# Publicatieblad C 334/19 s

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 334 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang19 september 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 334

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang19 september 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | |
| | EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2017-2018Vergaderingen van 3 t/m 6 juli 2017
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het PB C 78 van 1.3.2018
  AANGENOMEN TEKSTEN | 1 |

Inhoud

Bladzijde

EUROPEES PARLEMENT
  ZITTING 2017-2018Vergaderingen van 3 t/m 6 juli 2017
  De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het PB C 78 van 1.3.2018
  AANGENOMEN TEKSTEN

EUROPEES PARLEMENT

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het PB C 78 van 1.3.2018

1

---

| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| --- | --- |
| | RESOLUTIES |
| | Europees Parlement |
| | Dinsdag 4 juli 2017 |
| 2018/C 334/01 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Europese normen voor de 21e eeuw (2016/2274(INI)) | 2 |
| 2018/C 334/02 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Naar een pan-Europees kader voor gedekte obligaties (2017/2005(INI)) | 13 |
| 2018/C 334/03 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de rol van visserijgerelateerd toerisme in de diversificatie van de visserij (2016/2035(INI)) | 20 |
| 2018/C 334/04 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende verjaringstermijnen bij verkeersongevallen (2015/2087(INL)) | 30 |
| 2018/C 334/05 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie (2015/2084(INL)) | 39 |
| 2018/C 334/06 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven (2016/2272(INI)) | 60 |
| 2018/C 334/07 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de bestrijding van mensenrechtenschendingen in de context van oorlogsmisdrijven, en misdrijven tegen de menselijkheid, met inbegrip van genocide (2016/2239(INI)) | 69 |
| 2018/C 334/08 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over particuliere beveiligingsondernemingen (2016/2238(INI)) | 80 |
| 2018/C 334/09 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over arbeidsomstandigheden en onzeker werk (2016/2221(INI)) | 88 |
| | Woensdag 5 juli 2017 |
| 2018/C 334/10 | Niet-wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpbesluit van de Raad inzake de sluiting, namens de Europese Unie, van een overeenkomst betreffende politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE) — 2017/2036(INI)) | 99 |
| 2018/C 334/11 | Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over de reactie van de EU op hiv/aids, tuberculose en hepatitis C (2017/2576(RSP)) | 106 |
| 2018/C 334/12 | Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen (2016/2240(INI)) | 112 |
| 2018/C 334/13 | Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwikkelen van een ambitieuze industriestrategie van de EU als strategische prioriteit voor groei, banen en innovatie in Europa (2017/2732(RSP)) | 124 |
| | Donderdag 6 juli 2017 |
| 2018/C 334/14 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het verslag van de Commissie 2016 over Turkije (2016/2308(INI)) | 128 |
| 2018/C 334/15 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de specifieke gevallen van Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo en Lee Ming-che (2017/2754(RSP)) | 137 |
| 2018/C 334/16 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Eritrea, met name de gevallen van Abune Antonios en Dawit Isaak (2017/2755(RSP)) | 140 |
| 2018/C 334/17 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de situatie in Burundi (2017/2756(RSP)) | 146 |
| 2018/C 334/18 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Europese duurzaamheidsmaatregelen (2017/2009(INI)) | 151 |
| 2018/C 334/19 | Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de bevordering van cohesie en ontwikkeling in de ultraperifere gebieden van de EU: uitvoering van artikel 349 VWEU (2016/2250(INI)) | 168 |
| | AANBEVELINGEN |
| | Europees Parlement |
| | Woensdag 5 juli 2017 |
| 2018/C 334/20 | Aanbeveling van 5 juli 2017 van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de 72e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (2017/2041(INI)) | 178 |

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag 4 juli 2017

2018/C 334/01

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Europese normen voor de 21e eeuw (2016/2274(INI))

2

2018/C 334/02

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Naar een pan-Europees kader voor gedekte obligaties (2017/2005(INI))

13

2018/C 334/03

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de rol van visserijgerelateerd toerisme in de diversificatie van de visserij (2016/2035(INI))

20

2018/C 334/04

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende verjaringstermijnen bij verkeersongevallen (2015/2087(INL))

30

2018/C 334/05

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie (2015/2084(INL))

39

2018/C 334/06

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven (2016/2272(INI))

60

2018/C 334/07

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de bestrijding van mensenrechtenschendingen in de context van oorlogsmisdrijven, en misdrijven tegen de menselijkheid, met inbegrip van genocide (2016/2239(INI))

69

2018/C 334/08

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over particuliere beveiligingsondernemingen (2016/2238(INI))

80

2018/C 334/09

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over arbeidsomstandigheden en onzeker werk (2016/2221(INI))

88

Woensdag 5 juli 2017

2018/C 334/10

Niet-wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpbesluit van de Raad inzake de sluiting, namens de Europese Unie, van een overeenkomst betreffende politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE) — 2017/2036(INI))

99

2018/C 334/11

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over de reactie van de EU op hiv/aids, tuberculose en hepatitis C (2017/2576(RSP))

106

2018/C 334/12

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen (2016/2240(INI))

112

2018/C 334/13

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwikkelen van een ambitieuze industriestrategie van de EU als strategische prioriteit voor groei, banen en innovatie in Europa (2017/2732(RSP))

124

Donderdag 6 juli 2017

2018/C 334/14

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het verslag van de Commissie 2016 over Turkije (2016/2308(INI))

128

2018/C 334/15

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de specifieke gevallen van Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo en Lee Ming-che (2017/2754(RSP))

137

2018/C 334/16

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Eritrea, met name de gevallen van Abune Antonios en Dawit Isaak (2017/2755(RSP))

140

2018/C 334/17

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de situatie in Burundi (2017/2756(RSP))

146

2018/C 334/18

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Europese duurzaamheidsmaatregelen (2017/2009(INI))

151

2018/C 334/19

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de bevordering van cohesie en ontwikkeling in de ultraperifere gebieden van de EU: uitvoering van artikel 349 VWEU (2016/2250(INI))

168

AANBEVELINGEN

Europees Parlement

Woensdag 5 juli 2017

2018/C 334/20

Aanbeveling van 5 juli 2017 van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de 72e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (2017/2041(INI))

178

---

| | II   Mededelingen |
| --- | --- |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europees Parlement |
| | Woensdag 5 juli 2017 |
| 2018/C 334/21 | Besluit van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende de raadpleging van vertrouwelijke informatie (interpretatie van artikel 5, lid 5, en artikel 210 bis van het Reglement) (2017/2095(REG)) | 188 |
| | Donderdag 6 juli 2017 |
| 2018/C 334/22 | Besluit van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de oprichting van een speciale commissie terrorisme en de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat hiervan (2017/2758(RSO)) | 189 |

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europees Parlement

Woensdag 5 juli 2017

2018/C 334/21

Besluit van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende de raadpleging van vertrouwelijke informatie (interpretatie van artikel 5, lid 5, en artikel 210 bis van het Reglement) (2017/2095(REG))

188

Donderdag 6 juli 2017

2018/C 334/22

Besluit van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de oprichting van een speciale commissie terrorisme en de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat hiervan (2017/2758(RSO))

189

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | EUROPEES PARLEMENT |
| | Dinsdag 4 juli 2017 |
| 2018/C 334/23 | Besluit van het Europees Parlement van 4 juli 2017 houdende goedkeuring van de benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie (C8-0166/2017 — 2017/0805(NLE)) | 193 |
| 2018/C 334/24 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's (13391/2016 — C8-0491/2016 — 2013/0115(NLE)) | 194 |
| 2018/C 334/25 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (aanvraag van Spanje — EGF/2017/001 ES/Castilla y León winning van delfstoffen) (COM(2017)0266 — C8-0174/2017 — 2017/2079(BUD)) | 195 |
| 2018/C 334/26 | P8_TA(2017)0283Macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië (COM(2017)0014 — C8-0016/2017 — 2017/0007(COD))P8_TC1-COD(2017)0007Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië | 199 |
| 2018/C 334/27 | Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 4 juli 2017 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2013/34/EU wat betreft de openbaarmaking van informatie over de winstbelasting door bepaalde ondernemingen en bijkantoren (COM(2016)0198 — C8-0146/2016 — 2016/0107(COD)) | 201 |
| 2018/C 334/28 | P8_TA(2017)0285Invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de Associatieovereenkomst (COM(2016)0631 — C8-0392/2016 — 2016/0308(COD))P8_TC1-COD(2016)0308Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de associatieovereenkomst | 227 |
| 2018/C 334/29 | Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2017: Boeking van het overschot van het begrotingsjaar 2016 (09437/2017 — C8-0190/2017 — 2017/2061(BUD)) | 229 |
| | Woensdag 5 juli 2017 |
| 2018/C 334/30 | Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 19 juni 2017 ter vervanging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (C(2017)03984 — 2017/2747(DEA)) | 231 |
| 2018/C 334/31 | Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde Verordening van de Commissie van 19 juni 2017 tot vervanging van de bijlagen I, II, III en IV bij Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (C(2017)03982 — 2017/2748(DEA)) | 232 |
| 2018/C 334/32 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (07725/2017 — C8-0157/2017 — 2017/0016(NLE)) | 233 |
| 2018/C 334/33 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van het Protocol van 1999 inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand (07524/2017 — C8-0143/2017 — 2013/0448(NLE)) | 234 |
| 2018/C 334/34 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting namens de Unie van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE)) | 235 |
| 2018/C 334/35 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad houdende goedkeuring van de sluiting door Eurojust van het memorandum van overeenstemming tussen het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht en Eurojust (07536/2017 — C8-0136/2017 — 2017/0804(CNS)) | 236 |
| 2018/C 334/36 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (06182/1/2017 — C8-0150/2017 — 2012/0193(COD)) | 237 |
| 2018/C 334/37 | P8_TA(2017)0300Het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en -sancties ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de EU inzake douaneovertredingen en sancties (COM(2013)0884 — C8-0033/2014 — 2013/0432(COD))P8_TC1-COD(2013)0432Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en sancties | 238 |
| 2018/C 334/38 | Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het mandaat voor de trialoog over de ontwerpbegroting 2018 (2017/2043(BUD)) | 253 |
| | Donderdag 6 juli 2017 |
| 2018/C 334/39 | P8_TA(2017)0311Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en tot instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds (COM(2016)0586 — C8-0377/2016 — 2016/0281(COD))P8_TC1-COD(2016)0281Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds | 263 |
| 2018/C 334/40 | P8_TA(2017)0312Toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (COM(2016)0596 — C8-0381/2016 — 2016/0278(COD))P8_TC1-COD(2016)0278Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij | 264 |
| 2018/C 334/41 | P8_TA(2017)0313Grensoverschrijdende uitwisseling van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben (COM(2016)0595 — C8-0380/2016 — 2016/0279(COD))P8_TC1-COD(2016)0279Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben | 265 |
| 2018/C 334/42 | Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting in de Europese Unie (COM(2016)0686 — C8-0035/2017 — 2016/0338(CNS)) | 266 |

III   Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Dinsdag 4 juli 2017

2018/C 334/23

Besluit van het Europees Parlement van 4 juli 2017 houdende goedkeuring van de benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie (C8-0166/2017 — 2017/0805(NLE))

193

2018/C 334/24

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's (13391/2016 — C8-0491/2016 — 2013/0115(NLE))

194

2018/C 334/25

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (aanvraag van Spanje — EGF/2017/001 ES/Castilla y León winning van delfstoffen) (COM(2017)0266 — C8-0174/2017 — 2017/2079(BUD))

195

2018/C 334/26

P8_TA(2017)0283Macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië (COM(2017)0014 — C8-0016/2017 — 2017/0007(COD))P8_TC1-COD(2017)0007Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië

199

2018/C 334/27

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 4 juli 2017 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2013/34/EU wat betreft de openbaarmaking van informatie over de winstbelasting door bepaalde ondernemingen en bijkantoren (COM(2016)0198 — C8-0146/2016 — 2016/0107(COD))

201

2018/C 334/28

P8_TA(2017)0285Invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de Associatieovereenkomst (COM(2016)0631 — C8-0392/2016 — 2016/0308(COD))P8_TC1-COD(2016)0308Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de associatieovereenkomst

227

2018/C 334/29

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2017: Boeking van het overschot van het begrotingsjaar 2016 (09437/2017 — C8-0190/2017 — 2017/2061(BUD))

229

Woensdag 5 juli 2017

2018/C 334/30

Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 19 juni 2017 ter vervanging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (C(2017)03984 — 2017/2747(DEA))

231

2018/C 334/31

Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde Verordening van de Commissie van 19 juni 2017 tot vervanging van de bijlagen I, II, III en IV bij Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (C(2017)03982 — 2017/2748(DEA))

232

2018/C 334/32

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (07725/2017 — C8-0157/2017 — 2017/0016(NLE))

233

2018/C 334/33

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van het Protocol van 1999 inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand (07524/2017 — C8-0143/2017 — 2013/0448(NLE))

234

2018/C 334/34

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting namens de Unie van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE))

235

2018/C 334/35

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad houdende goedkeuring van de sluiting door Eurojust van het memorandum van overeenstemming tussen het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht en Eurojust (07536/2017 — C8-0136/2017 — 2017/0804(CNS))

236

2018/C 334/36

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (06182/1/2017 — C8-0150/2017 — 2012/0193(COD))

237

2018/C 334/37

P8_TA(2017)0300Het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en -sancties ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de EU inzake douaneovertredingen en sancties (COM(2013)0884 — C8-0033/2014 — 2013/0432(COD))P8_TC1-COD(2013)0432Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en sancties

238

2018/C 334/38

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het mandaat voor de trialoog over de ontwerpbegroting 2018 (2017/2043(BUD))

253

Donderdag 6 juli 2017

2018/C 334/39

P8_TA(2017)0311Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en tot instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds (COM(2016)0586 — C8-0377/2016 — 2016/0281(COD))P8_TC1-COD(2016)0281Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds

263

2018/C 334/40

P8_TA(2017)0312Toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (COM(2016)0596 — C8-0381/2016 — 2016/0278(COD))P8_TC1-COD(2016)0278Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij

264

2018/C 334/41

P8_TA(2017)0313Grensoverschrijdende uitwisseling van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***IWetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben (COM(2016)0595 — C8-0380/2016 — 2016/0279(COD))P8_TC1-COD(2016)0279Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben

265

2018/C 334/42

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting in de Europese Unie (COM(2016)0686 — C8-0035/2017 — 2016/0338(CNS))

266

---

| Verklaring van de gebruikte tekens






  - | Raadplegingsprocedure |
| --- | --- |
| *** | Goedkeuringsprocedure |
| ***I | Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing |
| ***II | Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing |
| ***III | Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing |

Verklaring van de gebruikte tekens

*

Raadplegingsprocedure

***

Goedkeuringsprocedure

***I

Gewone wetgevingsprocedure, eerste lezing

***II

Gewone wetgevingsprocedure, tweede lezing

***III

Gewone wetgevingsprocedure, derde lezing

(De aangeduide procedure is gebaseerd op de in de ontwerptekst voorgestelde rechtsgrond)

Amendementen van het Parlement:

Nieuwe tekstdelen worden in
  vet cursief
  aangegeven. Geschrapte tekstdelen worden aangegeven met het symbool ▌of worden doorgestreept. Waar tekstdelen worden vervangen, wordt de nieuwe tekst in
  vet cursief
  aangegeven, terwijl de vervangen tekst wordt geschrapt of doorgestreept.

vet cursief

vet cursief

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

19.9.2018

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/1

---

EUROPEES PARLEMENT

ZITTING 2017-2018

Vergaderingen van 3 t/m 6 juli 2017

De notulen van deze zitting zijn gepubliceerd in het PB C 78 van 1.3.2018

AANGENOMEN TEKSTEN

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Europees Parlement

Dinsdag 4 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/2 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/2

---

P8_TA(2017)0278

Europese normen voor de 21e eeuw

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Europese normen voor de 21e eeuw (2016/2274(INI))

(2018/C 334/01)

Het Europees Parlement,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG, 2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1025/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 betreffende Europese normalisatie, tot wijziging van de Richtlijnen 89/686/EEG en 93/15/EEG van de Raad alsmede de Richtlijnen 94/9/EG, 94/25/EG, 95/16/EG, 97/23/EG, 98/34/EG, 2004/22/EG, 2007/23/EG, 2009/23/EG en 2009/105/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Beschikking 87/95/EEG van de Raad en Besluit nr. 1673/2006/EG van het Europees Parlement en de Raad,

| — | gezien Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (de NIS-richtlijn), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn (EU) 2016/1148 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 houdende maatregelen voor een hoog gemeenschappelijk niveau van beveiliging van netwerk- en informatiesystemen in de Unie (de NIS-richtlijn),

| — | gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 1 juni 2016 over de uitvoering van Verordening (EU) nr. 1025/2012 in de periode 2013-2015 (COM(2016)0212), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 1 juni 2016 over de uitvoering van Verordening (EU) nr. 1025/2012 in de periode 2013-2015 (COM(2016)0212),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Analysis of the implementation of the Regulation (EU) No 1025/2012 from 2013 to 2015 and factsheets” (SWD(2016)0126), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Analysis of the implementation of the Regulation (EU) No 1025/2012 from 2013 to 2015 and factsheets” (SWD(2016)0126),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Europese normen voor de 21e eeuw” (COM(2016)0358), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Europese normen voor de 21e eeuw” (COM(2016)0358),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Tapping the potential of European service standards to help Europe's consumers and businesses” (SWD(2016)0186), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Tapping the potential of European service standards to help Europe's consumers and businesses” (SWD(2016)0186),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie voor 2017” (COM(2016)0357), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „Het jaarlijkse werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie voor 2017” (COM(2016)0357),

| — | gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „The implementation of the actions foreseen in the 2016 Union work programme for European standardisation, including the implementing acts and mandates sent to the European standardisation organisations” (SWD(2016)0185), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument van de diensten van de Commissie van 1 juni 2016, getiteld „The implementation of the actions foreseen in the 2016 Union work programme for European standardisation, including the implementing acts and mandates sent to the European standardisation organisations” (SWD(2016)0185),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016, getiteld „Normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt” (COM(2016)0176), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016, getiteld „Normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt” (COM(2016)0176),

| — | gezien het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie uit hoofde van de strategie voor de interne markt, als bedoeld in de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2015, getiteld „De eengemaakte markt verbeteren: meer mogelijkheden voor mensen en ondernemingen” (COM(2015)0550), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie uit hoofde van de strategie voor de interne markt, als bedoeld in de mededeling van de Commissie van 28 oktober 2015, getiteld „De eengemaakte markt verbeteren: meer mogelijkheden voor mensen en ondernemingen” (COM(2015)0550),

| — | gezien zijn resolutie van 21 oktober 2010 over de toekomst van de Europese normalisatie (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 21 oktober 2010 over de toekomst van de Europese normalisatie (1),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, getiteld „Europese normen voor de 21e eeuw”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, getiteld „Europese normen voor de 21e eeuw”,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, getiteld „Europese normalisatie voor 2016”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité, getiteld „Europese normalisatie voor 2016”,

| — | gezien de strategie van de Commissie inzake opensourcesoftware voor de periode 2014-2017 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de strategie van de Commissie inzake opensourcesoftware voor de periode 2014-2017 (2),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A8-0213/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de adviezen van de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie vervoer en toerisme (A8-0213/2017),

| A. | overwegende dat het Europese normalisatiesysteem een centraal punt is bij de totstandbrenging van de interne markt; overwegende dat de actie van de Commissie om een gemeenschappelijke visie op te stellen voor Europese normalisatie een rechtstreeks resultaat is van de tien prioriteiten van de Commissie-Juncker en, met name, de prioriteiten in verband met de connectieve digitale eengemaakte markt en de strategie voor de interne markt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Europese normalisatiesysteem een centraal punt is bij de totstandbrenging van de interne markt; overwegende dat de actie van de Commissie om een gemeenschappelijke visie op te stellen voor Europese normalisatie een rechtstreeks resultaat is van de tien prioriteiten van de Commissie-Juncker en, met name, de prioriteiten in verband met de connectieve digitale eengemaakte markt en de strategie voor de interne markt;

| B. | overwegende dat een open, inclusief, transparant en voornamelijk marktgestuurd Europees normalisatiesysteem, gebaseerd op vertrouwen en een correcte naleving, een centrale rol speelt als we willen voldoen aan de toenemende behoefte in het Europese industriële, economische, sociale en milieubeleid en de bijbehorende wetgeving aan normen die kunnen bijdragen aan productveiligheid, innovatie, interoperabiliteit, duurzaamheid en toegankelijkheid voor personen met een handicap en die de levenskwaliteit van de burgers, consumenten en werknemers kunnen verbeteren; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat een open, inclusief, transparant en voornamelijk marktgestuurd Europees normalisatiesysteem, gebaseerd op vertrouwen en een correcte naleving, een centrale rol speelt als we willen voldoen aan de toenemende behoefte in het Europese industriële, economische, sociale en milieubeleid en de bijbehorende wetgeving aan normen die kunnen bijdragen aan productveiligheid, innovatie, interoperabiliteit, duurzaamheid en toegankelijkheid voor personen met een handicap en die de levenskwaliteit van de burgers, consumenten en werknemers kunnen verbeteren;

| C. | overwegende dat een efficiënt Europees normalisatiesysteem gebaseerd moet zijn op partnerschap en nauwe samenwerking tussen de industrie, overheidsinstanties, normalisatie-instellingen en andere belanghebbenden, zoals de in bijlage III bij Verordening (EU) nr. 1025/2012 erkende organisaties (hierna „bijlage III-organisaties” genoemd); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat een efficiënt Europees normalisatiesysteem gebaseerd moet zijn op partnerschap en nauwe samenwerking tussen de industrie, overheidsinstanties, normalisatie-instellingen en andere belanghebbenden, zoals de in bijlage III bij Verordening (EU) nr. 1025/2012 erkende organisaties (hierna „bijlage III-organisaties” genoemd);

| D. | overwegende dat Europese normen moeten worden ontwikkeld in een open, inclusief en transparant systeem, gebaseerd op consensus tussen alle belanghebbenden, met als doel strategische technische of kwaliteitsvereisten vast te stellen waaraan huidige of toekomstige producten, productieprocessen, diensten of methoden kunnen voldoen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Europese normen moeten worden ontwikkeld in een open, inclusief en transparant systeem, gebaseerd op consensus tussen alle belanghebbenden, met als doel strategische technische of kwaliteitsvereisten vast te stellen waaraan huidige of toekomstige producten, productieprocessen, diensten of methoden kunnen voldoen;

| E. | overwegende dat de Commissie in haar mededeling over normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt wel de waarde van open normen erkent, maar geen definitie van een open norm geeft; overwegende dat open normen belangrijk zijn gebleken bij het in het leven roepen en ontwikkelen van internet en internetdiensten, die op hun beurt tot innovaties en maatschappelijke en economische vooruitzichten hebben geleid; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Commissie in haar mededeling over normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt wel de waarde van open normen erkent, maar geen definitie van een open norm geeft; overwegende dat open normen belangrijk zijn gebleken bij het in het leven roepen en ontwikkelen van internet en internetdiensten, die op hun beurt tot innovaties en maatschappelijke en economische vooruitzichten hebben geleid;

| F. | overwegende dat het gebruik van licentieoplossingen voor opensourcesoftware en -hardware Europese bedrijven en overheden moet en kan helpen om een betere toegang tot digitale goederen en diensten te waarborgen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het gebruik van licentieoplossingen voor opensourcesoftware en -hardware Europese bedrijven en overheden moet en kan helpen om een betere toegang tot digitale goederen en diensten te waarborgen;

| G. | overwegende dat een modern en flexibel Europees normalisatiesysteem een belangrijke schakel vormt met het oog op een ambitieus en hernieuwd Europees industriebeleid en voor de werking van de eengemaakte markt; overwegende dat normen het mondiale concurrentievermogen van de EU, groei, eerlijke mededinging en innovatie kunnen bevorderen en kwaliteit, de prestaties van bedrijven — en met name kmo's — en de bescherming van consumenten, werknemers en het milieu kunnen ondersteunen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat een modern en flexibel Europees normalisatiesysteem een belangrijke schakel vormt met het oog op een ambitieus en hernieuwd Europees industriebeleid en voor de werking van de eengemaakte markt; overwegende dat normen het mondiale concurrentievermogen van de EU, groei, eerlijke mededinging en innovatie kunnen bevorderen en kwaliteit, de prestaties van bedrijven — en met name kmo's — en de bescherming van consumenten, werknemers en het milieu kunnen ondersteunen;

| H. | overwegende dat er twee verschillende systemen voor de ontwikkeling van normen naast elkaar bestaan in Europa, het ene op basis van het beginsel van nationale delegatie, zoals gehanteerd door het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) en het Europees Comité voor Elektrotechnische Normalisatie (Cenelec), en het andere op basis van een betaald lidmaatschap van belanghebbenden, zoals ontwikkeld door het Europees Instituut voor telecommunicatienormen (ETSI); overwegende dat de behoefte bestaat de met Verordening (EU) nr. 1025/2012 verband houdende systemen voor normontwikkeling te evalueren om zo de bestaande uitdagingen en goede praktijken te identificeren; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat er twee verschillende systemen voor de ontwikkeling van normen naast elkaar bestaan in Europa, het ene op basis van het beginsel van nationale delegatie, zoals gehanteerd door het Europees Comité voor Normalisatie (CEN) en het Europees Comité voor Elektrotechnische Normalisatie (Cenelec), en het andere op basis van een betaald lidmaatschap van belanghebbenden, zoals ontwikkeld door het Europees Instituut voor telecommunicatienormen (ETSI); overwegende dat de behoefte bestaat de met Verordening (EU) nr. 1025/2012 verband houdende systemen voor normontwikkeling te evalueren om zo de bestaande uitdagingen en goede praktijken te identificeren;

| I. | overwegende dat met Verordening (EU) nr. 1025/2012 verbeteringen zijn aangebracht in het normalisatieproces door, voor het eerst, maatschappelijke belanghebbenden en kmo's op te nemen in de rechtsgrondslag voor het Europese normalisatiesysteem; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat met Verordening (EU) nr. 1025/2012 verbeteringen zijn aangebracht in het normalisatieproces door, voor het eerst, maatschappelijke belanghebbenden en kmo's op te nemen in de rechtsgrondslag voor het Europese normalisatiesysteem;

| J. | overwegende dat ICT-normen, die voornamelijk op mondiaal niveau worden ontwikkeld, het mogelijk maken om interoperabele oplossingen te ontwikkelen voor aanvullende producten en voor de verschillende onderdelen van een specifiek product, hetgeen met name van belang is voor de ontwikkeling van het „internet der dingen” (Internet of Things — IoT); overwegende dat de versnippering op het gebied van normen en merkgebonden of halfgesloten oplossingen de groei en invoering van het internet der dingen belemmert en dat er daarom een strategische benadering van de ICT-normalisatie moet worden ontwikkeld om succesvol te beantwoorden aan de behoeften voor de komende tien jaar, zodat de EU haar vooraanstaande rol in het mondiale normalisatiesysteem kan blijven spelen; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat ICT-normen, die voornamelijk op mondiaal niveau worden ontwikkeld, het mogelijk maken om interoperabele oplossingen te ontwikkelen voor aanvullende producten en voor de verschillende onderdelen van een specifiek product, hetgeen met name van belang is voor de ontwikkeling van het „internet der dingen” (Internet of Things — IoT); overwegende dat de versnippering op het gebied van normen en merkgebonden of halfgesloten oplossingen de groei en invoering van het internet der dingen belemmert en dat er daarom een strategische benadering van de ICT-normalisatie moet worden ontwikkeld om succesvol te beantwoorden aan de behoeften voor de komende tien jaar, zodat de EU haar vooraanstaande rol in het mondiale normalisatiesysteem kan blijven spelen;

| K. | overwegende dat met de publicatie van documenten en gegevens wordt voldaan aan overheidsverantwoordelijkheden en transparantiedoelstellingen, waaronder verantwoordingsplicht en de reproduceerbaarheid, de duurzaamheid en de betrouwbaarheid van overheidsoptreden; overwegende dat wanneer documenten en gegevens worden gepubliceerd, dit aan de hand van open, gestandaardiseerde formaten moet gebeuren om „insluiting” te voorkomen doordat een softwareproduct of een verkoper wellicht niet meer commercieel beschikbaar is, en zodat onafhankelijke entiteiten deze formaten binnen uiteenlopende ontwikkelings- en bedrijfsmodellen, waaronder open source, kunnen toepassen, teneinde de continuïteit van het overheidshandelen en bestuurlijke processen te garanderen; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat met de publicatie van documenten en gegevens wordt voldaan aan overheidsverantwoordelijkheden en transparantiedoelstellingen, waaronder verantwoordingsplicht en de reproduceerbaarheid, de duurzaamheid en de betrouwbaarheid van overheidsoptreden; overwegende dat wanneer documenten en gegevens worden gepubliceerd, dit aan de hand van open, gestandaardiseerde formaten moet gebeuren om „insluiting” te voorkomen doordat een softwareproduct of een verkoper wellicht niet meer commercieel beschikbaar is, en zodat onafhankelijke entiteiten deze formaten binnen uiteenlopende ontwikkelings- en bedrijfsmodellen, waaronder open source, kunnen toepassen, teneinde de continuïteit van het overheidshandelen en bestuurlijke processen te garanderen;

| L. | overwegende dat de vervoerssector vooroploopt bij de ontwikkeling en het gebruik van normen die nodig zijn voor de totstandbrenging van een interne Europese vervoersruimte; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de vervoerssector vooroploopt bij de ontwikkeling en het gebruik van normen die nodig zijn voor de totstandbrenging van een interne Europese vervoersruimte;

Algemene opmerkingen

| 1. | is verheugd over het uitgebreide normalisatiepakket van de Commissie, dat samen met de mededeling over ICT-normen en het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie, gericht is op de invoering van een samenhangend en eenvoudig Europees normalisatiebeleid waarin de vele succesvolle onderdelen worden gehandhaafd, tekortkomingen worden gecorrigeerd en het juiste evenwicht wordt gevonden tussen de Europese, de nationale en de internationale dimensie; onderstreept dat bij elke toekomstige herziening van het Europese normalisatiesysteem (ENS) moet worden uitgegaan van de sterke kanten van het bestaande stelsel, die een stevige basis voor verbeteringen vormen, en moet worden afgezien van radicale veranderingen die de kernwaarden ervan zouden aantasten; |
| --- | --- |

1.

| 2. | erkent de specificiteit en het belang van het ENS uit het oogpunt van alle belanghebbenden, waaronder het bedrijfsleven, kmo's, consumenten en werknemers, en roept de Commissie op te waarborgen dat het Europese systeem blijft bestaan en dat het voldoende middelen behoudt om te voldoen aan de doelstellingen van Verordening (EU) nr. 1025/2012, waarmee, onder andere, een bijdrage wordt geleverd aan interoperabiliteit, rechtszekerheid en de toepassing van passende waarborgen, voor bedrijven en consumenten en voor het vrije verkeer van informatietechnologie; verzoekt de Commissie bij de herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) een duurzame begroting voor het ENS te garanderen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is verheugd over het SMARRT-overleg over de marktrelevantie van normen (Standards Market Relevance Roundtable), dat in het kader van het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie plaatsvindt en ruimte biedt voor een voor de belanghebbenden volledig transparante dialoog tussen de Commissie en het bedrijfsleven met betrekking tot agendapunten van het Comité inzake normen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | merkt op dat normen een vrijwillig, marktgedreven hulpmiddel zijn en voorzien in technische vereisten en richtsnoeren die door hun toepassing de conformiteit van goederen en diensten met Europese wetgeving vergemakkelijken en Europees beleid ondersteunen, wanneer ze worden ontwikkeld op een verantwoorde, transparante en inclusieve wijze; benadrukt evenwel dat normen niet als EU-recht kunnen worden beschouwd, omdat wetgeving en beleidsmaatregelen met betrekking tot het niveau van consumenten-, gezondheids-, veiligheids-, milieu- en gegevensbescherming en het niveau van sociale inclusie door de wetgever worden bepaald; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wijst op de rol van open, gestandaardiseerde formaten voor de plicht die overheden, bestuursorganen en de Europese instellingen hebben op het gebied van transparantie; vraagt de lidstaten om te proberen gemeenschappelijke normen te hanteren ten aanzien van digitaal bestuur, met bijzondere aandacht voor rechterlijke instanties en plaatselijke overheden; benadrukt dat open normen essentieel zijn voor de verdere ontwikkeling van open overheidsgegevens en beleid voor de slimme stad, en dat documenten en gegevens daarom moeten worden gepubliceerd in open, gestandaardiseerde formaten die gemakkelijk kunnen worden toegepast, zodat het hergebruik van gegevens wordt vergemakkelijkt; wijst op de rol van overheidsopdrachten en oplossingen die op open normen berusten, om de afhankelijkheid van één leverancier te voorkomen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is er sterk van overtuigd dat open data een essentieel element blijven, met name in de vervoerssector, om alle voordelen van de digitale interne markt te plukken, bijvoorbeeld de bevordering en ontwikkeling van multimodaal vervoer; benadrukt daarom dat er behoefte is aan meer rechtszekerheid, met name wat zeggenschap en verantwoordelijkheid betreft; roept de Commissie daarom op zonder verder uitstel een stappenplan te publiceren voor de ontwikkeling van normen met het oog op het harmoniseren van gegevens over het met publieke middelen gefinancierde vervoer en de interfaces voor de programmering, om data-intensieve innovaties en het aanbod van nieuwe vervoersdiensten te stimuleren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | benadrukt dat het huidige systeem voor de erkenning van testinstituten niet altijd garandeert dat de producten en diensten op de markt die vrijwillig Europese normen toepassen, aan die normen voldoen; betreurt dat het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie en het jaarlijks werkprogramma van de Unie voor Europese normalisatie geen aandacht schenken aan de erkenning van testinstituten en testnormen, en verzoekt de Commissie hiermee rekening te houden als ze nieuwe initiatieven voorstelt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is van mening dat open normen moeten berusten op openheid van het normalisatieproces en op de ontwikkeling en beschikbaarheid van normen voor toepassing en gebruik, conform Verordening (EU) nr. 1025/2012 en de WTO-beginselen; waardeert het voornemen van de Commissie, zoals verwoord in het stappenplan betreffende voor normen wezenlijke octrooien (SEP's), om duidelijkheid te verschaffen over aangelegenheden in verband met FRAND-licentievoorwaarden en het verlenen van licenties voor SEP's; spoort de Commissie er samen met de Europese normalisatieorganisaties (ENO's) en de opensourcegemeenschappen toe aan goede manieren te zoeken om samen te werken; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat het Europese normalisatiestelsel moet bijdragen tot Europese innovatie, het concurrentievermogen van de Unie en de plaats van Europa in de wereldhandel moet versterken en het welzijn van de burgers moet vergroten; acht het daarom van belang dat Europa zijn centrale rol in het internationale normalisatiesysteem behoudt, en onderstreept dat het belangrijk is bij onderhandelingen over handelsovereenkomsten met derde landen Europese normen op wereldniveau te bevorderen; benadrukt dat het Europese normalisatiesysteem ook baat kan hebben bij partnerschapsovereenkomsten die ENO's zijn aangegaan met normalisatieorganisaties uit derde landen, en wijst erop dat de artikelen 13 en 14 van Verordening (EU) nr. 1025/2012 al voorzien in de raadpleging van talrijke organisaties die normen ontwikkelen, voor overheidsopdrachten op ICT-gebied; beveelt aan dat de ENO's een nauwere samenwerking met de nationale normalisatie-instellingen van derde landen, met inbegrip van geassocieerde normalisatie-instellingen, in overweging nemen, wanneer er mogelijkheden bestaan voor nauwe afstemming; spoort de Commissie, de lidstaten en de ENO's ertoe aan te blijven werken aan het totstandbrengen van wereldwijde normen en ook aandacht te schenken aan de regionale context en de relevantie van de norm wanneer zij zich bezighouden met normalisatiewerkzaamheden; |
| --- | --- |

9.

| 10. | benadrukt dat internationale samenwerking op het gebied van normalisatie bevorderlijk is voor de transparantie, efficiëntie en coherentie, en een klimaat schept waarin de concurrentie in de industriële sector wordt aangemoedigd, waarvan het voor de ICT-sector ontwikkelde Wereldforum voor de harmonisatie van reglementen voor voertuigen (WP.29) van de Economische Commissie van de Verenigde Naties voor Europa (UNECE) een goed voorbeeld is; |
| --- | --- |

10.

| 11. | benadrukt dat normen die door internationale organisaties worden vastgesteld, gewoonlijk buiten het toepassingsgebied van Verordening (EU) nr. 1025/2012 worden ontwikkeld, en beveelt aan dat de ENO's deze slechts goedkeuren na een intern goedkeuringsproces met een vertegenwoordiging van de belanghebbende partijen, zoals bijlage III-organisaties, met name voor geharmoniseerde normen die de uitvoering van Europese wetgeving ondersteunen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is van mening dat de ENO's in alle omstandigheden inclusieve, duurzame, veilige en kwalitatief hoogwaardige normen moeten ontwikkelen met eerlijke toegang voor en behandeling van alle belanghebbenden, alsook minimale gevolgen voor het milieu en toereikende bescherming van persoonsgegevens en privacy; |
| --- | --- |

12.

| 13. | vindt het essentieel dat de Commissie en de lidstaten samenwerken met de Europese industrie en zodoende ervoor helpen zorgen dat bij de invoering van 5G-technologie mondiale normen met Europees octrooi worden vastgesteld; |
| --- | --- |

13.

| 14. | betreurt het dat verschillen tussen nationale normen, bijvoorbeeld in de vracht- en de logistieke sector, een belemmering blijven voor de interne markt en verzoekt de Commissie en de ENO's daarom passende normen te ontwikkelen om, indien dit nodig wordt geacht, de voorwaarden op nationaal niveau te harmoniseren en zo mogelijke belemmeringen voor de interne markt weg te nemen; onderstreept in dit verband dat er gestreefd moet worden naar een harmonisatie van normen voor alle vervoerswijzen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wijst er bovendien op dat normalisering niet alleen marktfragmentering kan voorkomen maar ook een aanzienlijke bijdrage kan leveren tot het verminderen van de administratieve lasten en de vervoerskosten voor alle bedrijven (bijvoorbeeld via e-documenten) en met name voor kmo's en een behoorlijke handhaving van de EU-wetgeving kan garanderen (bijvoorbeeld via digitale tachografen of elektronische tolheffingssystemen); |
| --- | --- |

15.

| 16. | merkt op dat Verordening (EU) nr. 1025/2012 de inclusiviteit van het ENS heeft verbeterd, zodat kmo's, consumenten, werknemers en milieuorganisaties actief kunnen deelnemen aan het normalisatieproces, en moedigt ertoe aan om hiermee door te gaan, zodat alle partijen naar behoren vertegenwoordigd zijn en inspraak hebben in het normalisatiesysteem, en daarmee ten volle kunnen profiteren van de voordelen die normalisatie biedt; verzoekt de Commissie, de ENO's en de nationale normalisatie-instellingen te bepalen hoe deze doelstelling het best kan worden bereikt, en de uitdagingen op het gebied van verdere betrokkenheid, waaronder een gebrek aan bekendheid, aan te pakken; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is verheugd over de inspanningen van ETSI om Europese kmo's een gemakkelijke toegang te bieden, alsook over de langetermijnstrategie 2016-2021 waarin ETSI met name ingaat op de sectoroverstijgende samenwerking; |
| --- | --- |

17.

| 18. | erkent dat de leveringssnelheid van normen is verbeterd en wijst nogmaals op het belang van het bereiken van het juiste evenwicht tussen de noodzaak om tijdige ontwikkeling te waarborgen en de noodzaak van normen van hoge kwaliteit; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is van mening dat, als aanvulling op de goede praktijken die in normalisatiekringen te vinden zijn, een sterkere openbare voorlichting over voorgestelde normen, een adequate, vroegtijdige betrokkenheid van alle relevante partijen en een kwalitatieve verbetering van normalisatieaanvragen kunnen zorgen voor meer transparantie en verantwoordingsplicht in het normalisatiesysteem; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Commissie bovendien aandacht te besteden en bijstand te verlenen aan de kandidaat-landen in hun streven naar harmonisatie van hun normen met de Europese normen, teneinde de bestaande knelpunten zo klein mogelijk te houden; |
| --- | --- |

20.

ICT-normen

| 21. | is ingenomen met de mededeling over de normalisatieprioriteiten op ICT-gebied waarin een strategische benadering van normalisatie voor ICT-technologieën wordt vastgesteld, maar roept de Commissie op de overeenkomsten tussen deze mededeling en het voortschrijdend plan voor ICT-normalisatie, het pakket „Normen voor de 21e eeuw” en het jaarlijkse werkprogramma duidelijk aan te geven; |
| --- | --- |

21.

| 22. | merkt op dat als gevolg van de recente technologische convergentie en de digitalisering van de samenleving, het bedrijfsleven en de overheidsdiensten de traditionele scheidslijn tussen algemene normalisatie en ICT-normalisatie is vervaagd; is van mening dat ICT-normalisatie deel moet uitmaken van een Europese digitale strategie gericht op schaalvoordelen, begrotingsbezuinigingen en vergroting van het concurrentievermogen en de innovatie van Europese bedrijven alsmede op meer sector- en grensoverschrijdende interoperabiliteit van goederen en diensten dankzij de snellere vaststelling via een open, concurrerende procedure van vrijwillige normen die door kmo's gemakkelijk kunnen worden toegepast; |
| --- | --- |

22.

| 23. | onderstreept de noodzaak van meer samenwerking in de wereld van de ICT-normalisatie, met name tussen ENO's, en verzoekt de ENO's een gezamenlijk jaarlijks werkprogramma op te stellen waarin horizontale gebieden van gemeenschappelijk belang worden vermeld; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt dat open, vrijwillige, inclusieve en op consensus gerichte normalisatieprocessen een doeltreffende aanjager van innovatie, interconnectiviteit en inzet van technologieën zijn gebleken, en wijst erop dat het tevens belangrijk is om passende investering in, deskundigheid op het gebied van en ontwikkeling van geavanceerde technologieën te waarborgen en kmo's te ondersteunen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | dringt er bij de Commissie op aan de ENO's te verzoeken om bij te dragen aan interoperabele, open normen van hoge kwaliteit teneinde de versnippering aan te pakken en de toepassing ervan op brede schaal aan te moedigen, en kennis te nemen van het bestaande ecosysteem en de uiteenlopende bedrijfsmodellen die de ontwikkeling van digitale technologieën ondersteunen, aangezien die bijdragen aan de duurzaamheid van ICT-waardeketens op sociaal, economisch en milieugebied en de toewijding aan het openbaar belang van de waarborging van privacy en gegevensbescherming bevestigen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | wijst op de dringende noodzaak om het ICT-normalisatiebeleid aan te passen aan markt- en beleidsontwikkelingen omdat dit zal leiden tot het halen van belangrijke Europese beleidsdoelen die interoperabiliteit vereisen, zoals toegankelijkheid, beveiliging, e-business, e-overheid, e-gezondheidszorg en vervoer; beveelt de Commissie en de ENO's aan prioriteit toe te kennen aan normen op het gebied van 5G, cloudcomputing, het internet der dingen en gegevens- en cyberbeveiliging, alsook met betrekking tot verticale sectoren, zoals „verbonden en automatisch rijden en intelligente vervoerssystemen”, „slimme steden”, „slimme energie”, „geavanceerde fabricage” en „de slimme leefomgeving”; |
| --- | --- |

26.

| 27. | benadrukt dat op basis van de vijf prioritaire ICT-normen een open, interoperabel ICT-ecosysteem moet worden ontwikkeld, dat concurrentie ten aanzien van het creëren van waarde aanmoedigt en daarmee volop ruimte biedt voor innovatie; is van mening dat:






  — | 5G-normen een echte transformatie mogelijk moeten maken op het vlak van capaciteit, betrouwbaarheid en latentie, om 5G opgewassen te maken tegen de verwachte toename van het verkeer en de diverse vereisten van de diensten die daarop voortbouwen; |
| --- | --- | --- |

27.

