comité herinnert eraan dat economische en sociale maatregelen elkaar niet automatisch ondersteunen en aanvullen, maar dat voortdurend gewerkt moet worden aan een echte en wederzijdse evenwichtige verhouding tussen doelstellingen en middelen in het kader van beide beleidsonderdelen. Zeker in een tijd waarin door de snelle veranderingen in de mondiale economie de gevoelens van onzekerheid bij het grote publiek toenemen, is dit heel belangrijk. |
| --- | --- |

—

Het Comité herinnert eraan dat economische en sociale maatregelen elkaar niet automatisch ondersteunen en aanvullen, maar dat voortdurend gewerkt moet worden aan een echte en wederzijdse evenwichtige verhouding tussen doelstellingen en middelen in het kader van beide beleidsonderdelen. Zeker in een tijd waarin door de snelle veranderingen in de mondiale economie de gevoelens van onzekerheid bij het grote publiek toenemen, is dit heel belangrijk.

| — | Het Comité acht het van groot belang dat systematisch aandacht wordt besteed aan de sociale gevolgen van het EU-beleid. Men heeft de sociale gevolgen van de interne markt bijvoorbeeld niet altijd even goed ingeschat en er zich dus ook niet altijd even goed op kunnen instellen. |
| --- | --- |

—

Het Comité acht het van groot belang dat systematisch aandacht wordt besteed aan de sociale gevolgen van het EU-beleid. Men heeft de sociale gevolgen van de interne markt bijvoorbeeld niet altijd even goed ingeschat en er zich dus ook niet altijd even goed op kunnen instellen.

| — | Het Comité spoort de Commissie aan vergelijkbare, multidimensionele onderzoeksgegevens te verzamelen over het bevorderen van de werking van socialezekerheidsstelsels en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de actiemogelijkheden van lokale en regionale overheden als voornaamste aanbieders van sociale en gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

—

Het Comité spoort de Commissie aan vergelijkbare, multidimensionele onderzoeksgegevens te verzamelen over het bevorderen van de werking van socialezekerheidsstelsels en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de actiemogelijkheden van lokale en regionale overheden als voornaamste aanbieders van sociale en gezondheidsdiensten.

| Rapporteur | : | V. Kumpumäki (FI/PSE) Lid van de regioraad van Lapland |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

V. Kumpumäki (FI/PSE) Lid van de regioraad van Lapland

Referentiedocument

Mededeling aan de Commissie, het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Vernieuwde sociale agenda: kansen, toegang en solidariteit in het Europa van de 21e eeuw

COM(2008) 412 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | acht het positief dat de agenda de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van sociaal beleid bijeenbrengt. De vernieuwde agenda en de daarin voorgestelde maatregelen hebben vooral betrekking op concrete voorbereidende werkzaamheden, die al zijn opgestart door de Commissie. In die zin biedt de agenda nauwelijks nieuwe aanzetten om de zichtbaarheid of wezenlijke inhoud van het sociale beleid van de Unie te verbeteren; |
| --- | --- |

1.

acht het positief dat de agenda de werkzaamheden van de Commissie op het gebied van sociaal beleid bijeenbrengt. De vernieuwde agenda en de daarin voorgestelde maatregelen hebben vooral betrekking op concrete voorbereidende werkzaamheden, die al zijn opgestart door de Commissie. In die zin biedt de agenda nauwelijks nieuwe aanzetten om de zichtbaarheid of wezenlijke inhoud van het sociale beleid van de Unie te verbeteren;

| 2. | herinnert eraan dat de publieke raadpleging die in verband met het in kaart brengen van de „maatschappelijke realiteit” van de Europese Unie is gehouden, heeft aangetoond dat het vertrouwen van de burger in de Europese Unie samenhangt met een geloofwaardig Europees sociaal beleid, dat een wezenlijk onderdeel is van het Europees sociaal model. Het opbouwen van dit vertrouwen is een essentiële voorwaarde voor vooruitgang, vernieuwing en bereidheid tot verandering; |
| --- | --- |

2.

herinnert eraan dat de publieke raadpleging die in verband met het in kaart brengen van de „maatschappelijke realiteit” van de Europese Unie is gehouden, heeft aangetoond dat het vertrouwen van de burger in de Europese Unie samenhangt met een geloofwaardig Europees sociaal beleid, dat een wezenlijk onderdeel is van het Europees sociaal model. Het opbouwen van dit vertrouwen is een essentiële voorwaarde voor vooruitgang, vernieuwing en bereidheid tot verandering;

| 3. | onderstreept het belang van sociale en regionale cohesie voor de verwezenlijking van het geheel van doelstellingen in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie en wijst op de centrale rol van de lokale en regionale overheden in dit verband; |
| --- | --- |

3.

onderstreept het belang van sociale en regionale cohesie voor de verwezenlijking van het geheel van doelstellingen in het kader van de vernieuwde Lissabonstrategie en wijst op de centrale rol van de lokale en regionale overheden in dit verband;

Sociale dimensie van Europa

| 4. | herinnert eraan dat economische en sociale maatregelen elkaar niet automatisch ondersteunen en aanvullen, maar dat voortdurend gewerkt moet worden aan een echte en wederzijdse evenwichtige verhouding tussen doelstellingen en middelen in het kader van beide beleidsonderdelen. Zeker in een tijd waarin door de snelle veranderingen in de mondiale economie de gevoelens van onzekerheid bij het grote publiek toenemen, is dit heel belangrijk; |
| --- | --- |

4.

herinnert eraan dat economische en sociale maatregelen elkaar niet automatisch ondersteunen en aanvullen, maar dat voortdurend gewerkt moet worden aan een echte en wederzijdse evenwichtige verhouding tussen doelstellingen en middelen in het kader van beide beleidsonderdelen. Zeker in een tijd waarin door de snelle veranderingen in de mondiale economie de gevoelens van onzekerheid bij het grote publiek toenemen, is dit heel belangrijk;

| 5. | acht het van groot belang dat systematisch aandacht wordt besteed aan de sociale gevolgen van het EU-beleid. Men heeft de sociale gevolgen van de interne markt bijvoorbeeld niet altijd even goed ingeschat en er zich dus ook niet altijd even goed op kunnen instellen; |
| --- | --- |

5.

acht het van groot belang dat systematisch aandacht wordt besteed aan de sociale gevolgen van het EU-beleid. Men heeft de sociale gevolgen van de interne markt bijvoorbeeld niet altijd even goed ingeschat en er zich dus ook niet altijd even goed op kunnen instellen;

| 6. | hecht grote waarde aan de uitspraak in de agenda m.b.t. de duurzaamheid van de fundamentele sociale doelstellingen van de Europese Unie en haar inzet ten behoeve van harmonieuze, samenhangende en inclusieve samenlevingen; |
| --- | --- |

6.

hecht grote waarde aan de uitspraak in de agenda m.b.t. de duurzaamheid van de fundamentele sociale doelstellingen van de Europese Unie en haar inzet ten behoeve van harmonieuze, samenhangende en inclusieve samenlevingen;

| 7. | wijst erop dat het sociaal beleid ook moet worden beschouwd als een element dat bijdraagt tot het waarborgen en consolideren van een harmonieuze ontwikkeling van de samenleving en niet alleen als een factor van flexibiliteit en verandering; |
| --- | --- |

7.

wijst erop dat het sociaal beleid ook moet worden beschouwd als een element dat bijdraagt tot het waarborgen en consolideren van een harmonieuze ontwikkeling van de samenleving en niet alleen als een factor van flexibiliteit en verandering;

| 8. | erkent dat er behoefte is aan een bredere sociale agenda en dat levenslang leren hierin een centrale plaats inneemt. Onderwijs mag evenwel niet alleen worden beschouwd als een concurrentiefactor. Ook de belangrijke sociale functie ervan dient te worden erkend. Naast het waarborgen van individuele ontwikkelingsmogelijkheden dienen de sociale bescherming en integratie van mensen die het minder hebben getroffen, te worden verzekerd; |
| --- | --- |

8.

erkent dat er behoefte is aan een bredere sociale agenda en dat levenslang leren hierin een centrale plaats inneemt. Onderwijs mag evenwel niet alleen worden beschouwd als een concurrentiefactor. Ook de belangrijke sociale functie ervan dient te worden erkend. Naast het waarborgen van individuele ontwikkelingsmogelijkheden dienen de sociale bescherming en integratie van mensen die het minder hebben getroffen, te worden verzekerd;

| 9. | benadrukt het belang van solidariteit tussen verschillende bevolkingsgroepen, generaties en regio's. De discussie over de veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking en de adequaatheid en duurzaamheid van de socialezekerheidsstelsels dient te worden uitgebreid tot alle leeftijds- en bevolkingsgroepen. Bijzondere aandacht zou ook moeten worden besteed aan de actieve participatie van gehandicapten en mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn; |
| --- | --- |

9.

benadrukt het belang van solidariteit tussen verschillende bevolkingsgroepen, generaties en regio's. De discussie over de veranderende leeftijdsopbouw van de bevolking en de adequaatheid en duurzaamheid van de socialezekerheidsstelsels dient te worden uitgebreid tot alle leeftijds- en bevolkingsgroepen. Bijzondere aandacht zou ook moeten worden besteed aan de actieve participatie van gehandicapten en mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn;

| 10. | spoort de Commissie aan vergelijkbare, multidimensionele onderzoeksgegevens te verzamelen over het bevorderen van de werking van socialezekerheidsstelsels en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de actiemogelijkheden van lokale en regionale overheden als voornaamste aanbieders van sociale en gezondheidsdiensten; |
| --- | --- |

10.

spoort de Commissie aan vergelijkbare, multidimensionele onderzoeksgegevens te verzamelen over het bevorderen van de werking van socialezekerheidsstelsels en daarbij bijzondere aandacht te besteden aan de actiemogelijkheden van lokale en regionale overheden als voornaamste aanbieders van sociale en gezondheidsdiensten;

| 11. | is voorstander van versterkte Europese samenwerking om de integratie van migranten te bevorderen en vindt dat een beroep moet worden gedaan op de expertise die de lokale en regionale overheden op dit vlak hebben; |
| --- | --- |

11.

is voorstander van versterkte Europese samenwerking om de integratie van migranten te bevorderen en vindt dat een beroep moet worden gedaan op de expertise die de lokale en regionale overheden op dit vlak hebben;

Doelstellingen van de vernieuwde agenda

| 12. | wil m.b.t. de drie algemene, met elkaar samenhangende doelstellingen van de agenda het volgende opmerken:






  — | prioriteit geven aan het creëren van gelijke kansen mag ons niet de ogen doen sluiten voor het belang van gelijkheid als het gaat om de uiteindelijke resultaten van het beleid; |
| --- | --- | --- |

12.

wil m.b.t. de drie algemene, met elkaar samenhangende doelstellingen van de agenda het volgende opmerken:

—

prioriteit geven aan het creëren van gelijke kansen mag ons niet de ogen doen sluiten voor het belang van gelijkheid als het gaat om de uiteindelijke resultaten van het beleid;

| — | het bieden van toegangsmogelijkheden mag niet betekenen dat er al te zeer naar de behoefte aan diensten en uitkeringen wordt gekeken; het is veeleer van belang dat er ook oog is voor universele toegangsmogelijkheden en dat deze worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

—

het bieden van toegangsmogelijkheden mag niet betekenen dat er al te zeer naar de behoefte aan diensten en uitkeringen wordt gekeken; het is veeleer van belang dat er ook oog is voor universele toegangsmogelijkheden en dat deze worden gewaarborgd;

| — | solidariteit betekent ook flexibel inspelen op de uiteenlopende behoeften van de regio's bij het uitstippelen van Europees beleid en het toewijzen van financiële middelen; |
| --- | --- |

—

solidariteit betekent ook flexibel inspelen op de uiteenlopende behoeften van de regio's bij het uitstippelen van Europees beleid en het toewijzen van financiële middelen;

| 13. | wijst erop dat de lokale en regionale overheden de EU qua innovatie en ontwikkeling veel te bieden hebben. Het zou mogelijk moeten zijn om in het kader van de vernieuwde sociale agenda efficiënt gebruik te maken van hun expertise; |
| --- | --- |

13.

wijst erop dat de lokale en regionale overheden de EU qua innovatie en ontwikkeling veel te bieden hebben. Het zou mogelijk moeten zijn om in het kader van de vernieuwde sociale agenda efficiënt gebruik te maken van hun expertise;

Prioriteiten

| 14. | vindt het een goede zaak dat de maatregelen voor kinderen en jongeren worden voortgezet, en benadrukt in dit verband met name het belang van preventieve maatregelen; |
| --- | --- |

14.

vindt het een goede zaak dat de maatregelen voor kinderen en jongeren worden voortgezet, en benadrukt in dit verband met name het belang van preventieve maatregelen;

| 15. | wijst erop dat bij de evaluatie en ontwikkeling van de kwaliteit van onderwijsstelsels niet alleen dient te worden gekeken naar schoolresultaten, maar ook rekening moet worden gehouden met factoren als het welzijn van kinderen en jongeren, veiligheid en de vraag of men zich goed voelt op school. Bijzondere aandacht dient verder te worden besteed aan de pedagogische vaardigheden van de leerkrachten en aan gelijke onderwijskansen op alle niveaus; |
| --- | --- |

15.

wijst erop dat bij de evaluatie en ontwikkeling van de kwaliteit van onderwijsstelsels niet alleen dient te worden gekeken naar schoolresultaten, maar ook rekening moet worden gehouden met factoren als het welzijn van kinderen en jongeren, veiligheid en de vraag of men zich goed voelt op school. Bijzondere aandacht dient verder te worden besteed aan de pedagogische vaardigheden van de leerkrachten en aan gelijke onderwijskansen op alle niveaus;

| 16. | dringt erop aan dat de open coördinatiemethode gebruikt wordt om goede voorbeelden van lokale en regionale oplossingen en praktijken in kaart te brengen en te ontwikkelen en informatie hierover te verspreiden, teneinde een bredere toepassing ervan mogelijk te maken. In dit verband herinnert het Comité eraan dat de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van de open coördinatiemethode op basis van vrijwilligheid geschiedt; |
| --- | --- |

16.

dringt erop aan dat de open coördinatiemethode gebruikt wordt om goede voorbeelden van lokale en regionale oplossingen en praktijken in kaart te brengen en te ontwikkelen en informatie hierover te verspreiden, teneinde een bredere toepassing ervan mogelijk te maken. In dit verband herinnert het Comité eraan dat de samenwerking tussen de lidstaten in het kader van de open coördinatiemethode op basis van vrijwilligheid geschiedt;

| 17. | wijst erop dat groei en werkgelegenheid niet volstaan om een sociaal rechtvaardige samenleving te waarborgen, maar dat tevens een efficiënt en verantwoord sociaal beleid op alle niveaus nodig is; |
| --- | --- |

17.

wijst erop dat groei en werkgelegenheid niet volstaan om een sociaal rechtvaardige samenleving te waarborgen, maar dat tevens een efficiënt en verantwoord sociaal beleid op alle niveaus nodig is;

| 18. | benadrukt de noodzaak om uitgebreide en veelzijdige informatie te verzamelen en te verspreiden, zodat er efficiënte flexizekerheidsmodellen kunnen worden opgesteld; |
| --- | --- |

18.

benadrukt de noodzaak om uitgebreide en veelzijdige informatie te verzamelen en te verspreiden, zodat er efficiënte flexizekerheidsmodellen kunnen worden opgesteld;

| 19. | benadrukt dat alle leeftijds- en bevolkingsgroepen de kans moeten krijgen om een leven lang te leren en hiervan profijt te trekken, al zal de bevolking daarover nog uitgebreid moeten worden voorgelicht en dat hoogwaardig volwassenenonderwijs brede samenwerking op alle bestuursniveaus en tussen alle actoren veronderstelt. Wat betreft de beroepsopleidingen, is het vooral belangrijk dat deze worden afgestemd op de behoeften van de arbeidsmarkt en dat het onderwijsstelsel zo nodig alert kan reageren op nieuwe opleidingsbehoeften die ontstaan. Het voorspellen van scholingsbehoeften dient waar mogelijk ook te worden ontwikkeld via samenwerking met de lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

19.

benadrukt dat alle leeftijds- en bevolkingsgroepen de kans moeten krijgen om een leven lang te leren en hiervan profijt te trekken, al zal de bevolking daarover nog uitgebreid moeten worden voorgelicht en dat hoogwaardig volwassenenonderwijs brede samenwerking op alle bestuursniveaus en tussen alle actoren veronderstelt. Wat betreft de beroepsopleidingen, is het vooral belangrijk dat deze worden afgestemd op de behoeften van de arbeidsmarkt en dat het onderwijsstelsel zo nodig alert kan reageren op nieuwe opleidingsbehoeften die ontstaan. Het voorspellen van scholingsbehoeften dient waar mogelijk ook te worden ontwikkeld via samenwerking met de lokale en regionale overheden;

| 20. | wijst erop dat de samenleving ook mensen nodig heeft die een zorg- of verpleegopleiding hebben genoten, en dat deze kwalificaties eveneens genoemd moeten worden in het in de agenda vermelde „moderne vaardighedenpakket”; |
| --- | --- |

20.

wijst erop dat de samenleving ook mensen nodig heeft die een zorg- of verpleegopleiding hebben genoten, en dat deze kwalificaties eveneens genoemd moeten worden in het in de agenda vermelde „moderne vaardighedenpakket”;

| 21. | wijst op de noodzaak om nieuwe vormen van onderwijs te ontwikkelen waarin leren en werken worden gecombineerd, en zou graag zien dat er een open debat op gang wordt gebracht over de vraag welke verantwoordelijkheid overheid, werkgever en individuele burger hier hebben; |
| --- | --- |

21.

wijst op de noodzaak om nieuwe vormen van onderwijs te ontwikkelen waarin leren en werken worden gecombineerd, en zou graag zien dat er een open debat op gang wordt gebracht over de vraag welke verantwoordelijkheid overheid, werkgever en individuele burger hier hebben;

| 22. | hecht grote waarde aan de doelstelling om tegelijkertijd de kwaliteit van het arbeidsleven en de arbeidsproductiviteit te verbeteren en bepleit de verspreiding van onderzoeksgegevens en goede praktijken dienaangaande; |
| --- | --- |

22.

hecht grote waarde aan de doelstelling om tegelijkertijd de kwaliteit van het arbeidsleven en de arbeidsproductiviteit te verbeteren en bepleit de verspreiding van onderzoeksgegevens en goede praktijken dienaangaande;

| 23. | is blij met de verklaring van de Commissie dat ze ervoor wil zorgen dat er geen tegenspraak is tussen de fundamentele vrijheden van het Verdrag en de bescherming van de grondrechten en spoort de Commissie aan om ook te kijken wat de ervaringen van de lokale en regionale overheden op dit vlak zijn; |
| --- | --- |

23.

is blij met de verklaring van de Commissie dat ze ervoor wil zorgen dat er geen tegenspraak is tussen de fundamentele vrijheden van het Verdrag en de bescherming van de grondrechten en spoort de Commissie aan om ook te kijken wat de ervaringen van de lokale en regionale overheden op dit vlak zijn;

| 24. | benadrukt dat bij de analyse en ontwikkeling van de Europese gezondheidsstelsels rekening moet worden gehouden met de bredere context ervan, waartoe aspecten als planningsmogelijkheden, kwaliteit en beschikbaarheid van diensten en personeel behoren. Als hoofdaanbieder van publieke sociale en gezondheidsdiensten zijn de lokale en regionale overheden hiervoor de aangewezen samenwerkingspartners; |
| --- | --- |

24.

benadrukt dat bij de analyse en ontwikkeling van de Europese gezondheidsstelsels rekening moet worden gehouden met de bredere context ervan, waartoe aspecten als planningsmogelijkheden, kwaliteit en beschikbaarheid van diensten en personeel behoren. Als hoofdaanbieder van publieke sociale en gezondheidsdiensten zijn de lokale en regionale overheden hiervoor de aangewezen samenwerkingspartners;

| 25. | stelt met grote voldoening vast dat de Commissie ervoor wil zorgen dat de internetmarkt- en mededingingsregels de ontwikkeling van hoogwaardige en voor iedereen toegankelijke sociale diensten bevorderen. Dit is alleen mogelijk als er een solide rechtsgrondslag voor diensten van algemeen belang gewaarborgd wordt en de nodige kanalen worden geschapen voor een open discussie om te zoeken naar oplossingen voor de problemen die het moeilijk maken om de sociale dienstverlening op één lijn te brengen met de regelgeving voor de interne markt. Om hierover voldoende informatie te verkrijgen en beter gebruik te kunnen maken van beste praktijken, zouden de ervaringen van de lokale en regionale overheden systematisch moeten worden verzameld. Deze verplichting houdt evenwel geen uitgebreide rapportage door de lidstaten in en mag geen onevenredige administratieve rompslomp voor de subnationale overheden met zich meebrengen; |
| --- | --- |

25.

stelt met grote voldoening vast dat de Commissie ervoor wil zorgen dat de internetmarkt- en mededingingsregels de ontwikkeling van hoogwaardige en voor iedereen toegankelijke sociale diensten bevorderen. Dit is alleen mogelijk als er een solide rechtsgrondslag voor diensten van algemeen belang gewaarborgd wordt en de nodige kanalen worden geschapen voor een open discussie om te zoeken naar oplossingen voor de problemen die het moeilijk maken om de sociale dienstverlening op één lijn te brengen met de regelgeving voor de interne markt. Om hierover voldoende informatie te verkrijgen en beter gebruik te kunnen maken van beste praktijken, zouden de ervaringen van de lokale en regionale overheden systematisch moeten worden verzameld. Deze verplichting houdt evenwel geen uitgebreide rapportage door de lidstaten in en mag geen onevenredige administratieve rompslomp voor de subnationale overheden met zich meebrengen;

| 26. | dringt erop aan dat de Unie in haar streven om armoede en sociale uitsluiting te bestrijden de nadruk legt op sociale rechten en solidariteit en zichzelf de kritische vraag stelt in hoeverre levensmiddelenprogramma's en voedselbanken nog deel mogen uitmaken van de Europese welvaartsstaat in de 21e eeuw; |
| --- | --- |

26.

dringt erop aan dat de Unie in haar streven om armoede en sociale uitsluiting te bestrijden de nadruk legt op sociale rechten en solidariteit en zichzelf de kritische vraag stelt in hoeverre levensmiddelenprogramma's en voedselbanken nog deel mogen uitmaken van de Europese welvaartsstaat in de 21e eeuw;

| 27. | acht het essentieel om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen, om de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen, de zogenaamde „gender pay gap”, terug te dringen en om te komen tot een doeltreffende combinatie van werk en gezin; |
| --- | --- |

27.

acht het essentieel om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen, om de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen, de zogenaamde „gender pay gap”, terug te dringen en om te komen tot een doeltreffende combinatie van werk en gezin;

| 28. | vindt het een goede zaak om de bestrijding van discriminatie als nieuw aandachtsgebied op te nemen en wijst op de aanzienlijke mogelijkheden van de Europese Unie om op dit vlak het voortouw te nemen; |
| --- | --- |

28.

vindt het een goede zaak om de bestrijding van discriminatie als nieuw aandachtsgebied op te nemen en wijst op de aanzienlijke mogelijkheden van de Europese Unie om op dit vlak het voortouw te nemen;

Standpunten van het Comité van de Regio's

| 29. | kan zich vinden in de brede opzet van de agenda die maatregelen voor verschillende terreinen omvat. Tegelijkertijd wil het Comité de Commissie waarschuwen dat deze aanpak niet ten koste mag gaan van de centrale uitdagingen van het traditionele sociale beleid zoals groeiende inkomensverschillen en toenemende ongelijkheid, en van de maatregelen om daar iets aan te doen; |
| --- | --- |

29.

kan zich vinden in de brede opzet van de agenda die maatregelen voor verschillende terreinen omvat. Tegelijkertijd wil het Comité de Commissie waarschuwen dat deze aanpak niet ten koste mag gaan van de centrale uitdagingen van het traditionele sociale beleid zoals groeiende inkomensverschillen en toenemende ongelijkheid, en van de maatregelen om daar iets aan te doen;

| 30. | wijst erop dat de in de agenda voorgestelde maatregelen vaak verschillende, soms tegenstrijdige kanten hebben, waarover grondig dient te worden nagedacht. In samenhang met het bevorderen van de mobiliteit zou bijvoorbeeld ook moeten worden gekeken naar de problemen die ontstaan door het wegtrekken van jongeren en de daaruit voortvloeiende scheeftrekking van de leeftijdsopbouw in bepaalde regio's. Het Comité benadrukt dat ook voor het „immobiele” deel van de bevolking en voor minder aantrekkelijke regio's gelijkwaardige kansen gewaarborgd moeten zijn. Tegelijkertijd zou bijvoorbeeld meer rekening moeten worden gehouden met de gevolgen van de toenemende mobiliteit voor het milieu; |
| --- | --- |

30.

wijst erop dat de in de agenda voorgestelde maatregelen vaak verschillende, soms tegenstrijdige kanten hebben, waarover grondig dient te worden nagedacht. In samenhang met het bevorderen van de mobiliteit zou bijvoorbeeld ook moeten worden gekeken naar de problemen die ontstaan door het wegtrekken van jongeren en de daaruit voortvloeiende scheeftrekking van de leeftijdsopbouw in bepaalde regio's. Het Comité benadrukt dat ook voor het „immobiele” deel van de bevolking en voor minder aantrekkelijke regio's gelijkwaardige kansen gewaarborgd moeten zijn. Tegelijkertijd zou bijvoorbeeld meer rekening moeten worden gehouden met de gevolgen van de toenemende mobiliteit voor het milieu;

| 31. | benadrukt dat de open coördinatiemethode — net als elk ander onderdeel uit het instrumentenpakket van het Europees sociaal beleid — ontwikkeld moet worden op basis van de sociaal-politieke behoeften van de lidstaten, waarvan de lokale en regionale overheden het beste weten hoe die er concreet uitzien. Aangezien de omstandigheden in de lidstaten en de regio's aanzienlijk variëren, is de introductie van kwantitatieve sociaal-politieke doelstellingen niet zonder problemen. De Europese open coördinatiemethode zou daarom in de eerste plaats moeten worden verbeterd door concentratie op een aantal centrale vraagstukken, efficiëntere rapportage en efficiënter onderzoek en door de concrete expertise van de lokale en regionale overheden een grotere rol toe te kennen bij de tenuitvoerlegging en ontwikkeling van de coördinatieprocessen. Dit zou de impact en zichtbaarheid van de methode aanzienlijk vergroten en aldus de kwaliteit van het Europees sociaal beleid, dat een belangrijk onderdeel is van het Europese integratieproject, ten goede komen. Op dit moment is de open coördinatiemethode nog te weinig aan het lokale en regionale niveau gekoppeld. |
| --- | --- |

31.

benadrukt dat de open coördinatiemethode — net als elk ander onderdeel uit het instrumentenpakket van het Europees sociaal beleid — ontwikkeld moet worden op basis van de sociaal-politieke behoeften van de lidstaten, waarvan de lokale en regionale overheden het beste weten hoe die er concreet uitzien. Aangezien de omstandigheden in de lidstaten en de regio's aanzienlijk variëren, is de introductie van kwantitatieve sociaal-politieke doelstellingen niet zonder problemen. De Europese open coördinatiemethode zou daarom in de eerste plaats moeten worden verbeterd door concentratie op een aantal centrale vraagstukken, efficiëntere rapportage en efficiënter onderzoek en door de concrete expertise van de lokale en regionale overheden een grotere rol toe te kennen bij de tenuitvoerlegging en ontwikkeling van de coördinatieprocessen. Dit zou de impact en zichtbaarheid van de methode aanzienlijk vergroten en aldus de kwaliteit van het Europees sociaal beleid, dat een belangrijk onderdeel is van het Europese integratieproject, ten goede komen. Op dit moment is de open coördinatiemethode nog te weinig aan het lokale en regionale niveau gekoppeld.

| 32. | wijst op de taken en mogelijkheden van de Europese sociale dialoog voor de voorbereiding van initiatieven van de sociale agenda en hun omzetting op lokaal en regionaal niveau en acht het van belang dat deze dialoog verder wordt ontwikkeld. |
| --- | --- |

32.

wijst op de taken en mogelijkheden van de Europese sociale dialoog voor de voorbereiding van initiatieven van de sociale agenda en hun omzetting op lokaal en regionaal niveau en acht het van belang dat deze dialoog verder wordt ontwikkeld.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

III Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio’s

79e zitting 21 en 22 april 2009

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/41 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/41

---

Advies van het Comité van de Regio's „energie: strategische toetsing en energieprestaties van gebouwen”

(2009/C 200/09)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | Er is geen voorstel voor de ontwikkeling van een bindend wetgevingsinstrument dat moet aanzetten tot de verwezenlijking van de doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren. |
| --- | --- |

—

Er is geen voorstel voor de ontwikkeling van een bindend wetgevingsinstrument dat moet aanzetten tot de verwezenlijking van de doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren.

| — | Wat voorzieningszekerheid betreft, dient te worden gewezen op de mogelijkheden die een koppeling van industriële activiteiten aan energieproductie biedt (aanwending van restwarmte, afkoelingsprocessen, energieopwekking, WKK- en polygeneratietechnieken, enz.). |
| --- | --- |

—

Wat voorzieningszekerheid betreft, dient te worden gewezen op de mogelijkheden die een koppeling van industriële activiteiten aan energieproductie biedt (aanwending van restwarmte, afkoelingsprocessen, energieopwekking, WKK- en polygeneratietechnieken, enz.).

| — | De lokale en regionale energie-agentschappen die op verschillende plaatsen in de Europese Unie werkzaam zijn, hebben belangrijk werk verricht. Ze zijn strategische partners van het Europese energiebeleid, die voor hun acties steun en waardering van de Europese Unie verdienen. |
| --- | --- |

—

De lokale en regionale energie-agentschappen die op verschillende plaatsen in de Europese Unie werkzaam zijn, hebben belangrijk werk verricht. Ze zijn strategische partners van het Europese energiebeleid, die voor hun acties steun en waardering van de Europese Unie verdienen.

| — | De structuurfondsen zouden sneller beschikbaar moeten zijn voor investeringen in de verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen. |
| --- | --- |

—

De structuurfondsen zouden sneller beschikbaar moeten zijn voor investeringen in de verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen.

| — | Het initiatief van de Europese Commissie om op permanente basis een lager BTW-regime toe te passen in de woningsector (m.i.v. renovatiewerken) verdient alle steun. |
| --- | --- |

—

Het initiatief van de Europese Commissie om op permanente basis een lager BTW-regime toe te passen in de woningsector (m.i.v. renovatiewerken) verdient alle steun.

| — | Het CvdR schaart zich achter de inspanningen van de Europese Commissie om samen met de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling financiële instrumenten te ontwikkelen met het oog op de bevordering van energie-efficiëntie. Ook lokale en regionale overheden moeten van deze instrumenten gebruik kunnen maken zodat zij gesteund worden in hun rol als centrale actoren bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen. |
| --- | --- |

—

Het CvdR schaart zich achter de inspanningen van de Europese Commissie om samen met de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling financiële instrumenten te ontwikkelen met het oog op de bevordering van energie-efficiëntie. Ook lokale en regionale overheden moeten van deze instrumenten gebruik kunnen maken zodat zij gesteund worden in hun rol als centrale actoren bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen.

| Rapporteur | : | de heer Jean-Louis JOSEPH (FR/PSE) burgemeester van Bastidonne |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer Jean-Louis JOSEPH (FR/PSE) burgemeester van Bastidonne

Referentiedocumenten

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Tweede strategische toetsing van het energiebeleid.

Een EU-actieplan inzake energiezekerheid en –solidariteit — COM (2008) 781 final en

Herschikking van Richtlijn 2002/91/EG van 16 december 2002 betreffende de energieprestaties van gebouwen COM (2008) 780 final — 2008/0223/COD

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

A.   Tweede strategische toetsing van het energiebeleid van de Europese Unie

| 1. | Het energiebeleid van de Europese Unie staat voor verschillende uitdagingen die niet alleen van essentieel belang zijn voor heden en toekomst van de Unie en haar inwoners, maar ook voor de wereldwijde klimaatveranderingsproblematiek. De lokale en regionale actoren zijn cruciale partners bij de definiëring en programmering van het Europese energiebeleid en voor een geslaagde tenuitvoerlegging ervan. Spijtig genoeg wordt er in de tweede strategische toetsing niet veel aandacht besteed aan de rol van lokale en regionale actoren. |
| --- | --- |

1.

Het energiebeleid van de Europese Unie staat voor verschillende uitdagingen die niet alleen van essentieel belang zijn voor heden en toekomst van de Unie en haar inwoners, maar ook voor de wereldwijde klimaatveranderingsproblematiek. De lokale en regionale actoren zijn cruciale partners bij de definiëring en programmering van het Europese energiebeleid en voor een geslaagde tenuitvoerlegging ervan. Spijtig genoeg wordt er in de tweede strategische toetsing niet veel aandacht besteed aan de rol van lokale en regionale actoren.

| 2. | Voorzieningszekerheid is niet alleen belangrijk, maar ligt politiek ook heel gevoelig, en staat dus terecht centraal in de tweede strategische toetsing. Op dit vlak is de situatie in de verschillende lidstaten o.a. om historische redenen erg uiteenlopend. Wil men komen tot een beter evenwicht, de betrekkingen tussen de partners aanhalen en de risico's voor de Europese Unie in het geheel verminderen, is er behoefte aan gecoördineerde actie op Europees niveau. |
| --- | --- |

2.

