# Publicatieblad C 343/2018

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 343 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang25 september 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 343

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang25 september 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Parlementaire Vergadering Euronest |
| 2018/C 343/01 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over veiligheidsuitdagingen in de landen van het Oostelijk Partnerschap en het versterken van de rol van de EU bij de aanpak daarvan | 1 |
| 2018/C 343/02 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over buitenlandse directe investeringen in de EU-lidstaten en oostelijke partnerlanden | 8 |
| 2018/C 343/03 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de bevordering van energie-efficiëntie en energieduurzaamheid in de EU en de Oost-Europese partnerlanden | 12 |
| 2018/C 343/04 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het aanpakken van informeel en zwartwerk en de verbetering van de sociale zekerheid van werknemers in de Europese Unie en de landen van het Oostelijk Partnerschap | 19 |
| 2018/C 343/05 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de Oekraïense politieke gevangenen in Rusland, met name Oleh Sentsov | 24 |
| 2018/C 343/06 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over versnelde ratificatie van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, in de nationale parlementen van de EU | 26 |
| 2018/C 343/07 | Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het meerjarig financieel kader van de EU voor de periode na 2020 en de ontwikkeling van het Oostelijk Partnerschap+-model | 27 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Parlementaire Vergadering Euronest

2018/C 343/01

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over veiligheidsuitdagingen in de landen van het Oostelijk Partnerschap en het versterken van de rol van de EU bij de aanpak daarvan

1

2018/C 343/02

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over buitenlandse directe investeringen in de EU-lidstaten en oostelijke partnerlanden

8

2018/C 343/03

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de bevordering van energie-efficiëntie en energieduurzaamheid in de EU en de Oost-Europese partnerlanden

12

2018/C 343/04

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het aanpakken van informeel en zwartwerk en de verbetering van de sociale zekerheid van werknemers in de Europese Unie en de landen van het Oostelijk Partnerschap

19

2018/C 343/05

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de Oekraïense politieke gevangenen in Rusland, met name Oleh Sentsov

24

2018/C 343/06

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over versnelde ratificatie van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, in de nationale parlementen van de EU

26

2018/C 343/07

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het meerjarig financieel kader van de EU voor de periode na 2020 en de ontwikkeling van het Oostelijk Partnerschap+-model

27

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Parlementaire Vergadering Euronest

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/1

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over veiligheidsuitdagingen in de landen van het Oostelijk Partnerschap en het versterken van de rol van de EU bij de aanpak daarvan

(2018/C 343/01)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel en de verklaringen van eerdere toppen van het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel en de verklaringen van eerdere toppen van het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU van juni 2016, getiteld „Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: een sterker Europa”, |
| --- | --- |

—

gezien de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU van juni 2016, getiteld „Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: een sterker Europa”,

| — | gezien het gezamenlijk werkdocument van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 juni 2017 getiteld „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020: Focusing on key priorities and tangible results” (SWD(2017)0300), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk werkdocument van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 juni 2017 getiteld „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020: Focusing on key priorities and tangible results” (SWD(2017)0300),

| — | gezien het gezamenlijk verslag van 18 mei 2017 van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de tenuitvoerlegging van de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid (JOIN(2017)0018), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk verslag van 18 mei 2017 van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over de tenuitvoerlegging van de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid (JOIN(2017)0018),

| — | gezien de aanbeveling van het Europees Parlement van 15 november 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017 (1), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van het Europees Parlement van 15 november 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017 (1),

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (2), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (2),

| — | gezien de door meerderheid en oppositie gesteunde resolutie van het Georgische parlement van 21 maart 2018 over ernstige schendingen van de mensenrechten in het bezette Abchazië en de regio Tschinvali, en gezien de Otkhozoria-Tatunashvili-lijst, |
| --- | --- |

—

gezien de door meerderheid en oppositie gesteunde resolutie van het Georgische parlement van 21 maart 2018 over ernstige schendingen van de mensenrechten in het bezette Abchazië en de regio Tschinvali, en gezien de Otkhozoria-Tatunashvili-lijst,

| — | gezien de conclusies van de zesde plenaire vergadering van de Parlementaire Vergadering Euronest van 31 oktober en 1 november 2017 in Kiev, met name wat cyberbeveiliging betreft, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de zesde plenaire vergadering van de Parlementaire Vergadering Euronest van 31 oktober en 1 november 2017 in Kiev, met name wat cyberbeveiliging betreft,

| A. | overwegende dat het zowel voor de EU als voor de Oost-Europese partnerlanden van vitaal belang is vrede en veiligheid in Europa te waarborgen als meest fundamentele voorwaarde voor hun stabiliteit, welvaart en ontwikkeling; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het zowel voor de EU als voor de Oost-Europese partnerlanden van vitaal belang is vrede en veiligheid in Europa te waarborgen als meest fundamentele voorwaarde voor hun stabiliteit, welvaart en ontwikkeling;

| B. | overwegende dat interne veiligheid, stabiliteit en vrede in de EU en de Oost-Europese partnerlanden vereisen dat het internationaal recht en de internationale orde, soevereiniteit en de fundamentele waarden van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden worden geëerbiedigd en gehandhaafd; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat interne veiligheid, stabiliteit en vrede in de EU en de Oost-Europese partnerlanden vereisen dat het internationaal recht en de internationale orde, soevereiniteit en de fundamentele waarden van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden worden geëerbiedigd en gehandhaafd;

| C. | overwegende dat het Oostelijk Partnerschap gemeenschappelijke doelstellingen nastreeft, namelijk bevordering van stabiliteit, opbouwen van vertrouwen en samenwerking, ondersteuning van democratische hervormingen, goede nabuurschapsbetrekkingen, vreedzame conflictoplossing en regionale samenwerking, intensivering van contacten tussen mensen en stimulering van handel, teneinde politieke dialoog en associatie alsook economische samenwerking en integratie in de hand te werken; overwegende dat, naast het beginsel van differentiatie, elk partnerland de mogelijkheid wordt geboden om zijn politieke en economische betrekkingen met de EU te versterken, voor zover dit in overeenstemming is met zijn ambitie; overwegende dat elke Europese staat krachtens artikel 49 VEU en in overeenstemming met de Verklaring van Rome van 25 maart 2017 kan verzoeken lid te worden van de EU, op voorwaarde dat hij de criteria van Kopenhagen en de democratische beginselen in acht neemt, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten, ook van minderheidsgroepen, eerbiedigt, en de rechtsstaat handhaaft; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Oostelijk Partnerschap gemeenschappelijke doelstellingen nastreeft, namelijk bevordering van stabiliteit, opbouwen van vertrouwen en samenwerking, ondersteuning van democratische hervormingen, goede nabuurschapsbetrekkingen, vreedzame conflictoplossing en regionale samenwerking, intensivering van contacten tussen mensen en stimulering van handel, teneinde politieke dialoog en associatie alsook economische samenwerking en integratie in de hand te werken; overwegende dat, naast het beginsel van differentiatie, elk partnerland de mogelijkheid wordt geboden om zijn politieke en economische betrekkingen met de EU te versterken, voor zover dit in overeenstemming is met zijn ambitie; overwegende dat elke Europese staat krachtens artikel 49 VEU en in overeenstemming met de Verklaring van Rome van 25 maart 2017 kan verzoeken lid te worden van de EU, op voorwaarde dat hij de criteria van Kopenhagen en de democratische beginselen in acht neemt, de fundamentele vrijheden en de mensenrechten, ook van minderheidsgroepen, eerbiedigt, en de rechtsstaat handhaaft;

| D. | overwegende dat alle Oost-Europese partnerlanden als soevereine staten vrij moeten kunnen beslissen over de koers van hun buitenlands en veiligheidsbeleid, zonder druk van buitenaf en zonder risico van militaire of economische represailles, zoals het internationaal recht voorschrijft; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat alle Oost-Europese partnerlanden als soevereine staten vrij moeten kunnen beslissen over de koers van hun buitenlands en veiligheidsbeleid, zonder druk van buitenaf en zonder risico van militaire of economische represailles, zoals het internationaal recht voorschrijft;

| E. | overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 2017 in Brussel de nadruk hebben gelegd op de rol van het Oostelijk Partnerschap bij het versterken van de veerkracht van de staat, de economie en de samenleving in de buurlanden van de EU, zoals ook is vermeld in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en bij de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 2017 in Brussel de nadruk hebben gelegd op de rol van het Oostelijk Partnerschap bij het versterken van de veerkracht van de staat, de economie en de samenleving in de buurlanden van de EU, zoals ook is vermeld in de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU en bij de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid;

| F. | overwegende dat goed bestuur en vooruitgang in de richting van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, alsook duurzame economische ontwikkeling en armoedebestrijding, belangrijke elementen zijn voor het waarborgen van stabiliteit, het versterken van de interne veiligheid en het vergroten van de veerkracht van de partnerlanden, om hen te helpen een gunstig klimaat te scheppen voor de ontwikkeling van meer veerkrachtige en concurrerende economieën; overwegende dat een sterk en onafhankelijk maatschappelijk middenveld en onafhankelijke media van vitaal belang zijn voor het creëren van veerkrachtige samenlevingen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat goed bestuur en vooruitgang in de richting van democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, alsook duurzame economische ontwikkeling en armoedebestrijding, belangrijke elementen zijn voor het waarborgen van stabiliteit, het versterken van de interne veiligheid en het vergroten van de veerkracht van de partnerlanden, om hen te helpen een gunstig klimaat te scheppen voor de ontwikkeling van meer veerkrachtige en concurrerende economieën; overwegende dat een sterk en onafhankelijk maatschappelijk middenveld en onafhankelijke media van vitaal belang zijn voor het creëren van veerkrachtige samenlevingen;

| G. | overwegende dat zich in Europa ongekende veiligheidsuitdagingen voordoen, zoals conventionele en hybride oorlogvoering, extremisme en radicalisering, cybercriminaliteit, terrorisme en georganiseerde misdaad, die niet kunnen worden opgelost zonder gedeelde verantwoordelijkheid en samenwerking; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat zich in Europa ongekende veiligheidsuitdagingen voordoen, zoals conventionele en hybride oorlogvoering, extremisme en radicalisering, cybercriminaliteit, terrorisme en georganiseerde misdaad, die niet kunnen worden opgelost zonder gedeelde verantwoordelijkheid en samenwerking;

| H. | overwegende dat de EU zich er nogmaals toe heeft verbonden de stabilisering en veerkracht van haar partners te bevorderen, en hiervoor extra middelen heeft uitgetrokken in het kader van het oostelijk nabuurschapsbeleid; overwegende dat de bestrijding van cybercriminaliteit en corruptie, alsook justitiële samenwerking in strafzaken tot de prioriteiten van de EU op veiligheidsgebied behoren; overwegende dat het van het grootste belang is ervoor te zorgen dat er in het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU voor de periode na 2020 een afzonderlijk financieel instrument voor het nabuurschap behouden blijft als duidelijk bewijs van het politieke belang dat de EU aan de regio hecht en om ervoor te zorgen dat de hervormingen een tastbare effect op lange termijn hebben; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de EU zich er nogmaals toe heeft verbonden de stabilisering en veerkracht van haar partners te bevorderen, en hiervoor extra middelen heeft uitgetrokken in het kader van het oostelijk nabuurschapsbeleid; overwegende dat de bestrijding van cybercriminaliteit en corruptie, alsook justitiële samenwerking in strafzaken tot de prioriteiten van de EU op veiligheidsgebied behoren; overwegende dat het van het grootste belang is ervoor te zorgen dat er in het meerjarig financieel kader (MFK) van de EU voor de periode na 2020 een afzonderlijk financieel instrument voor het nabuurschap behouden blijft als duidelijk bewijs van het politieke belang dat de EU aan de regio hecht en om ervoor te zorgen dat de hervormingen een tastbare effect op lange termijn hebben;

| I. | overwegende dat burgers, bedrijven en overheidsdiensten zowel in de EU als in de Oost-Europese partnerlanden in grote mate afhankelijk zijn van informatie- en communicatietechnologie en daardoor steeds kwetsbaarder worden voor cybercriminaliteit; overwegende dat er om op cyberincidenten te reageren capaciteiten, deskundigheid, technologie en inlichtingen nodig zijn die in de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden moeten worden ontwikkeld; overwegende dat het onmiskenbaar is dat de Russische regering achter cyberaanvallen op verscheidene EU- en partnerlanden zat; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat burgers, bedrijven en overheidsdiensten zowel in de EU als in de Oost-Europese partnerlanden in grote mate afhankelijk zijn van informatie- en communicatietechnologie en daardoor steeds kwetsbaarder worden voor cybercriminaliteit; overwegende dat er om op cyberincidenten te reageren capaciteiten, deskundigheid, technologie en inlichtingen nodig zijn die in de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden moeten worden ontwikkeld; overwegende dat het onmiskenbaar is dat de Russische regering achter cyberaanvallen op verscheidene EU- en partnerlanden zat;

| J. | overwegende dat de Commissie sinds november 2017 een raadpleging houdt over de problemen die het gevolg zijn van de verspreiding van valse informatie via traditionele en sociale media en over de beste manier om die tegen te gaan; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Commissie sinds november 2017 een raadpleging houdt over de problemen die het gevolg zijn van de verspreiding van valse informatie via traditionele en sociale media en over de beste manier om die tegen te gaan;

| K. | overwegende dat de EU in september 2015 de Taskforce strategische communicatie oost (East StratCom) heeft opgericht als instrument om Russische propaganda en desinformatie tegen te gaan, maar dat die nog steeds onvoldoende financiering krijgt; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de EU in september 2015 de Taskforce strategische communicatie oost (East StratCom) heeft opgericht als instrument om Russische propaganda en desinformatie tegen te gaan, maar dat die nog steeds onvoldoende financiering krijgt;

| L. | overwegende dat de onopgeloste conflicten in Armenië, Azerbeidzjan, Georgië en Moldavië en de aanhoudende Russische militaire agressie in het oosten van Oekraïne aan veel mensen het leven hebben gekost en een grote uitdaging blijven voor de democratische ontwikkeling en de veiligheid van de regio; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de onopgeloste conflicten in Armenië, Azerbeidzjan, Georgië en Moldavië en de aanhoudende Russische militaire agressie in het oosten van Oekraïne aan veel mensen het leven hebben gekost en een grote uitdaging blijven voor de democratische ontwikkeling en de veiligheid van de regio;

| M. | overwegende dat Rusland een aantal van deze conflicten heeft uitgelokt en in stand heeft gehouden als onderdeel van zijn strategie om een overheersende regionale rol in Oost-Europa te spelen en militaire aanwezigheid te gebruiken als hefboom om partnerlanden onder druk te zetten, in strijd met zijn internationale verbintenissen om de internationale rechtsorde te handhaven; overwegende dat Rusland illegaal militairen inzet in de bezette gebieden en de separatistische regio's in Georgië en Moldavië, en leiding, personeel en militaire uitrusting verschaft aan de separatistische strijdkrachten in Oekraïne; overwegende dat Rusland illegaal strijdkrachten en aanzienlijke hoeveelheden munitie en militaire uitrusting heeft in het bezette gebied en het separatistische gebied Transnistrië in de Republiek Moldavië, en samen met de strijdkrachten van het Transnistrische regime gezamenlijke militaire oefeningen heeft gehouden; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat Rusland een aantal van deze conflicten heeft uitgelokt en in stand heeft gehouden als onderdeel van zijn strategie om een overheersende regionale rol in Oost-Europa te spelen en militaire aanwezigheid te gebruiken als hefboom om partnerlanden onder druk te zetten, in strijd met zijn internationale verbintenissen om de internationale rechtsorde te handhaven; overwegende dat Rusland illegaal militairen inzet in de bezette gebieden en de separatistische regio's in Georgië en Moldavië, en leiding, personeel en militaire uitrusting verschaft aan de separatistische strijdkrachten in Oekraïne; overwegende dat Rusland illegaal strijdkrachten en aanzienlijke hoeveelheden munitie en militaire uitrusting heeft in het bezette gebied en het separatistische gebied Transnistrië in de Republiek Moldavië, en samen met de strijdkrachten van het Transnistrische regime gezamenlijke militaire oefeningen heeft gehouden;

| N. | overwegende dat de bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië door de Russische Federatie na de Russisch-Georgische oorlog van 2008 en de annexatie van de Krim door de Russische Federatie in 2014 op brutale wijze blijk hebben gegeven van minachting voor het internationaal recht; overwegende dat de totale militarisering van deze gebieden door de Russische bezettingsmacht een ernstige bedreiging vormt voor de regionale en pan-Europese veiligheid; overwegende dat in de bezette gebieden een verslechtering van de mensenrechtensituatie zichtbaar is: zo worden met name Georgische en Oekraïense burgers, in het bijzonder Krim-Tataren, vermoord en politiek vervolgd; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië door de Russische Federatie na de Russisch-Georgische oorlog van 2008 en de annexatie van de Krim door de Russische Federatie in 2014 op brutale wijze blijk hebben gegeven van minachting voor het internationaal recht; overwegende dat de totale militarisering van deze gebieden door de Russische bezettingsmacht een ernstige bedreiging vormt voor de regionale en pan-Europese veiligheid; overwegende dat in de bezette gebieden een verslechtering van de mensenrechtensituatie zichtbaar is: zo worden met name Georgische en Oekraïense burgers, in het bijzonder Krim-Tataren, vermoord en politiek vervolgd;

| O. | overwegende dat de EU de volledige en daadwerkelijke uitvoering van de akkoorden van Minsk in Oost-Oekraïne en de verlenging van de aan volledige uitvoering gekoppelde sancties steunt; overwegende dat de EU het besluit van Istanboel van 1999 van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) betreffende de Republiek Moldavië, alsook de omvorming van de huidige vredesoperatie op de Dnjester tot een civiele missie met een internationaal mandaat steunt, en de Groep van Minsk van de OVSE en zijn covoorzitters steunt bij hun inspanningen om het conflict in Nagorno-Karabach op te lossen en een nieuwe uitbarsting van geweld en militaire gevechtshandelingen te voorkomen; overwegende dat de EU erop aandringt dat de Russische Federatie de met bemiddeling van de EU bereikte bestandsovereenkomst tussen Georgië en Rusland volledig uitvoert en dat de EU steun verleent aan het internationale overleg in Genève (GID) dat de gevolgen van de Russisch-Georgische oorlog van 2008 moet aanpakken met behulp van instrumenten voor conflictoplossing, zoals covoorzitterschap van het overleg, een bezoek van de waarnemingsmissie van de EU (EUMM) aan de bezette gebieden in Georgië, volledige steun voor het beleid van niet-erkenning en dialoog, en het ongedaan maken van de etnische zuivering die door de Russische Federatie is uitgevoerd; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de EU de volledige en daadwerkelijke uitvoering van de akkoorden van Minsk in Oost-Oekraïne en de verlenging van de aan volledige uitvoering gekoppelde sancties steunt; overwegende dat de EU het besluit van Istanboel van 1999 van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) betreffende de Republiek Moldavië, alsook de omvorming van de huidige vredesoperatie op de Dnjester tot een civiele missie met een internationaal mandaat steunt, en de Groep van Minsk van de OVSE en zijn covoorzitters steunt bij hun inspanningen om het conflict in Nagorno-Karabach op te lossen en een nieuwe uitbarsting van geweld en militaire gevechtshandelingen te voorkomen; overwegende dat de EU erop aandringt dat de Russische Federatie de met bemiddeling van de EU bereikte bestandsovereenkomst tussen Georgië en Rusland volledig uitvoert en dat de EU steun verleent aan het internationale overleg in Genève (GID) dat de gevolgen van de Russisch-Georgische oorlog van 2008 moet aanpakken met behulp van instrumenten voor conflictoplossing, zoals covoorzitterschap van het overleg, een bezoek van de waarnemingsmissie van de EU (EUMM) aan de bezette gebieden in Georgië, volledige steun voor het beleid van niet-erkenning en dialoog, en het ongedaan maken van de etnische zuivering die door de Russische Federatie is uitgevoerd;

| P. | overwegende dat de EU acties uitvoert teneinde deze inspanningen aan te vullen door vertrouwenwekkende maatregelen en vredesopbouw aan beide zijden van het conflict te bevorderen, onder andere door de positieve inspanningen van de speciaal vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en door de uitvoering van het programma „Europees partnerschap voor de vreedzame regeling van het conflict over Nagorno-Karabach” (EPNK), dat beoogt de respectieve maatschappelijke organisaties nader tot elkaar te brengen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU acties uitvoert teneinde deze inspanningen aan te vullen door vertrouwenwekkende maatregelen en vredesopbouw aan beide zijden van het conflict te bevorderen, onder andere door de positieve inspanningen van de speciaal vertegenwoordiger van de EU voor de zuidelijke Kaukasus en door de uitvoering van het programma „Europees partnerschap voor de vreedzame regeling van het conflict over Nagorno-Karabach” (EPNK), dat beoogt de respectieve maatschappelijke organisaties nader tot elkaar te brengen;

| Q. | overwegende dat de risico's van chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) materialen een groot probleem vormen voor de veiligheid van de bevolking; overwegende dat de zenuwgasaanval van de Russische regering op voormalig inlichtingenofficier Sergei Skripal en zijn dochter Yulia Skripal op 4 maart 2018 in Salisbury moet worden beschouwd als een bedreiging voor de Europese veiligheid als zodanig; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de risico's van chemische, biologische, radiologische en nucleaire (CBRN) materialen een groot probleem vormen voor de veiligheid van de bevolking; overwegende dat de zenuwgasaanval van de Russische regering op voormalig inlichtingenofficier Sergei Skripal en zijn dochter Yulia Skripal op 4 maart 2018 in Salisbury moet worden beschouwd als een bedreiging voor de Europese veiligheid als zodanig;

| R. | overwegende dat een coherentere en assertievere aanpak van de EU en vastberadenheid om met één stem tegen de Russische Federatie te spreken met behulp van alle instrumenten waarover de EU beschikt, met name voorwaarden en sancties, het optreden van de EU doeltreffender kunnen maken bij de aanpak van de veiligheidsuitdagingen in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat een coherentere en assertievere aanpak van de EU en vastberadenheid om met één stem tegen de Russische Federatie te spreken met behulp van alle instrumenten waarover de EU beschikt, met name voorwaarden en sancties, het optreden van de EU doeltreffender kunnen maken bij de aanpak van de veiligheidsuitdagingen in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