—

5G-normen een echte transformatie mogelijk moeten maken op het vlak van capaciteit, betrouwbaarheid en latentie, om 5G opgewassen te maken tegen de verwachte toename van het verkeer en de diverse vereisten van de diensten die daarop voortbouwen;

| — | cyberbeveiligingsnormen het concept van „security-by-design” mogelijk moeten maken, moeten voldoen aan de beginselen van „privacy by design”, de veerkracht van netwerken en risicobeheer moeten ondersteunen en het hoofd moeten kunnen bieden aan de snelle toename van cyberdreigingen die gericht zijn op alle ontwikkelingen op ICT-gebied; |
| --- | --- |

—

cyberbeveiligingsnormen het concept van „security-by-design” mogelijk moeten maken, moeten voldoen aan de beginselen van „privacy by design”, de veerkracht van netwerken en risicobeheer moeten ondersteunen en het hoofd moeten kunnen bieden aan de snelle toename van cyberdreigingen die gericht zijn op alle ontwikkelingen op ICT-gebied;

| — | cloudnormen op elkaar moeten worden afgestemd om interoperabiliteit mogelijk te maken ten aanzien van alle aspecten van de cloud, hetgeen weer portabiliteit mogelijk maakt; |
| --- | --- |

—

cloudnormen op elkaar moeten worden afgestemd om interoperabiliteit mogelijk te maken ten aanzien van alle aspecten van de cloud, hetgeen weer portabiliteit mogelijk maakt;

| — | gegevensnormen sectoroverschrijdende, interdisciplinaire gegevensstromen moeten ondersteunen, waarmee betere interoperabiliteit van gegevens en metagegevens tot stand wordt gebracht, met inbegrip van semantificatie, en wordt bijgedragen tot de ontwikkeling van een referentiearchitectuur voor big data; |
| --- | --- |

—

gegevensnormen sectoroverschrijdende, interdisciplinaire gegevensstromen moeten ondersteunen, waarmee betere interoperabiliteit van gegevens en metagegevens tot stand wordt gebracht, met inbegrip van semantificatie, en wordt bijgedragen tot de ontwikkeling van een referentiearchitectuur voor big data;

| — | normen met betrekking tot het internet der dingen de huidige versnippering moeten aanpakken zonder daarbij de innovatie in een zich zeer snel ontwikkelende sector in de weg te staan; |
| --- | --- |

—

normen met betrekking tot het internet der dingen de huidige versnippering moeten aanpakken zonder daarbij de innovatie in een zich zeer snel ontwikkelende sector in de weg te staan;

| 28. | erkent dat gemeenschappelijke normen voor het waarborgen van de interoperabiliteit en veiligheid in belangrijke mate bepalend zijn voor efficiënte 5G-communicatienetwerken, maar wijst erop dat de ontwikkeling van een netwerk met zeer grote capaciteit de hoeksteen vormt van een betrouwbaar 5G-netwerk; |
| --- | --- |

28.

| 29. | merkt op dat, om de digitale kloof te dichten en een einde te maken aan de digitale uitsluiting, een gegevenseconomie staat of valt met een breder ICT-ecosysteem, met hoogopgeleide deskundigen en geschoolde werknemers; |
| --- | --- |

29.

| 30. | moedigt de Commissie aan tot het samenstellen van statistieken om het effect van de digitalisering en ICT op het vervoer en het toerisme beter te kunnen evalueren; |
| --- | --- |

30.

| 31. | is zich bewust van het toenemende aantal platforms, groepen, vergaderingen en kanalen met betrekking tot ICT-normen; verzoekt de Commissie een rationele aanpak te volgen wat betreft het aantal platforms en coördinatiemechanismen dat zich met normalisatie bezighoudt, en normalisatieorganisaties bij nieuwe initiatieven te betrekken om dubbel werk voor de belanghebbenden te vermijden; onderstreept de behoefte aan een betere coördinatie van de prioriteiten inzake ICT-normen en -normalisatie tussen de verschillende organisaties, en dringt er bij de Commissie op aan de belanghebbenden onverwijld te informeren over de stand van zaken van de lopende initiatieven met betrekking tot ICT-normen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wijst erop dat de digitalisering in hoog tempo plaatsvindt en de economie in belangrijke mate aanjaagt; onderstreept het belang van doeltreffende digitalisering van verticale sectoren, zodat deze ten goede komt aan kmo's en met name aan de consumenten op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau, en beklemtoont dat in het kader van internationale ICT-normalisatie naar behoren rekening moet worden gehouden met hun punten van zorg; |
| --- | --- |

32.

| 33. | steunt het voornemen van de Commissie om naar nieuwe initiatieven, zoals een betrouwbaarheidsetiket en certificeringsstelsel voor het internet der dingen (IoT), te kijken, wat kan helpen om het vertrouwen in de privacybescherming en de end-to-end-beveiliging van een IoT-apparaat te versterken, middels het verstrekken van meetbare en vergelijkbare beoordelingen betreffende de mogelijke risico's die gekoppeld zijn aan de werking en het gebruik van een IoT-apparaat of -dienst; is van mening dat deze initiatieven, waar nodig en wanneer IoT-apparaten van invloed kunnen zijn op de relevante infrastructuur, ontwikkeld moeten worden op basis van de in de richtlijn inzake netwerk- en informatiebeveiliging vastgestelde voorschriften, die als basis moeten dienen voor het vaststellen van beveiligingseisen; merkt op dat een dergelijk etiket aan de toekomstige ontwikkeling van de technologie moet kunnen worden aangepast en dat in voorkomend geval rekening moet worden gehouden met mondiale normen; |
| --- | --- |

33.

| 34. | verzoekt de Commissie het voortouw te nemen bij de bevordering van sector- en taaloverstijgende normen en bij de ondersteuning van privacyvriendelijke, betrouwbare en beveiligde diensten; |
| --- | --- |

34.

| 35. | spreekt met het oog daarop zijn steun uit voor de vaststelling van specifieke en meetbare minimumvereisten, waarin rekening wordt gehouden met de duurzaamheid en betrouwbaarheid van IoT-apparaten of -diensten op lange termijn alsmede met de industrienorm voor computerbeveiliging en duurzaamheidsnormen; op een dergelijke lijst moet bijvoorbeeld de toezegging staan dat gedurende een minimumperiode na de aankoop updates beschikbaar worden gesteld en de toezegging van de fabrikant of provider dat gedurende een bepaalde periode een update wordt verstrekt na de ontdekking of kennisgeving van een zwakke plek; daartoe dient de Commissie de mogelijkheid van zelfregulering in de sector te evalueren, gezien de snelheid waarmee de normen en de techniek in de ICT-sector zich ontwikkelen, en de verscheidenheid aan ontwikkelings- en bedrijfsmodellen, waaronder open source, starters en kmo's; |
| --- | --- |

35.

| 36. | neemt kennis van de zorgen over de cyberveiligheid en van de specifieke kenmerken van de bedreigingen in de vervoerssector; dringt er bij de Commissie op aan op deze specifieke kenmerken in te gaan bij de goedkeuring van haar aanbevelingen voor normen op het gebied van cyberveiligheid, die eind 2017 worden verwacht, als eerste stap om te komen tot een globale strategie voor cyberveiligheid in de vervoerssector; |
| --- | --- |

36.

| 37. | merkt op dat normalisatie op ICT-gebied voordelen zal opleveren voor de ontwikkeling van diensten die met vervoer en toerisme verband houden, en van multimodale vervoersoplossingen; verzoekt de Commissie, in samenwerking met de ENO's, meer belang te hechten aan deze ontwikkeling bij de tenuitvoerlegging van haar plan met prioritaire acties voor normalisatie op ICT-gebied en met name na te gaan of normalisatie een ondersteunende rol kan spelen bij technologische veranderingen en voor de nieuwe bedrijfsmodellen die in de toeristische sector ontstaan; verzoekt de Commissie snel actie te ondernemen om de ontwikkeling te bevorderen van geïntegreerde slimme kaart- en informatiediensten en nieuwe mobiliteitsconcepten als „mobiliteit als dienst” (Mobility-as-a-Service, Maas); |
| --- | --- |

37.

| 38. | merkt op dat door het toegenomen gebruik van internet, onlinebankieren, sociale netwerken en e-gezondheidsinitiatieven de mensen zich steeds meer zorgen maken over de beveiliging en hun privacy en dat in ICT-normen de beginselen tot uiting moeten komen inzake de bescherming van personen met betrekking tot de verwerking van hun persoonsgegevens en het vrije verkeer van die gegevens; |
| --- | --- |

38.

| 39. | verzoekt de Commissie de digitale integratie van de productie aan te merken als een prioriteit in de ICT-normalisatie, en stimuleert de ontwikkeling van open normen voor het communicatieprotocol en de gegevensformaten voor de digitale integratie van productie-installaties, teneinde de volledige interoperabiliteit tussen machines en apparaten te waarborgen; |
| --- | --- |

39.

| 40. | is zich bewust van enige zorg, met name omtrent ICT en SEP's (octrooien die essentieel zijn voor een norm), en erkent dat een robuust, rechtvaardig en redelijk beleid inzake intellectuele-eigendomsrechten investeringen en innovatie zal bevorderen en de invoering van de digitale eengemaakte markt en nieuwe technologieën zal vergemakkelijken, met name wat de invoering van 5G en IoT-apparaten betreft, die immers zwaar op normalisatie leunen; benadrukt dat het van wezenlijk belang is een evenwichtig normalisatiekader en doelmatige licentiepraktijken voor SEP's op basis van de FRAND-methode (eerlijke, redelijke en niet-discriminerende praktijken) in stand te houden, waarbij de legitieme zorgen van zowel licentieverleners als licentienemers van SEP's worden aangepakt en wordt gewaarborgd dat het normalisatieproces een gelijk speelveld biedt zodat ondernemingen van alle grootten, met inbegrip van kmo's, kunnen samenwerken op een voor alle partijen voordelige wijze; staat achter de inspanningen van de Commissie om ervoor te zorgen dat interoperabiliteit tussen digitale componenten kan worden bereikt door middel van verschillende soorten licentieoplossingen en bedrijfsmodellen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | spoort de Commissie aan zo snel mogelijk te verduidelijken wat de kernelementen zijn van een rechtvaardige, doeltreffende en handhaafbare licentiemethodologie rond de FRAND-beginselen, rekening houdend met de belangen van zowel de rechthebbenden als de toepassers van normen die SEP's omvatten, een eerlijk rendement op investering en de brede beschikbaarheid van technologieën die in een duurzaam open normalisatieproces zijn ontwikkeld; verzoekt de Commissie kennis te nemen van het arrest van het Hof van Justitie van de EU in zaak C-170/13 (Huawei/ZTE), waarin een evenwicht is gezocht tussen de SEP-houders en de toepassers van normen, om een einde te maken aan octrooi-inbreuken en ervoor te zorgen dat geschillen efficiënt worden beslecht; verzoekt de Commissie voorts de informatie over de octrooi-omvang beter te omschrijven, de problemen als gevolg van een asymmetrische informatievoorziening aan kmo's en grote ondernemingen aan te pakken, de transparantie van SEP-verklaringen te vergroten en de kwaliteit van de informatie over het verband van SEP's met producten te verbeteren; is van mening dat een vergoeding voor de ontwikkelaars van SEP's gebaseerd moet zijn op eerlijke, evenredige en niet-discriminerende voorwaarden en transparante, redelijke, voorspelbare en duurzame royaltytarieven, tenzij de ontwikkelaars besluiten om de norm zonder financiële vergoeding beschikbaar te stellen; beseft echter dat er uiteenlopende bedrijfsmodellen bestaan, zoals royaltyvrije licentieverlening en de toepassing van opensourcesoftware, en dat daarom in de wetgeving en in de discussie het gebruik van alle modellen erkend moet blijven op basis van de rechten van alle marktsectoren en houders van intellectuele-eigendomsrechten; |
| --- | --- |

41.

| 42. | merkt op dat er behoefte is aan een op bewijs gebaseerde benadering van toezicht en aan verdere ontwikkeling van het kader voor de verlening van licenties, teneinde een dynamisch ecosysteem te garanderen dat toegevoegde waarde en banen creëert; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wenst dat de Commissie om de twee jaar een verslag uitbrengt met een overzicht van gevallen van: a) gebruik van SEP's zonder licentie (d.w.z. inbreuken) gedurende 18 maanden of meer, en b) problemen bij de toegang tot normen als gevolg van stelselmatige niet-nakoming van FRAND-verplichtingen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | roept de Commissie op om het debat over de „ervaren behoefte” aan een wetenschapscloud af te sluiten en in nauw overleg met de lidstaten onmiddellijk maatregelen te nemen met het oog op de Europese open wetenschapscloud, waarbinnen naadloze integratie kan plaatsvinden van bestaande netwerken, gegevens en krachtige computersystemen en e-infrastructuurdiensten voor uiteenlopende takken van wetenschap, binnen een kader van gedeelde beleidsmaatregelen en ICT-normen; |
| --- | --- |

44.

Europese normen voor de 21e eeuw

| 45. | is verheugd over het normalisatiepakket van de Commissie getiteld „Normen voor de 21e eeuw” en is van mening dat het normalisatiesysteem transparanter, opener en inclusiever moet worden gemaakt zodat de zorgen van burgers, consumenten en kmo's volledig worden geïntegreerd; |
| --- | --- |

45.

| 46. | betreurt dat het niet is geraadpleegd voorafgaand aan de vaststelling van het pakket en spoort de Europese instellingen aan de verschillende initiatieven samen te brengen in één strategisch en holistisch werkprogramma dat duplicering van acties en beleidsmaatregelen voorkomt; benadrukt dat de relevante commissie van het Europees Parlement een belangrijke rol kan spelen bij de openbare toetsing van de in opdracht van de Commissie geharmoniseerde normen; |
| --- | --- |

46.

| 47. | roept op tot een uitgebreidere versterking, samenhang en verbetering van de nauwkeurigheid van het jaarlijkse werkprogramma van de Unie (Annual Union Work Programme — AUWP); |
| --- | --- |

47.

| 48. | benadrukt dat in het volgende AUWP specifieke aandacht moet worden besteed aan acties ter verbetering van de coördinatie tussen de ICT- en niet-ICT-normenstelsels, dat het moet bijdragen aan de verbetering van de voorschriften van de verschillende nationale normalisatie-instellingen, en dat het de inclusiviteit van ENO's moet vergroten door meer aandacht te besteden aan de rol van de in artikel 5 vermelde belanghebbenden; |
| --- | --- |

48.

| 49. | benadrukt het belang van de interinstitutionele dialoog voor het opstellen van het AUWP en stimuleert inspanningen om alle relevante belanghebbenden, voorafgaand aan de vaststelling van het AUWP, te betrekken bij een jaarlijks normalisatieforum om nieuwe gebieden, bestaande uitdagingen en noodzakelijke verbeteringen van het normalisatieproces te bespreken; |
| --- | --- |

49.

| 50. | moedigt de lidstaten aan om in nationale normalisatiestrategieën te investeren waarmee ook de overheidssector, de normalisatie-instellingen, maatschappelijke belanghebbenden, kmo's en de academische wereld op nationaal niveau worden ondersteund en aangemoedigd om afzonderlijke actieplannen voor de normalisatie te ontwikkelen en uit te voeren; |
| --- | --- |

50.

| 51. | is verheugd over het gezamenlijk initiatief inzake normalisatie (GIN), beveelt aan dat het Parlement ook wordt uitgenodigd om deel te nemen en bij te dragen aan het initiatief en benadrukt dat de regels voor dergelijke publiek-private partnerschappen door alle belanghebbenden, waaronder de EU-instellingen, in acht moeten worden genomen; verzoekt de Commissie het voortouw te nemen bij de uitvoering van de centrale acties en aanbevelingen in het kader van het initiatief en uiterlijk eind 2017 aan het Parlement verslag uit te brengen over de gemaakte vorderingen; |
| --- | --- |

51.

| 52. | is verheugd over de in het kader van het GIN gedane toezegging een onderzoek te ontwikkelen naar de economische en sociale gevolgen van normen en het gebruik ervan, met inbegrip van informatie over beleidsmaatregelen, risico's en resultaten met betrekking tot de levenskwaliteit, alsmede sociale en personeelsaangelegenheden; nodigt de Commissie uit dit onderzoek te baseren op kwantitatieve en kwalitatieve gegevens en om zowel de bedrijfsmodellen van het normalisatieproces als de verschillende financiële modellen, waaronder mogelijkheden en uitdagingen, te analyseren om de toegang tot geharmoniseerde normen te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

52.

| 53. | onderstreept dat normalisatie in toenemende mate wordt erkend als een activiteit die een belangrijke bijdrage levert aan onderzoek en ontwikkeling, een belangrijke rol speelt bij het overbruggen van de kloof tussen onderzoek en de markt, de verspreiding en toepassing van onderzoeksresultaten bevordert en de basis legt voor verdere innovatie; |
| --- | --- |

53.

| 54. | roept de Commissie op beleidsmaatregelen vast te stellen om een einde te maken aan buitensporige beperkingen in innovatieve sectoren, om investeringen in onderzoek en ontwikkeling en in de Europese normalisatie te stimuleren; merkt op dat verticale sectoren, op basis van door de sector zelf aangestuurde processen, hun eigen stappenplannen voor normalisatie moeten opstellen die, als men vastberaden is om daadwerkelijk tot gezamenlijke normen te komen, het potentieel hebben wereldwijde normen te worden; is van mening dat de normalisatieorganisaties van de EU hierbij een bijzondere rol dienen te spelen; |
| --- | --- |

54.

| 55. | wenst dat de partijen bij het GIN ervoor zorgen dat onderzoek en innovatie beter worden afgestemd op normalisatieprioriteiten; |
| --- | --- |

55.

| 56. | is van mening dat vrij beschikbare kennis en licenties de beste middelen zijn om innovatie en technische ontwikkeling te stimuleren; moedigt de onderzoeksinstellingen die EU-gelden ontvangen, aan om gebruik te maken van open octrooien en licenties, teneinde een grotere rol te gaan spelen bij de vaststelling van normen; |
| --- | --- |

56.

| 57. | steunt acties die erop gericht zijn de synergie tussen de normalisatie- en de onderzoekssector te verbeteren en normen in een vroeg stadium van onderzoeksprojecten te bevorderen; moedigt de nationale normalisatie-instellingen aan om onder onderzoekers en in de innovatiesector, waaronder ook de relevante overheidsorganisaties en financieringsorganen, een lans te breken voor normalisatie, en spreekt de aanbeveling uit om in het kader van Horizon 2020 een apart hoofdstuk over normalisatie op te nemen; |
| --- | --- |

57.

| 58. | spoort de Commissie aan om de ENO's ertoe aan te zetten te waarborgen dat voor de markt relevante dienstverleningsnormen de toenemende verschuiving in de richting van een diensteneconomie weerspiegelen en worden ontwikkeld om de veiligheid en kwaliteit van diensten te waarborgen en gebieden die de grootste nadelige gevolgen kunnen hebben voor consumenten prioriteit te geven, zonder afbreuk te doen aan bestaande nationale reguleringsvoorschriften, met name bepalingen in het arbeidsrecht of collectieve overeenkomsten en overleg over arbeidsvoorwaarden; erkent voorts dat normen voor diensten vaak een antwoord zijn op specifieke nationale omstandigheden en dat de ontwikkeling van deze normen verband houdt met de behoeften van de markt, de belangen van de consument en het openbaar belang; onderstreept dat de ontwikkeling van Europese normen voor diensten moet bijdragen tot de werking van de interne markt voor diensten en zou moeten leiden tot een vergroting van de transparantie, kwaliteit en concurrentiekracht en een bevordering van de concurrentie, innovatie en consumentenbescherming; |
| --- | --- |

58.

| 59. | wijst erop dat het normalisatieproces in Europa ook tot normen moet leiden die een verbetering inhouden op het gebied van onbelemmerde toegang tot vervoer en vervoersdiensten voor personen met een handicap en ouderen; |
| --- | --- |

59.

| 60. | is van mening dat de snel veranderende moderne wereld met zijn grotere technische complexiteit leidt tot de ontwikkeling van steeds meer normen en platforms voor de opstelling van specificaties die niet tot de erkende normalisatie-instellingen overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1025/2012 behoren, en dat er nu hogere eisen worden gesteld waar het gaat om de betrokkenheid van kmo's en micro-ondernemingen; benadrukt het belang van ondersteunende maatregelen om de toegang van kmo's tot middelen voor de ontwikkeling en het gebruik van normen te verbeteren; |
| --- | --- |

60.

| 61. | onderstreept hoe belangrijk het is dat platforms en databanken op Europees niveau met elkaar verbonden worden, zodat de interoperabiliteit van netwerken en systemen verbeterd wordt; |
| --- | --- |

61.

| 62. | is van mening dat ICT-normalisatie niet alleen de vaststelling van productvereisten inhoudt, maar ook de ontwikkeling van innovatieve technologie; |
| --- | --- |

62.

| 63. | benadrukt dat uniforme (technische) regelingen bijdragen aan het verlagen van de ontwikkelings-, productie- en certificeringskosten en dubbel werk helpen vermijden; |
| --- | --- |

63.

| 64. | benadrukt dat wegens de vergrijzing in Europa de behoeften van ouderen en mensen met beperkingen, en andere kwetsbare leden van de samenleving, stelselmatig moeten worden meegenomen bij de ontwikkeling van normen, die een geschikt middel zijn om de samenleving in Europa actief en gezond te maken en producten en diensten voor mensen toegankelijker te maken; |
| --- | --- |

64.

| 65. | wijst erop dat innovatie in de vervoers- en de toeristische sector enorme mogelijkheden biedt en een positieve impact heeft zowel op de maatschappij als op EU-bedrijven, met name kmo's en start-ups, en benadrukt dat nieuwe normen moeten worden ontwikkeld, indien mogelijk door het volgen van een sectoroverschrijdende aanpak, en normalisatie moet worden bevorderd om ervoor te zorgen dat de EU-initiatieven op het gebied van digitalisering, zoals coöperatieve intelligente vervoerssystemen (C-ITS) en de ontwikkeling van vervoersapplicaties binnen de satellietnavigatiesystemen van de EU (Galileo en Egnos), naar behoren ten uitvoer worden gelegd; |
| --- | --- |

65.

Europese normalisatie-organisaties

| 66. | is ingenomen met de rol die de ENO's spelen, maar stimuleert verdere initiatieven om de openheid, toegankelijkheid en transparantie van deze organisaties te verbeteren en raadt aan dat hun werkzaamheden worden geleid door Europese belangen; |
| --- | --- |

66.

| 67. | erkent dat het beginsel van nationale delegatie van fundamenteel belang is voor het Europese systeem, maar waarschuwt dat er verschillen bestaan wat betreft hulpbronnen, technische deskundigheid en betrokkenheid van belanghebbenden op nationaal niveau en raadt aan de werkzaamheden van nationale delegaties aan te vullen; |
| --- | --- |

67.

| 68. | wijst op het belang van tijdige bekendmaking van normen en van het opnemen van referenties in het Publicatieblad van de Europese Unie in geval van geharmoniseerde normen; is zich bewust van de afnemende aanhaling van referenties van normen in het Publicatieblad en dringt er bij de Commissie op aan de redenen hiervoor te onderzoeken en aan te pakken en onnodige belemmeringen weg te nemen; beveelt in dit verband aan de deskundigen van de Commissie en de „consulenten nieuwe benadering” meer bij het normalisatieproces te betrekken en verzoekt de Commissie samen met de ENO's richtsnoeren voor de evaluatie van normalisatie te ontwikkelen om daarmee de verschillende afdelingen binnen de Commissie, de ENO's en de „consulenten nieuwe benadering” te helpen om de normen op coherente wijze te evalueren; |
| --- | --- |

68.

| 69. | herhaalt dat transparante en toegankelijke beroepsmechanismen het vertrouwen in de ENO's en het proces voor de vaststelling van normen doen toenemen; |
| --- | --- |

69.

| 70. | moedigt het gebruik van nieuwe ICT, zoals het digitale leermiddel van CEN-Cenelec voor kmo's, aan om de toegankelijkheid en de transparantie van normalisatieprocessen te verbeteren; is van mening dat het gebruik van digitale hulpmiddelen de deelname van belanghebbenden aan de ontwikkeling van normen kan vergemakkelijken en informatie kan verstrekken over komende, lopende en afgeronde normalisatiewerkzaamheden; |
| --- | --- |

70.

Strategische aanbevelingen

| 71. | roept de Commissie op de synergieën en coördinatie te verbeteren tussen de Europese instellingen, de ENO's, de nationale normalisatie-instellingen en alle betrokken belanghebbendenorganisaties via het jaarlijkse normalisatieforum, en daarbij ook oog te hebben voor de internationale context van normen; wijst erop dat de allermeeste normen vrijwillig worden ontwikkeld om te voorzien in behoeften op de markt of onder consumenten, en spreekt hiervoor zijn steun uit; |
| --- | --- |

71.

| 72. | roept op tot de strenge toepassing van Verordening (EU) nr. 1025/2012 met betrekking tot de erkenning van bijlage III-organisaties en tot de bekendmaking van de in artikel 24 van de verordening voorziene verslagen; |
| --- | --- |

72.

| 73. | dringt er bij de Commissie op aan de voorwaarden voor bijlage III-organisaties volledig te harmoniseren en ervoor te zorgen dat de feitelijke belemmeringen voor de doeltreffende betrokkenheid van deze organisaties bij de normalisatie worden weggenomen; |
| --- | --- |

73.

| 74. | beveelt aan dat de ledenstatus en de rechten en plichten van bijlage III-organisaties, zoals het beroepsrecht, raadgevende bevoegdheden, het recht op een advies voor een norm wordt vastgesteld, en toegang tot technische comités en werkgroepen, binnen de ENO's worden geëvalueerd om te beoordelen of zij aan de in Verordening (EU) nr. 1025/2012 gestelde eisen voldoen; |
| --- | --- |

74.

| 75. | roept de ENO's op te waarborgen dat de Overeenkomst van Wenen tussen ISO en CEN en de Overeenkomst van Frankfurt tussen IEC en Cenelec de deelname aan normalisatieprocessen van bijlage III-organisaties of nationale normalisatie-instellingen niet voorkomen of in gevaar brengen; |
| --- | --- |

75.

| 76. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de aanleg van de nodige infrastructuur om ervoor te zorgen dat nieuwe, door Europese normen ondersteunde technologieën ingang vinden op de markt (bijvoorbeeld infrastructuur voor alternatieve brandstoffen), te bevorderen, financiering hiervoor te faciliteren en deze aanleg te bespoedigen, inclusief door modernisering, convertering en latere aanpassing, met inachtneming van de voorschriften op het gebied van veiligheid, gezondheid en milieu; wijst erop dat het bij infrastructuur om langetermijninvesteringen gaat en dat de normalisatie ter zake daarom een maximale interoperabiliteit mogelijk moet maken die ruimte biedt voor toekomstige technologische ontwikkelingen en de toepassing daarvan; |
| --- | --- |

76.

| 77. | nodigt de Commissie uit om samen met de ENO's en de nationale normalisatie-instellingen het opzetten van eenvoudig te gebruiken toegangspunten tot normen te bevorderen, waarmee aan gebruikers van normen bijstand kan worden verleend en informatie kan worden verstrekt in verband met de beschikbare normen en de algemene specificaties ervan, dat hen kan helpen de normen te vinden die het best overeenstemmen met hun behoeften, en dat advies kan verstrekken over de toepassing ervan; beveelt verder aan op nationaal en EU-niveau informatie- en voorlichtingscampagnes over de rol van normen te organiseren, en moedigt de lidstaten aan om binnen hun nationale onderwijsstelsel lessen over normen op te nemen in de relevante beroepsopleidingen; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie activiteiten op het gebied van technologische bewaking te ontplooien om vast te stellen welke toekomstige ICT-ontwikkelingen baat zouden kunnen hebben bij normalisatie, te zorgen voor een soepeler informatiestroom en transparantere informatie, die nodig zijn voor marktpenetratie en de exploitatie van deze technologieën, en in dit verband steun te verlenen voor gemakkelijk toegankelijke en gebruikersvriendelijke beoordelingsinstrumenten via het internet; |
| --- | --- |

78.

| 79. | beveelt aan dat de nationale normalisatie-instellingen nagaan of het mogelijk is een zodanige toegang tot normen te verlenen dat de gebruiker de relevantie van de norm kan beoordelen; beveelt met klem aan dat de nationale normalisatie-instellingen en ENO's bij de vaststelling van de hoogte van de vergoedingen met betrekking tot normen rekening houden met de behoeften van kmo's en niet-commerciële gebruikers; |
| --- | --- |

79.

| 80. | verzoekt de Commissie om opstelling van een Europees register waarin de bestaande Europese normen in alle officiële talen van de EU vermeld staan en tevens informatie wordt verstrekt over de lopende normalisatiewerkzaamheden van de ENO's, de bestaande normalisatiemandaten, de geboekte vorderingen en eventuele besluiten om formeel bezwaar aan te tekenen; |
| --- | --- |

80.

| 81. | roept de Commissie op de internationale ontwikkelingen op het gebied van ICT-normalisatie in de gaten te houden en, indien nodig, de inspraak en coördinatie van Europese belanghebbenden op toonaangevende posities binnen passende normalisatie-instellingen en in strategisch belangrijke normalisatieprojecten te ondersteunen om het Europese regelgevingsmodel en de Europese belangen te promoten; pleit ervoor het multistakeholderplatform inzake ICT-normalisatie te gebruiken om de ENO's en internationale normalisatie-instellingen op ICT-gebied bij elkaar te brengen; |
| --- | --- |

81.

| 82. | pleit voor de invoering, op Europees niveau en met het oog op de digitalisering van de Europese industrie, van het 'Reference Architecture Model for Industry 4.0'; |
| --- | --- |

82.

| 83. | verzoekt de lidstaten in openbare aanbestedingsprocedures gebruik te maken van Europese ICT-normen om de kwaliteit van openbare diensten te verbeteren en innoverende technologieën te stimuleren; onderstreept evenwel dat het gebruik van normen niet mag leiden tot extra belemmeringen, met name voor kleine bedrijven die aan een openbare aanbestedingsprocedure willen deelnemen; |
| --- | --- |

83.

| 84. | roept de EU-instellingen, de nationale overheden en de ENO's op om opleidingsrichtsnoeren te ontwikkelen voor beleidsmakers, om hen te helpen inconsistenties te verhelpen die voortvloeien uit het gebruik van uiteenlopende werkmethoden in verschillende afdelingen en instellingen, en om een normalisatiecultuur tot stand te brengen en inzicht te verschaffen in de manier waarop normprocessen werken en wanneer ze kunnen worden gebruikt; |
| --- | --- |

84.

o

o o

| 85. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

85.

---

(1)  PB C 70 E van 8.3.2012, blz. 56.

(2)  https://ec.europa.eu/info/european-commissions-open-source-strategy_en

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/13 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/13

---

P8_TA(2017)0279

Naar een pan-Europees kader voor gedekte obligaties

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over Naar een pan-Europees kader voor gedekte obligaties (2017/2005(INI))

(2018/C 334/02)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het EBA-rapport over gedekte obligaties: aanbevelingen voor harmonisatie van de kaders voor gedekte obligaties in de EU (EBA-Op-2016-23) van 20 december 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het EBA-rapport over gedekte obligaties: aanbevelingen voor harmonisatie van de kaders voor gedekte obligaties in de EU (EBA-Op-2016-23) van 20 december 2016,

| — | gezien het raadplegingsdocument van de Commissie over gedekte obligaties in de Europese Unie van 30 september 2015, en het ongedateerde document van de Commissie getiteld „Summary of contributions to the public consultation on „Covered Bonds””, |
| --- | --- |

—

gezien het raadplegingsdocument van de Commissie over gedekte obligaties in de Europese Unie van 30 september 2015, en het ongedateerde document van de Commissie getiteld „Summary of contributions to the public consultation on „Covered Bonds””,

| — | gezien het rapport van de Commissie over artikel 503 van Verordening (EU) nr. 575/2013: kapitaalvereisten voor gedekte obligaties (COM(2015)0509) van 20 oktober 2015, |
| --- | --- |

—

gezien het rapport van de Commissie over artikel 503 van Verordening (EU) nr. 575/2013: kapitaalvereisten voor gedekte obligaties (COM(2015)0509) van 20 oktober 2015,

| — | gezien het EBA-advies over de preferentiële behandeling van gedekte obligaties (EBA/Op/2014/04) van 1 juli 2014, |
| --- | --- |

—

gezien het EBA-advies over de preferentiële behandeling van gedekte obligaties (EBA/Op/2014/04) van 1 juli 2014,

| — | gezien het EBA-rapport over „Kaders voor en de behandeling van gedekte obligaties in de EU getiteld „Response to the Commission’s call for advice of December 2013 related to Article 503 of Regulation (EU) No 575/2013” van 1 juli 2014, en gezien ESRB-aanbeveling E over de financiering van kredietinstellingen van december 2012 (ESRB/12/2)”, |
| --- | --- |

—

gezien het EBA-rapport over „Kaders voor en de behandeling van gedekte obligaties in de EU getiteld „Response to the Commission’s call for advice of December 2013 related to Article 503 of Regulation (EU) No 575/2013” van 1 juli 2014, en gezien ESRB-aanbeveling E over de financiering van kredietinstellingen van december 2012 (ESRB/12/2)”,

| — | gezien Richtlijn 2014/91/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 tot wijziging van Richtlijn 2009/65/EG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's) wat bewaartaken, beloningsbeleid en sancties betreft (1) (hierna de „icbe-richtlijn”), en met name artikel 52, lid 4, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2014/91/EU van het Europees Parlement en de Raad van 23 juli 2014 tot wijziging van Richtlijn 2009/65/EG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende bepaalde instellingen voor collectieve belegging in effecten (icbe's) wat bewaartaken, beloningsbeleid en sancties betreft (1) (hierna de „icbe-richtlijn”), en met name artikel 52, lid 4,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (2) (hierna de „CRR”), en met name artikel 129, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 betreffende prudentiële vereisten voor kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 648/2012 (2) (hierna de „CRR”), en met name artikel 129,

| — | gezien Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijn 82/891/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2001/24/EG, 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2005/56/EG, 2007/36/EG, 2011/35/EU, 2012/30/EU en 2013/36/EU en de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 648/2012, van het Europees Parlement en de Raad (3), en met name artikel 44, lid 2, |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijn 82/891/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2001/24/EG, 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2005/56/EG, 2007/36/EG, 2011/35/EU, 2012/30/EU en 2013/36/EU en de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 648/2012, van het Europees Parlement en de Raad (3), en met name artikel 44, lid 2,

| — | gezien artikel 1, lid 2, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2205 van de Commissie van donderdag 6 augustus 2015 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen inzake de clearingverplichting (4), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 1, lid 2, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/2205 van de Commissie van donderdag 6 augustus 2015 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen inzake de clearingverplichting (4),

| — | gezien artikel 1, lid 2, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1178 van de Commissie van 10 juni 2016 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen inzake de clearingverplichting (5), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 1, lid 2, van Gedelegeerde Verordening (EU) 2016/1178 van de Commissie van 10 juni 2016 tot aanvulling van Verordening (EU) nr. 648/2012 van het Europees Parlement en de Raad met technische reguleringsnormen inzake de clearingverplichting (5),

| — | gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/61 van de Commissie van 10 oktober 2014 ter aanvulling van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot het liquiditeitsdekkingsvereiste voor kredietinstellingen (6) (hierna de „gedelegeerde handeling liquiditeitsdekkingsvereiste”), |
| --- | --- |

—

gezien Gedelegeerde Verordening (EU) 2015/61 van de Commissie van 10 oktober 2014 ter aanvulling van Verordening (EU) nr. 575/2013 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot het liquiditeitsdekkingsvereiste voor kredietinstellingen (6) (hierna de „gedelegeerde handeling liquiditeitsdekkingsvereiste”),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0235/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0235/2017),

| A. | overwegende dat gedekte obligaties instrumenten zijn met een lange geschiedenis van lage verzuimpercentages en betrouwbare betalingen, die ongeveer 20 % van de Europese hypotheken helpen financieren en in 2015 goed waren voor meer dan 2 000 miljard EUR aan passiva in Europa; overwegende dat ongeveer 90 % van alle gedekte obligaties in de wereld in negen Europese landen wordt uitgegeven; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat gedekte obligaties instrumenten zijn met een lange geschiedenis van lage verzuimpercentages en betrouwbare betalingen, die ongeveer 20 % van de Europese hypotheken helpen financieren en in 2015 goed waren voor meer dan 2 000 miljard EUR aan passiva in Europa; overwegende dat ongeveer 90 % van alle gedekte obligaties in de wereld in negen Europese landen wordt uitgegeven;

| B. | overwegende dat gedekte obligaties een sleutelrol hebben gespeeld in de financiering van kredietinstellingen, in het bijzonder tijdens de financiële crisis; overwegende dat gedekte obligaties gedurende de crisis uiterst veilig en liquide zijn gebleven, wat moet worden toegeschreven aan de kwaliteit van de nationale regelgevingen; overwegende dat het feit dat de spreads tussen de prijzen van gedekte obligaties tussen de lidstaten in de periode 2008-2018 groter zijn geworden geen onomstotelijk bewijs vormt dat er sprake is van marktfragmentatie, aangezien die spreads in hoge mate samenhingen met marges in staatsobligaties en wellicht slechts een weerspiegeling vormden van onderliggende risico's in dekkingspools; overwegende dat een passende risicogevoeligheid van de prijzen van gedekte obligaties in de lidstaten bewijst dat de markten goed functioneren en goed geïntegreerd zijn; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat gedekte obligaties een sleutelrol hebben gespeeld in de financiering van kredietinstellingen, in het bijzonder tijdens de financiële crisis; overwegende dat gedekte obligaties gedurende de crisis uiterst veilig en liquide zijn gebleven, wat moet worden toegeschreven aan de kwaliteit van de nationale regelgevingen; overwegende dat het feit dat de spreads tussen de prijzen van gedekte obligaties tussen de lidstaten in de periode 2008-2018 groter zijn geworden geen onomstotelijk bewijs vormt dat er sprake is van marktfragmentatie, aangezien die spreads in hoge mate samenhingen met marges in staatsobligaties en wellicht slechts een weerspiegeling vormden van onderliggende risico's in dekkingspools; overwegende dat een passende risicogevoeligheid van de prijzen van gedekte obligaties in de lidstaten bewijst dat de markten goed functioneren en goed geïntegreerd zijn;

| C. | overwegende dat er in aanzienlijke mate grensoverschrijdend geïnvesteerd wordt in Europese markten voor gedekte obligaties; overwegende dat gedekte obligaties een goed-gediversifieerde beleggersbasis hebben, waarin banken ruim vertegenwoordigd zijn met een marktaandeel dat tussen 2009 en 2015 ruwweg 35 % bedroeg; overwegende dat het marktaandeel van vermogensbeheerders, verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen met bijna 20 procentpunten gedaald is en voornamelijk vervangen is door hogere investeringen van centrale banken in gedekte obligaties; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat er in aanzienlijke mate grensoverschrijdend geïnvesteerd wordt in Europese markten voor gedekte obligaties; overwegende dat gedekte obligaties een goed-gediversifieerde beleggersbasis hebben, waarin banken ruim vertegenwoordigd zijn met een marktaandeel dat tussen 2009 en 2015 ruwweg 35 % bedroeg; overwegende dat het marktaandeel van vermogensbeheerders, verzekeringsmaatschappijen en pensioenfondsen met bijna 20 procentpunten gedaald is en voornamelijk vervangen is door hogere investeringen van centrale banken in gedekte obligaties;

| D. | overwegende dat gedekte obligaties aantrekkelijke schuldinstrumenten zijn omdat zij — tot het onderpandniveau in de dekkingspool — vrijgesteld zijn van het instrument van bail-in zoals bedoeld in artikel 44 van de richtlijn herstel en afwikkeling van banken (BRRD); overwegende dat gedekte obligaties die aan artikel 129 van de CRR voldoen een preferentiële risicowegingbehandeling genieten; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat gedekte obligaties aantrekkelijke schuldinstrumenten zijn omdat zij — tot het onderpandniveau in de dekkingspool — vrijgesteld zijn van het instrument van bail-in zoals bedoeld in artikel 44 van de richtlijn herstel en afwikkeling van banken (BRRD); overwegende dat gedekte obligaties die aan artikel 129 van de CRR voldoen een preferentiële risicowegingbehandeling genieten;

| E. | overwegende dat een van de factoren die de vraag van banken naar gedekte obligaties in de hand werken de preferentiële regelgevingsbehandeling is die deze genieten krachtens de gedelegeerde handeling liquiditeitsdekkingsvereiste, op grond waarvan banken gedekte obligaties mogen opnemen in de liquiditeitsbuffer, ook al komen zij volgens de voorschriften van Bazel niet voor de liquiditeitsdekkingsratio (LCR) in aanmerking; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat een van de factoren die de vraag van banken naar gedekte obligaties in de hand werken de preferentiële regelgevingsbehandeling is die deze genieten krachtens de gedelegeerde handeling liquiditeitsdekkingsvereiste, op grond waarvan banken gedekte obligaties mogen opnemen in de liquiditeitsbuffer, ook al komen zij volgens de voorschriften van Bazel niet voor de liquiditeitsdekkingsratio (LCR) in aanmerking;

| F. | overwegende dat programma's voor gedekte obligaties onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld zijn van initiëlemargevereisten tegen tegenpartijkredietrisico bij derivatentransacties; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat programma's voor gedekte obligaties onder bepaalde voorwaarden vrijgesteld zijn van initiëlemargevereisten tegen tegenpartijkredietrisico bij derivatentransacties;

| G. | overwegende dat op nationaal niveau mag worden besloten of gedekte obligaties vrijgesteld worden van de EU-vereisten inzake grote risico's; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat op nationaal niveau mag worden besloten of gedekte obligaties vrijgesteld worden van de EU-vereisten inzake grote risico's;

| H. | overwegende dat de posities van ongedekte bankcrediteuren negatief beïnvloed worden door activabezwaring als gevolg van overpandingsvereisten, maar niet door het beginsel van schuldfinanciering met gescheiden dekkingspools; overwegende dat dergelijke operaties, indien daarmee loan-to-value-ratio's van ver beneden de 100 % gemoeid zijn, in het algemeen de posities van ongedekte bankcrediteuren verbeteren voor zover deze reserves niet nodig zijn om claims op de dekkingspool te kunnen honoreren; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de posities van ongedekte bankcrediteuren negatief beïnvloed worden door activabezwaring als gevolg van overpandingsvereisten, maar niet door het beginsel van schuldfinanciering met gescheiden dekkingspools; overwegende dat dergelijke operaties, indien daarmee loan-to-value-ratio's van ver beneden de 100 % gemoeid zijn, in het algemeen de posities van ongedekte bankcrediteuren verbeteren voor zover deze reserves niet nodig zijn om claims op de dekkingspool te kunnen honoreren;

| I. | overwegende dat gedekte obligaties nadrukkelijk aan de activakant van de balans van vele banken staan; overwegende dat het voor de financiële stabiliteit essentieel is dat deze activa zo veilig en liquide mogelijk blijven; overwegende dat dit doel niet mag worden ondergraven door innovaties op het gebied van gedekte obligaties waardoor emittenten de mogelijkheid krijgen om naar believen risico's af te wentelen op de beleggers; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat gedekte obligaties nadrukkelijk aan de activakant van de balans van vele banken staan; overwegende dat het voor de financiële stabiliteit essentieel is dat deze activa zo veilig en liquide mogelijk blijven; overwegende dat dit doel niet mag worden ondergraven door innovaties op het gebied van gedekte obligaties waardoor emittenten de mogelijkheid krijgen om naar believen risico's af te wentelen op de beleggers;

| J. | overwegende dat emissies van gedekte obligaties met voorwaardelijke looptijdverlenging („soft-bullet”- en „conditional pass-through (CPT)”-structuren) in twaalf maanden met 8 % gestegen zijn tot 45 % (marktaandeel) in april 2016; overwegende dat dergelijke opties de liquiditeitsrisico's in slecht opgezette dekkingspools verlagen, overpandingsvereisten reduceren en noodverkopen helpen voorkomen; overwegende dat looptijdverlengingen echter het risico verschuiven van de emittent naar de belegger; overwegende dat preferentiële regelgevingsbehandeling alleen moet worden toegekend voor bijzonder veilige schuldinstrumenten; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat emissies van gedekte obligaties met voorwaardelijke looptijdverlenging („soft-bullet”- en „conditional pass-through (CPT)”-structuren) in twaalf maanden met 8 % gestegen zijn tot 45 % (marktaandeel) in april 2016; overwegende dat dergelijke opties de liquiditeitsrisico's in slecht opgezette dekkingspools verlagen, overpandingsvereisten reduceren en noodverkopen helpen voorkomen; overwegende dat looptijdverlengingen echter het risico verschuiven van de emittent naar de belegger; overwegende dat preferentiële regelgevingsbehandeling alleen moet worden toegekend voor bijzonder veilige schuldinstrumenten;

| K. | overwegende dat de EU niet over een precieze definitie van gedekte obligaties beschikt; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de EU niet over een precieze definitie van gedekte obligaties beschikt;

| L. | overwegende dat de markten voor gedekte obligaties achterlopen in die lidstaten die geen traditie op dit gebied kennen of waar de groei belemmerd wordt door overheidsrisico of moeilijke macro-economische omstandigheden; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de markten voor gedekte obligaties achterlopen in die lidstaten die geen traditie op dit gebied kennen of waar de groei belemmerd wordt door overheidsrisico of moeilijke macro-economische omstandigheden;

| M. | overwegende dat het bekend is dat de nationale kaders voor gedekte obligaties, met name voor wat betreft technische aspecten zoals het niveau van overheidstoezicht, sterk van elkaar verschillen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het bekend is dat de nationale kaders voor gedekte obligaties, met name voor wat betreft technische aspecten zoals het niveau van overheidstoezicht, sterk van elkaar verschillen;

| N. | overwegende dat een EU-breed kader voor gedekte obligaties van de hoogste normen moet uitgaan; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat een EU-breed kader voor gedekte obligaties van de hoogste normen moet uitgaan;

| O. | overwegende dat er diverse uiterst succesvolle nationale kaders voor gedekte obligaties bestaan, die steunen op historische en juridische elementen en ten dele zijn ingebed in het nationaal recht; overwegende dat die nationale kaders fundamentele kenmerken gemeen hebben, zoals dubbele claims, de scheiding van dekkingspools met activa met een lage risicograad, en speciaal overheidstoezicht; overwegende dat het goed zou kunnen zijn om deze beginselen uit te breiden tot andere soorten schuldinstrumenten; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat er diverse uiterst succesvolle nationale kaders voor gedekte obligaties bestaan, die steunen op historische en juridische elementen en ten dele zijn ingebed in het nationaal recht; overwegende dat die nationale kaders fundamentele kenmerken gemeen hebben, zoals dubbele claims, de scheiding van dekkingspools met activa met een lage risicograad, en speciaal overheidstoezicht; overwegende dat het goed zou kunnen zijn om deze beginselen uit te breiden tot andere soorten schuldinstrumenten;

| P. | overwegende dat harmonisatie niet gebaseerd moet zijn op één en dezelfde aanpak die voor alle situaties moet gelden, aangezien dat zou kunnen leiden tot een ernstige vermindering van de productdiversiteit en een negatieve invloed zou kunnen hebben op nationale markten die goed functioneren; overwegende dat harmonisatie niet voorbij mag gaan aan het subsidiariteitsbeginsel; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat harmonisatie niet gebaseerd moet zijn op één en dezelfde aanpak die voor alle situaties moet gelden, aangezien dat zou kunnen leiden tot een ernstige vermindering van de productdiversiteit en een negatieve invloed zou kunnen hebben op nationale markten die goed functioneren; overwegende dat harmonisatie niet voorbij mag gaan aan het subsidiariteitsbeginsel;

| Q. | overwegende dat marktdeelnemers initiatieven hebben genomen om de ontwikkeling van markten voor gedekte obligaties te stimuleren, zoals de invoering in 2013 van het Covered Bond Label (CBL) en de Harmonized Transparency Template (HTT); |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat marktdeelnemers initiatieven hebben genomen om de ontwikkeling van markten voor gedekte obligaties te stimuleren, zoals de invoering in 2013 van het Covered Bond Label (CBL) en de Harmonized Transparency Template (HTT);

| R. | overwegende dat de EBA naar aanleiding van een toezichtproces best practices voor de emissie van en het toezicht op gedekte obligaties heeft ontwikkeld en beoordeeld heeft in hoeverre de nationale kaders daarmee in overeenstemming zijn; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de EBA naar aanleiding van een toezichtproces best practices voor de emissie van en het toezicht op gedekte obligaties heeft ontwikkeld en beoordeeld heeft in hoeverre de nationale kaders daarmee in overeenstemming zijn;

| S. | overwegende dat verreweg de meeste stakeholders bij de openbare raadpleging door de Commissie hebben aangegeven tegen volledige harmonisatie te zijn, en dat de beleggers benadrukt hebben dat zij productverscheidenheid op prijs stellen; overwegende dat de stakeholders zich voorzichtig voor EU-wetgeving hebben uitgesproken, op voorwaarde dat deze van beginselen uitgaat, op de bestaande kaders voortbouwt en met name de kenmerken van nationale kaders respecteert; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat verreweg de meeste stakeholders bij de openbare raadpleging door de Commissie hebben aangegeven tegen volledige harmonisatie te zijn, en dat de beleggers benadrukt hebben dat zij productverscheidenheid op prijs stellen; overwegende dat de stakeholders zich voorzichtig voor EU-wetgeving hebben uitgesproken, op voorwaarde dat deze van beginselen uitgaat, op de bestaande kaders voortbouwt en met name de kenmerken van nationale kaders respecteert;

Algemene opmerkingen en standpunten

| 1. | beklemtoont dat binnenlandse en grensoverschrijdende investeringen in gedekte obligaties in de EU met het huidige wetgevingskader goed hebben gefunctioneerd; beklemtoont dat de verscheidenheid van veilige producten moet worden gehandhaafd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wijst erop dat een verplichte harmonisatie van de nationale modellen, of de vervanging daarvan door een Europees model, onbedoelde negatieve gevolgen zouden kunnen hebben voor de markten waarvan het huidige succes samenhangt met het feit dat de regels voor gedekte obligaties in de nationale wetgevingen ingebed zijn; dringt erop aan dat een meer geïntegreerd Europees kader zich beperkt tot een op beginselen gebaseerde benadering waarin de doelstellingen worden vastgesteld maar die nader wordt ingevuld bij de omzetting in nationaal recht; benadrukt dat dit kader gebaseerd moet zijn op hoge normen en rekening moet houden met best practices, en moet voortbouwen op nationale stelsels die goed functioneren, zonder die te verstoren; benadrukt dat het eventuele nieuwe Europese kader voor gedekte obligaties, afgestemd op best practices, een benchmark moet vormen voor ontluikende markten en de kwaliteit van gedekte obligaties moet verbeteren; |
| --- | --- |

2.

| 3. | dringt aan op een EU-richtlijn waarin een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen de twee bestaande soorten gedekte obligaties, te weten:






  (a) | gedekte obligaties die niet onder de normen van artikel 129 van de CRR vallen (in het vervolg 'Premiun Covered Bonds' (CPB'S) genoemd); |
| --- | --- | --- |

3.