Voorzieningszekerheid is niet alleen belangrijk, maar ligt politiek ook heel gevoelig, en staat dus terecht centraal in de tweede strategische toetsing. Op dit vlak is de situatie in de verschillende lidstaten o.a. om historische redenen erg uiteenlopend. Wil men komen tot een beter evenwicht, de betrekkingen tussen de partners aanhalen en de risico's voor de Europese Unie in het geheel verminderen, is er behoefte aan gecoördineerde actie op Europees niveau.

| 3. | Na de eerste strategische toetsing is er heel wat vooruitgang geboekt: er werden m.n. de zogenaamde „3x20”-doelstellingen geformuleerd en de eerste legislatieve stappen gezet, die hun beslag hebben gevonden in de recente overeenkomst tussen het Parlement en de Raad over het energie/klimaatpakket; |
| --- | --- |

3.

Na de eerste strategische toetsing is er heel wat vooruitgang geboekt: er werden m.n. de zogenaamde „3x20”-doelstellingen geformuleerd en de eerste legislatieve stappen gezet, die hun beslag hebben gevonden in de recente overeenkomst tussen het Parlement en de Raad over het energie/klimaatpakket;

| 4. | Hoe belangrijk ook, toch is dit nog maar een eerste stap. Het is zaak dat de 3x20-doelstellingen de hoofdprioriteit van het Europese energiebeleid blijven en de coherentie en continuïteit waarborgen die onontbeerlijk zijn voor het welslagen van de actie. |
| --- | --- |

4.

Hoe belangrijk ook, toch is dit nog maar een eerste stap. Het is zaak dat de 3x20-doelstellingen de hoofdprioriteit van het Europese energiebeleid blijven en de coherentie en continuïteit waarborgen die onontbeerlijk zijn voor het welslagen van de actie.

| 5. | Energie-efficiëntie moet in de Europese Unie voortaan bovenaan de lijst van de aandachtspunten m.b.t. energie staan. In dit verband wordt verwezen naar de „trias energetica”, een schema dat maatregelen om de impact van energieconsumptie op het klimaat te verminderen rangschikt in afnemende orde van belangrijkheid: energie-efficiëntie, bevordering van hernieuwbare energie, en optimaal gebruik van fossiele brandstoffen. Energie-efficiëntie is niet alleen een hoeksteen van de 3x20-doelstellingen, maar ook van de voorzieningszekerheid. Spijtig genoeg is energie-efficiëntie de enige van de drie 3x20-doelstellingen die nog geen beslag heeft gevonden in een bindend rechtsinstrument. |
| --- | --- |

5.

Energie-efficiëntie moet in de Europese Unie voortaan bovenaan de lijst van de aandachtspunten m.b.t. energie staan. In dit verband wordt verwezen naar de „trias energetica”, een schema dat maatregelen om de impact van energieconsumptie op het klimaat te verminderen rangschikt in afnemende orde van belangrijkheid: energie-efficiëntie, bevordering van hernieuwbare energie, en optimaal gebruik van fossiele brandstoffen. Energie-efficiëntie is niet alleen een hoeksteen van de 3x20-doelstellingen, maar ook van de voorzieningszekerheid. Spijtig genoeg is energie-efficiëntie de enige van de drie 3x20-doelstellingen die nog geen beslag heeft gevonden in een bindend rechtsinstrument.

| 6. | In dit verband zijn de maatregelen die de Commissie naar aanleiding van de publicatie van de tweede strategische toetsing voorstelt m.b.t. energie-efficiëntie (m.n. herziening van de richtlijn betreffende de energieprestaties van gebouwen, zie verder) een goede zaak. Toch valt er wel het een en ander te betreuren:






  6.1 | Energie-efficiëntie staat slechts op de vierde plaats in de lijst van vijf prioriteiten die de kern vormen van het EU-actieplan inzake energiezekerheid en –solidariteit. |
| --- | --- | --- |

6.

In dit verband zijn de maatregelen die de Commissie naar aanleiding van de publicatie van de tweede strategische toetsing voorstelt m.b.t. energie-efficiëntie (m.n. herziening van de richtlijn betreffende de energieprestaties van gebouwen, zie verder) een goede zaak. Toch valt er wel het een en ander te betreuren:

6.1

Energie-efficiëntie staat slechts op de vierde plaats in de lijst van vijf prioriteiten die de kern vormen van het EU-actieplan inzake energiezekerheid en –solidariteit.

| 6.2 | Er is geen voorstel voor de ontwikkeling van een bindend wetgevingsinstrument dat moet aanzetten tot de verwezenlijking van de doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren. Er moet echter wel een duidelijker link worden gelegd met de doelstellingen en instrumenten uit Richtlijn 2006/32/EG betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten. Dat is een concreet instrument voor een eerste stap in de richting van de 20 %-doelstelling. |
| --- | --- |

6.2

Er is geen voorstel voor de ontwikkeling van een bindend wetgevingsinstrument dat moet aanzetten tot de verwezenlijking van de doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren. Er moet echter wel een duidelijker link worden gelegd met de doelstellingen en instrumenten uit Richtlijn 2006/32/EG betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten. Dat is een concreet instrument voor een eerste stap in de richting van de 20 %-doelstelling.

| 6.3 | Te oordelen naar de toekomstprojecties die in de bijlage bij de tweede strategische toetsing zijn opgenomen, rekent de Europese Commissie voor de verwezenlijking van haar doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren deels op een fenomeen dat losstaat van haar eigen actie (stijging van de olieprijzen). Dit getuigt van een gebrek aan politieke wil en inzet op het vlak van energie-efficiëntie. Een dergelijke houding valt des te meer te betreuren omdat investeringen in deze sectoren naar verwachting veel voordeel zullen opleveren en dus krachtige instrumenten vormen om de economie en de werkgelegenheid opnieuw aan te zwengelen, wat in het licht van de huidige crisis van essentieel belang is. |
| --- | --- |

6.3

Te oordelen naar de toekomstprojecties die in de bijlage bij de tweede strategische toetsing zijn opgenomen, rekent de Europese Commissie voor de verwezenlijking van haar doelstellingen om de energie-efficiëntie met 20 % te verbeteren deels op een fenomeen dat losstaat van haar eigen actie (stijging van de olieprijzen). Dit getuigt van een gebrek aan politieke wil en inzet op het vlak van energie-efficiëntie. Een dergelijke houding valt des te meer te betreuren omdat investeringen in deze sectoren naar verwachting veel voordeel zullen opleveren en dus krachtige instrumenten vormen om de economie en de werkgelegenheid opnieuw aan te zwengelen, wat in het licht van de huidige crisis van essentieel belang is.

| 6.4 | Geen enkel van de voorstellen inzake energie-efficiëntie bij de tweede strategische toetsing heeft specifiek betrekking op de industrie, die nochtans een belangrijke energieverbruiker is. Wat voorzieningszekerheid betreft, dient te worden gewezen op de mogelijkheden die een koppeling van industriële activiteiten aan energieproductie biedt (aanwending van restwarmte, afkoelingsprocessen, energieopwekking, WKK- en polygeneratietechnieken, enz.). |
| --- | --- |

6.4

Geen enkel van de voorstellen inzake energie-efficiëntie bij de tweede strategische toetsing heeft specifiek betrekking op de industrie, die nochtans een belangrijke energieverbruiker is. Wat voorzieningszekerheid betreft, dient te worden gewezen op de mogelijkheden die een koppeling van industriële activiteiten aan energieproductie biedt (aanwending van restwarmte, afkoelingsprocessen, energieopwekking, WKK- en polygeneratietechnieken, enz.).

| 6.5 | Het is een goede zaak dat de cruciale rol van het vervoer bij het bereiken van de energiedoelstellingen wordt erkend. Maar aangezien de Europese vervoerssector zwaar afhankelijk is van olie, is het jammer dat in de tweede strategische toetsing geen strategie voor deze sector wordt voorgesteld. Deze is immers verantwoordelijk voor meer dan 30 % van het eindverbruik van energie in de Europese Unie. Deze sector heeft ook rechtstreeks te maken met de problematiek rond de voorzieningszekerheid, aangezien hij bijna volledig afhankelijk is van aardolie, die de Europese Unie voor meer dan 80 % importeert. Daarom zou de Commissie naast een energie-efficiëntiepakket ook een vervoerefficiëntiepakket moeten voorleggen. Er is hier een groot onbenut potentieel om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, zoals investeringen in rail- en ander openbaar vervoer, zuinige voertuigen, carpooling, een zuinige rijstijl, meer fietsen en dergelijke. |
| --- | --- |

6.5

Het is een goede zaak dat de cruciale rol van het vervoer bij het bereiken van de energiedoelstellingen wordt erkend. Maar aangezien de Europese vervoerssector zwaar afhankelijk is van olie, is het jammer dat in de tweede strategische toetsing geen strategie voor deze sector wordt voorgesteld. Deze is immers verantwoordelijk voor meer dan 30 % van het eindverbruik van energie in de Europese Unie. Deze sector heeft ook rechtstreeks te maken met de problematiek rond de voorzieningszekerheid, aangezien hij bijna volledig afhankelijk is van aardolie, die de Europese Unie voor meer dan 80 % importeert. Daarom zou de Commissie naast een energie-efficiëntiepakket ook een vervoerefficiëntiepakket moeten voorleggen. Er is hier een groot onbenut potentieel om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen, zoals investeringen in rail- en ander openbaar vervoer, zuinige voertuigen, carpooling, een zuinige rijstijl, meer fietsen en dergelijke.

| 7. | De rol van de lokale en regionale overheden inzake energie-efficiëntie is essentieel. In het licht hiervan heeft het CvdR de volgende bedenkingen:






  a. | Het CvdR blijft het Convenant van burgemeesters steunen en wijst op zijn verkennend advies terzake, waarin er o.a. op wordt gewezen dat „actie op lokaal niveau essentieel is om de op 20 % vastgelegde streefdoelen inzake energie-efficiency te halen. Zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement hebben duidelijk erkend dat regio's en gemeenten in dit verband een cruciale rol spelen” (1). |
| --- | --- | --- |

7.

De rol van de lokale en regionale overheden inzake energie-efficiëntie is essentieel. In het licht hiervan heeft het CvdR de volgende bedenkingen:

a.

Het CvdR blijft het Convenant van burgemeesters steunen en wijst op zijn verkennend advies terzake, waarin er o.a. op wordt gewezen dat „actie op lokaal niveau essentieel is om de op 20 % vastgelegde streefdoelen inzake energie-efficiency te halen. Zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement hebben duidelijk erkend dat regio's en gemeenten in dit verband een cruciale rol spelen” (1).

| b. | De hele situatie in ogenschouw nemend is de ruimtelijke ordening op lokaal niveau belangrijk voor de totstandbrenging van een energie-efficiënte samenleving die niet schadelijk is voor het klimaat. Daar wordt besloten over de locatie van infrastructuur, arbeidsplaatsen, handel en woningen, en een goede ordening kan leiden tot minder behoefte aan vervoer en energie-efficiënt vervoer alsook tot de uitbreiding van afstandsverwarming, windkracht en aardwarmte. |
| --- | --- |

b.

De hele situatie in ogenschouw nemend is de ruimtelijke ordening op lokaal niveau belangrijk voor de totstandbrenging van een energie-efficiënte samenleving die niet schadelijk is voor het klimaat. Daar wordt besloten over de locatie van infrastructuur, arbeidsplaatsen, handel en woningen, en een goede ordening kan leiden tot minder behoefte aan vervoer en energie-efficiënt vervoer alsook tot de uitbreiding van afstandsverwarming, windkracht en aardwarmte.

| c. | In de publieke sector kan in het algemeen nog veel energie bespaard worden. Met de juiste steun- en stimuleringsmaatregelen behoren energie-efficiëntie, lagere energiekosten en meer arbeidsplaatsen tot de mogelijkheden. |
| --- | --- |

c.

In de publieke sector kan in het algemeen nog veel energie bespaard worden. Met de juiste steun- en stimuleringsmaatregelen behoren energie-efficiëntie, lagere energiekosten en meer arbeidsplaatsen tot de mogelijkheden.

| d. | De aankondiging van een „nieuw initiatief voor de financiering van duurzame energie” is een goede zaak. Hopelijk wordt een belangrijk deel van de actiemiddelen besteed aan de financiering van projecten op lokaal en regionaal niveau en vormt energie-efficiëntie de prioriteit. |
| --- | --- |

d.

De aankondiging van een „nieuw initiatief voor de financiering van duurzame energie” is een goede zaak. Hopelijk wordt een belangrijk deel van de actiemiddelen besteed aan de financiering van projecten op lokaal en regionaal niveau en vormt energie-efficiëntie de prioriteit.

| e. | De lokale en regionale energie-agentschappen die op verschillende plaatsen in de Europese Unie werkzaam zijn, hebben belangrijk werk verricht. Ze zijn strategische partners van het Europese energiebeleid, die voor hun acties steun en waardering van de Europese Unie verdienen. |
| --- | --- |

e.

De lokale en regionale energie-agentschappen die op verschillende plaatsen in de Europese Unie werkzaam zijn, hebben belangrijk werk verricht. Ze zijn strategische partners van het Europese energiebeleid, die voor hun acties steun en waardering van de Europese Unie verdienen.

| f. | Er moet een werkgroep worden opgericht waarvan zowel de Europese Commissie als vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden en hun netwerken deel uitmaken, om uitgaand van een „bottom-up”-aanpak een nieuwe visie op energie-efficiëntie te ontwikkelen. |
| --- | --- |

f.

Er moet een werkgroep worden opgericht waarvan zowel de Europese Commissie als vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden en hun netwerken deel uitmaken, om uitgaand van een „bottom-up”-aanpak een nieuwe visie op energie-efficiëntie te ontwikkelen.

| 8. | Met betrekking tot de zes prioritaire projecten die van essentieel belang voor de Europese Unie zouden zijn: het CvdR spreekt zich niet uit over de voorgestelde projecten per se, maar heeft het toch enige opmerkingen.






  a. | Het zou nuttig zijn om een kostenraming te maken van de projecten, zodat een beargumenteerde vergelijking met andere initiatieven mogelijk is vooraleer formeel te bevestigen dat de voorgestelde projecten prioritair zijn, aangezien deze projecten waarschijnlijk een belangrijk deel van de beschikbare middelen zullen opslorpen. |
| --- | --- | --- |

8.

Met betrekking tot de zes prioritaire projecten die van essentieel belang voor de Europese Unie zouden zijn: het CvdR spreekt zich niet uit over de voorgestelde projecten per se, maar heeft het toch enige opmerkingen.

a.

Het zou nuttig zijn om een kostenraming te maken van de projecten, zodat een beargumenteerde vergelijking met andere initiatieven mogelijk is vooraleer formeel te bevestigen dat de voorgestelde projecten prioritair zijn, aangezien deze projecten waarschijnlijk een belangrijk deel van de beschikbare middelen zullen opslorpen.

| b. | Aan sommige van de zes voorgestelde projecten wordt blijkbaar meer belang gehecht dan aan de andere: voor een aantal projecten zijn er reeds precieze details uitgewerkt m.b.t. de tenuitvoerlegging (ontwikkeling van communicatiemateriaal en een actieplan plus financieringswijze), terwijl voor de andere projecten de planning van de tenuitvoerlegging veel vager blijft. |
| --- | --- |

b.

Aan sommige van de zes voorgestelde projecten wordt blijkbaar meer belang gehecht dan aan de andere: voor een aantal projecten zijn er reeds precieze details uitgewerkt m.b.t. de tenuitvoerlegging (ontwikkeling van communicatiemateriaal en een actieplan plus financieringswijze), terwijl voor de andere projecten de planning van de tenuitvoerlegging veel vager blijft.

| c. | Interconnectie is van essentieel belang met het oog op risicospreiding en solidariteit tussen de lidstaten. Om alle EU-burgers gas- en elektriciteitstoelevering te waarborgen, moeten er belangrijke veranderingen worden aangebracht aan de interne Europese energie-infrastructuur. In het kader van de ontwikkeling van de gecentraliseerde productie van energie en van duurzame energie in Europa moet ook de Europese energie-infrastructuur worden aangepast. Bij besluiten inzake investeringen in deze infrastructuur dient te allen tijde rekening te worden gehouden met de EU-doelstellingen op dit gebied. Zonder zich uit te spreken over de zes prioritaire projecten als zodanig, verwacht het CvdR dat als men zich in detail gaat buigen over de financieringsbehoeften in 2009-2010, deze enorm zullen blijken. Het zou goed zijn om ook prioritaire aandacht te besteden aan energie-efficiëntieprojecten en het terugdringen van de impact van internationale reizen op toekomstige EU-begrotingen. |
| --- | --- |

c.

Interconnectie is van essentieel belang met het oog op risicospreiding en solidariteit tussen de lidstaten. Om alle EU-burgers gas- en elektriciteitstoelevering te waarborgen, moeten er belangrijke veranderingen worden aangebracht aan de interne Europese energie-infrastructuur. In het kader van de ontwikkeling van de gecentraliseerde productie van energie en van duurzame energie in Europa moet ook de Europese energie-infrastructuur worden aangepast. Bij besluiten inzake investeringen in deze infrastructuur dient te allen tijde rekening te worden gehouden met de EU-doelstellingen op dit gebied. Zonder zich uit te spreken over de zes prioritaire projecten als zodanig, verwacht het CvdR dat als men zich in detail gaat buigen over de financieringsbehoeften in 2009-2010, deze enorm zullen blijken. Het zou goed zijn om ook prioritaire aandacht te besteden aan energie-efficiëntieprojecten en het terugdringen van de impact van internationale reizen op toekomstige EU-begrotingen.

| 9. | Een andere opmerking i.v.m. investeringen is dat er om de Europese energiestructuren te decentraliseren aanzienlijke investeringen nodig zijn en overlegd moet worden met lokale en regionale actoren, waarvan de toenemende rol inzake energiebeleid dient te worden erkend. |
| --- | --- |

9.

Een andere opmerking i.v.m. investeringen is dat er om de Europese energiestructuren te decentraliseren aanzienlijke investeringen nodig zijn en overlegd moet worden met lokale en regionale actoren, waarvan de toenemende rol inzake energiebeleid dient te worden erkend.

| 10. | Met betrekking tot het hoofdstuk over interne energiereserves heeft het CvdR de volgende opmerkingen:






  a. | Wil men een beleid voeren dat coherent is met de 3x20-doelstellingen en dat rekening houdt met economische, sociale en milieuvoordelen, dan moeten hernieuwbare energiebronnen een fundamentele rol toebedeeld krijgen. In dit verband dient te worden verwezen naar het advies over de „Bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen” (2). Andere opmerkingen:






  — | Het voorstel om een mededeling voor te bereiden over „het overwinnen van hinderpalen voor de richtlijn inzake hernieuwbare energie in de EU” verdient alle lof. Het CvdR zou willen dat deze mededeling zo snel mogelijk — zeker niet later dan 2010 — wordt gepubliceerd en dat ze regelmatig bijgewerkt wordt. Ook moet er een lijst van maatregelen in worden opgenomen die bijdragen tot het overwinnen van hinderpalen. |
| --- | --- | --- | --- |

10.

Met betrekking tot het hoofdstuk over interne energiereserves heeft het CvdR de volgende opmerkingen:

a.

Wil men een beleid voeren dat coherent is met de 3x20-doelstellingen en dat rekening houdt met economische, sociale en milieuvoordelen, dan moeten hernieuwbare energiebronnen een fundamentele rol toebedeeld krijgen. In dit verband dient te worden verwezen naar het advies over de „Bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen” (2). Andere opmerkingen:

—

Het voorstel om een mededeling voor te bereiden over „het overwinnen van hinderpalen voor de richtlijn inzake hernieuwbare energie in de EU” verdient alle lof. Het CvdR zou willen dat deze mededeling zo snel mogelijk — zeker niet later dan 2010 — wordt gepubliceerd en dat ze regelmatig bijgewerkt wordt. Ook moet er een lijst van maatregelen in worden opgenomen die bijdragen tot het overwinnen van hinderpalen.

| — | De problemen m.b.t. de vervoer- en distributienetwerken vormen een cruciaal obstakel voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Het CdR verzoekt de Europese Commissie een mededeling voor te bereiden over de ontwikkeling van het Europese supernetwerk waarvan sprake is in de tweede strategische toetsing. In deze mededeling moet vooral aandacht worden besteed aan de volgende thema's: infrastructuur, de mogelijkheden die „intelligente netwerken” („smart grids”) bieden voor de verwezenlijking van de Europese 3x20-doelstellingen, en de overgang naar een meer gedecentraliseerde productie van energie uit hernieuwbare bronnen. De voorstellen van de tweede strategische toetsing m.b.t. de vervoer- en distributienetwerken zouden trouwens het best in het kader van de hier voorgestelde mededeling kunnen worden geplaatst om te komen tot een echte globale analyse van deze vraagstukken. |
| --- | --- |

—

De problemen m.b.t. de vervoer- en distributienetwerken vormen een cruciaal obstakel voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Het CdR verzoekt de Europese Commissie een mededeling voor te bereiden over de ontwikkeling van het Europese supernetwerk waarvan sprake is in de tweede strategische toetsing. In deze mededeling moet vooral aandacht worden besteed aan de volgende thema's: infrastructuur, de mogelijkheden die „intelligente netwerken” („smart grids”) bieden voor de verwezenlijking van de Europese 3x20-doelstellingen, en de overgang naar een meer gedecentraliseerde productie van energie uit hernieuwbare bronnen. De voorstellen van de tweede strategische toetsing m.b.t. de vervoer- en distributienetwerken zouden trouwens het best in het kader van de hier voorgestelde mededeling kunnen worden geplaatst om te komen tot een echte globale analyse van deze vraagstukken.

| b. | Voor kernenergie is er een brandstof nodig die hoofdzakelijk ingevoerd wordt en dus niet als een „interne” energiereserve kan worden beschouwd. Het gebruik van kernenergie heeft echter wel „interne” gevolgen die zwaar wegen op de territoriale overheden als men denkt aan de inherente risico's van deze energievorm en het vereiste afvalbeheer. In dit verband verwelkomt het Comité het plan van de Commissie om een „herzien voorstel voor een richtlijn inzake het opzetten van een communautair kader voor nucleaire veiligheid” te doen en stelt het voor om in dit voorstel ook het thema van een duurzaam beheer van nucleair afval en de kostprijs hiervan te behandelen. |
| --- | --- |

b.

Voor kernenergie is er een brandstof nodig die hoofdzakelijk ingevoerd wordt en dus niet als een „interne” energiereserve kan worden beschouwd. Het gebruik van kernenergie heeft echter wel „interne” gevolgen die zwaar wegen op de territoriale overheden als men denkt aan de inherente risico's van deze energievorm en het vereiste afvalbeheer. In dit verband verwelkomt het Comité het plan van de Commissie om een „herzien voorstel voor een richtlijn inzake het opzetten van een communautair kader voor nucleaire veiligheid” te doen en stelt het voor om in dit voorstel ook het thema van een duurzaam beheer van nucleair afval en de kostprijs hiervan te behandelen.

| c. | Steenkool is ook een brandstof die meer en meer ingevoerd wordt, en niet alleen het vervoer, maar ook de verbranding en de verbrandingsresten ervan veroorzaken veel CO2-emissies. Als het nodig is deze brandstof te blijven gebruiken, moet gebruik worden gemaakt van uiterst efficiënte centrales met weinig uitstoot. |
| --- | --- |

c.

Steenkool is ook een brandstof die meer en meer ingevoerd wordt, en niet alleen het vervoer, maar ook de verbranding en de verbrandingsresten ervan veroorzaken veel CO2-emissies. Als het nodig is deze brandstof te blijven gebruiken, moet gebruik worden gemaakt van uiterst efficiënte centrales met weinig uitstoot.

| d. | De Commissie moet de meest strenge milieunormen blijven hanteren bij de evaluatie van mogelijkheden om „niet-traditionele” interne reserves van fossiele energiebronnen (zie pt. 2.5, alinea 7-8 van de tweede strategische toetsing) te ontginnen en dient bij de evaluatie van hun kosteneffectiviteit rekening te houden met alle externe aspecten die bij de ontginning ervan komen kijken. |
| --- | --- |

d.

De Commissie moet de meest strenge milieunormen blijven hanteren bij de evaluatie van mogelijkheden om „niet-traditionele” interne reserves van fossiele energiebronnen (zie pt. 2.5, alinea 7-8 van de tweede strategische toetsing) te ontginnen en dient bij de evaluatie van hun kosteneffectiviteit rekening te houden met alle externe aspecten die bij de ontginning ervan komen kijken.

| e. | De steun dient vooral gericht te worden op het aanmoedigen van onderzoek en ontwikkeling, teneinde schone, hernieuwbare maritieme energie te stimuleren, zoals energie opgewekt met golfbewegingen, getijdenwerking en oceaanstromen. Deze vormen van energie worden momenteel nog niet commercieel geëxploiteerd, maar de EU heeft hier het potentieel om een competitief voordeel te bereiken, evenals leiderschap op milieugebied. |
| --- | --- |

e.

De steun dient vooral gericht te worden op het aanmoedigen van onderzoek en ontwikkeling, teneinde schone, hernieuwbare maritieme energie te stimuleren, zoals energie opgewekt met golfbewegingen, getijdenwerking en oceaanstromen. Deze vormen van energie worden momenteel nog niet commercieel geëxploiteerd, maar de EU heeft hier het potentieel om een competitief voordeel te bereiken, evenals leiderschap op milieugebied.

| 11. | Het plan om een mededeling op te stellen over de financiering van koolstofarme technologieën is een goede zaak. Aangezien in deze mededeling rekening zal worden gehouden met de inkomsten die voortvloeien uit de herziening van de richtlijn inzake emissiehandel wijst het CvdR op zijn advies terzake, waarin het ervoor pleit „dat ten minste 30 % van de inkomsten uit de veiling van emissierechten door de lidstaten moet worden toegewezen aan de regionale en lokale overheden, voor de bevordering van het gebruik van duurzame energie en van energie-efficiëntie bij het eindgebruik [...]” (3). |
| --- | --- |

11.

Het plan om een mededeling op te stellen over de financiering van koolstofarme technologieën is een goede zaak. Aangezien in deze mededeling rekening zal worden gehouden met de inkomsten die voortvloeien uit de herziening van de richtlijn inzake emissiehandel wijst het CvdR op zijn advies terzake, waarin het ervoor pleit „dat ten minste 30 % van de inkomsten uit de veiling van emissierechten door de lidstaten moet worden toegewezen aan de regionale en lokale overheden, voor de bevordering van het gebruik van duurzame energie en van energie-efficiëntie bij het eindgebruik [...]” (3).

Met het oog op een zo efficiënt mogelijke inzet van de beschikbare begrotingsmiddelen vindt het Comité bovendien dat er voor technologieën voor de afvang en opslag van koolstof, die nog in hun kinderschoenen staan en geen oplossing vormen voor de problemen van energieproductie en voorzieningszekerheid, niet overdreven veel middelen mogen worden uitgetrokken in verhouding tot de middelen die beschikbaar worden gesteld voor technologieën die de energie-efficiëntie verhogen of voor hernieuwbare energiebronnen.

| 12. | Het voorstel om een beleidsagenda voor 2030 en een toekomstvisie voor 2050 uit te werken valt bij het CvdR in goede aarde. Alleen als men een langetermijnvisie heeft kan men immers een echte strategische oriëntatie ontwikkelen of besluiten over investeringen en infrastructuurprojecten nemen. Vreemd is echter dat het lijkt alsof in de — onvolledige — lijst met thema's die aan bod moeten komen in de toekomstvisie voor 2050 aan het thema „De elektriciteitsvoorziening van de EU koolstofvrij maken tegen 2050” een prioritair belang wordt toegekend, aangezien wordt voorgesteld om dit al in het volgende strategisch energietechnologieplan aan te pakken. Hoewel dit thema natuurlijk belangrijk en veelbelovend is, zijn er toch nog andere die op zijn minst even dringend of zelfs dringender zijn. Een toekomstvisie voor 2050 moet een globale strategie vormen in plaats van zich te concentreren op een beperkt aantal prioritaire thema's. |
| --- | --- |

12.

Het voorstel om een beleidsagenda voor 2030 en een toekomstvisie voor 2050 uit te werken valt bij het CvdR in goede aarde. Alleen als men een langetermijnvisie heeft kan men immers een echte strategische oriëntatie ontwikkelen of besluiten over investeringen en infrastructuurprojecten nemen. Vreemd is echter dat het lijkt alsof in de — onvolledige — lijst met thema's die aan bod moeten komen in de toekomstvisie voor 2050 aan het thema „De elektriciteitsvoorziening van de EU koolstofvrij maken tegen 2050” een prioritair belang wordt toegekend, aangezien wordt voorgesteld om dit al in het volgende strategisch energietechnologieplan aan te pakken. Hoewel dit thema natuurlijk belangrijk en veelbelovend is, zijn er toch nog andere die op zijn minst even dringend of zelfs dringender zijn. Een toekomstvisie voor 2050 moet een globale strategie vormen in plaats van zich te concentreren op een beperkt aantal prioritaire thema's.

II.   Herschikking van de Richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen

I.   Beleidsaanbevelingen

| 13. | Het is een goede zaak dat de Richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen wordt herschikt. |
| --- | --- |

13.

Het is een goede zaak dat de Richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen wordt herschikt.

| 14. | M.b.t. de energieprestaties van gebouwen moet dringend een snelle en grootschalige actie worden ondernomen, aangezien dit op verschillende terreinen voordelen met zich meebrengt, m.n.:






  — | met het oog op de Europese doelstellingen inzake energie en klimaatverandering; |
| --- | --- | --- |

14.

M.b.t. de energieprestaties van gebouwen moet dringend een snelle en grootschalige actie worden ondernomen, aangezien dit op verschillende terreinen voordelen met zich meebrengt, m.n.:

—

met het oog op de Europese doelstellingen inzake energie en klimaatverandering;

| — | op sociaal vlak (de burgers hebben het steeds moeilijker om hun verwarmingskosten te betalen). Bovendien dreigt in de huidige crisis de sociaaleconomische ongelijkheid toe te nemen tussen enerzijds de mensen die energie-aanspassingen kunnen betalen en daardoor hun energierekening omlaag kunnen brengen en anderzijds de in aantal toenemende mensen die zich dergelijke aanpassingen niet kunnen veroorloven en met steeds hogere lasten worden geconfronteerd. |
| --- | --- |

—

op sociaal vlak (de burgers hebben het steeds moeilijker om hun verwarmingskosten te betalen). Bovendien dreigt in de huidige crisis de sociaaleconomische ongelijkheid toe te nemen tussen enerzijds de mensen die energie-aanspassingen kunnen betalen en daardoor hun energierekening omlaag kunnen brengen en anderzijds de in aantal toenemende mensen die zich dergelijke aanpassingen niet kunnen veroorloven en met steeds hogere lasten worden geconfronteerd.

| — | op economisch vlak en met het oog op de bevordering van welvaart en werkgelegenheid op lokaal niveau. |
| --- | --- |

—

op economisch vlak en met het oog op de bevordering van welvaart en werkgelegenheid op lokaal niveau.

| 15. | Aangezien deze thema's met spoed dienen te worden behandeld, zouden de Raad en het Parlement snelle en ambitieuze besluiten terzake moeten nemen. De lidstaten dienen te vermijden dat er net zoals bij de eerste versie van deze richtlijn vertragingen worden opgelopen bij de omzetting en tenuitvoerlegging ervan |
| --- | --- |

15.

Aangezien deze thema's met spoed dienen te worden behandeld, zouden de Raad en het Parlement snelle en ambitieuze besluiten terzake moeten nemen. De lidstaten dienen te vermijden dat er net zoals bij de eerste versie van deze richtlijn vertragingen worden opgelopen bij de omzetting en tenuitvoerlegging ervan

| 16. | Om de invoering van energiecertificaten gemakkelijker te maken zou de Commissie een programma in het leven moeten roepen voor de uitwisseling van best practices tussen de lidstaten en lokale en regionale overheden, het gebruik van technische oplossingen en het gebruik van openbare aanbestedingen voor de ontwikkeling van energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

16.

Om de invoering van energiecertificaten gemakkelijker te maken zou de Commissie een programma in het leven moeten roepen voor de uitwisseling van best practices tussen de lidstaten en lokale en regionale overheden, het gebruik van technische oplossingen en het gebruik van openbare aanbestedingen voor de ontwikkeling van energie-efficiëntie.

| 17. | De lokale en regionale actoren hebben een cruciale rol te vervullen bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, m.n. op de volgende terreinen:






  — | het beheer van hun eigen gebouwen; |
| --- | --- | --- |

17.