Bevordering van stabiliteit door democratisch bestuur en economische en sociale ontwikkeling in de Oost-Europese partnerlanden in de hand te werken

| 1. | benadrukt dat vooruitgang in de richting van goed democratisch bestuur, eerbiediging van de mensenrechten, de rechtsstaat, onafhankelijkheid van het gerechtelijk apparaat en minder corruptie in de Oost-Europese partnerlanden essentieel is om hun veiligheid te handhaven en hun samenleving minder kwetsbaar te maken voor interne en externe pogingen tot destabilisering; vraagt de Oost-Europese partnerlanden de politieke hervormingen voort te zetten of nieuwe hervormingen in gang te zetten op basis van democratische beginselen en de rechtsstaat, aangezien deze hervormingen van essentieel belang zijn om de burgers meer vertrouwen te geven in de overheidsinstellingen; vraagt de Oost-Europese partnerlanden en de EU gelijke rechten voor alle burgers te waarborgen, ook voor nationale minderheden en hun talen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt dat de handhaving van goed bestuur bij de instellingen voor wetshandhaving, veiligheid en defensie van essentieel belang is om de Oost-Europese partnerlanden te beschermen tegen pogingen tot destabilisatie; vraagt de parlementen van de partnerlanden hun democratische toezicht op de wetshandhavingsinstanties, het leger en de veiligheidsdiensten volledig uit te oefenen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst op de rol die mensenrechtenorganisaties, onafhankelijke media en maatschappelijke organisaties spelen door bij te dragen aan democratiseringsprocessen en burgertoezicht uit te oefenen; vraagt de partnerlanden ervoor te zorgen dat zij goed worden beschermd; dringt er bij de partnerlanden op aan de nog niet uitgevoerde arresten van het Europees Hof voor de rechten van de mens volledig uit te voeren, met name als het om inbreuken op artikel 18 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens gaat; |
| --- | --- |

3.

| 4. | steunt de inspanningen van de partnerlanden om hun economie te ontwikkelen of te hervormen, monopolies en concentratie van eigendom in de particuliere sector tegen te gaan, een stabiel economisch en juridisch kader te waarborgen, internationale handel te bevorderen en aantrekkelijk te worden voor buitenlandse investeerders; is van mening dat de partnerlanden de economische hervormingen een nieuwe impuls moeten geven om vooruitgang te boeken in de richting van een goed functionerende en duurzame sociale markteconomie; benadrukt dat er verdere stappen moeten worden overwogen om de bilaterale en multilaterale regionale integratie tussen de Oost-Europese partnerlanden waar nodig te verdiepen en de regionale infrastructuur, met inbegrip van de energie-infrastructuur, te versterken; |
| --- | --- |

4.

| 5. | moedigt de Commissie en de regeringen van de partnerlanden aan om besprekingen aan te vatten over de vooruitzichten om de partnerlanden te helpen vooruitgang te boeken op hun Europees traject door te zoeken naar nieuwe wegen voor verdergaande integratie die, ter illustratie en afhankelijk van de diepte en reikwijdte van de ambities van de afzonderlijke partnerlanden, kunnen leiden tot de toetreding van de geassocieerde landen tot de douane-unie, de energie-unie en de digitale unie van de EU, overeenkomstig de wederzijdse belangen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | onderstreept dat de financiële steun van de EU aan haar partners afhankelijk moet worden gesteld van concrete hervormingsmaatregelen en de effectieve tenuitvoerlegging daarvan, en dat de op stimulansen gebaseerde aanpak van de EU ten goede zal blijven komen aan de partnerlanden die het meeste werk maken van ambitieuze hervormingen, op basis van het beginsel „meer voor meer”; benadrukt verder dat de steun van de EU moet worden toegesneden op de mate van gedeelde ambitie voor samenwerking met elk partnerland; verzoekt de Commissie in dit verband de programma's voor geassocieerde landen verder te versterken om krachtige bijstand te verlenen voor complexe hervormingen die er worden doorgevoerd, met name ter ondersteuning van aanpassing van de wetgeving en inspanningen voor sectorale integratie; |
| --- | --- |

6.

| 7. | beveelt aan dat parlementsleden en ambtenaren van de centrale overheid en het gerechtelijk apparaat van de partnerlanden zo veel mogelijk gebruikmaken van het instrument voor de uitwisseling van informatie over technische bijstand (TAIEX) wanneer zij de nationale wet- en regelgeving en kwaliteitsnormen aanpassen aan die van de EU-lidstaten; |
| --- | --- |

7.

Versterking van de samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie

| 8. | vraagt dat de dialoog op het gebied van veiligheid en defensie tussen de EU en haar lidstaten enerzijds en de Oost-Europese partnerlanden anderzijds waar nodig wordt versterkt en dat er verder wordt samengewerkt op het gebied van gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid/gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GBVB/GVDB); is ingenomen met de op waarden gebaseerde betrokkenheid van de EU bij een aantal GVDB-missies, zoals de EUMM in Georgië en de EU-missie voor bijstandverlening inzake grensbeheer (EUBAM) in Moldavië en Oekraïne; is ingenomen met de bijdrage van de partnerlanden, met name Georgië, Moldavië en Oekraïne, aan het GVDB; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is zeer bezorgd over het gebruik van CBRN-wapens en de betrokkenheid van Rusland bij de aanval op voormalig inlichtingenofficier Sergei Skripal en zijn dochter Yulia Skripal op 4 maart 2018; roept Rusland op zich te houden aan zijn verbintenis in het kader van het Verdrag inzake chemische wapens van 1997, dat de productie, de aanleg van voorraden en het gebruik van chemische wapens en precursoren daarvan verbiedt; vraagt de EU nauwer met haar partners samen te werken om de risico's van CBRN-materialen en de daarmee verband houdende technologische deskundigheid te beperken; |
| --- | --- |

9.

Vorderingen in de richting van een vreedzame oplossing voor regionale conflicten

| 10. | herhaalt dat soevereiniteit, onafhankelijkheid en de vreedzame oplossing van conflicten kernbeginselen van de Europese veiligheidsorde vormen; benadrukt dat de oplossing van conflicten in Oost-Europa van essentieel belang is om de veiligheid en stabiliteit van het hele continent te vergroten; is van mening dat deze conflicten nog steeds een grote bedreiging zijn voor de onafhankelijkheid en soevereiniteit van de partnerlanden en voor de veiligheid in de regio en daarbuiten, en een potentiële bron van instabiliteit voor heel Europa vormen; blijft het beginsel van territoriale integriteit van de partnerlanden binnen hun internationaal erkende grenzen krachtig steunen; meent dat de beginselen die zijn verankerd in het Handvest van de VN, de Slotakte van Helsinki van 1975 en het Handvest van Parijs van de OVSE van 1990 de hoekstenen vormen van een vreedzaam Europees continent; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is van mening dat de EU een grotere verantwoordelijkheid op zich moet nemen bij de aanpak van veiligheidscrises in haar buurlanden; dringt aan op meer inspanningen van de kant van de EU in het bemiddelingsproces bij conflicten, in formules waarin de EU reeds aanwezig is; is van mening dat de EU, met name de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV), een actievere en effectievere rol moet spelen als actor bij conflictoplossing en vredesopbouw; is een groot voorstander van EU-bijstand aan de partnerlanden voor capaciteitsopbouw en de bevordering van veerkracht, onder meer op het gebied van terrorismebestrijding, strategische communicatie, cyberdefensie, munitieopslag en hervorming van de veiligheidssector; vraagt dat bij de komende onderhandelingen over de EU-financieringsinstrumenten voor het Europees nabuurschapsbeleid voor de periode na 2020 rekening wordt gehouden met de behoeften op dit vlak; |
| --- | --- |

11.

| 12. | veroordeelt het buitenlands beleid van Rusland, dat erop gericht is invloed te blijven uitoefenen op de beleidsvorming van zijn buurlanden door de feitelijke autoriteiten van de separatistische regio's in Oekraïne en Moldavië en de bezette gebieden in Georgië aan te moedigen en te ondersteunen, waardoor het herstel van hun soevereiniteit over deze regio's en hun territoriale integriteit worden ondermijnd en de veilige en waardige terugkeer van binnenlandse ontheemden wordt verhinderd; beschouwt de aanhoudende Russische militaire agressie in Oost-Oekraïne als de grootste uitdaging voor de veiligheid in Europa; betuigt nogmaals zijn steun voor de volledige tenuitvoerlegging van de akkoorden van Minsk, maar is teleurgesteld over het gebrek aan vooruitgang; neemt nota van de lopende besprekingen tussen de speciale vertegenwoordigers van de VS en Rusland over de mogelijke inzet van een door de VN gemandateerde vredeshandhavingsoperatie in Oost-Oekraïne; verzoekt de leiders van het Normandiëkwartet deze optie te bespreken en nieuwe initiatieven te nemen; blijft alle inspanningen steunen om te komen tot een duurzame vreedzame oplossing waarbij de eenheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van Oekraïne worden geëerbiedigd, met name door — met toestemming van de Oekraïense autoriteiten — een vredesopbouw- en vredeshandhavingsmissie op het gehele grondgebied van Oekraïne in te zetten; dringt aan op veilige en onbeperkte toegang voor internationaal toezicht langs de grens tussen Oekraïne en Rusland; |
| --- | --- |

12.

| 13. | is verheugd dat de EU vasthoudt aan haar beleid om de door de Russische Federatie bezette gebieden in Georgië en Oekraïne niet te erkennen; vraagt alle politieke actoren van de EU, alsook die van de partnerlanden, geen initiatieven te nemen die het beleid van niet-erkenning zouden ondermijnen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is van mening dat de verlenging van de sancties tegen individuen en entiteiten in Rusland een onvermijdelijk gevolg is van het niet uitvoeren van de akkoorden van Minsk, en blijft de volledige uitvoering van de akkoorden door alle partijen beschouwen als basis voor een duurzame politieke oplossing voor het conflict dat is veroorzaakt door de Russische militaire agressie in Oost-Oekraïne; vraagt dat de EU de mogelijkheid blijft openhouden van verdere, toenemende sancties indien Rusland het internationaal recht blijft schenden ten nadele van zijn buurlanden; benadrukt dat de annexatie van de Krim bij de Russische Federatie onwettig blijft uit hoofde van het internationaal recht; vraagt de internationale gemeenschap om de internationale formule voor onderhandelingen over de beëindiging van de bezetting van het schiereiland uit te werken (overeenkomstig de resolutie van het Europees Parlement van 16 maart 2017 (3)); veroordeelt in dit verband met klem de stelselmatige schendingen van de mensenrechten van Georgische burgers door vertegenwoordigers van de bezettingstroepen van de Russische Federatie, zoals moord, marteling en ontvoering, en is ingenomen met de door meerderheid en oppositie aangenomen resolutie van het Georgische parlement van 21 maart 2018 over ernstige schendingen van de mensenrechten in de bezette regio's Abchazië en Tschinvali en over de Otkhozoria-Tatunashvili-lijst, een zwarte lijst van degenen die verantwoordelijk zijn voor deze schendingen of ze hebben toegedekt, en vraagt de lidstaten en de Raad om door middel van nationale en EU-brede sancties een zwarte lijst op te stellen van degenen die op de Otkhozoria-Tatunashvili-lijst staan of zullen komen te staan; |
| --- | --- |

14.

| 15. | veroordeelt de voortdurende schending van fundamentele mensenrechten, waaronder de vrijheid van verkeer en verblijf en het recht op eigendom en onderwijs in de moedertaal, door de feitelijke autoriteiten van Transnistrië; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de EU haar diplomatieke inspanningen in het kader van het internationale overleg in Genève over de gevolgen van het conflict tussen Rusland en Georgië en in het kader van de 5 + 2-formule voor de beslechting van het conflict in Transnistrië op te voeren; verwelkomt alle inspanningen met het oog op een vreedzame oplossing van het conflict en alle initiatieven die beogen verzoening, het opbouwen van vertrouwen en dialoog met door conflict- en bezettingslijnen verdeelde samenlevingen te faciliteren door meer mogelijkheden te bieden voor handel, onderwijs en betere bestaansmiddelen; |
| --- | --- |

16.

| 17. | hekelt het feit dat de Russische Federatie de militaire opbouw in de bezette gebieden in Georgië verder opvoert, de bezettingslinie versterkt met prikkeldraad en andere kunstmatige barrières, fundamentele mensenrechten, waaronder het recht op leven, vrijheid van verkeer en verblijf, eigendom en onderwijs in de moedertaal, blijft schenden en mensen willekeurig opsluit en ontvoert; veroordeelt de moord op Archil Tatunashvili in de gevangenis in Tschinvali op 22 februari 2018 en de moord op een andere Georgische staatsburger, Giga Otkhozoria, aan de bezettingslijn in Abchazië in 2016; wijst erop dat honderdduizenden intern ontheemden en vluchtelingen nog steeds niet het recht hebben om op veilige en waardige wijze naar huis terug te keren, en dat etnische Georgiërs in de bezette gebieden in Georgië nog steeds het doelwit zijn van een steeds intensiever beleid van etnische discriminatie; |
| --- | --- |

17.

| 18. | vraagt de Russische Federatie de erkenning van de zogenaamde onafhankelijkheid van de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië in te trekken en haar internationale verplichtingen na te komen, ook in het kader van de op 12 augustus 2008 met bemiddeling van de EU gesloten bestandsovereenkomst tussen Georgië en Rusland, onder meer door haar strijdkrachten terug te trekken van het grondgebied van Georgië; dringt er bij de Russische Federatie op aan de EUMM onmiddellijk onbelemmerde toegang te verlenen tot de Georgische regio's Abchazië en Tschinvali/Zuid-Ossetië; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is van mening dat de oplossing voor het conflict in Nagorno-Karabach gebaseerd moet zijn op het internationaal recht en de grondbeginselen van de covoorzitters van de groep van Minsk van de OVSE van 2009, die op hun beurt gebaseerd zijn op de beginselen van de Slotakte van Helsinki; vraagt alle betrokken partijen zich te concentreren op onderhandelingen op het hoogste niveau, teneinde een routekaart van concrete maatregelen voor de oplossing van het conflict op te stellen; roept de partijen bij het conflict op om het staakt-het-vuren te handhaven, de spanningen op de demarcatielijn te verminderen en vertrouwenwekkende maatregelen te nemen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | roept op tot nauwere samenwerking en verdere coördinatie tussen de EU, de OVSE en het Ontwikkelingsprogramma van de VN (UNDP) bij de uitvoering van activiteiten in het veld met het oog op vreedzame oplossingen voor de conflicten in Oost-Europa; |
| --- | --- |

20.

| 21. | stelt vast dat de economieën van de bezette gebieden in Georgië en de separatistische regio's van Moldavië nog steeds sterk afhankelijk zijn van Rusland; is van mening dat de EU de economische, culturele en sociale banden tussen deze regio's en de betrokken partnerlanden moet bevorderen door specifieke handelsregelingen voor te stellen die in overeenstemming zijn met de beginselen en bepalingen van de diepe en uitgebreide vrijhandelszones tussen de EU en Moldavië, respectievelijk Georgië, en door manieren te vinden om ze op te nemen in bepaalde EU-programma's; |
| --- | --- |

21.

| 22. | prijst de inspanningen van het Europees Parlement om jonge leiders en ngo-vertegenwoordigers uit Armenië en Azerbeidzjan bijeen te brengen om dialoog te vergemakkelijken, wederzijds begrip te bevorderen en de weg te effenen voor een vreedzame oplossing van het conflict in Nagorno-Karabach; is van mening dat een dergelijk initiatief regelmatig moet plaatsvinden en dat soortgelijke initiatieven moeten worden genomen, ook met betrekking tot de aanhoudende conflicten in Georgië en Moldavië; |
| --- | --- |

22.

De informatieoorlog winnen

| 23. | veroordeelt nogmaals subversief beleid dat gebruikmaakt van propaganda, desinformatie en infiltratie in de sociale media met als doel democratische samenlevingen te verzwakken door instellingen in een slecht daglicht te plaatsen, de publieke opinie te manipuleren, valse berichtgeving te verspreiden, sociale spanningen aan te wakkeren en een algemeen wantrouwen ten aanzien van de media in de hand te werken; hekelt in dit verband de informatieoorlog die Rusland in zijn buurlanden voert, waarbij het door de staat gecontroleerde mediakanalen gebruikt om doelbewust nepnieuws te verspreiden om de binnenlandse politiek van bepaalde landen, met inbegrip van verkiezingen, te beïnvloeden en het Oostelijk Partnerschap te ondermijnen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | prijst de inspanningen van East StratCom om de desinformatieverhalen van Rusland toe te lichten, te analyseren en onder de aandacht te brengen; vraagt de EU en haar lidstaten meer personele en financiële middelen aan de taskforce toe te wijzen om deze beter in staat te stellen gegevens te verzamelen en te analyseren en de bevoegde nationale organen van de EU-lidstaten en de partnerlanden te voorzien van deskundigheid op het gebied van de bestrijding van desinformatie; |
| --- | --- |

24.

| 25. | vraagt de EDEO en de EU-delegaties meer inspanningen te leveren om de verspreiding van valse informatie in de partnerlanden tegen te gaan door steun te verlenen aan de lokale media en door op feiten gebaseerde informatie te verstrekken in reactie op de aan het licht gebrachte onwaarheden; |
| --- | --- |

25.

| 26. | neemt kennis van de voorstellen van de Commissie voor nieuwe beleidsinitiatieven om nepnieuws en de verspreiding van desinformatie op internet tegen te gaan, na een openbare raadpleging en een evaluatie door deskundigen op hoog niveau; verzoekt de Commissie de opgedane kennis en expertise te delen met de bevoegde instanties in de partnerlanden; |
| --- | --- |

26.

| 27. | vraagt de partnerlanden maatregelen te nemen om Russische desinformatiecampagnes en propaganda tegen te gaan door middel van concrete beleidsmaatregelen en wetgeving; is in dit verband van mening dat desinformatie op een efficiënte manier moet worden aangepakt, waarbij de vrijheid van meningsuiting wordt gewaarborgd, censuur wordt uitgesloten, de mediavrijheid wordt beschermd en de media beter bestand zijn tegen druk van buitenaf; vraagt de EU en de partnerlanden een gestructureerde samenwerking aan te gaan op het gebied van wet- en regelgeving inzake media en sociale platforms, met inbegrip van strafrechtelijke sancties om desinformatiepraktijken en de daders te bestraffen; is in dit verband van mening dat strafrechtelijke sancties in de eerste plaats gericht moeten zijn op platforms die haatzaaiende inhoud verspreiden en hun sponsors; |
| --- | --- |

27.

| 28. | stelt voor om nieuwe sancties op te leggen aan Russische oligarchen die illegale geldmiddelen in de lidstaten verbergen en witwassen, Rusland helpen zijn antidemocratische activiteiten uit te voeren, en operaties ten belope van miljarden euro financieren, toedekken en beheren, zoals inmenging in verkiezingen, cyberaanvallen, nepnieuws en propagandacampagnes; |
| --- | --- |

28.

| 29. | vraagt de partnerlanden voorlichtingsprogramma's en -campagnes voor een breed publiek te ontwikkelen om mensen bewust te maken van kwaadwillige manipulatie van opinies en hen te laten zien hoe ze media kunnen herkennen die propaganda verspreiden; |
| --- | --- |

29.