(a)

gedekte obligaties die niet onder de normen van artikel 129 van de CRR vallen (in het vervolg 'Premiun Covered Bonds' (CPB'S) genoemd);

| (b) | gedekte obligaties die niet voldoen aan de normen voor PCB's en ook niet onder de normen van artikel 52, lid 4, van de icbe-richtlijn vallen (in het vervolg 'Ordinary Covered Bonds' (OCB's) genoemd); |
| --- | --- |

(b)

gedekte obligaties die niet voldoen aan de normen voor PCB's en ook niet onder de normen van artikel 52, lid 4, van de icbe-richtlijn vallen (in het vervolg 'Ordinary Covered Bonds' (OCB's) genoemd);

beklemtoont dat PCB's preferentiële regelgevingsbehandeling moeten blijven genieten in vergelijking met OCB's, en dat OCB's preferentiële regelgevingsbehandeling moeten genieten in vergelijking met andere vormen van gedekte schulden; beseft dat met de icbe verenigbare schuldinstrumenten kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstelling van de kapitaalmarktenunie;

| 4. | verzoekt de lidstaten gedekte obligaties (zowel PCB's, als OCB's) te beschermen door in de nationale wetgevingen te waarborgen dat gedekte obligaties uiterst liquide en bijna geheel risicovrije schuldinstrumenten zijn; is van mening dat schuldinstrumenten die gedekt worden door activa die aanmerkelijk meer risico met zich meebrengen dan staatsschuld en hypotheken (d.w.z. niet door overheden gedekte infrastructuurinvesteringen of leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's)) geen gedekte obligaties genoemd mogen worden, maar bijvoorbeeld 'European Secured Notes' (ESN's); steunt het beginsel dat dekkingspools voor PCB's en OCB's volledig moeten worden gedekt door langetermijnactiva die gewaardeerd en te gelde kunnen worden gemaakt; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie in de richtlijn beginselen van een wettelijk kader voor European Secured Notes (ESN's) op te nemen, zoals dubbele claims, speciaal overheidstoezicht, vrijwaring van faillissement en transparantievereisten; verzoekt de lidstaten deze beginselen in te passen in hun nationaal recht en hun insolventieprocedures; benadrukt dat een stevig rechtskader voor ESN's ertoe zou kunnen bijdragen dat ESN's transparanter, meer liquide en kostenefficiënter worden dan effecten waarbij gebruik wordt gemaakt van contractuele regelingen; wijst erop dat dit ertoe kan bijdragen dat ESN's meer risicorijke activiteiten financieren, zoals kredieten aan kmo's en consumenten of infrastructuurinvesteringen zonder overheidsgarantie; wijst erop dat ESN's vrijgesteld zouden zijn van het 'bail-in'-instrument van artikel 44 van de BRRD; |
| --- | --- |

5.

| 6. | dringt erop aan in de richtlijn minimumtoezichtsnormen op te nemen die geconstateerde best practices voor gedekte obligaties weerspiegelen; spoort aan tot toezichtsconvergentie in de hele EU; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wenst dat de richtlijn voor meer transparantie zorgt met betrekking tot informatie over dekkingspoolactiva en tot het rechtskader dat dubbele claims en scheiding van die activa in geval van insolventie of afwikkeling van de emittent moet waarborgen; vindt het in dit verband verder belangrijk dat de richtlijn op beginselen gebaseerd is en zich uitsluitend richt op informatievereisten; |
| --- | --- |

7.

Het definiëren van PCB's, OCB's en ESN's, en het vaststellen van een desbetreffend regelgevingskader

| 8. | verzoekt de Commissie een voorstel te presenteren voor een Europees kader (richtlijn) voor gedekte obligaties, met de gelijktijdige vaststelling van de definities van PCB's, OCB's en ESN's, teneinde marktverstoringen tijdens overgangsfasen te voorkomen; verzoekt de Commissie in deze definities elk van de volgende gemeenschappelijke, tijdens de gehele levenscyclus van het uitgegeven instrument toe te passen beginselen op te nemen, ongeacht eventuele voorkeursbehandelingen:






  (a) | PCB's, OCB's en ESN's moeten volledig worden gedekt door een dekkingspool van activa; |
| --- | --- | --- |

8.

(a)

PCB's, OCB's en ESN's moeten volledig worden gedekt door een dekkingspool van activa;

| (b) | de nationale wetgevingen moeten beleggers een tweevoudige claim waarborgen, te weten:






  (i) | een claim op de emittent van het schuldinstrument gelijk aan de volledige betalingsverplichtingen, en |
| --- | --- | --- |

(b)

de nationale wetgevingen moeten beleggers een tweevoudige claim waarborgen, te weten:

(i)

een claim op de emittent van het schuldinstrument gelijk aan de volledige betalingsverplichtingen, en

| (ii) | een gelijkwaardige prioritaire claim op de dekkingspoolactiva (met inbegrip van vervangingsactiva en derivaten) in het geval van wanbetaling van de emittent; |
| --- | --- |

(ii)

een gelijkwaardige prioritaire claim op de dekkingspoolactiva (met inbegrip van vervangingsactiva en derivaten) in het geval van wanbetaling van de emittent;

indien deze claims onvoldoende zijn om volledig aan de betalingsverplichtingen van de emittent te voldoen, moeten de resterende claims van de belegger pari passu zijn met de claims van de ongedekte senior crediteuren van de emittent;

| (c) | middels juridisch bindende regelingen die in het geval van insolventie of afwikkeling van de emittent eenvoudig kunnen worden afgedwongen, wordt voor daadwerkelijke segregatie van alle dekkingspoolactiva gezorgd; hetzelfde geldt voor alle vervangingsactiva en derivaten die de risico's van de dekkingspool afdekken; |
| --- | --- |

(c)

middels juridisch bindende regelingen die in het geval van insolventie of afwikkeling van de emittent eenvoudig kunnen worden afgedwongen, wordt voor daadwerkelijke segregatie van alle dekkingspoolactiva gezorgd; hetzelfde geldt voor alle vervangingsactiva en derivaten die de risico's van de dekkingspool afdekken;

| (d) | PCB's, OCB's en ESN's vallen buiten het faillissement, dat wil zeggen dat wordt gewaarborgd dat de betalingsverplichtingen van de emittent in geval van diens insolventie of afwikkeling niet automatisch versneld worden; |
| --- | --- |

(d)

PCB's, OCB's en ESN's vallen buiten het faillissement, dat wil zeggen dat wordt gewaarborgd dat de betalingsverplichtingen van de emittent in geval van diens insolventie of afwikkeling niet automatisch versneld worden;

| (e) | overpanding met inachtneming van de specifieke risico's van PCB's, OCB's en ESN's, op basis van in de nationale wetgevingen vast te stellen gedetailleerde regels; de waarde van alle dekkingspoolactiva moet altijd groter zijn dan de waarde van de uitstaande betalingsverplichtingen; de waarderingsmethoden voor dekkingspoolactiva en de berekeningsfrequentie moeten duidelijk worden gedefinieerd in de nationale wetgeving en moeten op passende wijze rekening houden met alle relevante risico's; |
| --- | --- |

(e)

overpanding met inachtneming van de specifieke risico's van PCB's, OCB's en ESN's, op basis van in de nationale wetgevingen vast te stellen gedetailleerde regels; de waarde van alle dekkingspoolactiva moet altijd groter zijn dan de waarde van de uitstaande betalingsverplichtingen; de waarderingsmethoden voor dekkingspoolactiva en de berekeningsfrequentie moeten duidelijk worden gedefinieerd in de nationale wetgeving en moeten op passende wijze rekening houden met alle relevante risico's;

| (f) | in de Europese wetgeving of in de nationale wetgevingen worden parameters voor de maximale verhouding tussen lening en waarde (LTV) voor dekkingspoolactiva vastgesteld; de verwijdering van dekkingspoolactiva die niet aan de maximale LTV's voldoen moet niet verplicht zijn, maar gewaarborgd moet worden dat een dergelijke verwijdering uitsluitend plaatsvindt indien de desbetreffende activa worden vervangen door in aanmerking komende activa met een marktwaarde die ten minste identiek is; |
| --- | --- |

(f)

in de Europese wetgeving of in de nationale wetgevingen worden parameters voor de maximale verhouding tussen lening en waarde (LTV) voor dekkingspoolactiva vastgesteld; de verwijdering van dekkingspoolactiva die niet aan de maximale LTV's voldoen moet niet verplicht zijn, maar gewaarborgd moet worden dat een dergelijke verwijdering uitsluitend plaatsvindt indien de desbetreffende activa worden vervangen door in aanmerking komende activa met een marktwaarde die ten minste identiek is;

| (g) | een deel van de dekkingspoolactiva of van de liquiditeitsfaciliteiten moet voldoende liquide zijn om te waarborgen dat gedurende de volgende zes maanden aan de betalingsverplichtingen van de gedekte obligaties of de ESN's kan worden voldaan, behalve in gevallen met obligaties met matchende uitgifte of obligaties met een „soft bullet” en „conditional pass-through (CPT)”; |
| --- | --- |

(g)

een deel van de dekkingspoolactiva of van de liquiditeitsfaciliteiten moet voldoende liquide zijn om te waarborgen dat gedurende de volgende zes maanden aan de betalingsverplichtingen van de gedekte obligaties of de ESN's kan worden voldaan, behalve in gevallen met obligaties met matchende uitgifte of obligaties met een „soft bullet” en „conditional pass-through (CPT)”;

| (h) | derivaten zijn uitsluitend toegestaan voor risico-afdekking, en derivatencontracten die door de emittent worden gesloten met derivatentegenpartijen en die worden geregistreerd in de dekkingspool kunnen niet worden beëindigd bij insolventie van de emittent; |
| --- | --- |

(h)

derivaten zijn uitsluitend toegestaan voor risico-afdekking, en derivatencontracten die door de emittent worden gesloten met derivatentegenpartijen en die worden geregistreerd in de dekkingspool kunnen niet worden beëindigd bij insolventie van de emittent;

| (i) | in de nationale wetgevingen wordt voorzien in een robuust kader voor overheidstoezicht, bestaand uit een bevoegde autoriteit, een toezichthouder voor dekkingspools en een speciale beheerder, in combinatie met een heldere omschrijving van de taken en toezichtsbevoegdheden van de bevoegde autoriteit, en dit om ervoor te zorgen dat:






  (i) | emittenten over gekwalificeerd personeel en geëigende operationele procedures voor het beheer van dekkingspool beschikken, ook in het geval van problemen, insolventie of afwikkeling; |
| --- | --- | --- |

(i)

in de nationale wetgevingen wordt voorzien in een robuust kader voor overheidstoezicht, bestaand uit een bevoegde autoriteit, een toezichthouder voor dekkingspools en een speciale beheerder, in combinatie met een heldere omschrijving van de taken en toezichtsbevoegdheden van de bevoegde autoriteit, en dit om ervoor te zorgen dat:

(i)

emittenten over gekwalificeerd personeel en geëigende operationele procedures voor het beheer van dekkingspool beschikken, ook in het geval van problemen, insolventie of afwikkeling;

| (ii) | de kenmerken van de specifieke programma's zowel voorafgaand aan de emissie, als gedurende de hele looptijd van het schuldinstrument aan de toepasselijke vereisten voldoen; |
| --- | --- |

(ii)

de kenmerken van de specifieke programma's zowel voorafgaand aan de emissie, als gedurende de hele looptijd van het schuldinstrument aan de toepasselijke vereisten voldoen;

| (iii) | er voortdurend, regelmatig en onafhankelijk toezicht wordt gehouden op de conformiteit van de PCB's, OCB's en ESN's met de toepasselijke voorschriften (ook met betrekking tot het in aanmerking komen van dekkingsactiva en dekking); |
| --- | --- |

(iii)

er voortdurend, regelmatig en onafhankelijk toezicht wordt gehouden op de conformiteit van de PCB's, OCB's en ESN's met de toepasselijke voorschriften (ook met betrekking tot het in aanmerking komen van dekkingsactiva en dekking);

| (iv) | emittenten regelmatige stresstests verrichten op de berekening van de dekkingsvereisten en daarbij rekening houden met de voornaamste risicofactoren voor het schuldinstrument, zoals krediet-, rentetarief-, valuta- en liquiditeitsrisico's; |
| --- | --- |

(iv)

emittenten regelmatige stresstests verrichten op de berekening van de dekkingsvereisten en daarbij rekening houden met de voornaamste risicofactoren voor het schuldinstrument, zoals krediet-, rentetarief-, valuta- en liquiditeitsrisico's;

de taken en bevoegdheden van de bevoegde autoriteit en van de speciale beheerder in het geval van insolventie of afwikkeling van de emittent moeten helder worden gedefinieerd;

| (j) | de emittent moet ten minste halfjaarlijks geaggregeerde gegevens over de dekkingspools openbaar maken met een mate van detail die beleggers in staat stelt een alomvattende risico-analyse te maken; er moet informatie worden verstrekt over de kredietrisico-, marktrisico- en liquiditeitsrisicokenmerken van dekkingsactiva, over de bij de dekkingspools betrokken tegenpartijen, alsook over de niveaus van de wettelijke, contractuele en vrijwillige overpanding, met een afdeling gewijd aan derivaten die verbonden zijn met dekkingspoolactiva en -passiva; |
| --- | --- |

(j)

de emittent moet ten minste halfjaarlijks geaggregeerde gegevens over de dekkingspools openbaar maken met een mate van detail die beleggers in staat stelt een alomvattende risico-analyse te maken; er moet informatie worden verstrekt over de kredietrisico-, marktrisico- en liquiditeitsrisicokenmerken van dekkingsactiva, over de bij de dekkingspools betrokken tegenpartijen, alsook over de niveaus van de wettelijke, contractuele en vrijwillige overpanding, met een afdeling gewijd aan derivaten die verbonden zijn met dekkingspoolactiva en -passiva;

| (k) | de looptijd kan uitsluitend worden verlengd in het geval van insolventie of afwikkeling van de emittent en mits de bevoegde toezichthoudende autoriteit ermee instemt, of middels bij de nationale wetgevingen vastgestelde objectieve financiële triggers die door de bevoegde Europese autoriteit zijn goedgekeurd; de exacte voorwaarden waaraan verlengingen en eventuele wijzigingen van de coupon, de looptijd en andere kenmerken moeten voldoen, moeten duidelijk worden vermeld in de emissievoorwaarden van elke obligatie; |
| --- | --- |

(k)

de looptijd kan uitsluitend worden verlengd in het geval van insolventie of afwikkeling van de emittent en mits de bevoegde toezichthoudende autoriteit ermee instemt, of middels bij de nationale wetgevingen vastgestelde objectieve financiële triggers die door de bevoegde Europese autoriteit zijn goedgekeurd; de exacte voorwaarden waaraan verlengingen en eventuele wijzigingen van de coupon, de looptijd en andere kenmerken moeten voldoen, moeten duidelijk worden vermeld in de emissievoorwaarden van elke obligatie;

| 9. | verzoekt de Commissie in de definitie van PCB's in de richtlijn de volgende aanvullende beginselen op te nemen:






  (a) | het schuldinstrument wordt volledig gedekt door activa zoals bedoeld in artikel 129, lid 1, van de CRR en voldoet aan de aanvullende vereisten zoals bedoeld in artikel 129, de leden 3 en 7, van de CRR; voor hypotheekleningen met garanties zoals bedoeld in artikel 129, lid 1, onder e), van de CRR mag het de beheerder van het programma van gedekte obligaties bij wet niet verboden zijn om senior hypothecaire pandrechten op de leningen te vestigen in het geval van verzuim of afwikkeling van de emittent van de gedekte obligaties en indien de garantie om welke reden dan ook niet kan worden gebruikt; de mogelijkheid om schepen als dekkingspoolactiva te gebruiken (artikel 129, lid 1, onder g), van de CRR), moet opnieuw tegen het licht worden gehouden; |
| --- | --- | --- |

9.

(a)

het schuldinstrument wordt volledig gedekt door activa zoals bedoeld in artikel 129, lid 1, van de CRR en voldoet aan de aanvullende vereisten zoals bedoeld in artikel 129, de leden 3 en 7, van de CRR; voor hypotheekleningen met garanties zoals bedoeld in artikel 129, lid 1, onder e), van de CRR mag het de beheerder van het programma van gedekte obligaties bij wet niet verboden zijn om senior hypothecaire pandrechten op de leningen te vestigen in het geval van verzuim of afwikkeling van de emittent van de gedekte obligaties en indien de garantie om welke reden dan ook niet kan worden gebruikt; de mogelijkheid om schepen als dekkingspoolactiva te gebruiken (artikel 129, lid 1, onder g), van de CRR), moet opnieuw tegen het licht worden gehouden;

| (b) | in de Europese wetgeving worden parameters voor de maximale LTV voor in dekkingspools opgenomen hypotheken vastgesteld die de LTV's in artikel 129 van de huidige CRR niet overschrijden, en deze worden regelmatig opnieuw tegen het licht gehouden en aangepast rekening houdend met stresstests aan de hand van onafhankelijke beoordelingen van de marktprijzen op de problematische vastgoedmarkten in kwestie; het gebruik van lening tegen hyptotheekwaarde in plaats van lening tegen marktwaarde moet worden aangeraden; |
| --- | --- |

(b)

in de Europese wetgeving worden parameters voor de maximale LTV voor in dekkingspools opgenomen hypotheken vastgesteld die de LTV's in artikel 129 van de huidige CRR niet overschrijden, en deze worden regelmatig opnieuw tegen het licht gehouden en aangepast rekening houdend met stresstests aan de hand van onafhankelijke beoordelingen van de marktprijzen op de problematische vastgoedmarkten in kwestie; het gebruik van lening tegen hyptotheekwaarde in plaats van lening tegen marktwaarde moet worden aangeraden;

| 10. | beklemtoont dat de risicowegingen die in de Europese wetgeving aan gedekte obligaties worden toegekend een weerspiegeling van de beoordelingen van de onderliggende risico's moeten vormen; stelt vast dat hetzelfde niet geldt voor alle andere schuldinstrumenten die een preferentiële regelgevingsbehandeling genieten vanwege bepaalde kenmerken; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de Commissie de Europese toezichthoudende autoriteiten te machtigen om te beoordelen of PCB's, OCB's en ESN's voldoen aan de criteria, teneinde de in artikel 52, lid 4, van de icbe-richtlijn bedoelde lijsten aan te vullen of zelfs te vervangen door een gezaghebbende lijst van conforme stelsels voor PCB's, OCB's en ESN's op Europees niveau; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de EBA voor de stelsels van PCB's, OCB's en ESN's aanbevelingen te formuleren betreffende subsidiabiliteitscriteria voor activa (met inbegrip van vervangingsactiva), LTV-ratio's en doeltreffende minimumniveaus van overpanding voor verschillende soorten activa, alsook betreffende eventuele herzieningen van de CRR; verzoekt de EBA de nodige richtsnoeren te geven voor de vaststelling van het speciaal overheidstoezichts- en administratief kader; |
| --- | --- |

12.

| 13. | beveelt aan de obstakels voor toegang tot de markt voor emittenten op nieuwe markten voor gedekte obligaties buiten de EER te elimineren door gedekte obligaties van emittenten in derde landen gelijk te behandelen, op voorwaarde dat hun wetgeving, instituties en toezicht een grondige equivalentiebeoordeling door een bevoegde Europese instellingen goed doorstaan; beveelt aan de hoofdbeginselen van de Europese wetgeving te bevorderen opdat deze op mondiaal niveau een mogelijke benchmark kunnen gaan vormen voor de markt van gedekte obligaties; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de Commissie een voorstel tot herziening van de Europese wetgeving voor financiële diensten te presenteren waarin de regelgevingsbehandeling van PCB's, OCB's en ESN's wordt gespecificeerd; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Commissie bij de beoordeling van de Europese wetgeving voor financiële diensten rekening te houden met de bijdrage die PCB's, OCB's en ESN's mogelijkerwijs kunnen leveren aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de kapitaalmarktenunie; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de Commissie na te gaan of er op nationaal niveau eventuele obstakels bestaan die de ontwikkeling van stelsels voor gedekte obligaties in de weg staan en richtsnoeren te geven voor de verwijdering van die obstakels, onverminderd de gezonde en prudente bedrijfsvoering van banken; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de Commissie en de EBA in het kader van een effectbeoordeling te onderzoeken op pandrechten op schepen als dekkingspoolactiva zoals bedoeld in artikel 129, lid 1, onder g), van de CRR kunnen worden toegelaten; maakt zich er zorgen over dat een preferentiële behandeling van schepen de concurrentie met andere vervoersmodi zou kunnen verstoren; verzoekt de Commissie en de EBA te onderzoeken of gedekte scheepsobligaties wat hun door onafhankelijke ratingbureaus uitgevoerde liquiditeits- en risicobeoordelingen betreft gelijkwaardig zijn aan andere CRR-conforme gedekte obligaties, en of deze op basis van LCR-subsidiabiliteit en lagere risicowegingen in de CRR voor een preferentiële behandeling in aanmerking komen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de lidstaten in hun wetgevingen te bepalen dat afzonderlijke dekkingspools kunnen worden opgericht met elk een homogene soort activa (bijvoorbeeld hypothecaire leningen); verzoekt de lidstaten alle in artikel 129, lid 1, onder a), b) en c), van de CRR bedoelde dekkingsactiva toe te laten als vervangingsactiva die bijdragen aan het bereiken van het dekkingsvereiste, en duidelijke restricties inzake kredietkwaliteit, blootstellingsomvang en maxima voor dekkingsbijdragen van vervangingsactiva vast te stellen; |
| --- | --- |

18.

Steun voor markttransparantie en vrijwillige convergentie

| 19. | is verheugd over de verbeteringen die aan de ratingmethoden voor gedekte obligaties zijn aangebracht, alsook over de uitbreiding van de ratingmarkten voor gedekte obligaties; |
| --- | --- |

19.

| 20. | benadrukt dat een gelijk speelveld van belang is om eerlijke concurrentie op de financiële markten te waarborgen; beklemtoont dat de Europese wetgeving niet mag discrimineren tussen verschillende soorten gedekte obligaties, tenzij er goede redenen zijn om aan te nemen dat deze qua veiligheid of liquiditeit van elkaar verschillen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | is verheugd over de initiatieven vanuit de markt voor het ontwikkelen van geharmoniseerde normen en templates voor openbaarmaking (bijv. de HTT), om het vergelijken van gedekte obligaties en het analyseren van de onderlinge verschillen in de EU te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

21.

| 22. | vindt het goed dat de EBA aanbevelingen voor marktnormen en richtsnoeren inzake goede praktijken ontwikkelt; spoort een dergelijke vrijwillige convergentie aan; |
| --- | --- |

22.

| 23. | dringt erop aan dekkingspools regelmatig aan stresstests te onderwerpen en de resultaten van die tests openbaar te maken; |
| --- | --- |

23.

o

o o

| 24. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de Europese Bankenautoriteit. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  PB L 257 van 28.8.2014, blz. 186.

(2)  PB L 176 van 27.6.2013, blz. 1.

(3)  PB L 173 van 12.6.2014, blz. 190.

(4)  PB L 314 van 1.12.2015, blz. 13.

(5)  PB L 195 van 20.7.2016, blz. 3.

(6)  PB L 11 van 17.1.2015, blz. 1.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/20 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/20

---

P8_TA(2017)0280

De rol van visserijgerelateerd toerisme in de diversificatie van de visserij

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de rol van visserijgerelateerd toerisme in de diversificatie van de visserij (2016/2035(INI))

(2018/C 334/03)

Het Europees Parlement,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009 van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en Besluit 2004/585/EG van de Raad (1),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 508/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 2328/2003, (EG) nr. 861/2006, (EG) nr. 1198/2006 en (EG) nr. 791/2007 van de Raad en Verordening (EU) nr. 1255/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 508/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 2328/2003, (EG) nr. 861/2006, (EG) nr. 1198/2006 en (EG) nr. 791/2007 van de Raad en Verordening (EU) nr. 1255/2011 van het Europees Parlement en de Raad (2),

| — | gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (3) („de kaderrichtlijn water”), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2000/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 oktober 2000 tot vaststelling van een kader voor communautaire maatregelen betreffende het waterbeleid (3) („de kaderrichtlijn water”),

| — | gezien zijn resolutie van 22 november 2012 over kleinschalige en ambachtelijke visserij en de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 22 november 2012 over kleinschalige en ambachtelijke visserij en de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid (4),

| — | gezien zijn resolutie van 2 juli 2013 over Blauwe groei: bevordering van de duurzame ontwikkeling in de mariene, maritieme en toeristische sectoren in de EU (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 2 juli 2013 over Blauwe groei: bevordering van de duurzame ontwikkeling in de mariene, maritieme en toeristische sectoren in de EU (5),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van dinsdag 13 mei 2014 getiteld „Innovatie in de blauwe economie: het werkgelegenheids- en groeipotentieel van onze zeeën en oceanen benutten” (COM(2014)0254), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van dinsdag 13 mei 2014 getiteld „Innovatie in de blauwe economie: het werkgelegenheids- en groeipotentieel van onze zeeën en oceanen benutten” (COM(2014)0254),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2010 getiteld „Europa, toeristische topbestemming in de wereld — een nieuw beleidskader voor het toerisme in Europa” (COM(2010)0352), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 30 juni 2010 getiteld „Europa, toeristische topbestemming in de wereld — een nieuw beleidskader voor het toerisme in Europa” (COM(2010)0352),

| — | gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 en met name streefdoel 4 daarvan (een duurzamere visserij en gezondere zeeën) waarbij de EU zich onder andere inzet voor het beëindigen van de negatieve effecten op de visbestanden, soorten, habitats en ecosystemen, „onder meer door met de toekomstige financiële instrumenten voor visserij en maritiem beleid financiële stimulansen te bieden voor beschermde mariene gebieden (met inbegrip van Natura 2000-gebieden en uit hoofde van internationale of regionale overeenkomsten beschermde gebieden). Dit kan onder meer door het herstellen van mariene ecosystemen, het aanpassen van visserijactiviteiten en het bevorderen van de betrokkenheid van de sector bij alternatieve activiteiten, zoals ecotoerisme, het monitoren en beheren van mariene biodiversiteit en het bestrijden van zwerfvuil op zee,” |
| --- | --- |

—

gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 en met name streefdoel 4 daarvan (een duurzamere visserij en gezondere zeeën) waarbij de EU zich onder andere inzet voor het beëindigen van de negatieve effecten op de visbestanden, soorten, habitats en ecosystemen, „onder meer door met de toekomstige financiële instrumenten voor visserij en maritiem beleid financiële stimulansen te bieden voor beschermde mariene gebieden (met inbegrip van Natura 2000-gebieden en uit hoofde van internationale of regionale overeenkomsten beschermde gebieden). Dit kan onder meer door het herstellen van mariene ecosystemen, het aanpassen van visserijactiviteiten en het bevorderen van de betrokkenheid van de sector bij alternatieve activiteiten, zoals ecotoerisme, het monitoren en beheren van mariene biodiversiteit en het bestrijden van zwerfvuil op zee,”

| — | gezien de mededeling van de Commissie van woensdag 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020: Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van woensdag 3 maart 2010 getiteld „Europa 2020: Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei” (COM(2010)2020),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 13 september 2012 getiteld „Blauwe groei — kansen voor duurzame mariene en maritieme groei” (COM(2012)0494), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 13 september 2012 getiteld „Blauwe groei — kansen voor duurzame mariene en maritieme groei” (COM(2012)0494),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 februari 2014 over een Europese strategie voor meer groei en werkgelegenheid in kust- en maritiem toerisme (COM(2014)0086), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 februari 2014 over een Europese strategie voor meer groei en werkgelegenheid in kust- en maritiem toerisme (COM(2014)0086),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Commissie vervoer en toerisme (A8-0221/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie visserij en het advies van de Commissie vervoer en toerisme (A8-0221/2017),

| A. | overwegende dat de traditionele visserij geleidelijk achteruit is gegaan; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de traditionele visserij geleidelijk achteruit is gegaan;

| B. | overwegende dat diversificatie voor veel kleine vissers een noodzaak is geworden om nieuwe inkomstenbronnen aan te boren, aangezien hun inkomen vaak ontoereikend is; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat diversificatie voor veel kleine vissers een noodzaak is geworden om nieuwe inkomstenbronnen aan te boren, aangezien hun inkomen vaak ontoereikend is;

| C. | overwegende dat met betrekking tot de diversificatie in de visserijsector rekening moet worden gehouden met het feit dat een groot deel van de sector is vrijwel volledig afhankelijk van traditionele vormen van visserij; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat met betrekking tot de diversificatie in de visserijsector rekening moet worden gehouden met het feit dat een groot deel van de sector is vrijwel volledig afhankelijk van traditionele vormen van visserij;

| D. | overwegende dat de meeste kust- en eilandregio’s lijden onder ernstige economische achteruitgang, wat resulteert in ontvolking aangezien de inwoners wegtrekken naar gebieden met meer werkgelegenheid en opleidingsmogelijkheden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de meeste kust- en eilandregio’s lijden onder ernstige economische achteruitgang, wat resulteert in ontvolking aangezien de inwoners wegtrekken naar gebieden met meer werkgelegenheid en opleidingsmogelijkheden;

| E. | overwegende dat sommige van kustvisserij afhankelijke regio's dicht bij toeristische bestemmingen liggen, maar niet in staat zijn echte economische groei te bereiken, hoewel visserij en toerisme verenigbaar zijn; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat sommige van kustvisserij afhankelijke regio's dicht bij toeristische bestemmingen liggen, maar niet in staat zijn echte economische groei te bereiken, hoewel visserij en toerisme verenigbaar zijn;

| F. | overwegende dat visserijgerelateerd toerisme kan bijdragen aan het scheppen van banen, de sociale inclusie en de verbetering van de levenskwaliteit en de wederopleving van gemeenschappen die afhankelijk zijn van de visserij, met name in gebieden waar andere economische activiteiten schaars zijn; overwegende dat deze mogelijkheden per regio en qua aard van de visserijactiviteiten en de grootte van de vaartuigen sterk uiteenlopen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat visserijgerelateerd toerisme kan bijdragen aan het scheppen van banen, de sociale inclusie en de verbetering van de levenskwaliteit en de wederopleving van gemeenschappen die afhankelijk zijn van de visserij, met name in gebieden waar andere economische activiteiten schaars zijn; overwegende dat deze mogelijkheden per regio en qua aard van de visserijactiviteiten en de grootte van de vaartuigen sterk uiteenlopen;

| G. | overwegende dat visserijgerelateerd toerisme de impact op de visbestanden en het milieu kan helpen verkleinen en kan bijdragen tot meer kennis en besef van de noodzaak van milieu- en cultuurbescherming; overwegende dat met name vistochten en door vissers verleende toeristische diensten aan land in veel Europese regio's een reële vorm van integratie en diversificatie van de primaire activiteit kunnen betekenen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat visserijgerelateerd toerisme de impact op de visbestanden en het milieu kan helpen verkleinen en kan bijdragen tot meer kennis en besef van de noodzaak van milieu- en cultuurbescherming; overwegende dat met name vistochten en door vissers verleende toeristische diensten aan land in veel Europese regio's een reële vorm van integratie en diversificatie van de primaire activiteit kunnen betekenen;

| H. | overwegende dat visserijgerelateerde toeristische activiteiten ertoe kunnen bijdragen dat vissers een hoger profiel krijgen en dat er meer waardering en begrip ontstaat voor hun complexe werkgebied; overwegende dat vistochten en andere met toerisme verbonden visserijactiviteiten (door vissers verleende toeristische diensten aan land, recreatievisserij, etc.) nog weinig bekendheid genieten bij het grote publiek, en dat het nodig is het bewustzijn van consumenten omtrent het belang van het consumeren van plaatselijke, van de korte keten afkomstige visproducten te vergroten; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat visserijgerelateerde toeristische activiteiten ertoe kunnen bijdragen dat vissers een hoger profiel krijgen en dat er meer waardering en begrip ontstaat voor hun complexe werkgebied; overwegende dat vistochten en andere met toerisme verbonden visserijactiviteiten (door vissers verleende toeristische diensten aan land, recreatievisserij, etc.) nog weinig bekendheid genieten bij het grote publiek, en dat het nodig is het bewustzijn van consumenten omtrent het belang van het consumeren van plaatselijke, van de korte keten afkomstige visproducten te vergroten;

| I. | overwegende dat visserijgerelateerd toerisme een mogelijkheid kan bieden om toeristen te lokken met een breed aanbod van lokale producten, milieuvriendelijke ondernemingsvormen, enz.; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat visserijgerelateerd toerisme een mogelijkheid kan bieden om toeristen te lokken met een breed aanbod van lokale producten, milieuvriendelijke ondernemingsvormen, enz.;

| J. | overwegende dat de traditionele gastronomie in combinatie met visserijproducten en traditionele conserverings- en verwerkingssector een belangrijke troef zouden kunnen vormen voor het ontwikkelen van toerisme rond de visserij; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de traditionele gastronomie in combinatie met visserijproducten en traditionele conserverings- en verwerkingssector een belangrijke troef zouden kunnen vormen voor het ontwikkelen van toerisme rond de visserij;

| K. | overwegende dat de hengelsport meerdere maatschappelijke voordelen oplevert en goed is voor de menselijke gezondheid en het menselijk welbevinden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de hengelsport meerdere maatschappelijke voordelen oplevert en goed is voor de menselijke gezondheid en het menselijk welbevinden;

| L. | overwegende dat de sociaal-economische voordelen van visserijgerelateerd toerisme sterk seizoensgebonden zijn en dat dit toerisme vooral in de zomermaanden geconcentreerd is; overwegende dat de positieve effecten van de vaak vastgestelde sterkere klantenbinding gedurende het gehele jaar zichtbaar kunnen zijn; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de sociaal-economische voordelen van visserijgerelateerd toerisme sterk seizoensgebonden zijn en dat dit toerisme vooral in de zomermaanden geconcentreerd is; overwegende dat de positieve effecten van de vaak vastgestelde sterkere klantenbinding gedurende het gehele jaar zichtbaar kunnen zijn;

| M. | overwegende dat 2018 het Europees Jaar van het cultureel erfgoed zal zijn, dat als doel heeft de burgers bewust te maken van de Europese geschiedenis en de waarden van het Europees cultureel erfgoed dat zij delen; overwegende dat traditionele vormen van visserij deel uitmaken van het rijke Europese cultuurgoed en bijdragen aan de identiteit van de lokale gemeenschappen, onder meer door hun invloed op smaken, gerechten, tradities, geschiedenis en landschappen; overwegende dat dit aspect sterk wordt uitvergroot door contacten met toeristen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat 2018 het Europees Jaar van het cultureel erfgoed zal zijn, dat als doel heeft de burgers bewust te maken van de Europese geschiedenis en de waarden van het Europees cultureel erfgoed dat zij delen; overwegende dat traditionele vormen van visserij deel uitmaken van het rijke Europese cultuurgoed en bijdragen aan de identiteit van de lokale gemeenschappen, onder meer door hun invloed op smaken, gerechten, tradities, geschiedenis en landschappen; overwegende dat dit aspect sterk wordt uitvergroot door contacten met toeristen;

| N. | overwegende dat het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) steun verleent voor investeringen die bijdragen tot de diversificatie van de inkomsten van vissers door middel van de ontwikkeling van nevenactiviteiten, zoals investeringen in aanvullende veiligheidsuitrusting voor vaartuigen, vistochten, toeristische diensten aan land, restaurants, diensten op het gebied van recreatie- en sportvisserij en didactische activiteiten rond de visserij; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) steun verleent voor investeringen die bijdragen tot de diversificatie van de inkomsten van vissers door middel van de ontwikkeling van nevenactiviteiten, zoals investeringen in aanvullende veiligheidsuitrusting voor vaartuigen, vistochten, toeristische diensten aan land, restaurants, diensten op het gebied van recreatie- en sportvisserij en didactische activiteiten rond de visserij;

| O. | overwegende dat er geen gemeenschappelijke definitie of rechtsgrond voor visserijgerelateerd toerisme bestaat; overwegende dat deze vorm van toerisme bijvoorbeeld in Italië als beroepsbezigheid wordt beschouwd, maar in Frankrijk als nevenactiviteit; overwegende dat er naargelang de rechtsstatus aanzienlijke verschillen kunnen bestaan op gebieden als belastingregelingen, vergunningsprocedures, kwalificatievereisten, veiligheidsuitrusting, enz.; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat er geen gemeenschappelijke definitie of rechtsgrond voor visserijgerelateerd toerisme bestaat; overwegende dat deze vorm van toerisme bijvoorbeeld in Italië als beroepsbezigheid wordt beschouwd, maar in Frankrijk als nevenactiviteit; overwegende dat er naargelang de rechtsstatus aanzienlijke verschillen kunnen bestaan op gebieden als belastingregelingen, vergunningsprocedures, kwalificatievereisten, veiligheidsuitrusting, enz.;

| P. | overwegende dat de Europese kaderrichtlijn water en de richtlijn inzake de strategie voor het mariene milieu voorschrijven dat de lidstaten een goede staat van de kust- en zeewateren moeten waarborgen; overwegende dat de habitatrichtlijn de lidstaten verplicht om zee- en kusthabitats aan te wijzen en in stand te houden via de instelling en het beheer van Natura 2000-gebieden; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Europese kaderrichtlijn water en de richtlijn inzake de strategie voor het mariene milieu voorschrijven dat de lidstaten een goede staat van de kust- en zeewateren moeten waarborgen; overwegende dat de habitatrichtlijn de lidstaten verplicht om zee- en kusthabitats aan te wijzen en in stand te houden via de instelling en het beheer van Natura 2000-gebieden;

| Q. | overwegende dat het toerisme in de meeste beschermde mariene zones en de Natura 2000-gebieden langs de kust bijzonder belangrijk is; overwegende dat er tal van positieve voorbeelden zijn van gedeeld beheer en partnerschappen tussen beheersorganen van beschermde mariene zones en kleinschalige vissers voor de bevordering van vistoerisme en andere middelen om de traditionele visserij te belichten voor toeristische en culturele doeleinden; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het toerisme in de meeste beschermde mariene zones en de Natura 2000-gebieden langs de kust bijzonder belangrijk is; overwegende dat er tal van positieve voorbeelden zijn van gedeeld beheer en partnerschappen tussen beheersorganen van beschermde mariene zones en kleinschalige vissers voor de bevordering van vistoerisme en andere middelen om de traditionele visserij te belichten voor toeristische en culturele doeleinden;

| R. | overwegende dat de gegevens over visserijgerelateerd toerisme in en buiten Europa schaars zijn, weinig samenhang vertonen en moeilijk vergelijkbaar zijn; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de gegevens over visserijgerelateerd toerisme in en buiten Europa schaars zijn, weinig samenhang vertonen en moeilijk vergelijkbaar zijn;

| S. | overwegende dat de EU in het kader van de strategie van 2012 voor blauwe groei het kust- en maritiem toerisme als sleutelsector voor de ontwikkeling van een duurzame en solidaire economie heeft aangemerkt; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de EU in het kader van de strategie van 2012 voor blauwe groei het kust- en maritiem toerisme als sleutelsector voor de ontwikkeling van een duurzame en solidaire economie heeft aangemerkt;

| T. | overwegende dat de Commissie in 2010 in het kader van haar mededeling getiteld „Europa, toeristische topbestemming in de wereld — een nieuw beleidskader voor het toerisme in Europa” gewezen heeft op de noodzaak van een strategie voor duurzaam kust- en maritiem toerisme; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat de Commissie in 2010 in het kader van haar mededeling getiteld „Europa, toeristische topbestemming in de wereld — een nieuw beleidskader voor het toerisme in Europa” gewezen heeft op de noodzaak van een strategie voor duurzaam kust- en maritiem toerisme;

| U. | overwegende dat de Commissie in 2012 een openbare raadpleging heeft gehouden over de uitdagingen en kansen voor het kust- en maritiem toerisme in Europa en dat zij naar aanleiding daarvan op 20 februari 2014 een mededeling heeft gepubliceerd met als titel „Een Europese strategie voor meer groei en werkgelegenheid in kust- en maritiem toerisme”; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat de Commissie in 2012 een openbare raadpleging heeft gehouden over de uitdagingen en kansen voor het kust- en maritiem toerisme in Europa en dat zij naar aanleiding daarvan op 20 februari 2014 een mededeling heeft gepubliceerd met als titel „Een Europese strategie voor meer groei en werkgelegenheid in kust- en maritiem toerisme”;

| V. | overwegende dat visserijgerelateerde toeristische activiteiten verricht worden door beroepsvissers om hun activiteiten te diversifiëren, hun beroep en hun sociaal-cultureel erfgoed te promoten en op te waarderen en het duurzaam gebruik van aquatische ecosystemen te verbeteren, doelen die zij soms nastreven door toeristen mee te nemen op hun vaartuigen; overwegende dat de toeristische en recreatieve doeleinden van bovengenoemde visserijactiviteiten weliswaar evident zijn, maar dat er geen duidelijke wettelijke definitie van bestaat; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat visserijgerelateerde toeristische activiteiten verricht worden door beroepsvissers om hun activiteiten te diversifiëren, hun beroep en hun sociaal-cultureel erfgoed te promoten en op te waarderen en het duurzaam gebruik van aquatische ecosystemen te verbeteren, doelen die zij soms nastreven door toeristen mee te nemen op hun vaartuigen; overwegende dat de toeristische en recreatieve doeleinden van bovengenoemde visserijactiviteiten weliswaar evident zijn, maar dat er geen duidelijke wettelijke definitie van bestaat;

| W. | overwegende dat onder „vistoerisme” verstaan wordt de toeristisch-recreatieve activiteiten van commerciële vissers die toeristen meenemen op hun boten om ze kennis te laten maken met de wereld van de visserij; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat onder „vistoerisme” verstaan wordt de toeristisch-recreatieve activiteiten van commerciële vissers die toeristen meenemen op hun boten om ze kennis te laten maken met de wereld van de visserij;

| X. | overwegende dat door vissers aangeboden toeristische diensten aan land onder meer door commerciële vissers beheerde gastronomische en horeca-initiatieven omvatten; overwegende dat een van de voornaamste verschillen tussen beide vormen van toerisme is dat deze laatste niet aan boord van vissersvaartuigen mogen worden verricht; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat door vissers aangeboden toeristische diensten aan land onder meer door commerciële vissers beheerde gastronomische en horeca-initiatieven omvatten; overwegende dat een van de voornaamste verschillen tussen beide vormen van toerisme is dat deze laatste niet aan boord van vissersvaartuigen mogen worden verricht;

| Y. | overwegende dat recreatievisserij de activiteit is die uitsluitend voor recreatieve en/of wedstrijddoeleinden wordt beoefend en in het kader waarvan levende aquatische rijkdommen worden geëxploiteerd waarvan de verkoop van de vangst in om het even welke vorm verboden is; overwegende dat recreatievisserij weliswaar niet bedoeld is om inkomsten te produceren, maar wel tot de toeristische activiteiten behoort die een parallelle economie genereren die beroepsvissers kunnen beheren door diensten, structuren en infrastructuurvoorzieningen aan te bieden aan de recreatievissers; overwegende dat ongecontroleerde en intensieve recreatievisserij in bepaalde gebieden echter negatieve gevolgen kan hebben voor de visbestanden; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat recreatievisserij de activiteit is die uitsluitend voor recreatieve en/of wedstrijddoeleinden wordt beoefend en in het kader waarvan levende aquatische rijkdommen worden geëxploiteerd waarvan de verkoop van de vangst in om het even welke vorm verboden is; overwegende dat recreatievisserij weliswaar niet bedoeld is om inkomsten te produceren, maar wel tot de toeristische activiteiten behoort die een parallelle economie genereren die beroepsvissers kunnen beheren door diensten, structuren en infrastructuurvoorzieningen aan te bieden aan de recreatievissers; overwegende dat ongecontroleerde en intensieve recreatievisserij in bepaalde gebieden echter negatieve gevolgen kan hebben voor de visbestanden;

| Z. | overwegende dat er geen betrouwbare sociaaleconomische of milieustatistieken zijn over het effect van de recreatievisserij op de visbestanden, vooral in gebieden waar de recreatievisserij intensief is, en dat er geen duidelijke regels zijn inzake vangsten en de controles daarop, en nog minder over illegale verkoop van recreatieve vangst via informele kanalen, over het algemeen in verband met restaurants; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat er geen betrouwbare sociaaleconomische of milieustatistieken zijn over het effect van de recreatievisserij op de visbestanden, vooral in gebieden waar de recreatievisserij intensief is, en dat er geen duidelijke regels zijn inzake vangsten en de controles daarop, en nog minder over illegale verkoop van recreatieve vangst via informele kanalen, over het algemeen in verband met restaurants;