De lokale en regionale actoren hebben een cruciale rol te vervullen bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, m.n. op de volgende terreinen:

—

het beheer van hun eigen gebouwen;

| — | hun bevoegdheden inzake ruimtelijke ordening, toekenning van bouwvergunningen, gebruik van isolerende bouwmaterialen en toezicht op de kwaliteit van bouw- en renovatieprojecten; |
| --- | --- |

—

hun bevoegdheden inzake ruimtelijke ordening, toekenning van bouwvergunningen, gebruik van isolerende bouwmaterialen en toezicht op de kwaliteit van bouw- en renovatieprojecten;

| — | de inzameling en verwerking van secundaire grondstoffen, om over meer energiebronnen te beschikken (voor stroom en warmte); |
| --- | --- |

—

de inzameling en verwerking van secundaire grondstoffen, om over meer energiebronnen te beschikken (voor stroom en warmte);

| — | hun nauwe contact met de burgers. |
| --- | --- |

—

hun nauwe contact met de burgers.

Lokale en regionale overheden in heel Europa hebben op eigen initiatief talrijke initiatieven genomen m.b.t. de energieprestaties van gebouwen, zoals acties om het energieverbruik in woningen en openbare gebouwen te rationaliseren of initiatieven in het kader van de opwaardering van stedelijke ruimte. De lidstaten moeten de lokale en regionale overheden en actoren als strategische partners nauw betrekken bij de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, gebruikmaken van hun ervaring en ervoor zorgen dat geslaagde initiatieven bekendgemaakt worden en navolging vinden. Het Comité pleit er daarom voor dat lokale en regionale overheden betrokken worden bij de ontwikkeling van de nationale actieplannen.

| 18. | Dankzij de voorgestelde herschikking wint de richtlijn op verschillende punten aan kracht. Het CvdR apprecieert vooral de volgende veranderingen:






  — | de voorstellen om de drempel van 1 000 m2 geleidelijk te verlagen of te schrappen. De handhaving van een drempel van 250 m2 in pt. 12§1 (herschikking) is in dit verband een goede zaak |
| --- | --- | --- |

18.

Dankzij de voorgestelde herschikking wint de richtlijn op verschillende punten aan kracht. Het CvdR apprecieert vooral de volgende veranderingen:

—

de voorstellen om de drempel van 1 000 m2 geleidelijk te verlagen of te schrappen. De handhaving van een drempel van 250 m2 in pt. 12§1 (herschikking) is in dit verband een goede zaak

| — | de verbeteringen die zijn aangebracht aan het systeem voor energieprestatiecertificaten (m.n. de verplichting om het certificaat te vermelden in alle advertenties voor de verhuur of verkoop van een gebouw). |
| --- | --- |

—

de verbeteringen die zijn aangebracht aan het systeem voor energieprestatiecertificaten (m.n. de verplichting om het certificaat te vermelden in alle advertenties voor de verhuur of verkoop van een gebouw).

| 19. | De herschikking van de richtlijn dient te stoelen op de grondig geanalyseerde en geëvalueerde ervaringen die met de feitelijke toepassing zijn opgedaan. Over de betekenis van certificaten en de vorm die deze moeten krijgen is nog niet diep genoeg nagedacht. Het eventuele gebrek aan competentie voor de uitvoering van de richtlijn zou op flexibele wijze opgelost kunnen worden. |
| --- | --- |

19.

De herschikking van de richtlijn dient te stoelen op de grondig geanalyseerde en geëvalueerde ervaringen die met de feitelijke toepassing zijn opgedaan. Over de betekenis van certificaten en de vorm die deze moeten krijgen is nog niet diep genoeg nagedacht. Het eventuele gebrek aan competentie voor de uitvoering van de richtlijn zou op flexibele wijze opgelost kunnen worden.

| 20. | De voorgestelde vergelijkingsmethode voor de berekening van het meest kostenefficiënte niveau voor minimumeisen inzake energieprestaties („comparative methodology for calculating cost-optimal levels of minimum energy performance requirements”) kan een efficiënt instrument vormen voor benchmarking op Europees niveau. Bij de ontwikkeling van deze methode moet de Commissie echter rekening houden met alle externe factoren, zoals de onkosten als niets wordt ondernomen (aantasting van het milieu, de gezondheid, het concurrentievermogen, enz. ten gevolge van te weinig investeringen in energie-efficiëntie), alsook met de positieve impact van investeringen in energie-efficiëntie (op het vlak van werkgelegenheid en welvaart, steun aan onderzoek, onafhankelijkheid van ingevoerde energie, de kwaliteit en duurzaamheid van gebouwen, enz.) |
| --- | --- |

20.

De voorgestelde vergelijkingsmethode voor de berekening van het meest kostenefficiënte niveau voor minimumeisen inzake energieprestaties („comparative methodology for calculating cost-optimal levels of minimum energy performance requirements”) kan een efficiënt instrument vormen voor benchmarking op Europees niveau. Bij de ontwikkeling van deze methode moet de Commissie echter rekening houden met alle externe factoren, zoals de onkosten als niets wordt ondernomen (aantasting van het milieu, de gezondheid, het concurrentievermogen, enz. ten gevolge van te weinig investeringen in energie-efficiëntie), alsook met de positieve impact van investeringen in energie-efficiëntie (op het vlak van werkgelegenheid en welvaart, steun aan onderzoek, onafhankelijkheid van ingevoerde energie, de kwaliteit en duurzaamheid van gebouwen, enz.)

| 21. | Men moet ook kijken naar de energiebesparing in gebouwen die mogelijk is zonder investeringen, bijvoorbeeld door een betere werking van de installaties in een gebouw of door een goede medewerking van de gebruikers. Veel lokale en regionale overheden boeken op dit punt al succes. |
| --- | --- |

21.

Men moet ook kijken naar de energiebesparing in gebouwen die mogelijk is zonder investeringen, bijvoorbeeld door een betere werking van de installaties in een gebouw of door een goede medewerking van de gebruikers. Veel lokale en regionale overheden boeken op dit punt al succes.

| 22. | Het publiek moet volledige informatie krijgen over de parameters die worden gebruikt bij de berekening van de kostenefficiëntie op basis waarvan de aanbevelingen op het energieprestatiecertificaat worden gemaakt, zodat het deze berekeningen begrijpt en de kans krijgt om de kostenefficiëntie van de maatregelen inzake energie-efficiëntie opnieuw te evalueren als bepaalde factoren veranderen (evolutie van de energieprijzen, overheidssubsidies, levensduur van installaties, enz.). |
| --- | --- |

22.

Het publiek moet volledige informatie krijgen over de parameters die worden gebruikt bij de berekening van de kostenefficiëntie op basis waarvan de aanbevelingen op het energieprestatiecertificaat worden gemaakt, zodat het deze berekeningen begrijpt en de kans krijgt om de kostenefficiëntie van de maatregelen inzake energie-efficiëntie opnieuw te evalueren als bepaalde factoren veranderen (evolutie van de energieprijzen, overheidssubsidies, levensduur van installaties, enz.).

| 23. | Van alle nieuwe maatregelen die worden voorgesteld zijn o.a. de verslagen die de lidstaten zullen moeten indienen erg nuttig (o.a. in pt. 5(2) en ptt. 9(3)). Wil men dat deze verslagen accuraat genoeg zijn, dan dient in de richtlijn echter bepaald te worden dat de lokale en regionale overheden bij de verslaggeving moeten worden betrokken. |
| --- | --- |

23.

Van alle nieuwe maatregelen die worden voorgesteld zijn o.a. de verslagen die de lidstaten zullen moeten indienen erg nuttig (o.a. in pt. 5(2) en ptt. 9(3)). Wil men dat deze verslagen accuraat genoeg zijn, dan dient in de richtlijn echter bepaald te worden dat de lokale en regionale overheden bij de verslaggeving moeten worden betrokken.

| 24. | In het licht van zijn advies over de „Bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen” (4), is het CvdR tevreden dat er elementen aanwezig zijn die de coördinatie tussen deze richtlijn en andere belangrijke Europese wetgevingsinstrumenten terzake waarborgen (o.a. de richtlijn betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten (2006/32/EC) en de bestaande en toekomstige voorstellen inzake groene overheidsopdrachten). Dankzij deze coördinatiebevorderende elementen wint het geheel aan samenhang en hebben de lidstaten minder werk, omdat de verschillende verslagen die zij moeten opstellen gegroepeerd worden. |
| --- | --- |

24.

In het licht van zijn advies over de „Bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen” (4), is het CvdR tevreden dat er elementen aanwezig zijn die de coördinatie tussen deze richtlijn en andere belangrijke Europese wetgevingsinstrumenten terzake waarborgen (o.a. de richtlijn betreffende energie-efficiëntie bij het eindgebruik en energiediensten (2006/32/EC) en de bestaande en toekomstige voorstellen inzake groene overheidsopdrachten). Dankzij deze coördinatiebevorderende elementen wint het geheel aan samenhang en hebben de lidstaten minder werk, omdat de verschillende verslagen die zij moeten opstellen gegroepeerd worden.

| 25. | De doelstelling om het aantal „koolstofarme of -vrije en energiepositieve gebouwen” te doen toenemen en om de openbare sector hierbij een voorbeeldrol toe te kennen, is een goede zaak. |
| --- | --- |

25.

De doelstelling om het aantal „koolstofarme of -vrije en energiepositieve gebouwen” te doen toenemen en om de openbare sector hierbij een voorbeeldrol toe te kennen, is een goede zaak.

| 26. | Doel van de richtlijn is nochtans energie te besparen met en zo de minimale milieu-impact te verkleinen. Indien men „gemeenschappelijke beginselen [wil] opstellen voor het definiëren van koolstofarme of -vrije en energiepositieve gebouwen” (gebouwen waarvan de CO2-emissies en het primair energieverbruik zeer laag of nul zijn), moeten koolstofarme gebouwen dus wel de voorkeur krijgen boven energiezuinige gebouwen. Daarnaast mag ook niet naar CO2-uitstoot alleen worden gekeken, maar moet de milieu-impact in zijn geheel worden geëvalueerd. |
| --- | --- |

26.

Doel van de richtlijn is nochtans energie te besparen met en zo de minimale milieu-impact te verkleinen. Indien men „gemeenschappelijke beginselen [wil] opstellen voor het definiëren van koolstofarme of -vrije en energiepositieve gebouwen” (gebouwen waarvan de CO2-emissies en het primair energieverbruik zeer laag of nul zijn), moeten koolstofarme gebouwen dus wel de voorkeur krijgen boven energiezuinige gebouwen. Daarnaast mag ook niet naar CO2-uitstoot alleen worden gekeken, maar moet de milieu-impact in zijn geheel worden geëvalueerd.

| 27. | De verplichting om kwaliteitscontrole uit te oefenen op de energiecertificaten en hierover inspectieverslagen op te stellen is belangrijk, maar brengt ook problemen met zich mee. Niettemin is deze maatregel onontbeerlijk om de kwaliteit van de gebouwen in Europa wezenlijk te verbeteren. |
| --- | --- |

27.

De verplichting om kwaliteitscontrole uit te oefenen op de energiecertificaten en hierover inspectieverslagen op te stellen is belangrijk, maar brengt ook problemen met zich mee. Niettemin is deze maatregel onontbeerlijk om de kwaliteit van de gebouwen in Europa wezenlijk te verbeteren.

| 28. | De algehele impact van de richtlijn op het vlak van energiebesparingen zal sterk afhangen van het moment waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd. In dit verband heeft het CvdR de volgende opmerkingen:






  — | Het voorstel van de richtlijn om alle overheidssteun voor bouwwerken of renovatie te koppelen aan de naleving van energieprestatienormen is een goede zaak. Deze koppeling moet zo snel mogelijk worden ingevoerd, maar bij voorkeur in het kader van de specifieke nationale en lokale programma's. |
| --- | --- | --- |

28.

De algehele impact van de richtlijn op het vlak van energiebesparingen zal sterk afhangen van het moment waarop de werkzaamheden worden uitgevoerd. In dit verband heeft het CvdR de volgende opmerkingen:

—

Het voorstel van de richtlijn om alle overheidssteun voor bouwwerken of renovatie te koppelen aan de naleving van energieprestatienormen is een goede zaak. Deze koppeling moet zo snel mogelijk worden ingevoerd, maar bij voorkeur in het kader van de specifieke nationale en lokale programma's.

| — | Voorgesteld wordt om na te denken over een mechanisme aan de hand waarvan in de loop van de levenscyclus van gebouwen een moment wordt ingebouwd waarop het gebouw moet voldoen aan het verplichte niveau van energieprestatie Een dergelijk mechanisme zou de kwaliteit van het bestaande vastgoedbestand sneller helpen verbeteren, omdat er een speciaal moment wordt gecreëerd waarop energetische renovatie moet plaatsvinden. |
| --- | --- |

—

Voorgesteld wordt om na te denken over een mechanisme aan de hand waarvan in de loop van de levenscyclus van gebouwen een moment wordt ingebouwd waarop het gebouw moet voldoen aan het verplichte niveau van energieprestatie Een dergelijk mechanisme zou de kwaliteit van het bestaande vastgoedbestand sneller helpen verbeteren, omdat er een speciaal moment wordt gecreëerd waarop energetische renovatie moet plaatsvinden.

| 29. | De tenuitvoerlegging van de richtlijn vereist een belangrijke inspanning op het vlak van informatieverspreiding. Met het oog hierop zou er een bepaling moeten worden toegevoegd die de lidstaten verplicht om:






  — | de nodige maatregelen te nemen om te evalueren welke behoeften er op dit vlak bestaan en om aan deze behoeften op een doeltreffende manier tegemoet te komen, met name door de nodige middelen vrij te maken om over voldoende gekwalificeerd personeel te beschikken, en |
| --- | --- | --- |

29.

De tenuitvoerlegging van de richtlijn vereist een belangrijke inspanning op het vlak van informatieverspreiding. Met het oog hierop zou er een bepaling moeten worden toegevoegd die de lidstaten verplicht om:

—

de nodige maatregelen te nemen om te evalueren welke behoeften er op dit vlak bestaan en om aan deze behoeften op een doeltreffende manier tegemoet te komen, met name door de nodige middelen vrij te maken om over voldoende gekwalificeerd personeel te beschikken, en

| — | hiernaar te verwijzen in de nationale actieplannen voor energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

—

hiernaar te verwijzen in de nationale actieplannen voor energie-efficiëntie.

| 30. | Wat de opleiding van professionele deskundigen betreft dient te worden gewezen op het succes van lokale en regionale initiatieven waarin het hele bouwproces aan bod komt en die via discussiegroepen verschillende beroepstakken uit de bouwsector (loodgieters, metselaars, elektriciens, enz.) samenbrengen om de interactie tussen hun bijdragen tot het bouwproces te bespreken. Deze initiatieven hebben bewezen de kwaliteit van het bouwproces in het algemeen, en bijgevolg ook de kwaliteit van de gebouwen zelf te bevorderen. De discussiegroepen die energie-efficiëntie als doelstelling hadden vooropgesteld, hebben dankzij de interactie tussen verschillende beroepstakken efficiënte en innoverende oplossingen kunnen vinden. |
| --- | --- |

30.

Wat de opleiding van professionele deskundigen betreft dient te worden gewezen op het succes van lokale en regionale initiatieven waarin het hele bouwproces aan bod komt en die via discussiegroepen verschillende beroepstakken uit de bouwsector (loodgieters, metselaars, elektriciens, enz.) samenbrengen om de interactie tussen hun bijdragen tot het bouwproces te bespreken. Deze initiatieven hebben bewezen de kwaliteit van het bouwproces in het algemeen, en bijgevolg ook de kwaliteit van de gebouwen zelf te bevorderen. De discussiegroepen die energie-efficiëntie als doelstelling hadden vooropgesteld, hebben dankzij de interactie tussen verschillende beroepstakken efficiënte en innoverende oplossingen kunnen vinden.

| 31. | Voor een snelle, ononderbroken tenuitvoerlegging van de richtlijn moet vooraf goed worden ingeschat welke belangrijkste kosten deze richtlijn met zich meebrengt, zodat de financiële ondersteuning hieraan wordt aangepast. Het CvdR heeft hierbij de volgende opmerkingen:






  a. | Het is een goede zaak dat in het economisch herstelplan dat de Commissie in december 2008 heeft voorgesteld, erkend wordt dat investeringen in energie-efficiëntie goed kunnen uitpakken voor de Europese economie. |
| --- | --- | --- |

31.

Voor een snelle, ononderbroken tenuitvoerlegging van de richtlijn moet vooraf goed worden ingeschat welke belangrijkste kosten deze richtlijn met zich meebrengt, zodat de financiële ondersteuning hieraan wordt aangepast. Het CvdR heeft hierbij de volgende opmerkingen:

a.

Het is een goede zaak dat in het economisch herstelplan dat de Commissie in december 2008 heeft voorgesteld, erkend wordt dat investeringen in energie-efficiëntie goed kunnen uitpakken voor de Europese economie.

| b. | Het betreurt het echter ten zeerste dat er in het door de Europese Raad in maart 2009 goedgekeurde compromisvoorstel over de „door de Commissie in het kader van het Europese plan voor het economische herstel voorgestelde financiering van infrastructuurprojecten” geen enkele investering is opgenomen t.b.v. projecten ter verbetering van de energie-efficiency.
  Toch vereisen projecten zoals bv. de „Energy Smart Buildings Campaign” die door de European Renewable Energy Council (EREC) is uitgewerkt aan de hand van concrete ervaringen in de sector van hernieuwbare energieën, maar beperkte investeringen bezien in het kader van het herstelplan (300 miljoen euro) en zouden ze belangrijke resultaten opleveren op het gebied van energiewinst, milieu, maar ook werkgelegenheid (naar schatting 150 000 nieuwe banen). Bovendien zouden ze al snel economische activiteit genereren (vanaf 2010 waarschijnlijk) en zou een aanzienlijk multiplicatoreffect worden bereikt (voor elke in de campagne geïnvesteerde euro zouden er tot zo'n 33 euro aan investeringen in energetisch meer efficiënte gebouwen worden gegenereerd).
  Aan het „Energy Smart Building Campaign” liggen drie campagnes ter bevordering van „energetisch intelligente gebouwen” ten grondslag, nl. een campagne voor 1) eigenaars; 2) voor structuren die een multiplicatoreffect hebben, en 3) voor de beroepssector (met inbegrip van opleidingsactiviteiten). |
| --- | --- |

b.

Het betreurt het echter ten zeerste dat er in het door de Europese Raad in maart 2009 goedgekeurde compromisvoorstel over de „door de Commissie in het kader van het Europese plan voor het economische herstel voorgestelde financiering van infrastructuurprojecten” geen enkele investering is opgenomen t.b.v. projecten ter verbetering van de energie-efficiency.

Toch vereisen projecten zoals bv. de „Energy Smart Buildings Campaign” die door de European Renewable Energy Council (EREC) is uitgewerkt aan de hand van concrete ervaringen in de sector van hernieuwbare energieën, maar beperkte investeringen bezien in het kader van het herstelplan (300 miljoen euro) en zouden ze belangrijke resultaten opleveren op het gebied van energiewinst, milieu, maar ook werkgelegenheid (naar schatting 150 000 nieuwe banen). Bovendien zouden ze al snel economische activiteit genereren (vanaf 2010 waarschijnlijk) en zou een aanzienlijk multiplicatoreffect worden bereikt (voor elke in de campagne geïnvesteerde euro zouden er tot zo'n 33 euro aan investeringen in energetisch meer efficiënte gebouwen worden gegenereerd).

Aan het „Energy Smart Building Campaign” liggen drie campagnes ter bevordering van „energetisch intelligente gebouwen” ten grondslag, nl. een campagne voor 1) eigenaars; 2) voor structuren die een multiplicatoreffect hebben, en 3) voor de beroepssector (met inbegrip van opleidingsactiviteiten).

| c. | De structuurfondsen zouden sneller beschikbaar moeten zijn voor investeringen in de verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen. In dit verband dient ook het volgende te worden opgemerkt:






  — | Het CvdR juicht het initiatief van de Europese Commissie toe om de EFRO-regelgeving aan te passen zodat investeringen in energie-efficiëntie worden bevorderd (5); |
| --- | --- | --- |

c.

De structuurfondsen zouden sneller beschikbaar moeten zijn voor investeringen in de verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen. In dit verband dient ook het volgende te worden opgemerkt:

—

Het CvdR juicht het initiatief van de Europese Commissie toe om de EFRO-regelgeving aan te passen zodat investeringen in energie-efficiëntie worden bevorderd (5);

| — | De lidstaten zouden ernstig moeten overwegen om bepaalde aspecten van hun werkprogramma's te herzien en meer aandacht te schenken aan de energie-efficiëntie van gebouwen, en in het bijzonder van sociale woningen. |
| --- | --- |

—

De lidstaten zouden ernstig moeten overwegen om bepaalde aspecten van hun werkprogramma's te herzien en meer aandacht te schenken aan de energie-efficiëntie van gebouwen, en in het bijzonder van sociale woningen.

| d. | Het initiatief van de Europese Commissie om op permanente basis een lager BTW-regime toe te passen in de woningsector (m.i.v. renovatiewerken) (6) verdient alle steun. |
| --- | --- |

d.

Het initiatief van de Europese Commissie om op permanente basis een lager BTW-regime toe te passen in de woningsector (m.i.v. renovatiewerken) (6) verdient alle steun.

| e. | Het CvdR schaart zich achter de inspanningen van de Europese Commissie om samen met de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling financiële instrumenten te ontwikkelen met het oog op de bevordering van energie-efficiëntie. Ook lokale en regionale overheden moeten van deze instrumenten gebruik kunnen maken zodat zij gesteund worden in hun rol als centrale actoren bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen. |
| --- | --- |

e.

Het CvdR schaart zich achter de inspanningen van de Europese Commissie om samen met de Europese Investeringsbank en de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling financiële instrumenten te ontwikkelen met het oog op de bevordering van energie-efficiëntie. Ook lokale en regionale overheden moeten van deze instrumenten gebruik kunnen maken zodat zij gesteund worden in hun rol als centrale actoren bij de tenuitvoerlegging van de richtlijn inzake de energieprestaties van gebouwen.

| f. | Er is coördinatie nodig tussen de fondsen die op Europees en nationaal niveau ter beschikking worden gesteld. |
| --- | --- |

f.

Er is coördinatie nodig tussen de fondsen die op Europees en nationaal niveau ter beschikking worden gesteld.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 5 (1)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. | De Commissie werkt tegen 31 december 2010 een vergelijkende methodologie uit voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen of delen van gebouwen. De vergelijkende methodologie dient een onderscheid te maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen en tussen verschillende categorieën van gebouwen.
  Die maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen door haar aan te vullen, worden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.

De Commissie werkt tegen 31 december 2010 een vergelijkende methodologie uit voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen of delen van gebouwen. De vergelijkende methodologie dient een onderscheid te maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen en tussen verschillende categorieën van gebouwen.

Die maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen door haar aan te vullen, worden vastgesteld volgens de in artikel 19, lid 2, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing.

| 1. | De Commissie werkt tegen 31 december 2010 een vergelijkende methodologie uit voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen of delen van gebouwen. De vergelijkende methodologie dient een onderscheid te maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen en tussen verschillende categorieën van gebouwen.
  Die maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen door haar aan te vullen, worden vastgesteld volgens de in artikel 19
  21, lid 2, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing. |
| --- | --- |

1.

De Commissie werkt tegen 31 december 2010 een vergelijkende methodologie uit voor de berekening van de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties voor gebouwen of delen van gebouwen. De vergelijkende methodologie dient een onderscheid te maken tussen nieuwe en bestaande gebouwen en tussen verschillende categorieën van gebouwen.

Die maatregelen, die niet-essentiële onderdelen van deze richtlijn beogen te wijzigen door haar aan te vullen, worden vastgesteld volgens de in artikel 19
  21, lid 2, bedoelde regelgevingsprocedure met toetsing.

Toelichting

Met deze technische wijziging wordt een manifeste foute referentie naar een artikel in het document verbeterd.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 5 (2)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten berekenen de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties aan de hand van de in lid 1 bedoelde vergelijkende methodologie en de relevante parameters, zoals de klimatologische omstandigheden, en vergelijken de resultaten van deze berekening met de door hen vastgestelde minimumeisen inzake energieprestaties.
  Zij brengen bij de Commissie verslag uit over alle inputgegevens en veronderstellingen die zij voor deze berekeningen en de resultaten daarvan hebben gebruikt. Dit verslag mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. De lidstaten brengen om de drie jaar verslag uit bij de Commissie. Het eerste verslag wordt uiterlijk op 30 juni 2011 ingediend. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten berekenen de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties aan de hand van de in lid 1 bedoelde vergelijkende methodologie en de relevante parameters, zoals de klimatologische omstandigheden, en vergelijken de resultaten van deze berekening met de door hen vastgestelde minimumeisen inzake energieprestaties.

Zij brengen bij de Commissie verslag uit over alle inputgegevens en veronderstellingen die zij voor deze berekeningen en de resultaten daarvan hebben gebruikt. Dit verslag mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. De lidstaten brengen om de drie jaar verslag uit bij de Commissie. Het eerste verslag wordt uiterlijk op 30 juni 2011 ingediend.

| 2. | De lidstaten berekenen de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties aan de hand van de in lid 1 bedoelde vergelijkende methodologie en de relevante parameters, zoals de klimatologische omstandigheden, en vergelijken de resultaten van deze berekening met de door hen vastgestelde minimumeisen inzake energieprestaties.
  Zij brengen bij de Commissie verslag uit over alle inputgegevens en veronderstellingen die zij voor deze berekeningen en de resultaten daarvan hebben gebruikt. Dit verslag wordt in nauwe samenwerking met lokale en regionale overheden en actoren opgesteld en mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. De lidstaten brengen om de drie jaar verslag uit bij de Commissie. Het eerste verslag wordt uiterlijk op 30 juni 2011 ingediend. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten berekenen de kostenoptimale niveaus van de minimumeisen inzake energieprestaties aan de hand van de in lid 1 bedoelde vergelijkende methodologie en de relevante parameters, zoals de klimatologische omstandigheden, en vergelijken de resultaten van deze berekening met de door hen vastgestelde minimumeisen inzake energieprestaties.

Zij brengen bij de Commissie verslag uit over alle inputgegevens en veronderstellingen die zij voor deze berekeningen en de resultaten daarvan hebben gebruikt. Dit verslag wordt in nauwe samenwerking met lokale en regionale overheden en actoren opgesteld en mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. De lidstaten brengen om de drie jaar verslag uit bij de Commissie. Het eerste verslag wordt uiterlijk op 30 juni 2011 ingediend.

Toelichting

Wil men dat de verslagen die de lidstaten in het kader van deze richtlijn moeten indienen, nauwkeurig zijn, dan is het zaak dat deze in samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren worden opgesteld.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 9 (3)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3. | De lidstaten delen de in lid 1 bedoelde nationale plannen tegen ten laatste 30 juni 2011 aan de Commissie mee en brengen om de drie jaar bij de Commissie verslag uit over de voortgang in de tenuitvoerlegging van hun nationale plannen.. De nationale plannen en voortgangsverslagen mogen worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

De lidstaten delen de in lid 1 bedoelde nationale plannen tegen ten laatste 30 juni 2011 aan de Commissie mee en brengen om de drie jaar bij de Commissie verslag uit over de voortgang in de tenuitvoerlegging van hun nationale plannen.. De nationale plannen en voortgangsverslagen mogen worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie.

| 3. | De lidstaten delen
  stellen de in lid 1 bedoelde nationale plannen in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren op, delen ze tegen ten laatste 30 juni 2011 aan de Commissie mee en brengen om de drie jaar bij de Commissie verslag uit over de voortgang in de tenuitvoerlegging van hun nationale plannen.. De nationale plannen en voortgangsverslagen mogen worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten delen
  stellen de in lid 1 bedoelde nationale plannen in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren op, delen ze tegen ten laatste 30 juni 2011 aan de Commissie mee en brengen om de drie jaar bij de Commissie verslag uit over de voortgang in de tenuitvoerlegging van hun nationale plannen.. De nationale plannen en voortgangsverslagen mogen worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde actieplannen voor energie-efficiëntie.

Toelichting

Wil men dat de verslagen die de lidstaten in het kader van deze richtlijn moeten indienen, nauwkeurig zijn, dan is het zaak dat deze in samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren worden opgesteld.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 10 (3)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 3. | De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan. De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen die nodig zijn om de aanbevelingen ten uitvoer te leggen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

3.

De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan. De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen die nodig zijn om de aanbevelingen ten uitvoer te leggen.

| 3. | De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan en de geschatte terugverdientijd (financiële prikkels of steunmaatregelen niet meegerekend). De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen die nodig zijn om de aanbevelingen ten uitvoer te leggen. De gegevens, waarden en berekeningsmethoden aan de hand waarvan de kostenefficiëntie is geëvalueerd, moeten duidelijk vermeld worden op het energieprestatiecertificaat. |
| --- | --- |

3.

De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan en de geschatte terugverdientijd (financiële prikkels of steunmaatregelen niet meegerekend). De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen die nodig zijn om de aanbevelingen ten uitvoer te leggen. De gegevens, waarden en berekeningsmethoden aan de hand waarvan de kostenefficiëntie is geëvalueerd, moeten duidelijk vermeld worden op het energieprestatiecertificaat.

Toelichting

Het energieprestatiecertificaat moet duidelijke en gemakkelijk te begrijpen aanbevelingen bevatten, zodat het publiek steeds de bij de opstelling van het energieprestatiecertificaat gemaakte theoretische inschatting van de kostenefficiëntie kan vergelijken met de reële situatie, waarbij rekening dient te worden gehouden met veranderingen in de context (evolutie van energieprijzen, rentevoeten, kostprijs van installaties, enz.) en/of nieuwe factoren (overheidssubsidies, voorziene gebruiksduur, enz.).

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 12 (2)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. | De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat bij gebouwen waarvoor overeenkomstig artikel 11, lid 1, een energieprestatiecertificaat is verstrekt en waar een totale bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 250 m2 frequent door het publiek wordt bezocht, het energieprestatiecertificaat wordt geafficheerd op een opvallende plaats die duidelijk zichtbaar is voor het publiek. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.

De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat bij gebouwen waarvoor overeenkomstig artikel 11, lid 1, een energieprestatiecertificaat is verstrekt en waar een totale bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 250 m2 frequent door het publiek wordt bezocht, het energieprestatiecertificaat wordt geafficheerd op een opvallende plaats die duidelijk zichtbaar is voor het publiek.

| 2. | De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat bij gebouwen waarvoor overeenkomstig artikel 11, lid 1, een energieprestatiecertificaat is verstrekt en waar een totale bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 250 m2 frequent door het publiek wordt bezocht, het energieprestatiecertificaat van dat gebouw wordt geafficheerd op een opvallende plaats die duidelijk zichtbaar is voor het publiek. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten nemen maatregelen om ervoor te zorgen dat bij gebouwen waarvoor overeenkomstig artikel 11, lid 1, een energieprestatiecertificaat is verstrekt en waar een totale bruikbare vloeroppervlakte van meer dan 250 m2 frequent door het publiek wordt bezocht, het energieprestatiecertificaat van dat gebouw wordt geafficheerd op een opvallende plaats die duidelijk zichtbaar is voor het publiek.

Toelichting

Het afficheren van energieprestatiecertificaten in gebouwen die frequent door het publiek worden bezocht, zal een fundamentele impact hebben en de burgers bewust maken van het belang van de energieprestaties van gebouwen.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 15 (2)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| b) | aanbevelingen voor de kosteneffectieve verbetering van de energieprestaties van het systeem van het gebouw of delen daarvan.
  De onder b) bedoelde aanbevelingen hebben specifiek betrekking op het systeem en bieden transparante informatie over de kosteneffectiviteit ervan. De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

b)

aanbevelingen voor de kosteneffectieve verbetering van de energieprestaties van het systeem van het gebouw of delen daarvan.

De onder b) bedoelde aanbevelingen hebben specifiek betrekking op het systeem en bieden transparante informatie over de kosteneffectiviteit ervan. De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen.

| b) | aanbevelingen voor de kosteneffectieve verbetering van de energieprestaties van het systeem van het gebouw of delen daarvan.
  De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan en de geschatte terugverdientijd (financiële prikkels of steunmaatregelen niet meegerekend). De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen. De gegevens, waarden en berekeningsmethoden aan de hand waarvan de kostenefficiëntie is geëvalueerd, moeten duidelijk op het energieprestatiecertificaat worden vermeld. |
| --- | --- |

b)

aanbevelingen voor de kosteneffectieve verbetering van de energieprestaties van het systeem van het gebouw of delen daarvan.

De in het energieprestatiecertificaat opgenomen aanbevelingen moeten technisch haalbaar zijn voor het gebouw in kwestie en moeten transparante informatie verschaffen over de kosteneffectiviteit ervan en de geschatte terugverdientijd (financiële prikkels of steunmaatregelen niet meegerekend). De beoordeling van de kosteneffectiviteit is gebaseerd op een reeks standaardvoorwaarden, bijvoorbeeld voor de beoordeling van energiebesparingen en de onderliggende energieprijzen en rentevoeten voor investeringen. De gegevens, waarden en berekeningsmethoden aan de hand waarvan de kostenefficiëntie is geëvalueerd, moeten duidelijk op het energieprestatiecertificaat worden vermeld.