Opbouw van cyberdefensie

| 30. | wijst op de steeds agressievere, geperfectioneerde en kwaadwillige cyberaanvallen op informatiesystemen met als doel openbare en particuliere communicatie-infrastructuur te destabiliseren; |
| --- | --- |

30.

| 31. | is verheugd dat de Commissie op 13 september 2017 het cyberbeveiligingspakket heeft goedgekeurd, dat beoogt de veerkracht en het reactievermogen van de EU bij cyberincidenten verder te verbeteren; prijst de externe dimensie van dit pakket, waaronder de doelstelling om „cyberdialogen” met derde landen aan te gaan om de samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging te vergemakkelijken; is van mening dat voorrang moet worden gegeven aan het aangaan van „cyberdialogen” met de partnerlanden; |
| --- | --- |

31.

| 32. | steunt het kader voor een gezamenlijke diplomatieke reactie van de EU op kwaadwillige activiteiten — het instrumentarium voor cyberdiplomatie; is verheugd dat het Agentschap van de Europese Unie voor netwerk- en informatiebeveiliging (Enisa) door de EU is ontwikkeld om cybercultuur te bevorderen en de goede werking van de digitale interne markt te bevorderen, en over de oprichting van een Europees Kenniscentrum voor de bestrijding van hybride dreigingen in het kader van de samenwerking tussen de EU en de NAVO; |
| --- | --- |

32.

| 33. | is ingenomen met diverse andere initiatieven op internationaal niveau die tot doel hebben het risico van cyberaanvallen te beperken en de nationale cybercapaciteiten te versterken, met name de oprichting van een VN-groep van regeringsdeskundigen inzake ontwikkelingen op het gebied van informatie en telecommunicatie in de context van de internationale veiligheid en de vertrouwenwekkende maatregelen van de OVSE ter bevordering van „cyberdiplomatie”; |
| --- | --- |

33.

| 34. | vraagt de EU, de lidstaten en de partnerlanden veerkracht op het gebied van cyberveiligheid te ontwikkelen door nieuwe mogelijkheden te creëren om cyberdreigingen te beperken, potentiële agressors af te schrikken, cyberincidenten en -aanvallen te analyseren en te investeren in onderzoek naar nieuwe instrumenten voor cyberdefensie; beveelt de Commissie aan samenwerkingsactiviteiten met de partnerlanden op het gebied van cyberveiligheid op te zetten of te ontwikkelen, onder meer door een doeltreffend gebruik van het Enisa en het Europees Kenniscentrum, om gezamenlijke expertise, responsmechanismen en interoperabiliteit in het geval van cyberaanvallen te ontwikkelen; |
| --- | --- |

34.

| 35. | is bezorgd over het feit dat verscheidene overheidsactoren, zoals Rusland, betrokken zijn geweest bij kwaadwillige cyberactiviteiten met politieke, economische of veiligheidsdoelstellingen, zoals aanvallen op kritieke infrastructuur, cyberspionage, desinformatiecampagnes of het beperken van de toegang tot het internet; benadrukt dat dergelijke aanvallen uit hoofde van het internationaal recht onrechtmatige daden zouden kunnen zijn en tot een gezamenlijk EU-optreden (bijvoorbeeld toepassing van het EU-instrumentarium voor cyberdiplomatie) zouden kunnen leiden; |
| --- | --- |

35.

| 36. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris voor Europees nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

36.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0440.

(2)  PB C 224 van 27.6.2018, blz. 58.

(3)  Resolutie van het Europees Parlement van 16 maart 2017 over de Oekraïense gevangenen in Rusland en de situatie op de Krim, Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0087.

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/8 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/8

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over buitenlandse directe investeringen in de EU-lidstaten en oostelijke partnerlanden

(2018/C 343/02)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011 en de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van de Parlementaire Vergadering Euronest van 3 mei 2011 en de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017,

| — | gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de diepe en brede vrijhandelsruimten, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de diepe en brede vrijhandelsruimten,

| — | gezien het actieplan 2016-2017 van de Conferentie van regionale en lokale overheden in het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan 2016-2017 van de Conferentie van regionale en lokale overheden in het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien de verslagen over wereldwijde investeringen die zijn uitgebracht door de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen over wereldwijde investeringen die zijn uitgebracht door de Conferentie van de Verenigde Naties inzake handel en ontwikkeling,

| — | gezien het investeringsbeleid van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en haar nieuwsbrief over buitenlandse directe investeringen van oktober 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het investeringsbeleid van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling en haar nieuwsbrief over buitenlandse directe investeringen van oktober 2017,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 9 juni 2017 getiteld „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020 — Focusing on key priorities and tangible results” (Oostelijk Partnerschap — 20 doelstellingen voor 2020 — aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 9 juni 2017 getiteld „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020 — Focusing on key priorities and tangible results” (Oostelijk Partnerschap — 20 doelstellingen voor 2020 — aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten),

| — | gezien de in november 2017 in Brussel ondertekende brede en versterkte partnerschapsovereenkomst EU-Armenië, |
| --- | --- |

—

gezien de in november 2017 in Brussel ondertekende brede en versterkte partnerschapsovereenkomst EU-Armenië,

| — | gezien het herziene Europese nabuurschapsbeleid (ENB) van 2015 en het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) voor 2014-2020, |
| --- | --- |

—

gezien het herziene Europese nabuurschapsbeleid (ENB) van 2015 en het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) voor 2014-2020,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 op de top van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd, |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 op de top van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht en waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht en waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn,

| A. | overwegende dat de samenwerking in het kader van de Parlementaire Vergadering Euronest erop gericht is positieve gevolgen voort te brengen door te fungeren als platform voor het uitwisselen van visies, het bepalen van gemeenschappelijke standpunten ten aanzien van de mondiale uitdagingen in onze tijd op het gebied van democratie, politiek, economie, energiezekerheid en sociale zaken, en het versterken van de banden tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap onderling en tussen deze en de EU; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de samenwerking in het kader van de Parlementaire Vergadering Euronest erop gericht is positieve gevolgen voort te brengen door te fungeren als platform voor het uitwisselen van visies, het bepalen van gemeenschappelijke standpunten ten aanzien van de mondiale uitdagingen in onze tijd op het gebied van democratie, politiek, economie, energiezekerheid en sociale zaken, en het versterken van de banden tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap onderling en tussen deze en de EU;

| B. | overwegende dat de EU en de partnerlanden dankzij de banden die in het kader van het Oostelijk Partnerschap worden gesmeed, sterker zijn en beter gewapend om het hoofd te bieden aan interne en externe uitdagingen; overwegende dat het Oostelijk Partnerschap stoelt op eerbiediging van de beginselen van het internationale recht, fundamentele waarden, zoals democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, alsmede de markteconomie, duurzame ontwikkeling en goed bestuur; overwegende dat het Oostelijk Partnerschap ermee begaan is de inclusieve betrokkenheid van alle geledingen van de samenleving te bevorderen en zich ervoor inzet de economische inclusie en in het bijzonder de gendergelijkheid te versterken, zoals in het genderactieplan van de EU is beschreven; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de EU en de partnerlanden dankzij de banden die in het kader van het Oostelijk Partnerschap worden gesmeed, sterker zijn en beter gewapend om het hoofd te bieden aan interne en externe uitdagingen; overwegende dat het Oostelijk Partnerschap stoelt op eerbiediging van de beginselen van het internationale recht, fundamentele waarden, zoals democratie, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden, alsmede de markteconomie, duurzame ontwikkeling en goed bestuur; overwegende dat het Oostelijk Partnerschap ermee begaan is de inclusieve betrokkenheid van alle geledingen van de samenleving te bevorderen en zich ervoor inzet de economische inclusie en in het bijzonder de gendergelijkheid te versterken, zoals in het genderactieplan van de EU is beschreven;

| C. | overwegende dat alle deelnemers op de top van het Oostelijk Partnerschap in 2017 in Brussel onderstreepten dat associatieovereenkomsten een belangrijke rol spelen om de politieke associatie en economische integratie met de Europese Unie te bespoedigen, en bevestigden dat de EU de uitvoering ervan steunt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat alle deelnemers op de top van het Oostelijk Partnerschap in 2017 in Brussel onderstreepten dat associatieovereenkomsten een belangrijke rol spelen om de politieke associatie en economische integratie met de Europese Unie te bespoedigen, en bevestigden dat de EU de uitvoering ervan steunt;

| D. | overwegende dat associatieovereenkomsten tussen de EU en haar oostelijke partners en de met Armenië gesloten brede en versterkte partnerschapsovereenkomst gebaseerd moeten zijn op concrete vooruitgang van de regeringen van het Oostelijk Partnerschap bij het uitvoeren van de beloften op het vlak van economische hervormingen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat associatieovereenkomsten tussen de EU en haar oostelijke partners en de met Armenië gesloten brede en versterkte partnerschapsovereenkomst gebaseerd moeten zijn op concrete vooruitgang van de regeringen van het Oostelijk Partnerschap bij het uitvoeren van de beloften op het vlak van economische hervormingen;

| E. | overwegende dat algemeen wordt erkend dat buitenlandse directe investeringen essentieel kunnen zijn voor de economische groei op lange termijn en via de overdracht van technologie en vaardigheden overloopeffecten kunnen opleveren; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat algemeen wordt erkend dat buitenlandse directe investeringen essentieel kunnen zijn voor de economische groei op lange termijn en via de overdracht van technologie en vaardigheden overloopeffecten kunnen opleveren;

| F. | overwegende dat overschrijvingen van expats in sommige van de oostelijke partnerlanden een aanzienlijk deel van buitenlandse directe investeringen uitmaken; overwegende dat dergelijke overschrijvingen in die landen een groot aandeel van het bbp kunnen vertegenwoordigen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat overschrijvingen van expats in sommige van de oostelijke partnerlanden een aanzienlijk deel van buitenlandse directe investeringen uitmaken; overwegende dat dergelijke overschrijvingen in die landen een groot aandeel van het bbp kunnen vertegenwoordigen;

| G. | overwegende dat de EU zich in het kader van het ENB inzet om de economische ontwikkeling van haar partnerlanden te ondersteunen en de aspiraties, hoop en vooruitzichten van de plaatselijke bevolking te verbeteren, en daarbij sterk de nadruk blijft leggen op goed bestuur, democratie en de rechtsstaat; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de EU zich in het kader van het ENB inzet om de economische ontwikkeling van haar partnerlanden te ondersteunen en de aspiraties, hoop en vooruitzichten van de plaatselijke bevolking te verbeteren, en daarbij sterk de nadruk blijft leggen op goed bestuur, democratie en de rechtsstaat;

| H. | overwegende dat de totstandbrenging van diepe en brede vrijhandelsruimten, waarbij ook belemmeringen voor buitenlandse directe investeringen en kapitaalverkeer worden weggewerkt, voor de contractsluitende partijen tal van potentiële voordelen kan opleveren, die zullen voortvloeien uit de synergie tussen de vrijhandelsruimte en het toenaderingsproces waarin de associatieovereenkomst voorziet; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de totstandbrenging van diepe en brede vrijhandelsruimten, waarbij ook belemmeringen voor buitenlandse directe investeringen en kapitaalverkeer worden weggewerkt, voor de contractsluitende partijen tal van potentiële voordelen kan opleveren, die zullen voortvloeien uit de synergie tussen de vrijhandelsruimte en het toenaderingsproces waarin de associatieovereenkomst voorziet;

| I. | overwegende dat de samenwerking tussen Armenië en de EU, alsook de samenwerking tussen Armenië en de Euraziatische Economische Unie (EEU) een goed voorbeeld vormen van niet-confronterende beleidsvoering inzake samenwerking met verschillende economische unies; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de samenwerking tussen Armenië en de EU, alsook de samenwerking tussen Armenië en de Euraziatische Economische Unie (EEU) een goed voorbeeld vormen van niet-confronterende beleidsvoering inzake samenwerking met verschillende economische unies;

| J. | overwegende dat handel met de EU een aanzienlijk deel van de internationale handels- en kapitaalstromen uitmaakt en dat de economieën van de landen van het Oostelijk Partnerschap daarvan afhankelijk zijn; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat handel met de EU een aanzienlijk deel van de internationale handels- en kapitaalstromen uitmaakt en dat de economieën van de landen van het Oostelijk Partnerschap daarvan afhankelijk zijn;

| K. | overwegende dat buitenlandse investeerders rekening kunnen houden met de zich ontwikkelende wetgeving van de landen van het Oostelijk Partnerschap op terreinen zoals milieubescherming en arbeid om de kosten te drukken en concurrentiële prijsvoordelen in de wacht te slepen door hun toevlucht te nemen tot kortstondige „nomadische” investeringen, die ernstige werkgelegenheidsvraagstukken veroorzaken en nalaten; overwegende dat dit indruist tegen de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), die zowel de EU en haar lidstaten als de oostelijke partners onderschreven hebben; wijst erop dat er kordaat en volgehouden tegen corruptie moet worden opgetreden opdat buitenlandse directe investeringen de samenleving als geheel ten goede komen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat buitenlandse investeerders rekening kunnen houden met de zich ontwikkelende wetgeving van de landen van het Oostelijk Partnerschap op terreinen zoals milieubescherming en arbeid om de kosten te drukken en concurrentiële prijsvoordelen in de wacht te slepen door hun toevlucht te nemen tot kortstondige „nomadische” investeringen, die ernstige werkgelegenheidsvraagstukken veroorzaken en nalaten; overwegende dat dit indruist tegen de duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), die zowel de EU en haar lidstaten als de oostelijke partners onderschreven hebben; wijst erop dat er kordaat en volgehouden tegen corruptie moet worden opgetreden opdat buitenlandse directe investeringen de samenleving als geheel ten goede komen;

1.

benadrukt het strategische belang van het ENB als een beleid dat meerlagige betrekkingen tot stand brengt; onderstreept dat de fundamentele uitdaging van het ENB ligt in het realiseren van tastbare, concrete verbeteringen voor de burgers van de partnerlanden; is van mening dat het ENB een sterker en efficiënter beleid moet worden, onder meer door de positieve elementen ervan te versterken, met inbegrip van meer aandacht voor de ontwikkeling van een doeltreffend investeringsbeleid op basis van goede praktijken van de EU;

2.

gelooft in de blijvende waarde van de oorspronkelijke doelstellingen van het ENB, namelijk om een ruimte van welvaart, stabiliteit, veiligheid en goede nabuurschap tot stand te brengen, gegrondvest op de gemeenschappelijke waarden en beginselen van de Europese Unie, door steun en prikkels te geven voor grondige structurele economische hervormingen in de buurlanden, die zij volgens afspraak onder eigen verantwoordelijkheid doorvoeren, zodat een sterkere betrokkenheid bij de EU mogelijk wordt; beklemtoont daarom dat er meer buitenlandse directe investeringen moeten worden aangetrokken om economische ontwikkeling te bewerkstelligen;

3.

benadrukt dat het aantrekken van buitenlandse directe investeringen, transparantie, goed bestuur, een wederzijdse verantwoordingsplicht en inclusiviteit sleutelelementen van de nieuwe benadering zouden moeten vormen, teneinde te waarborgen dat de voordelen van het ENB doordringen tot alle lagen van de maatschappij in de betrokken landen en niet vooral ten goede komen aan bepaalde groepen;

4.

stipt aan dat het ook in het belang van de Europese Unie is om de landen van het Oostelijk Partnerschap te helpen voor langdurige stabiele en solide economische groei te zorgen en een modern economisch bestuur tot stand te brengen, wat kan worden bereikt door de economieën van de oostelijke partnerlanden middels diepe en brede vrijhandelsruimten aan te sluiten bij de eengemaakte markt van de EU, met volledige inachtneming van een grotere differentiatie om de verscheidenheid tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap tot haar recht te laten komen; onderstreept dat buitenlandse directe investeringen van essentieel belang zijn om het concurrentievermogen te bevorderen en tot productiviteitsverbetering, banencreatie en duurzame groei op lange termijn moeten leiden;

5.

benadrukt dat een sterkere marktintegratie tussen de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap de economische groei in de EU en de partnerlanden zou kunnen helpen stimuleren en regionale economische ongelijkheden en sociale tegenstellingen tussen en in deze landen en regio's zou kunnen helpen wegwerken en zo de welvaart van de respectievelijke bevolkingen zou verhogen, wat een belangrijk resultaat zou vormen, met name in tijden van langzaam economisch herstel, toenemende sociale en economische ongelijkheid en geopolitieke instabiliteit;

6.

benadrukt dat buitenlandse directe investeringen een middel kunnen zijn om de economische omslag te maken naar productieve en duurzame investeringen en uitvoer; beklemtoont voorts dat buitenlandse directe investeringen kunnen bijdragen tot de vereiste bevordering van het concurrentievermogen door vaardigheden en infrastructuur te ontwikkelen, nieuwe markten voor goederen en diensten uit de landen van het Oostelijk Partnerschap te openen en hun deelname aan pan-Europese waardeketens te bevorderen;

7.

erkent dat de landen van het Oostelijk Partnerschap zich bij hun overgang naar een markteconomie hebben opengesteld voor buitenlandse directe investeringen maar tot dusver een vrij beperkt bedrag hebben aangetrokken; is van mening dat er verdere inspanningen nodig zijn om een stabiel ondernemingsklimaat te bieden en deze landen in staat te stellen zich op het gebied van de rechtsstaat volledig te ontplooien;

8.

merkt op dat buitenlandse directe investeringen de oostelijke partners kunnen helpen om hun energievoorziening te diversifiëren en hun energie-infrastructuur te verbeteren, en zo voor de voorziening onafhankelijk en efficiënter te worden;

9.

merkt op dat de landen van het Oostelijk Partnerschap grote inspanningen hebben geleverd om hun algemene investeringsklimaat te verbeteren; stipt ook aan dat recente en in gang gezette hervormingen toegespitst waren op twee belangrijke pijlers, namelijk aanpassing aan de wet- en regelgeving van de EU, en de invoering van internationale goede praktijken om de ontwikkeling van de particuliere sector te ondersteunen;

10.

erkent dat middels instrumenten als het ENI en macrofinanciële bijstand gefinancierde financiële en technische steun van de EU in de landen van het Oostelijk Partnerschap een beter ondernemingsklimaat tot stand heeft helpen brengen en grotere bedragen aan buitenlandse directe investeringen heeft helpen aantrekken;

11.

beklemtoont dat goede wetgeving niet automatisch in een gunstig investeringsklimaat resulteert en dat de kwaliteit van de overheidsdiensten en hun vermogen om de wetgeving ten uitvoer te leggen een belangrijke rol spelen; is in dit verband van mening dat er in de landen van het Oostelijk Partnerschap extra inspanningen nodig zijn; is van mening dat de uitvoering van hervormingen in overheidsdiensten en het gerechtelijk apparaat, alsook corruptiebestrijding van wezenlijk belang zijn om excellentie te bereiken; is van mening dat overheidsdiensten geprofessionaliseerd en beter betaald moeten worden en dat voor de hervorming van overheidsdiensten beter gebruik moet worden gemaakt van IT-faciliteiten, opleiding en de rationalisering van middelen; is van mening dat ook een sterke nadruk moet komen te liggen op beter bestuur;

12.

merkt op dat de landen van het Oostelijk Partnerschap met passende beleidsmaatregelen meer en waardevoller buitenlandse directe investeringen kunnen aantrekken; stelt dat meer buitenlandse directe investeringen zouden helpen om de nationale ontwikkelingsdoelstellingen en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de landen te verwezenlijken door bij te dragen aan banencreatie, technologieoverdracht, uitvoerbevordering, duurzame groei en armoedebestrijding; merkt op dat hoogwaardiger buitenlandse directe investeringen tot een betere infrastructuurontwikkeling, sectorale diversificatie en de verbetering van de onderwijsstelsels zouden leiden;

13.

wijst erop dat transparante buitenlandse directe investeringen een essentiële rol kunnen spelen bij het verkleinen van het aandeel en de rol van de informele economie in de oostelijke partnerlanden en zo belastingontduiking, georganiseerde misdaad en corruptie kunnen helpen bestrijden;