Visserijgerelateerd toerisme in Europese landen

| AA. | overwegende dat uit een studie uit 2015 van de GAC (kustgroep) „Il mare delle Alpi” (6) over de gewoonten en meningen van de bewoners van dat kustgebied blijkt dat een derde van de ondervraagden meerdere malen per week vis eet en slechts vier soorten van de visserij afkomstige levensmiddelen, waarvan twee uit zoetwater en twee uit zee (vette vis, zalm, kabeljauw en forel); overwegende dat visserijgerelateerd toerisme meer bekendheid geeft aan de diversiteit aan soorten en de gastronomische tradities, die vaak onbekend zijn bij het merendeel van de consumenten; overwegende dat het effect op de diversificatie van de visserij-inspanning duidelijk is; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat uit een studie uit 2015 van de GAC (kustgroep) „Il mare delle Alpi” (6) over de gewoonten en meningen van de bewoners van dat kustgebied blijkt dat een derde van de ondervraagden meerdere malen per week vis eet en slechts vier soorten van de visserij afkomstige levensmiddelen, waarvan twee uit zoetwater en twee uit zee (vette vis, zalm, kabeljauw en forel); overwegende dat visserijgerelateerd toerisme meer bekendheid geeft aan de diversiteit aan soorten en de gastronomische tradities, die vaak onbekend zijn bij het merendeel van de consumenten; overwegende dat het effect op de diversificatie van de visserij-inspanning duidelijk is;

| AB. | overwegende dat er in Italië steeds meer vergunningen worden aangevraagd voor het verrichten van visserijgerelateerde toeristische activiteiten; overwegende dat volgens een recent onderzoek het hoogste aantal vergunningen is afgegeven in Ligurië (290), gevolgd door Emilia-Romagna (229), Sardinië (218), Calabria (203), Campanië (200) en Sicilië (136); overwegende dat er tussen 2002 en 2012 in totaal 1 600 vergunningen zijn afgegeven; overwegende dat in 2003 het hoogste aantal vergunningen was afgegeven in Campanië (63), Ligurië (62), Sicilië (60) en Sardinië (59), op korte afstand gevolg door Apulië (46), Calabrië (39) en Toscane (37) (7); |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat er in Italië steeds meer vergunningen worden aangevraagd voor het verrichten van visserijgerelateerde toeristische activiteiten; overwegende dat volgens een recent onderzoek het hoogste aantal vergunningen is afgegeven in Ligurië (290), gevolgd door Emilia-Romagna (229), Sardinië (218), Calabria (203), Campanië (200) en Sicilië (136); overwegende dat er tussen 2002 en 2012 in totaal 1 600 vergunningen zijn afgegeven; overwegende dat in 2003 het hoogste aantal vergunningen was afgegeven in Campanië (63), Ligurië (62), Sicilië (60) en Sardinië (59), op korte afstand gevolg door Apulië (46), Calabrië (39) en Toscane (37) (7);

| AC. | overwegende dat een derde van de vloot die visserijgerelateerde toeristische activiteiten mag bedrijven niet meer dan 4 passagiers kan meenemen, dat 29 % tussen 5 en 8 personen en de overige 37 % tussen 9 en 12 toeristen aan boord kan nemen (8); |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat een derde van de vloot die visserijgerelateerde toeristische activiteiten mag bedrijven niet meer dan 4 passagiers kan meenemen, dat 29 % tussen 5 en 8 personen en de overige 37 % tussen 9 en 12 toeristen aan boord kan nemen (8);

| AD. | overwegende dat de meeste toeristische bezoeken in juli en augustus geconcentreerd zijn, wat betekent dat het visserijgerelateerde toerisme uitgesproken seizoensgebonden is en het belangrijk is diversificatie te stimuleren; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat de meeste toeristische bezoeken in juli en augustus geconcentreerd zijn, wat betekent dat het visserijgerelateerde toerisme uitgesproken seizoensgebonden is en het belangrijk is diversificatie te stimuleren;

| AE. | overwegende dat het scholingsniveau hetzelfde patroon te zien geeft als de leeftijdsklassen, namelijk dat degenen die visserijtoerisme bedrijven jonger en hoger opgeleid zijn dan degenen die zich tot professioneel vissen beperken; overwegende dat meer dan 30 % van de kapiteins een diploma of beroepskwalificatie bezit en ten minste een basiskennis heeft van het Engels (64 %), Frans (34 %), Spaans (16 %) of Duits (7 %) (9); |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat het scholingsniveau hetzelfde patroon te zien geeft als de leeftijdsklassen, namelijk dat degenen die visserijtoerisme bedrijven jonger en hoger opgeleid zijn dan degenen die zich tot professioneel vissen beperken; overwegende dat meer dan 30 % van de kapiteins een diploma of beroepskwalificatie bezit en ten minste een basiskennis heeft van het Engels (64 %), Frans (34 %), Spaans (16 %) of Duits (7 %) (9);

| AF. | overwegende dat een enquête onder exploitanten van visserijtoerisme heeft uitgewezen dat het organiseren van vistochten goed kan zijn voor de instandhouding van visbestanden en mariene ecosystemen, vooral vanwege het feit dat er minder gevangen wordt, alsook, vanuit sociaal oogpunt, voor het lichamelijk en geestelijk welzijn van vissers en hun gezinsleden omdat de vissers minder uren op zee doorbrengen (10); |
| --- | --- |

AF.

overwegende dat een enquête onder exploitanten van visserijtoerisme heeft uitgewezen dat het organiseren van vistochten goed kan zijn voor de instandhouding van visbestanden en mariene ecosystemen, vooral vanwege het feit dat er minder gevangen wordt, alsook, vanuit sociaal oogpunt, voor het lichamelijk en geestelijk welzijn van vissers en hun gezinsleden omdat de vissers minder uren op zee doorbrengen (10);

| AG. | overwegende dat vrouwen niet alleen meer betrokken zijn bij de nevenactiviteiten van vissers, maar ook zelf activiteiten ontwikkelen in het visserijgerelateerd toerisme; |
| --- | --- |

AG.

overwegende dat vrouwen niet alleen meer betrokken zijn bij de nevenactiviteiten van vissers, maar ook zelf activiteiten ontwikkelen in het visserijgerelateerd toerisme;

| AH. | overwegende dat jongeren als doelgroep kunnen worden beschouwd voor de ontwikkeling van toeristische-visserijbestemmingen; |
| --- | --- |

AH.

overwegende dat jongeren als doelgroep kunnen worden beschouwd voor de ontwikkeling van toeristische-visserijbestemmingen;

| AI. | overwegende dat traditionele visserij momenteel de primaire sector is waarover men het minst weet en die het minst bestudeerd wordt en gebruikt voor educatieve doeleinden in het lager en middelbaar onderwijs; |
| --- | --- |

AI.

overwegende dat traditionele visserij momenteel de primaire sector is waarover men het minst weet en die het minst bestudeerd wordt en gebruikt voor educatieve doeleinden in het lager en middelbaar onderwijs;

| AJ. | overwegende dat er veel ruimte is voor de invoering van educatieve activiteiten rond de traditionele visserij op basis van modellen zoals dat van „boerderijscholen”; |
| --- | --- |

AJ.

overwegende dat er veel ruimte is voor de invoering van educatieve activiteiten rond de traditionele visserij op basis van modellen zoals dat van „boerderijscholen”;

| AK. | overwegende dat de ontwikkeling van de met toerisme verbonden visserijactiviteiten in doorslaggevende mate afhangt van partnerschappen, (FLAG's — plaatselijke actiegroepen voor de visserij), waarin de actoren van de visserijsector en andere lokale publieke en private spelers samen een bottom-upstrategie opzetten en uitvoeren die toegesneden is op en beantwoordt aan de economische, sociale en milieubehoeften van het betrokken gebied; overwegende dat die FLAG's in de EU weliswaar in heel verschillende omgevingen werken en heel verschillende strategieën volgen, maar bijna allemaal het toerisme als essentiële ontwikkelingsfactor zien; |
| --- | --- |

AK.

overwegende dat de ontwikkeling van de met toerisme verbonden visserijactiviteiten in doorslaggevende mate afhangt van partnerschappen, (FLAG's — plaatselijke actiegroepen voor de visserij), waarin de actoren van de visserijsector en andere lokale publieke en private spelers samen een bottom-upstrategie opzetten en uitvoeren die toegesneden is op en beantwoordt aan de economische, sociale en milieubehoeften van het betrokken gebied; overwegende dat die FLAG's in de EU weliswaar in heel verschillende omgevingen werken en heel verschillende strategieën volgen, maar bijna allemaal het toerisme als essentiële ontwikkelingsfactor zien;

| AL. | overwegende dat de Commissie de ondersteuningseenheid FARNET (Europees Netwerk van visserijgebieden) heeft opgezet om bij te dragen aan de verwezenlijking van de vierde as van het Europees visserijfonds (EVF); overwegende dat FARNET een platform is voor netwerkvorming tussen visserijgebieden en de FLAG's steunt bij het opzetten van lokale strategieën, initiatieven en projecten; |
| --- | --- |

AL.

overwegende dat de Commissie de ondersteuningseenheid FARNET (Europees Netwerk van visserijgebieden) heeft opgezet om bij te dragen aan de verwezenlijking van de vierde as van het Europees visserijfonds (EVF); overwegende dat FARNET een platform is voor netwerkvorming tussen visserijgebieden en de FLAG's steunt bij het opzetten van lokale strategieën, initiatieven en projecten;

| AM. | overwegende dat de plaatselijke actoren dankzij de FLAG's hebben geleerd hoe het toeristisch aanbod van een visserijgebied zich kan ontwikkelen om een volledig activiteitenpakket te omvatten en zo ook in een uiterst competitief toeristisch segment aantrekkelijk te kunnen blijven; overwegende dat het toerisme op deze wijze een belangrijke bron van extra inkomsten kan worden voor de visserijgemeenschappen, hetgeen op termijn bijdraagt tot de algemene ontwikkeling van kust- en eilandgebieden; |
| --- | --- |

AM.

overwegende dat de plaatselijke actoren dankzij de FLAG's hebben geleerd hoe het toeristisch aanbod van een visserijgebied zich kan ontwikkelen om een volledig activiteitenpakket te omvatten en zo ook in een uiterst competitief toeristisch segment aantrekkelijk te kunnen blijven; overwegende dat het toerisme op deze wijze een belangrijke bron van extra inkomsten kan worden voor de visserijgemeenschappen, hetgeen op termijn bijdraagt tot de algemene ontwikkeling van kust- en eilandgebieden;

| AN. | overwegende dat er goede voorbeelden zijn van onschatbare hulp van FLAG's aan niet-industriële visserijgemeenschappen in Griekenland, Italië en Spanje; overwegende dat het FARNET-netwerk bovendien goede werkwijzen in Frankrijk, België, Spanje, Kroatië en Italië onder de aandacht heeft gebracht (11); |
| --- | --- |

AN.

overwegende dat er goede voorbeelden zijn van onschatbare hulp van FLAG's aan niet-industriële visserijgemeenschappen in Griekenland, Italië en Spanje; overwegende dat het FARNET-netwerk bovendien goede werkwijzen in Frankrijk, België, Spanje, Kroatië en Italië onder de aandacht heeft gebracht (11);

| AO. | overwegende dat in Finland een model is opgesteld voor de beoordeling van het effect van visserijgerelateerde toeristische activiteiten op basis van het aantal bezoekers en de duur en de plaats van hun verblijf; overwegende dat uit de gegevens blijkt dat er problemen zijn met de definitie van „visserijtoerist” en met wijze waarop de bezoeken geteld moeten worden (12); |
| --- | --- |

AO.

overwegende dat in Finland een model is opgesteld voor de beoordeling van het effect van visserijgerelateerde toeristische activiteiten op basis van het aantal bezoekers en de duur en de plaats van hun verblijf; overwegende dat uit de gegevens blijkt dat er problemen zijn met de definitie van „visserijtoerist” en met wijze waarop de bezoeken geteld moeten worden (12);

| AP. | overwegende dat er festivals worden gehouden in diverse kustdorpen in lidstaten waar integratie van andere mogelijkheden om de toeristische aantrekkingskracht te vergroten van belang is, zoals door dergelijke festivals te combineren met ander kwaliteitsaanbod in de primaire sector: het verspreiden van kennis over kleinschalige visserij en het vissersleven, het bieden van contact met traditionele culturen, met inbegrip van regionale gerechten en wijnen en hoogwaardige producten van de verwerkings- en conservenindustrie, als afspiegeling van de verscheidenheid binnen de EU; |
| --- | --- |

AP.

overwegende dat er festivals worden gehouden in diverse kustdorpen in lidstaten waar integratie van andere mogelijkheden om de toeristische aantrekkingskracht te vergroten van belang is, zoals door dergelijke festivals te combineren met ander kwaliteitsaanbod in de primaire sector: het verspreiden van kennis over kleinschalige visserij en het vissersleven, het bieden van contact met traditionele culturen, met inbegrip van regionale gerechten en wijnen en hoogwaardige producten van de verwerkings- en conservenindustrie, als afspiegeling van de verscheidenheid binnen de EU;

| AQ. | overwegende dat er in Spanje gespecialiseerde bureaus zijn opgezet, zoals „Turismo marinero — Costa del Sol”, om de traditionele visserijsector te promoten en de plaatselijke actoren te helpen bij het ontwikkelen van en reclame maken voor visserijgerelateerde toeristische activiteiten; overwegende dat „Turismo marinero — Costa del Sol” kookcursussen aan boord van de vaartuigen van lokale vissers, excursies om vissen te spotten en activiteiten op het gebied van de recreatievisserij organiseert; overwegende dat er tevens bezoeken worden georganiseerd aan het „Bioparc”, een openluchtmuseum dat speciaal voor kinderen is opgezet om iets te leren over mariene biologie, traditionele visserij (traditioneel vistuig en traditionele technieken) en plaatselijke cultuur; dat het navolgen van dergelijke initiatieven en het delen van expertise op dit gebied tussen de lidstaten ten goede zou komen aan kust- en plattelandsgemeenschappen, met name in perifere regio's (13); |
| --- | --- |

AQ.

overwegende dat er in Spanje gespecialiseerde bureaus zijn opgezet, zoals „Turismo marinero — Costa del Sol”, om de traditionele visserijsector te promoten en de plaatselijke actoren te helpen bij het ontwikkelen van en reclame maken voor visserijgerelateerde toeristische activiteiten; overwegende dat „Turismo marinero — Costa del Sol” kookcursussen aan boord van de vaartuigen van lokale vissers, excursies om vissen te spotten en activiteiten op het gebied van de recreatievisserij organiseert; overwegende dat er tevens bezoeken worden georganiseerd aan het „Bioparc”, een openluchtmuseum dat speciaal voor kinderen is opgezet om iets te leren over mariene biologie, traditionele visserij (traditioneel vistuig en traditionele technieken) en plaatselijke cultuur; dat het navolgen van dergelijke initiatieven en het delen van expertise op dit gebied tussen de lidstaten ten goede zou komen aan kust- en plattelandsgemeenschappen, met name in perifere regio's (13);

| AR. | overwegende dat de Commissie, het Parlement en de lidstaten derhalve traditionele technieken van kleinschalige gezinsvisserij niet zo maar moeten verbieden, maar eerst een goede effectbeoordeling moeten verrichten om te voorkomen dat opkomende vormen van duurzaam, kleinschalig en authentiek vistoerisme met traditioneel vistuig onmogelijk worden gemaakt; |
| --- | --- |

AR.

overwegende dat de Commissie, het Parlement en de lidstaten derhalve traditionele technieken van kleinschalige gezinsvisserij niet zo maar moeten verbieden, maar eerst een goede effectbeoordeling moeten verrichten om te voorkomen dat opkomende vormen van duurzaam, kleinschalig en authentiek vistoerisme met traditioneel vistuig onmogelijk worden gemaakt;

| AS. | overwegende dat er gedurende de zomermaanden in Kroatië in de toeristische centra aan de kust en op eilanden visserijfestivals worden gehouden om visserijtradities, het cultureel en historisch erfgoed, de lokale gastronomie en de traditionele manier van leven te promoten; |
| --- | --- |

AS.

overwegende dat er gedurende de zomermaanden in Kroatië in de toeristische centra aan de kust en op eilanden visserijfestivals worden gehouden om visserijtradities, het cultureel en historisch erfgoed, de lokale gastronomie en de traditionele manier van leven te promoten;

| 1. | acht het van essentieel belang dat vissersvaartuigen worden omgebouwd en aangepast met het oog op het verrichten van toeristische activiteiten, aangezien die vaartuigen gerenoveerd moeten worden om de veiligheid van de toeristen te waarborgen en ervoor te zorgen dat er geen belemmeringen zijn voor het verrichten van visserij-activiteiten en dat tegelijkertijd de toeristen het nodige comfort wordt geboden voor een prettige ervaring, zonder dat de vangstcapaciteit vergroot wordt; wijst er echter op dat dergelijke aanpassingen niet mogen leiden tot beperkingen voor de commerciële visserij, met name wanneer deze buiten het toeristische seizoen wordt bedreven; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt het nog onbenutte potentieel van het visserijgerelateerd toerisme, dat aanzienlijke voordelen kan opleveren voor de gemeenschappen in kustgebieden doordat het voor diversifiëring van de lokale inkomstenbronnen zorgt; is in dit verband van mening dat vistoerisme en door vissers verleende toeristische diensten aan land een aanvulling kunnen vormen op de commerciële visserij en een extra inkomstenbron kunnen vormen voor visserijgemeenschappen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is van mening dat het strategische doel van het initiatief van de Commissie moet zijn om vistoerisme, door vissers verleende toeristische diensten aan land en sportvisserijtoerisme te bevorderen en tot volledige ontplooiing te brengen in de gehele EU met behulp van een gedeeld netwerk en een gezamenlijk kader die met het oog daarop worden opgezet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de Commissie om via de European Travel Commission en haar portaal visiteurope.com bestemmingen voor duurzame recreatievisserij in Europa te promoten en de visserijsector via een doelgerichte informatiecampagne te attenderen op het potentieel van deze nieuwe en duurzame bedrijfsmodellen en de groeimogelijkheden die zij bieden; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie de totstandbrenging en de ontwikkeling van visserijtoerisme te bevorderen met het oog op de toepassing van een gedifferentieerde commerciële strategie die aansluit op het potentieel van dit segment, en waarmee op effectievere wijze in de behoeften van deze sector kan worden voorzien en er wordt toegewerkt naar een nieuwe vorm van toerisme waarin onder meer kwaliteit, flexibiliteit, innovatie en de instandhouding van historisch en cultureel erfgoed van visserijgebieden centraal staan, evenals milieu en gezondheid; verzoekt de Commissie eveneens om investeringen in toeristische visserijactiviteiten te bevorderen en te steunen teneinde een gedifferentieerd toeristisch aanbod te ontwikkelen door gastronomie op basis van niet-industriële visproducten, hengelsporttoerisme, onderwater- en duiktoerisme enz. te promoten en op die manier bij te dragen tot een duurzame exploitatie van visserijtradities en de herkenbaarheid van een bepaald visgebied; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de Commissie in het belang van de totstandbrenging en ontwikkeling van visserijtoerisme investeringen in de diversificatie van visserij met benutting van de culturele en artistieke aspecten ervan en als onderdeel van het traditioneel erfgoed (ambachtelijke producten, muziek, dans, enz.) aan te moedigen en actief te ondersteunen en om investeringen in de bevordering van tradities, geschiedenis en algemeen erfgoed van de visserij (vistuig, technieken, historische documenten, enz.) te steunen door musea te openen en tentoonstellingen te organiseren die nauw verband houden met kustvisserij; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Commissie onderzoek te doen naar de mogelijkheid van het gemengde gebruik van vaartuigen die bedoeld zijn voor de visvangst zodat deze, zonder hun vangstfunctie te verliezen, ook kunnen worden gebruikt voor andere activiteiten die verband houden met toerisme en recreatie, zoals informatiedagen over activiteiten op het water, of activiteiten in verband met de verwerking, didactische of gastronomische activiteiten, enz., volgens de formule die in de rurale sector al met succes wordt toegepast middels boerderijscholen en boerderijtoerisme; |
| --- | --- |

7.

| 8. | acht het daarom noodzakelijk dat er een Europees netwerk van met toerisme verbonden visserijactiviteiten wordt opgezet en een Europees netwerk voor toeristische diensten op het gebied van sport- en recreatievisserij, naar het voorbeeld van het uiterst succesvolle FARNET, dat de FLAG's aanzienlijke steun biedt; |
| --- | --- |

8.

| 9. | acht het dringend noodzakelijk dat het steunbeleid zorgvuldig gekanaliseerd wordt en dat de resultaten ervan naar behoren geëvalueerd worden, en dat het verzamelen van statistieken over deze activiteiten, die voor diversificatie van de inkomsten van de Europese visserijregio's zorgen, gesystematiseerd, gestandaardiseerd en verbeterd wordt; benadrukt eveneens dat het van belang is de reële impact van de recreatievisserij als economische activiteit te controleren, alsook de gevolgen ervan voor de visbestanden en de mogelijke concurrentie met de beroepsvisserij via informele verkoopkanalen; moedigt de Commissie aan erop toe te zien dat de visserijsector betrokken wordt bij het ontwerpen van die controlemaatregelen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Commissie en de lidstaten door de beheersorganen van beschermde mariene zones georganiseerde partnerschappen met het visserijtoerisme in die zones en in Natura 2000-gebieden te ontwikkelen en te steunen teneinde de bescherming van natuurlijke rijkdommen te combineren met de bevordering en de ontwikkeling van cultuur door middel van verantwoord genieten; |
| --- | --- |

10.

| 11. | acht het cruciaal dat de definitie van met toerisme verbonden visserijactiviteiten op Unieniveau geharmoniseerd wordt en dat daarbij bijzondere nadruk wordt gelegd op vistoerisme, door vissers verleende toeristische diensten aan land, aquacultuurgerelateerd toerisme en toerisme in verband met sport- en recreatievisserij; wijst erop dat die definitie van dien aard moet zijn dat de talrijke vormen die deze activiteiten kunnen aannemen eronder vallen, dat de raadpleging van alle belanghebbenden verzekerd wordt en dat met toerisme verbonden visserijactiviteiten worden beschouwd als een nevenactiviteit die vissers de mogelijkheid biedt om hun hoofdactiviteit — het vissen — aan te vullen zonder over te stappen naar een andere bedrijfstak dan de visserij; |
| --- | --- |

11.

| 12. | onderstreept dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen de uiteenlopende vormen van visserijgerelateerd toerisme, waartoe vistoerisme en door vissers verleende diensten aan land behoren, activiteiten op zee en in de kustwateren, recreatievisserij (met inbegrip van hengelsporttoerisme) en binnenvisserij, en activiteiten op basis van tradities en cultuur om de totstandbrenging te bevorderen van synergieën met marketinginitiatieven voor hoogwaardige primaire producten, waarbij het natuurlijk erfgoed, de dierenbescherming en de biodiversiteit moeten worden gerespecteerd; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de Commissie om, gezien de enorme verschillen tussen visserij-exploitanten in de EU die zich met toerisme bezighouden, gemeenschappelijke regels vast te stellen inzake de veiligheid van de scheepvaart, gezondheids- en hygiënische omstandigheden aan boord van de vaartuigen waarop toeristische visserijactiviteiten worden bedreven, en eventuele fiscale prikkels, en wijst erop dat die maatregelen flexibel genoeg moeten zijn om grote verschillen tussen de verschillende visserij-activiteiten en vissersvaartuigen te kunnen dekken en onderscheidende regionale kenmerken toe te staan; |
| --- | --- |

13.

| 14. | beveelt aan het beginsel van decarbonisering en energie-efficiëntie van gemotoriseerde vaartuigen in aanmerking te nemen bij de aanpassingen die aan die vaartuigen moeten worden aangebracht om ze geschikt te maken voor zo'n activiteiten; |
| --- | --- |

14.

| 15. | acht het raadzaam dat er gezorgd wordt voor passende vervoers- en huisvestingsfaciliteiten voor de betrokken toeristen, alsook, indien nodig, voor het onderhoud en de verzorging van openbare ruimten, om het succes van toeristische activiteiten op de lange termijn te waarborgen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de lidstaten hun verplichtingen uit hoofde van de Europese kaderrichtlijn water en de richtlijn inzake de strategie voor het mariene milieu na te komen en een goede toestand van kust- en zeewateren te waarborgen, met name dankzij een doeltreffender hulpbronnengebruik en een efficiënte preventie en aanpak van vervuiling en afval; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de lidstaten de administratieve lasten te verminderen door de procedures voor vergunningen en andere bureaucratische procedures te vereenvoudigen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | benadrukt dat deze activiteiten verenigbaar moeten zijn met de bescherming van biodiversiteit, Natura 2000-gebieden en beschermde mariene gebieden (EU-biodiversiteitsstrategie, vogel- en habitatrichtlijnen), en dat er derhalve moet worden gezorgd voor meer overleg en meer synergie met andere betrokken lidstaten; |
| --- | --- |

18.

| 19. | acht het noodzakelijk dat er voor vissers en viskwekers, alsook voor hun gezinsleden en alle betrokken lokale actoren, opleidingscursussen worden opgezet om ervoor te zorgen dat zij over de talen- en andere kennis beschikken die noodzakelijk is om toeristen te kunnen ontvangen en hun veiligheid te waarborgen, en om informatie te kunnen geven over mariene biologie, lokale vissoorten, milieu en culturele tradities; verzoekt de Commissie en de Raad om de rol van vrouwen in het visserijtoerisme en hun bijdrage aan de duurzame ontwikkeling van gebieden die afhankelijk zijn van de visserij te erkennen, om zo hun participatie op gelijke voet te waarborgen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de lidstaten en de regionale en plaatselijke autoriteiten om op grote schaal informatie te verspreiden over Eures, het Europees portaal voor beroepsmobiliteit van de Commissie, waar informatie wordt verstrekt voor werkzoekenden en werkgevers over banenkansen en de vereiste vaardigheden en opleiding in de „blauwebanensector”, en om open onlinecursussen voor bij- of omscholing met betrekking tot toerismemanagement en innovatief vistoerisme te bevorderen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | verzoekt de Commissie op het Europees portaal voor kleine en middelgrote ondernemingen een speciaal gedeelte op te nemen dat tot doel heeft om ondernemers/vissers te helpen financiering te krijgen voor activiteiten op het gebied van visserijgerelateerd toerisme; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is van mening dat het verwerven van vaardigheden op gebieden als digitale marketing, het beheren en onderhouden van communicatie op de sociale media, socio-cultureel management en talenkennis een prioriteit is in visserijgebieden, opdat zowel het creëren als het verspreiden van visserijgerelateerd toeristisch aanbod bevorderd wordt; |
| --- | --- |

22.

| 23. | acht het van belang dat het toeristisch aanbod gedifferentieerd wordt dankzij een strategie die gebaseerd is op de specifieke lokale kenmerken en de daarmee verbonden specialisering en op de beschikbare middelen; verzoekt de Commissie en de lidstaten dan ook duurzame vormen van toerisme en ecotoerisme te promoten, onder meer door middel van innoverende marketingstrategieën die met name gericht zijn op traditionele en duurzaamheidskenmerken en die voortdurend gemonitord moeten worden om het evenwicht tussen vraag en aanbod te waarborgen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | dringt erop aan dat er geïntegreerde aanbiedingen worden ontworpen waarmee de klanten volledige ervaringen krijgen aangeboden op basis van een gestructureerde en synergetische combinatie van alles wat een gebied te bieden heeft, en dat er partnerschappen worden gevormd om klanten te trekken via bestaande toeristische bedrijvigheid in dichtbij traditionele visserijgebieden gelegen plaatsen, zoals toerisme in verband met conferenties of loopbaanontwikkeling; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt de Commissie de inspraak van de visserijsector en de werknemers in die sector in projecten in verband met cultuur- en erfgoedtoerisme te steunen en te bevorderen, zoals bij het herontdekken van zeevaartactiviteiten, traditionele visgronden en oude visserijambachten; |
| --- | --- |

25.

| 26. | benadrukt het belang van de samenwerking tussen touroperators en vissers met het oog op een maximale benutting van visserijgerelateerd toerisme; |
| --- | --- |

26.

| 27. | wijst op het belang van toeristische activiteiten in verband met het spotten van wilde dieren, zoals met name het observeren van walvissen, waarbij de habitats en de biologische behoeften van de betrokken dieren moeten worden gerespecteerd; is van mening dat dit tal van educatieve, milieu-, wetenschappelijke en andere sociaaleconomische voordelen kan bieden en bewustwording en waardering voor deze unieke diersoorten en hun waardevolle leefmilieu helpt bij te brengen; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de lidstaten en de regionale en lokale overheden innoverende en duurzame infrastructuur aan te bieden, zoals internetverbinding en informatietechnologieën, teneinde aan te moedigen tot de ontwikkeling van visserijgerelateerd toerisme en de renovatie van bestaande zee- en binnenwatereninfrastructuur; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de Commissie, de lidstaten en de regionale en lokale overheden de reclame- en communicatiecampagnes te intensiveren, onder meer in de context van initiatieven zoals „Europese topbestemmingen” en „Europees jaar van het cultureel erfgoed 2018”, en soortgelijke initiatieven die tot doel hebben de kennis en het besef van de traditionele visserijcultuur en aquacultuur te verbeteren; moedigt de belanghebbenden in dat verband aan om het potentieel van toeristen aan te boren, alsook dat van personen die in het laagseizoen kunnen reizen; |
| --- | --- |

29.

| 30. | is van oordeel dat verantwoorde en duurzame bedrijfsmodellen voor de diversificatie van de visserij moeten inhouden dat de cultuur van de plaatselijke visserijgemeenschappen wordt geëerbiedigd en ertoe wordt bijgedragen dat hun identiteit wordt behouden; onderstreept met name dat toerismegerelateerde recreatieve visserij verenigbaar moet zijn met de belangen van kleine, plaatselijke ambachtelijke visserijbedrijven; |
| --- | --- |

30.

| 31. | acht het van belang vistoerisme en door vissers verleende diensten aan land te ontwikkelen als vormen van actieve vakantie die belangrijke secundaire voordelen bieden, zoals de promotie van maritieme cultuur en visserijtradities en educatie inzake milieubewustheid en bescherming van soorten; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wijst erop dat het nodig is verschillende ervaringen te bestuderen om de potentiële vraag naar omgebouwde schepen te verbreden, door het aanbod bijvoorbeeld open te stellen voor de onderwijsgemeenschap, die al ervaring heeft met het gebruiken van de landbouw voor onderwijsdoeleinden, zoals via de „boerderijschool”-programma's; |
| --- | --- |

32.

| 33. | onderstreept dat productdiversificatie naar behoren gepromoot moet worden en dat een zichtbaarheidsstrategie nodig is voor de doelgroep van vissers, met inbegrip van grensoverschrijdende bevorderingsmaatregelen; |
| --- | --- |

33.

| 34. | is bijgevolg van oordeel dat vissersplaatsen moeten overwegen gezamenlijke marketingcampagnes te starten met andere bestemmingen in dezelfde regio, zoals voorgesteld in de resolutie van het Parlement van 29 oktober 2015 over „Nieuwe uitdagingen en concepten voor de bevordering van toerisme in Europa” (14), en gezamenlijke marketingplatforms te bevorderen, waarbij in het bijzonder aandacht moet worden besteed aan onlinereclame en -verkoop, op basis van internationale samenwerking; |
| --- | --- |

34.

| 35. | is van oordeel dat in deze marketingstrategie synergie tot stand moet worden gebracht tussen de marketinginitiatieven voor hoogwaardige verse of verwerkte producten, gastronomie en toerisme, en dat deze initiatieven moeten worden gebundeld in geografische gebieden die wat betreft cultuur, productie of milieu samenhang of synergieën vertonen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | acht het noodzakelijk traditionele werkwijzen en technieken, zoals de almadraba en xeito, in stand te houden, aangezien die nauw verbonden zijn met de identiteit en de manier van leven van kustregio's, en ze ter erkennen als onderdeel van het cultureel erfgoed; |
| --- | --- |

36.

| 37. | wijst op het belang van investeringen in visserijdiversificatie om tradities, geschiedenis en het visserijpatrimonium als geheel te promoten (met inbegrip van traditioneel vismateriaal en traditionele vistechnieken); |
| --- | --- |

37.

| 38. | wijst op het belang van investeringen in de diversificatie van de visserij om de verwerking van lokale visserijproducten te bevorderen; |
| --- | --- |

38.

| 39. | verzoekt de lidstaten strategieën vast te stellen om het probleem van de seizoensgebondenheid van toeristische activiteiten aan te pakken door bijvoorbeeld festivals, culinaire evenementen, haven- en dorpsfeesten (15) te organiseren, themadorpen en musea op te zetten (zie Spanje en Cetara), zodat de activiteiten het hele jaar door en onafhankelijk zijn van het weer en de omstandigheden op zee kunnen plaatsvinden; |
| --- | --- |

39.

| 40. | is ervan overtuigd dat een evenwichtige combinatie van alternatieve en gerichte toeristische producten, indien deze op adequate wijze worden gepromoot en op de markt worden gebracht, een tegenwicht kan helpen bieden voor de problemen in verband met de seizoensgebondenheid; |
| --- | --- |

40.

| 41. | wijst erop dat er onvoldoende synergie is tussen ondernemingen in de zeegebieden van de EU, waardoor de initiatieven verbrokkeld en de economische voordelen beperkt blijven, en acht het daarom essentieel dat de lidstaten, regio's en belanghebbenden beste praktijken uitwisselen; constateert dat de samenwerking tussen onderzoeksinstellingen, musea, toeristische ondernemingen, beheerders van Natura 2000-gebieden en beschermde zeegebieden, de traditionele conserven- en verwerkingsindustrie en andere belanghebbenden gestimuleerd moet worden, opdat er innoverende en duurzame producten worden ontwikkeld niet alleen economische meerwaarde opleveren, maar ook beantwoorden aan de verwachtingen van de bezoekers; onderstreept de noodzaak om deze activiteiten op te nemen in een samenhangend algemeen kader voor de bevordering van duurzaam en verantwoord toerisme in de betreffende gebieden; is van mening dat FLAG's in deze context een belangrijke rol kunnen spelen en derhalve toereikende financiering dienen te ontvangen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | verzoekt de lidstaten en de Commissie de banden tussen plaatselijke, regionale, nationale en EU-autoriteiten te versterken, zodat er governancemodellen tot stand kunnen komen die de tenuitvoerlegging van horizontaal beleid vergemakkelijken met het oog op de verwezenlijking van de doelstellingen in verschillende beleidssectoren, waaronder duurzame en inclusieve groei; |
| --- | --- |

42.

| 43. | doet een beroep op de Commissie om in het kader van FARNET en de FLAG's een pan-Europese dialoog met havens, belanghebbenden in de toeristische sector en milieudeskundigen te bevorderen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | roept de nationale autoriteiten en agentschappen nauwer samen te werken met reisbureaus en hoge prioriteit toe te kennen aan het diversifiëren van de blauwe economie, met bijzondere aandacht voor maritiem toerisme en de aanverwante sectoren; wijst erop dat dit in voorkomend geval ook betrekking moet hebben op de opname van zeehengelsport in toeristische pakketten en marketingcampagnes, vooral voor eilanden en kustgebieden; benadrukt dat het verlenen van vergunningen voor tweeledig gebruik van vissersvaartuigen — voor commerciële kleinschalige en ambachtelijke visserij en zeetoerisme, met inbegrip van hengelsport — als prioriteit moet worden beschouwd en dat het ombouwen van die vaartuigen moet worden gesubsidieerd; |
| --- | --- |

44.

| 45. | verzoekt de Commissie, de lidstaten, de regionale en plaatselijke instanties, de ondernemingen in de sector en de overige belanghebbenden doelgericht maatregelen te nemen die stroken met EU-beleid met gevolgen voor de visserij- en aquacultuursector; wijst erop dat er een handboek met beste praktijken moet worden opgesteld waarin de meest significante voorbeelden van deze activiteiten worden beschreven om andere ondernemingen aan te moedigen tot het volgen van eenzelfde aanpak; herinnert eraan dat het eveneens noodzakelijk is de plaatselijke wetenschappelijke gemeenschap bij het proces te betrekken om milieuproblemen te voorkomen; |
| --- | --- |

45.

| 46. | onderstreept het belang van milieuvriendelijke bedrijfsmodellen en beveelt derhalve aan dat milieudeskundigen altijd nauw samenwerken met plaatselijke actiegroepen (bijv. FLAG's en plaatselijke actiegroepen voor het platteland (LAG's)); |
| --- | --- |

46.

| 47. | dringt erop aan dat de benodigde financiële middelen worden gereserveerd voor het opzetten van een Europees netwerk voor de uitwisseling van beste praktijken en het in kaart brengen van visserijactiviteiten, met informatie over de attracties en eigenschappen van elke visserijgemeenschap; |
| --- | --- |

47.

| 48. | hoopt dat er specifieke steunmechanismen zullen worden gebruikt (in het kader van het EFMZV en/of andere instrumenten), die kunnen worden geactiveerd in geval van noodsituaties (zoals natuurrampen) in gebieden waar visserij en vistoerisme vaak de enige bronnen van inkomsten zijn; |
| --- | --- |

48.

| 49. | acht het noodzakelijk aan te sporen tot financiering van die interventies uit hoofde van het EFMZV, het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO), het Europees Sociaal Fonds (ESF) en het Cohesiefonds, het kaderprogramma voor onderzoek en het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI), in nauwe samenwerking met adviseurs van de Europese Investeringsbank (EIB), en om mogelijkheden te creëren om leningen tegen lage rente te verstrekken die het mogelijk maken de specifieke problemen waarop vrouwen stuiten bij het vinden van financiering voor projecten die in aanmerking komen voor opname in nationale programma's, te verlichten; |
| --- | --- |

49.

| 50. | onderstreept dat in de programmeringsperiode 2007-2013 door het EVF 486 miljoen EUR aan de FLAG's beschikbaar is gesteld en dat er gedurende die programmeringsperiode circa 12 000 plaatselijke projecten zijn ondersteund; |
| --- | --- |

50.

| 51. | roept de lidstaten en de FLAG's op optimaal gebruik te maken van de beschikbare middelen en ook, waar mogelijk, van meerdere fondsen (samen met bijdragen uit het EFRO, het Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling (Elfpo) en het ESF); |
| --- | --- |

51.

| 52. | verzoekt de lidstaten contactpunten op regionaal niveau op te zetten om adequate informatie en steun te bieden; |
| --- | --- |

52.

| 53. | beveelt aan dat de FLAG's nauw samenwerken met toerismedeskundigen teneinde middels as 4 van het EFMZV projecten en toereikende middelen te bepalen voor de diversificatie in visserijgebieden; |
| --- | --- |

53.

| 54. | wijst erop dat het EFMVZ specifieke financiële steun verleent aan initiatieven in visserijgemeenschappen die van vrouwen uitgaan; |
| --- | --- |

54.

| 55. | roept de lidstaten op er door middel van selectiecriteria voor activiteiten uit hoofde van het EFMVZ voor te zorgen dat gendergelijkheid doeltreffend wordt gemainstreamd en bevorderd in alle gefinancierde maatregelen (bijvoorbeeld door voorrang te geven aan acties die specifiek op vrouwen zijn gericht of door vrouwen worden ondernomen); |
| --- | --- |

55.

| 56. | verzoekt de Commissie een studie te maken van de verwachte sociaal-economische en milieugevolgen van deze activiteiten; |
| --- | --- |

56.

| 57. | doet een beroep op de Commissie om de sociale en economische weerslag van de recreatievisserij op het binnenlandse toerisme te analyseren, vooral in plattelandsgebieden, en eventuele maatregelen voor te stellen voor regio's waar het potentieel voor deze visserij onderbenut is; |
| --- | --- |

57.

| 58. | verzoekt de lidstaten en de Commissie de verzameling en het beheer van gegevens over visserijgerelateerd toerisme te verbeteren; |
| --- | --- |

58.

| 59. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's, alsmede aan de regeringen van de lidstaten en de regionale adviesraden. |
| --- | --- |

59.

---

(1)  PB L 354 van 28.12.2013, blz. 22.

(2)  PB L 149 van 20.5.2014, blz. 1.

(3)  PB L 327 van 22.12.2000, blz. 1.

(4)  PB C 419 van 16.12.2015, blz. 167.

(5)  PB C 75 van 26.2.2016, blz. 24.

(6)  „Indagine sulle abitudini e opinioni dei cittadini nel comprensorio del GAC „Il mare delle Alpi” — Analisi della pescaturismo in Italia come strumento di sviluppo sostenibile” (analyse van het vistoerisme in Italië als middel om duurzame ontwikkeling te verwezenlijken)(2015).

(7)  „L’integrazione della pesca con altre attività produttive — La pescaturismo come modello sociale e culturale”, Cenasca Cisl et al., (2005) (Integratie van het vistoerisme en andere productie-activiteiten — .Vistoerisme als socio-cultureel model).

(8)  „Indagine sulle abitudini e opinioni dei cittadini nel comprensorio del GAC „Il mare delle Alpi” — Analisi della pescaturismo in Italia come strumento di sviluppo sostenibile” (analyse van het vistoerisme in Italië als middel om duurzame ontwikkeling te verwezenlijken)(2015).

(9)  „L’integrazione della pesca con altre attività produttive — La pescaturismo come modello sociale e culturale”, Cenasca Cisl et al., (2005) (Integratie van het vistoerisme en andere productie-activiteiten — .Vistoerisme als socio-cultureel model).

(10)  „Indagine sulle abitudini e opinioni dei cittadini nel comprensorio del GAC „Il mare delle Alpi” — Analisi della pescaturismo in Italia come strumento di sviluppo sostenibile” (analyse van het vistoerisme in Italië als middel om duurzame ontwikkeling te verwezenlijken)(2015).

(11)  Socio-economic analysis on fisheries-related tourism in EUSAIR — Nemo project 1M-MED14-11, WP2, Action 2.3.

(12)  „Perspectives for the development of tourism activities related to fishing”, Europees Parlement, IP/B/PECH/IC/2013-103 (2014).

(13)  „Perspectives for the development of tourism activities related to fishing”, Europees Parlement, IP/B/PECH/IC/2013-103 (2014).

(14)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0391.