Toelichting

De keuringsverslagen moeten duidelijke en gemakkelijk te begrijpen aanbevelingen bevatten, zodat het publiek steeds de bij de opstelling van het energieprestatiecertificaat gemaakte theoretische inschatting van de kostenefficiëntie kan vergelijken met de reële situatie, waarbij rekening dient te worden gehouden met veranderingen in de context (evolutie van energieprijzen, rentevoeten, kostprijs van installaties, enz.) en/of nieuwe factoren (overheidssubsidies, voorziene gebruiksduur, enz.).

Wijzigingsvoorstel 7

Nieuw artikel 17bis

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 17 bis. | Opleiding









  1. | De lidstaten nemen in coördinatie met lokale en regionale overheden en actoren alle vereiste maatregelen om vaklui in de bouwsector zo op te leiden dat zij gebruik kunnen maken van de nieuwe technologieën, methoden en materialen die de energieprestaties van nieuwe en bestaande gebouwen verbeteren. In dit verband zorgen de lidstaten steeds voor een goed aanbod van cursussen waaraan alle vaklui die reeds actief zijn kunnen deelnemen. Ook zorgen zij ervoor dat de leerprogramma's van toekomstige vaklui worden herbekeken en regelmatig worden aangepast. De lidstaten verzorgen in coördinatie met de lokale en regionale overheden en actoren ook een opleidingsaanbod voor iedereen, met voldoende capaciteit om het vereiste aantal gecertificeerde deskundigen op te leiden die energieprestatiecertificaten kunnen uitreiken en die de in artt. 13 en 14 van onderhavige richtlijn vermelde technische systemen kunnen keuren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

17 bis.

1.

De lidstaten nemen in coördinatie met lokale en regionale overheden en actoren alle vereiste maatregelen om vaklui in de bouwsector zo op te leiden dat zij gebruik kunnen maken van de nieuwe technologieën, methoden en materialen die de energieprestaties van nieuwe en bestaande gebouwen verbeteren. In dit verband zorgen de lidstaten steeds voor een goed aanbod van cursussen waaraan alle vaklui die reeds actief zijn kunnen deelnemen. Ook zorgen zij ervoor dat de leerprogramma's van toekomstige vaklui worden herbekeken en regelmatig worden aangepast. De lidstaten verzorgen in coördinatie met de lokale en regionale overheden en actoren ook een opleidingsaanbod voor iedereen, met voldoende capaciteit om het vereiste aantal gecertificeerde deskundigen op te leiden die energieprestatiecertificaten kunnen uitreiken en die de in artt. 13 en 14 van onderhavige richtlijn vermelde technische systemen kunnen keuren.

| 2. | De lidstaten brengen verslag uit over hun initiatieven en resultaten m.b.t. de opleidingen die in de eerste paragraaf van dit artikel worden vermeld en verstrekken informatie over nieuwe maatregelen die ze, indien nodig, zullen nemen. Voor het opstellen van dit verslag zullen de lidstaten in samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren een studie verrichten om in kaart te brengen welke opleidingen er nodig zijn om te voldoen aan de bepalingen van onderhavige richtlijn. De lidstaten zullen in het licht van deze studie de door hen genomen en geplande initiatieven, alsook de resultaten ervan, met elkaar vergelijken. |
| --- | --- |

2.

De lidstaten brengen verslag uit over hun initiatieven en resultaten m.b.t. de opleidingen die in de eerste paragraaf van dit artikel worden vermeld en verstrekken informatie over nieuwe maatregelen die ze, indien nodig, zullen nemen. Voor het opstellen van dit verslag zullen de lidstaten in samenwerking met de lokale en regionale overheden en actoren een studie verrichten om in kaart te brengen welke opleidingen er nodig zijn om te voldoen aan de bepalingen van onderhavige richtlijn. De lidstaten zullen in het licht van deze studie de door hen genomen en geplande initiatieven, alsook de resultaten ervan, met elkaar vergelijken.

| 3. | De lidstaten stellen de in par. 2 van dit artikel vermelde verslagen in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden en instellingen op en dienen deze ten laatste op 30 juni 2011 in. Vanaf dan zullen ze elke drie jaar een nieuw verslag indienen. Dit verslag mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde nationale actieplannen voor energie-efficiëntie. De Commissie brengt een verslag uit over de vorderingen die de lidstaten boeken met het opleiden van vaklui. In dit verslag worden ook de nationale studies over de behoefte aan opleidingen met elkaar vergeleken. Indien nodig worden er ook aanbevelingen en richtlijnen voor het opleiden van vaklui in het kader van deze richtlijn geformuleerd. |
| --- | --- |

3.

De lidstaten stellen de in par. 2 van dit artikel vermelde verslagen in nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden en instellingen op en dienen deze ten laatste op 30 juni 2011 in. Vanaf dan zullen ze elke drie jaar een nieuw verslag indienen. Dit verslag mag worden opgenomen in de in artikel 14, lid 2, van Richtlijn 2006/32/EG bedoelde nationale actieplannen voor energie-efficiëntie. De Commissie brengt een verslag uit over de vorderingen die de lidstaten boeken met het opleiden van vaklui. In dit verslag worden ook de nationale studies over de behoefte aan opleidingen met elkaar vergeleken. Indien nodig worden er ook aanbevelingen en richtlijnen voor het opleiden van vaklui in het kader van deze richtlijn geformuleerd.

Toelichting

Voor een succesvolle tenuitvoerlegging van onderhavige richtlijn zijn er belangrijke inspanningen nodig op het vlak van opleiding. De richtlijn moet een duidelijke en bindende omschrijving geven van de te leveren inspanningen. Daarnaast moeten de doelstellingen en de rapporteringsverplichtingen worden bepaald.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 19

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de eigenaars of huurders van gebouwen of delen daarvan te informeren over de verschillende methoden en praktijken om de energieprestaties te verbeteren.
  Meer bepaald verstrekken de lidstaten de eigenaars of huurders van gebouwen informatie over de energieprestatiecertificaten en keuringsverslagen en het doel ervan, over kosteneffectieve manieren om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren en over de financiële gevolgen op middellange en lange termijn indien er geen actie wordt ondernomen om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren. | De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de eigenaars of huurders van gebouwen of delen daarvan te informeren over de verschillende methoden en praktijken om de energieprestaties te verbeteren.
  Meer bepaald verstrekken de lidstaten de eigenaars of huurders van gebouwen informatie over de energieprestatiecertificaten en keuringsverslagen en het doel ervan, over kosteneffectieve manieren om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren en over de financiële gevolgen op middellange en lange termijn indien er geen actie wordt ondernomen om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren.

  De lidstaten moeten reeds in een vroeg stadium samenwerken en overleggen met lokale overheden met het oog op de ontwikkeling van voorlichtings- en bewustmakingscampagnes. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de eigenaars of huurders van gebouwen of delen daarvan te informeren over de verschillende methoden en praktijken om de energieprestaties te verbeteren.

Meer bepaald verstrekken de lidstaten de eigenaars of huurders van gebouwen informatie over de energieprestatiecertificaten en keuringsverslagen en het doel ervan, over kosteneffectieve manieren om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren en over de financiële gevolgen op middellange en lange termijn indien er geen actie wordt ondernomen om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren.

De lidstaten nemen de nodige maatregelen om de eigenaars of huurders van gebouwen of delen daarvan te informeren over de verschillende methoden en praktijken om de energieprestaties te verbeteren.

Meer bepaald verstrekken de lidstaten de eigenaars of huurders van gebouwen informatie over de energieprestatiecertificaten en keuringsverslagen en het doel ervan, over kosteneffectieve manieren om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren en over de financiële gevolgen op middellange en lange termijn indien er geen actie wordt ondernomen om de energieprestaties van het gebouw te verbeteren.

De lidstaten moeten reeds in een vroeg stadium samenwerken en overleggen met lokale overheden met het oog op de ontwikkeling van voorlichtings- en bewustmakingscampagnes.

Toelichting

De bepalingen in de herschikking hebben op verschillende manieren een impact op de lokale overheden, aangezien zij verantwoordelijk zijn voor de planning en omdat zij de eigenaars en beheerders zijn van heel wat gebouwen van allerlei aard (o.a. sociale woningen). Doordat lokale overheden dicht bij de burger staan, vervullen zij ook een belangrijke rol bij het verspreiden van informatie en het aanmoedigen van huurders en eigenaars om de energieprestaties van hun huis te verbeteren en om hun energieconsumptiegedrag aan te passen. Lokale overheden hebben ook veel kennis en ervaring terzake.

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  CdR 241/2008 fin

1

(2)  CdR 160/2008 fin

2

(3)  CdR 161/2008 fin

3

(4)  CdR 160/2008 fin

4

(5)  COM(2008) 838/3 final

5

(6)  COM(2008) 428 final

6

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/51 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/51

---

Advies van het Comité van de Regio's over het voorstel voor een besluit tot vaststelling van het MEDIA Mundus programma

(2009/C 200/10)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | Het Comité van de Regio's is ingenomen met het initiatief van de Commissie om het programma MEDIA Mundus op te zetten. |
| --- | --- |

—

Het Comité van de Regio's is ingenomen met het initiatief van de Commissie om het programma MEDIA Mundus op te zetten.

| — | De vaststelling en uitvoering van een programma ter bevordering van internationale samenwerking in de audiovisuele sector, gericht op de versterking van zowel de culturele als commerciële betrekkingen tussen de Europese filmindustrie en die van derde landen, zijn de juiste manier om de huidige uitdagingen aan te gaan, gelet op de veranderingen in de internationale audiovisuele sector. |
| --- | --- |

—

De vaststelling en uitvoering van een programma ter bevordering van internationale samenwerking in de audiovisuele sector, gericht op de versterking van zowel de culturele als commerciële betrekkingen tussen de Europese filmindustrie en die van derde landen, zijn de juiste manier om de huidige uitdagingen aan te gaan, gelet op de veranderingen in de internationale audiovisuele sector.

| — | De lokale en regionale overheden kunnen een voortrekkersrol vervullen in de promotie van lokale en regionale audiovisuele werken, door wezenlijke uitbreiding van de audiovisuele productie en door een actieve bijdrage aan het bevorderen van culturele diversiteit en de interculturele dialoog. |
| --- | --- |

—

De lokale en regionale overheden kunnen een voortrekkersrol vervullen in de promotie van lokale en regionale audiovisuele werken, door wezenlijke uitbreiding van de audiovisuele productie en door een actieve bijdrage aan het bevorderen van culturele diversiteit en de interculturele dialoog.

| — | Uit het bovenstaande kan worden afgeleid dat de audiovisuele sector niet alleen van groot belang is voor de ontwikkeling, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, maar ook voor het veiligstellen en promoten van de lokale en regionale culturele identiteit en diversiteit. De aard van de sector maakt hem ook tot een centrale factor voor de ontwikkeling van Europese sociale waarden en voor het functioneren van democratische samenlevingen, aangezien audiovisuele werken doorslaggevend kunnen zijn voor de totstandkoming van een Europese identiteit. |
| --- | --- |

—

Uit het bovenstaande kan worden afgeleid dat de audiovisuele sector niet alleen van groot belang is voor de ontwikkeling, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, maar ook voor het veiligstellen en promoten van de lokale en regionale culturele identiteit en diversiteit. De aard van de sector maakt hem ook tot een centrale factor voor de ontwikkeling van Europese sociale waarden en voor het functioneren van democratische samenlevingen, aangezien audiovisuele werken doorslaggevend kunnen zijn voor de totstandkoming van een Europese identiteit.

| Rapporteur | : | Ioannis Sgouros (EL/PSE), prefect van Athene |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Ioannis Sgouros (EL/PSE), prefect van Athene

Referentiedocument

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een samenwerkingsprogramma met vakmensen uit derde landen op audiovisueel gebied MEDIA Mundus

COM(2008) 892 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

VAN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| 1. | Het Comité van de Regio's is ingenomen met het initiatief van de Commissie om het programma MEDIA Mundus op te zetten. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's is ingenomen met het initiatief van de Commissie om het programma MEDIA Mundus op te zetten.

| 2. | Het stemt dus in met het voorstel van de Commissie „voor een ondersteunend programma om de samenwerking tussen vakkringen in de Europese audiovisuele industrie en vakkringen in deze industrie in derde landen te bevorderen, waar beide partijen voordeel bij zouden hebben.” |
| --- | --- |

2.

Het stemt dus in met het voorstel van de Commissie „voor een ondersteunend programma om de samenwerking tussen vakkringen in de Europese audiovisuele industrie en vakkringen in deze industrie in derde landen te bevorderen, waar beide partijen voordeel bij zouden hebben.”

| 3. | De vaststelling en uitvoering van een programma ter bevordering van internationale samenwerking in de audiovisuele sector, gericht op de versterking van zowel de culturele als commerciële betrekkingen tussen de Europese filmindustrie en die van derde landen, zijn de juiste manier om de huidige uitdagingen aan te gaan, gelet op de veranderingen in de internationale audiovisuele sector, met name ten gevolge van de technologische ontwikkelingen en de structurele tekortkomingen. Deze zijn van invloed op de circulatie van Europese audiovisuele werken op markten in derde landen, verhinderen dat de Europese audiovisuele sector internationale kansen aangrijpt, en bedreigen zo haar concurrentievermogen. |
| --- | --- |

3.

De vaststelling en uitvoering van een programma ter bevordering van internationale samenwerking in de audiovisuele sector, gericht op de versterking van zowel de culturele als commerciële betrekkingen tussen de Europese filmindustrie en die van derde landen, zijn de juiste manier om de huidige uitdagingen aan te gaan, gelet op de veranderingen in de internationale audiovisuele sector, met name ten gevolge van de technologische ontwikkelingen en de structurele tekortkomingen. Deze zijn van invloed op de circulatie van Europese audiovisuele werken op markten in derde landen, verhinderen dat de Europese audiovisuele sector internationale kansen aangrijpt, en bedreigen zo haar concurrentievermogen.

| 4. | Er is behoefte aan internationale samenwerking op audiovisueel gebied, alsook aan bescherming en bevordering van de verscheidenheid van culturele uitingen, zoals vermeld in de UNESCO-Conventie, die de Europese Gemeenschap op 18 december 2006 door 13 EU-lidstaten geratificeerd. |
| --- | --- |

4.

Er is behoefte aan internationale samenwerking op audiovisueel gebied, alsook aan bescherming en bevordering van de verscheidenheid van culturele uitingen, zoals vermeld in de UNESCO-Conventie, die de Europese Gemeenschap op 18 december 2006 door 13 EU-lidstaten geratificeerd.

| 5. | Het besluit van de Commissie is uiterst belangrijk aangezien de bestaande programma's van de Gemeenschap voor audiovisuele ondersteuning (MEDIA 2007, Euromed Audiovisual II of het EU-AC-programma voor de filmindustrie) ongeschikt zijn om de uitdagingen van de snelle internationalisering in deze sector aan te gaan (ofwel omdat ze waren bedoeld voor samenwerking binnen de EU, ofwel omdat ze inspelen op behoeften van het ontwikkelingsbeleid, en niet van het industriebeleid). |
| --- | --- |

5.

Het besluit van de Commissie is uiterst belangrijk aangezien de bestaande programma's van de Gemeenschap voor audiovisuele ondersteuning (MEDIA 2007, Euromed Audiovisual II of het EU-AC-programma voor de filmindustrie) ongeschikt zijn om de uitdagingen van de snelle internationalisering in deze sector aan te gaan (ofwel omdat ze waren bedoeld voor samenwerking binnen de EU, ofwel omdat ze inspelen op behoeften van het ontwikkelingsbeleid, en niet van het industriebeleid).

| 6. | De zeer positieve reacties van vakmensen, die af te leiden zijn uit de open raadpleging die van 10 april tot 25 juni 2008 op internet plaatsvond, onderstreept de behoefte aan de invoering van het programma MEDIA Mundus. |
| --- | --- |

6.

De zeer positieve reacties van vakmensen, die af te leiden zijn uit de open raadpleging die van 10 april tot 25 juni 2008 op internet plaatsvond, onderstreept de behoefte aan de invoering van het programma MEDIA Mundus.

| 7. | Verder is het van belang dat, op grond van de resultaten van de raadpleging, de volgende actieprioriteiten naar voren kwamen: opleiding, mogelijkheden voor co-producties, distributie van audiovisuele werken en cinematografische kennis. |
| --- | --- |

7.

Verder is het van belang dat, op grond van de resultaten van de raadpleging, de volgende actieprioriteiten naar voren kwamen: opleiding, mogelijkheden voor co-producties, distributie van audiovisuele werken en cinematografische kennis.

| 8. | Het CvdR onderschrijft de conclusie van de effectbeoordeling dat „het opzetten van een nieuw instrument de meest doelmatige en efficiënte manier is om te voldoen aan de algemene en specifieke doelstellingen en te beantwoorden aan de uitdagingen waarmee wij geconfronteerd worden als gevolg van de internationalisering van audiovisuele markten.” |
| --- | --- |

8.

Het CvdR onderschrijft de conclusie van de effectbeoordeling dat „het opzetten van een nieuw instrument de meest doelmatige en efficiënte manier is om te voldoen aan de algemene en specifieke doelstellingen en te beantwoorden aan de uitdagingen waarmee wij geconfronteerd worden als gevolg van de internationalisering van audiovisuele markten.”

Hoofddoelstellingen van het programma MEDIA Mundus

| 9. | MEDIA Mundus zal volgens het Comité bijdragen aan de verbetering van het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector op de internationale markt; tegelijkertijd wordt de culturele en politieke rol van Europa wereldwijd versterkt. Het programma zal de wereldwijde distributie van audiovisuele werken aanzienlijk vergemakkelijken, doordat de consument uit een breder aanbod zal kunnen kiezen en doordat de culturele verscheidenheid fundamenteel wordt uitgebreid. |
| --- | --- |

9.

MEDIA Mundus zal volgens het Comité bijdragen aan de verbetering van het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector op de internationale markt; tegelijkertijd wordt de culturele en politieke rol van Europa wereldwijd versterkt. Het programma zal de wereldwijde distributie van audiovisuele werken aanzienlijk vergemakkelijken, doordat de consument uit een breder aanbod zal kunnen kiezen en doordat de culturele verscheidenheid fundamenteel wordt uitgebreid.

| 10. | De uitwisseling van informatie over de markt en van expertise zal evenzeer het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector ten goede zal komen als dat van derde landen, terwijl ook de vraag van het publiek naar culturele verscheidenheid zal groeien. |
| --- | --- |

10.

De uitwisseling van informatie over de markt en van expertise zal evenzeer het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector ten goede zal komen als dat van derde landen, terwijl ook de vraag van het publiek naar culturele verscheidenheid zal groeien.

| 11. | Van bijzonder belang is de doelstelling inzake het scheppen van mogelijkheden voor co-producties, die vakmensen in de open raadpleging als prioriteit hebben aangewezen. |
| --- | --- |

11.

Van bijzonder belang is de doelstelling inzake het scheppen van mogelijkheden voor co-producties, die vakmensen in de open raadpleging als prioriteit hebben aangewezen.

| 12. | Voorts is het zaak het beginsel toe te passen dat lidstaten met een geringe audiovisuele productie positief behandeld moeten worden. De aandacht dient dus met name uit te gaan naar landen die weinig audiovisuele werken produceren en die te kampen hebben met flinke beperkingen op grond van hun geografische of taalkundige omstandigheden. |
| --- | --- |

12.

Voorts is het zaak het beginsel toe te passen dat lidstaten met een geringe audiovisuele productie positief behandeld moeten worden. De aandacht dient dus met name uit te gaan naar landen die weinig audiovisuele werken produceren en die te kampen hebben met flinke beperkingen op grond van hun geografische of taalkundige omstandigheden.

| 13. | Het CvdR onderstreept de rol van MEDIA Mundus als instrument ter bevordering van de culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog in Europees en internationaal verband. Derhalve zij gewezen op het verschil tussen MEDIA Mundus en de andere programma's van de Gemeenschap voor de audiovisuele sector, dat gelegen is in de doelstellingen ervan, die gericht zijn op internationale samenwerking om het concurrentievermogen van de onderhavige sector wereldwijd naar een hoger niveau te tillen. |
| --- | --- |

13.

Het CvdR onderstreept de rol van MEDIA Mundus als instrument ter bevordering van de culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog in Europees en internationaal verband. Derhalve zij gewezen op het verschil tussen MEDIA Mundus en de andere programma's van de Gemeenschap voor de audiovisuele sector, dat gelegen is in de doelstellingen ervan, die gericht zijn op internationale samenwerking om het concurrentievermogen van de onderhavige sector wereldwijd naar een hoger niveau te tillen.

| 14. | Het CvdR acht de manier waarop het programma werkt positief: het uitgangspunt is wederzijds voordeel, gebaseerd op gezamenlijke voorstellen voor acties met vakmensen uit derde landen. |
| --- | --- |

14.

Het CvdR acht de manier waarop het programma werkt positief: het uitgangspunt is wederzijds voordeel, gebaseerd op gezamenlijke voorstellen voor acties met vakmensen uit derde landen.

| 15. | Bevredigend zijn de voorwaarden voor subsidiëring: slechts werken van consortia komen in aanmerking. Zo wordt de totstandkoming van internationale netwerken gestimuleerd. |
| --- | --- |

15.

Bevredigend zijn de voorwaarden voor subsidiëring: slechts werken van consortia komen in aanmerking. Zo wordt de totstandkoming van internationale netwerken gestimuleerd.

| 16. | Het Comité heeft echter bedenkingen bij de eis dat „elk project ten minste drie partners moet hebben”. |
| --- | --- |

16.

Het Comité heeft echter bedenkingen bij de eis dat „elk project ten minste drie partners moet hebben”.

| 17. | Voor de subsidiëring van de projecten moeten de administratieve rompslomp en de procedure voor de indiening van de aanvragen, voor het vormen en in werking stellen van samenwerkingsnetwerken, alsook voor de verslaggeving zoveel mogelijk binnen de perken worden gehouden. |
| --- | --- |

17.

Voor de subsidiëring van de projecten moeten de administratieve rompslomp en de procedure voor de indiening van de aanvragen, voor het vormen en in werking stellen van samenwerkingsnetwerken, alsook voor de verslaggeving zoveel mogelijk binnen de perken worden gehouden.

| 18. | Ook moet volledige transparantie worden gewaarborgd tijdens de procedure voor de selectie van projecten die voor subsidie in aanmerking komen. Wellicht moeten de evaluatiecriteria worden aangepast. |
| --- | --- |

18.

Ook moet volledige transparantie worden gewaarborgd tijdens de procedure voor de selectie van projecten die voor subsidie in aanmerking komen. Wellicht moeten de evaluatiecriteria worden aangepast.

Algemene opmerkingen over de doelstellingen van MEDIA Mundus

| 19. | MEDIA Mundus is een effectieve manier om de versnippering van de Europese filmindustrie tegen te gaan, door het bevorderen van initiatieven voor netwerkvorming en samenwerking tussen betrokkenen in de audiovisuele sector. Met name is het programma een hart onder de riem van het MKB. |
| --- | --- |

19.

MEDIA Mundus is een effectieve manier om de versnippering van de Europese filmindustrie tegen te gaan, door het bevorderen van initiatieven voor netwerkvorming en samenwerking tussen betrokkenen in de audiovisuele sector. Met name is het programma een hart onder de riem van het MKB.

| 20. | Het is dus zinvol om de nadruk te leggen op zowel het scheppen van gespecialiseerd werk, als op ruimere opleidingsmogelijkheden voor vakmensen voor programmering, uitzendtechnieken, distributie en internationale verkoop, maar ook op het stimuleren van audiovisuele werken. |
| --- | --- |

20.

Het is dus zinvol om de nadruk te leggen op zowel het scheppen van gespecialiseerd werk, als op ruimere opleidingsmogelijkheden voor vakmensen voor programmering, uitzendtechnieken, distributie en internationale verkoop, maar ook op het stimuleren van audiovisuele werken.

| 21. | Meer uitwisseling van gegevens en expertise tussen vakmensen zal bovendien het scheppen van samenwerkingsnetwerken aanzienlijk vergemakkelijken, alsook de toegang tot externe markten, en de totstandkoming van samenwerking op de lange termijn. Zo wordt niet alleen het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele industrie versterkt, maar ook de culturele en politieke rol van Europa wereldwijd. |
| --- | --- |

21.

Meer uitwisseling van gegevens en expertise tussen vakmensen zal bovendien het scheppen van samenwerkingsnetwerken aanzienlijk vergemakkelijken, alsook de toegang tot externe markten, en de totstandkoming van samenwerking op de lange termijn. Zo wordt niet alleen het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele industrie versterkt, maar ook de culturele en politieke rol van Europa wereldwijd.

| 22. | Volgens het Comité is het programma van doorslaggevend belang voor de verbetering van de internationale circulatie van audiovisuele werken, maar ook voor een grotere vraag van het publiek naar culturele diversiteit in de audiovisuele inhoud. |
| --- | --- |

22.

Volgens het Comité is het programma van doorslaggevend belang voor de verbetering van de internationale circulatie van audiovisuele werken, maar ook voor een grotere vraag van het publiek naar culturele diversiteit in de audiovisuele inhoud.

| 23. | In dit verband zij gewezen op de positieve werking van een groter aantal filmvertoningen, en van exclusieve releases van audiovisuele werken. |
| --- | --- |

23.

In dit verband zij gewezen op de positieve werking van een groter aantal filmvertoningen, en van exclusieve releases van audiovisuele werken.

| 24. | Het programma zou dus een aanmoediging kunnen zijn voor bioscoopexploitanten in Europa en derde landen om wederzijds de programmering uit te breiden, de omstandigheden van vertoning te verbeteren, alsook de periode van vertoningen, het promoten van films en het aantal vertoningen van exclusieve releases van audiovisuele werken. |
| --- | --- |

24.

Het programma zou dus een aanmoediging kunnen zijn voor bioscoopexploitanten in Europa en derde landen om wederzijds de programmering uit te breiden, de omstandigheden van vertoning te verbeteren, alsook de periode van vertoningen, het promoten van films en het aantal vertoningen van exclusieve releases van audiovisuele werken.

| 25. | Ook zou het mogelijk moeten zijn om de omstandigheden te verbeteren om Europese audiovisuele werken via kanalen in derde landen uit te zenden, en omgekeerd zulke inhoud uit derde landen via Europese kanalen uit te zenden. |
| --- | --- |

25.

Ook zou het mogelijk moeten zijn om de omstandigheden te verbeteren om Europese audiovisuele werken via kanalen in derde landen uit te zenden, en omgekeerd zulke inhoud uit derde landen via Europese kanalen uit te zenden.

| 26. | Het Comité onderschrijft de prioriteit die de Commissie verleent aan jongeren, die de toekomst van de Europese audiovisuele sector zijn. Door de promotie van werk van jong, Europees talent waarborgt het programma de opkomst van nieuw talent, de mobiliteit van jongeren, kennisverwerving van de Europese en internationale markten, waarbij de kenniseconomie en de interculturele dialoog in de praktijk worden gebracht. |
| --- | --- |

26.

Het Comité onderschrijft de prioriteit die de Commissie verleent aan jongeren, die de toekomst van de Europese audiovisuele sector zijn. Door de promotie van werk van jong, Europees talent waarborgt het programma de opkomst van nieuw talent, de mobiliteit van jongeren, kennisverwerving van de Europese en internationale markten, waarbij de kenniseconomie en de interculturele dialoog in de praktijk worden gebracht.

| 27. | De rol van jonge vakmensen toont opnieuw duidelijk aan dat het zinvol zou zijn als MEDIA Mundus ook werkt als een opleidingsprogramma, en ertoe bijdraagt dat er nog meer jongeren kennis nemen van audiovisuele werken. |
| --- | --- |

27.

De rol van jonge vakmensen toont opnieuw duidelijk aan dat het zinvol zou zijn als MEDIA Mundus ook werkt als een opleidingsprogramma, en ertoe bijdraagt dat er nog meer jongeren kennis nemen van audiovisuele werken.

| 28. | Voorts is de audiovisuele sector van doorslaggevend belang voor Europa's op creativiteit en kennis gebaseerde economie en speelt hij een cruciale rol in de bevordering van culturele verscheidenheid en pluralisme. |
| --- | --- |

28.

Voorts is de audiovisuele sector van doorslaggevend belang voor Europa's op creativiteit en kennis gebaseerde economie en speelt hij een cruciale rol in de bevordering van culturele verscheidenheid en pluralisme.

| 29. | De culturele sector draagt ongetwijfeld in hoge mate bij aan het welslagen van de doelstellingen van de Lissabonstrategie; niettemin mag hij niet simpelweg als een economische kracht worden beschouwd, omdat hij tevens een als even belangrijk geachte bijdrage levert aan de cultuur door het scheppen van een dynamisch en duurzaam klimaat, dat een voorwaarde is voor welvaart en menselijke ontwikkeling (1). |
| --- | --- |

29.

De culturele sector draagt ongetwijfeld in hoge mate bij aan het welslagen van de doelstellingen van de Lissabonstrategie; niettemin mag hij niet simpelweg als een economische kracht worden beschouwd, omdat hij tevens een als even belangrijk geachte bijdrage levert aan de cultuur door het scheppen van een dynamisch en duurzaam klimaat, dat een voorwaarde is voor welvaart en menselijke ontwikkeling (1).

De rol van lokale en regionale overheden

| 30. | De lokale en regionale overheden kunnen een voortrekkersrol vervullen in de promotie van lokale en regionale audiovisuele werken, door wezenlijke uitbreiding van de audiovisuele productie en door een actieve bijdrage aan het bevorderen van culturele diversiteit en de interculturele dialoog. |
| --- | --- |

30.

De lokale en regionale overheden kunnen een voortrekkersrol vervullen in de promotie van lokale en regionale audiovisuele werken, door wezenlijke uitbreiding van de audiovisuele productie en door een actieve bijdrage aan het bevorderen van culturele diversiteit en de interculturele dialoog.

| 31. | Door de promotie van lokale en regionale producenten van audiovisuele werken kunnen de lokale en regionale overheden, samen met de nationale productie, een tegenwicht bieden aan de massale productie van films in derde landen. |
| --- | --- |

31.

Door de promotie van lokale en regionale producenten van audiovisuele werken kunnen de lokale en regionale overheden, samen met de nationale productie, een tegenwicht bieden aan de massale productie van films in derde landen.

| 32. | De rol van de lokale en regionale overheden is fundamenteel, zowel voor het onderwijs als voor de verstrekking van financiële steun aan culturele organisaties en organen. |
| --- | --- |

32.

De rol van de lokale en regionale overheden is fundamenteel, zowel voor het onderwijs als voor de verstrekking van financiële steun aan culturele organisaties en organen.

| 33. | Op deze wijze kunnen de lokale en regionale overheden bijdragen aan de versterking van het MKB, door verbetering van het concurrentievermogen van de versnipperde Europese audiovisuele markt en door tegelijkertijd de levensvatbaarheid van deze ondernemingen te waarborgen. |
| --- | --- |

33.

Op deze wijze kunnen de lokale en regionale overheden bijdragen aan de versterking van het MKB, door verbetering van het concurrentievermogen van de versnipperde Europese audiovisuele markt en door tegelijkertijd de levensvatbaarheid van deze ondernemingen te waarborgen.

| 34. | Verder is er een belangrijke taak voor de lokale en regionale overheden weggelegd, zowel in de opleiding van nieuwe vakmensen, als in het aantrekken van een groter jong publiek voor audiovisuele werken die culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog bevorderen. |
| --- | --- |

34.

Verder is er een belangrijke taak voor de lokale en regionale overheden weggelegd, zowel in de opleiding van nieuwe vakmensen, als in het aantrekken van een groter jong publiek voor audiovisuele werken die culturele verscheidenheid en de interculturele dialoog bevorderen.

| 35. | Lokale en regionale overheden kunnen in hoge mate bijdragen aan zowel de productie van audiovisuele werken op lokaal en regionaal niveau, als aan het creëren van een sterke Europese identiteit, met name onder jongeren. |
| --- | --- |

35.

Lokale en regionale overheden kunnen in hoge mate bijdragen aan zowel de productie van audiovisuele werken op lokaal en regionaal niveau, als aan het creëren van een sterke Europese identiteit, met name onder jongeren.

| 36. | Door de organisatie van festivals, thema-manifestaties en opleidingsseminars kunnen de lokale en regionale overheden belangrijke initiatieven nemen en een cruciale rol spelen voor de ontwikkeling van de audiovisuele sector tot een toonaangevende factor voor de productie van cultuur, het scheppen van een multiculturele Europese identiteit en voor steun aan filmeducatie, met name voor het jonge publiek. |
| --- | --- |

36.

Door de organisatie van festivals, thema-manifestaties en opleidingsseminars kunnen de lokale en regionale overheden belangrijke initiatieven nemen en een cruciale rol spelen voor de ontwikkeling van de audiovisuele sector tot een toonaangevende factor voor de productie van cultuur, het scheppen van een multiculturele Europese identiteit en voor steun aan filmeducatie, met name voor het jonge publiek.

| 37. | Het zou daarom, voor een bredere dimensie van MEDIA Mundus, zinvol zijn om in artikel 7 specifiek te verwijzen naar de rol die lokale en regionale overheden geacht worden te vervullen, aan de hand van speciale programma's en activiteiten, in hun streven naar verbetering van het concurrentievermogen van de Europese markt. In dat verband is het ook raadzaam en uiterst nuttig om de mediadesks uit te breiden en te actualiseren die in de regio's actief zijn. Zij zijn een bron van informatie over alle ontwikkelingen op audiovisueel gebied voor het brede publiek in Europa. |
| --- | --- |

37.