14.

stelt dat het scheppen van banen via buitenlandse directe investeringen gunstige gevolgen zou kunnen hebben voor het terugdringen van de jeugdwerkloosheid; is tevens van mening dat buitenlandse directe investeringen in sectoren die geschoolde arbeidskrachten nodig hebben, het aantal werkloze jongeren of slecht betaalde afgestudeerden zou helpen terugdringen indien zij worden gecombineerd met een actief arbeidsmarktbeleid en een klemtoon op relevante vaardigheden in onderwijs en opleiding;

15.

benadrukt dat de bevordering van vrouwelijk ondernemerschap een doeltreffend instrument kan zijn om economische groei te stimuleren, de werkloosheid terug te dringen, inclusiviteit en gendergelijkheid te bevorderen en sociale onevenwichtigheden te verminderen;

16.

benadrukt het belang van kmo's voor de economieën van de oostelijke partnerlanden; stelt dat investeringen in kmo's de beste kansen bieden om duurzame groei te bewerkstelligen, werkloosheid te bestrijden en de handel tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap en de EU te stimuleren; dringt er bij de EU en haar lidstaten op aan met de oostelijke partnerlanden samen te werken om meer buitenlandse directe investeringen in de kmo's van die landen aan te trekken;

17.

beseft dat de landen van het Oostelijk Partnerschap ook beter in staat zullen zijn hun belastinggrondslag te herzien, wat op zijn beurt middelen zal opleveren om de levensstandaard te verbeteren en mettertijd hun afhankelijkheid van internationale steun en overschrijvingen te verkleinen; meent dat dit de landen van het Oostelijk Partnerschap uiteindelijk in staat zal stellen over te stappen op een progressievere belastingheffing om ongelijkheden en sociale verschillen in hun samenlevingen weg te werken;

18.

erkent dat de landen van het Oostelijk Partnerschap er onder meer naar streven aan de hand van geschoold personeel meer buitenlandse directe investeringen te ontvangen, maar benadrukt dat de partners extra inspanningen moeten leveren om bepaalde professionele vaardigheden bij hun eigen bevolking te verbeteren; wijst erop dat buitenlandse directe investeringen hierbij weliswaar op verschillende manieren kunnen helpen maar dat zij de rol van de nationale onderwijsstelsels niet kunnen vervangen bij het aanreiken van de noodzakelijke vaardigheden voor een sterke economie, waarvoor de verantwoordelijkheid bij de regeringen ligt;

19.

dringt aan op een forse kapitaalsinvestering in de infrastructuur, arbeidsvaardigheden en economische ontwikkeling van de landen van het Oostelijk Partnerschap, die meer inhoudt dan een vergroting van de capaciteit van de plaatselijke publieke of particuliere sector;

20.

dringt er bij de autoriteiten van de oostelijke partners op aan een aantal stimulerende maatregelen voor het scheppen van banen uit te werken om buitenlandse directe investeringen aan te trekken, teneinde de particuliere sector veel meer gewicht te geven bij het creëren van werkgelegenheid;

21.

dringt erop aan prioriteiten en strategische doelstellingen voor de korte, middellange en lange termijn te definiëren en daarbij te bedenken dat het ENB een gedifferentieerde benadering moet zien te creëren om het aantrekken van investeringen te bevorderen; benadrukt dat de EU bij het bepalen van haar benadering moet kijken naar haar eigen belangen en prioriteiten en naar die van de afzonderlijke ENB-landen, alsmede naar hun ontwikkelingsniveau, met oog voor de belangen en wensen van de samenleving, politieke ambities en de geopolitieke context;

22.

dringt er bij de EU op aan haar betrekkingen met de oostelijke partners zo nodig toe te spitsen op gedeelde belangen en specifieke voordelen, en met name op economische ontwikkeling en het aantrekken van buitenlandse directe investeringen; verzoekt de EU tevens de landen van het Oostelijk Partnerschap bijstand te verlenen om vaart te zetten achter de hervorming van hun industriebeleid, dat de aanzet kan geven tot een overgang naar een concurrentiekrachtige kenniseconomie;

23.

verzoekt de autoriteiten van de met de EU geassocieerde landen van het Oostelijk Partnerschap en de landen die brede en versterkte partnerschapsovereenkomsten met de EU hebben gesloten, hun wetgeving sneller aan te passen aan de EU-wetgeving ter verbetering van het investeringsklimaat, zoals bepaald in hun respectieve overeenkomsten;

24.

verzoekt de Commissie meer steun en bijstand bij de capaciteitsopbouw te verlenen aan de oostelijke partners die bezig zijn met de uitvoering van maatregelen die een effect hebben op het investeringsklimaat;

25.

verzoekt de Commissie en de autoriteiten van de EU-lidstaten de oostelijke partners bij te staan bij het ontwikkelen van nationale plannen voor het aantrekken van buitenlandse directe investeringen;

26.

dringt erop aan de kwaliteit van de investeringen in de gaten te houden en selectiemaatregelen voor langetermijninvesteringen te beoordelen en in kaart te brengen; vraagt ook om eventuele problematische bevindingen bij het toezicht op investeringen naar behoren af te handelen;

27.

verzoekt de nationale parlementen van de landen van het Oostelijk Partnerschap de afstemming tussen de nationale wetgeving op economisch gebied en het acquis communautaire te bespoedigen en staat achter de stappen die de nationale parlementen ondernomen hebben om aan de diepe en brede vrijhandelsruimte gerelateerde hervormingen door te voeren door desbetreffende aanbevelingen te doen; spreekt zich uit voor het opzetten van multilaterale werkgroepen voor wederzijdse ondersteuning bij de onderlinge aanpassing van de wetgeving betreffende alle aspecten van het acquis die betrekking hebben op handel en investeringen;

28.

verzoekt de EU-lidstaten en de oostelijke partners intensiever samen te werken ter bestrijding van de klimaatverandering, met name in het kader van de COP 21; pleit voor samenwerking op het vlak van hulpbronnenefficiënte en emissiearme technologieën, en met name de overdracht daarvan en innovatie daarbij, om het aanpassingsvermogen van de economieën van die landen te vergroten bij het aantrekken van buitenlandse directe investeringen; benadrukt het belang van onderzoek en innovatie in het algemeen voor de bevordering van het concurrentievermogen, de productiviteit, de duurzaamheid en het scheppen van banen; wijst op de doelstelling van de EU om tegen 2020 3 % van haar bbp in onderzoek en ontwikkeling te investeren;

29.

benadrukt dat het voor de oostelijke partners belangrijk is diplomatie een grotere rol te laten spelen bij het uitdragen van beleid en programma's en het delen van ervaringen en goede praktijken in verband met het aantrekken van buitenlandse directe investeringen;

30.

beklemtoont het belang van een communicatiebeleid en benadrukt dat de inwoners van de landen van het Oostelijk Partnerschap op de voordelen van hervormingen moet worden gewezen en dat daartoe meer strategische communicatie-inspanningen moeten worden geleverd;

31.

steunt de toepassing van goede praktijken die worden aanbevolen door de EU, de Oost-Europese partners en internationale en regionale organisaties, met inbegrip van financiële instellingen, banken en donoren in afzonderlijke landen, teneinde buitenlandse directe investeringen te bevorderen;

32.

spoort de EU-lidstaten ertoe aan nauwere bilaterale en multilaterale banden met de landen van het Oostelijk Partnerschap te ontwikkelen en actief deel te nemen aan het verlenen van overgangssteun, technische bijstand, capaciteitsopbouw en het uitwisselen van ervaringen teneinde buitenlandse directe investeringen te bevorderen en de aandacht te vestigen op de kansen die de diepe en brede vrijhandelsruimte biedt;

33.

erkent dat de oostelijke partners veelal met soortgelijke problemen te maken hebben; dringt daarom aan op nauwere samenwerking en een toekomstgerichte politieke dialoog tussen de landen van het Oostelijk Partnerschap om gemeenschappelijke uitdagingen aan te pakken en investeringen aan te moedigen;

34.

dringt erop aan dat er stappen worden ondernomen om het witwassen van geld te voorkomen en te zorgen voor transparantie en maatschappelijke verantwoordelijkheid met betrekking tot buitenlandse investeringen;

35.

verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Europese Raad, de Europese Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris voor Europees nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, alsmede de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden.

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/12 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/12

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de bevordering van energie-efficiëntie en energieduurzaamheid in de EU en de Oost-Europese partnerlanden

(2018/C 343/03)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2016 getiteld „Versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie” (COM(2016)0763), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 30 november 2016 getiteld „Versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie” (COM(2016)0763),

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 21 en 22 mei 2015 in Riga, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap op 21 en 22 mei 2015 in Riga,

| — | gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorend Protocol van Kyoto, |
| --- | --- |

—

gezien het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC) en het bijbehorend Protocol van Kyoto,

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs en besluit 1/CP.21 van de Conferentie van de Partijen die van 30 november t.e.m. 11 december 2015 in Parijs is gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs en besluit 1/CP.21 van de Conferentie van de Partijen die van 30 november t.e.m. 11 december 2015 in Parijs is gehouden,

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, zoals geratificeerd door de Europese Unie en waarbij de landen van het Oostelijk Partnerschap ook partij zijn, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, zoals geratificeerd door de Europese Unie en waarbij de landen van het Oostelijk Partnerschap ook partij zijn,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 op de top van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd, en met name de in 2003 vastgestelde VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling nr. 7 („Betaalbare en schone energie”) en nr. 13 („Klimaatmaatregelen”), |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, die op 25 september 2015 op de top van de Verenigde Naties inzake duurzame ontwikkeling is goedgekeurd, en met name de in 2003 vastgestelde VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling nr. 7 („Betaalbare en schone energie”) en nr. 13 („Klimaatmaatregelen”),

| — | gezien de resoluties van de Parlementaire Vergadering van Euronest van 22 maart 2016 getiteld „Policy development on unconventional gas and potential energy market impacts in the EU and Eastern European Partner countries” en van 1 november 2017 getiteld „Enhancing energy cooperation within the Eastern Partnership — towards the implementation of 2015 Paris Climate Change Agreement”, |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties van de Parlementaire Vergadering van Euronest van 22 maart 2016 getiteld „Policy development on unconventional gas and potential energy market impacts in the EU and Eastern European Partner countries” en van 1 november 2017 getiteld „Enhancing energy cooperation within the Eastern Partnership — towards the implementation of 2015 Paris Climate Change Agreement”,

| — | gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de bepalingen over samenwerking op het gebied van energie, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomsten tussen de EU enerzijds en Georgië, Moldavië en Oekraïne anderzijds, met name de bepalingen over samenwerking op het gebied van energie,

| — | gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU enerzijds en Armenië anderzijds, die op 24 november 2017 is ondertekend en is geratificeerd door Armenië, met name de bepalingen over samenwerking op het gebied van energie, |
| --- | --- |

—

gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU enerzijds en Armenië anderzijds, die op 24 november 2017 is ondertekend en is geratificeerd door Armenië, met name de bepalingen over samenwerking op het gebied van energie,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht, waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring die de ministers van Buitenlandse Zaken van de Visegradgroep na hun bijeenkomst op 12 april 2017 in Warschau over het Oostelijk Partnerschap hebben uitgebracht, waarin het perspectief van een EU-lidmaatschap wordt geboden aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die in een dergelijk lidmaatschap geïnteresseerd zijn,

| — | gezien de resolutie van het Europees Parlement van 6 oktober 2016 over de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs, en de VN-conferentie van 2016 over klimaatverandering in Marrakesh, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van het Europees Parlement van 6 oktober 2016 over de uitvoering van de Overeenkomst van Parijs, en de VN-conferentie van 2016 over klimaatverandering in Marrakesh,

| — | gezien de verklaring van de ministers van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden van 18 oktober 2016 over milieu en klimaatverandering in het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de ministers van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden van 18 oktober 2016 over milieu en klimaatverandering in het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien het wetgevingspakket van de Commissie van 30 november 2016 inzake „Schone energie voor alle Europeanen”, |
| --- | --- |

—

gezien het wetgevingspakket van de Commissie van 30 november 2016 inzake „Schone energie voor alle Europeanen”,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 15 december 2016 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — Focus op centrale prioriteiten en resultaten”, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van de diensten van de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden van 15 december 2016 getiteld „Het Oostelijk Partnerschap — Focus op centrale prioriteiten en resultaten”,

| — | gezien Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie, en de herziening daarvan in 2016, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2012/27/EU betreffende energie-efficiëntie, en de herziening daarvan in 2016,

| — | gezien Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 over de bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van de Richtlijnen 2001/77/EG en 2003/30/EG, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 over de bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen en houdende wijziging en intrekking van de Richtlijnen 2001/77/EG en 2003/30/EG,

| — | gezien Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen, en de herziening daarvan in 2016, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2010/31/EU betreffende de energieprestatie van gebouwen, en de herziening daarvan in 2016,

| — | gezien het document „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020” en de nationale strategiedocumenten inzake energie van Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Georgië, Moldavië en Oekraïne voor de perioden tot 2020 en 2030, |
| --- | --- |

—

gezien het document „Eastern Partnership — 20 Deliverables for 2020” en de nationale strategiedocumenten inzake energie van Armenië, Azerbeidzjan, Wit-Rusland, Georgië, Moldavië en Oekraïne voor de perioden tot 2020 en 2030,

| — | gezien de oprichting van het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu (E5P) in 2009, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichting van het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu (E5P) in 2009,

| — | gezien de oprichting — in 2010 — van het Trustfonds voor technische bijstand aan het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichting — in 2010 — van het Trustfonds voor technische bijstand aan het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien de oprichting — in 2008 — van de EU-Investeringsfaciliteit voor het nabuurschapsbeleid, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichting — in 2008 — van de EU-Investeringsfaciliteit voor het nabuurschapsbeleid,

| — | gezien het EU4Energy-programma, |
| --- | --- |

—

gezien het EU4Energy-programma,

| — | gezien het IEA-rapport van 2017 over energie-efficiëntie, |
| --- | --- |

—

gezien het IEA-rapport van 2017 over energie-efficiëntie,

| — | gezien het document „Accelerating energy efficiency initiatives and opportunities in Eastern Europe, Caucasus and Asia” van het Copenhagen Center on Energy Efficiency van 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het document „Accelerating energy efficiency initiatives and opportunities in Eastern Europe, Caucasus and Asia” van het Copenhagen Center on Energy Efficiency van 2015,

| — | gezien het „Annual Implementation Report” van het Energy Community Secretariat van 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het „Annual Implementation Report” van het Energy Community Secretariat van 2017,

| A. | overwegende dat de mondiale vraag naar energie in gelijke mate toeneemt met de ontwikkeling van de bevolking, de menselijke activiteit en de technologische ontwikkeling, resulterend in meer concurrentie wereldwijd voor fossiele brandstoffen; overwegende dat dit een gevaar inhoudt voor onze energie-efficiëntie en energieduurzaamheid; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de mondiale vraag naar energie in gelijke mate toeneemt met de ontwikkeling van de bevolking, de menselijke activiteit en de technologische ontwikkeling, resulterend in meer concurrentie wereldwijd voor fossiele brandstoffen; overwegende dat dit een gevaar inhoudt voor onze energie-efficiëntie en energieduurzaamheid;

| B. | overwegende dat de transportsector een derde van het energieverbruik van de EU voor zijn rekening neemt en derhalve een belangrijke rol toekomt bij de transitie naar nieuwe energieoplossingen en een koolstofarme samenleving; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de transportsector een derde van het energieverbruik van de EU voor zijn rekening neemt en derhalve een belangrijke rol toekomt bij de transitie naar nieuwe energieoplossingen en een koolstofarme samenleving;

| C. | overwegende dat 193 landen de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend op de klimaatveranderingsconferentie van de Verenigde Naties in 2015; overwegende dat deze mondiale overeenkomst doelstellingen en mechanismen omvat, en bindende nationale verplichtingen behelst, gericht op het reageren op de klimaatverandering; overwegende dat de EU, als partij bij de overeenkomst, de verbintenis is aangegaan om de broeikasgasemissies in de lidstaten in 2030 met ten minste 40 % te reduceren in vergelijking met 1990; overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2015 in werking is getreden; overwegende dat de emissies verder moeten worden gereduceerd om de doelstellingen van Parijs te halen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat 193 landen de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend op de klimaatveranderingsconferentie van de Verenigde Naties in 2015; overwegende dat deze mondiale overeenkomst doelstellingen en mechanismen omvat, en bindende nationale verplichtingen behelst, gericht op het reageren op de klimaatverandering; overwegende dat de EU, als partij bij de overeenkomst, de verbintenis is aangegaan om de broeikasgasemissies in de lidstaten in 2030 met ten minste 40 % te reduceren in vergelijking met 1990; overwegende dat de Overeenkomst van Parijs op 4 november 2015 in werking is getreden; overwegende dat de emissies verder moeten worden gereduceerd om de doelstellingen van Parijs te halen;

| D. | overwegende dat om tot significante emissiereducties te komen de partijen bij de Overeenkomst van Parijs de koolstofintensiteit van hun energiesystemen moeten aanpakken en ambitieuze strategieën moeten volgen om de transitie te realiseren naar koolstofarme markten in een mondiale economie; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat om tot significante emissiereducties te komen de partijen bij de Overeenkomst van Parijs de koolstofintensiteit van hun energiesystemen moeten aanpakken en ambitieuze strategieën moeten volgen om de transitie te realiseren naar koolstofarme markten in een mondiale economie;

| E. | overwegende dat energie-efficiëntie essentieel is voor het waarborgen van veilige, betrouwbare, betaalbare en duurzame energiesystemen voor de toekomst; overwegende dat het de enige energiebron is waarover elk land in overvloed beschikt, en dat het de snelste en goedkoopste manier is voor het aanpakken van de energiebevoorradings-, milieu- en economische uitdagingen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat energie-efficiëntie essentieel is voor het waarborgen van veilige, betrouwbare, betaalbare en duurzame energiesystemen voor de toekomst; overwegende dat het de enige energiebron is waarover elk land in overvloed beschikt, en dat het de snelste en goedkoopste manier is voor het aanpakken van de energiebevoorradings-, milieu- en economische uitdagingen;

| F. | overwegende dat energie-efficiëntie de potentie heeft de economische groei te ondersteunen, de sociale ontwikkeling te bevorderen, tot meer milieuduurzaamheid te leiden, de energiebevoorradingszekerheid te waarborgen en bij te dragen tot rijkdom, nieuwe banen, inkomsten voor bedrijven, energiebesparing, de preventie van verontreiniging, en vergroting van de energieonafhankelijkheid van staten door middel van een efficiënt energieverbruik en milieuvriendelijke elektriciteitsbedrijven; overwegende dat een grotere energie-efficiëntie bij kan dragen tot het reduceren van de energiearmoede door energie ter beschikking te stellen tegen lagere kosten; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat energie-efficiëntie de potentie heeft de economische groei te ondersteunen, de sociale ontwikkeling te bevorderen, tot meer milieuduurzaamheid te leiden, de energiebevoorradingszekerheid te waarborgen en bij te dragen tot rijkdom, nieuwe banen, inkomsten voor bedrijven, energiebesparing, de preventie van verontreiniging, en vergroting van de energieonafhankelijkheid van staten door middel van een efficiënt energieverbruik en milieuvriendelijke elektriciteitsbedrijven; overwegende dat een grotere energie-efficiëntie bij kan dragen tot het reduceren van de energiearmoede door energie ter beschikking te stellen tegen lagere kosten;

| G. | overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap in Riga in 2015 nogmaals hebben aangegeven de bilaterale en multilaterale samenwerking op het gebied van klimaatverandering en energie verder te willen verdiepen; overwegende dat de EU en de Oost-Europese partnerlanden in het verlengde van de herziening — in november 2015 — van het Europees nabuurschapsbeleid nu meer aandacht schenken aan de energiebevoorradingszekerheid, energie-efficiëntie, energieduurzaamheid en klimaatmaatregelen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap in Riga in 2015 nogmaals hebben aangegeven de bilaterale en multilaterale samenwerking op het gebied van klimaatverandering en energie verder te willen verdiepen; overwegende dat de EU en de Oost-Europese partnerlanden in het verlengde van de herziening — in november 2015 — van het Europees nabuurschapsbeleid nu meer aandacht schenken aan de energiebevoorradingszekerheid, energie-efficiëntie, energieduurzaamheid en klimaatmaatregelen;