(15)  Zoals de Vlaggetjesdagen en Havendagen in Nederland.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/30 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/30

---

P8_TA(2017)0281

Verjaringstermijnen bij verkeersongevallen

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende verjaringstermijnen bij verkeersongevallen (2015/2087(INL))

(2018/C 334/04)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien op artikel 67, lid 4, en artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien op artikel 67, lid 4, en artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”),

| — | gezien artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en de relevante jurisprudentie van het EVRM, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en de relevante jurisprudentie van het EVRM,

| — | gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie betreffende de beginselen van nationale procesautonomie en doeltreffende rechterlijke bescherming (1), |
| --- | --- |

—

gezien de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie betreffende de beginselen van nationale procesautonomie en doeltreffende rechterlijke bescherming (1),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (Rome II) (2) (Rome II-verordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 betreffende het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (Rome II) (2) (Rome II-verordening),

| — | gezien het Verdrag van Den Haag van 4 mei 1971 inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen (Verdrag van Den Haag van 1971 inzake verkeersongevallen), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van Den Haag van 4 mei 1971 inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen (Verdrag van Den Haag van 1971 inzake verkeersongevallen),

| — | gezien Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (3) (richtlijn motorrijtuigenverzekering), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (3) (richtlijn motorrijtuigenverzekering),

| — | gezien het Europees Verdrag inzake de berekening van termijnen (4), |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Verdrag inzake de berekening van termijnen (4),

| — | gezien het onderzoek naar de beoordeling van de Europese meerwaarde, uitgevoerd door de afdeling Europese meerwaarde van de onderzoeksdiensten van het Europees Parlement (EPRS) getiteld „Common minimum standards of civil procedure” (5), |
| --- | --- |

—

gezien het onderzoek naar de beoordeling van de Europese meerwaarde, uitgevoerd door de afdeling Europese meerwaarde van de onderzoeksdiensten van het Europees Parlement (EPRS) getiteld „Common minimum standards of civil procedure” (5),

| — | gezien de studie van het directoraat-generaal Intern beleid getiteld „Cross-border traffic accidents in the EU — the potential impact of driverless cars” (6), |
| --- | --- |

—

gezien de studie van het directoraat-generaal Intern beleid getiteld „Cross-border traffic accidents in the EU — the potential impact of driverless cars” (6),

| — | gezien de studie van de Commissie getiteld „Compensation of victims of cross-border road traffic accidents in the EU: Comparison of national practices, analysis of problems and evaluation of options for improving the position of cross-border victims” (7), |
| --- | --- |

—

gezien de studie van de Commissie getiteld „Compensation of victims of cross-border road traffic accidents in the EU: Comparison of national practices, analysis of problems and evaluation of options for improving the position of cross-border victims” (7),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 april 2010 over een actieplan getiteld „Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor de burgers van Europa — Actieplan ter uitvoering van het programma van Stockholm” (8), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 april 2010 over een actieplan getiteld „Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor de burgers van Europa — Actieplan ter uitvoering van het programma van Stockholm” (8),

| — | gezien zijn resolutie van 1 februari 2007 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende verjaringstermijnen voor grensoverschrijdende geschillen met betrekking tot letsel en dodelijke ongevallen (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 1 februari 2007 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende verjaringstermijnen voor grensoverschrijdende geschillen met betrekking tot letsel en dodelijke ongevallen (9),

| — | gezien zijn resolutie van 22 oktober 2003 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de Richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG en 90/232/EEG van de Raad en Richtlijn 2000/26/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 22 oktober 2003 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de Richtlijnen 72/166/EEG, 84/5/EEG, 88/357/EEG en 90/232/EEG van de Raad en Richtlijn 2000/26/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (10),

| — | gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A8-0206/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A8-0206/2017),

| A. | overwegende dat in de Unie de regels inzake verjaring bij vorderingen betreffende schadevergoeding van lidstaat tot lidstaat sterk verschillen, waardoor er niet twee lidstaten zijn die precies dezelfde basisregels toepassen voor verjaring; overwegende dat de relevante verjaringstermijnen worden bepaald aan de hand van diverse factoren, bijvoorbeeld of er ook sprake is van een strafrechtelijk onderzoek en of de claim als vordering uit onrechtmatige daad of als contractuele vordering beschouwd wordt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in de Unie de regels inzake verjaring bij vorderingen betreffende schadevergoeding van lidstaat tot lidstaat sterk verschillen, waardoor er niet twee lidstaten zijn die precies dezelfde basisregels toepassen voor verjaring; overwegende dat de relevante verjaringstermijnen worden bepaald aan de hand van diverse factoren, bijvoorbeeld of er ook sprake is van een strafrechtelijk onderzoek en of de claim als vordering uit onrechtmatige daad of als contractuele vordering beschouwd wordt;

| B. | overwegende dat nationale verjaringstermijnen dus extreem complex zijn en het vaak moeilijk te begrijpen is wat de toepasselijke algemene verjaringstermijn is, wanneer en hoe termijnen ingaan en hoe deze worden opgeschort, onderbroken of verlengd; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat nationale verjaringstermijnen dus extreem complex zijn en het vaak moeilijk te begrijpen is wat de toepasselijke algemene verjaringstermijn is, wanneer en hoe termijnen ingaan en hoe deze worden opgeschort, onderbroken of verlengd;

| C. | overwegende dat onbekendheid met buitenlandse verjaringsregels ertoe kan leiden dat het recht om een verder geldige vordering in te dienen, verloren gaat, of dat er voor de slachtoffers hindernissen in de vorm van bijkomende kosten en vertraging ontstaan bij de toegang tot de rechter; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat onbekendheid met buitenlandse verjaringsregels ertoe kan leiden dat het recht om een verder geldige vordering in te dienen, verloren gaat, of dat er voor de slachtoffers hindernissen in de vorm van bijkomende kosten en vertraging ontstaan bij de toegang tot de rechter;

| D. | overwegende dat er op dit moment slechts weinig statistieken beschikbaar zijn over de afwijzing van vorderingen inzake schadevergoeding bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter op grond van het feit dat de verjaringstermijn is verstreken; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat er op dit moment slechts weinig statistieken beschikbaar zijn over de afwijzing van vorderingen inzake schadevergoeding bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter op grond van het feit dat de verjaringstermijn is verstreken;

| E. | overwegende dat op het gebied van verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter de enige reeds op Unie-niveau geharmoniseerde grond de grond is die in artikel 18 van de richtlijn motorrijtuigenverzekering wordt genoemd en die slachtoffers in staat stelt in hun eigen woonland schadevergoeding te eisen via een schadeclaim bij een betrokken verzekeringsmaatschappij of schadevergoedingsinstantie in verband met de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (11); |
| --- | --- |

E.

overwegende dat op het gebied van verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter de enige reeds op Unie-niveau geharmoniseerde grond de grond is die in artikel 18 van de richtlijn motorrijtuigenverzekering wordt genoemd en die slachtoffers in staat stelt in hun eigen woonland schadevergoeding te eisen via een schadeclaim bij een betrokken verzekeringsmaatschappij of schadevergoedingsinstantie in verband met de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven (11);

| F. | overwegende dat verjaringstermijnen een belangrijk en integraal onderdeel vormen van de wettelijke-aansprakelijkheidsregels van de lidstaten die bij verkeersongevallen gelden, en wel in die zin dat tegenover een korte verjaringstermijn strenge aansprakelijkheidsregels of de toekenning van royale schadevergoedingen kunnen staan; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat verjaringstermijnen een belangrijk en integraal onderdeel vormen van de wettelijke-aansprakelijkheidsregels van de lidstaten die bij verkeersongevallen gelden, en wel in die zin dat tegenover een korte verjaringstermijn strenge aansprakelijkheidsregels of de toekenning van royale schadevergoedingen kunnen staan;

| G. | overwegende dat regels inzake verjaring van vorderingen van essentieel belang zijn om rechtszekerheid en de definitieve regeling van geschillen te waarborgen; overwegende evenwel dat tegenover het recht van de verweerder op rechtszekerheid en definitieve regeling van geschillen het grondrecht van de eiser op een doeltreffende voorziening in rechte staat, en dat onnodige korte verjaringstermijnen een doeltreffende toegang tot de rechter in de EU in de weg zouden kunnen staan; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat regels inzake verjaring van vorderingen van essentieel belang zijn om rechtszekerheid en de definitieve regeling van geschillen te waarborgen; overwegende evenwel dat tegenover het recht van de verweerder op rechtszekerheid en definitieve regeling van geschillen het grondrecht van de eiser op een doeltreffende voorziening in rechte staat, en dat onnodige korte verjaringstermijnen een doeltreffende toegang tot de rechter in de EU in de weg zouden kunnen staan;

| H. | overwegende dat, gezien de huidige verschillen wat betreft verjaringsregels en het soort problemen dat rechtstreeks verband houdt met de uiteenlopende nationale bepalingen betreffende transnationale gevallen van letsel en schade aan eigendom, een zekere mate van harmonisering de enige manier is om een adequaat niveau van zekerheid, voorspelbaarheid en eenvoud te waarborgen bij de toepassing van de regels van de lidstaten bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat, gezien de huidige verschillen wat betreft verjaringsregels en het soort problemen dat rechtstreeks verband houdt met de uiteenlopende nationale bepalingen betreffende transnationale gevallen van letsel en schade aan eigendom, een zekere mate van harmonisering de enige manier is om een adequaat niveau van zekerheid, voorspelbaarheid en eenvoud te waarborgen bij de toepassing van de regels van de lidstaten bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter;

| I. | overwegende dat een dergelijke wetgevingsinitiatief voor een billijk evenwicht tussen de partijen zou moeten zorgen wat betreft kwesties aangaande verjaringsregels, en de berekening van en opschorting van termijnen zou moeten vergemakkelijken; overwegende dat daarom naar een gerichte benadering wordt gestreefd die rekening houdt met de toegenomen omvang van het grensoverschrijdende verkeer binnen de Unie, zonder het volledige rechtssysteem van de lidstaten op de schop te nemen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat een dergelijke wetgevingsinitiatief voor een billijk evenwicht tussen de partijen zou moeten zorgen wat betreft kwesties aangaande verjaringsregels, en de berekening van en opschorting van termijnen zou moeten vergemakkelijken; overwegende dat daarom naar een gerichte benadering wordt gestreefd die rekening houdt met de toegenomen omvang van het grensoverschrijdende verkeer binnen de Unie, zonder het volledige rechtssysteem van de lidstaten op de schop te nemen;

| 1. | erkent dat de situatie van slachtoffers van verkeersongevallen de afgelopen decennia sterk is verbeterd, ook op het niveau van de internationale privaatrechtelijke rechtspraak, in die zin dat buitenlandse slachtoffers gebruik kunnen maken van de procedures in de lidstaat waar zij woonachtig zijn voor alle rechtstreekse vorderingen jegens de aansprakelijkheidsverzekeraar van het voertuig of de schadevergoedingsinstantie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | stelt evenwel vast dat het voortbestaan in de Unie van twee parallelle regelingen voor de wet die van toepassing is bij verkeersongevallen naar gelang het land waar de vordering wordt ingediend, namelijk het Verdrag van Den Haag van 1971 inzake verkeersongevallen dan wel de Rome II-verordening, in combinatie met de keuzemogelijkheden volgens Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad (12), tot rechtsonzekerheid en onoverzichtelijkheid leidt en de gelegenheid biedt tot forum shopping; |
| --- | --- |

2.

| 3. | herhaalt dat er voor onderzoek en onderhandelingen bij grensoverschrijdende geschillen vaak veel meer tijd nodig is dan bij binnenlandse vorderingen; benadrukt in dit verband dat deze uitdagingen nog groter worden als er nieuwe technologieën in het spel komen, zoals in het geval van zelfrijdende auto's; |
| --- | --- |

3.

| 4. | herinnert in dit verband aan het feit dat het onderwerp verjaringstermijnen moet worden gezien als onderdeel van de maatregelen op het gebied van justitiële samenwerking in civielrechtelijke zaken in de zin van artikel 67, lid 4, en artikel 81 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU); |
| --- | --- |

4.

| 5. | stelt vast dat de aanwezigheid van gemeenschappelijke minimumregels inzake verjaringstermijnen in grensoverschrijdende geschillen essentieel zijn om ervoor te zorgen dat er doeltreffende rechtsmiddelen beschikbaar zijn ter bescherming van de slachtoffers van verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter en dat de rechtszekerheid gewaarborgd is; |
| --- | --- |

5.

| 6. | benadrukt dat buitensporig korte verjaringstermijnen in nationale rechtssystemen een hinderpaal vormen bij de toegang tot de rechter in de lidstaten die mogelijk in strijd is met het recht op een eerlijk proces dat is verankerd in artikel 47 van het Handvest en in artikel 6 van het EVRM; |
| --- | --- |

6.

| 7. | wijst erop dat de grote verschillen tussen de regels van de lidstaten wat betreft de verjaringstermijnen voor ongevallen met een grensoverschrijdend karakter bijkomende hindernissen opwerpen voor slachtoffers die een schadeclaim indienen wegens letsel en schade aan eigendom welke zij hebben opgelopen in een andere dan hun eigen lidstaat; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt de Commissie te waarborgen dat er op het e-justitieportaal algemene informatie over de in de lidstaten geldende verjaringstermijnen voor vorderingen inzake schadevergoeding bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter beschikbaar komt die voortdurend wordt bijgewerkt; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Commissie tevens een studie uit te voeren naar de bescherming in de lidstaten van minderjarigen en personen met een handicap wat betreft de verjaringstermijnen en naar de noodzaak om op Unieniveau minimumregels vast te stellen om te waarborgen dat deze personen hun recht op schadevergoeding naar aanleiding van hun betrokkenheid bij een verkeersongeval met grensoverschrijdend karakter niet verliezen en dat zij verzekerd zijn van doeltreffende toegang tot de rechter in de Unie; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Commissie op basis van artikel 81, lid 2, VWEU een voorstel voor een wetgevingshandeling voor te leggen over verjaringstermijnen met betrekking tot letsel en schade aan eigendom bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter, aan de hand van de aanbevelingen in de bijlage bij deze resolutie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is van oordeel dat het verlangde voorstel geen financiële gevolgen heeft; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, alsmede aan de parlementen en regeringen van de lidstaten. |
| --- | --- |

12.

---

(1)  Zie onder meer: arrest van 18 september 2003, Peter Pflücke/Bundesanstalt für Arbeit, C-125/01, ECLI:EU:C:2003:477, arrest van 25 juli 1991, Theresa Emmott/Minister for Social Welfare and Attorney General, C-208/90, ECLI:EU:C:1991:333 en arrest van 13 juli 2006, Vincenzo Manfredi e.a /Lloyd Adriatico Assicurazioni SpA e.a., gevoegde zaken C-295/04 tot C-298/04, ECLI:EU:C:2006:461.

(2)  PB L 199 van 31.7.2007, blz. 40.

(3)  PB L 263 van 7.10.2009, blz. 11.

(4)  CETS 076.

(5)  PE 581.386, juli 2016.

(6)  PE 571.362, juni 2016.

(7)  Ook online te raadplegen via: http://ec.europa.eu/civiljustice/news/docs/study_compensation_road_victims_en.pdf (30 november 2008).

(8)  PB C 121 van 19.4.2011, blz. 41.

(9)  PB C 250 E van 25.10.2007, blz. 99.

(10)  Aangenomen teksten, P5_TA(2003)0446.

(11)  Zie ook: arrest van 13 december 2007, FBTO Schadeverzekeringen NV/Jack Odenbreit, C-463/06, ECLI:EU:C:2007:792.

(12)  Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PB L 351 van 20.12.2012, blz. 1).

---

BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE:

AANBEVELINGEN VOOR EEN RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD INZAKE GEMEENSCHAPPELIJKE VERJARINGSTERMIJNEN VOOR VERKEERSONGEVALLEN MET EEN GRENSOVERSCHRIJDEND KARAKTER

A.   BEGINSELEN EN DOELSTELLINGEN VAN HET VERLANGDE VOORSTEL

| 1. | In de Europese Unie blijft wetshandhaving voor de rechtbank in grote mate een kwestie van nationale procedurele regels en praktijken. Nationale rechtbanken zijn ook EU-rechtbanken. Het is dan ook de taak van deze rechtbanken om in de lopende procedures te zorgen voor billijkheid, rechtvaardigheid en efficiëntie alsmede een doeltreffende toepassing van het Unierecht, waarbij wordt gewaarborgd dat de rechten van de Europese burgers in de hele Europese Unie worden beschermd. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te ontwikkelen. Volgens de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999, en met name punt 38 daarvan, dienen er nieuwe procesrechtregels voor grensoverschrijdende zaken te komen, in het bijzonder betreffende de elementen die een soepele justitiële samenwerking en de toegang tot de rechter bevorderen, bijvoorbeeld voorlopige maatregelen, bewijsvergaring, betalingsbevelen en termijnen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Gemeenschappelijke minimumregels inzake verjaringstermijnen die van toepassing zijn bij transnationale geschillen betreffende letsel en schade aan eigendom als gevolg van verkeersongevallen worden noodzakelijk geacht om de hindernissen terug te dringen voor slachtoffers die gebruik willen maken van hun rechten in een andere dan hun eigen lidstaat. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zulke gemeenschappelijke minimumregels inzake verjaringstermijnen zouden grotere zekerheid en voorspelbaarheid meebrengen en het risico verminderen dat slachtoffers van verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter een te geringe schadevergoeding krijgen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Als zodanig is de voorgestelde richtlijn bedoeld om een speciale verjaringsregeling voor grensoverschrijdende gevallen in te voeren die voor doeltreffende toegang tot de rechter zorgt en een correcte werking van de interne markt faciliteert door hinderpalen voor het vrije verkeer van burgers op het hele grondgebied van de lidstaten weg te nemen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De voorgestelde richtlijn heeft niet tot doel nationale wettelijke-aansprakelijkheidsregelingen in hun geheel te vervangen maar om, met inachtneming van de nationale bijzonderheden, gemeenschappelijk minimumregels inzake verjaringstermijnen voor vorderingen met een grensoverschrijdend karakter vast te stellen die vallen onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2009/103/EG. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het huidige voorstel is in overeenstemming met het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel, aangezien de lidstaten niet alleen kunnen handelen bij de opstelling van minimumregels inzake verjaringstermijnen en het voorstel niet verder gaat dan strikt noodzakelijk is om daadwerkelijke toegang tot de rechter en rechtszekerheid in de EU te waarborgen. |
| --- | --- |

7.

B.   TEKST VAN HET VERLANGDE VOORSTEL

Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke verjaringstermijnen bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 67, lid 4, en artikel 81, lid 2,

Gezien het verzoek van het Europees Parlement aan de Commissie,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te handhaven en te ontwikkelen, waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is. Met het oog op de geleidelijke totstandbrenging van die ruimte dient de Unie maatregelen te nemen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, in het bijzonder wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt. |
| --- | --- |

(1)

De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te handhaven en te ontwikkelen, waarin het vrije verkeer van personen gewaarborgd is. Met het oog op de geleidelijke totstandbrenging van die ruimte dient de Unie maatregelen te nemen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, in het bijzonder wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt.

| (2) | Krachtens artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten dergelijke maatregelen onder meer maatregelen omvatten ter waarborging van daadwerkelijke toegang tot de rechter en van het wegnemen van de hindernissen voor de goede werking van burgerrechtelijke procedures, indien nodig door bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende bepalingen inzake burgerlijke rechtspleging. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten dergelijke maatregelen onder meer maatregelen omvatten ter waarborging van daadwerkelijke toegang tot de rechter en van het wegnemen van de hindernissen voor de goede werking van burgerrechtelijke procedures, indien nodig door bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende bepalingen inzake burgerlijke rechtspleging.

| (3) | Volgens de mededeling van de Commissie van 20 april 2010 getiteld „Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor de burgers van Europa — Actieplan voor de tenuitvoerlegging van het programma van Stockholm” (1), moeten burgers die naar een andere lidstaat rijden en helaas bij een ongeval betrokken raken, rechtszekerheid hebben over de verjaringstermijnen van verzekeringsclaims. Hiertoe werd aangekondigd dat er in 2011 een nieuwe verordening inzake verjaringstermijnen betreffende verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter zou worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(3)

Volgens de mededeling van de Commissie van 20 april 2010 getiteld „Een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht voor de burgers van Europa — Actieplan voor de tenuitvoerlegging van het programma van Stockholm” (1), moeten burgers die naar een andere lidstaat rijden en helaas bij een ongeval betrokken raken, rechtszekerheid hebben over de verjaringstermijnen van verzekeringsclaims. Hiertoe werd aangekondigd dat er in 2011 een nieuwe verordening inzake verjaringstermijnen betreffende verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter zou worden vastgesteld.

| (4) | Verjaringstermijnen hebben niet alleen een aanzienlijke impact op het recht van benadeelde partijen op toegang tot de rechter, maar ook op hun materiële rechten, daar er geen sprake van een doeltreffend recht kan zijn zonder goede en adequate bescherming ervan. Deze richtlijn heeft tot doel de toepassing te bevorderen van gemeenschappelijke verjaringstermijnen bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter om daadwerkelijke toegang tot de rechter in de Unie te verzekeren. Het algemeen erkende recht op toegang tot de rechter is ook neergelegd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”). |
| --- | --- |

(4)

Verjaringstermijnen hebben niet alleen een aanzienlijke impact op het recht van benadeelde partijen op toegang tot de rechter, maar ook op hun materiële rechten, daar er geen sprake van een doeltreffend recht kan zijn zonder goede en adequate bescherming ervan. Deze richtlijn heeft tot doel de toepassing te bevorderen van gemeenschappelijke verjaringstermijnen bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter om daadwerkelijke toegang tot de rechter in de Unie te verzekeren. Het algemeen erkende recht op toegang tot de rechter is ook neergelegd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie („het Handvest”).

| (5) | De eis van rechtszekerheid en de noodzaak om recht te doen in individuele gevallen zijn wezenlijke onderdelen van elke ruimte van rechtvaardigheid. Gemeenschappelijke verjaringstermijnen die de rechtszekerheid vergroten en bijdragen aan een daadwerkelijk handhavingsregime zijn dan ook nodig om de toepassing van dit beginsel te waarborgen. |
| --- | --- |

(5)

De eis van rechtszekerheid en de noodzaak om recht te doen in individuele gevallen zijn wezenlijke onderdelen van elke ruimte van rechtvaardigheid. Gemeenschappelijke verjaringstermijnen die de rechtszekerheid vergroten en bijdragen aan een daadwerkelijk handhavingsregime zijn dan ook nodig om de toepassing van dit beginsel te waarborgen.

| (6) | De bepalingen van deze richtlijn zouden van toepassing moeten zijn op vorderingen die onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad (2) vallen en een grensoverschrijdend karakter hebben. |
| --- | --- |

(6)

De bepalingen van deze richtlijn zouden van toepassing moeten zijn op vorderingen die onder het toepassingsgebied van Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad (2) vallen en een grensoverschrijdend karakter hebben.

| (7) | Niets mag lidstaten ervan weerhouden de bepalingen van deze richtlijn waar passend ook toe te passen op louter binnenlandse verkeersongevallen. |
| --- | --- |

(7)

Niets mag lidstaten ervan weerhouden de bepalingen van deze richtlijn waar passend ook toe te passen op louter binnenlandse verkeersongevallen.

| (8) | Alle lidstaten zijn verdragsluitende partij bij het Verdrag van 4 november 1950 tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). De in deze richtlijn bedoelde zaken dienen te worden behandeld met inachtneming van dat Verdrag, in het bijzonder het recht op een eerlijk proces en op een doeltreffende voorziening in rechte. |
| --- | --- |

(8)

Alle lidstaten zijn verdragsluitende partij bij het Verdrag van 4 november 1950 tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). De in deze richtlijn bedoelde zaken dienen te worden behandeld met inachtneming van dat Verdrag, in het bijzonder het recht op een eerlijk proces en op een doeltreffende voorziening in rechte.

| (9) | Het beginsel van het lex loci damni vormt de algemene regel die is neergelegd in Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad (3) met betrekking tot het recht dat van toepassing is op gevallen van letsel of schade aan eigendom, en dat dus moet worden bepaald op basis van de vraag waar de schade zich heeft voorgedaan, ongeacht het land of de landen waar de onrechtstreekse gevolgen zich kunnen voordoen. Krachtens letter h) van artikel 15 van deze verordening regelt het recht dat op niet-contractuele verbintenissen van toepassing is met name de wijze van tenietgaan van de verbintenis, alsmede de verjaring en het verval, waaronder begrepen de aanvang, de stuiting, en de schorsing van de verjarings- of vervaltermijn. |
| --- | --- |

(9)

Het beginsel van het lex loci damni vormt de algemene regel die is neergelegd in Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad (3) met betrekking tot het recht dat van toepassing is op gevallen van letsel of schade aan eigendom, en dat dus moet worden bepaald op basis van de vraag waar de schade zich heeft voorgedaan, ongeacht het land of de landen waar de onrechtstreekse gevolgen zich kunnen voordoen. Krachtens letter h) van artikel 15 van deze verordening regelt het recht dat op niet-contractuele verbintenissen van toepassing is met name de wijze van tenietgaan van de verbintenis, alsmede de verjaring en het verval, waaronder begrepen de aanvang, de stuiting, en de schorsing van de verjarings- of vervaltermijn.

| (10) | Wat verkeersongevallen betreft kan het voor een buitenlands slachtoffer bijzonder moeilijk zijn op korte termijn basisinformatie over het ongeval te verkrijgen van de rechterlijke macht van het bezochte land, zoals de identiteit van de verweerder en eventuele aansprakelijkheid. Ook kan het enige tijd duren voordat is uitgezocht welke schaderegelaar of verzekeraar zich met de zaak moet bezighouden, er bewijsmateriaal omtrent het ongeval is verzameld en eventueel noodzakelijke documenten zijn vertaald. |
| --- | --- |

(10)

Wat verkeersongevallen betreft kan het voor een buitenlands slachtoffer bijzonder moeilijk zijn op korte termijn basisinformatie over het ongeval te verkrijgen van de rechterlijke macht van het bezochte land, zoals de identiteit van de verweerder en eventuele aansprakelijkheid. Ook kan het enige tijd duren voordat is uitgezocht welke schaderegelaar of verzekeraar zich met de zaak moet bezighouden, er bewijsmateriaal omtrent het ongeval is verzameld en eventueel noodzakelijke documenten zijn vertaald.

| (11) | Bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter is het niet ongebruikelijk dat termijnen voor de eiser al bijna verlopen zijn voordat de onderhandelingen met de verweerder kunnen beginnen. Dit gebeurt met name als de totale termijn bijzonder kort is of als er onduidelijkheid heerst omtrent de manier waarop de verjaringstermijn kan worden opgeschort of onderbroken. Het verzamelen van informatie over een ongeval dat in een ander land dan het land van vestiging van de eiser heeft plaatsgevonden, kan veel tijd in beslag nemen. Daarom dient de algemene termijn die in de richtlijn is vastgesteld, te worden opgeschort zodra er bij de verzekeraar of de schadevergoedingsinstantie een vordering wordt ingediend, om de eiser in staat te stellen over de afwikkeling van de vordering te onderhandelen. |
| --- | --- |

(11)

Bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter is het niet ongebruikelijk dat termijnen voor de eiser al bijna verlopen zijn voordat de onderhandelingen met de verweerder kunnen beginnen. Dit gebeurt met name als de totale termijn bijzonder kort is of als er onduidelijkheid heerst omtrent de manier waarop de verjaringstermijn kan worden opgeschort of onderbroken. Het verzamelen van informatie over een ongeval dat in een ander land dan het land van vestiging van de eiser heeft plaatsgevonden, kan veel tijd in beslag nemen. Daarom dient de algemene termijn die in de richtlijn is vastgesteld, te worden opgeschort zodra er bij de verzekeraar of de schadevergoedingsinstantie een vordering wordt ingediend, om de eiser in staat te stellen over de afwikkeling van de vordering te onderhandelen.

| (12) | Met deze richtlijn moeten minimumvoorschriften worden vastgesteld. De lidstaten moeten kunnen voorzien in een hoger beschermingsniveau. Een dergelijk hoger beschermingsniveau mag geen belemmering vormen voor de daadwerkelijke toegang tot de rechter die dergelijke minimumvoorschriften beogen te bevorderen. Het beschermingsniveau waarin het Handvest voorziet, zoals geïnterpreteerd door het Hof, en de voorrang, eenheid en doeltreffendheid van het Unierecht mogen hierbij niet in het gedrang komen. |
| --- | --- |

(12)

Met deze richtlijn moeten minimumvoorschriften worden vastgesteld. De lidstaten moeten kunnen voorzien in een hoger beschermingsniveau. Een dergelijk hoger beschermingsniveau mag geen belemmering vormen voor de daadwerkelijke toegang tot de rechter die dergelijke minimumvoorschriften beogen te bevorderen. Het beschermingsniveau waarin het Handvest voorziet, zoals geïnterpreteerd door het Hof, en de voorrang, eenheid en doeltreffendheid van het Unierecht mogen hierbij niet in het gedrang komen.

| (13) | Deze richtlijn dient Verordening (EG) nr. 864/2007 en Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad (4) onverlet te laten. |
| --- | --- |

(13)

Deze richtlijn dient Verordening (EG) nr. 864/2007 en Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad (4) onverlet te laten.

| (14) | Deze richtlijn heeft tot doel de grondrechten te bevorderen en houdt rekening met de beginselen en waarden die met name door het Handvest worden erkend, en is er tegelijk op gericht de Uniedoelstelling van behoud en ontwikkeling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te bereiken. |
| --- | --- |

(14)

Deze richtlijn heeft tot doel de grondrechten te bevorderen en houdt rekening met de beginselen en waarden die met name door het Handvest worden erkend, en is er tegelijk op gericht de Uniedoelstelling van behoud en ontwikkeling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te bereiken.

| (15) | Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het tot stand brengen van gemeenschappelijke minimumnormen voor verjaringstermijnen bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(15)

Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het tot stand brengen van gemeenschappelijke minimumnormen voor verjaringstermijnen bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken.

| (16) | Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, [hebben het Verenigd Koninkrijk en Ierland laten weten dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze richtlijn]/[nemen het Verenigd Koninkrijk en Ierland, onverminderd artikel 4 van dat protocol, niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in deze landen]. |
| --- | --- |

(16)

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, [hebben het Verenigd Koninkrijk en Ierland laten weten dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze richtlijn]/[nemen het Verenigd Koninkrijk en Ierland, onverminderd artikel 4 van dat protocol, niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in deze landen].

| (17) | Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in Denemarken, |
| --- | --- |

(17)

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in Denemarken,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I:

ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

Onderwerp

Doel van deze richtlijn is het vaststellen van minimumnormen betreffende de totale duur, het begin, de opschorting en de berekening van verjaringstermijnen voor vorderingen inzake schadevergoeding voor letsel en schade aan eigendom, verhaalbaar krachtens Richtlijn 2009/103/EG, bij verkeersongevallen met een grensoverschrijdend karakter.

Artikel 2

Toepassingsgebied

Deze richtlijn is van toepassing op vorderingen inzake schadevergoeding voor verlies of letsel als gevolg van een door een voertuig veroorzaakt ongeval jegens:

| a. | de verzekeringsmaatschappij die de verantwoordelijke persoon verzekert tegen wettelijke aansprakelijkheid overeenkomstig artikel 18 van Richtlijn 2009/103/EG; of |
| --- | --- |

a.

de verzekeringsmaatschappij die de verantwoordelijke persoon verzekert tegen wettelijke aansprakelijkheid overeenkomstig artikel 18 van Richtlijn 2009/103/EG; of

| b. | de schadevergoedingsinstantie zoals bedoeld in de artikelen 24 en 25 van Richtlijn 2009/103/EG. |
| --- | --- |

b.

de schadevergoedingsinstantie zoals bedoeld in de artikelen 24 en 25 van Richtlijn 2009/103/EG.

Artikel 3

Verkeersongeval met een grensoverschrijdend karakter

1.   In deze richtlijn wordt onder verkeersongeval met een grensoverschrijdend karakter verstaan een verkeersongeval dat wordt veroorzaakt door voertuigen die verzekerd en normaliter gevestigd zijn in een lidstaat en dat plaatsvindt in een andere lidstaat dan die van de gewone verblijfplaats van het slachtoffer of in een derde land waarvan het nationaal bureau van verzekeraars, zoals gedefinieerd in artikel 6 van Richtlijn 2009/103/EG, is aangesloten bij het groenekaartsysteem.

2.   In deze richtlijn wordt onder „lidstaat” verstaan: iedere lidstaat behalve [het Verenigd Koninkrijk, Ierland en] Denemarken.

HOOFDSTUK II:

HOOFDSTUK II:

MINIMUMNORMEN VOOR VERJARINGSTERMIJNEN

MINIMUMNORMEN VOOR VERJARINGSTERMIJNEN

Artikel 4

Verjaringstermijn

1.   De lidstaten zorgen ervoor dat een verjaringstermijn van ten minste vier jaar van toepassing is bij maatregelen in verband met schadevergoeding voor letsel en schade aan eigendom als gevolg van een verkeersongeval met een grensoverschrijdend karakter zoals bepaald in artikel 2. De verjaringstermijn gaat in op de dag waarop de eiser zich bewust wordt, of aannemelijke redenen had om zich bewust te worden, van de omvang van het letsel, het verlies of de schade, de oorzaak daarvan en de identiteit van de aansprakelijke persoon en de verzekeringsmaatschappij die deze persoon verzekert tegen wettelijke aansprakelijkheid of de schaderegelaar of schadevergoedingsinstantie die verantwoordelijk is voor het toekennen van schadevergoeding en jegens wie de vordering moet worden ingesteld.

2.   De lidstaten waarborgen dat wanneer de wet die ten grondslag ligt aan de vordering voorziet in een langere verjaringstermijn dan vier jaar, die verjaringstermijn van toepassing is.

3.   De lidstaten waarborgen dat zij de Commissie voorzien van actuele informatie over nationale regels inzake verjaring bij door verkeersongevallen veroorzaakte schade.

Artikel 5

Opschorting van termijnen

1.   De lidstaten waarborgen dat de in artikel 4 van onderhavige richtlijn genoemde verjaringstermijn wordt opgeschort gedurende de periode tussen het instellen van de vordering door de eiser bij:

| a) | de verzekeringsmaatschappij van de persoon die het ongeval heeft veroorzaakt, of zijn schaderegelaar zoals bedoeld in de artikelen 21 en 22 van Richtlijn 2009/103/EG, of |
| --- | --- |

a)

de verzekeringsmaatschappij van de persoon die het ongeval heeft veroorzaakt, of zijn schaderegelaar zoals bedoeld in de artikelen 21 en 22 van Richtlijn 2009/103/EG, of

| b) | de schadevergoedingsinstantie zoals bedoeld in de artikelen 24 en 25 van Richtlijn 2009/103/EG, |
| --- | --- |

b)

de schadevergoedingsinstantie zoals bedoeld in de artikelen 24 en 25 van Richtlijn 2009/103/EG,

en de afwijzing van de vordering door de verweerder.

2.   Indien de resterende duur van de verjaringstermijn na afloop van de opschorting minder dan zes maanden bedraagt, zorgen de lidstaten ervoor dat de eiser een minimumtermijn van nog eens zes maanden wordt toegekend om een procedure aanhangig te maken.

Artikel 6

Automatische verlenging van termijnen

De lidstaten waarborgen dat indien een termijn op een zaterdag, zondag of een officiële feestdag eindigt, deze wordt verlengd tot het einde van de eerste daaropvolgende werkdag.

Artikel 7

Berekening van termijnen

De lidstaten waarborgen dat alle termijnen die bij deze richtlijn worden voorgeschreven, als volgt berekend:

| a) | de berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan; |
| --- | --- |

a)

de berekening gaat in op de dag volgende op die waarop de betrokken gebeurtenis zich heeft voorgedaan;

| b) | indien een termijn wordt uitgedrukt als een jaar of een aantal jaren, eindigt deze in het desbetreffende daaropvolgende jaar in de maand met dezelfde naam en op de dag met dezelfde datum als de maand waarin en de dag waarop genoemde gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Indien de desbetreffende daaropvolgende maand geen dag heeft met dezelfde datum, eindigt de termijn op de laatste dag van die maand; |
| --- | --- |

b)

indien een termijn wordt uitgedrukt als een jaar of een aantal jaren, eindigt deze in het desbetreffende daaropvolgende jaar in de maand met dezelfde naam en op de dag met dezelfde datum als de maand waarin en de dag waarop genoemde gebeurtenis heeft plaatsgevonden. Indien de desbetreffende daaropvolgende maand geen dag heeft met dezelfde datum, eindigt de termijn op de laatste dag van die maand;

| c) | termijnen wordt niet opgeschort tijdens recessen van rechtbanken. |
| --- | --- |

c)

termijnen wordt niet opgeschort tijdens recessen van rechtbanken.

Artikel 8

Afwikkeling van vorderingen

De lidstaten waarborgen dat wanneer slachtoffers gebruik maken van de in artikel 22 van Richtlijn 2009/103/EC genoemde procedure voor de afwikkeling van vorderingen naar aanleiding van een ongeval dat is veroorzaakt door een verzekerd voertuig, dat niet het effect heeft dat slachtoffers ervan worden weerhouden een gerechtelijke of arbitrageprocedure met betrekking tot die vorderingen op te starten doordat de verjaringstermijn krachtens onderhavige richtlijn tijdens de procedure voor de afwikkeling van hun vordering eindigt.

HOOFDSTUK III:

HOOFDSTUK III:

OVERIGE BEPALINGEN

OVERIGE BEPALINGEN

Artikel 9

Algemene informatie over verjaringstermijnen

De Commissie maakt door de lidstaten overeenkomstig artikel 4, lid 3, meegedeelde algemene informatie over de nationale verjaringsregels voor vorderingen inzake schadevergoeding voor schade veroorzaakt door verkeersongevallen openbaar en gemakkelijk toegankelijk via passende kanalen en in alle talen van de Unie.

Artikel 10

Verhouding tot nationaal recht

Deze richtlijn belet de lidstaten niet om de in de richtlijn vastgestelde rechten uit te breiden om een hoger beschermingsniveau te bieden.

Artikel 11

Verhouding tot andere bepalingen van het Unierecht

Deze richtlijn laat Verordening (EG) nr. 864/2007 en Verordening (EU) nr. 1215/2012 onverlet.

HOOFDSTUK IV:

HOOFDSTUK IV:

SLOTBEPALINGEN

SLOTBEPALINGEN

Artikel 12

Omzetting

1.   De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk [een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

2.   Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

3.   De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 13

Evaluatie

De Commissie dient, ten laatste op 31 december 2025 en vervolgens om de vijf jaar, bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over de toepassing van deze richtlijn op basis van zowel kwalitatieve als kwantitatieve gegevens. In deze context dient de Commissie in het bijzonder het effect van deze richtlijn op de toegang tot de rechter, op de rechtszekerheid en op het vrije verkeer van personen te beoordelen. Indien nodig worden bij het verslag wetgevingsvoorstellen gevoegd om deze richtlijn te herzien en te versterken.

Artikel 14

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag volgende op die van haar bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 15

Adressaten

Deze richtlijn is overeenkomstig de Verdragen gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, [datum]

Voor het Europees Parlement

De Voorzitter

Voor de Raad

De Voorzitter

---

(1)  COM(2010)0171.

1

(2)  Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (PB L 263 van 7.10.2009, blz. 11).

2

(3)  Verordening (EG) nr. 864/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 inzake het recht dat van toepassing is op niet-contractuele verbintenissen (Rome II), PB L 199 van 31.7.2007, blz. 40.

3

(4)  Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PB L 351 van 20.12.2012, blz. 1).

4

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/39 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/39

---

P8_TA(2017)0282

Gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 met aanbevelingen aan de Commissie betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie (2015/2084(INL))

(2018/C 334/05)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 225 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien artikel 67, lid 4, VWEU en artikel 81, lid 2, VWEU, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 67, lid 4, VWEU en artikel 81, lid 2, VWEU,

| — | gezien artikel 19, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 19, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest),

| — | gezien artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (het EVRM) en de relevante rechtspraak van het EHRM, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (het EVRM) en de relevante rechtspraak van het EHRM,

| — | gezien het werkdocument over invoering van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie — de rechtsgrondslag (1), |
| --- | --- |

—

gezien het werkdocument over invoering van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie — de rechtsgrondslag (1),

| — | gezien het onderzoek naar de beoordeling van de Europese toegevoegde waarde, uitgevoerd door de afdeling Europese toegevoegde waarde van de onderzoeksdiensten van het Europees Parlement (EPRS) getiteld „Common minimum standards of civil procedure” (2), |
| --- | --- |

—

gezien het onderzoek naar de beoordeling van de Europese toegevoegde waarde, uitgevoerd door de afdeling Europese toegevoegde waarde van de onderzoeksdiensten van het Europees Parlement (EPRS) getiteld „Common minimum standards of civil procedure” (2),

| — | gezien de diepgaande analyse door de Onderzoeksdienst van de leden van het EPRS getiteld „Europeanisation of civil procedure: towards common minimum standards?” (3), |
| --- | --- |

—

gezien de diepgaande analyse door de Onderzoeksdienst van de leden van het EPRS getiteld „Europeanisation of civil procedure: towards common minimum standards?” (3),

| — | gezien de diepgaande analyse van het directoraat-generaal Intern Beleid „Harmonized rules and minimum standards in the European law of civil procedure” (4), |
| --- | --- |

—

gezien de diepgaande analyse van het directoraat-generaal Intern Beleid „Harmonized rules and minimum standards in the European law of civil procedure” (4),

| — | gezien het ontwerp van het European Law Institute (ELI) en het Internationaal Instituut voor de eenmaking van het privaatrecht (Unidroit) getiteld „From Transnational Principles to European Rules of Civil Procedure”, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van het European Law Institute (ELI) en het Internationaal Instituut voor de eenmaking van het privaatrecht (Unidroit) getiteld „From Transnational Principles to European Rules of Civil Procedure”,

| — | gezien de „Principles of Transnational Civil Procedure” van het Amerikaans rechtsinstituut (ALI) en Unidroit (5), |
| --- | --- |

—

gezien de „Principles of Transnational Civil Procedure” van het Amerikaans rechtsinstituut (ALI) en Unidroit (5),

| — | gezien de „Study on the approximation of the laws and rules of the Member States concerning certain aspects of the procedure for civil litigation”, het zogenoemde verslag-Storme (6), |
| --- | --- |

—

gezien de „Study on the approximation of the laws and rules of the Member States concerning certain aspects of the procedure for civil litigation”, het zogenoemde verslag-Storme (6),

| — | gezien het ontwerpreglement van het eengemaakte octrooigerecht, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpreglement van het eengemaakte octrooigerecht,

| — | gezien het Unieacquis op het gebied van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken, |
| --- | --- |

—

gezien het Unieacquis op het gebied van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken,

| — | gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ) betreffende de beginselen van nationale procedurele autonomie en effectieve rechterlijke bescherming (7), |
| --- | --- |

—

gezien de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ) betreffende de beginselen van nationale procedurele autonomie en effectieve rechterlijke bescherming (7),

| — | gezien het EU-scorebord voor justitie van 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het EU-scorebord voor justitie van 2016,

| — | gezien CEPEJ Studies nr. 23 over „European judicial systems: efficiency and quality of justice” van 2016, |
| --- | --- |

—

gezien CEPEJ Studies nr. 23 over „European judicial systems: efficiency and quality of justice” van 2016,

| — | gezien de „beginselen inzake gerechtelijke opleiding” van het Europees netwerk voor justitiële opleiding van 2016 (8), |
| --- | --- |

—

gezien de „beginselen inzake gerechtelijke opleiding” van het Europees netwerk voor justitiële opleiding van 2016 (8),

| — | gezien zijn resolutie van 2 april 2014 over de tussentijdse herziening van het programma van Stockholm (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 2 april 2014 over de tussentijdse herziening van het programma van Stockholm (9),

| — | gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 46 en 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A8-0210/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken (A8-0210/2017),

Rechtspraak van het HvJ betreffende nationale procedurele autonomie en doeltreffende rechterlijke bescherming

| A. | overwegende dat het volgens de vaste rechtspraak van het HvJ betreffende het beginsel van procedurele autonomie aan de lidstaten is om, bij het ontbreken van een Unieregeling inzake de procedurele aspecten van een Unierechtelijk geschil, de bevoegde rechter aan te wijzen en de procesregels vast te stellen voor vorderingen die worden ingediend ter bescherming van de uit het Unierecht voortvloeiende rechten; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het volgens de vaste rechtspraak van het HvJ betreffende het beginsel van procedurele autonomie aan de lidstaten is om, bij het ontbreken van een Unieregeling inzake de procedurele aspecten van een Unierechtelijk geschil, de bevoegde rechter aan te wijzen en de procesregels vast te stellen voor vorderingen die worden ingediend ter bescherming van de uit het Unierecht voortvloeiende rechten;

| B. | overwegende dat volgens dezelfde rechtspraak de toepassing van de nationale procesregels aan twee belangrijke voorwaarden moeten voldoen: nationale procesregels mogen niet ongunstiger zijn voor Unierechtelijke geschillen dan die voor soortgelijke vorderingen naar nationaal recht (het gelijkwaardigheidsbeginsel) en mogen niet zodanig zijn vormgegeven dat zij de uitoefening van Unierechtelijke rechten en verplichtingen onmogelijk of uiterst moeilijk maken (het doeltreffendheidsbeginsel); |
| --- | --- |

B.

overwegende dat volgens dezelfde rechtspraak de toepassing van de nationale procesregels aan twee belangrijke voorwaarden moeten voldoen: nationale procesregels mogen niet ongunstiger zijn voor Unierechtelijke geschillen dan die voor soortgelijke vorderingen naar nationaal recht (het gelijkwaardigheidsbeginsel) en mogen niet zodanig zijn vormgegeven dat zij de uitoefening van Unierechtelijke rechten en verplichtingen onmogelijk of uiterst moeilijk maken (het doeltreffendheidsbeginsel);

| C. | overwegende dat bij gebreke van Uniebepalingen ter harmonisatie van procesregels de bevoegdheid van de lidstaten om te voorzien in procesregels voor de handhaving van door de Unie verleende rechten zich niet uitstrekt tot de invoering van nieuwe rechtsmiddelen in nationale rechtsorden om de toepasbaarheid van het Unierecht te waarborgen (10); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat bij gebreke van Uniebepalingen ter harmonisatie van procesregels de bevoegdheid van de lidstaten om te voorzien in procesregels voor de handhaving van door de Unie verleende rechten zich niet uitstrekt tot de invoering van nieuwe rechtsmiddelen in nationale rechtsorden om de toepasbaarheid van het Unierecht te waarborgen (10);

| D. | overwegende dat de rechtspraak van het HvJ de samenwerking tussen deze instantie en de rechtbanken van de lidstaten vergemakkelijkt en het begrip van het Unierecht bij de burgers en bij deze rechtbanken verbetert; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de rechtspraak van het HvJ de samenwerking tussen deze instantie en de rechtbanken van de lidstaten vergemakkelijkt en het begrip van het Unierecht bij de burgers en bij deze rechtbanken verbetert;