Het zou daarom, voor een bredere dimensie van MEDIA Mundus, zinvol zijn om in artikel 7 specifiek te verwijzen naar de rol die lokale en regionale overheden geacht worden te vervullen, aan de hand van speciale programma's en activiteiten, in hun streven naar verbetering van het concurrentievermogen van de Europese markt. In dat verband is het ook raadzaam en uiterst nuttig om de mediadesks uit te breiden en te actualiseren die in de regio's actief zijn. Zij zijn een bron van informatie over alle ontwikkelingen op audiovisueel gebied voor het brede publiek in Europa.

| 38. | Gezien het bovenstaande zou het wenselijk zijn dat lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij het streven naar samenwerking tussen de diverse netwerken in de audiovisuele industrie, en dat regionale consortia worden uitgebreid, met name voor opleiding, productie en distributie van audiovisuele werken. |
| --- | --- |

38.

Gezien het bovenstaande zou het wenselijk zijn dat lokale en regionale overheden meer betrokken worden bij het streven naar samenwerking tussen de diverse netwerken in de audiovisuele industrie, en dat regionale consortia worden uitgebreid, met name voor opleiding, productie en distributie van audiovisuele werken.

| 39. | Uit het bovenstaande kan worden afgeleid dat de audiovisuele sector niet alleen van groot belang is voor de ontwikkeling, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, maar ook voor het veiligstellen en promoten van de lokale en regionale culturele identiteit en diversiteit. De aard van de sector maakt hem ook tot een centrale factor voor de ontwikkeling van Europese sociale waarden en voor het functioneren van democratische samenlevingen, aangezien audiovisuele werken doorslaggevend kunnen zijn voor de totstandkoming van een Europese identiteit. |
| --- | --- |

39.

Uit het bovenstaande kan worden afgeleid dat de audiovisuele sector niet alleen van groot belang is voor de ontwikkeling, het concurrentievermogen en de werkgelegenheid, maar ook voor het veiligstellen en promoten van de lokale en regionale culturele identiteit en diversiteit. De aard van de sector maakt hem ook tot een centrale factor voor de ontwikkeling van Europese sociale waarden en voor het functioneren van democratische samenlevingen, aangezien audiovisuele werken doorslaggevend kunnen zijn voor de totstandkoming van een Europese identiteit.

Slotopmerkingen — voorstellen

| 40. | Het onderhavige programma is met name van belang omdat het de promomtie van cultuur combineert met verbetering van het concurrentievermogen, d.w.z. de commerciële en economische waarde van de Europese audiovisuele sector, terwijl tegelijkertijd Europa's audiovisuele industrie een internationale dimensie krijgt, en wel op een manier die veel doeltreffender en gerichter is dan bij MEDIA International, dat gezien kan worden als een voorloper van MEDIA Mundus. |
| --- | --- |

40.

Het onderhavige programma is met name van belang omdat het de promomtie van cultuur combineert met verbetering van het concurrentievermogen, d.w.z. de commerciële en economische waarde van de Europese audiovisuele sector, terwijl tegelijkertijd Europa's audiovisuele industrie een internationale dimensie krijgt, en wel op een manier die veel doeltreffender en gerichter is dan bij MEDIA International, dat gezien kan worden als een voorloper van MEDIA Mundus.

| 41. | Het programma kent aanvankelijk een korte looptijd (2011-2013) en een beperkt budget (15 miljoen euro, waarvan 13,5 miljoen euro voor acties bestemd is). Er is dus niet veel tijd noch zijn er de middelen om een groot aantal initiatieven of acties uit te voeren. |
| --- | --- |

41.

Het programma kent aanvankelijk een korte looptijd (2011-2013) en een beperkt budget (15 miljoen euro, waarvan 13,5 miljoen euro voor acties bestemd is). Er is dus niet veel tijd noch zijn er de middelen om een groot aantal initiatieven of acties uit te voeren.

| 42. | Het Comité meent en hoopt tegelijkertijd dat de resultaten een indicatie zijn en als positief beschouwd worden, zodat het programma niet alleen kan worden voortgezet, maar in de toekomst ook meer middelen ontvangt. |
| --- | --- |

42.

Het Comité meent en hoopt tegelijkertijd dat de resultaten een indicatie zijn en als positief beschouwd worden, zodat het programma niet alleen kan worden voortgezet, maar in de toekomst ook meer middelen ontvangt.

| 43. | De aandacht dient uit te gaan naar de communicatiestrategie van het programma; de lokale en regionale overheden zijn voor de promotie daarvan beide van vitaal belang. Het valt zeer aan te bevelen dat de mediadesks samenwerken met de verenigingen en organen van vakmensen op audiovisueel gebied, alsook met de ACE (Association de Cinemathèques Européennes), de FIAF (Fédération Internationale des Archives du Film), en nationale filmarchieven. |
| --- | --- |

43.

De aandacht dient uit te gaan naar de communicatiestrategie van het programma; de lokale en regionale overheden zijn voor de promotie daarvan beide van vitaal belang. Het valt zeer aan te bevelen dat de mediadesks samenwerken met de verenigingen en organen van vakmensen op audiovisueel gebied, alsook met de ACE (Association de Cinemathèques Européennes), de FIAF (Fédération Internationale des Archives du Film), en nationale filmarchieven.

| 44. | Ook — indien niet direct, dan toch zeker in de volgende fase van het programma — moet er aandacht uitgaan naar de onderwijsdimensie van MEDIA Mundus, die verder moet gaan dan opleiding voor vakmensen en tevens gericht moet zijn op studenten. Dit is mogelijk door zowel afstemming op andere MEDIA-programma's als door samenwerking met de mediadesks die vergelijkbare activiteiten hebben ontwikkeld voor andere programma's, faculteiten, audiovisuele studierichtingen en filmarchieven, die in contact staan met studenten, onderzoekers en professionals in de sector. Verder kunnen onderwijsactiviteiten en themaworkshops fungeren als belangrijke bron van informatie en als waardevolle gelegenheid om vakmensen uit de EU en derde landen te ontmoeten en te leren kennen. |
| --- | --- |

44.

Ook — indien niet direct, dan toch zeker in de volgende fase van het programma — moet er aandacht uitgaan naar de onderwijsdimensie van MEDIA Mundus, die verder moet gaan dan opleiding voor vakmensen en tevens gericht moet zijn op studenten. Dit is mogelijk door zowel afstemming op andere MEDIA-programma's als door samenwerking met de mediadesks die vergelijkbare activiteiten hebben ontwikkeld voor andere programma's, faculteiten, audiovisuele studierichtingen en filmarchieven, die in contact staan met studenten, onderzoekers en professionals in de sector. Verder kunnen onderwijsactiviteiten en themaworkshops fungeren als belangrijke bron van informatie en als waardevolle gelegenheid om vakmensen uit de EU en derde landen te ontmoeten en te leren kennen.

II.   WIJZIGINGSVOORSTELLEN

Wijzigingsvoorstel I

Artikel 3, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| (3) | „Europese werken”: audiovisuele werken van oorsprong uit de in artikel 2, leden 1, 2 of 3 bedoelde landen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

(3)

„Europese werken”: audiovisuele werken van oorsprong uit de in artikel 2, leden 1, 2 of 3 bedoelde landen.

| (3) | „Europese werken”: audiovisuele werken van oorsprong uit de in artikel 2, leden 1, 2 of 3 bedoelde landen met bijzondere aandacht voor lokale en regionale audiovisuele producties. |
| --- | --- |

(3)

„Europese werken”: audiovisuele werken van oorsprong uit de in artikel 2, leden 1, 2 of 3 bedoelde landen met bijzondere aandacht voor lokale en regionale audiovisuele producties.

Motivering

Het CvdR moet erop wijzen dat regionale en lokale mediadienstverleners, evenals openbare dienstverleners op regionale schaal een duidelijke en culturele opdracht hebben om de burgers van dienst te zijn. Voor de bevordering van de Europese audiovisuele industrie, waar de eigen productie gewoonlijk intensiever is, zijn zij beter in staat om een rechtstreekse bijdrage te leveren aan de ontwikkeling en het concurrentievermogen van de sector.

Wijzigingsvoorstel II

Artikel 5, lid 2, sub (b)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| het concurrentievermogen en de grensoverschrijdende distributie van Europese audiovisuele werken wereldwijd verbeteren; | het concurrentievermogen en de grensoverschrijdende distributie van Europese audiovisuele werken wereldwijd verbeteren door het stimuleren van de samenwerking tussen ondernemingen die in Europa en wereldwijd actief zijn op audiovisueel gebied; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

het concurrentievermogen en de grensoverschrijdende distributie van Europese audiovisuele werken wereldwijd verbeteren;

het concurrentievermogen en de grensoverschrijdende distributie van Europese audiovisuele werken wereldwijd verbeteren door het stimuleren van de samenwerking tussen ondernemingen die in Europa en wereldwijd actief zijn op audiovisueel gebied;

Motivering

Blijkens relevant onderzoek en de huidige omstandigheden is het gebrekkige distributiesysteem de belangrijkste belemmering voor de verspreiding van Europese films op de internationale markt.

Wijzigingsvoorstel III

Artikel 5, lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| | d) | Bijzondere aandacht dient uit te gaan naar de bevordering van taaldiversiteit, met name van minder gesproken talen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

d)

Motivering

Niet alleen de EU en de lidstaten, maar ook de lokale en regionale overheden dienen de bestaande problemen aan te pakken. Zij zijn immers verantwoordelijk voor het beheer van hun cultureel en taalkundig erfgoed, het stimuleren van nieuwe bedrijfsmodellen in lokale creatieve industrieën en media, het stimuleren van creatieve werken die (co-)financiering ontvangen van lokale culturele en media-instituten/organisaties.

Wijzigingsvoorstel IV

Artikel 6, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De vaardigheden van Europese vakmensen en andere vakmensen uit de in artikel 2, lid 4, bedoelde landen versterken om hen meer inzicht te verschaffen in met name de werkomstandigheden, rechtskaders, financieringsstelsels en mogelijkheden voor samenwerking van hun respectieve audiovisuele markten, met name door middel van beurzen, en zo netwerken te bevorderen en het ontstaan van duurzame commerciële betrekkingen en het informatieniveau en de kennis van audiovisuele markten verbeteren om te zorgen voor audiovisuele samenwerking tussen vakmensen en deze te bevorderen. | De vaardigheden van Europese vakmensen en andere vakmensen uit de in artikel 2, lid 4, bedoelde landen versterken om hen meer inzicht te verschaffen in met name de werkomstandigheden, rechtskaders, financieringsstelsels en mogelijkheden voor samenwerking van hun respectieve audiovisuele markten, met name door middel van beurzen, en zo netwerken te bevorderen en het ontstaan van duurzame commerciële betrekkingen en het informatieniveau en de kennis van audiovisuele markten verbeteren om te zorgen voor audiovisuele samenwerking tussen vakmensen en deze te bevorderen. De beurzen moeten inspelen op de behoefte aan meer concurrentievermogen van de versnipperde Europese audiovisuele sector op mondiaal niveau; tegelijk dienen de productiestructuren van het midden- en kleinbedrijf in de EU te worden versterkt, dat in feite de ruggengraat van de Europese markt vormt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De vaardigheden van Europese vakmensen en andere vakmensen uit de in artikel 2, lid 4, bedoelde landen versterken om hen meer inzicht te verschaffen in met name de werkomstandigheden, rechtskaders, financieringsstelsels en mogelijkheden voor samenwerking van hun respectieve audiovisuele markten, met name door middel van beurzen, en zo netwerken te bevorderen en het ontstaan van duurzame commerciële betrekkingen en het informatieniveau en de kennis van audiovisuele markten verbeteren om te zorgen voor audiovisuele samenwerking tussen vakmensen en deze te bevorderen.

De vaardigheden van Europese vakmensen en andere vakmensen uit de in artikel 2, lid 4, bedoelde landen versterken om hen meer inzicht te verschaffen in met name de werkomstandigheden, rechtskaders, financieringsstelsels en mogelijkheden voor samenwerking van hun respectieve audiovisuele markten, met name door middel van beurzen, en zo netwerken te bevorderen en het ontstaan van duurzame commerciële betrekkingen en het informatieniveau en de kennis van audiovisuele markten verbeteren om te zorgen voor audiovisuele samenwerking tussen vakmensen en deze te bevorderen. De beurzen moeten inspelen op de behoefte aan meer concurrentievermogen van de versnipperde Europese audiovisuele sector op mondiaal niveau; tegelijk dienen de productiestructuren van het midden- en kleinbedrijf in de EU te worden versterkt, dat in feite de ruggengraat van de Europese markt vormt.

Motivering

Het programma MEDIA Mundus biedt uitstekende mogelijkheden voor economische groei en het scheppen van hooggekwalificeerde werkgelegenheid in de audiovisuele industrie. Het MKB dient hierbij ten volle te worden betrokken.

Wijzigingsvoorstel V

Artikel 7, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Het zoeken naar buitenlandse partners voor Europese audiovisuele werken vereenvoudigen. Het programma moet steun verlenen aan de organisatie van evenementen waar naar partners kan worden gezocht (pitching) en die erop gericht zijn mogelijke partners met elkaar in contact te brengen (scenarioschrijvers, regisseurs, producenten en distributeurs). | Het zoeken naar buitenlandse partners voor Europese audiovisuele werken vereenvoudigen. Het programma moet steun verlenen aan de organisatie van evenementen waar naar partners kan worden gezocht (pitching) en die erop gericht zijn mogelijke partners met elkaar in contact te brengen (scenarioschrijvers, regisseurs, producenten en distributeurs, partijen uit de lokale en regionale audiovisuele industrie). |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

Het zoeken naar buitenlandse partners voor Europese audiovisuele werken vereenvoudigen. Het programma moet steun verlenen aan de organisatie van evenementen waar naar partners kan worden gezocht (pitching) en die erop gericht zijn mogelijke partners met elkaar in contact te brengen (scenarioschrijvers, regisseurs, producenten en distributeurs).

Het zoeken naar buitenlandse partners voor Europese audiovisuele werken vereenvoudigen. Het programma moet steun verlenen aan de organisatie van evenementen waar naar partners kan worden gezocht (pitching) en die erop gericht zijn mogelijke partners met elkaar in contact te brengen (scenarioschrijvers, regisseurs, producenten en distributeurs, partijen uit de lokale en regionale audiovisuele industrie).

Motivering

Voor de audiovisuele sector kunnen regio's in geheel Europa, met toegespitste steun, fungeren als katalysator voor het scheppen van originele werken en het behoud van culturele diversiteit, en zo het concurrentievermogen van de Europese markt mede verbeteren.

Wijzigingsvoorstel VI

Artikel 8, lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De organisatie van evenementen en initiatieven op het gebied van filmeducatie, die met name gericht zijn op een jong publiek, vereenvoudigen met de bedoeling de diversiteit van audiovisueel werk te bevorderen en de vraag van het publiek naar cultureel diverse audiovisuele inhoud te verhogen. | De organisatie van evenementen en initiatieven op het gebied van filmeducatie, die met name gericht zijn op een jong publiek, vereenvoudigen met de bedoeling de diversiteit van audiovisueel werk te bevorderen en de vraag van het publiek naar cultureel diverse audiovisuele inhoud te verhogen. Er dient uitdrukkelijk financiële steun te worden verleend voor de bevordering van regionale en lokale audiovisuele festivals, die van belang kunnen zijn voor het stimuleren van de interculturele dialoog en culturele diversiteit. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De organisatie van evenementen en initiatieven op het gebied van filmeducatie, die met name gericht zijn op een jong publiek, vereenvoudigen met de bedoeling de diversiteit van audiovisueel werk te bevorderen en de vraag van het publiek naar cultureel diverse audiovisuele inhoud te verhogen.

De organisatie van evenementen en initiatieven op het gebied van filmeducatie, die met name gericht zijn op een jong publiek, vereenvoudigen met de bedoeling de diversiteit van audiovisueel werk te bevorderen en de vraag van het publiek naar cultureel diverse audiovisuele inhoud te verhogen. Er dient uitdrukkelijk financiële steun te worden verleend voor de bevordering van regionale en lokale audiovisuele festivals, die van belang kunnen zijn voor het stimuleren van de interculturele dialoog en culturele diversiteit.

Wijzigingsvoorstel VII

Artikel 12, lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | CvdR-wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. | De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten, en de lokale en regionale overheden, en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

CvdR-wijzigingsvoorstel

De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

De Commissie wordt bijgestaan door een comité, bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten, en de lokale en regionale overheden, en voorgezeten door de vertegenwoordiger van de Commissie.

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  Advies van het Comité van de Regio's over „Een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering”, Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering, COM(2007) 242 final, CdR 172/2007 fin, blz.1, te raadplegen op: http://eurlex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:053:0025:01:EN:HTML.

1

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/58 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/58

---

Advies van het Comité van de Regio's over interoperabiliteitsoplossingen voor europese overheidsdiensten (ISA)

(2009/C 200/11)

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| — | Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Commissie met het programma voor interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA) een vervolg wil geven aan de eerdere programma's op dat terrein. |
| --- | --- |

—

Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Commissie met het programma voor interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA) een vervolg wil geven aan de eerdere programma's op dat terrein.

| — | Lokale en regionale overheden moeten streven naar een brede samenwerking, zodat de interoperabiliteit van overheidsdiensten kan worden verbeterd en er een effectievere dienstverlening kan worden geboden. |
| --- | --- |

—

Lokale en regionale overheden moeten streven naar een brede samenwerking, zodat de interoperabiliteit van overheidsdiensten kan worden verbeterd en er een effectievere dienstverlening kan worden geboden.

| — | Om te voorkomen dat het nieuwe programma de Europese overheidsdiensten van de buitenwereld afsluit, moeten er op basis van een uitgebreide internationale samenwerking interoperabiliteitsnormen worden vastgesteld. |
| --- | --- |

—

Om te voorkomen dat het nieuwe programma de Europese overheidsdiensten van de buitenwereld afsluit, moeten er op basis van een uitgebreide internationale samenwerking interoperabiliteitsnormen worden vastgesteld.

| — | De uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden tussen lokale en regionale overheden is niet alleen nuttig, maar dient een essentieel onderdeel te zijn van het ISA-programma. |
| --- | --- |

—

De uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden tussen lokale en regionale overheden is niet alleen nuttig, maar dient een essentieel onderdeel te zijn van het ISA-programma.

| Rapporteur | : | mevrouw Ionita (RO/EVP), burgemeester van Gorgota |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

mevrouw Ionita (RO/EVP), burgemeester van Gorgota

Referentiedocument:

Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA)

COM(2008) 583 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITE VAN DE REGIO'S

| 1. | Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Commissie met het programma voor interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA) een vervolg wil geven aan de programma's IDA (uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten) en IDABC (interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheden, ondernemingen en burgers). Beide zijn bijzonder nuttig geweest voor de informatie-uitwisseling tussen overheidsdiensten en ook het nieuwe programma zal beslist bijdragen tot de lokale en regionale ontwikkeling doordat ervaringen en ideeën op uiteenlopende terreinen als werkgelegenheid, landbouw en visserij, gezondheidszorg, consumentenbescherming, justitie en binnenlandse zaken kunnen worden uitgewisseld. |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's juicht het toe dat de Commissie met het programma voor interoperabiliteitsoplossingen voor Europese overheidsdiensten (ISA) een vervolg wil geven aan de programma's IDA (uitwisseling van gegevens tussen overheidsdiensten) en IDABC (interoperabele levering van pan-Europese e-overheidsdiensten aan overheden, ondernemingen en burgers). Beide zijn bijzonder nuttig geweest voor de informatie-uitwisseling tussen overheidsdiensten en ook het nieuwe programma zal beslist bijdragen tot de lokale en regionale ontwikkeling doordat ervaringen en ideeën op uiteenlopende terreinen als werkgelegenheid, landbouw en visserij, gezondheidszorg, consumentenbescherming, justitie en binnenlandse zaken kunnen worden uitgewisseld.

| 2. | Onder verwijzing naar de i2010-strategie voor een Europese informatiemaatschappij benadrukt het Comité de belangrijke rol van lokale en regionale overheden als motor achter de economische groei in de steden en regio's. |
| --- | --- |

2.

Onder verwijzing naar de i2010-strategie voor een Europese informatiemaatschappij benadrukt het Comité de belangrijke rol van lokale en regionale overheden als motor achter de economische groei in de steden en regio's.

| 3. | Zij moeten niet alleen worden gezien als gebruikers, maar ook als belangrijke leveranciers van pan-Europese elektronische diensten. |
| --- | --- |

3.

Zij moeten niet alleen worden gezien als gebruikers, maar ook als belangrijke leveranciers van pan-Europese elektronische diensten.

| 4. | De Commissie zou zich meer moeten richten op de netwerken tussen de diverse overheidsdiensten in Europa. Hier is ook een belangrijke taak weggelegd voor de nationale overheden, gezien de problemen die in het verleden zijn gerezen als gevolg van verschillen in cultuur en politiek inzicht, taalbarrières en financiële belemmeringen. |
| --- | --- |

4.

De Commissie zou zich meer moeten richten op de netwerken tussen de diverse overheidsdiensten in Europa. Hier is ook een belangrijke taak weggelegd voor de nationale overheden, gezien de problemen die in het verleden zijn gerezen als gevolg van verschillen in cultuur en politiek inzicht, taalbarrières en financiële belemmeringen.

| 5. | Lokale en regionale overheden moeten dan ook streven naar een brede samenwerking, zodat de interoperabiliteit van overheidsdiensten kan worden verbeterd en er een effectievere dienstverlening kan worden geboden. |
| --- | --- |

5.

Lokale en regionale overheden moeten dan ook streven naar een brede samenwerking, zodat de interoperabiliteit van overheidsdiensten kan worden verbeterd en er een effectievere dienstverlening kan worden geboden.

| 6. | Om te voorkomen dat het nieuwe programma de Europese overheidsdiensten van de buitenwereld afsluit, moeten er op basis van een uitgebreide internationale samenwerking interoperabiliteitsnormen worden vastgesteld. |
| --- | --- |

6.

Om te voorkomen dat het nieuwe programma de Europese overheidsdiensten van de buitenwereld afsluit, moeten er op basis van een uitgebreide internationale samenwerking interoperabiliteitsnormen worden vastgesteld.

| 7. | Het Comité wijst erop dat verschillende communautaire programma's (zoals IST, eTEN en eContent) aan het vroegere IDABC-programma waren gekoppeld. Zo'n koppeling tussen het ISA en de huidige communautaire programma's (zoals FP7, CIP en structuurfondsen) zou waardevol kunnen zijn. |
| --- | --- |

7.

Het Comité wijst erop dat verschillende communautaire programma's (zoals IST, eTEN en eContent) aan het vroegere IDABC-programma waren gekoppeld. Zo'n koppeling tussen het ISA en de huidige communautaire programma's (zoals FP7, CIP en structuurfondsen) zou waardevol kunnen zijn.

| 8. | De uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden tussen lokale en regionale overheden is niet alleen nuttig, maar dient een essentieel onderdeel te zijn van het ISA-programma. |
| --- | --- |

8.

De uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden tussen lokale en regionale overheden is niet alleen nuttig, maar dient een essentieel onderdeel te zijn van het ISA-programma.

| 9. | De Commissie zou meer aandacht moeten besteden aan de concrete gevolgen van de ISA-doelstellingen en -maatregelen voor lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

9.

De Commissie zou meer aandacht moeten besteden aan de concrete gevolgen van de ISA-doelstellingen en -maatregelen voor lokale en regionale overheden.

| 10. | De Commissie en de lidstaten zouden middelen moeten reserveren voor centrale, regionale en lokale overheden die verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van het ISA-programma, en voor opleidingen van ambtenaren. Op die manier zal het programma beter tegemoetkomen aan de behoeften van de Europese burgers. |
| --- | --- |

10.

De Commissie en de lidstaten zouden middelen moeten reserveren voor centrale, regionale en lokale overheden die verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van het ISA-programma, en voor opleidingen van ambtenaren. Op die manier zal het programma beter tegemoetkomen aan de behoeften van de Europese burgers.

II.   VOORGESTELDE WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 11

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| Het ISA-programma moet gebaseerd zijn op de ervaring van het IDA- en het IDABC-programma, die hebben aangetoond dat een gecoördineerde benadering tot snellere resultaten en betere kwaliteit leidt en tegemoet komt aan de behoeften van de ondernemingen via gemeenschappelijke en gedeelde oplossingen die in samenwerking met de lidstaten worden ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten hebben reeds een belangrijke bijdrage geleverd tot het verzekeren van de interoperabiliteit ter ondersteuning van de elektronische uitwisseling van informatie tussen Europese overheidsdiensten en zij doen dit nog steeds. | Het ISA-programma moet gebaseerd zijn op de ervaring van het IDA- en het IDABC-programma, en op de resultaten van de tussentijdse evaluatie van de relevantie, de efficiency, de effectiviteit, het nut en de samenhang van het IDABC-programma. Daarbij moet vooral worden gelet op de behoeften van de gebruikers. die hebben aAangetoond is dat een gecoördineerde benadering tot snellere resultaten en betere kwaliteit leidt en tegemoet komt aan de behoeften van de ondernemingen via gemeenschappelijke en gedeelde oplossingen die in samenwerking met de lidstaten worden ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten hebben reeds een belangrijke bijdrage geleverd tot het verzekeren van de interoperabiliteit ter ondersteuning van de elektronische uitwisseling van informatie tussen Europese overheidsdiensten en zij doen dit nog steeds. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

Het ISA-programma moet gebaseerd zijn op de ervaring van het IDA- en het IDABC-programma, die hebben aangetoond dat een gecoördineerde benadering tot snellere resultaten en betere kwaliteit leidt en tegemoet komt aan de behoeften van de ondernemingen via gemeenschappelijke en gedeelde oplossingen die in samenwerking met de lidstaten worden ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten hebben reeds een belangrijke bijdrage geleverd tot het verzekeren van de interoperabiliteit ter ondersteuning van de elektronische uitwisseling van informatie tussen Europese overheidsdiensten en zij doen dit nog steeds.

Het ISA-programma moet gebaseerd zijn op de ervaring van het IDA- en het IDABC-programma, en op de resultaten van de tussentijdse evaluatie van de relevantie, de efficiency, de effectiviteit, het nut en de samenhang van het IDABC-programma. Daarbij moet vooral worden gelet op de behoeften van de gebruikers. die hebben aAangetoond is dat een gecoördineerde benadering tot snellere resultaten en betere kwaliteit leidt en tegemoet komt aan de behoeften van de ondernemingen via gemeenschappelijke en gedeelde oplossingen die in samenwerking met de lidstaten worden ontwikkeld en gebruikt. Deze activiteiten hebben reeds een belangrijke bijdrage geleverd tot het verzekeren van de interoperabiliteit ter ondersteuning van de elektronische uitwisseling van informatie tussen Europese overheidsdiensten en zij doen dit nog steeds.

Motivering

Aangezien het ISA een vervolg is op het vroegere IDA-programma en het huidige IDABC-programma (dat eind 2009 afloopt), is het zinnig en aanbevelenswaardig om straks bij de invoering van het nieuwe programma rekening te houden met de resultaten van de evaluatie van deze twee voorlopers. Dit betekent dat de evaluaties en uitvoeringsverslagen van de Commissie ter beschikking moeten worden gesteld.

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 27a

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| | Er zou nader moeten worden onderzocht of men ook de structuurfondsen geen rol kan toebedelen, d.w.z. of men eindgebruikers geen steun uit de structuurfondsen kan verlenen om hen beter in staat te stellen gebruik te maken van de gemeenschappelijke kaders en generieke instrumenten die door het ISA-programma zijn ingevoerd of verbeterd. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

Er zou nader moeten worden onderzocht of men ook de structuurfondsen geen rol kan toebedelen, d.w.z. of men eindgebruikers geen steun uit de structuurfondsen kan verlenen om hen beter in staat te stellen gebruik te maken van de gemeenschappelijke kaders en generieke instrumenten die door het ISA-programma zijn ingevoerd of verbeterd.

Motivering

De invoering en verbetering van gemeenschappelijke kaders en generieke instrumenten zal door het ISA-programma worden gefinancierd, terwijl het gebruik daarvan voor rekening komt van de eindgebruikers. Daarom moet nader worden onderzocht wat de mogelijkheden zijn van medefinanciering door de structuurfondsen.

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 1

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| (2) | De doelstelling van het ISA-programma is het ondersteunen van de samenwerking tussen Europese overheidsdiensten door de bevordering van efficiënte en effectieve elektronische grens- en sectoroverschrijdende interactie tussen die overheidsdiensten om de levering van elektronische overheidsdiensten ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsmaatregelen en activiteiten mogelijk te maken. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

(2)

De doelstelling van het ISA-programma is het ondersteunen van de samenwerking tussen Europese overheidsdiensten door de bevordering van efficiënte en effectieve elektronische grens- en sectoroverschrijdende interactie tussen die overheidsdiensten om de levering van elektronische overheidsdiensten ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsmaatregelen en activiteiten mogelijk te maken.

| (2) | De doelstelling van het ISA-programma is het ondersteunen van de samenwerking tussen Europese overheidsdiensten, waaronder de lokale en regionale, door de bevordering van efficiënte en effectieve elektronische grens- en sectoroverschrijdende interactie tussen die overheidsdiensten om de levering van elektronische overheidsdiensten ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsmaatregelen en activiteiten mogelijk te maken. |
| --- | --- |

(2)

De doelstelling van het ISA-programma is het ondersteunen van de samenwerking tussen Europese overheidsdiensten, waaronder de lokale en regionale, door de bevordering van efficiënte en effectieve elektronische grens- en sectoroverschrijdende interactie tussen die overheidsdiensten om de levering van elektronische overheidsdiensten ter ondersteuning van de tenuitvoerlegging van communautaire beleidsmaatregelen en activiteiten mogelijk te maken.

Motivering

Overeenkomstig de Lissabon-strategie dient de EU te streven naar een „inclusieve” informatiemaatschappij waarin alle regio's en bevolkingsgroepen aan hun trekken komen en waarin het concurrentievermogen en de openbare dienstverlening met behulp van ICT worden verbeterd. Aangezien deze prioritaire doelstelling het beste op lokaal en regionaal niveau kan worden verwezenlijkt, dient de rol van de lokale en regionale overheden te worden benadrukt.

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 2

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| | (h) | Onder „Europese overheidsdiensten” worden alle op grond van de nationale wetgeving van de lidstaten erkende nationale, regionale en lokale overheidsdiensten verstaan. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

(h)

Motivering

Aangezien onderhavig besluit vooral betrekking heeft op overheidsdiensten, moet in de lijst met definities in artikel 2 ook worden vastgelegd wat er met „Europese overheidsdiensten” wordt bedoeld.

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 3

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| | d) | multidimensionale benadering van de technische aspecten, zodat overheidsdiensten deze verbetering kunnen doorvoeren; |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

d)

Motivering

Gezien het brede scala aan diensten die overheden leveren, zou het goed zijn om naast de voorgestelde maatregelen ook te streven naar standaardisering in technische zin.

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 8

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| (4) | Om dubbel werk te vermijden en de totstandbrenging van oplossingen te versnellen, wordt, waar aangewezen, ook rekening gehouden met de resultaten van andere relevante initiatieven van de Gemeenschap en de lidstaten. Om synergieën maximaal te bevorderen en aanvullende en gezamenlijke inspanningen aan te moedigen, worden de acties, waar aangewezen, gecoördineerd met andere relevante communautaire initiatieven |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

(4)

Om dubbel werk te vermijden en de totstandbrenging van oplossingen te versnellen, wordt, waar aangewezen, ook rekening gehouden met de resultaten van andere relevante initiatieven van de Gemeenschap en de lidstaten. Om synergieën maximaal te bevorderen en aanvullende en gezamenlijke inspanningen aan te moedigen, worden de acties, waar aangewezen, gecoördineerd met andere relevante communautaire initiatieven

| (4) | Om dubbel werk te vermijden en de totstandbrenging van oplossingen te versnellen, wordt, waar aangewezen, ook rekening gehouden met de resultaten van andere relevante initiatieven van de Gemeenschap en de lidstaten. Om synergieën maximaal te bevorderen en aanvullende en gezamenlijke inspanningen aan te moedigen, worden de acties, waar aangewezen, gecoördineerd met andere relevante communautaire initiatieven. Overheidsdiensten moeten er op alle mogelijke manieren toe worden aangespoord om goede praktijkvoorbeelden uit te wisselen. |
| --- | --- |

(4)

Om dubbel werk te vermijden en de totstandbrenging van oplossingen te versnellen, wordt, waar aangewezen, ook rekening gehouden met de resultaten van andere relevante initiatieven van de Gemeenschap en de lidstaten. Om synergieën maximaal te bevorderen en aanvullende en gezamenlijke inspanningen aan te moedigen, worden de acties, waar aangewezen, gecoördineerd met andere relevante communautaire initiatieven. Overheidsdiensten moeten er op alle mogelijke manieren toe worden aangespoord om goede praktijkvoorbeelden uit te wisselen.