| H. | overwegende dat het energieverbruik in Oost-Europa, als onderdeel van de algemene tendens die ook de economische en sociale ontwikkeling in de regio kenmerkt, naar verwachting sneller zal toenemen dan gemiddeld in de EU; overwegende dat het energie-efficiëntiepotentieel enorm blijft; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het energieverbruik in Oost-Europa, als onderdeel van de algemene tendens die ook de economische en sociale ontwikkeling in de regio kenmerkt, naar verwachting sneller zal toenemen dan gemiddeld in de EU; overwegende dat het energie-efficiëntiepotentieel enorm blijft;

| I. | overwegende dat zowel de EU, als de Oost-Europese partnerlanden er derhalve uit economische, maatschappelijke en milieuoverwegingen belang bij hebben de uitstoot van CO2 door het gebruik van fossiele brandstoffen te reduceren, de ontwikkeling van alternatieve en kostenefficiënte energiebronnen te bevorderen, en te werken aan vergroting van de energie-efficiëntie; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat zowel de EU, als de Oost-Europese partnerlanden er derhalve uit economische, maatschappelijke en milieuoverwegingen belang bij hebben de uitstoot van CO2 door het gebruik van fossiele brandstoffen te reduceren, de ontwikkeling van alternatieve en kostenefficiënte energiebronnen te bevorderen, en te werken aan vergroting van de energie-efficiëntie;

| J. | overwegende dat de EU richtlijnen heeft vastgesteld op de gebieden energiebevoorradingszekerheid, en duurzame en concurrerende energie; overwegende dat de EU zich een aantal doelstellingen heeft gesteld, waaronder met name om de broeikasgasemissies met ten minste 40 % te reduceren in vergelijking met de niveaus van 1990, en nu bezig is met het formuleren van doelstellingen voor het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie dat in de EU wordt verbruikt en het verbeteren van de energie-efficiëntie met ten minste ongeveer 30 % in vergelijking met de projecties voor 2030; overwegende dat energie-efficiëntie kansen inhoudt voor een duurzame economie en de bouwsector in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU richtlijnen heeft vastgesteld op de gebieden energiebevoorradingszekerheid, en duurzame en concurrerende energie; overwegende dat de EU zich een aantal doelstellingen heeft gesteld, waaronder met name om de broeikasgasemissies met ten minste 40 % te reduceren in vergelijking met de niveaus van 1990, en nu bezig is met het formuleren van doelstellingen voor het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie dat in de EU wordt verbruikt en het verbeteren van de energie-efficiëntie met ten minste ongeveer 30 % in vergelijking met de projecties voor 2030; overwegende dat energie-efficiëntie kansen inhoudt voor een duurzame economie en de bouwsector in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| K. | overwegende dat de dialoog over het regionale energiebeleid in het kader van het Oostelijk Partnerschap de afgelopen jaren intensiever geworden is en betrekking heeft op de convergentie van de energiemarkten, de diversifiëring van de energievoorziening en -doorvoer, de ontwikkeling van duurzame energiebronnen, en infrastructuur van gemeenschappelijk en regionaal belang; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de dialoog over het regionale energiebeleid in het kader van het Oostelijk Partnerschap de afgelopen jaren intensiever geworden is en betrekking heeft op de convergentie van de energiemarkten, de diversifiëring van de energievoorziening en -doorvoer, de ontwikkeling van duurzame energiebronnen, en infrastructuur van gemeenschappelijk en regionaal belang;

| L. | overwegende dat energiebesparende maatregelen en energie-efficiëntiemaatregelen, in combinatie met toenemend gebruik van hernieuwbare energiebronnen, eveneens zouden bijdragen tot het beperken van verschillende vormen van energieafhankelijkheid, zoals financiële, technologische of brandstofgerelateerde afhankelijkheid in de nucleaire en fossiele energiesectoren, verwerving en eigendom van strategische energie-infrastructuur en investeringen door onbetrouwbare derde partijen in energieprojecten in de EU en de Oost-Europese partnerlanden; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat energiebesparende maatregelen en energie-efficiëntiemaatregelen, in combinatie met toenemend gebruik van hernieuwbare energiebronnen, eveneens zouden bijdragen tot het beperken van verschillende vormen van energieafhankelijkheid, zoals financiële, technologische of brandstofgerelateerde afhankelijkheid in de nucleaire en fossiele energiesectoren, verwerving en eigendom van strategische energie-infrastructuur en investeringen door onbetrouwbare derde partijen in energieprojecten in de EU en de Oost-Europese partnerlanden;

| M. | overwegende dat de Oost-Europese partnerlanden begonnen zijn met het vaststellen en ten uitvoer leggen van beleids- en wettelijke kaders voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de Oost-Europese partnerlanden begonnen zijn met het vaststellen en ten uitvoer leggen van beleids- en wettelijke kaders voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie;

| N. | overwegende dat Armenië, Georgië en Moldavië zich in 2013 bij het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu (E5P) hebben aangesloten, dat in eerste instantie alleen met Oekraïne was gesloten en bedoeld is ter bevordering van de energie-efficiëntie en milieu-investeringen in de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat Armenië, Georgië en Moldavië zich in 2013 bij het Oost-Europees Partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu (E5P) hebben aangesloten, dat in eerste instantie alleen met Oekraïne was gesloten en bedoeld is ter bevordering van de energie-efficiëntie en milieu-investeringen in de landen van het Oostelijk Partnerschap;

| O. | overwegende dat internationale financiële instellingen nog altijd een belangrijke rol spelen bij het aanboren van nationale middelen en leningen voor investeringen in het duurzame gebruik van energie en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat internationale financiële instellingen nog altijd een belangrijke rol spelen bij het aanboren van nationale middelen en leningen voor investeringen in het duurzame gebruik van energie en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen;

| P. | overwegende dat de EU en de Oost-Europese partnerlanden bij de vormgeving van passend beleid met verplichtingen met betrekking tot de energie-efficiëntie in de industriële sectoren, de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en het integreren ervan in nationale energiemixen, rekening moeten houden met het algehele concurrentievermogen van hun economieën en energiesectoren; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU en de Oost-Europese partnerlanden bij de vormgeving van passend beleid met verplichtingen met betrekking tot de energie-efficiëntie in de industriële sectoren, de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en het integreren ervan in nationale energiemixen, rekening moeten houden met het algehele concurrentievermogen van hun economieën en energiesectoren;

Samenhang van de maatregelen

| 1. | verwelkomt de opvattingen van de partijen bij de Overeenkomst van Parijs over klimaatverandering, omdat deze een bedreiging vormt voor vrede en stabiliteit, de mondiale economische welvaart, de armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling; is verheugd dat de partijen zich ertoe hebben verplicht collectieve maatregelen te nemen om de wereldwijde gemiddelde temperatuurstijging tot duidelijk minder dan 2 oC ten opzichte van het pre-industriële niveau te beperken en significante nadelige klimaatgerelateerde effecten te voorkomen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | juicht de toegewijdheid van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden bij de Overeenkomst van Parijs toe; neemt kennis van de „voorgenomen nationaal bepaalde bijdragen” (INDC's) die deze landen hebben ingediend met het oog op het verminderen van de broeikasgasemissies; verzoekt de regeringen van de landen in kwestie hun INDC's aan te passen aan de Overeenkomst van Parijs en de duurzameontwikkelingsdoelstellingen 2030 van de VN; wijst op het belang van nationale energie- en klimaatveranderingsplannen voor het plannen en waarborgen van de naleving van de toezeggingen in het kader van de hierboven bedoelde kaders; beklemtoont dat het in het gemeenschappelijk belang van de landen van het Oostelijk Partnerschap is om de bilaterale en multilaterale samenwerking op het gebied van energie te versterken, teneinde hun respectieve klimaatdoelstellingen te verwezenlijken; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is verheugd over de mededeling van de Commissie houdende het kader voor versnelling van de innovatie op het gebied van schone energie in de EU; beklemtoont het belang van een regelgevings- en financieringskader voor energie-innovatie dat aansluit bij de energieroutekaart 2050 van de EU en de toezeggingen van de EU in het kader van de Overeenkomst van Parijs, en dat het efficiënte en duurzame gebruik van alle energiebronnen bevordert, resulterend in energiebesparingen en algemenere voordelen, waaronder op de gebieden gezondheidszorg, veiligheid, en lucht- en waterkwaliteit, en dat tegelijkertijd waarborgen biedt voor het industrieel concurrentievermogen en de energiebevoorrading, én een alomvattend antwoord vormt op milieubekommernissen; onderkent dat het kader voor het versnellen van innovatie op het gebied van schone energie in de EU integrerend onderdeel vormt van een bredere reeks wetgevingsvoorstellen zoals vastgelegd in het pakket „Schone energie voor alle Europeanen”, en is van oordeel dat de verschillende onderdelen ervan, alsook de toezeggingen van de Unie in het kader van de Overeenkomst van Parijs, én de algemenere wetgeving en beginselen van de energie-unie, in het bijzonder die in het klimaat- en energiekader 2030 en de routekaart 2050, moeten worden versterkt; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is van mening dat voor het halen van de in de Overeenkomst van Parijs opgenomen doelstellingen grote structurele veranderingen in de economieën en de energiesystemen van de partijen nodig zijn, waaronder een geleidelijke verschuiving naar een sterker gediversifieerde energiemix, het stimuleren van duurzame energiebronnen en de verbetering van de energie-efficiëntie in alle sectoren, waaronder het vervoer en de bouwsector; |
| --- | --- |

4.

| 5. | beklemtoont het belang van energiebesparings- en energie-efficiëntiemaatregelen voor de energiebevoorradingszekerheid van de EU en, in het bijzonder, voor de landen van het Oostelijk Partnerschap; stelt vast dat de energie-intensiteit van de landen van het Oostelijk Partnerschap gemiddeld drie keer zo hoog is als die van het EU-gemiddelde, en beklemtoont dat het verkleinen van deze kloof de meest doeltreffende manier is om de energieafhankelijkheid van de desbetreffende landen van derde landen te verkleinen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is van oordeel dat de succesvolle uitrol van energie-innovatie een multidimensionale uitdaging is voor de EU en de Oost-Europese partnerlanden; beklemtoont dat deze uitdaging de inzet vereist van alle betrokken partijen, burgers, universiteiten, onderzoeks- en technologie-instituten, kmo's, start-ups, energiemaatschappijen en bouwondernemingen, aanbieders van mobiliteit, dienstverleners, fabrikanten van apparatuur, IT- en telecommunicatiebedrijven, financiële instellingen, Unie-, nationale en plaatselijke autoriteiten, hernieuwbare-energiegemeenschappen, ngo's, onderwijzers en opiniemakers; benadrukt het belang van nieuwe bedrijfsmodellen die gebruikmaken van innovatieve digitale technologieën voor — onder andere — het optimaliseren van de eigen productie, de opslag, de uitwisseling en het eigen verbruik van schone energie ter plaatse, en die de toegang tot hernieuwbare vormen van energie verbeteren, onder meer voor huishoudens die onder energiearmoede lijden; |
| --- | --- |

6.

| 7. | beklemtoont dat het belangrijk is hernieuwbare-energietechnologieën te ontwikkelen en de energie-efficiëntie te verbeteren door middel van het reduceren van de broeikasgasemissies in alle energiesectoren, daarmee een bijdrage leverend aan de verwezenlijking van de toezeggingen van de partijen bij de Overeenkomst van Parijs; is van oordeel dat dit van essentieel belang is voor economische groei en werkgelegenheid; verzoekt de Commissie en de nationale autoriteiten van de EU-lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap te werken aan een geïntegreerd systeem van gemeenschappelijke maatregelen ter bevordering van het gebruik van hernieuwbare-energiebronnen en van energie-efficiëntie; benadrukt dat deze maatregelen ook stimulansen moeten omvatten voor energiebesparingen in alle economische sectoren, waaronder de bouw en vervoer; dringt er tevens op aan dat de maatregelen gericht op het gebruik van hernieuwbare energie en energie-efficiëntie ook worden ingevoerd op alle gebieden die van belang zijn voor de productie, het transport, de distributie en de opslag van energie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap de regionale samenwerking te versterken en zich in te zetten voor de modernisering van hun energienetwerken; geeft aan dat dit kan worden gedaan middels de ontwikkeling en bevordering van „slimme netwerken”, alsook middels de aanleg van nieuwe, onderling verbonden en grensoverschrijdende infrastructuurvoorzieningen; onderstreept dat dit moet worden aangevuld met maatregelen gericht op gedragsverandering, energiebesparing en ondersteuning van de consument; geeft aan dat het belangrijk is te wijzen op de voordelen van het overstappen van fossiele brandstoffen op hernieuwbare energiebronnen, in het bijzonder bij onder meer verwarming; onderstreept verder het belang van het ontwikkelen van een sterk internetnetwerk als backbone, teneinde de werking van slimme energienetten te ondersteunen en om kritieke infrastructuur te beveiligen tegen cyberaanvallen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | onderstreept de cruciale rol van de regionale en lokale autoriteiten bij de uitvoering van energie-efficiëntiemaatregelen; geeft aan dat deze autoriteiten moeten worden ondersteund, en dat hun bekwaamheden en kennis op dit gebied moeten worden vergroot; vindt het belangrijk dat er partnerschappen tot stand worden gebracht en bevorderd tussen gemeenten in landen van het Oostelijk Partnerschap en gemeenten met beste praktijken in de EU; |
| --- | --- |

9.

| 10. | beklemtoont dat het diversifiëren van de energiebronnen en de aanvoerroutes, met inbegrip van bidirectionele gasstromen, essentieel is voor de energiezekerheid van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partners, alsmede voor hun mogelijkheden om aan hun toezeggingen met betrekking tot energie-efficiëntie te voldoen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | merkt op dat nieuwe routes niet mogen leiden tot een grotere afhankelijkheid van dominante gasproducenten, of tot ondermijning van de regionale energiezekerheid of de strategie van de energie-unie van de EU; onderstreept dat alle nieuwe onderdelen van pijpleidingen in zee en op land moeten voldoen aan de milieuvoorschriften en de centrale beginselen die in de relevante EU-wetgeving zijn verankerd; wijst erop dat de North Stream 2-pijpleiding een negatieve uitwerking op de kerndoelstelling van diversificatie van de energievoorziening zal hebben, en dus de totstandbrenging van een efficiënt energie-ecosysteem in gevaar brengt; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is verheugd over de opening en de aanleg van onderlinge verbindingen in het gasnet en bidirectionele stromen, de zuidelijke gascorridor en de uitbreiding ervan, waarmee meer gas uit Turkmenistan kan worden getransporteerd; is verder verheugd over de nieuwe voorzieningen die de in- en uitvoer mogelijk maken van vloeibaar aardgas, inclusief de winning van aardgas uit conventionele en onconventionele bronnen; wijst op het belang van samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partners om de gasvoorziening te verzekeren, met name wat betreft de capaciteiten om aardgas vanuit Hongarije, Polen en Slowakije naar Oekraïne te pompen, en vanuit Roemenië naar Moldavië; |
| --- | --- |

12.

| 13. | is verheugd over de opening en de aanleg van onderlinge verbindingen in het gasnet en bidirectionele stromen, de zuidelijke gascorridor en nieuwe voorzieningen die de in- en uitvoer mogelijk maken van vloeibaar aardgas, inclusief de winning van aardgas uit conventionele en onconventionele bronnen; wijst op het belang van samenwerking tussen de EU en de Oost-Europese partners om de gasvoorziening te verzekeren, met name wat betreft de capaciteiten om aardgas vanuit Hongarije, Polen en Slowakije naar Oekraïne te pompen, en vanuit Roemenië naar Moldavië; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is voorstander van een marktgericht energiebeleid dat gebaseerd is op open en eerlijke mededinging tussen de energieleveranciers, en van markttransparantie; benadrukt dat de energie-unie van de EU de totstandbrenging inhoudt van een pan-Europese energiemarkt, waarop de Oost-Europese partners belangrijke spelers zijn; dringt er bij de Commissie en de nationale autoriteiten van de Oost-Europese partners op aan de marktregels voortdurend tegen het licht te houden en aanpassingen voor te stellen om een gunstiger klimaat voor investeringen in hernieuwbare energiebronnen te creëren, op marktfalen te reageren en projecten op het gebied van energie-efficiëntie te stimuleren; benadrukt dat het belangrijk is stimulansen te creëren om in de energiesector tot een gelijk speelveld te komen, en om onredelijke subsidies voor traditionele energiebronnen die de energiemarkten verstoren, af te schaffen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | benadrukt dat er voor een aantrekkelijk bedrijfsklimaat en een passend regelgevingskader moet worden gezorgd om de privésector te bewegen tot het investeren in hernieuwbare energiebronnen, alsook in de bijbehorende transmissie-infrastructuur en de grensoverschrijdende handel in stroom uit hernieuwbare bronnen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wijst op de rol en het potentieel voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van gebouwen en op het belang van het renoveren van energie-inefficiënte gebouwen in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap, teneinde hun energie-efficiëntie te maximaliseren; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de autoriteiten van de met de EU geassocieerde partners hun wetgeving sneller aan te passen aan de EU-wetgeving inzake klimaatverandering en energie, zoals bepaald in de associatieovereenkomsten; onderstreept in dit verband het belang van samenwerking met de Energiegemeenschap, de Commissie en de EU-lidstaten met het oog op het scheppen van de juridische, institutionele, financiële, economische en technologische voorwaarden voor een geleidelijke en maatschappelijk aanvaardbare overgang naar een koolstofarme ontwikkeling; is verheugd over de recente uitbreiding van de Energiegemeenschap met Georgië, maar benadrukt tegelijk dat volledig moet worden voldaan aan de daarin genoemde lidmaatschapsbepalingen; is verheugd over de aanvraag van Belarus om in deze organisatie de status van waarnemer te verkrijgen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | merkt op dat onderzoek naar, ontwikkeling van en innovatie op het gebied van schone energie sterk afhankelijk zijn van een stabiele markt en van de voorspelbaarheid en zekerheid van een regelgevingskader, en dat daarvoor een ambitieuze en realiseerbare beleidsvisie op lange termijn, met inbegrip van energie- en klimaatgerelateerde doelstellingen en verbintenissen, volgehouden gerichte stimuleringsmaatregelen en geduldkapitaal nodig zijn, teneinde een gelijk speelveld tussen technologieën te creëren, om zo innovatie te faciliteren, de energievoorziening te vergemakkelijken, de markt toegankelijker te maken en ervoor te zorgen dat innovaties op het gebied van schone energie gemakkelijker de voor marktintroductie noodzakelijke kritische massa kunnen bereiken; benadrukt dat grotere prioriteit moet worden toegekend aan systemische innovatie in de energiesector, alsook aan de bevordering van onderwijs en ondernemerschap, aangezien innovatie niet alleen door technologie wordt aangezwengeld; beklemtoont dat in deze systemische aanpak verschillende al beschikbare of in ontwikkeling zijnde oplossingen doeltreffend moeten kunnen worden geïntegreerd, met name op het gebied van energie-efficiëntie en de integratie van hernieuwbare energiebronnen; dringt erop aan bij het in kaart brengen van toekomstgerichte innovaties op het gebied van schone energie die gerichte steun verdienen gebruik te maken van Europese en Oost-Europese technologie- en innovatieplatforms; |
| --- | --- |

18.

| 19. | beklemtoont dat onderzoek en innovatie middels de particuliere sector, en in het bijzonder middels kmo's, dé sleutel is voor ondersteuning van schone energie, energie-efficiëntie, energieduurzaamheid, en het verbeteren en ondersteunen van nieuwe werkgelegenheid, groei en investeringen in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap; beklemtoont dat de financiering van kmo's moet aansluiten op hun behoeften; geeft aan dat een succesvolle overgang op een duurzame koolstofvrije economie alleen mogelijk is indien de arbeidsmarkten adequaat kunnen inspelen op de nieuwe behoeften van innovatieve systemen voor schone energie, met inachtneming van de noodzaak van een eerlijke en billijke overgang; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is van oordeel dat het verstrekken van relevante informatie in geïntegreerde nationale energie- en klimaatplannen tot energie-efficiëntie kan bijdragen; benadrukt in dit verband dat het belangrijk is de uitwisseling van goede praktijken en informatie te bevorderen, en de regels inzake deelname aan programma's voor energie-innovatie te stroomlijnen voor alle organisaties, ondernemingen, universiteiten en instellingen, zowel uit de EU als uit de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

20.

| 21. | beklemtoont dat de financiering van samenwerking op het gebied van energie verder moet worden verbeterd, en dat energie-innovatie in andere maatschappelijke uitdagingen moet worden geïntegreerd; |
| --- | --- |

21.

| 22. | maakt zich onverminderd zorgen over de complexiteit van de bestaande financieringsinstrumenten en benadrukt dat voor meer samenhang moet worden gezorgd tussen de voor projecten op het gebied van schone energie gereserveerde financiële middelen; verzoekt de Commissie het budget te vergroten en de toegang ertoe te vergemakkelijken, onder meer door een beperkt deel van de directe subsidies voor fossiele brandstoffen te gebruiken voor het aanzwengelen en versnellen van duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

22.

| 23. | dringt er bij de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap op aan, waar het de energiesector en andere daarmee verbonden sectoren betreft, meer inspanningen te leveren ter ondersteuning van innovatie in verband met het duurzaam betrekken van grondstoffen, beter productontwerp, recycling, hergebruik en cascadering van bestaande metalen en materialen in het kader van de circulaire economie en energiebesparing; |
| --- | --- |

23.

| 24. | geeft aan dat het voor de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap een prioriteit moet zijn bureaucratie, corruptie en oneerlijke marktpraktijken in kaart te brengen en te bestrijden, gezien de negatieve gevolgen ervan in de eerste stadia van de ontwikkeling en de uitrol van revolutionaire nieuwe technologieën; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap meer te doen voor het ondersteunen en harmoniseren van het academisch onderwijs op gebieden met relevantie voor energie-efficiëntie; beklemtoont dat onderwijs een conditio sine qua non is voor innovatie en duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

25.

| 26. | erkent de behoefte aan systematische voorlichtings- en participatieprogramma's om de maatschappij ten volle te betrekken bij de transformatie van het energiesysteem en burgers van alle leeftijden geleidelijk te doen evolueren van bewustzijn en begrip naar actieve betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel; verzoekt de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap burgers ertoe aan te zetten te participeren in energiegerelateerde aangelegenheden, in concreto middels bewustmakingscampagnes, en alomvattende en laagdrempelig toegankelijke informatie; onderstreept dat voorzien moet worden in passende na- en bijscholingsmaatregelen voor een maatschappelijk aanvaardbare overgang naar een koolstofarme economie; |
| --- | --- |

26.

| 27. | is van oordeel dat wat de stedelijke gebieden betreft niet alleen aandacht moet worden besteed aan decarbonisatie en de renovatie van gebouwen, maar ook aan groengebieden; adviseert prioriteit toe te kennen aan de inclusie van stedelijke groengebieden, met inachtneming van de onomkeerbaarheid van hun verdwijning; |
| --- | --- |

27.

| 28. | is van oordeel dat de sector vervoer enorm veel potentieel heeft en een centrale rol moet toekomen bij de transitie, en spoort de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap aan mobiliteit met weinig emissies te ondersteunen en aan te moedigen; |
| --- | --- |

28.