Het Handvest

| E. | overwegende dat het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht, zoals vastgelegd in artikel 47 van het Handvest en in artikel 6 van het EVRM, een van de belangrijkste waarborgen vormt voor de eerbiediging van de rechtsstaat en de democratie en onlosmakelijk verbonden is met het burgerlijk procesrecht in zijn geheel; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een onpartijdig gerecht, zoals vastgelegd in artikel 47 van het Handvest en in artikel 6 van het EVRM, een van de belangrijkste waarborgen vormt voor de eerbiediging van de rechtsstaat en de democratie en onlosmakelijk verbonden is met het burgerlijk procesrecht in zijn geheel;

| F. | overwegende dat artikel 47 van het Handvest weliswaar bindend is en artikel 6 EVRM weliswaar een algemeen beginsel van het Unierecht vormt, maar dat het niveau van bescherming van het recht op een onpartijdig gerecht in burgerlijke procedures, en met name het evenwicht tussen het recht van de eiser op toegang tot de rechter en het recht van de verweerder op verdediging, in de Unie niet geharmoniseerd is; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat artikel 47 van het Handvest weliswaar bindend is en artikel 6 EVRM weliswaar een algemeen beginsel van het Unierecht vormt, maar dat het niveau van bescherming van het recht op een onpartijdig gerecht in burgerlijke procedures, en met name het evenwicht tussen het recht van de eiser op toegang tot de rechter en het recht van de verweerder op verdediging, in de Unie niet geharmoniseerd is;

| G. | overwegende dat het recht op een onpartijdig gerecht als grondrecht evenwel wordt aangevuld door diverse procedurele secundaire wetgevingshandelingen van de Unie, zoals de verordening inzake geringe vorderingen (11), de richtlijn rechtsbijstand (12), de aanbeveling inzake collectieve vorderingen (13), de richtlijn inzake bescherming van de consumentenbelangen (14) en de richtlijn inbreuken op het mededingingsrecht (15); |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het recht op een onpartijdig gerecht als grondrecht evenwel wordt aangevuld door diverse procedurele secundaire wetgevingshandelingen van de Unie, zoals de verordening inzake geringe vorderingen (11), de richtlijn rechtsbijstand (12), de aanbeveling inzake collectieve vorderingen (13), de richtlijn inzake bescherming van de consumentenbelangen (14) en de richtlijn inbreuken op het mededingingsrecht (15);

Het acquis van de Unie inzake justitiële samenwerking in burgerlijke zaken

| H. | overwegende dat Unieburgers, vooral zij die zich grensoverschrijdend verplaatsen, tegenwoordig veel sneller te maken kunnen krijgen met het burgerlijk procesrecht van een andere lidstaat; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat Unieburgers, vooral zij die zich grensoverschrijdend verplaatsen, tegenwoordig veel sneller te maken kunnen krijgen met het burgerlijk procesrecht van een andere lidstaat;

| I. | overwegende dat minimumnormen voor burgerlijke procedures op Unieniveau kunnen bijdragen aan de modernisering van nationale procedures, aan een gelijk speelveld voor ondernemingen en aan economische groei door middel van doeltreffendere en efficiëntere rechtsstelsels, en tevens de toegang van burgers tot de rechter in de Unie kunnen verbeteren en de eerbiediging van de fundamentele vrijheden van de Unie kunnen bevorderen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat minimumnormen voor burgerlijke procedures op Unieniveau kunnen bijdragen aan de modernisering van nationale procedures, aan een gelijk speelveld voor ondernemingen en aan economische groei door middel van doeltreffendere en efficiëntere rechtsstelsels, en tevens de toegang van burgers tot de rechter in de Unie kunnen verbeteren en de eerbiediging van de fundamentele vrijheden van de Unie kunnen bevorderen;

| J. | overwegende dat de Uniewetgever bij kwesties van burgerlijk procesrecht in toenemende mate niet uitsluitend meer kiest voor een horizontale aanpak, zoals in het geval van optionele instrumenten (16), maar ook — binnen verschillende beleidsgebieden, zoals intellectuele eigendom (17), consumentenbescherming (18) of, recentelijk, mededingingsrecht (19) — voor een sectorspecifieke benadering; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Uniewetgever bij kwesties van burgerlijk procesrecht in toenemende mate niet uitsluitend meer kiest voor een horizontale aanpak, zoals in het geval van optionele instrumenten (16), maar ook — binnen verschillende beleidsgebieden, zoals intellectuele eigendom (17), consumentenbescherming (18) of, recentelijk, mededingingsrecht (19) — voor een sectorspecifieke benadering;

| K. | overwegende dat de fragmentarische harmonisatie op Unieniveau van procesregels herhaaldelijk is bekritiseerd en dat de opkomst van een sectorspecifiek burgerlijk procesrecht in de Unie schadelijk is voor de coherentie van zowel de burgerlijke procesrechtsstelsels op lidstatelijk niveau als de diverse instrumenten van de Unie; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de fragmentarische harmonisatie op Unieniveau van procesregels herhaaldelijk is bekritiseerd en dat de opkomst van een sectorspecifiek burgerlijk procesrecht in de Unie schadelijk is voor de coherentie van zowel de burgerlijke procesrechtsstelsels op lidstatelijk niveau als de diverse instrumenten van de Unie;

| L. | overwegende dat de voorgestelde richtlijn ertoe strekt een kader voor de beslechting van burgerlijke geschillen op te stellen door bestaande regels van burgerlijk procesrecht van de Unie te systematiseren en het toepassingsgebied ervan uit te breiden naar alle kwesties die binnen het toepassingsgebied van het Unierecht vallen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de voorgestelde richtlijn ertoe strekt een kader voor de beslechting van burgerlijke geschillen op te stellen door bestaande regels van burgerlijk procesrecht van de Unie te systematiseren en het toepassingsgebied ervan uit te breiden naar alle kwesties die binnen het toepassingsgebied van het Unierecht vallen;

| M. | overwegende dat de voorgestelde richtlijn beoogt een beter gecoördineerde, samenhangender en systematischer aanpak te verwezenlijken voor civielrechtelijke stelsels, die niet zijn belemmerd door grenzen en niet zijn beperkt door de belangen en middelen van de afzonderlijke lidstaten; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de voorgestelde richtlijn beoogt een beter gecoördineerde, samenhangender en systematischer aanpak te verwezenlijken voor civielrechtelijke stelsels, die niet zijn belemmerd door grenzen en niet zijn beperkt door de belangen en middelen van de afzonderlijke lidstaten;

Rechtsgrondslag van het voorstel

| N. | overwegende dat de Unie overeenkomstig artikel 4, lid 1, en artikel 5, lid 1, VEU (het beginsel van bevoegdheidstoedeling) op een bepaald gebied uitsluitend wetgevingshandelingen mag vaststellen als zij daartoe de expliciete bevoegdheid heeft en slechts voor zover dit in overeenstemming is met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Unie overeenkomstig artikel 4, lid 1, en artikel 5, lid 1, VEU (het beginsel van bevoegdheidstoedeling) op een bepaald gebied uitsluitend wetgevingshandelingen mag vaststellen als zij daartoe de expliciete bevoegdheid heeft en slechts voor zover dit in overeenstemming is met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid;

| O. | overwegende dat binnen het huidige verdragskader de belangrijkste rechtsgrondslag voor harmonisatie van burgerlijk procesrecht wordt geboden in Titel V VWEU, betreffende de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat binnen het huidige verdragskader de belangrijkste rechtsgrondslag voor harmonisatie van burgerlijk procesrecht wordt geboden in Titel V VWEU, betreffende de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht;

| P. | overwegende dat het vereiste dat er voor bevoegdheid van de Unie sprake moet zijn van een grensoverschrijdend element in het kader van het Verdrag van Lissabon nog altijd geldt, met als gevolg dat optreden van de Unie op het gebied van het burgerlijk recht slechts dan mogelijk is als er aanknopingspunten zijn (bv. woonplaats, plaats van uitvoering enz.) met ten minste twee lidstaten; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat het vereiste dat er voor bevoegdheid van de Unie sprake moet zijn van een grensoverschrijdend element in het kader van het Verdrag van Lissabon nog altijd geldt, met als gevolg dat optreden van de Unie op het gebied van het burgerlijk recht slechts dan mogelijk is als er aanknopingspunten zijn (bv. woonplaats, plaats van uitvoering enz.) met ten minste twee lidstaten;

| Q. | overwegende dat de algemene bepaling van artikel 114 VWEU betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de instelling en de werking van de interne markt betreffen, is gebruikt en nog altijd wordt gebruikt als rechtsgrondslag voor een breed scala aan sectorspecifieke richtlijnen strekkende tot harmonisering van bepaalde aspecten van het burgerlijk recht, zoals de richtlijn handhaving intellectuele-eigendomsrechten (IPRED) en de recente richtlijn betreffende schadevorderingen wegens inbreuken op het mededingingsrecht; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de algemene bepaling van artikel 114 VWEU betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de instelling en de werking van de interne markt betreffen, is gebruikt en nog altijd wordt gebruikt als rechtsgrondslag voor een breed scala aan sectorspecifieke richtlijnen strekkende tot harmonisering van bepaalde aspecten van het burgerlijk recht, zoals de richtlijn handhaving intellectuele-eigendomsrechten (IPRED) en de recente richtlijn betreffende schadevorderingen wegens inbreuken op het mededingingsrecht;

| R. | overwegende dat de Unie op grond van artikel 67, lid 4, VWEU de toegang tot de rechter moet vergemakkelijken, met name door het beginsel van wederzijdse erkenning van gerechtelijke en buitengerechtelijke beslissingen in burgerlijke zaken, zoals uitgewerkt in artikel 81 VWEU; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de Unie op grond van artikel 67, lid 4, VWEU de toegang tot de rechter moet vergemakkelijken, met name door het beginsel van wederzijdse erkenning van gerechtelijke en buitengerechtelijke beslissingen in burgerlijke zaken, zoals uitgewerkt in artikel 81 VWEU;

Wederzijds vertrouwen binnen de Europese justitiële ruimte

| S. | overwegende dat het vrije verkeer van rechterlijke beslissingen samenhangt met de noodzaak om een toereikend niveau van wederzijds vertrouwen te verwezenlijken tussen de justitiële autoriteiten van de verschillende lidstaten, vooral als het gaat om het niveau van bescherming van procedurele rechten; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat het vrije verkeer van rechterlijke beslissingen samenhangt met de noodzaak om een toereikend niveau van wederzijds vertrouwen te verwezenlijken tussen de justitiële autoriteiten van de verschillende lidstaten, vooral als het gaat om het niveau van bescherming van procedurele rechten;

| T. | overwegende dat „wederzijds vertrouwen” in deze context moet worden beschouwd als het vertrouwen dat de lidstaten in elkaars rechtsstelsel en gerechtelijk apparaat moeten hebben en dat resulteert in een verbod op herziening van maatregelen van andere staten en besluiten van de rechterlijke macht van andere staten; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat „wederzijds vertrouwen” in deze context moet worden beschouwd als het vertrouwen dat de lidstaten in elkaars rechtsstelsel en gerechtelijk apparaat moeten hebben en dat resulteert in een verbod op herziening van maatregelen van andere staten en besluiten van de rechterlijke macht van andere staten;

| U. | overwegende dat het beginsel van wederzijds vertrouwen kan zorgen voor meer rechtszekerheid en voor voldoende stabiliteit en voorspelbaarheid voor burgers en ondernemingen in de Unie; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het beginsel van wederzijds vertrouwen kan zorgen voor meer rechtszekerheid en voor voldoende stabiliteit en voorspelbaarheid voor burgers en ondernemingen in de Unie;

| V. | overwegende dat de toepassing en eerbiediging van het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen, in combinatie met een onderlinge aanpassing van wetgeving, de samenwerking tussen de autoriteiten en de juridische bescherming van individuele rechten zal vergemakkelijken; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de toepassing en eerbiediging van het beginsel van wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen, in combinatie met een onderlinge aanpassing van wetgeving, de samenwerking tussen de autoriteiten en de juridische bescherming van individuele rechten zal vergemakkelijken;

| W. | overwegende dat een stelsel van gemeenschappelijke minimumnormen in de Unie in de vorm van beginselen en regels een eerste stap zou zijn naar convergentie van nationale regelgeving inzake burgerlijk procesrecht, waarmee een evenwicht kan worden bereikt tussen de fundamentele rechten van procespartijen, met het oog op vol wederzijds vertrouwen tussen de rechtsstelsels van de lidstaten; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat een stelsel van gemeenschappelijke minimumnormen in de Unie in de vorm van beginselen en regels een eerste stap zou zijn naar convergentie van nationale regelgeving inzake burgerlijk procesrecht, waarmee een evenwicht kan worden bereikt tussen de fundamentele rechten van procespartijen, met het oog op vol wederzijds vertrouwen tussen de rechtsstelsels van de lidstaten;

| X. | overwegende dat het voor wederzijds vertrouwen wenselijk of zelfs noodzakelijk is dat er procedurele waarborgen zijn vastgesteld inzake de doeltreffendheid en efficiëntie van burgerrechtelijke procedures en inzake gelijke behandeling van partijen en dat deze procedurele waarborgen ook worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat het voor wederzijds vertrouwen wenselijk of zelfs noodzakelijk is dat er procedurele waarborgen zijn vastgesteld inzake de doeltreffendheid en efficiëntie van burgerrechtelijke procedures en inzake gelijke behandeling van partijen en dat deze procedurele waarborgen ook worden geëerbiedigd;

| Y. | overwegende dat invoering van een dergelijk stelsel van gemeenschappelijke minimumnormen ook een minimaal kwaliteitsniveau voor burgerrechtelijke procedures binnen de hele Unie zou waarborgen, hetgeen niet alleen het wederzijds vertrouwen tussen rechtsstelsels zou versterken, maar ook een positieve invloed kan hebben op de werking van de interne markt, omdat wordt gedacht dat procedurele verschillen tussen de lidstaten onder meer de handel kunnen verstoren en ondernemingen en consumenten kunnen ontraden hun uit de interne markt voortvloeiende rechten uit te oefenen; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat invoering van een dergelijk stelsel van gemeenschappelijke minimumnormen ook een minimaal kwaliteitsniveau voor burgerrechtelijke procedures binnen de hele Unie zou waarborgen, hetgeen niet alleen het wederzijds vertrouwen tussen rechtsstelsels zou versterken, maar ook een positieve invloed kan hebben op de werking van de interne markt, omdat wordt gedacht dat procedurele verschillen tussen de lidstaten onder meer de handel kunnen verstoren en ondernemingen en consumenten kunnen ontraden hun uit de interne markt voortvloeiende rechten uit te oefenen;

Andere overwegingen

| Z. | overwegende dat de onderlinge aanpassing van procedurele stelsels in de Unie noodzakelijk is; overwegende dat de voorgestelde richtlijn bedoeld is als eerste stap in het proces van verdere harmonisatie en convergentie van de burgerrechtelijke stelsels van de lidstaten en de invoering, op de lange termijn, van een wetboek van burgerlijke rechtsvordering van de Unie; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat de onderlinge aanpassing van procedurele stelsels in de Unie noodzakelijk is; overwegende dat de voorgestelde richtlijn bedoeld is als eerste stap in het proces van verdere harmonisatie en convergentie van de burgerrechtelijke stelsels van de lidstaten en de invoering, op de lange termijn, van een wetboek van burgerlijke rechtsvordering van de Unie;

| AA. | overwegende dat de voorgestelde richtlijn geen afbreuk doet aan de rechterlijke organisatie van de lidstaten, noch aan de belangrijkste kenmerken van de wijze waarop burgerrechtelijke procedures worden gevoerd, maar efficiëntere nationale procesregels mogelijk maakt; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat de voorgestelde richtlijn geen afbreuk doet aan de rechterlijke organisatie van de lidstaten, noch aan de belangrijkste kenmerken van de wijze waarop burgerrechtelijke procedures worden gevoerd, maar efficiëntere nationale procesregels mogelijk maakt;

| AB. | overwegende dat het derhalve van het allergrootste belang is dat wetgeving wordt vastgesteld die voorziet in de vaststelling van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Unie en dat deze wetgeving naar behoren ten uitvoer wordt gelegd; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat het derhalve van het allergrootste belang is dat wetgeving wordt vastgesteld die voorziet in de vaststelling van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Unie en dat deze wetgeving naar behoren ten uitvoer wordt gelegd;

Rechtspraak van het HvJ inzake nationale procedurele autonomie en doeltreffende rechterlijke bescherming

| 1. | neemt kennis van de centrale rol die het Hof van Justitie heeft gespeeld bij het leggen van de basis voor het burgerlijk procesrecht van de Unie, door invulling te geven aan de betekenis die het burgerlijk procesrecht heeft binnen het rechtsstelsel van de Unie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt evenwel dat diverse burgerlijke procesnormen die nu worden aanvaard als onderdeel van het procedurele stelsel van de Unie weliswaar in de rechtspraak van het HvJ zijn bevestigd, maar dat de bijdrage van het HvJ in de eerste plaats bestaat in de interpretatie en niet in het opstellen van normen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dan ook dat de ruime ervaring van het HvJ op het gebied van de toetsing van rechtsmiddelen en procedureregels en de compromissen en de concurrerende waarden die het HvJ voorstaat bijzonder instructief zijn en moeten worden meegewogen bij de invoering van een horizontaal overkoepelend instrument van wetgevende aard met gemeenschappelijke normen voor burgerlijk procesrecht; |
| --- | --- |

3.

Het Handvest

| 4. | benadrukt dat, met het oog op een eerlijk proces en toegang tot de rechter, samenwerkingsnetwerken en databanken ter bevordering van justitiële samenwerking en uitwisseling van informatie behouden moeten blijven en verder moeten worden uitgebreid; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is dan ook zeer ingenomen met de ontwikkelingen op het gebied van e-justitie, en meer bepaald met de oprichting van het Europees justitieel netwerk en het Europese e-justitieportaal, dat een centraal aanspreekpunt moet worden op het gebied van justitie in de Unie; |
| --- | --- |

5.

Het acquis van de Unie inzake justitiële samenwerking in burgerlijke zaken

| 6. | verzoekt de Commissie voorts na te gaan of verdere maatregelen moeten worden voorgesteld voor de consolidatie en versterking van een horizontale aanpak van de privaatrechtelijke handhaving van Unierechtelijk toegekende rechten en of de hierbij voorgestelde gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht kunnen worden gezien als een stimulans voor en bijdrage aan een dergelijk horizontaal paradigma; |
| --- | --- |

6.

| 7. | herhaalt dat de systematische verzameling van statistische gegevens over de toepassing en prestatie van bestaande instrumenten van de Unie op het gebied van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken van het allergrootste belang is; |
| --- | --- |

7.

| 8. | nodigt de Commissie in dit verband uit te beoordelen of aanvullende uitvoeringsmaatregelen door de lidstaten kunnen bijdragen aan een doeltreffende toepassing van op zichzelf staande procedures van de Unie, en is van oordeel dat de Commissie met het oog hierop een robuust en systematisch toezichtssysteem moet realiseren; |
| --- | --- |

8.

Rechtsgrondslag van het voorstel

| 9. | stelt vast dat artikel 114 VWEU (harmonisatie van de interne markt) als rechtsgrondslag is gebruikt voor de vaststelling van diverse handelingen van de Unie met procedurele gevolgen; constateert dat artikel 114 VWEU betreffende de aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten die de instelling en de werking van de interne markt betreffen, is en nog steeds wordt gebruikt als rechtsgrondslag voor een breed scala aan sectorspecifieke richtlijnen strekkende tot harmonisering van bepaalde aspecten van het burgerlijk recht, zoals de richtlijn handhaving intellectuele-eigendomsrechten (IPRED); |
| --- | --- |

9.

| 10. | merkt evenwel op dat artikel 81 VWEU voorziet in de vaststelling van maatregelen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, waaronder maatregelen ter aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten, met name wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt; is dan ook van mening dat artikel 81 VWEU de passende rechtsgrondslag is voor het voorgestelde wetgevingsinstrument; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is van oordeel dat de term „grensoverschrijdende gevolgen” in de tekst van artikel 81, lid 1, VWEU betreffende de goedkeuring van maatregelen inzake justitiële samenwerking in burgerlijke zaken ruimer moet worden opgevat en dus niet moet worden opgevat als synoniem van „grensoverschrijdende procesvoering”; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat de huidige interpretatie van „zaken met grensoverschrijdende gevolgen” vrij beperkt is en leidt tot de opstelling van twee soorten wetgeving en twee categorieën procespartijen, hetgeen kan leiden tot meer problemen en onnodige complexiteit; pleit derhalve voor een ruimere interpretatie; |
| --- | --- |

12.

| 13. | benadrukt in dit verband dat de hierbij voorgestelde gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht kunnen leiden tot nog meer efficiëntie als de lidstaten deze normen niet alleen zouden toepassen bij onder het Unierecht vallende kwesties, maar ook bij grensoverschrijdende en zuiver nationale gevallen in het algemeen; |
| --- | --- |

13.

Wederzijds vertrouwen binnen de Europese justitiële ruimte

| 14. | merkt op dat de invoering van instrumenten betreffende rechtsbevoegdheid, litispendentie en grensoverschrijdende tenuitvoerlegging van beslissingen de belangrijkste maatregelen zijn die de Unie op het gebied van het burgerlijk recht binnen de Europese rechtsruimte heeft genomen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | herhaalt en benadrukt dat het vrije verkeer van beslissingen het wederzijds vertrouwen tussen de rechterlijke instanties van de lidstaten heeft doen toenemen, en dat daardoor de rechtszekerheid is toegenomen en er voldoende stabiliteit en voorspelbaarheid is voor burgers en ondernemingen in de Unie; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt in dit verband dat wederzijds vertrouwen een complex begrip is en dat er veel factoren meespelen bij het opbouwen van dat vertrouwen, zoals de gerechtelijke opleiding, grensoverschrijdende justitiële samenwerking en de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken tussen rechters; |
| --- | --- |

16.

| 17. | merkt op dat wederzijds vertrouwen ook kan worden bevorderd door methoden van niet wetgevende aard, bijvoorbeeld via samenwerking tussen rechters in het kader van het Europees justitieel netwerk of deelname aan scholing; |
| --- | --- |

17.

| 18. | is dan ook verheugd over de negen grondbeginselen inzake gerechtelijke opleiding die het Europees netwerk voor justitiële opleiding tijdens zijn algemene vergadering van 2016 heeft aangenomen, omdat deze grondbeginselen een gemeenschappelijk fundament en kader vormen voor zowel de rechterlijke macht als de gerechtelijke opleidingsinstituten in Europa; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is evenwel van oordeel dat, strikt juridisch gezien, voorwaarde voor wederzijds vertrouwen is dat de rechterlijke instanties van de lidstaten elkaars procedures — zowel de theorie ervan als de praktijk — beschouwen als eerlijke burgerrechtelijke procedures; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wijst er derhalve op dat de uitwerking van systematische minimumnormen voor het burgerlijk procesrecht in de Unie in de vorm van een algemene horizontale richtlijn kan leiden tot een groter wederzijds vertrouwen tussen de rechterlijke instanties van de lidstaten en kan zorgen voor een gemeenschappelijk onderling afgestemd systeem van fundamentele procedurele rechten voor burgerlijke geschillen, dat het algemene gevoel van rechtvaardigheid, rechtszekerheid en voorspelbaarheid in de hele Unie kan versterken; |
| --- | --- |

20.

Gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht

| 21. | benadrukt dat doeltreffende stelsels van burgerlijk procesrecht van groot belang zijn voor de eerbiediging van de rechtsstaat en de fundamentele waarden van de Unie; benadrukt dat zij ook voorwaarde zijn voor duurzame investeringen en een klimaat dat gunstig is voor ondernemingen en consumenten; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is van mening dat onduidelijkheid over verjaringstermijnen voor burgers, consumenten en ondernemingen die betrokken zijn bij een geschil met grensoverschrijdende gevolgen de toegang tot de rechter kan belemmeren; dringt er dus bij de Commissie en de lidstaten op aan te onderzoeken of het haalbaar en wenselijk is om de verjaringstermijnen voor burgerrechtelijke procedures te harmoniseren; |
| --- | --- |

22.

| 23. | is van mening dat er een duidelijke behoefte is aan wetgeving die voorziet in een geheel van procedurele normen die van toepassing zijn op burgerrechtelijke procedures en roept de Commissie op verder te gaan met de uitvoering van haar actieplan ter uitvoering van het programma van Stockholm dat de Raad op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht heeft vastgesteld; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Commissie daarom overeenkomstig artikel 225 VWEU om uiterlijk op 30 juni 2018 op basis van artikel 81, lid 2, VWEU, een voorstel in te dienen voor een wetgevingshandeling betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht, een en ander in overeenstemming met de aanbevelingen in de bijlage bij deze resolutie; |
| --- | --- |

24.

| 25. | wijst erop dat in de bij deze resolutie gevoegde aanbevelingen de grondrechten en de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is van mening dat het verlangde voorstel geen financiële implicaties heeft, aangezien de invoering van minimumnormen voor burgerlijk procesrecht zal leiden tot schaalvoordelen in de vorm van lagere kosten voor procespartijen en hun vertegenwoordigers die zich niet meer hoeven in te werken in het stelsel van burgerlijk procesrecht van een ander land; |
| --- | --- |

26.

o

o o

| 27. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie en bijgaande aanbevelingen te doen toekomen aan de Commissie en de Raad, alsmede aan de parlementen en regeringen van de lidstaten. |
| --- | --- |

27.

---

(1)  PE 572.853, december 2015.

(2)  PE 581.385, juni 2016.

(3)  PE 559.499, juni 2015.

(4)  PE 556.971, juni 2016.

(5)  Uniform Law Review, 2004(4).

(6)  M. Storme, Study on the approximation of the laws and rules of the Member States concerning certain aspects of the procedure for civil litigation (eindverslag, Dordrecht, 1994).

(7)  Zie onder meer het arrest van 16 december 1976, Comet BV/Produktschap voor Siergewassen, 45/76, ECLI:EU:C:1976:191 en het arrest van 15 mei 1986, Marguerite Johnston/Chief Constable of the Royal Ulster Constabulary, 222/84, ECLI:EU:C:1986:206.

(8)  Ook online toegankelijk op: http://www.ejtn.eu/PageFiles/15756/Judicial%20Training%20Principles_NL.pdf

(9)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0276.

(10)  Zie o.a.: arrest van 13 maart 2007, Unibet (London) Ltd en Unibet (International) Ltd/Justitiekanslern, C-432/05, ECLI:EU:C:2007:163.

(11)  Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (PB L 199 van 31.7.2007, blz. 1).

(12)  Richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand bij die geschillen (PB L 26 van 31.1.2003, blz. 41).

(13)  Aanbeveling van de Commissie van 11 juni 2013 over gemeenschappelijke beginselen voor mechanismen voor collectieve vorderingen tot staking en tot schadevergoeding in de lidstaten betreffende schendingen van aan het EU-recht ontleende rechten, PB L 201 van 26.7.2013, blz. 60.

(14)  Richtlijn 2009/22/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (PB L 110 van 1.5.2009, blz. 30).

(15)  Richtlijn 2014/104/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 november 2014 betreffende bepaalde regels voor schadevorderingen volgens nationaal recht wegens inbreuken op de bepalingen van het mededingingsrecht van de lidstaten en van de Europese Unie (PB L 349 van 5.12.2014, blz. 1).

(16)  Zie bijvoorbeeld de Europese procedure voor geringe vorderingen (zie tweede voetnoot in overweging G hierboven) en de verordening betreffende het Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen (Verordening (EU) nr. 655/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 tot vaststelling van een procedure betreffende het Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen om de grensoverschrijdende inning van schuldvorderingen in burgerlijke en handelszaken te vergemakkelijken (PB L 189 van 27.6.2014, blz. 59)).

(17)  Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten (PB L 157 van 30.4.2004, blz. 45).

(18)  Zie vierde voetnoot bij overweging G hierboven.

(19)  Zie vijfde voetnoot bij overweging G hierboven.

---

BIJLAGE BIJ DE RESOLUTIE:

AANBEVELINGEN VOOR EEN RICHTLIJN VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD BETREFFENDE GEMEENSCHAPPELIJKE MINIMUMNORMEN VOOR BURGERLIJK PROCESRECHT IN DE EU

A.   BEGINSELEN EN DOELSTELLINGEN VAN HET VERLANGDE VOORSTEL

| 1. | In de Unie blijft rechtshandhaving voor rechtbanken in grote mate een kwestie van nationale procedurele regels en praktijken. Nationale rechtbanken zijn ook rechtbanken van de Unie. Het is dan ook zaak dat in de procedures voor deze rechtbanken eerlijkheid, rechtvaardigheid en doeltreffendheid, alsmede een doeltreffende toepassing van het Unierecht, worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De toepassing van het beginsel van wederzijdse erkenning van beslissingen in burgerrechtelijke zaken heeft het wederzijds vertrouwen van de lidstaten in elkaars burgerrechtelijke stelsels vergroot. Daarnaast kunnen maatregelen ter aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten de samenwerking tussen de autoriteiten vergemakkelijken en de rechterlijke bescherming van individuele rechten versterken. De mate van wederzijds vertrouwen hangt sterk samen met een aantal parameters, zoals mechanismen voor het waarborgen van de rechten van de eiser of verweerder bij de toegang tot de rechter en tot rechtspleging. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De lidstaten zijn partij bij het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), maar de ervaring heeft geleerd dat dit op zich niet altijd zorgt voor voldoende vertrouwen in de burgerrechtelijke stelsels van andere lidstaten. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen de nationale regels voor burgerlijk procesrecht van de lidstaten. Hierbij gaat het vaak om verschillen met betrekking tot fundamentele procedurele beginselen en waarborgen, die in de weg kunnen staan aan wederzijds vertrouwen tussen gerechtelijke autoriteiten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Om de fundamentele rechten en vrijheden van de burgers van de Unie te beschermen, nationale procedures te helpen moderniseren, te zorgen voor een eerlijk speelveld voor ondernemingen en groei te stimuleren door middel van doeltreffende en efficiënte rechtsstelsels, moet er dan ook een richtlijn worden vastgesteld waarin de minimumnormen van het Handvest en het EVRM nader zijn uitgewerkt. De passende rechtsgrondslag voor een dergelijk voorstel is artikel 81, lid 2, VWEU, dat betrekking heeft op maatregelen op het gebied van justitiële samenwerking in burgerlijke zaken. De richtlijn moet volgens de gewone wetgevingsprocedure worden vastgesteld. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht worden noodzakelijk geacht als stevige basis voor de onderlinge aanpassing en verbetering van nationale wetgeving, waarbij de lidstaten flexibiliteit wordt geboden bij de voorbereiding van nieuwe wetgeving inzake burgerlijk procesrecht, maar tegelijkertijd een algemene consensus over de beginselen van burgerlijk procesrecht wordt weerspiegeld. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Gemeenschappelijke minimumnormen kunnen het vertrouwen in de burgerrechtelijke stelsels van alle lidstaten vergroten, wat dan weer kan leiden tot een doeltreffender, snellere en flexibelere justitiële samenwerking in een klimaat van wederzijds vertrouwen. Deze gemeenschappelijke minimumnormen kunnen ook een einde maken aan belemmeringen voor het vrije verkeer van burgers op het gehele grondgebied van de lidstaten, in die zin dat met name burgers die naar het buitenland reizen niet meer terughoudend zijn om in contact te komen met het burgerrechtelijke systeem van een andere lidstaat. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De voorgestelde richtlijn heeft niet tot doel nationale burgerrechtelijke stelsels in hun geheel te vervangen. De richtlijn eerbiedigt nationale bijzonderheden en het fundamentele recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een eerlijk proces, in het kader waarvan de daadwerkelijke en doeltreffende toegang tot de rechter is gewaarborgd, en heeft ten doel gemeenschappelijke minimumnormen in te voeren voor de werking en het verloop van burgerrechtelijke procedures in de lidstaten met betrekking tot alle kwesties die onder het Unierecht vallen. De richtlijn is ook bedoeld als basis voor de geleidelijke verdieping van de onderlinge afstemming van de stelsels van burgerlijk procesrecht van de lidstaten. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het voorstel heeft geen invloed op de bepalingen van de lidstaten inzake de organisatie van hun rechtbanken en hun regels betreffende de benoeming van rechters. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het huidige voorstel strookt met de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, aangezien de lidstaten afzonderlijk niet in staat zijn om minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in te voeren en het voorstel niet verder gaat dan strikt noodzakelijk is om de daadwerkelijke toegang tot de rechter en het wederzijds vertrouwen in de Unie te waarborgen. |
| --- | --- |

9.

B.   TEKST VAN HET VERLANGDE VOORSTEL

Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht in de Europese Unie

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 81, lid 2,

Gezien het verzoek van het Europees Parlement aan de Europese Commissie,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité,

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te handhaven en te ontwikkelen waarin het vrije verkeer van personen is gewaarborgd. Met het oog op de geleidelijke totstandbrenging van die ruimte dient de Unie maatregelen te nemen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, met name wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt. |
| --- | --- |

(1)

De Unie heeft zich ten doel gesteld een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht te handhaven en te ontwikkelen waarin het vrije verkeer van personen is gewaarborgd. Met het oog op de geleidelijke totstandbrenging van die ruimte dient de Unie maatregelen te nemen op het gebied van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken met grensoverschrijdende gevolgen, met name wanneer dat nodig is voor de goede werking van de interne markt.

| (2) | Krachtens artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten dergelijke maatregelen onder meer het volgende beogen: de wederzijdse erkenning tussen de lidstaten van rechterlijke beslissingen en de tenuitvoerlegging daarvan, de grensoverschrijdende betekening en kennisgeving van stukken, samenwerking bij het vergaren van bewijsmiddelen, daadwerkelijke toegang tot de rechter en het wegnemen van hindernissen voor de goede werking van burgerrechtelijke procedures, zo nodig door bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende bepalingen inzake burgerlijke rechtsvordering. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens artikel 81, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie moeten dergelijke maatregelen onder meer het volgende beogen: de wederzijdse erkenning tussen de lidstaten van rechterlijke beslissingen en de tenuitvoerlegging daarvan, de grensoverschrijdende betekening en kennisgeving van stukken, samenwerking bij het vergaren van bewijsmiddelen, daadwerkelijke toegang tot de rechter en het wegnemen van hindernissen voor de goede werking van burgerrechtelijke procedures, zo nodig door bevordering van de verenigbaarheid van de in de lidstaten geldende bepalingen inzake burgerlijke rechtsvordering.

| (3) | Volgens de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999, en met name punt 33, zouden een versterkte wederzijdse erkenning en de noodzakelijke onderlinge aanpassing van de wetgevingen de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten en de rechtsbescherming van het individu ten goede komen. Het beginsel van wederzijdse erkenning moet dan ook de hoeksteen van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken binnen de Unie worden. |
| --- | --- |

(3)

Volgens de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999, en met name punt 33, zouden een versterkte wederzijdse erkenning en de noodzakelijke onderlinge aanpassing van de wetgevingen de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten en de rechtsbescherming van het individu ten goede komen. Het beginsel van wederzijdse erkenning moet dan ook de hoeksteen van de justitiële samenwerking in burgerlijke zaken binnen de Unie worden.

| (4) | Overeenkomstig het actieplan van de Commissie ter uitvoering van het programma van Stockholm dat de Raad op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht heeft vastgesteld, zijn de Europese justitiële ruimte en de goede werking van de interne markt gegrond op het fundamentele beginsel van de wederzijdse erkenning, dat op zijn beurt is gestoeld op het idee dat lidstaten elkaars rechtstelsels vertrouwen. Dit beginsel kan alleen effectief werken op basis van wederzijds vertrouwen tussen rechters, beoefenaars van juridische beroepen, ondernemingen en burgers. De omvang van dit vertrouwen hangt af van een aantal parameters, zoals het bestaan van mechanismen om de procedurele rechten van procespartijen in burgerrechtelijke procedures te vrijwaren. Gemeenschappelijke minimumnormen die het recht op een onpartijdig gerecht en de doeltreffendheid van rechtsstelsels vergroten en bijdragen aan een daadwerkelijk handhavingsregime zijn dan ook nodig om de toepassing van dit beginsel te waarborgen. |
| --- | --- |

(4)

Overeenkomstig het actieplan van de Commissie ter uitvoering van het programma van Stockholm dat de Raad op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht heeft vastgesteld, zijn de Europese justitiële ruimte en de goede werking van de interne markt gegrond op het fundamentele beginsel van de wederzijdse erkenning, dat op zijn beurt is gestoeld op het idee dat lidstaten elkaars rechtstelsels vertrouwen. Dit beginsel kan alleen effectief werken op basis van wederzijds vertrouwen tussen rechters, beoefenaars van juridische beroepen, ondernemingen en burgers. De omvang van dit vertrouwen hangt af van een aantal parameters, zoals het bestaan van mechanismen om de procedurele rechten van procespartijen in burgerrechtelijke procedures te vrijwaren. Gemeenschappelijke minimumnormen die het recht op een onpartijdig gerecht en de doeltreffendheid van rechtsstelsels vergroten en bijdragen aan een daadwerkelijk handhavingsregime zijn dan ook nodig om de toepassing van dit beginsel te waarborgen.

| (5) | Door minimumregels voor de bescherming van procedurele rechten van procespartijen op te stellen en de toegang tot de rechter voor burgers gemakkelijker te maken, moet deze richtlijn het vertrouwen van lidstaten in de burgerrechtelijke stelsels van andere lidstaten versterken en zo bijdragen aan de bevordering van een cultuur van grondrechten in de Unie en aan een doeltreffender interne markt, waarbij de fundamentele vrijheden van de Unie worden geëerbiedigd, door middel van de ontwikkeling van een dieper algemeen gevoel van rechtvaardigheid, zekerheid en voorspelbaarheid in de hele Unie. |
| --- | --- |

(5)

Door minimumregels voor de bescherming van procedurele rechten van procespartijen op te stellen en de toegang tot de rechter voor burgers gemakkelijker te maken, moet deze richtlijn het vertrouwen van lidstaten in de burgerrechtelijke stelsels van andere lidstaten versterken en zo bijdragen aan de bevordering van een cultuur van grondrechten in de Unie en aan een doeltreffender interne markt, waarbij de fundamentele vrijheden van de Unie worden geëerbiedigd, door middel van de ontwikkeling van een dieper algemeen gevoel van rechtvaardigheid, zekerheid en voorspelbaarheid in de hele Unie.

| (6) | De bepalingen van deze richtlijn moeten van toepassing zijn op burgerrechtelijke geschillen met grensoverschrijdende gevolgen, waaronder geschillen die voortvloeien uit de schending van de rechten en vrijheden die door het Unierecht worden gewaarborgd. Wanneer deze richtlijn verwijst naar een schending van aan het Unierecht ontleende rechten, vallen daaronder alle situaties waarin de schending van op het niveau van de Unie vastgestelde voorschriften schade heeft veroorzaakt of dreigt te veroorzaken aan natuurlijke personen en rechtspersonen. Niets mag lidstaten ervan weerhouden de bepalingen van deze richtlijn ook toe te passen op louter nationale burgerlijke geschillen. |
| --- | --- |

(6)

De bepalingen van deze richtlijn moeten van toepassing zijn op burgerrechtelijke geschillen met grensoverschrijdende gevolgen, waaronder geschillen die voortvloeien uit de schending van de rechten en vrijheden die door het Unierecht worden gewaarborgd. Wanneer deze richtlijn verwijst naar een schending van aan het Unierecht ontleende rechten, vallen daaronder alle situaties waarin de schending van op het niveau van de Unie vastgestelde voorschriften schade heeft veroorzaakt of dreigt te veroorzaken aan natuurlijke personen en rechtspersonen. Niets mag lidstaten ervan weerhouden de bepalingen van deze richtlijn ook toe te passen op louter nationale burgerlijke geschillen.

| (7) | Alle lidstaten zijn verdragsluitende partij bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 4 november 1950. De in deze richtlijn bedoelde zaken dienen te worden behandeld met inachtneming van dat Verdrag, in het bijzonder het recht op een eerlijk proces en op een doeltreffende voorziening in rechte. |
| --- | --- |

(7)

Alle lidstaten zijn verdragsluitende partij bij het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden van 4 november 1950. De in deze richtlijn bedoelde zaken dienen te worden behandeld met inachtneming van dat Verdrag, in het bijzonder het recht op een eerlijk proces en op een doeltreffende voorziening in rechte.

| (8) | Deze richtlijn strekt ertoe de toepassing te bevorderen van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht om de daadwerkelijke toegang tot de rechter in de Unie te verzekeren. Het algemeen erkende recht op toegang tot de rechter wordt bekrachtigd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest). |
| --- | --- |

(8)

Deze richtlijn strekt ertoe de toepassing te bevorderen van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht om de daadwerkelijke toegang tot de rechter in de Unie te verzekeren. Het algemeen erkende recht op toegang tot de rechter wordt bekrachtigd in artikel 47 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie (het Handvest).

| (9) | Burgerrechtelijke procedures moeten verder worden verbeterd door gebruik te maken van de technologische ontwikkelingen op het gebied van justitie en van nieuwe aan de gerechten ter beschikking staande instrumenten die ertoe kunnen bijdragen de geografische afstand te overbruggen en de daaruit voortvloeiende gevolgen als hoge kosten en lange procedures te ondervangen. Om de proceskosten en de duur van procedures verder te verminderen, moet het gebruik van moderne communicatietechnologie door partijen en gerechten verder worden aangemoedigd. |
| --- | --- |

(9)

Burgerrechtelijke procedures moeten verder worden verbeterd door gebruik te maken van de technologische ontwikkelingen op het gebied van justitie en van nieuwe aan de gerechten ter beschikking staande instrumenten die ertoe kunnen bijdragen de geografische afstand te overbruggen en de daaruit voortvloeiende gevolgen als hoge kosten en lange procedures te ondervangen. Om de proceskosten en de duur van procedures verder te verminderen, moet het gebruik van moderne communicatietechnologie door partijen en gerechten verder worden aangemoedigd.

| (10) | Om personen in de gelegenheid te stellen te worden gehoord zonder dat zij naar het gerecht hoeven te reizen, moeten lidstaten ervoor zorgen dat mondelinge behandeling en bewijsverkrijging door het horen van getuigen, deskundigen of partijen kunnen plaatsvinden met behulp van passende technieken voor communicatie op afstand, tenzij het gebruik van dergelijke technologieën vanwege de specifieke omstandigheden van de zaak niet passend zou zijn met het oog op een eerlijke rechtspleging. Deze bepaling is van toepassing onverminderd de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1206/2001 van de Raad (1). |
| --- | --- |

(10)

Om personen in de gelegenheid te stellen te worden gehoord zonder dat zij naar het gerecht hoeven te reizen, moeten lidstaten ervoor zorgen dat mondelinge behandeling en bewijsverkrijging door het horen van getuigen, deskundigen of partijen kunnen plaatsvinden met behulp van passende technieken voor communicatie op afstand, tenzij het gebruik van dergelijke technologieën vanwege de specifieke omstandigheden van de zaak niet passend zou zijn met het oog op een eerlijke rechtspleging. Deze bepaling is van toepassing onverminderd de bepalingen van Verordening (EG) nr. 1206/2001 van de Raad (1).

| (11) | De rechtbanken van de lidstaten moeten voor technische, juridische of andere bewijskwesties kunnen vertrouwen op de adviezen van deskundigen. Behalve wanneer dwangmiddelen nodig zijn en overeenkomstig de vrijheid van dienstverlening en de rechtspraak van het Hof van Justitie, moeten rechters in de ene lidstaat deskundigen kunnen aanwijzen om onderzoeken uit te voeren in een andere lidstaat zonder dat hiervoor een voorafgaande goedkeuring nodig is. Om het inschakelen van juridische deskundigen te vergemakkelijken, rekening houdend met het feit dat het moeilijk kan zijn om in het rechtsgebied van een lidstaat voldoende gekwalificeerde deskundigen aan te wijzen, bijvoorbeeld omdat de zaak technisch ingewikkeld is of omdat er directe of indirecte banden bestaan tussen deskundigen en partijen, moet als onderdeel van het Europese e-justitieportaal een Europees register van alle nationale lijsten van deskundigen worden opgesteld en bijgehouden. |
| --- | --- |

(11)

De rechtbanken van de lidstaten moeten voor technische, juridische of andere bewijskwesties kunnen vertrouwen op de adviezen van deskundigen. Behalve wanneer dwangmiddelen nodig zijn en overeenkomstig de vrijheid van dienstverlening en de rechtspraak van het Hof van Justitie, moeten rechters in de ene lidstaat deskundigen kunnen aanwijzen om onderzoeken uit te voeren in een andere lidstaat zonder dat hiervoor een voorafgaande goedkeuring nodig is. Om het inschakelen van juridische deskundigen te vergemakkelijken, rekening houdend met het feit dat het moeilijk kan zijn om in het rechtsgebied van een lidstaat voldoende gekwalificeerde deskundigen aan te wijzen, bijvoorbeeld omdat de zaak technisch ingewikkeld is of omdat er directe of indirecte banden bestaan tussen deskundigen en partijen, moet als onderdeel van het Europese e-justitieportaal een Europees register van alle nationale lijsten van deskundigen worden opgesteld en bijgehouden.