Motivering

Optimale resultaten en een effectieve dienstverlening zijn alleen mogelijk als lokale en regionale overheden van elkaars ervaringen en succesverhalen kunnen leren. Dit vereist wel een verbetering van het coördinatiesysteem en de grensoverschrijdende interoperabiliteit.

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 12

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| (1) | De Commissie wordt bijgestaan door een comité, het comité voor grensoverschrijdende interoperabiliteit (hierna „het CIO-comité” genaamd), dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door de Commissie. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

(1)

De Commissie wordt bijgestaan door een comité, het comité voor grensoverschrijdende interoperabiliteit (hierna „het CIO-comité” genaamd), dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten en wordt voorgezeten door de Commissie.

| (1) | De Commissie wordt bijgestaan door een comité, het comité voor grensoverschrijdende interoperabiliteit (hierna „het CIO-comité” genaamd), dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten, onder wie één vertegenwoordiger van de regionale en één van de lokale overheden, en wordt voorgezeten door de Commissie. |
| --- | --- |

(1)

De Commissie wordt bijgestaan door een comité, het comité voor grensoverschrijdende interoperabiliteit (hierna „het CIO-comité” genaamd), dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten, onder wie één vertegenwoordiger van de regionale en één van de lokale overheden, en wordt voorgezeten door de Commissie.

Motivering

Door lokale en regionale overheden bij het comité te betrekken, zullen de in artikel 1 genoemde doelstellingen sneller worden verwezenlijkt, aangezien de publieke dienstverlening in Europa vooral een decentrale aangelegenheid is. Het is juist deze dienstverlening die belangrijk is voor het dagelijks leven en het vrije personen- en zakenverkeer.

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 14

| Commissievoorstel | Wijzigingsvoorstel CvdR |
| --- | --- |
| (2) | De samenwerking met andere derde landen en internationale organisaties of organen wordt aangemoedigd, in het bijzonder in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap, en met de buurlanden, met name de landen van de westelijke Balkan. De daaraan verbonden kosten worden niet door het ISA-programma gedekt. |

Commissievoorstel

Wijzigingsvoorstel CvdR

(2)

De samenwerking met andere derde landen en internationale organisaties of organen wordt aangemoedigd, in het bijzonder in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap, en met de buurlanden, met name de landen van de westelijke Balkan. De daaraan verbonden kosten worden niet door het ISA-programma gedekt.

| (2) | De samenwerking met andere derde landen en internationale organisaties of organen wordt aangemoedigd, in het bijzonder in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap, en met de buurlanden, met name de landen van de westelijke Balkan, de Zwarte Zeeregio en het Oostzeegebied. De daaraan verbonden kosten worden niet door het ISA-programma gedekt. |
| --- | --- |

(2)

De samenwerking met andere derde landen en internationale organisaties of organen wordt aangemoedigd, in het bijzonder in het kader van het Europees-mediterrane partnerschap, en met de buurlanden, met name de landen van de westelijke Balkan, de Zwarte Zeeregio en het Oostzeegebied. De daaraan verbonden kosten worden niet door het ISA-programma gedekt.

Motivering

De samenwerking met partners buiten de EU in het kader van het ISA-programma moet niet aan strenge voorwaarden worden gebonden, hoewel deze derde landen de kosten voor hun betrokkenheid uit eigen zak betalen.

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/63 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/63

---

Advies van het Comité van de Regio's „Patiëntveiligheid”

(2009/C 200/12)

VOLGENS HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | moet de rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties nader worden omschreven. Die rol zou moeten stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

—

moet de rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties nader worden omschreven. Die rol zou moeten stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten.

| — | Ook is precisering nodig van de factoren die een rol spelen in de participatie van (organisaties van) burgers aan de programmering van en besluitvorming over risicobeheersing. |
| --- | --- |

—

Ook is precisering nodig van de factoren die een rol spelen in de participatie van (organisaties van) burgers aan de programmering van en besluitvorming over risicobeheersing.

| — | In de aanbeveling zou melding moeten worden gemaakt van alle procedures, indicatoren en normen voor risicobeheersing en patiëntveiligheid die onderdeel zijn van de systemen voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties. |
| --- | --- |

—

In de aanbeveling zou melding moeten worden gemaakt van alle procedures, indicatoren en normen voor risicobeheersing en patiëntveiligheid die onderdeel zijn van de systemen voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties.

| — | Er zouden specifieke kanalen met de nodige wettelijke en regelgevende garanties moeten worden vastgelegd waarlangs medisch personeel eerder aangifte zal doen van fouten, misstanden of omstandigheden die bijna tot een ongeluk hebben geleid. |
| --- | --- |

—

Er zouden specifieke kanalen met de nodige wettelijke en regelgevende garanties moeten worden vastgelegd waarlangs medisch personeel eerder aangifte zal doen van fouten, misstanden of omstandigheden die bijna tot een ongeluk hebben geleid.

| — | Aan medische faculteiten en in andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing zou ook onderricht moeten worden gegeven in riscobeheersing en patiëntveiligheid. |
| --- | --- |

—

Aan medische faculteiten en in andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing zou ook onderricht moeten worden gegeven in riscobeheersing en patiëntveiligheid.

| — | Ten slotte moeten er aanvullende aanbevelingen worden gedaan voor een nog grotere inzet om speciaal voor de veiligheid van geneesmiddelen regelgevende en procedurele instrumenten in het leven te roepen, waaraan al wordt gewerkt in wetenschappelijke comités. |
| --- | --- |

—

Ten slotte moeten er aanvullende aanbevelingen worden gedaan voor een nog grotere inzet om speciaal voor de veiligheid van geneesmiddelen regelgevende en procedurele instrumenten in het leven te roepen, waaraan al wordt gewerkt in wetenschappelijke comités.

| Rapporteur | : | Piero Marrazzo (IT/PSE), voorzitter van de regioraad van Lazio |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Piero Marrazzo (IT/PSE), voorzitter van de regioraad van Lazio

Referentiedocumenten

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad betreffende patiëntveiligheid, met inbegrip van de preventie en bestrijding van zorginfecties

(COM(2008) 836 final)

Voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende patiëntveiligheid, met inbegrip van de preventie en bestrijding van zorginfecties

(COM(2008) 837 final/2)

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

VOLGENS HET COMITÉ VAN DE REGIO'S:

Algemene aanbevelingen

| 1. | Het Comité van de Regio's (hierna: CvdR) heeft zich al vaker gevoelig getoond voor het vraagstuk van patiëntveiligheid. Vanwege zijn aandacht en belangstelling daarvoor heeft het de Commissie gevraagd om dienaangaande specifieke voorstellen uit te werken, omdat „Een gestructureerde en gecoördineerde samenwerking op Europees niveau om ervaringen uit te wisselen, kennis te verbreiden en onderzoek te verrichten met betrekking tot de ontwikkelingen in gezondheidstechnologie ... de lidstaten een duidelijke meerwaarde (kan) bieden” (CdR 153/2004 fin). |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's (hierna: CvdR) heeft zich al vaker gevoelig getoond voor het vraagstuk van patiëntveiligheid. Vanwege zijn aandacht en belangstelling daarvoor heeft het de Commissie gevraagd om dienaangaande specifieke voorstellen uit te werken, omdat „Een gestructureerde en gecoördineerde samenwerking op Europees niveau om ervaringen uit te wisselen, kennis te verbreiden en onderzoek te verrichten met betrekking tot de ontwikkelingen in gezondheidstechnologie ... de lidstaten een duidelijke meerwaarde (kan) bieden” (CdR 153/2004 fin).

| 2. | Het stelt vast dat ook andere organisaties (zoals WHO, OESO en de Raad van Europa) zich al over patiëntveiligheid hebben gebogen. |
| --- | --- |

2.

Het stelt vast dat ook andere organisaties (zoals WHO, OESO en de Raad van Europa) zich al over patiëntveiligheid hebben gebogen.

| 3. | De Commissie borduurt daarop voort met onderhavig voorstel dat de lidstaten echt met de neus op de feiten drukt: doordat de Commissie met het wapen van de subsidiariteit schermt, moeten de lidstaten wel doordrongen raken van de bij patiëntveiligheid spelende problemen. Ook ziet de Commissie het subsidiariteitsbeginsel als middel bij uitstek om oplossingen te vinden. |
| --- | --- |

3.

De Commissie borduurt daarop voort met onderhavig voorstel dat de lidstaten echt met de neus op de feiten drukt: doordat de Commissie met het wapen van de subsidiariteit schermt, moeten de lidstaten wel doordrongen raken van de bij patiëntveiligheid spelende problemen. Ook ziet de Commissie het subsidiariteitsbeginsel als middel bij uitstek om oplossingen te vinden.

| 4. | De benadering waarvoor de Commissie heeft gekozen, nl. die van een Mededeling van de Commissie en een aanbeveling van de Raad, valt bij het CvdR in goede aarde. |
| --- | --- |

4.

De benadering waarvoor de Commissie heeft gekozen, nl. die van een Mededeling van de Commissie en een aanbeveling van de Raad, valt bij het CvdR in goede aarde.

| 5. | De Commissie tracht terecht met die Mededeling en die aanbeveling om de lidstaten tot een politiek engagement te bewegen. Dat engagement zou erin moeten bestaan dat alle lidstaten de gedane aanbevelingen — ieder afzonderlijk of als groep, en met steun van de Commissie — gaan toepassen en concrete maatregelen gaan nemen om de veiligheid van patiënten te vergroten. |
| --- | --- |

5.

De Commissie tracht terecht met die Mededeling en die aanbeveling om de lidstaten tot een politiek engagement te bewegen. Dat engagement zou erin moeten bestaan dat alle lidstaten de gedane aanbevelingen — ieder afzonderlijk of als groep, en met steun van de Commissie — gaan toepassen en concrete maatregelen gaan nemen om de veiligheid van patiënten te vergroten.

| 6. | De onderdelen die de hoofdmoot van dit voorstel uitmaken, houden nauw verband met






  — | het politieke gewicht dat patiëntveiligheid krijgt en de bekendheid die daaraan wordt gegeven doordat er een specifiek voorstel aan wordt gewijd; |
| --- | --- | --- |

6.

De onderdelen die de hoofdmoot van dit voorstel uitmaken, houden nauw verband met

—

het politieke gewicht dat patiëntveiligheid krijgt en de bekendheid die daaraan wordt gegeven doordat er een specifiek voorstel aan wordt gewijd;

| — | de mogelijkheid om de lidstaten meer bekend te maken met het fenomeen door consolidering van banken van gegevens die volgens een uniforme, in onderling overleg tot stand gekomen methode zijn vergaard; |
| --- | --- |

—

de mogelijkheid om de lidstaten meer bekend te maken met het fenomeen door consolidering van banken van gegevens die volgens een uniforme, in onderling overleg tot stand gekomen methode zijn vergaard;

| — | de mogelijkheid voor de lidstaten om voorbeelden van geslaagde methoden (best practices) uit te wisselen, zodat lidstaten elkaar helpen om de patiëntveiligheid te vergroten. |
| --- | --- |

—

de mogelijkheid voor de lidstaten om voorbeelden van geslaagde methoden (best practices) uit te wisselen, zodat lidstaten elkaar helpen om de patiëntveiligheid te vergroten.

| 7. | Dit initiatief doet geenszins afbreuk aan de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van de volksgezondheid, omdat een aanbeveling van de Raad een rechtsinstrument is dat alle lidstaten terecht vrij laat om hun eigen — lokaal, regionaal en nationaal — gezondheidssysteem te blijven opzetten. |
| --- | --- |

7.

Dit initiatief doet geenszins afbreuk aan de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van de volksgezondheid, omdat een aanbeveling van de Raad een rechtsinstrument is dat alle lidstaten terecht vrij laat om hun eigen — lokaal, regionaal en nationaal — gezondheidssysteem te blijven opzetten.

Algemene overwegingen in verband met de beoordeling van de voorgestelde aanbeveling

| 8. | In meer dan één rapport komt naar voren dat veel burgers de veiligheid bij het stellen van een diagnose en in de gezondheidszorg in het algemeen, maar ook alle risico's van tekortschietende gezondheidszorg, als een van de grootste problemen zien als het gaat om hun veiligheid en de veiligheid van familieleden als patiënten, maar ook om veiligheid in het algemeen. |
| --- | --- |

8.

In meer dan één rapport komt naar voren dat veel burgers de veiligheid bij het stellen van een diagnose en in de gezondheidszorg in het algemeen, maar ook alle risico's van tekortschietende gezondheidszorg, als een van de grootste problemen zien als het gaat om hun veiligheid en de veiligheid van familieleden als patiënten, maar ook om veiligheid in het algemeen.

| 9. | In veel lidstaten zijn lokale en regionale overheden rechtstreeks verantwoordelijk voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. Daarom hebben die overheden bijzonder veel belang bij een betere én veiligere gezondheidszorg. |
| --- | --- |

9.

In veel lidstaten zijn lokale en regionale overheden rechtstreeks verantwoordelijk voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. Daarom hebben die overheden bijzonder veel belang bij een betere én veiligere gezondheidszorg.

| 10. | De kwalijke gevolgen van tekortschietende gezondheidszorg vinden onmiddellijk hun weerslag in het oordeel van de burgers over kwaliteit en veiligheid van verstrekte gezondheidsdiensten. Dat oordeel behoort tot de belangrijkste maatstaven waaraan de burgers van veel lidstaten de efficiëntie van lokale en regionale overheden toetsen. |
| --- | --- |

10.

De kwalijke gevolgen van tekortschietende gezondheidszorg vinden onmiddellijk hun weerslag in het oordeel van de burgers over kwaliteit en veiligheid van verstrekte gezondheidsdiensten. Dat oordeel behoort tot de belangrijkste maatstaven waaraan de burgers van veel lidstaten de efficiëntie van lokale en regionale overheden toetsen.

| 11. | De groeiende omvang van dit fenomeen — ook al omdat het aantal voor de rechter uitgevochten geschillen toeneemt -, zadelt de voor gezondheidsdiensten bevoegde instanties met een probleem op dat niet alleen van ethische, sociale en medische aard is, maar ook een financiële kant heeft: de stijgende kosten van verzekeringen en van de vergoeding van de door de burgers geleden schade. |
| --- | --- |

11.

De groeiende omvang van dit fenomeen — ook al omdat het aantal voor de rechter uitgevochten geschillen toeneemt -, zadelt de voor gezondheidsdiensten bevoegde instanties met een probleem op dat niet alleen van ethische, sociale en medische aard is, maar ook een financiële kant heeft: de stijgende kosten van verzekeringen en van de vergoeding van de door de burgers geleden schade.

| 12. | Alhoewel er voor de veiligheid van patiënten en de preventie van risico's in de gezondheidszorg al gerichte sectorale maatregelen zijn genomen (op gebieden als de veiligheid van geneesmiddelen en van medische apparatuur en de resistentie tegen microbiciden), toch heeft onderhavig voorstel voor een aanbeveling zeker zijn nut, omdat daarmee een geïntegreerde aanpak wordt voorgestaan waarmee het aantal mogelijke oorzaken van tekortschietende gezondheidszorg kan worden teruggedrongen. |
| --- | --- |

12.

Alhoewel er voor de veiligheid van patiënten en de preventie van risico's in de gezondheidszorg al gerichte sectorale maatregelen zijn genomen (op gebieden als de veiligheid van geneesmiddelen en van medische apparatuur en de resistentie tegen microbiciden), toch heeft onderhavig voorstel voor een aanbeveling zeker zijn nut, omdat daarmee een geïntegreerde aanpak wordt voorgestaan waarmee het aantal mogelijke oorzaken van tekortschietende gezondheidszorg kan worden teruggedrongen.

| 13. | De suggesties en beginselen uit onderhavig aanbevelingsvoorstel komen overeen met wat het CvdR in het verleden heeft gevraagd voor de gezondheidszorg: stimulering van de uitwisseling van voorbeelden van geslaagde methoden (best practices) voor de totstandbrenging van patiëntveiligheid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, en maatregelen om een einde te helpen maken aan ongelijke behandeling in de gezondheidszorg, vooral t.a.v. de beschikbaarheid en kwaliteit van die zorg. |
| --- | --- |

13.

De suggesties en beginselen uit onderhavig aanbevelingsvoorstel komen overeen met wat het CvdR in het verleden heeft gevraagd voor de gezondheidszorg: stimulering van de uitwisseling van voorbeelden van geslaagde methoden (best practices) voor de totstandbrenging van patiëntveiligheid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, en maatregelen om een einde te helpen maken aan ongelijke behandeling in de gezondheidszorg, vooral t.a.v. de beschikbaarheid en kwaliteit van die zorg.

| 14. | Onderstaande suggesties om het aanbevelingsvoorstel te wijzigen of om daaraan tekst toe te voegen, zijn bedoeld om een aantal zaken te beklemtonen die voor het CvdR van bijzonder belang zijn. Daarnaast geeft het CvdR ook nog het volgende meer gerichte advies:






  — | De rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties zou nader moeten worden omschreven. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. |
| --- | --- | --- |

14.

Onderstaande suggesties om het aanbevelingsvoorstel te wijzigen of om daaraan tekst toe te voegen, zijn bedoeld om een aantal zaken te beklemtonen die voor het CvdR van bijzonder belang zijn. Daarnaast geeft het CvdR ook nog het volgende meer gerichte advies:

—

De rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties zou nader moeten worden omschreven. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten.

| — | De factoren die een rol spelen in de participatie van (organisaties van) burgers aan de programmering van en besluitvorming over risicobeheersing, zouden nader moeten worden omschreven. |
| --- | --- |

—

De factoren die een rol spelen in de participatie van (organisaties van) burgers aan de programmering van en besluitvorming over risicobeheersing, zouden nader moeten worden omschreven.

| — | In de aanbeveling zou ook melding moeten worden gemaakt van alle procedures, indicatoren en normen voor risicobeheersing en patiëntveiligheid die onderdeel zijn van de systemen voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties. |
| --- | --- |

—

In de aanbeveling zou ook melding moeten worden gemaakt van alle procedures, indicatoren en normen voor risicobeheersing en patiëntveiligheid die onderdeel zijn van de systemen voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties.

| — | Er zouden specifieke kanalen met de nodige wettelijke en regelgevende garanties moeten worden vastgelegd waarlangs medisch personeel eerder aangifte zal doen van fouten, misstanden of omstandigheden die bijna tot een ongeluk hebben geleid. |
| --- | --- |

—

Er zouden specifieke kanalen met de nodige wettelijke en regelgevende garanties moeten worden vastgelegd waarlangs medisch personeel eerder aangifte zal doen van fouten, misstanden of omstandigheden die bijna tot een ongeluk hebben geleid.

| — | Aan medische faculteiten en in andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing zou ook onderricht moeten worden gegeven in risicobeheersing en patiëntveiligheid. |
| --- | --- |

—

Aan medische faculteiten en in andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing zou ook onderricht moeten worden gegeven in risicobeheersing en patiëntveiligheid.

| — | Er moeten ook nog aanvullende aanbevelingen worden gedaan voor een nog grotere inzet om speciaal voor de veiligheid van geneesmiddelen regelgevende en procedurele instrumenten in het leven te roepen, waaraan al wordt gewerkt in wetenschappelijke comités. |
| --- | --- |

—

Er moeten ook nog aanvullende aanbevelingen worden gedaan voor een nog grotere inzet om speciaal voor de veiligheid van geneesmiddelen regelgevende en procedurele instrumenten in het leven te roepen, waaraan al wordt gewerkt in wetenschappelijke comités.

| — | Naarmate onderstaande voorstellen voor wijzigingen of toevoegingen worden goedgekeurd, zou bijlage 2 (ondersteunende acties) moet worden aangevuld met de dienovereenkomstige specifieke acties. |
| --- | --- |

—

Naarmate onderstaande voorstellen voor wijzigingen of toevoegingen worden goedgekeurd, zou bijlage 2 (ondersteunende acties) moet worden aangevuld met de dienovereenkomstige specifieke acties.

II.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Wijzigingsvoorstel 1

Overweging 15

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (15) | Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten surveillancesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(15)

Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten surveillancesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau.

| (15) | Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten
  surveillance
  meld- en evaluatiesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau. |
| --- | --- |

(15)

Er zijn onvoldoende gegevens over zorginfecties beschikbaar om surveillancenetwerken in staat te stellen zinnige vergelijkingen te maken tussen instellingen, de epidemiologie van aan gezondheidszorg gerelateerde pathogenen te volgen en het preventie- en bestrijdingsbeleid voor zorginfecties te evalueren en begeleiden. Derhalve moeten
  surveillance
  meld- en evaluatiesystemen worden opgezet of versterkt, zowel op het niveau van de zorginstellingen als op regionaal en nationaal niveau.

Motivering

Het heeft geen zin om het hier over „surveillancenetwerken” te hebben, dat begrip werkt alleen maar verwarrend.

Wijzigingsvoorstel 2

Deel 1, Titel II, punt 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (1) | De lidstaten moeten de totstandbrenging en ontwikkeling van nationaal beleid en nationale programma’s ondersteunen door:






  a) | de bevoegde autoriteit of autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(1)

a)

de bevoegde autoriteit of autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid;

| b) | patiëntveiligheid als prioriteit op te nemen in gezondheidsbeleid en -programma’s op nationaal, regionaal en lokaal niveau; |
| --- | --- |

b)

patiëntveiligheid als prioriteit op te nemen in gezondheidsbeleid en -programma’s op nationaal, regionaal en lokaal niveau;

| c) | steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie. |
| --- | --- |

c)

steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie.

| (1) | De lidstaten moeten de totstandbrenging en ontwikkeling van nationaal beleid en nationale programma’s ondersteunen door:






  a) | de — ook lokaal en regionaal — bevoegde autoriteit of autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid; |
| --- | --- | --- |

(1)

a)

de — ook lokaal en regionaal — bevoegde autoriteit of autoriteiten aan te wijzen die op hun grondgebied verantwoordelijk zijn voor patiëntveiligheid;

| b) | patiëntveiligheid als prioriteit op te nemen in gezondheidsbeleid en -programma’s op nationaal, regionaal en lokaal niveau; |
| --- | --- |

b)

patiëntveiligheid als prioriteit op te nemen in gezondheidsbeleid en -programma’s op nationaal, regionaal en lokaal niveau;

| c) | steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie. Daarbij zou een specifieke reeks normen voor informatietechnologie en communicatieprotocollen moeten worden vastgelegd; |
| --- | --- |

c)

steun te verlenen aan de ontwikkeling van veiliger systemen, processen en hulpmiddelen, met inbegrip van het gebruik van informatie- en communicatietechnologie. Daarbij zou een specifieke reeks normen voor informatietechnologie en communicatieprotocollen moeten worden vastgelegd;

| d) | alle procedures, indicatoren en normen inzake patiëntveiligheid te vermelden die onderdeel zijn van de nationale criteria voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties. |
| --- | --- |

d)

alle procedures, indicatoren en normen inzake patiëntveiligheid te vermelden die onderdeel zijn van de nationale criteria voor de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten voor gezondsheidsinstanties.

Motivering

| a) | Doel is de rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties nader te omschrijven. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

a)

Doel is de rol van lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties nader te omschrijven. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten.

| c) | De methoden voor de vergaring en het doorspelen van gegevens moeten worden gelijkgetrokken. |
| --- | --- |

c)

De methoden voor de vergaring en het doorspelen van gegevens moeten worden gelijkgetrokken.

| d) | De veiligheid van patiënten kan op concrete wijze worden gegarandeerd doordat de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten niet alleen wordt gekoppeld aan structurele normen of de technologische uitrusting, maar ook aan procedures waarin is verwerkt dat de best practices worden toegepast. |
| --- | --- |

d)

De veiligheid van patiënten kan op concrete wijze worden gegarandeerd doordat de afgifte van vergunningen, attesten of certificaten niet alleen wordt gekoppeld aan structurele normen of de technologische uitrusting, maar ook aan procedures waarin is verwerkt dat de best practices worden toegepast.

Wijzigingsvoorstel 3

Deel I, Titel II, punt 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (2) | De lidstaten moeten burgers en patiënten informeren en zeggenschap geven door:






  a) | patiëntenorganisaties en -vertegenwoordigers te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en programma’s voor patiëntveiligheid op alle niveaus; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(2)

a)

patiëntenorganisaties en -vertegenwoordigers te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en programma’s voor patiëntveiligheid op alle niveaus;

| b) | onder patiënten informatie te verspreiden over de risico’s, de veiligheidsniveaus en de getroffen maatregelen om fouten te beperken of te voorkomen, en te zorgen dat patiënten met kennis van zaken toestemming voor behandelingen geven om het maken van keuzes en beslissingen voor patiënten te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

b)

onder patiënten informatie te verspreiden over de risico’s, de veiligheidsniveaus en de getroffen maatregelen om fouten te beperken of te voorkomen, en te zorgen dat patiënten met kennis van zaken toestemming voor behandelingen geven om het maken van keuzes en beslissingen voor patiënten te vergemakkelijken;

| (2) | De lidstaten moeten burgers en patiënten informeren en zeggenschap geven door:






  a) | patiëntenorganisaties en -vertegenwoordigers te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en programma’s voor patiëntveiligheid op alle niveaus, ook door specifiek te voorzien in de participatie van burgers en hun organisaties aan de adviesorganen die zullen worden opgericht, waaronder die van punt 1 a); |
| --- | --- | --- |

(2)

a)

patiëntenorganisaties en -vertegenwoordigers te betrekken bij de ontwikkeling van beleid en programma’s voor patiëntveiligheid op alle niveaus, ook door specifiek te voorzien in de participatie van burgers en hun organisaties aan de adviesorganen die zullen worden opgericht, waaronder die van punt 1 a);

| b) | onder patiënten informatie te verspreiden over de risico’s, de veiligheidsniveaus en de getroffen maatregelen om fouten te beperken of te voorkomen, en te zorgen dat patiënten met kennis van zaken toestemming voor behandelingen geven om het maken van keuzes en beslissingen voor patiënten te vergemakkelijken. Daarbij moet op lokaal, regionaal of nationaal bestuursniveau worden vastgelegd welke indicaties minimaal aan patiënten moeten worden gegeven en in welke vorm die informatie moet worden gegoten om te garanderen dat patiënten voornoemde rechten en bescherming ook echt genieten. |
| --- | --- |

b)

onder patiënten informatie te verspreiden over de risico’s, de veiligheidsniveaus en de getroffen maatregelen om fouten te beperken of te voorkomen, en te zorgen dat patiënten met kennis van zaken toestemming voor behandelingen geven om het maken van keuzes en beslissingen voor patiënten te vergemakkelijken. Daarbij moet op lokaal, regionaal of nationaal bestuursniveau worden vastgelegd welke indicaties minimaal aan patiënten moeten worden gegeven en in welke vorm die informatie moet worden gegoten om te garanderen dat patiënten voornoemde rechten en bescherming ook echt genieten.

Motivering

| a) | Zeggenschap verlenen aan (de organisaties van) burgers, wordt verplicht gemaakt. |
| --- | --- |

a)

Zeggenschap verlenen aan (de organisaties van) burgers, wordt verplicht gemaakt.

| b) | Net als in de regeling voor het gebruik van geneesmiddelen moeten ook hier uniforme regels worden vastgelegd over hoe en waarover de patiënt moet worden geïnformeerd. Anders kan zijn „toestemming voor behandelingen” niet op kennis van zaken zijn gebaseerd. |
| --- | --- |

b)

Net als in de regeling voor het gebruik van geneesmiddelen moeten ook hier uniforme regels worden vastgelegd over hoe en waarover de patiënt moet worden geïnformeerd. Anders kan zijn „toestemming voor behandelingen” niet op kennis van zaken zijn gebaseerd.

Wijzigingsvoorstel 4

Deel I, Titel II, punt 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (4) | De lidstaten moeten de opleiding en scholing van gezondheidswerkers op het gebied van patiëntveiligheid bevorderen door:






  a) | het aanmoedigen van multidisciplinaire opleiding en scholing op het gebied van patiëntveiligheid voor alle beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, andere gezondheidswerkers en relevant leidinggevend en administratief personeel in zorgomgevingen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(4)

a)

het aanmoedigen van multidisciplinaire opleiding en scholing op het gebied van patiëntveiligheid voor alle beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, andere gezondheidswerkers en relevant leidinggevend en administratief personeel in zorgomgevingen;

| b) | samen te werken met organisaties voor beroepsopleiding in de gezondheidszorg om te verzekeren dat patiëntveiligheid voldoende aandacht krijgt in de curricula van het hoger onderwijs en in de bij- en nascholing van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg. |
| --- | --- |

b)

samen te werken met organisaties voor beroepsopleiding in de gezondheidszorg om te verzekeren dat patiëntveiligheid voldoende aandacht krijgt in de curricula van het hoger onderwijs en in de bij- en nascholing van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg.

| (4) | De lidstaten moeten de opleiding en scholing van gezondheidswerkers op het gebied van patiëntveiligheid bevorderen door:






  a) | het aanmoedigen van multidisciplinaire opleiding en scholing op het gebied van patiëntveiligheid voor alle beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, andere gezondheidswerkers en relevant leidinggevend en administratief personeel in zorgomgevingen te bevorderen; |
| --- | --- | --- |

(4)

a)

het aanmoedigen van multidisciplinaire opleiding en scholing op het gebied van patiëntveiligheid voor alle beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg, andere gezondheidswerkers en relevant leidinggevend en administratief personeel in zorgomgevingen te bevorderen;

| b) | samen te werken met organisaties voor beroepsopleiding in de gezondheidszorg samen te werken om te verzekeren dat patiëntveiligheid voldoende aandacht krijgt in de curricula van het hoger onderwijs en in de bij- en nascholing van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg; |
| --- | --- |

b)

samen te werken met organisaties voor beroepsopleiding in de gezondheidszorg samen te werken om te verzekeren dat patiëntveiligheid voldoende aandacht krijgt in de curricula van het hoger onderwijs en in de bij- en nascholing van beroepsbeoefenaren in de gezondheidszorg;

| c) | in medische faculteiten en andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing specifiek onderricht in patiëntveiligheid en risicobeheersing in de gezondheidszorg te laten geven. |
| --- | --- |

c)

in medische faculteiten en andere medische opleidingen alsmede in het kader van bijscholing specifiek onderricht in patiëntveiligheid en risicobeheersing in de gezondheidszorg te laten geven.

Motivering

| c) | Het probleem van de verspreiding in universiteiten van de kennis over risicobeheersing en over de gestructureerde en gespecialiseerde wijze waarop risicobeheersing in praktijk moet worden gebracht, moet worden aangepakt, omdat universiteiten nu eenmaal de aangewezen instellingen zijn om vraagstukken i.v.m. patiëntveiligheid onder de aandacht te brengen en onderricht te geven in de vaardigheden die nodig zijn om patiëntveiligheid te garanderen. |
| --- | --- |

c)

Het probleem van de verspreiding in universiteiten van de kennis over risicobeheersing en over de gestructureerde en gespecialiseerde wijze waarop risicobeheersing in praktijk moet worden gebracht, moet worden aangepakt, omdat universiteiten nu eenmaal de aangewezen instellingen zijn om vraagstukken i.v.m. patiëntveiligheid onder de aandacht te brengen en onderricht te geven in de vaardigheden die nodig zijn om patiëntveiligheid te garanderen.

Wijzigingsvoorstel 5

Deel I, Titel III, punt 1 c)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (1) | De lidstaten moeten een nationale strategie voor de preventie en bestrijding van zorginfecties goedkeuren en ten uitvoer brengen, waarbij de volgende doelstellingen worden nagestreefd: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(1)

| c) | de oprichting of versterking van actieve surveillancesystemen op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen; |
| --- | --- |

c)

de oprichting of versterking van actieve surveillancesystemen op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen;

| (1) | De lidstaten moeten een nationale strategie voor de preventie en bestrijding van zorginfecties goedkeuren en ten uitvoer brengen, waarbij de volgende doelstellingen worden nagestreefd: |
| --- | --- |

(1)

| c) | de oprichting of versterking van actieve surveillancesystemen
  systemen voor signalering,
  en monitoring en evaluatie op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen; |
| --- | --- |

c)

de oprichting of versterking van actieve surveillancesystemen
  systemen voor signalering,
  en monitoring en evaluatie op het niveau van de lidstaten en op het niveau van de zorginstellingen;

Motivering

Het komt erop aan dat de lidstaten signaleren hoeveel zorginfecties er zijn en de ontwikkelingen in de gaten houden, zodat ze op basis van de verkregen resultaten voor verbeteringen kunnen ijveren. Het woord „surveillance” klinkt wat vrijblijvender. Het wordt pas echt beter als hier ook van evaluatie wordt gesproken.