Multilaterale samenwerking en succesprogramma's

| 29. | juicht de wijzigingen toe die Armenië heeft aangebracht aan de wet op energiebesparingen en hernieuwbare energie, alsook het plan om tegen 2020 30 % van de energieopwekking te realiseren met gebruikmaking van hernieuwbare energiebronnen; beklemtoont het potentieel om de energie-efficiëntie van gebouwen en bij verwarming te verbeteren; |
| --- | --- |

29.

| 30. | juicht de inspanningen van Azerbeidzjan toe om nieuwe wetgeving vast te stellen, alsook om bestaande technologieën en infrastructuur te vervangen door nieuwe; steunt de nieuwe programma's die beogen de energie-efficiëntie tegen 2020 te vergroten, alsook de oprichting van het staatsagentschap voor alternatieve en hernieuwbare energiebronnen, dat het beleid op het gebied van energie-efficiëntie gaat coördineren; beklemtoont het belang van een instituut voor energie-efficiëntie, en van het vergroten van de energie-efficiëntie van gebouwen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | steunt het dat de regering steeds meer aandacht heeft voor energie-efficiëntie, en in het bijzonder voor het terugdringen van de broeikasgasemissies, het vergroten van het aandeel hernieuwbare energie in de energiemix en het terugdringen van het energieverbruik; herhaalt zijn oproep aan de EU en Belarus om prioriteit te verlenen aan de veiligheid van de Belarussische kerncentrale in Ostrovets en zich er rekenschap van te geven dat de betrekkingen tussen de EU en Belarus alleen kunnen verbeteren als dat land opener wordt en nauwer samenwerkt, en de internationale nucleaire en milieunormen volledig naleeft; |
| --- | --- |

31.

| 32. | steunt de toegewijdheid van Georgië aan energie-efficiëntie; verwelkomt het feit dat Georgië in 2017 tot de Energiegemeenschap is toegetreden; juicht het toe dat hard wordt gewerkt aan de opstelling en afronding van wetsontwerpen inzake energie, energie-efficiëntie, energie-efficiëntielabels, de energieprestatie van gebouwen en bevordering van hernieuwbare energie, naast actieplannen op de gebieden energie-efficiëntie en hernieuwbare energie; |
| --- | --- |

32.

| 33. | beklemtoont het belang van de actualisering van de nationale energiestrategie 2030 die Moldavië in 2017 heeft vastgesteld, die onder andere behelst de energie-intensiteit tegen 2020 met 10 % te verlagen en het energieverbruik van gebouwen tegen 2020 met 20 %; juicht het toe dat het door de EU gefinancierde energie- en biomassaproject met succes is geïmplementeerd, in de wetenschap dat het heeft bijgedragen aan de toename van de productie van energie uit hernieuwbare energiebronnen; benadruk het belang van de vaststelling van de wet op de energie-efficiëntie, waarmee Richtlijn 2010/27/EU inzake energie-efficiëntie in nationaal recht wordt omgezet; beklemtoont dat het belangrijk is een nationaal plan voor de energie-efficiëntie van gebouwen te ontwikkelen, met inachtneming van externe en interne klimaatfactoren; |
| --- | --- |

33.

| 34. | juicht het toe dat Georgië ernaar streeft de emissies van broeikasgassen tegen 2030 te reduceren tot 25 % onder het „business as usual”-scenario, als de bijdrage van het land aan de „voorgenomen nationaal bepaalde bijdrage” in het kader van de Overeenkomst van Parijs; |
| --- | --- |

34.

| 35. | juicht het toe dat de landen van het Oostelijk Partnerschap eraan werken hun energiebronnen te diversifiëren; feliciteert Oekraïne met de enorme stappen die het land heeft gezet om de zeer hoge energie-intensiteit van zijn economie en infrastructuur te reduceren, waaronder de wet op de nationale energie- en energieproductiecommissie, die onder andere de oprichting van een onafhankelijke regelgevende instantie voor de energiemarkt in de Oekraïne voorziet, overeenkomstig de normen van de EU; juicht de vooruitgang toe die Oekraïne op het gebied van energie-efficiëntie heeft geboekt, in het bijzonder de vaststelling van de wet op het energie-efficiëntiefonds en andere energiegerelateerde wetgeving, op basis waarvan het energie-efficiëntiefonds van Oekraïne sinds het begin van 2018 operationeel is, met gedeeltelijke financiering door de EU; juicht het toe dat een begin is gemaakt met het proces van ontvlechting, in overeenstemming met het de derde energiepakket van de EU; verwelkomt de vaststelling — in augustus 2017 — van de nieuwe energiestrategie van Oekraïne („veiligheid, energie-efficiëntie, concurrentievermogen”) voor de periode tot 2035, met een beschrijving van het geheel aan ingewikkelde hervormingen in de energiesector, met nieuwe doelstellingen voor hernieuwbare energie, alsook de doelstelling om de energie-intensiteit van de economie tegen 2030 met de helft te reduceren; beklemtoont het belang van energie-efficiëntieprojecten op plaatselijk niveau, in het belang van de plaatselijke gemeenschappen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | juicht het toe dat het Oost-Europese partnerschap voor energie-efficiëntie en milieu, EU4Energy, tot alle Oost-Europese partners is uitgebreid, met als doel het versnellen van de implementatie van energie-efficiëntieprojecten, het verbeteren van het wetgevings- en regelgevingskader, en het verlenen van steun aan samenwerking met betrekking tot infrastructuurprojecten; roept ertoe op de lessen en de goede praktijken van de succesvol ten uitvoer gelegde energie-efficiëntieprojecten, zoals het door de EU gefinancierde energie- en biomassaproject in Moldavië en/of de maatregelen die Georgië en Oekraïne hebben genomen om de energie-efficiëntie van woningen te verbeteren, met elkaar te delen; steunt het Convenant van Burgemeesters Oost (CoM East), waarin plaatselijke en regionale autoriteiten samenwerken voor het verwezenlijken van klimaat- en energiedoelstellingen; onderstreept het belang van andere, door de EU gefinancierde projecten, zoals het pakket projecten Clima East, dat tot doel heeft de partners te helpen bij het reduceren van hun broeikasgasemissies; |
| --- | --- |

36.

| 37. | juicht het toe dat Azerbeidzjan 28e staat op de Global Energy Efficiency Index van de Energy Productivity and Economic Prosperity Index 2015; verwelkomt het dat de energieproductiviteitsprestatie van Azerbeidzjan jaarlijks met 12,8 % verbetert, waarmee het land het best scoort van alle landen in de wereld; |
| --- | --- |

37.

| 38. | juicht het toe dat Azerbeidzjan ernaar streeft de emissies van broeikasgassen tegen 2030 te reduceren tot 30 % onder het niveau van 1990, als de bijdrage van het land aan de „voorgenomen nationaal bepaalde bijdrage”; |
| --- | --- |

38.

| 39. | juicht het lidmaatschap van SOCAR van het „Zero Routine Flaring by 2030”-initiatief van de Wereldbank toe; |
| --- | --- |

39.

| 40. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de commissaris voor Europees nabuurschapsbeleid en uitbreidingsonderhandelingen, de Europese Dienst voor extern optreden, de regeringen en parlementen van de EU-lidstaten en de Oost-Europese partnerlanden. |
| --- | --- |

40.

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/19 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/19

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het aanpakken van informeel en zwartwerk en de verbetering van de sociale zekerheid van werknemers in de Europese Unie en de landen van het Oostelijk Partnerschap

(2018/C 343/04)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de associatieovereenkomsten tussen de Europese Unie en respectievelijk Moldavië, Georgië en Oekraïne, de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst (CEPA) met Armenië en met name de hoofdstukken van deze overeenkomsten over handel en duurzame ontwikkeling, en over werkgelegenheid, sociaal beleid en gelijke kansen, |
| --- | --- |

—

gezien de associatieovereenkomsten tussen de Europese Unie en respectievelijk Moldavië, Georgië en Oekraïne, de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst (CEPA) met Armenië en met name de hoofdstukken van deze overeenkomsten over handel en duurzame ontwikkeling, en over werkgelegenheid, sociaal beleid en gelijke kansen,

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name de preambule en de artikelen 3 en 6, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name de preambule en de artikelen 3 en 6,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 6, 9, 145, 151, 152, 153, 154, 156, 159 en 168, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 6, 9, 145, 151, 152, 153, 154, 156, 159 en 168,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

| — | gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens,

| — | gezien het Europees Sociaal Handvest van 3 mei 1996, en met name deel I en deel II, en artikel 3, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Sociaal Handvest van 3 mei 1996, en met name deel I en deel II, en artikel 3,

| — | gezien de Europese Code inzake sociale zekerheid van 1964 en de herziene Code van 1990, |
| --- | --- |

—

gezien de Europese Code inzake sociale zekerheid van 1964 en de herziene Code van 1990,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (1) en het Europees Verdrag inzake sociale zekerheid (ETS nr. 78), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 883/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels (1) en het Europees Verdrag inzake sociale zekerheid (ETS nr. 78),

| — | gezien de afkondiging van de Europese pijler van sociale rechten in november 2017 en de resolutie van het Europees Parlement van 19 januari 2017 over de Europese pijler van sociale rechten (2), |
| --- | --- |

—

gezien de afkondiging van de Europese pijler van sociale rechten in november 2017 en de resolutie van het Europees Parlement van 19 januari 2017 over de Europese pijler van sociale rechten (2),

| — | gezien het Verdrag en de aanbevelingen nr. 81, 102, 129, 155, 187, 197, 202 en 204 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), alsmede haar Agenda voor waardig werk, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag en de aanbevelingen nr. 81, 102, 129, 155, 187, 197, 202 en 204 van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), alsmede haar Agenda voor waardig werk,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel, alsmede de 20 concrete doelstellingen voor 2020 en de goedgekeurde en hieraan toegevoegde architectuur, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel, alsmede de 20 concrete doelstellingen voor 2020 en de goedgekeurde en hieraan toegevoegde architectuur,

| A. | overwegende dat de Europese Unie zich overeenkomstig artikel 3 VEU inzet voor de duurzame ontwikkeling van Europa en zich hierbij richt op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, alsmede een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu; overwegende dat de EU de Europese pijler van sociale rechten heeft afgekondigd als reactie op de toenemende uitdagingen inzake de sociale zekerheid en de bescherming van de burgers van de EU; overwegende dat er een sociaal acquis van de EU bestaat op basis van diverse nationale, EU- en internationale juridische instrumenten, met name de verdragen van de IAO en de Raad van Europa, die doorgaans rechten omvatten welke voornamelijk verband houden met arbeidscontracten, arbeidsomstandigheden en toegang tot bijstand; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Europese Unie zich overeenkomstig artikel 3 VEU inzet voor de duurzame ontwikkeling van Europa en zich hierbij richt op volledige werkgelegenheid en sociale vooruitgang, alsmede een hoog niveau van bescherming en verbetering van de kwaliteit van het milieu; overwegende dat de EU de Europese pijler van sociale rechten heeft afgekondigd als reactie op de toenemende uitdagingen inzake de sociale zekerheid en de bescherming van de burgers van de EU; overwegende dat er een sociaal acquis van de EU bestaat op basis van diverse nationale, EU- en internationale juridische instrumenten, met name de verdragen van de IAO en de Raad van Europa, die doorgaans rechten omvatten welke voornamelijk verband houden met arbeidscontracten, arbeidsomstandigheden en toegang tot bijstand;

| B. | overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie rechten zijn vastgelegd die vooral van belang zijn voor werknemers die zich binnen of naar de EU verplaatsen, met name het recht op menselijke waardigheid (artikel 1), het verbod van slavernij en dwangarbeid (artikel 5), de vrijheid van beroep en het recht te werken (artikel 15), non-discriminatie (artikel 21), het recht op informatie en raadpleging (artikel 27), het recht op collectieve onderhandelingen en op collectieve actie (artikel 28), het recht op toegang tot arbeidsbemiddeling (artikel 29), bescherming bij kennelijk onredelijk ontslag (artikel 30), rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden (artikel 31), het verbod van kinderarbeid en de bescherming van jongeren op het werk (artikel 32), sociale zekerheid en sociale bijstand (artikel 34), het recht op gezondheidszorg (artikel 35) en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47); |
| --- | --- |

B.

overwegende dat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie rechten zijn vastgelegd die vooral van belang zijn voor werknemers die zich binnen of naar de EU verplaatsen, met name het recht op menselijke waardigheid (artikel 1), het verbod van slavernij en dwangarbeid (artikel 5), de vrijheid van beroep en het recht te werken (artikel 15), non-discriminatie (artikel 21), het recht op informatie en raadpleging (artikel 27), het recht op collectieve onderhandelingen en op collectieve actie (artikel 28), het recht op toegang tot arbeidsbemiddeling (artikel 29), bescherming bij kennelijk onredelijk ontslag (artikel 30), rechtvaardige en billijke arbeidsomstandigheden en -voorwaarden (artikel 31), het verbod van kinderarbeid en de bescherming van jongeren op het werk (artikel 32), sociale zekerheid en sociale bijstand (artikel 34), het recht op gezondheidszorg (artikel 35) en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht (artikel 47);

| C. | overwegende dat er geen bindend mechanisme voorhanden is voor grensoverschrijdende samenwerking tussen de betrokken autoriteiten in de lidstaten van de EU bij de aanpak van vraagstukken in verband met zwartwerk; overwegende dat het Europees platform voor de aanpak van zwartwerk (UDW-platform) in mei 2016 is opgericht met als doel optimale praktijken en informatie over de kwestie uit te wisselen en de samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat er geen bindend mechanisme voorhanden is voor grensoverschrijdende samenwerking tussen de betrokken autoriteiten in de lidstaten van de EU bij de aanpak van vraagstukken in verband met zwartwerk; overwegende dat het Europees platform voor de aanpak van zwartwerk (UDW-platform) in mei 2016 is opgericht met als doel optimale praktijken en informatie over de kwestie uit te wisselen en de samenwerking tussen de lidstaten te bevorderen;

| D. | overwegende dat de Commissie een nieuwe richtlijn betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden heeft voorgesteld; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Commissie een nieuwe richtlijn betreffende transparante en voorspelbare arbeidsvoorwaarden heeft voorgesteld;

| E. | overwegende dat de Commissie een voorstel heeft ingediend voor een aanbeveling van de Raad over de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Commissie een voorstel heeft ingediend voor een aanbeveling van de Raad over de toegang tot sociale bescherming voor werknemers en zelfstandigen;

| F. | overwegende dat de Commissie de oprichting van een Europese Arbeidsautoriteit heeft aangekondigd om ervoor te zorgen dat de EU-regels inzake arbeidsmobiliteit worden uitgevoerd; overwegende dat de Commissie tevens plannen heeft aangekondigd om een Europees socialezekerheidsnummer in te voeren; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de Commissie de oprichting van een Europese Arbeidsautoriteit heeft aangekondigd om ervoor te zorgen dat de EU-regels inzake arbeidsmobiliteit worden uitgevoerd; overwegende dat de Commissie tevens plannen heeft aangekondigd om een Europees socialezekerheidsnummer in te voeren;

| G. | overwegende dat het Europees nabuurschapsbeleid, met name de diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA) met Georgië, Moldavië en Oekraïne, en visavrije reisregelingen verreikende gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt en de sociale omstandigheden van werknemers zowel in de lidstaten van de EU als in de landen van het Oostelijk Partnerschap; overwegende dat in het geval van grensoverschrijdende economische activiteiten samenwerking vereist is tussen nationale instanties voor de controle op en de handhaving van het arbeidsrecht om ervoor te zorgen dat de bestaande wetgeving wordt nageleefd; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het Europees nabuurschapsbeleid, met name de diepe en brede vrijhandelsruimten (DCFTA) met Georgië, Moldavië en Oekraïne, en visavrije reisregelingen verreikende gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt en de sociale omstandigheden van werknemers zowel in de lidstaten van de EU als in de landen van het Oostelijk Partnerschap; overwegende dat in het geval van grensoverschrijdende economische activiteiten samenwerking vereist is tussen nationale instanties voor de controle op en de handhaving van het arbeidsrecht om ervoor te zorgen dat de bestaande wetgeving wordt nageleefd;

| H. | overwegende dat werkloosheid, corruptie en slecht bestuur, alsmede gewelddadige conflicten in de buurlanden van de EU mensen dwingen om te verhuizen en werk te vinden waar ze kunnen, ook in het buitenland; overwegende dat vluchtelingen en immigranten een groter risico lopen om zwartwerkers zonder sociale bescherming te worden en dat zij vaak als ongeschoolde arbeiders tewerkgesteld worden; overwegende dat vluchtelingen en migranten, vooral vrouwen, de kwetsbaarste groepen op de arbeidsmarkt en in de maatschappij als zodanig vormen; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat werkloosheid, corruptie en slecht bestuur, alsmede gewelddadige conflicten in de buurlanden van de EU mensen dwingen om te verhuizen en werk te vinden waar ze kunnen, ook in het buitenland; overwegende dat vluchtelingen en immigranten een groter risico lopen om zwartwerkers zonder sociale bescherming te worden en dat zij vaak als ongeschoolde arbeiders tewerkgesteld worden; overwegende dat vluchtelingen en migranten, vooral vrouwen, de kwetsbaarste groepen op de arbeidsmarkt en in de maatschappij als zodanig vormen;