| (12) | Bij voorlopige en bewarende maatregelen moet een passend evenwicht worden gevonden tussen het belang van de verzoeker om voorlopige bescherming geboden te krijgen en het belang van de verweerder dat geen misbruik wordt gemaakt van deze bescherming. Wanneer voorafgaand aan een rechterlijke beslissing om voorlopige maatregelen wordt verzocht, moet de verzoeker ten genoegen van het gerecht waar het verzoek is ingediend kunnen aantonen dat hij de procedure betreffende het bodemgeschil tegen de verweerder waarschijnlijk zal winnen. Bovendien moet van de verzoeker in alle omstandigheden worden gevraagd ten genoegen van de rechtbank aan te tonen dat zijn eis dringende rechtsbescherming vereist en dat zonder de voorlopige maatregelen de tenuitvoerlegging van de bestaande of toekomstige rechterlijke beslissing in het gedrang kan komen of aanzienlijk kan worden bemoeilijkt. |
| --- | --- |

(12)

Bij voorlopige en bewarende maatregelen moet een passend evenwicht worden gevonden tussen het belang van de verzoeker om voorlopige bescherming geboden te krijgen en het belang van de verweerder dat geen misbruik wordt gemaakt van deze bescherming. Wanneer voorafgaand aan een rechterlijke beslissing om voorlopige maatregelen wordt verzocht, moet de verzoeker ten genoegen van het gerecht waar het verzoek is ingediend kunnen aantonen dat hij de procedure betreffende het bodemgeschil tegen de verweerder waarschijnlijk zal winnen. Bovendien moet van de verzoeker in alle omstandigheden worden gevraagd ten genoegen van de rechtbank aan te tonen dat zijn eis dringende rechtsbescherming vereist en dat zonder de voorlopige maatregelen de tenuitvoerlegging van de bestaande of toekomstige rechterlijke beslissing in het gedrang kan komen of aanzienlijk kan worden bemoeilijkt.

| (13) | De bepalingen van deze richtlijn mogen geen afbreuk doen aan de bijzondere bepalingen voor de handhaving van rechten op het gebied van intellectuele eigendom zoals vastgelegd in Unie-instrumenten en meer bepaald de bepalingen in Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (2). Zij mogen evenmin afbreuk doen aan de bijzondere bepalingen voor de grensoverschrijdende inning van schuldvorderingen zoals vastgelegd in het Europees bevel tot conservatoir beslag (3). |
| --- | --- |

(13)

De bepalingen van deze richtlijn mogen geen afbreuk doen aan de bijzondere bepalingen voor de handhaving van rechten op het gebied van intellectuele eigendom zoals vastgelegd in Unie-instrumenten en meer bepaald de bepalingen in Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad (2). Zij mogen evenmin afbreuk doen aan de bijzondere bepalingen voor de grensoverschrijdende inning van schuldvorderingen zoals vastgelegd in het Europees bevel tot conservatoir beslag (3).

| (14) | Rechtbanken moeten een sleutelrol spelen bij de bescherming van de rechten en belangen van alle partijen en bij het effectieve en daadwerkelijke beheer van de burgerrechtelijke procedures. |
| --- | --- |

(14)

Rechtbanken moeten een sleutelrol spelen bij de bescherming van de rechten en belangen van alle partijen en bij het effectieve en daadwerkelijke beheer van de burgerrechtelijke procedures.

| (15) | De doelstelling om te zorgen voor een eerlijk proces, betere toegang tot de rechter en wederzijds vertrouwen, als onderdeel van het Uniebeleid ter verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, moet de toegang tot gerechtelijke en buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsmethoden omvatten. Teneinde partijen aan te moedigen gebruik te maken van bemiddeling moeten de lidstaten ervoor zorgen dat hun regels inzake verjaring partijen niet beletten beroep te doen op de rechter of een arbitrage-instantie indien hun bemiddelingspoging geen resultaat heeft. |
| --- | --- |

(15)

De doelstelling om te zorgen voor een eerlijk proces, betere toegang tot de rechter en wederzijds vertrouwen, als onderdeel van het Uniebeleid ter verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, moet de toegang tot gerechtelijke en buitengerechtelijke geschillenbeslechtingsmethoden omvatten. Teneinde partijen aan te moedigen gebruik te maken van bemiddeling moeten de lidstaten ervoor zorgen dat hun regels inzake verjaring partijen niet beletten beroep te doen op de rechter of een arbitrage-instantie indien hun bemiddelingspoging geen resultaat heeft.

| (16) | Wegens verschillen tussen de lidstaten in de regels van burgerlijk procesrecht, en met name die welke betrekking hebben op de betekening en kennisgeving van stukken, moeten minimumnormen worden vastgesteld die in het kader van onder het Unierecht vallende burgerrechtelijke procedures van toepassing dienen te zijn. Betekenings- en kennisgevingsmethoden die onmiddellijke en veilige ontvangst van de betekende stukken verzekeren, bevestigd door een ontvangstbewijs, moeten prioriteit krijgen. Het gebruik van moderne communicatietechnologieën moet dan ook op grote schaal worden bevorderd. Voor stukken die aan partijen moeten worden betekend of ter kennis gebracht, moet de elektronische betekening of kennisgeving op gelijke voet staan met betekening of kennisgeving per post. De beschikbare elektronische middelen moeten verzekeren dat de inhoud van de ontvangen stukken en andere schriftelijke communicatie overeenstemt met die van de verzonden stukken en andere schriftelijke communicatie en dat de gevolgde ontvangstbevestigingsmethode een bewijs levert van de ontvangst door de geadresseerde en van de datum van ontvangst. |
| --- | --- |

(16)

Wegens verschillen tussen de lidstaten in de regels van burgerlijk procesrecht, en met name die welke betrekking hebben op de betekening en kennisgeving van stukken, moeten minimumnormen worden vastgesteld die in het kader van onder het Unierecht vallende burgerrechtelijke procedures van toepassing dienen te zijn. Betekenings- en kennisgevingsmethoden die onmiddellijke en veilige ontvangst van de betekende stukken verzekeren, bevestigd door een ontvangstbewijs, moeten prioriteit krijgen. Het gebruik van moderne communicatietechnologieën moet dan ook op grote schaal worden bevorderd. Voor stukken die aan partijen moeten worden betekend of ter kennis gebracht, moet de elektronische betekening of kennisgeving op gelijke voet staan met betekening of kennisgeving per post. De beschikbare elektronische middelen moeten verzekeren dat de inhoud van de ontvangen stukken en andere schriftelijke communicatie overeenstemt met die van de verzonden stukken en andere schriftelijke communicatie en dat de gevolgde ontvangstbevestigingsmethode een bewijs levert van de ontvangst door de geadresseerde en van de datum van ontvangst.

| (17) | De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de partijen bij burgerrechtelijke procedures het recht hebben op een advocaat naar keuze. In grensoverschrijdende geschillen moeten partijen recht hebben op een advocaat in de lidstaat van herkomst voor voorafgaand advies en op een andere advocaat in de ontvangende lidstaat om het proces te voeren. Vertrouwelijkheid van communicatie tussen de partijen en hun advocaat is van essentieel belang om daadwerkelijke uitoefening van het recht op een onpartijdig gerecht te verzekeren. De lidstaten dienen derhalve het vertrouwelijke karakter van ontmoetingen en andere vormen van communicatie tussen advocaten en partijen in het kader van de uitoefening van het recht op een advocaat waarin deze richtlijn voorziet, te waarborgen. De partijen bij een proces moeten de mogelijkheid hebben om afstand te doen van een uit hoofde van deze richtlijn verleend recht, op voorwaarde dat hun informatie is gegeven om met kennis van zaken te oordelen over de mogelijke gevolgen van een afstand van dat recht. |
| --- | --- |

(17)

De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de partijen bij burgerrechtelijke procedures het recht hebben op een advocaat naar keuze. In grensoverschrijdende geschillen moeten partijen recht hebben op een advocaat in de lidstaat van herkomst voor voorafgaand advies en op een andere advocaat in de ontvangende lidstaat om het proces te voeren. Vertrouwelijkheid van communicatie tussen de partijen en hun advocaat is van essentieel belang om daadwerkelijke uitoefening van het recht op een onpartijdig gerecht te verzekeren. De lidstaten dienen derhalve het vertrouwelijke karakter van ontmoetingen en andere vormen van communicatie tussen advocaten en partijen in het kader van de uitoefening van het recht op een advocaat waarin deze richtlijn voorziet, te waarborgen. De partijen bij een proces moeten de mogelijkheid hebben om afstand te doen van een uit hoofde van deze richtlijn verleend recht, op voorwaarde dat hun informatie is gegeven om met kennis van zaken te oordelen over de mogelijke gevolgen van een afstand van dat recht.

| (18) | De betaling van de gerechtskosten mag niet vereisen dat de eiser naar de lidstaat van het aangezochte gerecht reist of daartoe een advocaat in de arm neemt. Om de effectieve uitoefening van toegang van de eiser tot de procedure te verzekeren, moeten de lidstaten minstens een van de methoden voor betaling op afstand aanbieden waarin in deze richtlijn is voorzien. De informatie over gerechtskosten en betalingswijzen alsmede over de autoriteiten of organisaties die bevoegd zijn om praktische bijstand in de lidstaten te verlenen, moet transparant en gemakkelijk op het internet te vinden zijn via nationale websites. |
| --- | --- |

(18)

De betaling van de gerechtskosten mag niet vereisen dat de eiser naar de lidstaat van het aangezochte gerecht reist of daartoe een advocaat in de arm neemt. Om de effectieve uitoefening van toegang van de eiser tot de procedure te verzekeren, moeten de lidstaten minstens een van de methoden voor betaling op afstand aanbieden waarin in deze richtlijn is voorzien. De informatie over gerechtskosten en betalingswijzen alsmede over de autoriteiten of organisaties die bevoegd zijn om praktische bijstand in de lidstaten te verlenen, moet transparant en gemakkelijk op het internet te vinden zijn via nationale websites.

| (19) | De lidstaten moeten de eerbiediging van het grondrecht op rechtsbijstand, als bedoeld in artikel 47, derde lid, van het Handvest, waarborgen. Alle natuurlijke of rechtspersonen die betrokken zijn bij burgerrechtelijke geschillen binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn, ongeacht of zij als eiser dan wel als verweerder optreden, moeten hun rechten in rechte kunnen doen gelden, ook indien hun persoonlijke financiële toestand hen niet in staat stelt de proceskosten te dragen. Rechtsbijstand dient zich uit te strekken tot advies in de precontentieuze fase met het oog op het vinden van een oplossing voordat er een gerechtelijke procedure wordt ingeleid, juridische bijstand bij het aanhangig maken van een zaak bij de rechter en vertegenwoordiging in rechte, alsook een tegemoetkoming in de proceskosten. Deze bepaling geldt onverminderd Richtlijn 2003/8/EG van de Raad (4). |
| --- | --- |

(19)

De lidstaten moeten de eerbiediging van het grondrecht op rechtsbijstand, als bedoeld in artikel 47, derde lid, van het Handvest, waarborgen. Alle natuurlijke of rechtspersonen die betrokken zijn bij burgerrechtelijke geschillen binnen het toepassingsgebied van deze richtlijn, ongeacht of zij als eiser dan wel als verweerder optreden, moeten hun rechten in rechte kunnen doen gelden, ook indien hun persoonlijke financiële toestand hen niet in staat stelt de proceskosten te dragen. Rechtsbijstand dient zich uit te strekken tot advies in de precontentieuze fase met het oog op het vinden van een oplossing voordat er een gerechtelijke procedure wordt ingeleid, juridische bijstand bij het aanhangig maken van een zaak bij de rechter en vertegenwoordiging in rechte, alsook een tegemoetkoming in de proceskosten. Deze bepaling geldt onverminderd Richtlijn 2003/8/EG van de Raad (4).

| (20) | De Europese justitiële ruimte kan slechts goed werken als er een Europese justitiële cultuur tot stand wordt gebracht waarin de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht volledig worden geëerbiedigd. Gerechtelijke opleiding is een cruciaal onderdeel van dit proces, omdat er daardoor meer wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten, de beoefenaars van juridische beroepen en de burgers ontstaat. In dit verband moeten de lidstaten samenwerken, beroepsopleidingen steunen en de uitwisseling van beste praktijken tussen juridische beroepsbeoefenaren bevorderen. |
| --- | --- |

(20)

De Europese justitiële ruimte kan slechts goed werken als er een Europese justitiële cultuur tot stand wordt gebracht waarin de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid en de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht volledig worden geëerbiedigd. Gerechtelijke opleiding is een cruciaal onderdeel van dit proces, omdat er daardoor meer wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten, de beoefenaars van juridische beroepen en de burgers ontstaat. In dit verband moeten de lidstaten samenwerken, beroepsopleidingen steunen en de uitwisseling van beste praktijken tussen juridische beroepsbeoefenaren bevorderen.

| (21) | Deze richtlijn voorziet in minimumvoorschriften. De lidstaten kunnen de in deze richtlijn vastgestelde rechten uitbreiden om een hoger beschermingsniveau te bieden. Een dergelijk hoger beschermingsniveau mag geen belemmering vormen voor het wederzijdse vertrouwen en de daadwerkelijke toegang tot de rechter die deze minimumvoorschriften beogen te bevorderen. Het beschermingsniveau waarin het Handvest voorziet, zoals uitgelegd door het Hof, en de voorrang, eenheid en doeltreffendheid van het Unierecht mogen hierbij niet in het gedrang komen. |
| --- | --- |

(21)

Deze richtlijn voorziet in minimumvoorschriften. De lidstaten kunnen de in deze richtlijn vastgestelde rechten uitbreiden om een hoger beschermingsniveau te bieden. Een dergelijk hoger beschermingsniveau mag geen belemmering vormen voor het wederzijdse vertrouwen en de daadwerkelijke toegang tot de rechter die deze minimumvoorschriften beogen te bevorderen. Het beschermingsniveau waarin het Handvest voorziet, zoals uitgelegd door het Hof, en de voorrang, eenheid en doeltreffendheid van het Unierecht mogen hierbij niet in het gedrang komen.

| (22) | Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het tot stand brengen van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

(22)

Daar de doelstellingen van deze richtlijn, namelijk het tot stand brengen van gemeenschappelijke minimumnormen voor burgerlijk procesrecht, niet voldoende door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt, maar vanwege de omvang of de gevolgen van het optreden beter door de Unie kunnen worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om die doelstellingen te verwezenlijken.

| (23) | Overeenkomstig [artikel 3]/[artikelen 1 en 2] van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, dat aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is gehecht, [hebben deze lidstaten laten weten dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze richtlijn]/[nemen deze lidstaten, onverminderd artikel 4 van dat protocol, niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in deze landen]. |
| --- | --- |

(23)

Overeenkomstig [artikel 3]/[artikelen 1 en 2] van Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, dat aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie is gehecht, [hebben deze lidstaten laten weten dat zij wensen deel te nemen aan de aanneming en toepassing van deze richtlijn]/[nemen deze lidstaten, onverminderd artikel 4 van dat protocol, niet deel aan de aanneming van deze richtlijn; deze is dan ook niet bindend voor noch van toepassing in deze landen].

| (24) | Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze richtlijn, die derhalve niet bindend voor, noch van toepassing is op Denemarken. |
| --- | --- |

(24)

Overeenkomstig de artikelen 1 en 2 van Protocol nr. 22 betreffende de positie van Denemarken, gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, neemt Denemarken niet deel aan de aanneming van deze richtlijn, die derhalve niet bindend voor, noch van toepassing is op Denemarken.

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

HOOFDSTUK I:

ONDERWERP, TOEPASSINGSGEBIED EN DEFINITIES

Artikel 1

Onderwerp

De doelstelling van deze richtlijn is de onderlinge aanpassing van de stelsels van burgerlijk procesrecht om volledige eerbiediging van het recht op doeltreffende voorziening in rechte en op een eerlijk proces, zoals erkend in artikel 47 van het Handvest en artikel 6 EVRM, te waarborgen door minimumnormen vast te stellen betreffende de instelling, het verloop en de afronding van burgerrechtelijke procedures voor gerechten in de lidstaten.

Artikel 2

Toepassingsgebied

1.   Onverminderd normen van burgerlijk procesrecht waarin is voorzien in Uniewetgeving of nationale wetgeving, voor zover deze normen gunstiger zijn voor de procespartijen, is deze richtlijn van toepassing op burgerlijke en handelszaken in geschillen met grensoverschrijdende gevolgen, ongeacht de aard van het gerecht, behalve inzake rechten en verplichtingen waarover partijen niet beschikken uit hoofde van het toepasselijke recht. Zij heeft met name geen betrekking op fiscale zaken, douanezaken en bestuursrechtelijke zaken, noch op de aansprakelijkheid van de staat wegens een handeling of nalaten in de uitoefening van het openbaar gezag (acta jure imperii).

2.   In deze richtlijn wordt onder „lidstaat” verstaan: een andere lidstaat dan [het Verenigd Koninkrijk, Ierland en] Denemarken.

Artikel 3

Geschillen met grensoverschrijdende gevolgen

1.   Voor de toepassing van deze richtlijn heeft een geschil grensoverschrijdende gevolgen wanneer:

| (a) | ten minste een van de partijen haar woonplaats of haar gewone verblijfplaats heeft in een andere lidstaat dan die van het aangezochte gerecht, of |
| --- | --- |

(a)

ten minste een van de partijen haar woonplaats of haar gewone verblijfplaats heeft in een andere lidstaat dan die van het aangezochte gerecht, of

| (b) | beide partijen hun woonplaats hebben in dezelfde lidstaat als die van het aangezochte gerecht, op voorwaarde dat de plaats van uitvoering van de overeenkomst, de plaats waar het schadeveroorzakende feit zich heeft voorgedaan of de plaats van tenuitvoerlegging van de beslissing in een andere lidstaat gelegen is, of |
| --- | --- |

(b)

beide partijen hun woonplaats hebben in dezelfde lidstaat als die van het aangezochte gerecht, op voorwaarde dat de plaats van uitvoering van de overeenkomst, de plaats waar het schadeveroorzakende feit zich heeft voorgedaan of de plaats van tenuitvoerlegging van de beslissing in een andere lidstaat gelegen is, of

| (c) | beide partijen hun woonplaats hebben in dezelfde lidstaat als die van het aangezochte gerecht, op voorwaarde dat het onderwerp van het geschil onder het Unierecht valt. |
| --- | --- |

(c)

beide partijen hun woonplaats hebben in dezelfde lidstaat als die van het aangezochte gerecht, op voorwaarde dat het onderwerp van het geschil onder het Unierecht valt.

2.   Voor de toepassing van lid 1 wordt de woonplaats bepaald overeenkomstig de artikelen 62 en 63 van Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad (5).

HOOFDSTUK II:

HOOFDSTUK II:

MINIMUMNORMEN VOOR BURGERLIJKE RECHTSVORDERING

MINIMUMNORMEN VOOR BURGERLIJKE RECHTSVORDERING

Afdeling 1

Afdeling 1

Eerlijke en doeltreffende resultaten

Eerlijke en doeltreffende resultaten

Artikel 4

Algemene verplichting inzake doeltreffende rechterlijke bescherming

De lidstaten voorzien in de maatregelen, procedures en rechtsmiddelen die noodzakelijk zijn om de handhaving van de rechten die door het Unierecht in burgerlijke zaken worden toegekend te waarborgen. Deze maatregelen, procedures en rechtsmiddelen zijn eerlijk en billijk, zijn niet onnodig ingewikkeld of kostbaar en houden geen onredelijke termijnen of nodeloze vertragingen in en respecteren de nationale bijzonderheden en grondrechten.

Die maatregelen, procedures en rechtsmiddelen zijn doeltreffend en evenredig en worden zodanig toegepast dat het scheppen van belemmeringen voor daadwerkelijke toegang tot de rechter wordt vermeden en dat wordt voorzien in waarborgen tegen misbruik ervan.

Artikel 5

Mondelinge behandeling

1.   De lidstaten waarborgen een eerlijk verloop van de procedure. Indien partijen niet fysiek aanwezig kunnen zijn of indien partijen, met goedkeuring van het gerecht, zijn overeengekomen gebruik te maken van snelle communicatiemiddelen, waarborgen de lidstaten dat de mondelinge behandeling kan plaatsvinden met gebruikmaking van passende technologie voor communicatie op afstand, zoals videoconferentie of teleconferentie, waarover het gerecht beschikt.

2.   Als de te horen persoon zijn woonplaats of gewone verblijfplaats heeft in een andere lidstaat dan de lidstaat van het aangezochte gerecht, wordt de aanwezigheid van die persoon bij een mondelinge behandeling via videoconferentie, teleconferentie of een andere passende technologie voor communicatie op afstand georganiseerd door gebruik te maken van de procedures van Verordening (EG) nr. 1206/2001. Met betrekking tot videoconferentie wordt rekening gehouden met de op 15 en 16 juni 2015 door de Raad aangenomen aanbevelingen van de Raad over grensoverschrijdende videoconferenties (6) en met de in het kader van het Europese e-justitieportaal verrichte werkzaamheden.

Artikel 6

Voorlopige en bewarende maatregelen

1.   De lidstaten waarborgen dat voorlopige maatregelen voor het behoud van een feitelijke of wettelijke situatie worden ingevoerd om vóór het begin van de bodemprocedure of op enig ogenblik tijdens deze procedure de volledige doeltreffendheid van een latere rechterlijke beslissing over het bodemgeschil te waarborgen.

De in lid 1 bedoelde maatregelen omvatten ook maatregelen om dreigende inbreuken te voorkomen of om onmiddellijk een einde te maken aan een vermeende inbreuk en alsook voor het behoud van middelen die noodzakelijk zijn om te verzekeren dat de inning van de vordering niet in het gedrang komt of aanzienlijk wordt bemoeilijkt.

2.   Bij dergelijke maatregelen worden de rechten van de verdediging geëerbiedigd en deze maatregelen moeten in verhouding staan tot de kenmerken en de ernst van de vermeende schending. Waar passend worden waarborgen geboden voor de kosten en de schade bij de verweerder ten gevolge van een ongerechtvaardigd verzoek. De gerechten hebben de bevoegdheid van de eiser te verlangen dat hij redelijkerwijs beschikbaar te achten bewijsmateriaal overlegt, opdat zij zich er met een voldoende mate van zekerheid van kunnen vergewissen dat de gevraagde voorlopige maatregel noodzakelijk en evenredig is.

3.   De lidstaten waarborgen dat in naar behoren gemotiveerde gevallen voorlopige maatregelen kunnen worden genomen zonder dat de verweerder is gehoord, wanneer uitstel onherstelbare schade voor de eiser zou veroorzaken, of wanneer er een aantoonbaar gevaar bestaat dat bewijsmateriaal wordt vernietigd. In een dergelijk geval worden de maatregelen onverwijld, en ten laatste onmiddellijk nadat zij zijn uitgevoerd, ter kennis van partijen gebracht.

Op verzoek van de verweerder vindt een toetsing plaats, waarbij de verweerder het recht heeft te worden gehoord, teneinde binnen een redelijke termijn na de kennisgeving van de maatregelen te beslissen of die maatregelen dienen te worden gewijzigd, herroepen of bevestigd.

Wanneer de in lid 1 bedoelde maatregelen worden herroepen of wanneer daarna wordt vastgesteld dat er geen inbreuk of gevaar van inbreuk is geweest, kan het gerecht de verzoeker, op verzoek van de verweerder, bevelen de verweerder passende schadevergoeding te verstrekken voor de door de maatregelen veroorzaakte schade.

4.   Dit artikel geldt onverminderd de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 2004/48/EG en Verordening (EU) nr. 655/2014.

Afdeling 2

Afdeling 2

Efficiëntie van de procedure

Efficiëntie van de procedure

Artikel 7

Procedurele efficiëntie

1.   De gerechten van de lidstaten eerbiedigen het recht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een eerlijk proces, dat de daadwerkelijke toegang tot de rechter waarborgt, en het beginsel van hoor en wederhoor, met name bij beslissingen over de noodzaak van een mondelinge behandeling, de bewijsmiddelen en de omvang van de bewijslast.

2.   De gerechten van de lidstaten handelen zo vroeg mogelijk, ongeacht of er al dan niet voorgeschreven termijnen bestaan voor bepaalde handelingen tijdens de verschillende fasen van de procedure.

Artikel 8

Gemotiveerde besluiten

De lidstaten waarborgen dat gerechten binnen een redelijke termijn voldoende gedetailleerde gemotiveerde besluiten verstrekken, zodat partijen in staat zijn om doeltreffend gebruik te maken van hun recht op herziening van besluiten of het recht om in beroep te gaan.

Artikel 9

Algemene beginselen voor het verloop van de procedure

1.   De lidstaten waarborgen dat de gerechten de zaken die zij behandelen actief beheren, om een eerlijke en doeltreffende afhandeling van geschillen binnen een redelijke termijn en tegen redelijke kosten te garanderen, zonder dat afbreuk wordt gedaan aan de vrijheid van partijen om het onderwerp van en het ondersteunende bewijs voor hun zaak te bepalen.

2.   Voor zover dat redelijkerwijs mogelijk is, beheert het gerecht de zaak in overleg met partijen. Meer specifiek kan actief beheer van een zaak het volgende omvatten:

| (a) | het aanmoedigen van partijen om met elkaar samen te werken tijdens de procedure; |
| --- | --- |

(a)

het aanmoedigen van partijen om met elkaar samen te werken tijdens de procedure;

| (b) | het in een vroeg stadium in kaart brengen van geschilpunten; |
| --- | --- |

(b)

het in een vroeg stadium in kaart brengen van geschilpunten;

| (c) | het onmiddellijk beslissen welke geschillen volledig moeten worden onderzocht en welke beknopt kunnen worden behandeld; |
| --- | --- |

(c)

het onmiddellijk beslissen welke geschillen volledig moeten worden onderzocht en welke beknopt kunnen worden behandeld;

| (d) | het vastleggen van de volgorde waarin geschillen moeten worden opgelost; |
| --- | --- |

(d)

het vastleggen van de volgorde waarin geschillen moeten worden opgelost;

| (e) | het helpen van partijen om de zaak geheel of gedeeltelijk te schikken; |
| --- | --- |

(e)

het helpen van partijen om de zaak geheel of gedeeltelijk te schikken;

| (f) | het vastleggen van tijdschema's om de voortgang van de zaak te controleren; |
| --- | --- |

(f)

het vastleggen van tijdschema's om de voortgang van de zaak te controleren;

| (g) | het in één keer behandelen van zo veel aspecten van de zaak als het gerecht aankan; |
| --- | --- |

(g)

het in één keer behandelen van zo veel aspecten van de zaak als het gerecht aankan;

| (h) | het behandelen van de zaak zonder dat partijen persoonlijk aanwezig hoeven te zijn; |
| --- | --- |

(h)

het behandelen van de zaak zonder dat partijen persoonlijk aanwezig hoeven te zijn;

| (i) | het gebruikmaken van beschikbare technische middelen. |
| --- | --- |

(i)

het gebruikmaken van beschikbare technische middelen.

Artikel 10

Bewijsverkrijging

1.   De lidstaten waarborgen dat doeltreffende middelen voor overlegging, verkrijging en bewaring van bewijsstukken beschikbaar zijn, rekening houdend met de rechten van de verdediging en de noodzaak om vertrouwelijke informatie te beschermen.

2.   De lidstaten moedigen het gebruik van moderne communicatietechnologie bij bewijsverkrijging aan. Het aangezochte gerecht maakt gebruik van de eenvoudigste en goedkoopste wijze van bewijsverkrijging.

Artikel 11

Gerechtsdeskundigen

1.   Onverminderd de mogelijkheid dat partijen bewijsmateriaal van deskundigen overleggen, zorgen de lidstaten ervoor dat het gerecht te allen tijde gerechtsdeskundigen kan aanwijzen die advies geven over bepaalde aspecten van het geschil. Het gerecht verstrekt dergelijke deskundigen alle informatie die noodzakelijk is voor het verstrekken van het deskundigenadvies.

2.   In grensoverschrijdende geschillen, behalve wanneer dwangmiddelen nodig zijn of wanneer een onderzoek wordt uitgevoerd op plaatsen die verband houden met de uitoefening van het openbaar gezag van een lidstaat of op plaatsen die volgens het recht van de lidstaat waar het onderzoek wordt uitgevoerd niet of slechts door bevoegde personen mogen worden betreden of waar enkel die personen bepaalde handelingen mogen verrichten, waarborgen de lidstaten dat een gerecht een gerechtsdeskundige kan aanstellen om onderzoeken uit te voeren buiten het rechtsgebied van het gerecht zonder dat hiervoor enig voorafgaand verzoek bij de betreffende overheid van de andere lidstaat nodig is.

3.   Voor de toepassing van de leden 1 en 2 voert de Commissie een Europees register van deskundigen in door bestaande nationale lijsten van deskundigen samen te voegen en beschikbaar te maken via het Europees e-justitieportaal.

4.   De gerechtsdeskundigen stellen zich onafhankelijk en onpartijdig op, overeenkomstig de bepalingen die van toepassing zijn op rechters als bedoeld in artikel 22.

5.   Aan het gerecht uitgebracht deskundigenadvies wordt ter beschikking van partijen gesteld, die de mogelijkheid hebben hierop te reageren.

Afdeling 3

Afdeling 3

Toegang tot de rechter en tot justitie

Toegang tot de rechter en tot justitie

Artikel 12

Beslechting van geschillen

1.   De lidstaten waarborgen dat het gerecht, als het van oordeel is dat het geschil kan worden opgelost, in elk stadium van de procedure en gelet op alle omstandigheden van de zaak, kan voorstellen dat partijen gebruikmaken van bemiddeling om het geschil te schikken of schikking ervan te onderzoeken.

2.   Lid 1 doet geen afbreuk aan het recht van partijen die voor bemiddeling kiezen om een gerechtelijke procedure of arbitrage met betrekking tot hun geschil in te leiden voor het verstrijken van verjaringstermijnen tijdens het bemiddelingsproces.

Artikel 13

Proceskosten

1.   De lidstaten waarborgen dat de gerechtskosten die in de lidstaten voor burgerlijke geschillen worden aangerekend, in verhouding staan tot de waarde van de vordering en procesvoering niet onmogelijk of uiterst moeilijk maken.

2.   De gerechtskosten die in de lidstaten voor burgerlijke geschillen worden aangerekend, mogen de burgers niet ontmoedigen hun zaak bij een gerecht aanhangig te maken en mogen de toegang tot de rechter op geen enkele manier belemmeren.

3.   De partijen moeten de gerechtskosten kunnen betalen door betalingsmethoden op afstand, ook vanuit een andere lidstaat dan de lidstaat waarin het gerecht is gevestigd, via bankoverschrijving of via betaling met krediet- of debetkaart.

4.   De lidstaten waarborgen dat de informatie over gerechtskosten en betalingswijzen, alsmede over de autoriteiten of organisaties die bevoegd zijn om praktische bijstand in de lidstaten te verlenen, transparanter wordt gemaakt en gemakkelijk op het internet te vinden is. Daartoe delen de lidstaten deze informatie mee aan de Commissie, die er op haar beurt voor zorgt dat de informatie openbaar wordt gemaakt en op grote schaal via passende middelen wordt verspreid, in het bijzonder via het Europees e-justitieportaal.

Artikel 14

Het beginsel dat de verliezer betaalt

1.   De lidstaten waarborgen dat de in het ongelijk gestelde partij de proceskosten draagt, waaronder, maar niet uitsluitend de eventuele kosten van de vertegenwoordiging van de tegenpartij door een advocaat of andere rechtsbeoefenaar en de kosten van de betekening of kennisgeving dan wel van de vertaling van stukken, voor zover deze in verhouding staan tot de waarde van de vordering en mits zij noodzakelijk waren.

2.   Indien een partij slechts gedeeltelijk in het gelijk wordt gesteld of in uitzonderlijke omstandigheden, kan het gerecht gelasten dat de kosten op billijke wijze worden toegerekend of dat elke partij haar eigen kosten draagt.

3.   Een partij draagt alle onnodige kosten die zij voor het gerecht of een andere partij heeft veroorzaakt door onnodige kwesties aan te halen of door een onredelijke strijdbaarheid aan de dag te leggen.

4.   Het gerecht kan bij de toewijzing van de kosten laten meewegen of een partij op onredelijke wijze heeft geweigerd mee te werken of niet te goeder trouw heeft meegewerkt aan inspanningen om de zaak te schikken, overeenkomstig artikel 20.

Artikel 15

Rechtsbijstand

1.   Om de daadwerkelijke toegang tot de rechter te waarborgen, zorgen de lidstaten ervoor dat gerechten rechtsbijstand kunnen toekennen aan een partij.

2.   Rechtsbijstand kan, geheel of gedeeltelijk, de volgende kosten dekken:

| (a) | gerechtskosten, door middel van een volledige of gedeeltelijke kwijtschelding of een betalingsregeling; |
| --- | --- |

(a)

gerechtskosten, door middel van een volledige of gedeeltelijke kwijtschelding of een betalingsregeling;

| (b) | kosten voor rechtsbijstand en vertegenwoordiging met betrekking tot:






  (i) | advies in de precontentieuze fase met het oog op het vinden van een oplossing voordat er gerechtelijke procedures worden ingeleid overeenkomstig artikel 12, lid 1; |
| --- | --- | --- |

(b)

kosten voor rechtsbijstand en vertegenwoordiging met betrekking tot:

(i)

advies in de precontentieuze fase met het oog op het vinden van een oplossing voordat er gerechtelijke procedures worden ingeleid overeenkomstig artikel 12, lid 1;

| (ii) | het inleiden en voeren van een procedure voor het gerecht; |
| --- | --- |

(ii)

het inleiden en voeren van een procedure voor het gerecht;

| (iii) | alle proceskosten met inbegrip van de aanvraag voor rechtsbijstand; |
| --- | --- |

(iii)

alle proceskosten met inbegrip van de aanvraag voor rechtsbijstand;

| (iv) | tenuitvoerlegging van beslissingen; |
| --- | --- |

(iv)

tenuitvoerlegging van beslissingen;

| (c) | andere noodzakelijke proceskosten die een partij moet dragen, met inbegrip van kosten voor getuigen, deskundigen, tolken en vertalers en de noodzakelijke reis-, verblijfs- en onderhoudskosten van die partij en haar vertegenwoordiger; |
| --- | --- |

(c)

andere noodzakelijke proceskosten die een partij moet dragen, met inbegrip van kosten voor getuigen, deskundigen, tolken en vertalers en de noodzakelijke reis-, verblijfs- en onderhoudskosten van die partij en haar vertegenwoordiger;

| (d) | de kosten die aan de in het gelijk gestelde partij worden toegewezen, indien de eiser de zaak verliest overeenkomstig artikel 14. |
| --- | --- |

(d)

de kosten die aan de in het gelijk gestelde partij worden toegewezen, indien de eiser de zaak verliest overeenkomstig artikel 14.

3.   De lidstaten waarborgen dat natuurlijke personen die ingezetenen zijn van de Europese Unie of ingezetenen van een derde land die wettig in een lidstaat van de Europese Unie verblijven, rechtsbijstand kunnen aanvragen wanneer:

| (a) | zij wegens hun economische situatie geheel of ten dele niet in staat zijn de in lid 2 van dit artikel bedoelde proceskosten te dragen, en |
| --- | --- |

(a)

zij wegens hun economische situatie geheel of ten dele niet in staat zijn de in lid 2 van dit artikel bedoelde proceskosten te dragen, en

| (b) | de zaak waarvoor de rechtsbijstand wordt gevraagd een redelijke kans op succes heeft, gezien de procedurele positie van de aanvrager, en |
| --- | --- |

(b)

de zaak waarvoor de rechtsbijstand wordt gevraagd een redelijke kans op succes heeft, gezien de procedurele positie van de aanvrager, en

| (c) | de eiser die rechtsbijstand aanvraagt gemachtigd is om vorderingen in te stellen krachtens de relevante nationale bepalingen. |
| --- | --- |

(c)

de eiser die rechtsbijstand aanvraagt gemachtigd is om vorderingen in te stellen krachtens de relevante nationale bepalingen.

4.   Rechtspersonen kunnen rechtsbijstand aanvragen in de vorm van vrijstelling van voorafbetaling van de proceskosten en/of bijstand van een advocaat. Bij de beslissing over de toekenning van deze bijstand kunnen de gerechten onder meer rekening houden met:

| (a) | de rechtsvorm van de betrokken rechtspersoon en het feit of deze al dan niet winst maakt; |
| --- | --- |

(a)

de rechtsvorm van de betrokken rechtspersoon en het feit of deze al dan niet winst maakt;

| (b) | de financiële draagkracht van de vennoten of aandeelhouders; |
| --- | --- |

(b)

de financiële draagkracht van de vennoten of aandeelhouders;

| (c) | de mogelijkheid van deze vennoten of aandeelhouders om het nodige bedrag voor het inleiden van gerechtelijke procedures te verzamelen. |
| --- | --- |

(c)

de mogelijkheid van deze vennoten of aandeelhouders om het nodige bedrag voor het inleiden van gerechtelijke procedures te verzamelen.

5.   De lidstaten waarborgen dat de burgers en rechtspersonen van de Unie worden ingelicht over de procedure voor het aanvragen van rechtsbijstand als bedoeld in de leden 1 tot en met 4, zodat deze mogelijkheid daadwerkelijk wordt benut en rechtsbijstand toegankelijk is.

6.   Dit artikel is van toepassing onverminderd Richtlijn 2003/8/EG.

Artikel 16

Financiering

1.   De lidstaten waarborgen dat wanneer een rechtsvordering door een private derde partij wordt gefinancierd, de derde partij zich ervan onthoudt:

| (a) | invloed uit te oefenen op de procedurele beslissingen van de eisende partij, met inbegrip van schikkingen; |
| --- | --- |

(a)

invloed uit te oefenen op de procedurele beslissingen van de eisende partij, met inbegrip van schikkingen;

| (b) | een vordering te financieren tegen een verweerder die een concurrent is van de financier of tegen een verweerder waarvan de financier afhankelijk is; |
| --- | --- |

(b)

een vordering te financieren tegen een verweerder die een concurrent is van de financier of tegen een verweerder waarvan de financier afhankelijk is;

| (c) | buitensporige rente te berekenen over de ter beschikking gestelde financiële middelen. |
| --- | --- |

(c)

buitensporige rente te berekenen over de ter beschikking gestelde financiële middelen.

2.   De lidstaten waarborgen dat bij rechtsvorderingen die door private derde partijen worden gefinancierd, de vergoeding die wordt gegeven aan of de rente die wordt berekend door de financier niet gebaseerd is op het bedrag van de bereikte schikking of de toegekende vergoeding, tenzij de financieringsregeling wordt gereguleerd door een overheidsinstantie die de belangen van partijen waarborgt.

Afdeling 4

Afdeling 4

Eerlijke rechtsprocedure

Eerlijke rechtsprocedure

Artikel 17

Betekening of kennisgeving van stukken

1.   De lidstaten waarborgen dat in beginsel methoden worden gebruikt die ontvangst van de betekende of in kennis gebrachte stukken waarborgen.

2.   De lidstaten waarborgen dat de stukken waarmee de procedure wordt ingeleid of gelijkwaardige stukken en dagvaardingen voor een terechtzitting overeenkomstig het nationaal recht worden betekend of ter kennis worden gebracht op een van de hierna vermelde wijzen:

| (a) | persoonlijk; |
| --- | --- |

(a)

persoonlijk;

| (b) | via postdiensten; |
| --- | --- |

(b)

via postdiensten;

| (c) | met elektronische middelen, zoals fax of e-mail. |
| --- | --- |

(c)

met elektronische middelen, zoals fax of e-mail.

De betekening of kennisgeving moet blijken uit een door de geadresseerde ondertekende ontvangstbevestiging met de datum van ontvangst.

Ten behoeve van betekening of kennisgeving met elektronische middelen als vermeld in de eerste alinea, onder c), van dit lid moet worden gebruikgemaakt van voldoende hoge technische normen die de identiteit van de verzender en de veilige verzending van de betekende of ter kennis gebrachte stukken waarborgen.

Deze documenten mogen ook persoonlijk worden betekend of ter kennis worden gebracht, blijkens een document ondertekend door de bevoegde persoon die de betekening of kennisgeving heeft verricht, en waarin wordt verklaard dat de geadresseerde de stukken in ontvangst heeft genomen of zonder wettige grond heeft geweigerd, en waarin de datum van betekening of kennisgeving is vermeld.

3.   Indien betekening of kennisgeving overeenkomstig lid 2 niet mogelijk is, en wanneer het adres van de verweerder niet met zekerheid bekend is, mag de betekening of kennisgeving worden uitgevoerd op een van de hierna vermelde wijzen:

| (a) | in persoon op het persoonlijke adres van de verweerder, aan een persoon die als huisgenoot van de verweerder dezelfde woonplaats heeft of aldaar in dienst is; |
| --- | --- |

(a)

in persoon op het persoonlijke adres van de verweerder, aan een persoon die als huisgenoot van de verweerder dezelfde woonplaats heeft of aldaar in dienst is;

| (b) | wanneer de verweerder een zelfstandige of een rechtspersoon is, in persoon op het zakenadres van de verweerder, aan een persoon die bij de verweerder in dienst is; |
| --- | --- |

(b)

wanneer de verweerder een zelfstandige of een rechtspersoon is, in persoon op het zakenadres van de verweerder, aan een persoon die bij de verweerder in dienst is;

| (c) | door deponering van de stukken in de brievenbus van de verweerder; |
| --- | --- |

(c)

door deponering van de stukken in de brievenbus van de verweerder;

| (d) | door deponering van de stukken op een postkantoor of bij de bevoegde autoriteiten, en schriftelijke mededeling daarvan in de brievenbus van de verweerder, mits de schriftelijke mededeling duidelijk vermeldt dat het om gerechtelijke stukken gaat of dat deze schriftelijke mededeling rechtsgeldig is als betekening of kennisgeving en de toepasselijke termijnen doet ingaan; |
| --- | --- |

(d)

door deponering van de stukken op een postkantoor of bij de bevoegde autoriteiten, en schriftelijke mededeling daarvan in de brievenbus van de verweerder, mits de schriftelijke mededeling duidelijk vermeldt dat het om gerechtelijke stukken gaat of dat deze schriftelijke mededeling rechtsgeldig is als betekening of kennisgeving en de toepasselijke termijnen doet ingaan;

| (e) | per post zonder bewijs overeenkomstig lid 4 indien de verweerder zijn adres in de lidstaat van oorsprong heeft; |
| --- | --- |

(e)

per post zonder bewijs overeenkomstig lid 4 indien de verweerder zijn adres in de lidstaat van oorsprong heeft;

| (f) | op elektronische wijze, blijkens een automatische ontvangstbevestiging, op voorwaarde dat de verweerder vooraf uitdrukkelijk met deze wijze van betekening of kennisgeving heeft ingestemd. |
| --- | --- |

(f)

op elektronische wijze, blijkens een automatische ontvangstbevestiging, op voorwaarde dat de verweerder vooraf uitdrukkelijk met deze wijze van betekening of kennisgeving heeft ingestemd.

Betekening of kennisgeving als bedoeld in de eerste alinea, onder a) tot en met d), van dit lid moet worden aangetoond door:

| (a) | een document dat is ondertekend door de bevoegde persoon die de betekening of de kennisgeving heeft verricht, en waarin het volgende wordt vermeld:






  (i) | de volledige naam van de persoon die de kennisgeving of de mededeling heeft gedaan; |
| --- | --- | --- |

(a)

een document dat is ondertekend door de bevoegde persoon die de betekening of de kennisgeving heeft verricht, en waarin het volgende wordt vermeld:

(i)

de volledige naam van de persoon die de kennisgeving of de mededeling heeft gedaan;

| (ii) | de wijze van betekening of kennisgeving; |
| --- | --- |

(ii)

de wijze van betekening of kennisgeving;

| (iii) | de datum van betekening of kennisgeving; |
| --- | --- |

(iii)

de datum van betekening of kennisgeving;

| (iv) | indien de stukken ter betekening of kennisgeving zijn aangeboden aan een andere persoon dan de verweerder, de naam van die persoon en zijn relatie tot de verweerder, en |
| --- | --- |

(iv)

indien de stukken ter betekening of kennisgeving zijn aangeboden aan een andere persoon dan de verweerder, de naam van die persoon en zijn relatie tot de verweerder, en

| (v) | andere informatie die verplicht verstrekt moet worden krachtens het nationale recht. |
| --- | --- |

(v)

andere informatie die verplicht verstrekt moet worden krachtens het nationale recht.

| (b) | voor de toepassing van punten a) en b) van de eerste alinea van dit lid, een ontvangstbevestiging van de persoon aan wie betekening of kennisgeving is geschied. |
| --- | --- |

(b)

voor de toepassing van punten a) en b) van de eerste alinea van dit lid, een ontvangstbevestiging van de persoon aan wie betekening of kennisgeving is geschied.

4.   Betekening of kennisgeving overeenkomstig de leden 2 en 3 van dit artikel kan ook aan een wettige of gemachtigde vertegenwoordiger van de verweerder geschieden.

5.   Wanneer de stukken die het geding inleiden of gelijkwaardige stukken en enigerlei dagvaarding voor een terechtzitting moeten worden betekend of ter kennis worden gebracht buiten de lidstaten, mag de betekening of kennisgeving op een andere wijze geschieden zoals beschreven in:

| (a) | Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad (7) indien zij van toepassing is op de naleving van de rechten van de ontvanger die krachtens de verordening zijn toegekend, of |
| --- | --- |

(a)

Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad (7) indien zij van toepassing is op de naleving van de rechten van de ontvanger die krachtens de verordening zijn toegekend, of

| (b) | het Verdrag van 's Gravenhage van 15 november 1965 inzake de betekening en de kennisgeving in het buitenland van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en in handelszaken of enige ander verdrag of andere overeenkomst dat/die van toepassing is. |
| --- | --- |

(b)

het Verdrag van 's Gravenhage van 15 november 1965 inzake de betekening en de kennisgeving in het buitenland van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke en in handelszaken of enige ander verdrag of andere overeenkomst dat/die van toepassing is.

6.   Deze richtlijn laat de toepassing van Verordening (EG) nr. 1393/2007 onverlet en doet geen afbreuk aan Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad (8) en Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad (9).