Wijzigingsvoorstel 6

Deel I, Titel III, punt 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (2) | De lidstaten moeten overwegen zo mogelijk binnen een jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling een intersectoraal mechanisme in te stellen voor de gecoördineerde uitvoering van de nationale strategie en voor informatie-uitwisseling en coördinatie met de Commissie, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de andere lidstaten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(2)

De lidstaten moeten overwegen zo mogelijk binnen een jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling een intersectoraal mechanisme in te stellen voor de gecoördineerde uitvoering van de nationale strategie en voor informatie-uitwisseling en coördinatie met de Commissie, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de andere lidstaten.

| (2) | De lidstaten moeten overwegen zo mogelijk binnen een jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling een intersectoraal mechanisme in te stellen voor de gecoördineerde uitvoering van de nationale strategie en voor informatie-uitwisseling en coördinatie met de Commissie, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de andere lidstaten. Ook lokale en regionale instanties met speciale bevoegdheden in de gezondheidszorg moeten hier rechtstreeks bij worden betrokken. |
| --- | --- |

(2)

De lidstaten moeten overwegen zo mogelijk binnen een jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling een intersectoraal mechanisme in te stellen voor de gecoördineerde uitvoering van de nationale strategie en voor informatie-uitwisseling en coördinatie met de Commissie, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de andere lidstaten. Ook lokale en regionale instanties met speciale bevoegdheden in de gezondheidszorg moeten hier rechtstreeks bij worden betrokken.

Motivering

| (2) | Doel van dit wijzigingsvoorstel is nader te omschrijven welke rol lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties spelen. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten. |
| --- | --- |

(2)

Doel van dit wijzigingsvoorstel is nader te omschrijven welke rol lokale en regionale overheden in de voorgestelde acties spelen. Die rol moet stroken met de rol die deze overheden in eigen land spelen binnen de grenzen van de nationale regels voor de verstrekking van gezondheidsdiensten.

Wijzigingsvoorstel 7

Deel I, Titel IV, punt 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (3) | De lidstaten moeten binnen twee jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling, en vervolgens op verzoek van de Commissie, aan de Commissie verslag uitbrengen over de uitvoering ervan met het oog op de follow-up van deze aanbeveling op communautair niveau. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(3)

De lidstaten moeten binnen twee jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling, en vervolgens op verzoek van de Commissie, aan de Commissie verslag uitbrengen over de uitvoering ervan met het oog op de follow-up van deze aanbeveling op communautair niveau.

| (3) | De lidstaten moeten binnen twee jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling, en vervolgens op verzoek van de Commissie, aan de Commissie verslag uitbrengen over de uitvoering ervan met het oog op de follow-up van deze aanbeveling op communautair niveau. Waar mogelijk moet daarbij gebruik worden gemaakt van informatie die al voorhanden is. |
| --- | --- |

(3)

De lidstaten moeten binnen twee jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling, en vervolgens op verzoek van de Commissie, aan de Commissie verslag uitbrengen over de uitvoering ervan met het oog op de follow-up van deze aanbeveling op communautair niveau. Waar mogelijk moet daarbij gebruik worden gemaakt van informatie die al voorhanden is.

Motivering

| (3) | Er moet sneller te werk worden gegaan, omdat het probleem waaronder de EU haar schouders gaat zetten van niet mis te verstaan belang is. |
| --- | --- |

(3)

Er moet sneller te werk worden gegaan, omdat het probleem waaronder de EU haar schouders gaat zetten van niet mis te verstaan belang is.

Wijzigingsvoorstel 8

Bijlage 2, titel 2, punt (1) c

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| (c) | het opzetten of versterken van actieve surveillancesystemen door |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

(c)

het opzetten of versterken van actieve surveillancesystemen door

| (c) | het opzetten of versterken van actieve surveillancesystemen
  systemen voor signalering, en monitoring en evaluatie door |
| --- | --- |

(c)

het opzetten of versterken van actieve surveillancesystemen
  systemen voor signalering, en monitoring en evaluatie door

Motivering

Idem als voor wijzigingsvoorstel 5.

Brussel, 21 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/70 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/70

---

Advies van het Comité van de Regio's over „De oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering”

(2009/C 200/13)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S DOET DE VOLGENDE AANBEVELINGEN

| — | Het Comité verzoekt de Commissie en de lidstaten met de lokale en regionale lichamen en andere belanghebbenden samen te werken en bij het gebruik van het EGF de beginselen subsidiariteit en proportionaliteit integraal te respecteren. |
| --- | --- |

—

Het Comité verzoekt de Commissie en de lidstaten met de lokale en regionale lichamen en andere belanghebbenden samen te werken en bij het gebruik van het EGF de beginselen subsidiariteit en proportionaliteit integraal te respecteren.

| — | Economische crises zijn cyclisch en daarom stelt het Comité voor om de tijdslimiet voor het fonds aan te passen in het licht van een meerjarig financieel kader om de planningszekerheid te verhogen. |
| --- | --- |

—

Economische crises zijn cyclisch en daarom stelt het Comité voor om de tijdslimiet voor het fonds aan te passen in het licht van een meerjarig financieel kader om de planningszekerheid te verhogen.

| — | Maatregelen die via het EFG kunnen worden ondersteund kunnen ook ten belope van 85 % via het ESF worden gesteund. Daarom zie veel lidstaten, regio's en lokale en regionale lichamen geen reden om bij een cofinancieringspercentage van 50 of 75 % te proberen om uit het EFG te putten. Derhalve wordt voorgesteld om het EFG- cofinancieringspercentage tot minstens 85 % op te trekken. |
| --- | --- |

—

Maatregelen die via het EFG kunnen worden ondersteund kunnen ook ten belope van 85 % via het ESF worden gesteund. Daarom zie veel lidstaten, regio's en lokale en regionale lichamen geen reden om bij een cofinancieringspercentage van 50 of 75 % te proberen om uit het EFG te putten. Derhalve wordt voorgesteld om het EFG- cofinancieringspercentage tot minstens 85 % op te trekken.

| — | Wel is het zo dat krachtens punt 28 van de door EP, Raad en Commissie op 17 mei 2006 gesloten interinstitutionele overeenkomst over begrotingsdiscipline en economisch beheer (1) jaarlijks slechts 500 miljoen euro in het EFG mag worden gestort. Daarom is het Comité ermee ingenomen dat de Commissie in het Europees herstelprogramma heeft aangekondigd om bij de herziening van de regelingen nog eens goed te kijken naar de EG-middelen voor het EFG. |
| --- | --- |

—

Wel is het zo dat krachtens punt 28 van de door EP, Raad en Commissie op 17 mei 2006 gesloten interinstitutionele overeenkomst over begrotingsdiscipline en economisch beheer (1) jaarlijks slechts 500 miljoen euro in het EFG mag worden gestort. Daarom is het Comité ermee ingenomen dat de Commissie in het Europees herstelprogramma heeft aangekondigd om bij de herziening van de regelingen nog eens goed te kijken naar de EG-middelen voor het EFG.

| Rapporteur | : | de heer Silberg (EE/UEN — EA), voorzitter van de gemeenteraad van Kose |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

de heer Silberg (EE/UEN — EA), voorzitter van de gemeenteraad van Kose

Referentiedocument

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening nr. 1927/2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering COM(2008) 867 final

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

is de Europese instelling die op grond van het EU-Verdrag de lokale en regionale lichamen van de lidstaten vertegenwoordigt.

Algemene opmerkingen

| 1. | Het Comité is ingenomen met onderhavig voorstel betreffende het fonds („EFG”) en verzoekt de Commissie en de lidstaten met de lokale en regionale lichamen en andere belanghebbenden samen te werken en bij het gebruik van het EGF de beginselen subsidiariteit en proportionaliteit integraal te respecteren. |
| --- | --- |

1.

Het Comité is ingenomen met onderhavig voorstel betreffende het fonds („EFG”) en verzoekt de Commissie en de lidstaten met de lokale en regionale lichamen en andere belanghebbenden samen te werken en bij het gebruik van het EGF de beginselen subsidiariteit en proportionaliteit integraal te respecteren.

| 2. | Verder constateert het dat de voorgenomen maatregelen ertoe strekken om de EFG verordening te wijzigen en daardoor blijk te geven van solidariteit met de werknemers die hun baan hebben verloren als gevolg van de diepingrijpende door de globalisering veroorzaakte wijzigingen. Ook is het de bedoeling een tijdelijke regeling in te voeren om werknemers te kunnen ondersteunen die hun werk als gevolg van de mondiale financiële en economische crisis zijn kwijtgeraakt. Economische crises zijn cyclisch en daarom stelt het Comité voor om, zonder nieuwe wijzigingen van de regelingen, de planningszekerheid betreffende eventuele nieuwe economische crises te garanderen vergroten door de tijdslimiet af te stemmen op het financiële meerjarenkader. |
| --- | --- |

2.

Verder constateert het dat de voorgenomen maatregelen ertoe strekken om de EFG verordening te wijzigen en daardoor blijk te geven van solidariteit met de werknemers die hun baan hebben verloren als gevolg van de diepingrijpende door de globalisering veroorzaakte wijzigingen. Ook is het de bedoeling een tijdelijke regeling in te voeren om werknemers te kunnen ondersteunen die hun werk als gevolg van de mondiale financiële en economische crisis zijn kwijtgeraakt. Economische crises zijn cyclisch en daarom stelt het Comité voor om, zonder nieuwe wijzigingen van de regelingen, de planningszekerheid betreffende eventuele nieuwe economische crises te garanderen vergroten door de tijdslimiet af te stemmen op het financiële meerjarenkader.

| 3. | Daarnaast zij herinnerd aan het advies over de oorspronkelijke verordening (zie PB C 51 van 6 maart 2007, blz. 1) waarin het Comité er al op wees dat de lokale en regionale lichamen een actieve rol spelen bij het overwinnen van de moeilijkheden die massaontslagen meebrengen en waarin het reeds de volgende voorstellen deed werden gedaan: voor zover dat met de vastlegging van de financiële perspectieven 2007-2013 verenigbaar is, bedragen de jaarlijkse dotaties uit het EFG maximaal 1 miljard euro; het fonds mag geen afbreuk doen aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten om zelf de gevolgen van economische herstructureringen het hoofd te bieden; uit het EFG wordt geput wanneer er bij een onderneming minimaal 500 ontslagen vallen in een regio waar de op NUTS-III-niveau gemeten werkloosheid boven het gemiddelde van de lidstaat in kwestie ligt, of wanneer ten minste 1 000 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van twaalf maanden in één of meer ondernemingen in een bedrijfstak, gemeten op het NACE 2-niveau, die volgens de NUTS-II-indeling ten minste 1 % van de regionale werkgelegenheid vertegenwoordigt of waar het regionale werkgelegenheidscijfer gedurende eenzelfde periode met ten minste 10 % is gedaald. |
| --- | --- |

3.

Daarnaast zij herinnerd aan het advies over de oorspronkelijke verordening (zie PB C 51 van 6 maart 2007, blz. 1) waarin het Comité er al op wees dat de lokale en regionale lichamen een actieve rol spelen bij het overwinnen van de moeilijkheden die massaontslagen meebrengen en waarin het reeds de volgende voorstellen deed werden gedaan: voor zover dat met de vastlegging van de financiële perspectieven 2007-2013 verenigbaar is, bedragen de jaarlijkse dotaties uit het EFG maximaal 1 miljard euro; het fonds mag geen afbreuk doen aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten om zelf de gevolgen van economische herstructureringen het hoofd te bieden; uit het EFG wordt geput wanneer er bij een onderneming minimaal 500 ontslagen vallen in een regio waar de op NUTS-III-niveau gemeten werkloosheid boven het gemiddelde van de lidstaat in kwestie ligt, of wanneer ten minste 1 000 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van twaalf maanden in één of meer ondernemingen in een bedrijfstak, gemeten op het NACE 2-niveau, die volgens de NUTS-II-indeling ten minste 1 % van de regionale werkgelegenheid vertegenwoordigt of waar het regionale werkgelegenheidscijfer gedurende eenzelfde periode met ten minste 10 % is gedaald.

| 4. | Ook wijst het Comité erop dat het EFG slechts zeer aarzelend op gang is gekomen (slechts 7,3 % van de middelen werden benut), waaruit blijkt dat het fonds gegeven de toen voor aanvragen geldende criteria slechts beperkt inzetbaar was. |
| --- | --- |

4.

Ook wijst het Comité erop dat het EFG slechts zeer aarzelend op gang is gekomen (slechts 7,3 % van de middelen werden benut), waaruit blijkt dat het fonds gegeven de toen voor aanvragen geldende criteria slechts beperkt inzetbaar was.

| 5. | Bijval verdient het voorstel van de Commissie om de EFG-voorschriften te herzien zodat snel uit het fonds kan worden geput op cruciale gebieden. Daarbij kan ook worden gedacht aan cofinanciering van opleidingsmaatregelen arbeidsbemiddeling voor werknemers die als gevolg van de economische crisis hun baan hebben verloren. |
| --- | --- |

5.

Bijval verdient het voorstel van de Commissie om de EFG-voorschriften te herzien zodat snel uit het fonds kan worden geput op cruciale gebieden. Daarbij kan ook worden gedacht aan cofinanciering van opleidingsmaatregelen arbeidsbemiddeling voor werknemers die als gevolg van de economische crisis hun baan hebben verloren.

| 6. | De door de huidige crisis ontstane problemen groeien tot een sociale en vertrouwenscrisis uit en de aanpak van de impact van de gehele crisis moet door de lokale en regionale lichamen worden geschraagd. Daarom zijn het fonds, zijn nieuwe doelstellingen en de betrokkenheid van de lokale en regionale lichamen belangrijker dan ooit. |
| --- | --- |

6.

De door de huidige crisis ontstane problemen groeien tot een sociale en vertrouwenscrisis uit en de aanpak van de impact van de gehele crisis moet door de lokale en regionale lichamen worden geschraagd. Daarom zijn het fonds, zijn nieuwe doelstellingen en de betrokkenheid van de lokale en regionale lichamen belangrijker dan ooit.

| 7. | De verwezenlijking van de met het EGF-doeleinden moet duidelijk bijdragen tot het bereiken van de doelstellingen van de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid: meer banen, minder werklozen, kwalitatief hoogwaardigere banen en meer arbeidsproductiviteit, attractievere banen en versterking van de sociale en territoriale samenhang. |
| --- | --- |

7.

De verwezenlijking van de met het EGF-doeleinden moet duidelijk bijdragen tot het bereiken van de doelstellingen van de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid: meer banen, minder werklozen, kwalitatief hoogwaardigere banen en meer arbeidsproductiviteit, attractievere banen en versterking van de sociale en territoriale samenhang.

| 8. | Het potentieel van het MKB om arbeidsplaatsen te creëren en te behouden is onderbenut. Maar het EFG biedt hier extra kansen en kan ertoe bijdragen dat het vertrouwen in de particuliere sector wordt versterkt. |
| --- | --- |

8.

Het potentieel van het MKB om arbeidsplaatsen te creëren en te behouden is onderbenut. Maar het EFG biedt hier extra kansen en kan ertoe bijdragen dat het vertrouwen in de particuliere sector wordt versterkt.

| 9. | Verder vreest het Comité dat de ultraperifere regio's en de economisch zwakkere regio's en staten gegeven de heersende crisis niet in staat zullen zijn om aan de voorwaarden voor financiering via het fonds te voldoen, het denkt daarbij met name aan de eis van 50 % voor cofinanciering. Daarom zullen de verschillen tussen het centrum en de periferie door de inzet van het EFG wellicht alleen maar toenemen. |
| --- | --- |

9.

Verder vreest het Comité dat de ultraperifere regio's en de economisch zwakkere regio's en staten gegeven de heersende crisis niet in staat zullen zijn om aan de voorwaarden voor financiering via het fonds te voldoen, het denkt daarbij met name aan de eis van 50 % voor cofinanciering. Daarom zullen de verschillen tussen het centrum en de periferie door de inzet van het EFG wellicht alleen maar toenemen.

| 10. | Maatregelen die via het EFG kunnen worden ondersteund kunnen ook ten belope van 85 % via het ESF worden gesteund. Bij het laatste gaat het vooral om financiering van actieve EFG-arbeidsmaatregelen (zoals ook projecten om de consequenties van ontslagen het hoofd te bieden). Daarom zie veel lidstaten, regio's en lokale en regionale lichamen geen reden om bij een cofinancieringspercentage van 50 of 75 % te proberen om uit het EFG te putten. Het Comité stelt dan ook voor het cofinancieringspercentage van dit laatste fonds tot minstens 85 % op te trekken. |
| --- | --- |

10.

Maatregelen die via het EFG kunnen worden ondersteund kunnen ook ten belope van 85 % via het ESF worden gesteund. Bij het laatste gaat het vooral om financiering van actieve EFG-arbeidsmaatregelen (zoals ook projecten om de consequenties van ontslagen het hoofd te bieden). Daarom zie veel lidstaten, regio's en lokale en regionale lichamen geen reden om bij een cofinancieringspercentage van 50 of 75 % te proberen om uit het EFG te putten. Het Comité stelt dan ook voor het cofinancieringspercentage van dit laatste fonds tot minstens 85 % op te trekken.

| 11. | Verder vindt ook het Comité dat de mondiale crisis in massa-ontslagen resulteerde en resulteert, dat de huidige situatie in het teken staat van geringere beschikbaarheid van krediet en minder koopkracht voor de burgers en dat deze ontwikkeling zich in de nabije toekomst zal voortzetten. Daarom kan het zich vinden in het voornemen van de Commissie om beter via het EFG op dit soort problemen te kunnen reageren. |
| --- | --- |

11.

Verder vindt ook het Comité dat de mondiale crisis in massa-ontslagen resulteerde en resulteert, dat de huidige situatie in het teken staat van geringere beschikbaarheid van krediet en minder koopkracht voor de burgers en dat deze ontwikkeling zich in de nabije toekomst zal voortzetten. Daarom kan het zich vinden in het voornemen van de Commissie om beter via het EFG op dit soort problemen te kunnen reageren.

| 12. | Wel is het zo dat krachtens punt 28 van de door EP, Raad en Commissie op 17 mei 2006 gesloten interinstitutionele overeenkomst over begrotingsdiscipline en economisch beheer (1) jaarlijks slechts 500 miljoen euro in het EFG mag worden gestort. Daarom is het Comité ermee ingenomen dat de Commissie in het Europees herstelprogramma heeft aangekondigd om bij de herziening van de regelingen nog eens goed te kijken naar de EG-middelen voor het EFG. |
| --- | --- |

12.

Wel is het zo dat krachtens punt 28 van de door EP, Raad en Commissie op 17 mei 2006 gesloten interinstitutionele overeenkomst over begrotingsdiscipline en economisch beheer (1) jaarlijks slechts 500 miljoen euro in het EFG mag worden gestort. Daarom is het Comité ermee ingenomen dat de Commissie in het Europees herstelprogramma heeft aangekondigd om bij de herziening van de regelingen nog eens goed te kijken naar de EG-middelen voor het EFG.

| 13. | Globalisering is weliswaar per saldo goed geweest voor de economische groei in de Gemeenschap, maar benadrukt dient te worden dat een fonds ter verzachting van de negatieve gevolgen ervan over voldoende middelen dient te beschikken. |
| --- | --- |

13.

Globalisering is weliswaar per saldo goed geweest voor de economische groei in de Gemeenschap, maar benadrukt dient te worden dat een fonds ter verzachting van de negatieve gevolgen ervan over voldoende middelen dient te beschikken.

| 14. | Het stemt tot zorg dat in een aantal lidstaten de lokale en regionale lichamen voor de cofinanciering (van ook het EFG) opdraaien terwijl die ook nog eens moeten bezuinigen. |
| --- | --- |

14.

Het stemt tot zorg dat in een aantal lidstaten de lokale en regionale lichamen voor de cofinanciering (van ook het EFG) opdraaien terwijl die ook nog eens moeten bezuinigen.

Bijzondere opmerkingen

| 15. | Het is noodzakelijk om het minimumaantal ontslagen van 1 000 tot 500 terug te brengen om daarmee kwesties in verband met de huidige steuncriteria te verduidelijken en met een ontslagdefinitie te komen die overeenstemt met de geldende jurisprudentie. Die definitie, en de uniforme toepassing ervan in de lidstaten, zijn noodzaak (2). |
| --- | --- |

15.

Het is noodzakelijk om het minimumaantal ontslagen van 1 000 tot 500 terug te brengen om daarmee kwesties in verband met de huidige steuncriteria te verduidelijken en met een ontslagdefinitie te komen die overeenstemt met de geldende jurisprudentie. Die definitie, en de uniforme toepassing ervan in de lidstaten, zijn noodzaak (2).

| 16. | Voorts steunt het Comité het Commissievoorstel om, wanneer de ontslagreden dezelfde is, geen onderscheid te maken tussen werknemers die voor!! of na een arbeidsverband van vier maanden zijn ontslagen. |
| --- | --- |

16.

Voorts steunt het Comité het Commissievoorstel om, wanneer de ontslagreden dezelfde is, geen onderscheid te maken tussen werknemers die voor!! of na een arbeidsverband van vier maanden zijn ontslagen.

| 17. | Hetzelfde geldt voor de voorgestelde wijzigingen betreffende de grondslag voor de berekening van het geld voor technische bijstand, en dat aan de hand van de in artikel 13 te financieren maatregelen moeten worden bepaald. |
| --- | --- |

17.

Hetzelfde geldt voor de voorgestelde wijzigingen betreffende de grondslag voor de berekening van het geld voor technische bijstand, en dat aan de hand van de in artikel 13 te financieren maatregelen moeten worden bepaald.

| 18. | Verder kan het zich vinden in de verlenging (van 12 naar 24 maanden) van de termijn waarbinnen EFG-subsidies moeten worden gebruikt. Dit komt ook ten goede aan de mogelijkheid voor ontslagen werknemers om een omscholingsprogramma af te maken en daarmee nieuwe kwalificaties te verwerven. Een dergelijk programma neemt in de huidige economische situatie waarschijnlijk meer tijd in beslag. |
| --- | --- |

18.

Verder kan het zich vinden in de verlenging (van 12 naar 24 maanden) van de termijn waarbinnen EFG-subsidies moeten worden gebruikt. Dit komt ook ten goede aan de mogelijkheid voor ontslagen werknemers om een omscholingsprogramma af te maken en daarmee nieuwe kwalificaties te verwerven. Een dergelijk programma neemt in de huidige economische situatie waarschijnlijk meer tijd in beslag.

| 19. | Ten slotte is het Comité het ermee eens dat het Europees Parlement en de Raad bij de evaluatie halfweg (artikel 17, lid 1, onder a) en op voorstel van de Commissie de EFG-verordening, met inbegrip van de tijdelijke afwijking van artikel 1, lid 1, bis, kunnen herzien. |
| --- | --- |

19.

Ten slotte is het Comité het ermee eens dat het Europees Parlement en de Raad bij de evaluatie halfweg (artikel 17, lid 1, onder a) en op voorstel van de Commissie de EFG-verordening, met inbegrip van de tijdelijke afwijking van artikel 1, lid 1, bis, kunnen herzien.

II.   CONCRETE VOORSTELLEN VOOR VERBETERING

De verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1927/2006 tot oprichting van een Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| (5) | Om te waarborgen dat de criteria voor bijstandsverlening op transparante wijze worden toegepast, dient het begrip „gedwongen ontslagen” nader gedefinieerd te worden. Teneinde de lidstaten meer flexibiliteit te bieden wat het indienen van aanvragen betreft en de solidariteitsdoelstelling beter te verwezenlijken, dient in deze definitie de drempel verlaagd te worden. |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingsvoorstel

(5)

Om te waarborgen dat de criteria voor bijstandsverlening op transparante wijze worden toegepast, dient het begrip „gedwongen ontslagen” nader gedefinieerd te worden. Teneinde de lidstaten meer flexibiliteit te bieden wat het indienen van aanvragen betreft en de solidariteitsdoelstelling beter te verwezenlijken, dient in deze definitie de drempel verlaagd te worden.

| (5) | Om te waarborgen dat de criteria voor bijstandsverlening op transparante wijze worden toegepast, dient het begrip „gedwongen ontslagen”nader gedefinieerd
  te worden en uniform in de lidstaten te worden toegepast. Teneinde de lidstaten meer flexibiliteit te bieden wat het indienen van aanvragen betreft en de solidariteitsdoelstelling beter te verwezenlijken, dient in deze definitie de drempel verlaagd te worden. |
| --- | --- |

(5)

Om te waarborgen dat de criteria voor bijstandsverlening op transparante wijze worden toegepast, dient het begrip „gedwongen ontslagen”nader gedefinieerd
  te worden en uniform in de lidstaten te worden toegepast. Teneinde de lidstaten meer flexibiliteit te bieden wat het indienen van aanvragen betreft en de solidariteitsdoelstelling beter te verwezenlijken, dient in deze definitie de drempel verlaagd te worden.

Motivering

Het moet de bedoeling zijn het begrip „gedwongen ontslagen” en de toepassing ervan in de lidstaten te uniformeren.

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 1
  Verordening (EG) nr. 1927/2006 wordt als volgt gewijzigd:






  1. | In artikel 1 wordt een nieuw lid 1 bis ingevoegd:
  „1 bis.   In afwijking van lid 1 verleent het EFG ook steun aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis, op voorwaarde dat de aanvragen voldoen aan de in artikel 2, onder a), b) of c), aangegeven criteria.
  Deze uitzondering is van toepassing op alle aanvragen die vóór 31 december 2010 worden ingediend.” |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingsvoorstel

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 1927/2006 wordt als volgt gewijzigd:

1.

In artikel 1 wordt een nieuw lid 1 bis ingevoegd:

„1 bis.   In afwijking van lid 1 verleent het EFG ook steun aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis, op voorwaarde dat de aanvragen voldoen aan de in artikel 2, onder a), b) of c), aangegeven criteria.

Deze uitzondering is van toepassing op alle aanvragen die vóór 31 december 2010 worden ingediend.”

Artikel 1

Verordening (EG) nr. 1927/2006 wordt als volgt gewijzigd:

| 1. | In artikel 1 wordt een nieuw lid 1 bis ingevoegd:
  „1 bis.   In afwijking van lid 1 verleent het EFG ook steun aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis, op voorwaarde dat de aanvragen voldoen aan de in artikel 2, onder a), b) of c), aangegeven criteria.
  Deze uitzondering is van toepassing op alle aanvragen die vóór 2013 worden ingediend.” |
| --- | --- |

1.

In artikel 1 wordt een nieuw lid 1 bis ingevoegd:

„1 bis.   In afwijking van lid 1 verleent het EFG ook steun aan werknemers die worden ontslagen als gevolg van de wereldwijde financiële en economische crisis, op voorwaarde dat de aanvragen voldoen aan de in artikel 2, onder a), b) of c), aangegeven criteria.

Deze uitzondering is van toepassing op alle aanvragen die vóór 2013 worden ingediend.”

Motivering

De bijstelling van de tijdslimiet voor het financieel meerjarenkader lijkt nodig om de EFG-uitgaven beter te kunnen plannen.

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 2 wordt vervangen door:

  „Artikel 2
  Criteria voor steunverlening
  Een financiële bijdrage uit het EFG wordt toegekend als grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen leiden tot een ernstige ontwrichting van de economie, zoals een substantiële toename van de invoer naar de EU, een snelle daling van het marktaandeel van de EU in een bepaalde sector, of verplaatsing van bedrijfsactiviteiten naar derde landen, met als gevolg:” | Artikel 2 wordt vervangen door:

  „Artikel 2
  Criteria voor steunverlening
  Een financiële bijdrage uit het EFG wordt toegekend als grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen leiden tot een ernstige ontwrichting van de economie, zoals een substantiële toename van de invoer naar de EU, een snelle daling van het marktaandeel van de EU in een bepaalde sector, of verplaatsing van bedrijfsactiviteiten naar derde
  lagekostenlanden, met als gevolg:” |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingsvoorstel

Artikel 2 wordt vervangen door:

„Artikel 2

Criteria voor steunverlening

Een financiële bijdrage uit het EFG wordt toegekend als grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen leiden tot een ernstige ontwrichting van de economie, zoals een substantiële toename van de invoer naar de EU, een snelle daling van het marktaandeel van de EU in een bepaalde sector, of verplaatsing van bedrijfsactiviteiten naar derde landen, met als gevolg:”

Artikel 2 wordt vervangen door:

„Artikel 2

Criteria voor steunverlening

Een financiële bijdrage uit het EFG wordt toegekend als grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen leiden tot een ernstige ontwrichting van de economie, zoals een substantiële toename van de invoer naar de EU, een snelle daling van het marktaandeel van de EU in een bepaalde sector, of verplaatsing van bedrijfsactiviteiten naar derde
  lagekostenlanden, met als gevolg:”

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 2 wordt vervangen door:

  „Artikel 2
  Criteria voor steunverlening






  b) | ten minste 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van negen maanden, met name in kleine of middelgrote ondernemingen, in een NACE 2-divisie in een regio of in twee aan elkaar grenzende regio's volgens de NUTS II-indeling, of |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingsvoorstel

Artikel 2 wordt vervangen door:

„Artikel 2

Criteria voor steunverlening

b)

ten minste 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van negen maanden, met name in kleine of middelgrote ondernemingen, in een NACE 2-divisie in een regio of in twee aan elkaar grenzende regio's volgens de NUTS II-indeling, of

| c) | op kleine arbeidsmarkten of in uitzonderlijke omstandigheden, die door de betrokken lidstaat naar behoren moeten worden onderbouwd, kan een aanvraag voor een bijdrage uit het EFG, zelfs als niet volledig voldaan wordt aan de voorwaarden onder a) en b), als ontvankelijk worden aangemerkt, wanneer de gedwongen ontslagen ernstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid en de lokale economie. De betrokken lidstaat dient duidelijk aan te geven dat de aanvraag niet geheel voldoet aan de criteria voor steunverlening onder punt a) of punt b). Het totaalbedrag van de bijdragen wegens uitzonderlijke omstandigheden mag in een jaar niet hoger zijn dan 15 % van het EFG.” |
| --- | --- |

c)

op kleine arbeidsmarkten of in uitzonderlijke omstandigheden, die door de betrokken lidstaat naar behoren moeten worden onderbouwd, kan een aanvraag voor een bijdrage uit het EFG, zelfs als niet volledig voldaan wordt aan de voorwaarden onder a) en b), als ontvankelijk worden aangemerkt, wanneer de gedwongen ontslagen ernstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid en de lokale economie. De betrokken lidstaat dient duidelijk aan te geven dat de aanvraag niet geheel voldoet aan de criteria voor steunverlening onder punt a) of punt b). Het totaalbedrag van de bijdragen wegens uitzonderlijke omstandigheden mag in een jaar niet hoger zijn dan 15 % van het EFG.”

Artikel 2 wordt vervangen door:

„Artikel 2

Criteria voor steunverlening

| b) | ten minste 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van negen maanden, met name in kleine of middelgrote ondernemingen, in een NACE 2-divisie in een regio en/of in twee aan elkaar grenzende regio's volgens de NUTS II-indeling, of |
| --- | --- |

b)

ten minste 500 gedwongen ontslagen binnen een periode van negen maanden, met name in kleine of middelgrote ondernemingen, in een NACE 2-divisie in een regio en/of in twee aan elkaar grenzende regio's volgens de NUTS II-indeling, of

| c) | op kleine arbeidsmarkten of in uitzonderlijke omstandigheden, die door de betrokken lidstaat naar behoren moeten worden onderbouwd, kan een aanvraag voor een bijdrage uit het EFG, zelfs als niet volledig voldaan wordt aan de voorwaarden onder a) en b), als ontvankelijk worden aangemerkt, wanneer de gedwongen ontslagen ernstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid en de lokale economie. De betrokken lidstaat dient duidelijk aan te geven dat de aanvraag niet geheel voldoet aan de criteria voor steunverlening onder punt a) of punt b). Het totaalbedrag van de bijdragen wegens uitzonderlijke omstandigheden mag in een jaar niet hoger zijn dan 15 % van het EFG.” |
| --- | --- |

c)

op kleine arbeidsmarkten of in uitzonderlijke omstandigheden, die door de betrokken lidstaat naar behoren moeten worden onderbouwd, kan een aanvraag voor een bijdrage uit het EFG, zelfs als niet volledig voldaan wordt aan de voorwaarden onder a) en b), als ontvankelijk worden aangemerkt, wanneer de gedwongen ontslagen ernstige gevolgen hebben voor de werkgelegenheid en de lokale economie. De betrokken lidstaat dient duidelijk aan te geven dat de aanvraag niet geheel voldoet aan de criteria voor steunverlening onder punt a) of punt b). Het totaalbedrag van de bijdragen wegens uitzonderlijke omstandigheden mag in een jaar niet hoger zijn dan 15 % van het EFG.”

Motivering

| c) | De planning betreffende de fondsmiddelen is voor de lange termijn en vrij star en daarom kunnen problemen flexibeler via het fonds worden opgelost door van geval tot geval te werk te gaan. |
| --- | --- |

c)

De planning betreffende de fondsmiddelen is voor de lange termijn en vrij star en daarom kunnen problemen flexibeler via het fonds worden opgelost door van geval tot geval te werk te gaan.