| I. | overwegende dat de sociale gevolgen van de financiële en economische crisis in de wereld en de veranderingsprocessen in de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap ingrijpend zijn geweest, van jeugd- en langetermijnwerkloosheid tot toenemende ongelijkheid en armoede; overwegende dat deze ontwikkelingen, die vaak een bijverschijnsel van besparingsmaatregelen zijn, hebben geresulteerd in een aantal veranderingen in de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten van de EU en de buurlanden, welke hebben geleid tot lagere normen, ook op het gebied van de gezondheidszorg en pensioenen; overwegende dat hervormingen van het arbeidsrecht tot deregulering en liberalisatie hebben geleid, maar de informele economie niet hebben teruggedrongen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de sociale gevolgen van de financiële en economische crisis in de wereld en de veranderingsprocessen in de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap ingrijpend zijn geweest, van jeugd- en langetermijnwerkloosheid tot toenemende ongelijkheid en armoede; overwegende dat deze ontwikkelingen, die vaak een bijverschijnsel van besparingsmaatregelen zijn, hebben geresulteerd in een aantal veranderingen in de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten van de EU en de buurlanden, welke hebben geleid tot lagere normen, ook op het gebied van de gezondheidszorg en pensioenen; overwegende dat hervormingen van het arbeidsrecht tot deregulering en liberalisatie hebben geleid, maar de informele economie niet hebben teruggedrongen;

| J. | overwegende dat zwartwerk vaak een grensoverschrijdende dimensie heeft; overwegende dat de aard van zwartwerk van land tot land kan uiteenlopen, afhankelijk van de economische, administratieve en sociale context; overwegende dat nationale wetgeving inzake zwartwerk en de op nationaal niveau gebruikte definities van land tot land verschillen; overwegende dat maatregelen ter bestrijding van zwartwerk derhalve op deze verschillen moeten worden afgestemd; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat zwartwerk vaak een grensoverschrijdende dimensie heeft; overwegende dat de aard van zwartwerk van land tot land kan uiteenlopen, afhankelijk van de economische, administratieve en sociale context; overwegende dat nationale wetgeving inzake zwartwerk en de op nationaal niveau gebruikte definities van land tot land verschillen; overwegende dat maatregelen ter bestrijding van zwartwerk derhalve op deze verschillen moeten worden afgestemd;

| K. | overwegende dat de mogelijkheid om zwartwerk te vinden een cruciale aantrekkende factor is bij het bevorderen van illegale immigratie; overwegende dat aan inwoners met een irreguliere of niet-gereguleerde status, die ertoe neigen buiten het socialezekerheidsstelsel te vallen, vaak zwartwerk wordt aangeboden onder voorwaarden die sociaal onaanvaardbaar zijn en strijdig met de gezondheids- en veiligheidsregelgeving of nationale collectieve overeenkomsten; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de mogelijkheid om zwartwerk te vinden een cruciale aantrekkende factor is bij het bevorderen van illegale immigratie; overwegende dat aan inwoners met een irreguliere of niet-gereguleerde status, die ertoe neigen buiten het socialezekerheidsstelsel te vallen, vaak zwartwerk wordt aangeboden onder voorwaarden die sociaal onaanvaardbaar zijn en strijdig met de gezondheids- en veiligheidsregelgeving of nationale collectieve overeenkomsten;

| L. | overwegende dat de arbeidsmarkten en samenlevingen in zowel de lidstaten van de EU als in de landen van het Oostelijk Partnerschap aan het veranderen zijn met ingrijpende uitdagingen ten gevolge van de digitale revolutie, veranderende arbeidspatronen en demografische ontwikkelingen, waardoor nieuwe uitdagingen en kansen voor de arbeidsmarkt ontstaan; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de arbeidsmarkten en samenlevingen in zowel de lidstaten van de EU als in de landen van het Oostelijk Partnerschap aan het veranderen zijn met ingrijpende uitdagingen ten gevolge van de digitale revolutie, veranderende arbeidspatronen en demografische ontwikkelingen, waardoor nieuwe uitdagingen en kansen voor de arbeidsmarkt ontstaan;

| M. | overwegende dat, hoewel ernstige vormen van arbeidsuitbuiting volgens het EU-recht en het recht van de lidstaten strafbaar zijn, er gevallen zijn waarin de uitbuiting in de sector van huishoudelijk werk worden getolereerd, bijvoorbeeld bij schoonmaakwerk en het zorgen voor kinderen en bejaarden; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat, hoewel ernstige vormen van arbeidsuitbuiting volgens het EU-recht en het recht van de lidstaten strafbaar zijn, er gevallen zijn waarin de uitbuiting in de sector van huishoudelijk werk worden getolereerd, bijvoorbeeld bij schoonmaakwerk en het zorgen voor kinderen en bejaarden;

Algemene opmerkingen

| 1. | onderstreept dat de strijd tegen zwartwerk en maatregelen ter waarborging van sociale zekerheid een aanzienlijke gezamenlijke uitdaging voor de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap vormen, en derhalve middels gezamenlijke inspanningen en samenwerking moeten worden aangepakt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | erkent dat zwartwerk een complexe en veeleisende uitdaging vormt, vooral voor landen die met moeilijke sociale en economische omstandigheden te kampen hebben welke worden gekenmerkt door hoge werkloosheid, wijdverbreide armoede en sociale uitsluiting, een slecht ondernemingsklimaat en een gebrek aan begrotingsruimte; onderstreept evenwel dat zwartwerk ernstige gevolgen heeft voor de samenleving in het algemeen, met inbegrip van een verlies aan inkomsten voor de nationale belastinginstanties, de ondermijning van de financiering en distributie van sociale bijstand, precaire arbeidsomstandigheden en systemische risico's in verband met schendingen van de grondrechten van werknemers, het ontbreken van collectieve vertegenwoordiging en onrechtvaardige mededinging tussen bedrijven; onderstreept derhalve dat samenhangende en geïntegreerde nationale strategieën en internationale samenwerking nodig zijn om de overgang van de informele naar de formele economie te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

2.

| 3. | betreurt derhalve dat het ingewikkelde web van kwesties in verband met zwartwerk, de overgang van de informele naar de formele vormen van economie en werk, en de sociale zekerheid van werknemers tot dusverre in het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap niet aan bod kwam; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wijst op het feit dat een overheid en een rechtsstelsel waarin de burgers vertrouwen kunnen hebben zwartwerk ontmoedigen; onderstreept derhalve dat de rechtstaat, goed bestuur en het uitroeien van corruptie van cruciaal belang zijn voor de overgang van de informele naar de formele economie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is verontrust over het niveau van de jeugdwerkloosheid en het aantal jongeren dat niet werkt en geen onderwijs of stage volgt (NEET) in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap, alsmede over het aantal jongeren dat werkt in de zwarte economie; onderstreept dat jongeren het culturele, economische en sociale erfgoed van een land in de toekomst dragen en dat derhalve voorrang moet worden gegeven aan het creëren van banen voor jongeren en aan maatregelen om degenen die zwartwerken te stimuleren in de formele economie te gaan werken; stelt vast dat het komende meerjarig financieel kader van de EU (MFK) en de opvolger van het Europees nabuurschapsinstrument (ENI) moeten zorgen voor meer steun voor werkgelegenheid voor jongeren in de formele economie door de goede praktijken toe te passen die in het kader van het Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief zijn ontwikkeld; |
| --- | --- |

5.

| 6. | moedigt de ontwikkeling van een systeem aan waarmee de kwalificaties die in de landen van het Oostelijk Partnerschap zijn verkregen, in de EU worden erkend; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst andermaal op het belang van een nultolerantiebeleid bij openbare aanbestedingen en leningen door internationale financiële instellingen (de Wereldbank, de Internationale Financieringsmaatschappij, de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling en de Europese Investeringsbank) inzake zwartwerk, met inbegrip van onderaanbesteding en toeleveringsketens; |
| --- | --- |

7.

Maatregelen op korte termijn

| 8. | doet een beroep op de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap om het publiek meer bewust te maken van de dringende noodzaak van actie, en om hun inspanningen ter bestrijding van zwartwerk te intensiveren, ook middels bewustmakingscampagnes in samenwerking met de sociale partners; verzoekt de Commissie om de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap te steunen bij de doeltreffende voorlichting over de gevolgen van zwartwerk voor werknemers, bedrijven en de samenleving, alsmede over werknemersrechten die voortvloeien uit de internationale arbeidsnormen die in de verdragen van de IAO zijn vastgelegd, inclusief klachten- en beroepsprocedures; onderstreept de noodzaak de bewustwording van het publiek te vergroten over het feit dat zwartwerkers ernstig uitgebuit kunnen worden, en een klimaat van nultolerantie te bevorderen ten aanzien van de uitbuiting van deze werknemers, inclusief hun uitbuiting in particuliere huishoudens; |
| --- | --- |

8.

| 9. | moedigt de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap die dit nog niet hebben gedaan, aan om de desbetreffende IAO-verdragen en -aanbevelingen te ratificeren en in de praktijk te propageren, met inbegrip van nrs. 94 (arbeidsclausules in overheidscontracten), 102 (minimumnormen voor sociale zekerheid), 144 (tripartiet overleg), 155 (gezondheid en veiligheid op het werk) en het bijbehorend protocol van 2002, 167 (veiligheid en gezondheid in het bouwbedrijf), 177 (thuiswerk), 184 (veiligheid en gezondheid in de landbouw), 187 (promotioneel raamwerk voor veiligheid en gezondheid op het werk), 189 (huishoudelijk personeel), 202 (sociale beschermingsvloeren), 204 (overgang van de informele naar de formele economie) en 205 (werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor vrede en veerkracht); |
| --- | --- |

9.

| 10. | is van oordeel dat veel meer nadruk moet worden gelegd op de toepassing van bepalingen in verband met de hoofdstukken „handel en duurzame ontwikkeling” en „werkgelegenheid, sociaal beleid en gelijke kansen” van de bilaterale overeenkomsten tussen de EU en het Oostelijk Partnerschap; verzoekt de Commissie om uitgebreide informatie over de toepassing van de desbetreffende bepalingen in de associatieovereenkomsten/diepe en brede vrijhandelsruimte (AA/DCFTA) met Moldavië, Georgië en Oekraïne in het kader van de jaarlijkse uitvoeringsverslagen, alsmede over de vooruitgang die is geboekt op weg naar de uitvoering van de desbetreffende bepalingen van de brede en versterkte samenwerkingsovereenkomst EU-Armenië; |
| --- | --- |

10.

| 11. | dringt erop aan dat in het kader van de multilaterale structuur van het Oostelijk Partnerschap een institutioneel samenwerkingsmechanisme ter bestrijding van zwartwerk wordt ingevoerd; beveelt aan dat bij het directoraat-generaal Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Inclusie een multilateraal (sub)platform wordt ingesteld dat aan de organen van het Oostelijk Partnerschap, met inbegrip van platform 2, input kan leveren over de sociale en arbeidsaspecten van de economische en handelssamenwerking; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is van oordeel dat een mechanisme op basis van een uitwisseling van optimale praktijken en de verbetering van de gegevensverzameling kan worden ingevoerd in navolging van het UDW-platform; wijst erop dat een dergelijk mechanisme moet zorgen voor een kader ter evaluatie van de factoren, kenmerken, oorzaken en omstandigheden in verband met informeel en zwartwerk en slechte arbeidsomstandigheden in een nationale en grensoverschrijdende context, en ter uitwisseling van optimale praktijken over de wijze waarop de sociale zekerheid van werknemers kan worden verbeterd en fatsoenlijk werk en sociale bescherming voor iedereen kunnen worden bevorderd; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de lidstaten en de landen van het Oostelijk Partnerschap bilaterale overeenkomsten af te sluiten over gegevensuitwisseling en administratieve samenwerking inzake grensoverschrijdend zwartwerk; onderstreept dat praktische instrumenten moeten worden ontwikkeld ter bestrijding van georganiseerde vormen en netwerken van grensoverschrijdend zwartwerk; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is verheugd over de goedkeuring van de Europese pijler van sociale rechten; verzoekt de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap tijdens hun volgende bijeenkomst op hoog niveau te discussiëren over de wijze waarop het beleid inzake het Oostelijk Partnerschap kan worden aangepast in het licht van de Europese pijler van sociale rechten en een gezamenlijk kader te ontwikkelen voor het analyseren van de stand van de uitvoering van de sociale grondrechten waarbij de 20 beginselen van de Europese pijler van sociale rechten en het scorebord van sociale indicatoren als referentie dienen, met als langetermijndoelstelling de toepassing van de 20 beginselen door de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is van mening dat het UDW-platform kan bijdragen tot meer samenwerking waarbij experts van zowel de landen van de EU als van de landen van het Oostelijk Partnerschap worden samengebracht; doet een beroep op de EU om na te denken over een mechanisme waarmee niet-EU-landen in staat kunnen worden gesteld deel te nemen aan de activiteiten van het UDW-platform en hiervan te profiteren; |
| --- | --- |

15.

| 16. | dringt erop aan de programma's ter bevordering van werkgelegenheid en fatsoenlijk werk open te stellen voor de landen van het Oostelijk Partnerschap; |
| --- | --- |

16.

| 17. | onderstreept dat arbeidsinspecties een belangrijke rol vervullen bij de bescherming van de rechten van werknemers, het waarborgen van de gezondheid en veiligheid op het werk, de bestrijding van onveilige werkomgevingen, het voorkomen van inbreuken op de regels inzake arbeidsbescherming en het bevorderen van een billijke en sociaal verantwoorde economische groei, doordat deze inspecties ertoe bijdragen dat lonen daadwerkelijk worden uitbetaald en sociale premies worden afgedragen, zodat de belastinginkomsten en de ontvangsten van de socialezekerheidsstelsels stijgen en de werknemers verzekerd blijven in geval van ziekte en arbeidsongevallen, en hun pensioen uitbetaald krijgen; betreurt het feit dat de instanties voor arbeidsinspectie zijn uitgehold of zelfs afgeschaft ten gevolge van besparende maatregelen en overgangsprocessen; doet vooral een beroep op de landen van het Oostelijk Partnerschap om deze ontwikkeling te keren en de nationale instanties voor arbeidsinspectie te voorzien van toereikende middelen, toereikend personeel en adequate opleiding; verzoekt de Commissie grensoverschrijdende opleiding en andere vormen van samenwerking tussen de nationale instanties voor arbeidsinspectie te steunen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wijst op de belangrijke rol die de sociale partners in vele lidstaten van de EU vervullen bij de bestrijding van zwartwerk; onderstreept dat de sociale dialoog en de raadpleging van de sociale partners in de landen van het Oostelijk Partnerschap moeten worden geïntensiveerd om hen te betrekken bij het verbeteren van de arbeidsomstandigheden, de arbeidsnormen en de sociale bescherming; |
| --- | --- |

18.

| 19. | adviseert de nationale autoriteiten in de lidstaten van de EU om binnenlandse allianties tegen zwartwerk aan te moedigen op de gebieden die het zwaarst worden getroffen, zoals de bouw, het vervoer, het toerisme en de landbouw; |
| --- | --- |

19.

| 20. | onderstreept de belangrijke rol van vakbonden in de strijd tegen zwartwerk en het beschermen van zwartwerkers, aangezien vakbonden vaak de eerste instanties zijn die van problemen, fraude, misbruik of illegale praktijken op de hoogte worden gesteld; is bezorgd over de problemen die vakbonden in de landen van het Oostelijk Partnerschap ondervinden en die gaan van beperkingen van de vrijheid van vereniging en vergadering tot belemmeringen van de sociale dialoog; verzoekt de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap voor de voorwaarden te zorgen die vakbonden in staat stellen te handelen, en doet een beroep op de Europese Commissie om de vakbonden te blijven steunen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | moedigt de leden van het bedrijfsleven in de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap ertoe maatschappelijk verantwoord te ondernemen in de strijd tegen zwartwerk, ook in de toeleveringsketens; herinnert hen eraan dat zwartwerk leidt tot oneerlijke concurrentie; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is verheugd over de instelling van Werkgroep 5 inzake sociaal en arbeidsbeleid en sociale dialoog in het kader van het Forum van het maatschappelijk middenveld van het Oostelijk Partnerschap; stelt voor dat deze werkgroep bijdraagt tot de lopende discussie over de bestrijding van zwartwerk via haar eigen bijdragen over de rol van maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de EU een deel van de bijstand aan de landen van het Oostelijk Partnerschap die zal worden verleend uit hoofde van de financiële instrumenten van het MFK voor de periode na 2020, voor deze ingewikkelde vraagstukken te bestemmen, inclusief steun voor de institutionele ontwikkeling van arbeidsinspectiesystemen en de versterking van de sociale dialoog en de capaciteiten van de sociale partners, ook op sectoraal niveau, alsmede de dialoog met de burgers en het werk van maatschappelijke organisaties in het algemeen; |
| --- | --- |

23.

Maatregelen op lange termijn

| 24. | onderstreept dat de overgang van de informele naar de formele economie deel zou moeten uitmaken van een bredere strategie op lange termijn om het gestructureerde scheppen van werkgelegenheid te stimuleren, de kwaliteit van de banen en de toegang tot begeleiding bij het vinden van werk te verbeteren, de segmentering van de beroepsbevolking te bestrijden, de corruptie te bestrijden, te zorgen voor sociale en belastingbijdragen, een allesomvattende socialeverzekeringsdekking te ontwikkelen of uit te breiden en te zorgen voor allesomvattende sociale beschermingsvloeren overeenkomstig Aanbeveling nr. 202 van de IAO; |
| --- | --- |

24.

| 25. | onderstreept dat de ervaring heeft aangetoond dat zowel het toekennen van bevoegdheden aan instanties om de naleving van bestaande wetgeving op te leggen als het bieden van stimulansen, zoals het verlichten van de inkomstenbelasting en subsidieregelingen voor de regularisatie van werk, een succesvolle bijdrage leveren aan het omzetten van zwartwerk in legaal werk; doet een beroep op de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap om een routekaart voor de lange termijn met verifieerbare benchmarks te ontwikkelen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | moedigt de landen van het Oostelijk Partnerschap ertoe aan nationale vermogens te ontwikkelen voor het voorkomen en aanpakken van zwartwerk met brede deelneming van de belanghebbenden, ook van de sociale partners en ngo's; |
| --- | --- |

26.

| 27. | onderstreept dat de aantrekkelijkheid van zwartwerk doeltreffend kan worden verminderd door het ontwikkelen van transparante belastingstelsels en publieke socialebeschermingsstelsels die toegankelijk en aantrekkelijk zijn; verzoekt de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap nationale strategieën te ontwikkelen ter verwezenlijking van allesomvattende socialebeschermingsstelsels overeenkomstig Aanbeveling nr. 202 van de IAO inzake sociale beschermingsvloeren en Verdrag nr. 102 inzake sociale zekerheid, teneinde de dekking te verruimen tot de arbeidsbevolking in de informele economie en zwartwerk doeltreffend aan te pakken; |
| --- | --- |

27.

| 28. | moedigt de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap ertoe aan bilaterale overeenkomsten af te sluiten, vooral in het geval van landen die met een tendens in emigratie- en immigratiestromen te maken hebben die uiteindelijk tot zwartwerk leidt; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de lidstaten van de EU en de landen van het Oostelijk Partnerschap een gezamenlijk kader voor de coördinatie van de sociale zekerheid te ontwikkelen om de rechten op sociale zekerheid van mobiele werknemers te waarborgen; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt haar covoorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de voorzitter van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten en van de landen van het Oostelijk Partnerschap. |
| --- | --- |

30.

---

(1)  PB L 166 van 30.4.2004, blz. 1.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0010.