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:
  lid 2, onder a), wordt vervangen door:






  „a) | een beredeneerde analyse van het verband tussen de gedwongen ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de financiële en economische crisis, en bewijsstukken voor het aantal en een uitleg van het onvoorziene karakter van deze ontslagen. Gedwongen ontslagen die plaatsvonden voor of na de in artikel 2, onder a) of c), bedoelde periode, kunnen, wanneer een aanvraag uit hoofde van de genoemde bepalingen niet voldoet aan de in artikel 2, onder a), aangegeven criteria, onder de medegefinancierde maatregelen vallen, op voorwaarde dat de gedwongen ontslagen plaatsvonden na de algemene aankondiging van de geplande collectieve ontslagen en een duidelijk functioneel verband kan worden gelegd met de gebeurtenis die aanleiding was tot de gedwongen ontslagen in de referentieperiode;” |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingvoorstel

Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:

lid 2, onder a), wordt vervangen door:

„a)

een beredeneerde analyse van het verband tussen de gedwongen ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de financiële en economische crisis, en bewijsstukken voor het aantal en een uitleg van het onvoorziene karakter van deze ontslagen. Gedwongen ontslagen die plaatsvonden voor of na de in artikel 2, onder a) of c), bedoelde periode, kunnen, wanneer een aanvraag uit hoofde van de genoemde bepalingen niet voldoet aan de in artikel 2, onder a), aangegeven criteria, onder de medegefinancierde maatregelen vallen, op voorwaarde dat de gedwongen ontslagen plaatsvonden na de algemene aankondiging van de geplande collectieve ontslagen en een duidelijk functioneel verband kan worden gelegd met de gebeurtenis die aanleiding was tot de gedwongen ontslagen in de referentieperiode;”

Artikel 5 wordt als volgt gewijzigd:

Lid 1 wordt als volgt aangevuld:

Lid 1 wordt als volgt aangevuld:

1.   Een lidstaat verzoekt, in overeenstemming met de lokale en/of regionale lichamen en de sociale partners, binnen 10 weken na de datum van vaststelling van de in artikel 2 genoemde voorwaarden voor steun uit het EGF, de Commissie om een financiële bijdrage uit het EGF. Het verzoek kan daarna door de lidstaat in kwestie worden aangevuld.

1.

Een lidstaat verzoekt, in overeenstemming met de lokale en/of regionale lichamen en de sociale partners, binnen 10 weken na de datum van vaststelling van de in artikel 2 genoemde voorwaarden voor steun uit het EGF, de Commissie om een financiële bijdrage uit het EGF. Het verzoek kan daarna door de lidstaat in kwestie worden aangevuld.

lid 2, onder a), wordt vervangen door:

| „a) | een beredeneerde analyse van het verband tussen de gedwongen ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de financiële en economische crisis, en bewijsstukken voor het aantal en een uitleg van het onvoorziene karakter van deze ontslagen. Gedwongen ontslagen die plaatsvonden voor of na de in artikel 2, onder a) of c), bedoelde periode, kunnen, wanneer een aanvraag uit hoofde van de genoemde bepalingen niet voldoet aan de in artikel 2, onder a), aangegeven criteria, onder de medegefinancierde maatregelen vallen, op voorwaarde dat de gedwongen ontslagen plaatsvonden na de algemene aankondiging van de geplande collectieve ontslagen en een duidelijk functioneel verband kan worden gelegd met de gebeurtenis die aanleiding was tot de gedwongen ontslagen in de referentieperiode;” |
| --- | --- |

„a)

een beredeneerde analyse van het verband tussen de gedwongen ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de financiële en economische crisis, en bewijsstukken voor het aantal en een uitleg van het onvoorziene karakter van deze ontslagen. Gedwongen ontslagen die plaatsvonden voor of na de in artikel 2, onder a) of c), bedoelde periode, kunnen, wanneer een aanvraag uit hoofde van de genoemde bepalingen niet voldoet aan de in artikel 2, onder a), aangegeven criteria, onder de medegefinancierde maatregelen vallen, op voorwaarde dat de gedwongen ontslagen plaatsvonden na de algemene aankondiging van de geplande collectieve ontslagen en een duidelijk functioneel verband kan worden gelegd met de gebeurtenis die aanleiding was tot de gedwongen ontslagen in de referentieperiode;”

een beredeneerde analyse van het verband tussen de gedwongen ontslagen en de grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de financiële en economische crisis, en bewijsstukken voor het aantal en een uitleg van het onvoorziene karakter van deze ontslagen

Motivering

| 1) | De lokale en regionale lichamen en hun bevolking zullen door bedrijfsverplaatsingen en –sluitingen worden geraakt en moeten daarom worden betreokken bij de ontwikkeling van strategieën om dergelijke situaties het hoofd te bieden. Dus moeten zij partij zijn in de procedure voor steunverzoek. Zulks niet in de laatste plaats om ervoor te zorgen dat lokale, regionale, nationale en Europese maatregelen elkaar aanvullen. |
| --- | --- |

1)

De lokale en regionale lichamen en hun bevolking zullen door bedrijfsverplaatsingen en –sluitingen worden geraakt en moeten daarom worden betreokken bij de ontwikkeling van strategieën om dergelijke situaties het hoofd te bieden. Dus moeten zij partij zijn in de procedure voor steunverzoek. Zulks niet in de laatste plaats om ervoor te zorgen dat lokale, regionale, nationale en Europese maatregelen elkaar aanvullen.

| 2) | De betekenis van de eerste zin van lid 2, onder a, is onbegrijpelijk. |
| --- | --- |

2)

De betekenis van de eerste zin van lid 2, onder a, is onbegrijpelijk.

| Door de Commissie voorgestelde formulering | Wijzigingsvoorstel |
| --- | --- |
| Artikel 10, lid 1, wordt vervangen door:

  „1.   Op basis van de overeenkomstig artikel 5, lid 5, uitgevoerde beoordeling, voert de Commissie, aan de hand van onder andere het aantal te ondersteunen werknemers, de voorgestelde acties en de geraamde kosten, een evaluatie uit en doet zo snel mogelijk een voorstel inzake de hoogte van de eventuele financiële bijdrage die kan worden verstrekt binnen de grenzen van de beschikbare middelen. Dit bedrag mag niet hoger zijn dan 75 % van de totale geraamde kosten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, onder d).” | Artikel 10, lid 1, wordt vervangen door:

  „1.   Op basis van de overeenkomstig artikel 5, lid 5, uitgevoerde beoordeling, voert de Commissie, aan de hand van onder andere het aantal te ondersteunen werknemers, de voorgestelde acties en de geraamde kosten, een evaluatie uit en doet zo snel mogelijk een voorstel inzake de hoogte van de eventuele financiële bijdrage die kan worden verstrekt binnen de grenzen van de beschikbare middelen. Dit bedrag mag niet hoger zijn dan 75% 85 % van de totale geraamde kosten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, onder d).” |

Door de Commissie voorgestelde formulering

Wijzigingsvoorstel

Artikel 10, lid 1, wordt vervangen door:

„1.   Op basis van de overeenkomstig artikel 5, lid 5, uitgevoerde beoordeling, voert de Commissie, aan de hand van onder andere het aantal te ondersteunen werknemers, de voorgestelde acties en de geraamde kosten, een evaluatie uit en doet zo snel mogelijk een voorstel inzake de hoogte van de eventuele financiële bijdrage die kan worden verstrekt binnen de grenzen van de beschikbare middelen. Dit bedrag mag niet hoger zijn dan 75 % van de totale geraamde kosten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, onder d).”

Artikel 10, lid 1, wordt vervangen door:

„1.   Op basis van de overeenkomstig artikel 5, lid 5, uitgevoerde beoordeling, voert de Commissie, aan de hand van onder andere het aantal te ondersteunen werknemers, de voorgestelde acties en de geraamde kosten, een evaluatie uit en doet zo snel mogelijk een voorstel inzake de hoogte van de eventuele financiële bijdrage die kan worden verstrekt binnen de grenzen van de beschikbare middelen. Dit bedrag mag niet hoger zijn dan 75% 85 % van de totale geraamde kosten zoals bedoeld in artikel 5, lid 2, onder d).”

Motivering

De analyse van ontslagen met het oog op de geldende en de voorgestelde steuncriteria leert dat minder ontslagen geen wezenlijke invloed op de mogelijkheden van de perifere regio's uitoefent om steun uit het fonds te verzoeken.

Weliswaar stijgen het aantal massa-ontslagen en ontslagen werknemers vanwege de slechtere economische situatie, maar dan nog blijft het aantal van 500 ontslagen gegeven de kleine arbeidsmarkten van deze regio's een hoge bovenlimiet. Daarom wordt er in perifere regio's er de voorkeur aan gegeven om slechts om steun uit het ESF te verzoeken, maar verslechtert de crisis, dan kunnen die middelen sneller dan voorzien uitgeput raken.

Verder beschikken armere perifere regio's niet over vergelijkbare middelen voor cofinanciering. Daarmee bestaat het gevaar dat de door de economische crisis verzwakte regeringen van regio's en/of lokale en regionale lichamen, die slechts weinig lobbymogelijkheden hebben, maar weinig belangstelling kunnen opbrengen.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---

(1)  PB C 139 van 14 juni 2006n, blz. 1

1

(2)  Het is ook cruciaal dat bij de werking van het EFG gekeken wordt naar de algemene loondaling in de sectoren die het meest door de crisis zijn getroffen.

2

---

| 25.8.2009 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 200/76 |
| --- | --- | --- | --- |

25.8.2009

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 200/76

---

Advies van het Comité van de Regio's over consumentenrechten

(2009/C 200/14)

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

| — | staat achter de beleidsdoelstelling de interne markt verder vorm te geven en het functioneren van de b2c-interne markt te verbeteren, met name voor het mkb (b2c = business to consumer, d.w.z. transacties tussen consumenten en bedrijven); |
| --- | --- |

—

staat achter de beleidsdoelstelling de interne markt verder vorm te geven en het functioneren van de b2c-interne markt te verbeteren, met name voor het mkb (b2c = business to consumer, d.w.z. transacties tussen consumenten en bedrijven);

| — | vindt tegelijkertijd dat de consumentenbescherming in de EU verder versterkt en ontwikkeld moet worden, hetgeen essentieel is voor het functioneren van de interne markt; |
| --- | --- |

—

vindt tegelijkertijd dat de consumentenbescherming in de EU verder versterkt en ontwikkeld moet worden, hetgeen essentieel is voor het functioneren van de interne markt;

| — | meent dat met het nu voorliggende richtlijnvoorstel het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende handel nog niet kan worden versterkt; |
| --- | --- |

—

meent dat met het nu voorliggende richtlijnvoorstel het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende handel nog niet kan worden versterkt;

| — | is gekant tegen volledige harmonisatie, omdat dan het gevaar bestaat dat lidstaten eigen, specifieke voorschriften inzake consumentenbescherming moeten opgeven; |
| --- | --- |

—

is gekant tegen volledige harmonisatie, omdat dan het gevaar bestaat dat lidstaten eigen, specifieke voorschriften inzake consumentenbescherming moeten opgeven;

| — | vindt dat de lidstaten ook in de toekomst nog regels moeten kunnen opstellen die verder gaan dan de communautaire normen; |
| --- | --- |

—

vindt dat de lidstaten ook in de toekomst nog regels moeten kunnen opstellen die verder gaan dan de communautaire normen;

| — | is voorstander van een gedifferentieerde aanpak: het kan zich vinden in volledige harmonisatie van veeleer technische regelingen, maar wil dat de lidstaten voor het overige genoeg speelruimte krijgen om afwijkende bepalingen te formuleren; |
| --- | --- |

—

is voorstander van een gedifferentieerde aanpak: het kan zich vinden in volledige harmonisatie van veeleer technische regelingen, maar wil dat de lidstaten voor het overige genoeg speelruimte krijgen om afwijkende bepalingen te formuleren;

| — | wijst erop dat de minimale informatieverplichtingen, die gelden voor alle soorten overeenkomsten, concreter moeten worden geformuleerd; |
| --- | --- |

—

wijst erop dat de minimale informatieverplichtingen, die gelden voor alle soorten overeenkomsten, concreter moeten worden geformuleerd;

| — | vindt dat de bepalingen omtrent op afstand gesloten overeenkomsten nog verder moeten worden verduidelijkt en aangepast. |
| --- | --- |

—

vindt dat de bepalingen omtrent op afstand gesloten overeenkomsten nog verder moeten worden verduidelijkt en aangepast.

| Rapporteur | : | Wolfgang G. Gibowski (DE/EVP), staatssecretaris en gevolmachtigde van de deelstaat Nedersaksen op bondsniveau |
| --- | --- | --- |

Rapporteur

:

Wolfgang G. Gibowski (DE/EVP), staatssecretaris en gevolmachtigde van de deelstaat Nedersaksen op bondsniveau

Referentiedocument

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende consumentenrechten

COM(2008) 614 final — 2008/0196 (COD)

I.   BELEIDSAANBEVELINGEN

HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

Algemene opmerkingen

| 1. | Het Comité van de Regio's (CvdR) staat achter de beleidsdoelstelling de interne markt verder vorm te geven en het functioneren van de b2c-interne markt te verbeteren, met name voor het mkb (b2c = business to consumer, d.w.z. transacties tussen consumenten en bedrijven). |
| --- | --- |

1.

Het Comité van de Regio's (CvdR) staat achter de beleidsdoelstelling de interne markt verder vorm te geven en het functioneren van de b2c-interne markt te verbeteren, met name voor het mkb (b2c = business to consumer, d.w.z. transacties tussen consumenten en bedrijven).

| 2. | Tegelijkertijd vindt het dat de consumentenbescherming in de EU verder versterkt en ontwikkeld moet worden — dat is essentieel voor het functioneren van de interne markt. |
| --- | --- |

2.

Tegelijkertijd vindt het dat de consumentenbescherming in de EU verder versterkt en ontwikkeld moet worden — dat is essentieel voor het functioneren van de interne markt.

| 3. | Het is dan ook ingenomen met onderhavig Commissievoorstel om enkele bestaande richtlijnen inzake consumentenbescherming samen te smelten tot één horizontaal regelgevend kader, dat van toepassing is op alle in het voorstel genoemde overeenkomsten tussen consumenten en handelaren. |
| --- | --- |

3.

Het is dan ook ingenomen met onderhavig Commissievoorstel om enkele bestaande richtlijnen inzake consumentenbescherming samen te smelten tot één horizontaal regelgevend kader, dat van toepassing is op alle in het voorstel genoemde overeenkomsten tussen consumenten en handelaren.

| 4. | Het betreurt echter dat onderhavig voorstel niet betrekking heeft op alle consumentenrichtlijnen, maar zich tot de herziening van vier richtlijnen beperkt. De Commissie heeft daarmee de kans laten liggen om één gemeenschappelijk regelgevingskader voor consumentenrechten op de interne markt vast te stellen. |
| --- | --- |

4.

Het betreurt echter dat onderhavig voorstel niet betrekking heeft op alle consumentenrichtlijnen, maar zich tot de herziening van vier richtlijnen beperkt. De Commissie heeft daarmee de kans laten liggen om één gemeenschappelijk regelgevingskader voor consumentenrechten op de interne markt vast te stellen.

| 5. | Het CvdR betreurt ook dat het maar deels is gelukt de tegenstrijdigheden en onduidelijkheden in de bestaande wetgeving uit de weg te ruimen en het consumentenacquis in zijn geheel transparanter te maken. |
| --- | --- |

5.

Het CvdR betreurt ook dat het maar deels is gelukt de tegenstrijdigheden en onduidelijkheden in de bestaande wetgeving uit de weg te ruimen en het consumentenacquis in zijn geheel transparanter te maken.

| 6. | De (toenemende) verschillen tussen het niveau van consumentenbescherming in de EU en derde landen baren het CvdR zorgen. De Commissie zou voor die verschillen meer oog moeten hebben. |
| --- | --- |

6.

De (toenemende) verschillen tussen het niveau van consumentenbescherming in de EU en derde landen baren het CvdR zorgen. De Commissie zou voor die verschillen meer oog moeten hebben.

Bevoegdheden, subsidiariteit en evenredigheid

| 7. | De consumentenrichtlijnen bestaan tot nu toe uit minimumnormen voor consumentenbescherming, wat de lidstaten in staat stelt strengere regels uit te vaardigen. Veel landen hebben dit al op grote schaal gedaan. Het CvdR hoopt dat dankzij deze mogelijkheid het algehele niveau van consumentenbescherming in alle lidstaten zal stijgen. |
| --- | --- |

7.

De consumentenrichtlijnen bestaan tot nu toe uit minimumnormen voor consumentenbescherming, wat de lidstaten in staat stelt strengere regels uit te vaardigen. Veel landen hebben dit al op grote schaal gedaan. Het CvdR hoopt dat dankzij deze mogelijkheid het algehele niveau van consumentenbescherming in alle lidstaten zal stijgen.

| 8. | Het CvdR is gekant tegen volledige harmonisatie, omdat dan het gevaar bestaat dat lidstaten eigen, specifieke voorschriften inzake consumentenbescherming moeten opgeven, ook als die hun nut hebben bewezen. |
| --- | --- |

8.

Het CvdR is gekant tegen volledige harmonisatie, omdat dan het gevaar bestaat dat lidstaten eigen, specifieke voorschriften inzake consumentenbescherming moeten opgeven, ook als die hun nut hebben bewezen.

| 9. | Het principe van minimumharmonisatie, dat waardevol is gebleken en in overeenstemming is met het belangrijkste Verdragsartikel over consumentenbescherming (art. 153, lid 5, EG-Verdrag), zou in essentie moeten blijven bestaan. In beginsel zouden de lidstaten hun consumentenrecht, via strengere beschermingsbepalingen, moeten kunnen blijven aanpassen. |
| --- | --- |

9.

Het principe van minimumharmonisatie, dat waardevol is gebleken en in overeenstemming is met het belangrijkste Verdragsartikel over consumentenbescherming (art. 153, lid 5, EG-Verdrag), zou in essentie moeten blijven bestaan. In beginsel zouden de lidstaten hun consumentenrecht, via strengere beschermingsbepalingen, moeten kunnen blijven aanpassen.

| 10. | Volledige harmonisatie zou een novum in de Europese consumentenbescherming zijn, waarvan de invoering niet absoluut noodzakelijk lijkt. Alleen voor een aantal specifieke technische gevallen, waarin de tot nu toe bestaande verschillende nationale regels echt hinderlijk zijn voor grensoverschrijdend opererende ondernemingen of voor de uitoefening van de vier fundamentele vrijheden van de EU, kan een beperkte en doelgerichte volledige harmonisatie worden overwogen. |
| --- | --- |

10.

Volledige harmonisatie zou een novum in de Europese consumentenbescherming zijn, waarvan de invoering niet absoluut noodzakelijk lijkt. Alleen voor een aantal specifieke technische gevallen, waarin de tot nu toe bestaande verschillende nationale regels echt hinderlijk zijn voor grensoverschrijdend opererende ondernemingen of voor de uitoefening van de vier fundamentele vrijheden van de EU, kan een beperkte en doelgerichte volledige harmonisatie worden overwogen.

| 11. | Het valt verder te betwijfelen of volledige harmonisatie in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel. De Commissie geeft niet aan waarom zij alle regelingsbevoegdheid naar zich toetrekt. Van volledige harmonisatie zou alleen op een aantal kerngebieden van de interne markt sprake mogen zijn. |
| --- | --- |

11.

Het valt verder te betwijfelen of volledige harmonisatie in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel. De Commissie geeft niet aan waarom zij alle regelingsbevoegdheid naar zich toetrekt. Van volledige harmonisatie zou alleen op een aantal kerngebieden van de interne markt sprake mogen zijn.

| 12. | Tevens is twijfelachtig of volledige harmonisatie leidt tot een groter consumentenvertrouwen en de concurrentie bevordert. De problemen waarmee consumenten momenteel kampen, zijn veeleer te wijten aan rechtsonzekerheid en de ingewikkelde manier om recht te halen in grensoverschrijdende transacties (door taalbarrières, hoge advocaat- en proceskosten enz.). Op deze punten biedt het richtlijnvoorstel geen verbetering. |
| --- | --- |

12.

Tevens is twijfelachtig of volledige harmonisatie leidt tot een groter consumentenvertrouwen en de concurrentie bevordert. De problemen waarmee consumenten momenteel kampen, zijn veeleer te wijten aan rechtsonzekerheid en de ingewikkelde manier om recht te halen in grensoverschrijdende transacties (door taalbarrières, hoge advocaat- en proceskosten enz.). Op deze punten biedt het richtlijnvoorstel geen verbetering.

| 13. | Er kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de doelstelling van de Commissie om met het richtlijnvoorstel zowel de grensoverschrijdende handel als de handel in de lidstaten zelf te willen reguleren. Het staat in ieder geval niet vast dat de grensoverschrijdende handel wordt belemmerd door verschillen in nationale regelgeving. |
| --- | --- |

13.

Er kunnen vraagtekens worden geplaatst bij de doelstelling van de Commissie om met het richtlijnvoorstel zowel de grensoverschrijdende handel als de handel in de lidstaten zelf te willen reguleren. Het staat in ieder geval niet vast dat de grensoverschrijdende handel wordt belemmerd door verschillen in nationale regelgeving.

| 14. | Bovendien vereist harmonisatie telkens begrijpelijke empirische verklaringen en realistische effectbeoordelingen. |
| --- | --- |

14.

Bovendien vereist harmonisatie telkens begrijpelijke empirische verklaringen en realistische effectbeoordelingen.

| 15. | Met name de door de Commissie aangevoerde Eurobarometer-enquête volstaat niet als verklaring voor de formulering van het richtlijnvoorstel. De noodzaak tot uitvaardiging van de diverse voorschriften moet door de Commissie hoe dan ook empirisch onderbouwd en overtuigend gemotiveerd worden. De huidige effectbeoordeling omvat slechts een abstracte bespreking van de gevolgen van de verschillende beleidsopties. |
| --- | --- |

15.

Met name de door de Commissie aangevoerde Eurobarometer-enquête volstaat niet als verklaring voor de formulering van het richtlijnvoorstel. De noodzaak tot uitvaardiging van de diverse voorschriften moet door de Commissie hoe dan ook empirisch onderbouwd en overtuigend gemotiveerd worden. De huidige effectbeoordeling omvat slechts een abstracte bespreking van de gevolgen van de verschillende beleidsopties.

Specifieke opmerkingen

Definities

| 16. | De onduidelijkheden in de definities uit de huidige consumentenrichtlijnen, die mede de oorzaak zijn van een groot gebrek aan transparantie, zijn in het richtlijnvoorstel onvoldoende aangepakt. De voorgestelde definities moeten nog verder worden toegelicht, zoals de definities van de begrippen „consument” en „handelaar”. |
| --- | --- |

16.

De onduidelijkheden in de definities uit de huidige consumentenrichtlijnen, die mede de oorzaak zijn van een groot gebrek aan transparantie, zijn in het richtlijnvoorstel onvoldoende aangepakt. De voorgestelde definities moeten nog verder worden toegelicht, zoals de definities van de begrippen „consument” en „handelaar”.

Consumenteninformatie

| 17. | De bepalingen over de algemene informatieverplichtingen blijven onduidelijk en kunnen leiden tot aanzienlijke rechtsonzekerheid. In ieder geval is de beperking van de informatieverplichting (de bewoordingen „voor zover die niet al duidelijk is uit de context”) vaag geformuleerd en kan die verplichting daarmee maar moeilijk worden afgebakend. |
| --- | --- |

17.

De bepalingen over de algemene informatieverplichtingen blijven onduidelijk en kunnen leiden tot aanzienlijke rechtsonzekerheid. In ieder geval is de beperking van de informatieverplichting (de bewoordingen „voor zover die niet al duidelijk is uit de context”) vaag geformuleerd en kan die verplichting daarmee maar moeilijk worden afgebakend.

| 18. | De minimale informatieverplichtingen, die gelden voor alle soorten overeenkomsten, moeten concreter worden geformuleerd. |
| --- | --- |

18.

De minimale informatieverplichtingen, die gelden voor alle soorten overeenkomsten, moeten concreter worden geformuleerd.

Consumenteninformatie en herroepingsrecht voor op afstand en buiten verkoopruimten gesloten overeenkomsten

| 19. | Met name kleinere ondernemers klagen er nu al over dat zij niet meer zonder juridische bijstand aan hun informatieverplichtingen kunnen voldoen. Ondernemers en consumenten zouden baat hebben bij een standaardformulier. Ondernemers die een formulier uit de Richtlijn gebruiken, zouden er zeker van zijn dat de d.m.v. dat formulier door hen verstrekte informatie in overeenstemming is met de bepalingen uit de Richtlijn. Consumenten zouden die informatie dankzij zo'n formulier in heel Europa op dezelfde manier krijgen. Met het in de bijlage bij het richtlijnvoorstel opgenomen modelformulier kan één en ander echter slechts gedeeltelijk worden verwezenlijkt. |
| --- | --- |

19.

Met name kleinere ondernemers klagen er nu al over dat zij niet meer zonder juridische bijstand aan hun informatieverplichtingen kunnen voldoen. Ondernemers en consumenten zouden baat hebben bij een standaardformulier. Ondernemers die een formulier uit de Richtlijn gebruiken, zouden er zeker van zijn dat de d.m.v. dat formulier door hen verstrekte informatie in overeenstemming is met de bepalingen uit de Richtlijn. Consumenten zouden die informatie dankzij zo'n formulier in heel Europa op dezelfde manier krijgen. Met het in de bijlage bij het richtlijnvoorstel opgenomen modelformulier kan één en ander echter slechts gedeeltelijk worden verwezenlijkt.

| 20. | De bepalingen omtrent op afstand gesloten overeenkomsten moeten nog verder worden verduidelijkt en aangepast. Die gaan namelijk enerzijds verder dan de geldende nationale voorschriften, maar bevatten anderzijds niet de in de oude Richtlijn inzake verkopen op afstand opgenomen uitzondering dat het herroepingsrecht niet van toepassing is op goederen die „door hun aard niet kunnen worden teruggezonden”. |
| --- | --- |

20.

De bepalingen omtrent op afstand gesloten overeenkomsten moeten nog verder worden verduidelijkt en aangepast. Die gaan namelijk enerzijds verder dan de geldende nationale voorschriften, maar bevatten anderzijds niet de in de oude Richtlijn inzake verkopen op afstand opgenomen uitzondering dat het herroepingsrecht niet van toepassing is op goederen die „door hun aard niet kunnen worden teruggezonden”.

| 21. | Het CvdR heeft er bezwaar tegen dat ook huis-aan-huisverkoop onder de volledige harmonisatie valt. Veruit de meeste huis-aan-huis of in het openbaar gesloten overeenkomsten kennen immers geen grensoverschrijdende dimensie. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR heeft er bezwaar tegen dat ook huis-aan-huisverkoop onder de volledige harmonisatie valt. Veruit de meeste huis-aan-huis of in het openbaar gesloten overeenkomsten kennen immers geen grensoverschrijdende dimensie.

| 22. | Het is de vraag waarom het herroepingsrecht niet van toepassing zou mogen zijn op tijdschriftabonnementen en kansspelen. Hetzelfde geldt voor particuliere internetveilingen. De tijdens dergelijke veilingen gesloten overeenkomsten worden in een aantal lidstaten (in ieder geval in Duitsland) beschouwd als normale koopcontracten. Ook hier zouden de lidstaten individueel van de Richtlijn moeten kunnen afwijken. |
| --- | --- |

22.

Het is de vraag waarom het herroepingsrecht niet van toepassing zou mogen zijn op tijdschriftabonnementen en kansspelen. Hetzelfde geldt voor particuliere internetveilingen. De tijdens dergelijke veilingen gesloten overeenkomsten worden in een aantal lidstaten (in ieder geval in Duitsland) beschouwd als normale koopcontracten. Ook hier zouden de lidstaten individueel van de Richtlijn moeten kunnen afwijken.

Andere consumentenrechten met betrekking tot verkoopovereenkomsten

| 23. | Het CvdR is ingenomen met de voorstellen inzake de aankoop van consumptiegoederen, omdat die „verkopervriendelijk” zijn (recht op uitvoering achteraf, leveringstermijn). |
| --- | --- |

23.

Het CvdR is ingenomen met de voorstellen inzake de aankoop van consumptiegoederen, omdat die „verkopervriendelijk” zijn (recht op uitvoering achteraf, leveringstermijn).

| 24. | Het staat echter kritisch tegenover de voorstellen t.a.v. gebrek aan overeenstemming en met name tegenover de termijn waarbinnen gebreken moeten worden gemeld. |
| --- | --- |

24.

Het staat echter kritisch tegenover de voorstellen t.a.v. gebrek aan overeenstemming en met name tegenover de termijn waarbinnen gebreken moeten worden gemeld.

Consumentenrechten met betrekking tot bedingen in overeenkomsten

| 25. | Het CvdR heeft bedenkingen bij de voorstellen inzake standaardbedingen, omdat die deels neerkomen op een aantasting van de consumentenrechten. Nationale juridische verworvenheden zouden niet verder moeten worden ondermijnd. |
| --- | --- |

25.

Het CvdR heeft bedenkingen bij de voorstellen inzake standaardbedingen, omdat die deels neerkomen op een aantasting van de consumentenrechten. Nationale juridische verworvenheden zouden niet verder moeten worden ondermijnd.

Conclusies

| 26. | Met het nu voorliggende richtlijnvoorstel kan het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende handel nog niet worden versterkt. In tegendeel: het valt zelfs niet uit te sluiten dat de vraag verder afneemt als de voorgestelde wetgeving een aanpassing van het nationale recht aan minder strenge Europese wetgeving inhoudt. Zo'n aanpassing leidt immers tot een lager niveau van consumentenbescherming en daarmee wellicht tot terughoudendheid en onzekerheid onder consumenten. |
| --- | --- |

26.

Met het nu voorliggende richtlijnvoorstel kan het vertrouwen van de consument in grensoverschrijdende handel nog niet worden versterkt. In tegendeel: het valt zelfs niet uit te sluiten dat de vraag verder afneemt als de voorgestelde wetgeving een aanpassing van het nationale recht aan minder strenge Europese wetgeving inhoudt. Zo'n aanpassing leidt immers tot een lager niveau van consumentenbescherming en daarmee wellicht tot terughoudendheid en onzekerheid onder consumenten.

| 27. | Het CvdR is nadrukkelijk gekant tegen een volledige harmonisatie. Het vindt dat de lidstaten ook in de toekomst nog regels moeten kunnen opstellen die verder gaan dan de communautaire normen. |
| --- | --- |

27.

Het CvdR is nadrukkelijk gekant tegen een volledige harmonisatie. Het vindt dat de lidstaten ook in de toekomst nog regels moeten kunnen opstellen die verder gaan dan de communautaire normen.

| 28. | Het CvdR is voorstander van een gedifferentieerde aanpak: het kan zich vinden in volledige harmonisatie van veeleer technische regelingen, maar wil dat de lidstaten voor het overige genoeg speelruimte krijgen om afwijkende bepalingen te formuleren. Bijkomend voordeel hiervan is dat lidstaten afzonderlijk sneller op negatieve ontwikkelingen kunnen reageren dan de Europese wetgever. |
| --- | --- |

28.

Het CvdR is voorstander van een gedifferentieerde aanpak: het kan zich vinden in volledige harmonisatie van veeleer technische regelingen, maar wil dat de lidstaten voor het overige genoeg speelruimte krijgen om afwijkende bepalingen te formuleren. Bijkomend voordeel hiervan is dat lidstaten afzonderlijk sneller op negatieve ontwikkelingen kunnen reageren dan de Europese wetgever.

| 29. | Aan de hand van een geïntegreerde aanpak zouden definities en regels moeten worden geformuleerd die niet alleen de in het richtlijnvoorstel centraal staande deelterreinen, maar het gehele consumentenacquis ten goede komen. |
| --- | --- |

29.

Aan de hand van een geïntegreerde aanpak zouden definities en regels moeten worden geformuleerd die niet alleen de in het richtlijnvoorstel centraal staande deelterreinen, maar het gehele consumentenacquis ten goede komen.

| 30. | Gelet op de huidige stand van zaken vindt het CvdR meer toelichting en overleg noodzakelijk. Daarbij moet worden gestreefd naar evenwicht tussen een hoog niveau van consumentenbescherming en een sterke concurrentiepositie van het bedrijfsleven. Onevenredig veel rompslomp voor met name het mkb is even ongewenst als aantasting van de in enkele lidstaten al ver ontwikkelde consumentenbescherming. Het overleg moet ook worden benut om consumenteninformatie op eensluidende wijze eenvoudiger en begrijpelijker te maken. |
| --- | --- |

30.

Gelet op de huidige stand van zaken vindt het CvdR meer toelichting en overleg noodzakelijk. Daarbij moet worden gestreefd naar evenwicht tussen een hoog niveau van consumentenbescherming en een sterke concurrentiepositie van het bedrijfsleven. Onevenredig veel rompslomp voor met name het mkb is even ongewenst als aantasting van de in enkele lidstaten al ver ontwikkelde consumentenbescherming. Het overleg moet ook worden benut om consumenteninformatie op eensluidende wijze eenvoudiger en begrijpelijker te maken.

| 31. | Het CvdR kijkt met belangstelling uit naar de komende discussies over dit richtlijnvoorstel en zal daaraan een constructieve bijdrage leveren. |
| --- | --- |

31.

Het CvdR kijkt met belangstelling uit naar de komende discussies over dit richtlijnvoorstel en zal daaraan een constructieve bijdrage leveren.

Brussel, 22 april 2009

De voorzitter van het Comité van de Regio's

Luc VAN DEN BRANDE

---