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/24 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/24

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over de Oekraïense politieke gevangenen in Rusland, met name Oleh Sentsov

(2018/C 343/05)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de eerdere resoluties van het Europees Parlement over Rusland, in het bijzonder zijn resolutie van 14 juni 2018 over Rusland, met name de zaak van de Oekraïense politieke gevangene Oleh Sentsov, alsook de resolutie van 16 maart 2017 over de Oekraïense gevangenen in Rusland en de situatie op de Krim, |
| --- | --- |

—

gezien de eerdere resoluties van het Europees Parlement over Rusland, in het bijzonder zijn resolutie van 14 juni 2018 over Rusland, met name de zaak van de Oekraïense politieke gevangene Oleh Sentsov, alsook de resolutie van 16 maart 2017 over de Oekraïense gevangenen in Rusland en de situatie op de Krim,

| — | gezien de verklaring van 25 mei 2018 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over de zaken van diverse gevangenen op of uit de illegaal geannexeerde gebieden van de Krim en Sebastopol, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 25 mei 2018 van de woordvoerder van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) over de zaken van diverse gevangenen op of uit de illegaal geannexeerde gebieden van de Krim en Sebastopol,

| — | gezien de gedachtewisseling over Rusland in de Raad Buitenlandse Zaken van 16 april 2018, |
| --- | --- |

—

gezien de gedachtewisseling over Rusland in de Raad Buitenlandse Zaken van 16 april 2018,

| — | gezien artikel 5 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en artikel 7 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, op grond waarvan niemand mag worden onderworpen aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, en waarbij de Russische Federatie partij is, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 5 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en artikel 7 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, op grond waarvan niemand mag worden onderworpen aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, en waarbij de Russische Federatie partij is,

| — | gezien het Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van Genève betreffende de bescherming van burgers in oorlogstijd,

| A. | overwegende dat zich thans in totaal meer dan 70 Oekraïense politieke gevangenen in Rusland en op de bezette Krim bevinden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat zich thans in totaal meer dan 70 Oekraïense politieke gevangenen in Rusland en op de bezette Krim bevinden;

| B. | overwegende dat de Oekraïense filmmaker Oleh Sentsov, die zich verzette tegen de illegale annexatie door Rusland van het schiereiland de Krim, in mei 2014 is gearresteerd wegens vermoedelijk op de Krim gepleegde handelingen; overwegende hij ondanks zijn Oekraïense staatsburgerschap als Russisch staatsburger is behandeld; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de Oekraïense filmmaker Oleh Sentsov, die zich verzette tegen de illegale annexatie door Rusland van het schiereiland de Krim, in mei 2014 is gearresteerd wegens vermoedelijk op de Krim gepleegde handelingen; overwegende hij ondanks zijn Oekraïense staatsburgerschap als Russisch staatsburger is behandeld;

| C. | overwegende dat mensenrechtenactivisten en actoren uit het maatschappelijk middenveld, met name Krim-Tataren, geconfronteerd worden met bedreiging, intimidatie en arrestatie; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat mensenrechtenactivisten en actoren uit het maatschappelijk middenveld, met name Krim-Tataren, geconfronteerd worden met bedreiging, intimidatie en arrestatie;

| D. | overwegende dat veel gevangenen en gearresteerden onder harde en onmenselijke omstandigheden worden vastgehouden, hetgeen tot lichamelijke en geestelijke gezondheidsproblemen leidt; overwegende dat sommige gevangenen hoogdringend medische verzorging en behandeling nodig hebben; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat veel gevangenen en gearresteerden onder harde en onmenselijke omstandigheden worden vastgehouden, hetgeen tot lichamelijke en geestelijke gezondheidsproblemen leidt; overwegende dat sommige gevangenen hoogdringend medische verzorging en behandeling nodig hebben;

1.

verzoekt de Russische autoriteiten Oleh Sentsov onmiddellijk en onvoorwaardelijk in vrijheid te stellen, alsook de andere illegaal gedetineerde Oekraïense staatsburgers in Rusland en op het schiereiland de Krim; wijst erop dat zich thans in totaal meer dan 70 (1) Oekraïense politieke gevangenen in Rusland en op de bezette Krim bevinden;

2.

betreurt het dat een andere veroordeelde in deze zaak, Olexander Koltsjenko, veroordeeld is tot tien jaar gevangenisstraf;

3.

wijst erop dat een andere illegaal gedetineerde Oekraïense staatburger, Volodymyr Baloech, sinds 19 maart in hongerstaking is;

4.

geeft uitdrukking aan haar diepe bezorgdheid dat een groot aantal van de Oekraïense politieke gevangenen, zoals Mykola Karpijoek, Volodymyr Prisich, Olexij Chirnij en Jevhen Panov, ernstig gemarteld is;

5.

onderstreept het feit dat de behandeling van alle gevangenen in overeenstemming moet zijn met de internationale normen en dat alle gedetineerden toegang moeten hebben tot rechtsbijstand, hun familie, hun diplomatieke vertegenwoordigingen en medische behandeling;

6.

benadrukt dat de Russische autoriteiten in hun de-factohoedanigheid van bezettingsmacht die effectieve controle over de Krim uitoefent, volledig verantwoordelijk zijn voor de bescherming van de burgers van de Krim tegen arbitraire rechterlijke of administratieve maatregelen, en dat zij in deze hoedanigheid op grond van het internationaal humanitair recht verplicht zijn de bescherming van de mensenrechten op het schiereiland te garanderen;

7.

veroordeelt de schendingen van het internationaal recht op de bezette Krim door Rusland, waaronder het opleggen van Russische wetgeving, de zware militarisering van het schiereiland, hetgeen de regionale veiligheid in gevaar brengt, en de massieve en systematische schendingen van de mensenrechten op de Krim, met name gericht tegen etnische Oekraïners en Krim-Tataren;

8.

dringt er bij Rusland op aan te waarborgen dat internationale waarnemers voor de mensenrechten en monitoringsmissies onvoorwaardelijk en onbelemmerd toegang tot het land hebben; verzoekt internationale organisaties als de Verenigde Naties, de Raad van Europa en de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa de mensenrechtensituatie op de Krim intensiever te monitoren en passende maatregelen te nemen;

9.

verzoekt de Raad en de EU-lidstaten zich vastberaden en eendrachtig te houden aan de overeengekomen sancties tegen Rusland en deze voort te zetten, en gerichte maatregelen te overwegen tegen de personen die verantwoordelijk zijn voor de gevangenhouding van en het proces tegen politieke gevangenen;

10.

onderstreept dat de delegatie van de Europese Unie in Rusland en de ambassades van de EU-lidstaten bij de processen tegen mensenrechtenactivisten als waarnemers moeten optreden;

11.

herhaalt haar oproep aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en aan de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) te waarborgen dat alle zaken van om politieke redenen vervolgde personen ter sprake worden gebracht bij het mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland, wanneer dit hervat wordt, en dat de Russische vertegenwoordigers bij dit overleg formeel om reacties op elke zaak worden verzocht; vraagt om verslag uit te brengen bij het Parlement over de uitwisselingen met de Russische autoriteiten;

12.

verzoekt de EU een verklaring af te leggen waarin zij de schendingen van de mensenrechten in Rusland veroordeelt, alsook de pogingen deze te verdoezelen met behulp van de FIFA-Wereldbeker;

13.

verzoekt haar voorzitters deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de regeringen en parlementen van de lidstaten en van het oostelijk partnerschap, de Raad van Europa, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa alsook de president, de regering en het parlement van de Russische Federatie.

---

(1)  Op de lijst, die niet volledig is, staan onder meer: Teimur Abdullaiev, Uzeir Abdullaiev, Taliat Abdurakhmanov, Rustem Abiltarov, Zevri Abseitov, Muslim Aliiev, Refat Alimov, Kiazim Ametov, Ernes Ametov, Ali Asanov, Marlen Asanov, Volodymyr Balukh, Ali Bariev, Enver Bekirov, Memet Belialov, Oleksii Bessarabov, Rustem Vaitov, Resul Velilyaev, Valentyn Vygovskii, Pavlo Hryb, Mykola Dadeu, Konstatin Davydenko, Bekir Dehermendzhi, Mustafa Dehermendzhi, Emil Dzhemadenov, Arsen Dzhepparov, Dmitrii Dolgopolov, Volodymyr Dudka, Andriy Zakhtei, Ruslan Zeitullaiev, Server Zekiriaiev, Timur Ibragimov, Rustem Ismailov, Yevgenii Karakashev, Mykola Karpiuk, Stanislav Klykh, Andriy Kolomiiets, Oleksandr Kolchenko, Oleksandr Kostenko, Emir-Usein Kuku, Hennadii Limeshko, Serhii Litvinov, Enver Mamutov, Nariman Memedeminov, Remzi Memetov, Emil Minasov, Igor Movenko, Seiran Muradosilov, Seiran Mustafaiev, Server Mustafaiev, Yevhen Panov, Nuri Primov, Volodymyr Prisich, Ismail Ramazanov, Fevzi Sagandzhi, Ferat Saifullaiev, Aider Saledinov, Seiran Saliiev, Enver Seitosmanov, Oleg Sentsov, Oleksii Sizonovich, Vadym Siruk, Edem Smailov, Oleksandr Steshenko, Oleksii Stohniy, Renat Suleimanov, Anna Sukhonosova, Roman Sushchenko, Roman Temovsky, Ruslan Ametov, Asan Chapukh, Oleksii Chimii, Hlib Shablii, Mykola Shiptur, Dmytro Shtyblikov, Oleksandr Shumkov, Viktor Shur.

1

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/26 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/26

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over versnelde ratificatie van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, in de nationale parlementen van de EU

(2018/C 343/06)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel, en de verklaringen van eerdere toppen van het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel, en de verklaringen van eerdere toppen van het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, |
| --- | --- |

—

gezien de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds,

| — | gezien de prioriteiten van het partnerschap tussen de EU en Armenië die op 21 februari 2018 werden ondertekend, |
| --- | --- |

—

gezien de prioriteiten van het partnerschap tussen de EU en Armenië die op 21 februari 2018 werden ondertekend,

| — | gezien de boodschap van het bureau van de Parlementaire Vergadering Euronest aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de boodschap van het bureau van de Parlementaire Vergadering Euronest aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017,

| — | gezien het gezamenlijke werkdocument van 9 juni 2017 getiteld „Oostelijk Partnerschap — 20 resultaten voor 2020: aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten” (SWD(2017)0300), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijke werkdocument van 9 juni 2017 getiteld „Oostelijk Partnerschap — 20 resultaten voor 2020: aandacht voor kernprioriteiten en concrete resultaten” (SWD(2017)0300),

| A. | overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel in hun gezamenlijke verklaring te kennen gaven verheugd te zijn over de ondertekening van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Armenië in de marge van de top; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de deelnemers aan de top van het Oostelijk Partnerschap van 24 november 2017 in Brussel in hun gezamenlijke verklaring te kennen gaven verheugd te zijn over de ondertekening van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Armenië in de marge van de top;

| B. | overwegende dat de ondertekening van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië in de marge van de top van het Oostelijk Partnerschap in Brussel op 24 november 2017 de Europese Unie en Armenië de kans geeft om nauwer samen te werken bij de aanpak van actuele vraagstukken; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de ondertekening van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië in de marge van de top van het Oostelijk Partnerschap in Brussel op 24 november 2017 de Europese Unie en Armenië de kans geeft om nauwer samen te werken bij de aanpak van actuele vraagstukken;

| C. | overwegende dat Armenië opnieuw heeft bevestigd dat het zich wil inzetten voor dit strategische en ambitieuze partnerschap met de Europese Unie, dat gebaseerd is op gemeenschappelijke waarden, wederzijdse belangen en begrip, gedeelde zeggenschap en verantwoordelijkheid, differentiatie en wederzijdse aansprakelijkheid, en dat de Oost-Europese partnerlanden dichter bij de Europese Unie brengt; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat Armenië opnieuw heeft bevestigd dat het zich wil inzetten voor dit strategische en ambitieuze partnerschap met de Europese Unie, dat gebaseerd is op gemeenschappelijke waarden, wederzijdse belangen en begrip, gedeelde zeggenschap en verantwoordelijkheid, differentiatie en wederzijdse aansprakelijkheid, en dat de Oost-Europese partnerlanden dichter bij de Europese Unie brengt;

| D. | overwegende dat de voltallige Nationale Vergadering van de Republiek Armenië in 2018 de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië heeft geratificeerd; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de voltallige Nationale Vergadering van de Republiek Armenië in 2018 de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië heeft geratificeerd;

| E. | overwegende dat de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië reeds geratificeerd is door de nationale parlementen van de Republiek Estland, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen en de Republiek Bulgarije; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië reeds geratificeerd is door de nationale parlementen van de Republiek Estland, de Republiek Letland, de Republiek Litouwen en de Republiek Bulgarije;

De Parlementaire Vergadering Euronest,

1.

spoort de nationale parlementen van alle EU-lidstaten aan om de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst tussen de EU en Armenië onverwijld te ratificeren;

2.

is ingenomen met de steun van de Europese Commissie, de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie en de Raad van de Europese Unie voor de ratificatie van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst in de nationale parlementen van de EU, en verwacht dat er op dit gebied verdere inspanningen zullen worden geleverd;

3.

roept de politieke partijen in de EU op om bij te dragen aan de afronding van de procedures met betrekking tot de ratificatie van de brede en versterkte partnerschapsovereenkomst in het nationale parlement van hun land.

---

| 25.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 343/27 |
| --- | --- | --- | --- |

25.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 343/27

---

Resolutie van de Parlementaire Vergadering Euronest over het meerjarig financieel kader van de EU voor de periode na 2020 en de ontwikkeling van het Oostelijk Partnerschap+-model

(2018/C 343/07)

DE PARLEMENTAIRE VERGADERING EURONEST,

| — | gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest, |
| --- | --- |

—

gezien de oprichtingsakte van 3 mei 2011 van de Parlementaire Vergadering Euronest,

| — | gezien de drie associatieovereenkomsten tussen de EU en Georgië, Oekraïne en Moldavië, waarmee een kwalitatief nieuw hoofdstuk is geopend in de betrekkingen tussen de geassocieerde landen en de EU en een stevige basis is gelegd voor de geleidelijke ontwikkeling van de onderlinge partnerschappen, |
| --- | --- |

—

gezien de drie associatieovereenkomsten tussen de EU en Georgië, Oekraïne en Moldavië, waarmee een kwalitatief nieuw hoofdstuk is geopend in de betrekkingen tussen de geassocieerde landen en de EU en een stevige basis is gelegd voor de geleidelijke ontwikkeling van de onderlinge partnerschappen,

| — | gezien de in 2016 aangenomen integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, het voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van deze integrale strategie (dat op 25 juni 2018 door de Raad Buitenlandse Zaken wordt behandeld) en de aanbeveling van het Europees Parlement van 15 november 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de in 2016 aangenomen integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU, het voortgangsverslag over de tenuitvoerlegging van deze integrale strategie (dat op 25 juni 2018 door de Raad Buitenlandse Zaken wordt behandeld) en de aanbeveling van het Europees Parlement van 15 november 2017 aan de Raad, de Commissie en de EDEO over het Oostelijk Partnerschap, in aanloop naar de top in november 2017,

| — | gezien de mededelingen van de Commissie en de EDEO inzake het Europees nabuurschapsbeleid (ENB), en de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over het ENB en het Oostelijk Partnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien de mededelingen van de Commissie en de EDEO inzake het Europees nabuurschapsbeleid (ENB), en de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken over het ENB en het Oostelijk Partnerschap,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne, het gezamenlijke communiqué van de voorzitters van de commissies voor Europese integratie van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne, en de gezamenlijke verklaring afgelegd in Kiev van de voorzitters van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne over het voornemen om een interparlementaire vergadering in het leven te roepen, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne, het gezamenlijke communiqué van de voorzitters van de commissies voor Europese integratie van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne, en de gezamenlijke verklaring afgelegd in Kiev van de voorzitters van de parlementen van Georgië, Moldavië en Oekraïne over het voornemen om een interparlementaire vergadering in het leven te roepen,

| A. | overwegende dat de geassocieerde partners hun ambitieuze hervormingsagenda in overeenstemming met hun respectieve associatieovereenkomsten niet kunnen uitvoeren zonder steun van de EU; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de geassocieerde partners hun ambitieuze hervormingsagenda in overeenstemming met hun respectieve associatieovereenkomsten niet kunnen uitvoeren zonder steun van de EU;

| B. | overwegende dat de duurzame financiële en technische ondersteuning van de EU aan de geassocieerde landen ertoe heeft bijgedragen dat er stappen zijn gezet richting het opbouwen van democratische instellingen, het waarborgen van de rechtstaat en de eerbiediging van de rechten van de mens, de ontwikkeling van een markteconomie en een concurrerend ondernemingsklimaat, het in overeenstemming brengen van het sectoraal beleid met de Europese normen, en de ontwikkeling van sterke politieke en economische banden met de EU; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de duurzame financiële en technische ondersteuning van de EU aan de geassocieerde landen ertoe heeft bijgedragen dat er stappen zijn gezet richting het opbouwen van democratische instellingen, het waarborgen van de rechtstaat en de eerbiediging van de rechten van de mens, de ontwikkeling van een markteconomie en een concurrerend ondernemingsklimaat, het in overeenstemming brengen van het sectoraal beleid met de Europese normen, en de ontwikkeling van sterke politieke en economische banden met de EU;

| C. | overwegende dat de EU een blijvende aantrekkingskracht uitoefent, zoals is gesteld in de integrale strategie van de EU voor haar buitenlands en veiligheidsbeleid, en daarom dient te blijven fungeren als referentiepunt voor de geassocieerde landen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de EU een blijvende aantrekkingskracht uitoefent, zoals is gesteld in de integrale strategie van de EU voor haar buitenlands en veiligheidsbeleid, en daarom dient te blijven fungeren als referentiepunt voor de geassocieerde landen;

| D. | overwegende dat de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van de geassocieerde landen onder druk staan door aanhoudende regionale conflicten die worden aangewakkerd door Rusland; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de onafhankelijkheid, soevereiniteit en territoriale integriteit van de geassocieerde landen onder druk staan door aanhoudende regionale conflicten die worden aangewakkerd door Rusland;

| E. | overwegende dat de agressieve houding van Rusland tegenover de geassocieerde landen, die hoofdzakelijk tot uiting komt in de vorm van agressie, bezetting, annexatie en de financiering en bewapening van separatisten, een bedreiging vormt voor de veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van de geassocieerde landen en het gehele Europese continent; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de agressieve houding van Rusland tegenover de geassocieerde landen, die hoofdzakelijk tot uiting komt in de vorm van agressie, bezetting, annexatie en de financiering en bewapening van separatisten, een bedreiging vormt voor de veiligheid, stabiliteit en ontwikkeling van de geassocieerde landen en het gehele Europese continent;

1.

dringt aan op gezamenlijke inspanningen, gericht op de vreedzame beslechting van de langdurige conflicten in de geassocieerde landen, waarbij grote internationale organisaties zoals de VN, de OVSE en de Raad van Europa betrokken moeten zijn;

2.

veroordeelt de door Rusland gepleegde schendingen van mensenrechten en fundamentele vrijheden in de bezette gebieden van de geassocieerde landen;

3.

spreekt opnieuw haar krachtige steun uit voor de soevereiniteit en territoriale integriteit van de landen van het Oostelijk Partnerschap binnen hun internationaal erkende grenzen;

4.

onderstreept dat de geassocieerde landen juridisch en financieel gesteund moeten worden bij het vinden van een oplossing voor de in eigen land ontheemde mensen en dat hun belangen ter zake behartigd moeten worden;

5.

pleit voor intensivering van de veiligheidsdialoog tussen de EU en de oostelijke partners daar waar dat nodig is en voor samenwerking inzake het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid;

6.

is verheugd over de 20 concrete doelstellingen voor 2020 en de prioritaire gebieden, waaronder economische ontwikkeling en marktkansen, versterking van instellingen en goed bestuur, connectiviteit, energie-efficiëntie, milieu en klimaatverandering, en mobiliteit en intermenselijke contacten;

7.

is ingenomen met de verdere ontwikkeling van het „Oostelijk Partnerschap+”-concept, dat gebaseerd is op het versterken van de sectorale integratie van de EU en de oostelijke partners;

8.

steunt de mogelijke toetreding van Georgië, Moldavië en Oekraïne tot de Schengenruimte en hun opname in de douane-unie, energie-unie en eengemaakte digitale markt van de EU;

9.

is van mening dat in het nieuwe MFK de ondersteuning van de Oost-Europese partners op hun weg naar integratie in de EU als strategische prioriteit dient te worden aangemerkt, en dat de speciale status van deze partners als Europese landen die grenzen aan de EU van doorslaggevende betekenis is en moet worden erkend in het MFK;

10.

is van mening dat het samenvoegen van het traditionele Europees nabuurschapsinstrument (ENI) met andere financieringsinstrumenten die zijn ontworpen voor verschillende regio's een politiek verkeerd en schadelijk signaal zou afgeven naar andere landen, vooral de geassocieerde partners, en geïnterpreteerd zou worden als een teken van verminderde politieke interesse van de EU voor de regio van het Oostelijk Partnerschap;

11.

dringt erop aan dat er wordt vastgehouden aan het differentiatie- en het „meer voor meer”-beginsel, om de hervormingsinspanningen van de partners te stimuleren, waarbij moet worden opgemerkt dat het samenvoegen van alle externe instrumenten tot een enkel instrument ertoe zou kunnen leiden dat de op prestatie gebaseerde aanpak op losse schroeven komt te staan en de aandacht wordt verlegd van beter presterende landen naar landen met meer dringende problemen;

12.

spoort de EU-instellingen aan om het ENI te behouden als een afzonderlijk financieel instrument dat op maat gemaakt is voor het nabuurschap van de EU, zodat de bestaande prioriteiten, noden en uitdagingen van de geassocieerde landen op effectieve wijze kunnen worden aangepakt en de veiligheid en stabiliteit van de regio en de EU worden gewaarborgd, alsook de duurzaamheid en samenhang van de EU-steun.

---