Artikel 18

Recht op een advocaat in een burgerrechtelijke procedure

1.   De lidstaten waarborgen dat de partijen in een burgerrechtelijke procedure recht hebben op een advocaat naar hun keuze om hen in staat te stellen hun rechten op praktische en doeltreffende wijze uit te oefenen.

In grensoverschrijdende geschillen waarborgen de lidstaten dat de partijen in een burgerrechtelijke procedure recht hebben op een advocaat in hun lidstaat van herkomst voor voorafgaand advies en op een advocaat in de ontvangende lidstaat om het proces te voeren.

2.   De lidstaten eerbiedigen de vertrouwelijkheid van communicatie tussen de partijen in een procedure en hun advocaat. Deze communicatie omvat ontmoetingen, briefwisseling, telefoongesprekken en elke andere vorm van communicatie die krachtens het nationale recht is toegestaan.

3.   Onverminderd de door het nationale recht voorgeschreven aanwezigheid of bijstand van een advocaat, kunnen de partijen in een burgerrechtelijke procedure afstand doen van een recht als bedoeld in lid 1 van dit artikel, wanneer

| a) | mondeling of schriftelijk duidelijke en toereikende informatie in eenvoudige en begrijpelijke bewoordingen is gegeven over de mogelijke gevolgen van het afstand doen van dit recht, en |
| --- | --- |

a)

mondeling of schriftelijk duidelijke en toereikende informatie in eenvoudige en begrijpelijke bewoordingen is gegeven over de mogelijke gevolgen van het afstand doen van dit recht, en

| b) | op vrijwillige en ondubbelzinnige wijze afstand van dit recht wordt gedaan. |
| --- | --- |

b)

op vrijwillige en ondubbelzinnige wijze afstand van dit recht wordt gedaan.

De lidstaten waarborgen dat deze afstand later op elk moment tijdens de burgerrechtelijke procedure door partijen kan worden herroepen en dat partijen van die mogelijkheid op de hoogte worden gebracht.

4.   Deze bepaling is onverminderd de specifieke bepalingen met betrekking tot juridische vertegenwoordiging waarin is voorzien in Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad (10), Verordening (EG) nr. 1896/2006 en Verordening (EU) nr. 655/2014.

Artikel 19

Toegang tot informatie

De lidstaten spannen zich in om burgers transparante en gemakkelijk toegankelijke informatie te verstrekken over het inleiden van diverse procedures, verjaringstermijnen, de voor diverse geschillen bevoegde gerechten en de nodige formulieren die hiervoor moeten worden ingevuld. Niets in dit artikel verplicht de lidstaten tot het verlenen van rechtsbijstand in de vorm van een juridische beoordeling van een specifieke zaak.

Artikel 20

Vertolking en vertaling van essentiële documenten

De lidstaten spannen zich in om te waarborgen dat alle partijen bij een geschil een volledig begrip hebben van de gerechtelijke procedure. In het kader van deze doelstelling waarborgen zij dat vertolking beschikbaar is tijdens burgerlijke procedures en dat een schriftelijke vertaling beschikbaar is van alle essentiële documenten, om de eerlijkheid van de procedure te garanderen, overeenkomstig de bepalingen van artikel 15 van deze richtlijn.

Artikel 21

Verplichtingen van partijen en hun vertegenwoordigers

De lidstaten waarborgen dat de partijen in een geschil en hun vertegenwoordigers zich bij de omgang met het gerecht en andere partijen te goeder trouw gedragen, en voor de gerechten geen verkeerde voorstelling geven van zaken of feiten als zij zich daarvan bewust zijn of dat redelijkerwijs behoren te zijn.

Artikel 22

Openbare procesvoering

De lidstaten waarborgen dat de procesvoering openbaar is, tenzij het gerecht besluit de zaak, voor zover nodig, in het belang van een der partijen of van andere betrokkenen, dan wel in het algemene belang van de rechtsbedeling of de openbare orde, vertrouwelijk te behandelen.

Artikel 23

Rechterlijke onafhankelijkheid en onpartijdigheid

1.   De lidstaten waarborgen dat gerechten en hun rechters onafhankelijk zijn. De samenstelling van de gerechten moet voldoende waarborgen bieden om elke gerechtvaardigde twijfel over onpartijdigheid uit te sluiten.

2.   Bij de uitvoering van hun taken zijn de rechters niet gebonden door enige instructies en zijn zij vrij van invloed of druk en van enig persoonlijk vooroordeel of vooringenomenheid in een zaak.

Artikel 24

Opleiding

1.   Onverminderd de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de verschillen in de organisatie van de rechterlijke macht binnen de Unie waarborgen de lidstaten dat de rechterlijke macht, justitiële opleidingsinstellingen en juridische beroepen hun gerechtelijke opleidingsprogramma's verbeteren om ervoor te zorgen dat het recht en de procedures van de Unie in nationale opleidingsactiviteiten worden geïntegreerd.

2.   De opleidingsprogramma's moeten praktijkgericht zijn, relevant voor het dagelijkse werk van beoefenaars van juridische beroepen, plaatsvinden gedurende korte periodes, gebruikmaken van actieve en moderne leertechnieken en mogelijkheden bieden voor initiële opleiding en levenslang leren. De opleidingsprogramma's moeten in het bijzonder zijn toegespitst op:

| (a) | de verwerving van voldoende kennis van de instrumenten voor justitiële samenwerking van de Unie en de ontwikkeling van de reflex om regelmatig te verwijzen naar de rechtspraak van de Unie, de omzetting op nationaal niveau te controleren en gebruik te maken van de mogelijkheid om bij het Hof van Justitie van de Europese Unie een prejudiciële procedure aanhangig te maken; |
| --- | --- |

(a)

de verwerving van voldoende kennis van de instrumenten voor justitiële samenwerking van de Unie en de ontwikkeling van de reflex om regelmatig te verwijzen naar de rechtspraak van de Unie, de omzetting op nationaal niveau te controleren en gebruik te maken van de mogelijkheid om bij het Hof van Justitie van de Europese Unie een prejudiciële procedure aanhangig te maken;

| (b) | de verspreiding van kennis en ervaring in het recht en de procedures van de Unie en in andere rechtstelsels; |
| --- | --- |

(b)

de verspreiding van kennis en ervaring in het recht en de procedures van de Unie en in andere rechtstelsels;

| (c) | de vergemakkelijking van kortstondige uitwisseling van nieuwe rechters; |
| --- | --- |

(c)

de vergemakkelijking van kortstondige uitwisseling van nieuwe rechters;

| (d) | de beheersing van een vreemde taal en de rechtsterminologie in die taal. |
| --- | --- |

(d)

de beheersing van een vreemde taal en de rechtsterminologie in die taal.

HOOFDSTUK III:

HOOFDSTUK III:

SLOTBEPALINGEN

SLOTBEPALINGEN

Artikel 25

Omzetting

1.   De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk ... [een jaar na de datum van inwerkingtreding van deze richtlijn] aan deze richtlijn te voldoen. Zij stellen de Commissie daarvan onverwijld in kennis.

2.   Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in de bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De methoden voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

3.   De lidstaten delen de Commissie de tekst van de bepalingen van nationaal recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 26

Evaluatie

De Commissie dient, uiterlijk op 31 december 2025 en vervolgens om de vijf jaar, bij het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal Comité een verslag in over de toepassing van deze richtlijn op basis van zowel kwalitatieve als kwantitatieve gegevens. In dit verband beoordeelt de Commissie in het bijzonder de gevolgen ervan voor de toegang tot de rechter, voor het grondrecht op een doeltreffende voorziening in rechte en op een eerlijk proces, voor de samenwerking in burgerrechtelijke zaken en voor de werking van de interne markt, kmo's, het concurrentievermogen van de economie van de Europese Unie en het consumentenvertrouwen. Indien nodig gaat het verslag vergezeld van wetgevingsvoorstellen ter herziening en versterking van deze richtlijn.

Artikel 27

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 28

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten overeenkomstig de Verdragen.

Gedaan te, [datum]

Voor het Europees Parlement

De voorzitter

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  Verordening (EG) nr. 1206/2001 van de Raad van 28 mei 2001 betreffende de samenwerking tussen de gerechten van de lidstaten op het gebied van bewijsverkrijging in burgerlijke en handelszaken (PB L 174 van 27.6.2001, blz. 1).

1

(2)  Richtlijn 2004/48/EG van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 betreffende de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten, PB L 157 van 30.4.2004, blz. 45.

2

(3)  Verordening (EU) nr. 655/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 tot vaststelling van een procedure betreffende het Europees bevel tot conservatoir beslag op bankrekeningen om de grensoverschrijdende inning van schuldvorderingen in burgerlijke en handelszaken te vergemakkelijken (PB L 189 van 27.6.2014, blz. 59).

3

(4)  Richtlijn 2003/8/EG van de Raad van 27 januari 2003 tot verbetering van de toegang tot de rechter bij grensoverschrijdende geschillen, door middel van gemeenschappelijke minimumvoorschriften betreffende rechtsbijstand bij die geschillen (PB L 26 van 31.1.2003, blz. 41).

4

(5)  Verordening (EU) nr. 1215/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2012 betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken (PB L 351 van 20.12.2012, blz. 1).

5

(6)  Aanbevelingen van de Raad — „Bevordering van het gebruik en de uitwisseling van beste praktijken op het gebied van grensoverschrijdende videoconferenties binnen het justitieel apparaat op lidstaat- en EU-niveau” (PB C 250 van 31.7.2015, blz. 1).

6

(7)  Verordening (EG) nr. 1393/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 13 november 2007 inzake de betekening en de kennisgeving in de lidstaten van gerechtelijke en buitengerechtelijke stukken in burgerlijke of in handelszaken („de betekening en de kennisgeving van stukken”), en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1348/2000 van de Raad (PB L 324 van 10.12.2007, blz. 79).

7

(8)  Verordening (EG) nr. 805/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 21 april 2004 tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen (PB L 143 van 30.4.2004, blz. 15).

8

(9)  Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (PB L 399 van 30.12.2006, blz. 1).

9

(10)  Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (PB L 199 van 31.7.2007, blz. 1).

10

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/60 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/60

---

P8_TA(2017)0287

Een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven (2016/2272(INI))

(2018/C 334/06)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 114, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name artikel 114,

| — | gezien de artikelen 191, 192 en 193 van het VWEU, en de verwijzing naar de doelstelling inzake een behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 191, 192 en 193 van het VWEU, en de verwijzing naar de doelstelling inzake een behoedzaam en rationeel gebruik van natuurlijke hulpbronnen,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2008 over het actieplan inzake duurzame consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid (COM(2008)0397), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 16 juli 2008 over het actieplan inzake duurzame consumptie en productie en een duurzaam industriebeleid (COM(2008)0397),

| — | gezien Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten (1), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/125/EG van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het vaststellen van eisen inzake ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten (1),

| — | gezien het werkplan Ecologisch ontwerp 2016-2019 van de Commissie (COM(2016)0773), met name de doelstelling om productspecifiekere en horizontalere eisen vast te stellen op terreinen zoals duurzaamheid, herstelbaarheid, opwaardeerbaarheid, demontagevriendelijk ontwerp, gemakkelijke herbruikbaarheid en recycleerbaarheid, |
| --- | --- |

—

gezien het werkplan Ecologisch ontwerp 2016-2019 van de Commissie (COM(2016)0773), met name de doelstelling om productspecifiekere en horizontalere eisen vast te stellen op terreinen zoals duurzaamheid, herstelbaarheid, opwaardeerbaarheid, demontagevriendelijk ontwerp, gemakkelijke herbruikbaarheid en recycleerbaarheid,

| — | gezien Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaardproductinformatie van energieverbruikende producten (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2010/30/EU van het Europees Parlement en de Raad van 19 mei 2010 betreffende de vermelding van het energieverbruik en het verbruik van andere hulpbronnen op de etikettering en in de standaardproductinformatie van energieverbruikende producten (2),

| — | gezien Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 over een algemeen milieuactieprogramma voor de Unie voor de periode tot 2020 „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” (3) (ook bekend als het zevende milieuactieprogramma), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 over een algemeen milieuactieprogramma voor de Unie voor de periode tot 2020 „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” (3) (ook bekend als het zevende milieuactieprogramma),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 oktober 2013 getiteld „Duurzamere consumptie: de levensduur van industrieproducten en herstel van het consumentenvertrouwen via voorlichting” (4), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 17 oktober 2013 getiteld „Duurzamere consumptie: de levensduur van industrieproducten en herstel van het consumentenvertrouwen via voorlichting” (4),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 26 januari 2011 getiteld „Efficiënt gebruik van hulpbronnen — Vlaggenschipinitiatief in het kader van de Europa 2020-strategie” (COM(2011)0021), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 26 januari 2011 getiteld „Efficiënt gebruik van hulpbronnen — Vlaggenschipinitiatief in het kader van de Europa 2020-strategie” (COM(2011)0021),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 20 september 2011 getiteld „Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa” (COM(2011)0571), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 20 september 2011 getiteld „Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa” (COM(2011)0571),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 9 april 2013 getiteld „Bouwen aan de interne markt voor groene producten — Bevordering van betere informatieverstrekking over de milieuprestatie van producten en organisaties” (COM(2013)0196), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 9 april 2013 getiteld „Bouwen aan de interne markt voor groene producten — Bevordering van betere informatieverstrekking over de milieuprestatie van producten en organisaties” (COM(2013)0196),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 2 juli 2014 getiteld „Naar een circulaire economie: Een afvalvrij programma voor Europa” (COM(2014)0398), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 2 juli 2014 getiteld „Naar een circulaire economie: Een afvalvrij programma voor Europa” (COM(2014)0398),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 2 december 2015 getiteld „Maak de cirkel rond — Een EU-actieplan voor de circulaire economie” (COM(2015)0614) en het pakket inzake circulaire economie dat met name voorziet in de herziening van de afvalrichtlijn (Richtlijn 2008/98/EG, de ‘kaderrichtlijn afvalstoffen’), de richtlijn betreffende verpakking en verpakkingsafval (Richtlijn 94/62/EG), de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen (Richtlijn 1999/31/EG), de richtlijn betreffende autowrakken (Richtlijn 2000/53/EG), de richtlijn inzake batterijen en accu's, alsook afgedankte batterijen en accu's (Richtlijn 2006/66/EG) en de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (Richtlijn 2012/19/EU), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 2 december 2015 getiteld „Maak de cirkel rond — Een EU-actieplan voor de circulaire economie” (COM(2015)0614) en het pakket inzake circulaire economie dat met name voorziet in de herziening van de afvalrichtlijn (Richtlijn 2008/98/EG, de ‘kaderrichtlijn afvalstoffen’), de richtlijn betreffende verpakking en verpakkingsafval (Richtlijn 94/62/EG), de richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen (Richtlijn 1999/31/EG), de richtlijn betreffende autowrakken (Richtlijn 2000/53/EG), de richtlijn inzake batterijen en accu's, alsook afgedankte batterijen en accu's (Richtlijn 2006/66/EG) en de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (Richtlijn 2012/19/EU),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016 getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst, Europese duurzaamheidsmaatregelen” (COM(2016)0739), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016 getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst, Europese duurzaamheidsmaatregelen” (COM(2016)0739),

| — | gezien het Commissievoorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 9 december 2015 betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de online-verkoop en andere verkoop op afstand van goederen (COM(2015)0635), |
| --- | --- |

—

gezien het Commissievoorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad van 9 december 2015 betreffende bepaalde aspecten van overeenkomsten voor de online-verkoop en andere verkoop op afstand van goederen (COM(2015)0635),

| — | gezien Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten (5), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2011/83/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2011 betreffende consumentenrechten (5),

| — | gezien Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (6), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2005/29/EG van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2005 betreffende oneerlijke handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten op de interne markt (6),

| — | gezien het verslag van het BEUC van 18 augustus 2015 getiteld „Durable goods: More sustainable products, better consumer rights. Consumer expectations from the EU’s resource efficiency and circular economy agenda”, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het BEUC van 18 augustus 2015 getiteld „Durable goods: More sustainable products, better consumer rights. Consumer expectations from the EU’s resource efficiency and circular economy agenda”,

| — | gezien de studie van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2016 getiteld „The Influence of Lifespan Labelling on Consumers”, |
| --- | --- |

—

gezien de studie van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 29 maart 2016 getiteld „The Influence of Lifespan Labelling on Consumers”,

| — | gezien de studie die in juli 2016 werd verricht op verzoek van zijn Commissie interne markt en consumentenbescherming met als titel „Een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven”, |
| --- | --- |

—

gezien de studie die in juli 2016 werd verricht op verzoek van zijn Commissie interne markt en consumentenbescherming met als titel „Een langere levensduur voor producten: voordelen voor consumenten en bedrijven”,

| — | gezien het overzichtsartikel van het Europees Centrum voor de consument van 18 april 2016 getiteld „Geplande veroudering of de neveneffecten voor de consumptiemaatschappij”, |
| --- | --- |

—

gezien het overzichtsartikel van het Europees Centrum voor de consument van 18 april 2016 getiteld „Geplande veroudering of de neveneffecten voor de consumptiemaatschappij”,

| — | gezien de Oostenrijkse norm ONR 192102 getiteld „Label of excellence for durable, repair-friendly designed electrical and electronic appliances”, |
| --- | --- |

—

gezien de Oostenrijkse norm ONR 192102 getiteld „Label of excellence for durable, repair-friendly designed electrical and electronic appliances”,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0214/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0214/2017),

| A. | overwegende dat het werkplan Ecologisch ontwerp 2016-2019 van de Commissie een verwijzing bevat naar de circulaire economie en de noodzaak om de problemen van duurzaamheid en recycleerbaarheid aan te pakken; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het werkplan Ecologisch ontwerp 2016-2019 van de Commissie een verwijzing bevat naar de circulaire economie en de noodzaak om de problemen van duurzaamheid en recycleerbaarheid aan te pakken;

| B. | overwegende dat de goedkeuring van een advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) over de levensduur van producten aantoont dat de marktdeelnemers en de maatschappelijke organisaties belangstelling hebben voor dit onderwerp; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de goedkeuring van een advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) over de levensduur van producten aantoont dat de marktdeelnemers en de maatschappelijke organisaties belangstelling hebben voor dit onderwerp;

| C. | overwegende dat er moet worden gezorgd voor een passend evenwicht tussen de verlenging van de levensduur van producten enerzijds en innovatie, onderzoek en ontwikkeling anderzijds; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat er moet worden gezorgd voor een passend evenwicht tussen de verlenging van de levensduur van producten enerzijds en innovatie, onderzoek en ontwikkeling anderzijds;

| D. | overwegende dat de studie waar de Commissie interne markt en consumentenbescherming om heeft verzocht, aantoont dat breed opgezette beleidsmaatregelen nodig zijn om een langere productlevensduur te bevorderen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de studie waar de Commissie interne markt en consumentenbescherming om heeft verzocht, aantoont dat breed opgezette beleidsmaatregelen nodig zijn om een langere productlevensduur te bevorderen;

| E. | overwegende dat er diverse economische en businessmodellen naast elkaar bestaan, waaronder het economisch model dat op het gebruiksrecht gegrondvest is, waardoor de negatieve externe effecten voor het milieu kunnen worden beperkt; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat er diverse economische en businessmodellen naast elkaar bestaan, waaronder het economisch model dat op het gebruiksrecht gegrondvest is, waardoor de negatieve externe effecten voor het milieu kunnen worden beperkt;

| F. | overwegende dat een verlenging van de levensduur van producten moet worden bevorderd door met name geplande veroudering aan te pakken; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat een verlenging van de levensduur van producten moet worden bevorderd door met name geplande veroudering aan te pakken;

| G. | overwegende dat de Europese reparatiesector, die hoofdzakelijk uit micro-, kleine en middelgrote ondernemingen bestaat, ondersteuning moet krijgen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Europese reparatiesector, die hoofdzakelijk uit micro-, kleine en middelgrote ondernemingen bestaat, ondersteuning moet krijgen;

| H. | overwegende dat door een sterkere harmonisatie van het hergebruik van producten een impuls kan worden gegeven aan de lokale economie, aangezien daardoor op lokaal niveau nieuwe banen kunnen worden gecreëerd en de tweedehandsmarkt wordt gestimuleerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat door een sterkere harmonisatie van het hergebruik van producten een impuls kan worden gegeven aan de lokale economie, aangezien daardoor op lokaal niveau nieuwe banen kunnen worden gecreëerd en de tweedehandsmarkt wordt gestimuleerd;

| I. | overwegende dat het zowel vanuit economisch als vanuit ecologisch oogpunt noodzakelijk is grondstoffen te behouden en de afvalproductie te beperken, hetgeen met het begrip „uitgebreide producentenverantwoordelijkheid” wordt nagestreefd; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat het zowel vanuit economisch als vanuit ecologisch oogpunt noodzakelijk is grondstoffen te behouden en de afvalproductie te beperken, hetgeen met het begrip „uitgebreide producentenverantwoordelijkheid” wordt nagestreefd;

| J. | overwegende dat 77 % van de consumenten in de EU liever goederen zou willen trachten te repareren dan er nieuwe te kopen, zoals blijkt uit de Eurobarometer van juni 2014; overwegende dat aan de consumenten nog betere informatie moet worden verstrekt over de duurzaamheid en de herstelbaarheid van producten; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat 77 % van de consumenten in de EU liever goederen zou willen trachten te repareren dan er nieuwe te kopen, zoals blijkt uit de Eurobarometer van juni 2014; overwegende dat aan de consumenten nog betere informatie moet worden verstrekt over de duurzaamheid en de herstelbaarheid van producten;

| K. | overwegende dat betrouwbare en duurzame producten consumenten waar voor hun geld bieden en overmatig hulpbronnengebruik en afval voorkomen; overwegende dat het daarom van belang is dat de gebruiksduur van consumptiegoederen wordt verlengd door middel van ontwerpen waarin duurzaamheid, herstelbaarheid, opwaardeerbaarheid, demonteerbaarheid en recycleerbaarheid van producten centraal staan; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat betrouwbare en duurzame producten consumenten waar voor hun geld bieden en overmatig hulpbronnengebruik en afval voorkomen; overwegende dat het daarom van belang is dat de gebruiksduur van consumptiegoederen wordt verlengd door middel van ontwerpen waarin duurzaamheid, herstelbaarheid, opwaardeerbaarheid, demonteerbaarheid en recycleerbaarheid van producten centraal staan;

| L. | overwegende dat het dalende consumentenvertrouwen ten aanzien van de productkwaliteit de Europese ondernemingen schade toebrengt; overwegende dat de wettelijke garantie van 24 maanden momenteel de minimumdrempel in de EU is en dat sommige lidstaten overeenkomstig Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 25 mei 1999 betreffende bepaalde aspecten van de verkoop van en de garanties voor consumptiegoederen strengere beschermingsbepalingen voor consumenten hebben vastgelegd; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het dalende consumentenvertrouwen ten aanzien van de productkwaliteit de Europese ondernemingen schade toebrengt; overwegende dat de wettelijke garantie van 24 maanden momenteel de minimumdrempel in de EU is en dat sommige lidstaten overeenkomstig Richtlijn 1999/44/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 25 mei 1999 betreffende bepaalde aspecten van de verkoop van en de garanties voor consumptiegoederen strengere beschermingsbepalingen voor consumenten hebben vastgelegd;

| M. | overwegende dat het recht van consumenten om te kiezen op basis van hun behoeften, verwachtingen en voorkeuren moet worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het recht van consumenten om te kiezen op basis van hun behoeften, verwachtingen en voorkeuren moet worden geëerbiedigd;

| N. | overwegende dat de informatie over de levensduur van producten die aan de consument wordt verstrekt ontoereikend is, terwijl de studie van het EESC van maart 2016 een positief verband heeft vastgesteld tussen de vermelding van de levensduur van producten en het consumentengedrag; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de informatie over de levensduur van producten die aan de consument wordt verstrekt ontoereikend is, terwijl de studie van het EESC van maart 2016 een positief verband heeft vastgesteld tussen de vermelding van de levensduur van producten en het consumentengedrag;

| O. | overwegende dat de levensduur en de veroudering van een product afhankelijk is van verschillende natuurlijke of kunstmatige factoren, zoals de materiaalsamenstelling, de functionaliteit, reparatiekosten en consumptiepatronen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de levensduur en de veroudering van een product afhankelijk is van verschillende natuurlijke of kunstmatige factoren, zoals de materiaalsamenstelling, de functionaliteit, reparatiekosten en consumptiepatronen;

| P. | overwegende dat reparaties gemakkelijker moeten kunnen worden uitgevoerd en dat onderdelen sneller beschikbaar gesteld moeten worden; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat reparaties gemakkelijker moeten kunnen worden uitgevoerd en dat onderdelen sneller beschikbaar gesteld moeten worden;

| Q. | overwegende dat naast een lange levensduur ook de kwaliteit van producten gedurende de hele levenscyclus een cruciale bijdrage kan leveren aan het duurzaam gebruik van hulpbronnen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat naast een lange levensduur ook de kwaliteit van producten gedurende de hele levenscyclus een cruciale bijdrage kan leveren aan het duurzaam gebruik van hulpbronnen;

| R. | overwegende dat het aantal nationale initiatieven om een oplossing te vinden voor het probleem van de voortijdige veroudering van goederen en software toeneemt en dat het nodig is om in dit opzicht een gezamenlijke strategie voor de interne markt te ontwikkelen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het aantal nationale initiatieven om een oplossing te vinden voor het probleem van de voortijdige veroudering van goederen en software toeneemt en dat het nodig is om in dit opzicht een gezamenlijke strategie voor de interne markt te ontwikkelen;

| S. | overwegende dat de levensduur van digitale dragers van cruciaal belang is voor de levensduur van elektronische apparatuur en overwegende dat software steeds sneller verouderd raakt en dat elektronische apparatuur aanpasbaar moet zijn om gelijke tred te houden met de markt; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de levensduur van digitale dragers van cruciaal belang is voor de levensduur van elektronische apparatuur en overwegende dat software steeds sneller verouderd raakt en dat elektronische apparatuur aanpasbaar moet zijn om gelijke tred te houden met de markt;

| T. | overwegende dat producten met ingebouwde defecten die zijn ontworpen om kapot te gaan en uiteindelijk in het geheel niet meer functioneren nadat ze een bepaald aantal keren zijn gebruikt, consumenten alleen maar wantrouwen inboezemen en niet in de handel zouden mogen worden gebracht; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat producten met ingebouwde defecten die zijn ontworpen om kapot te gaan en uiteindelijk in het geheel niet meer functioneren nadat ze een bepaald aantal keren zijn gebruikt, consumenten alleen maar wantrouwen inboezemen en niet in de handel zouden mogen worden gebracht;

| U. | overwegende dat uit de Eurobarometer blijkt dat 90 % van de Europese burgers vindt dat de gebruiksduur duidelijk op de producten moet worden vermeld; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat uit de Eurobarometer blijkt dat 90 % van de Europese burgers vindt dat de gebruiksduur duidelijk op de producten moet worden vermeld;

| V. | overwegende dat alle economische actoren, ook MKB's, baat kunnen hebben bij producten met een langere levensduur; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat alle economische actoren, ook MKB's, baat kunnen hebben bij producten met een langere levensduur;

| W. | overwegende dat in het zevende milieuactieprogramma wordt opgeroepen tot het nemen van specifieke maatregelen om ervoor te zorgen dat producten duurzamer zijn, makkelijker gerepareerd en hergebruikt kunnen worden, en langer meegaan; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat in het zevende milieuactieprogramma wordt opgeroepen tot het nemen van specifieke maatregelen om ervoor te zorgen dat producten duurzamer zijn, makkelijker gerepareerd en hergebruikt kunnen worden, en langer meegaan;

| X. | overwegende dat uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in dit verband een belangrijke rol speelt; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in dit verband een belangrijke rol speelt;

| Y. | overwegende dat om te komen tot een circulaire economie de betrokkenheid van politieke besluitvormers, burgers en ondernemingen nodig is, en niet alleen veranderingen in het ontwerp en de verkoop van producten en diensten vereist zijn, maar ook een verandering van de mentaliteit en verwachtingen van consumenten en van de activiteiten van ondernemingen, door het creëren van nieuwe markten die inspelen op de veranderingen in consumptiepatronen, waarbij een ontwikkeling plaatsvindt naar het gebruik, het hergebruik en het delen van producten, om bij te dragen aan de verlenging van de levensduur daarvan en aan het vervaardigen van concurrerende en duurzame producten; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat om te komen tot een circulaire economie de betrokkenheid van politieke besluitvormers, burgers en ondernemingen nodig is, en niet alleen veranderingen in het ontwerp en de verkoop van producten en diensten vereist zijn, maar ook een verandering van de mentaliteit en verwachtingen van consumenten en van de activiteiten van ondernemingen, door het creëren van nieuwe markten die inspelen op de veranderingen in consumptiepatronen, waarbij een ontwikkeling plaatsvindt naar het gebruik, het hergebruik en het delen van producten, om bij te dragen aan de verlenging van de levensduur daarvan en aan het vervaardigen van concurrerende en duurzame producten;

| Z. | overwegende dat van veel lampen de gloeilampen niet meer vervangen kunnen worden, wat lastig is als de gloeilamp stuk gaat en er nieuwe, efficiëntere gloeilampen op de markt komen of als de consument bijvoorbeeld een andere kleur licht wenst, omdat in dat geval een compleet nieuwe lamp aangeschaft moet worden; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat van veel lampen de gloeilampen niet meer vervangen kunnen worden, wat lastig is als de gloeilamp stuk gaat en er nieuwe, efficiëntere gloeilampen op de markt komen of als de consument bijvoorbeeld een andere kleur licht wenst, omdat in dat geval een compleet nieuwe lamp aangeschaft moet worden;

| AA. | overwegende dat het de voorkeur verdient dat leds niet vast in lampen zijn ingebouwd, maar verwisseld kunnen worden; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat het de voorkeur verdient dat leds niet vast in lampen zijn ingebouwd, maar verwisseld kunnen worden;

| AB. | overwegende dat, naarmate de circulaire economie zich verder ontwikkelt, verdere stappen moeten worden ondernomen om producten gemakkelijker te kunnen repareren, aanpassen en moderniseren en hun duurzaamheid en recycleerbaarheid te vergroten, teneinde de levensduur van producten en/of onderdelen van producten te verlengen; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat, naarmate de circulaire economie zich verder ontwikkelt, verdere stappen moeten worden ondernomen om producten gemakkelijker te kunnen repareren, aanpassen en moderniseren en hun duurzaamheid en recycleerbaarheid te vergroten, teneinde de levensduur van producten en/of onderdelen van producten te verlengen;

| AC. | overwegende dat een voortdurend toenemende diversiteit aan producten, steeds kortere innovatiecycli en voortdurend veranderende modes ervoor zorgen dat er steeds vaker nieuwe producten worden gekocht en daardoor de levensduur van producten korter wordt; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat een voortdurend toenemende diversiteit aan producten, steeds kortere innovatiecycli en voortdurend veranderende modes ervoor zorgen dat er steeds vaker nieuwe producten worden gekocht en daardoor de levensduur van producten korter wordt;

| AD. | overwegende dat een enorm potentieel bestaat in de reparatie-, tweedehands- en ruilsector, de sector die gericht is op het verlengen van de levensduur van producten; |
| --- | --- |

AD.

overwegende dat een enorm potentieel bestaat in de reparatie-, tweedehands- en ruilsector, de sector die gericht is op het verlengen van de levensduur van producten;

| AE. | overwegende dat een evenwicht moet worden gevonden tussen het streven naar een langere levensduur van producten en het waarborgen van een omgeving waarin innovatie en verdere ontwikkeling worden gestimuleerd; |
| --- | --- |

AE.

overwegende dat een evenwicht moet worden gevonden tussen het streven naar een langere levensduur van producten en het waarborgen van een omgeving waarin innovatie en verdere ontwikkeling worden gestimuleerd;

Robuuste, duurzame en hoogwaardige producten ontwerpen

| 1. | verzoekt de Commissie om aan te moedigen, waar dit haalbaar is, minimale sterktecriteria vast te stellen per productcategorie, vanaf het ontwerp, die onder meer de robuustheid, de herstelbaarheid en opwaarderingsmogelijkheden integreren, geholpen door normen die alle drie Europese normalisatie-instanties (CEN, CENELEC en ETSI) hebben uitgewerkt; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt dat er in alle fasen van de productcyclus een balans moet worden gevonden tussen het verlengen van de levensduur van producten, de omzetting van afval in hulpbronnen (secundaire grondstoffen), industriële symbiose, innovatie, consumentenvraag, milieu- en groeibeleid en is van mening dat de ontwikkeling van producten die in steeds grotere mate hulpbronnenefficiënt zijn, niet een korte levensduur of vroegtijdige verwijdering van producten in de hand moet werken; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst erop dat zaken als duurzaamheid van producten, verlengde garanties, de beschikbaarheid van onderdelen, reparatievriendelijkheid en de uitwisselbaarheid van onderdelen deel moeten uitmaken van het commerciële aanbod van de fabrikant om te beantwoorden aan de verschillende behoeften, verwachtingen en voorkeuren van consumenten en een belangrijk aspect van vrije concurrentie zijn; |
| --- | --- |

3.

| 4. | merkt de rol op van commerciële strategieën, zoals productleasing, bij het ontwerp van duurzame producten, waarbij leasebedrijven eigenaar blijven van het geleaste product en er belang bij hebben om producten opnieuw op de markt te brengen en te investeren in het ontwerpen van duurzamere producten, zodat er minder nieuwe producten worden vervaardigd en minder producten worden weggegooid; |
| --- | --- |

4.

| 5. | herinnert aan het standpunt van het Parlement over de herziening van het pakket inzake circulaire economie tot wijziging van de richtlijn afvalstoffen, waardoor het beginsel van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid is versterkt zodat prikkels zijn geboden voor een duurzamer productontwerp; |
| --- | --- |

5.

| 6. | vraagt de Commissie en de lidstaten steun te verlenen aan producenten die modulaire ontwerpen maken die gemakkelijk kunnen worden gedemonteerd en omgewisseld; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verklaart dat het streven naar duurzaamheid en herstelbaarheid van producten gepaard moet gaan met de doelstelling van duurzaamheid door bijvoorbeeld het gebruik van milieuvriendelijke materialen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | wijst met bezorgdheid op de hoeveelheid elektronisch afval die wordt gegenereerd door modems, routers en tv-decoders of satellietontvangers vanwege het feit dat consumenten geregeld overstappen naar een andere aanbieder van telecomdiensten; herinnert consumenten en aanbieders van telecomdiensten eraan dat consumenten krachtens Verordening (EU) 2015/2120 het recht hebben om zelf te bepalen welke ontvangstapparatuur zij wensen te gebruiken wanneer zij overstappen naar een andere aanbieder van telecomdiensten; |
| --- | --- |

8.

Herstelbaarheid en lange levensduur van producten bevorderen

| 9. | verzoekt de Commissie de herstelbaarheid van producten te bevorderen:






  — | door maatregelen aan te moedigen en te bevorderen die de keuze om producten te herstellen aantrekkelijk maken voor de consument, |
| --- | --- | --- |

9.

—

door maatregelen aan te moedigen en te bevorderen die de keuze om producten te herstellen aantrekkelijk maken voor de consument,

| — | door constructietechnieken en materialen te gebruiken die het herstel van het product of de vervanging van zijn onderdelen gemakkelijker en goedkoper maken; consumenten mogen niet aan het lijntje worden gehouden met een eindeloze reeks reparaties en onderhoud bij gebrekkige producten, |
| --- | --- |

—

door constructietechnieken en materialen te gebruiken die het herstel van het product of de vervanging van zijn onderdelen gemakkelijker en goedkoper maken; consumenten mogen niet aan het lijntje worden gehouden met een eindeloze reeks reparaties en onderhoud bij gebrekkige producten,

| — | door, in geval van een terugkerend gebrek aan overeenstemming van de goederen of een reparatieperiode van langer dan een maand, aan te moedigen dat de garantieperiode met de duur van de reparatieperiode wordt verlengd, |
| --- | --- |

—

door, in geval van een terugkerend gebrek aan overeenstemming van de goederen of een reparatieperiode van langer dan een maand, aan te moedigen dat de garantieperiode met de duur van de reparatieperiode wordt verlengd,

| — | door erop aan te dringen dat onderdelen die essentieel zijn voor de goede werking van een product vervangbaar en herstelbaar moeten zijn, door de herstelbaarheid van het product een van de „essentiële kenmerken” ervan te maken en door de onverwijderbaarheid van essentiële onderdelen zoals batterijen en leds te ontmoedigen, tenzij dit om veiligheidsredenen gerechtvaardigd is, |
| --- | --- |

—

door erop aan te dringen dat onderdelen die essentieel zijn voor de goede werking van een product vervangbaar en herstelbaar moeten zijn, door de herstelbaarheid van het product een van de „essentiële kenmerken” ervan te maken en door de onverwijderbaarheid van essentiële onderdelen zoals batterijen en leds te ontmoedigen, tenzij dit om veiligheidsredenen gerechtvaardigd is,

| — | door producenten aan te sporen om bij aankoop onderhoudshandleidingen en reparatie-instructies te verstrekken, met name voor producten waarvoor onderhoud en reparatie belangrijk zijn om de mogelijkheid te vergroten de levensduur ervan te verlengen, |
| --- | --- |

—

door producenten aan te sporen om bij aankoop onderhoudshandleidingen en reparatie-instructies te verstrekken, met name voor producten waarvoor onderhoud en reparatie belangrijk zijn om de mogelijkheid te vergroten de levensduur ervan te verlengen,

| — | door ervoor te zorgen dat het mogelijk is vervangende onderdelen van gelijkwaardige kwaliteit met dezelfde prestatie te gebruiken voor originele onderdelen, om alle producten te herstellen overeenkomstig de toepasselijke wetgeving, |
| --- | --- |

—

door ervoor te zorgen dat het mogelijk is vervangende onderdelen van gelijkwaardige kwaliteit met dezelfde prestatie te gebruiken voor originele onderdelen, om alle producten te herstellen overeenkomstig de toepasselijke wetgeving,

| — | door, waar dit haalbaar is, te streven naar normalisatie van reserveonderdelen en het voor reparaties nodige gereedschap teneinde het rendement van reparatiediensten te verhogen, |
| --- | --- |

—

door, waar dit haalbaar is, te streven naar normalisatie van reserveonderdelen en het voor reparaties nodige gereedschap teneinde het rendement van reparatiediensten te verhogen,

| — | door producenten aan te sporen op verzoek reparatie- en onderhoudshandleidingen in verschillende talen ter beschikking te stellen aan reparatiewerkplaatsen, |
| --- | --- |

—

door producenten aan te sporen op verzoek reparatie- en onderhoudshandleidingen in verschillende talen ter beschikking te stellen aan reparatiewerkplaatsen,

| — | door producenten aan te sporen batterijtechnologie te ontwikkelen waardoor de levensduur van de batterij en de accu beter op de verwachte levensduur van het product is afgestemd, of door de vervanging van batterijen toegankelijker te maken tegen een redelijkere prijs; |
| --- | --- |

—

door producenten aan te sporen batterijtechnologie te ontwikkelen waardoor de levensduur van de batterij en de accu beter op de verwachte levensduur van het product is afgestemd, of door de vervanging van batterijen toegankelijker te maken tegen een redelijkere prijs;

| 10. | meent dat het zinvol is om de beschikbaarheid van reserveonderdelen die essentieel zijn voor de goede en veilige werking van goederen te garanderen door:






  — | de toegankelijkheid van reserveonderdelen aan te moedigen naast geassembleerde producten, |
| --- | --- | --- |

10.

—

de toegankelijkheid van reserveonderdelen aan te moedigen naast geassembleerde producten,

| — | de economische operatoren aan te moedigen een toereikende technische dienstverlening te bieden voor de consumptiegoederen die zij produceren of invoeren, en om onderdelen te leveren die essentieel zijn voor het goed en veilig functioneren van de goederen voor een prijs die in verhouding staat tot de aard en de levensduur van het product, |
| --- | --- |

—

de economische operatoren aan te moedigen een toereikende technische dienstverlening te bieden voor de consumptiegoederen die zij produceren of invoeren, en om onderdelen te leveren die essentieel zijn voor het goed en veilig functioneren van de goederen voor een prijs die in verhouding staat tot de aard en de levensduur van het product,

| — | duidelijk aan te geven of reserveonderdelen beschikbaar zijn of niet, op welke voorwaarden en gedurende welke termijn en, waar dit haalbaar is, via de oprichting van een digitaal platform; |
| --- | --- |

—

duidelijk aan te geven of reserveonderdelen beschikbaar zijn of niet, op welke voorwaarden en gedurende welke termijn en, waar dit haalbaar is, via de oprichting van een digitaal platform;

| 11. | spoort de lidstaten na te gaan welke passende prikkels er kunnen worden gegeven ten gunste van duurzame en herstelbare kwaliteitsproducten, reparaties en tweedehandsverkoop te stimuleren, en reparatieopleidingen te organiseren; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat het altijd mogelijk moet zijn een beroep te doen op een zelfstandige reparateur, bijvoorbeeld door oplossingen voor hardware, veiligheid of software die reparatie buiten erkende circuits om verhinderen, te ontmoedigen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | spoort aan tot hergebruik van onderdelen voor de tweedehandsmarkt; |
| --- | --- |

13.

| 14. | erkent de mogelijkheid om gebruik te maken van 3D-printing voor het maken van onderdelen voor professionele reparateurs en consumenten; dringt er in dit kader op aan dat voldoende aandacht wordt besteed aan productveiligheid, namaak en auteursrechtelijke bescherming; |
| --- | --- |

14.

| 15. | herinnert eraan dat de beschikbaarheid van genormaliseerde en modulaire componenten, de planning van demontage, duurzaam productontwerp en efficiënte productieprocessen een belangrijke rol spelen voor een geslaagde overgang naar een circulaire economie; |
| --- | --- |

15.

Een gebruiksgericht economisch model hanteren en het MKB en de werkgelegenheid in de EU ondersteunen

| 16. | wijst erop dat de overgang naar nieuwe bedrijfsmodellen, zoals „producten als diensten” de potentie heeft de duurzaamheid van productie- en consumptiepatronen te verbeteren, op voorwaarde dat product-dienstcombinaties niet tot een kortere levensduur van producten leiden, en benadrukt dat dergelijke bedrijfsmodellen geen mogelijkheden moeten bieden voor belastingontwijking; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat de ontwikkeling van nieuwe bedrijfsmodellen, zoals internetdiensten, nieuwe vormen van marketing, warenhuizen die uitsluitend gebruikte goederen verkopen en de bredere beschikbaarheid van informele reparatiediensten (reparatiecafés, werkplaatsen waar mensen hun producten zelf kunnen repareren) kunnen bijdragen aan een langere levensduur van producten en tegelijkertijd de kennis van en het vertrouwen van consumenten in producten met een lange levensduur kunnen vergroten; |
| --- | --- |

17.

| 18. | roept de lidstaten op om:






  — | overleg te organiseren tussen alle betrokken actoren om de ontwikkeling van een gebruiksgericht verkoopmodel dat gunstig is voor iedereen aan te moedigen, |
| --- | --- | --- |

18.

—

overleg te organiseren tussen alle betrokken actoren om de ontwikkeling van een gebruiksgericht verkoopmodel dat gunstig is voor iedereen aan te moedigen,

| — | sterkere inspanningen te leveren met maatregelen om de ontwikkeling van de functionele economie te bevorderen en de huur, het inruilen en het lenen van voorwerpen aantrekkelijk te maken, |
| --- | --- |

—

sterkere inspanningen te leveren met maatregelen om de ontwikkeling van de functionele economie te bevorderen en de huur, het inruilen en het lenen van voorwerpen aantrekkelijk te maken,

| — | lokale en regionale overheden aan te moedigen de ontwikkeling van economische modellen actief te bevorderen, zoals de deeleconomie en de ruileconomie, die een efficiënter gebruik van middelen en de duurzaamheid van goederen aanmoedigen en die reparatie, hergebruik en recyclage stimuleren; |
| --- | --- |

—

lokale en regionale overheden aan te moedigen de ontwikkeling van economische modellen actief te bevorderen, zoals de deeleconomie en de ruileconomie, die een efficiënter gebruik van middelen en de duurzaamheid van goederen aanmoedigen en die reparatie, hergebruik en recyclage stimuleren;

| 19. | moedigt de lidstaten aan ervoor te zorgen dat bij openbare aanbestedingen rekening wordt gehouden met de bepaling inzake de kosten van de levenscyclus van Richtlijn 2014/24/EU en het hergebruik van apparatuur en uitrusting door de overheid te verhogen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | spoort de lidstaten en de Commissie aan de deel- en ruileconomie in hun overheidsbeleid te steunen gezien de voordelen die zij biedt door het gebruik van reservemiddelen en -capaciteit, bijvoorbeeld in de vervoer- en accommodatiesector; |
| --- | --- |

20.

| 21. | vraagt de Commissie het belang van de duurzaamheid van producten te bevestigen in het kader van de bevordering van de circulaire economie; |
| --- | --- |

21.

| 22. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de in de EU-wetgeving vastgelegde afvalhiërarchie (kaderrichtlijn afvalstoffen (2008/98/EG)) volledig toe te passen en in het bijzonder optimaal gebruik te maken van het nut en de waarde van elektrische en elektronische apparaten en ze niet te beschouwen als afvalstoffen, bijvoorbeeld door personeel van recyclagecentra die gebruik kunnen maken van dergelijke goederen en hun onderdelen toegang te verlenen tot inzamelpunten voor afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA); |
| --- | --- |

22.

| 23. | is van mening dat de maatregelen in deze resolutie met name moeten worden toegepast op het MKB en micro-ondernemingen, als gedefinieerd in Aanbeveling van de Commissie 2003/361/EG op een wijze die passend en evenredig is met de omvang en de capaciteit van MKB's en micro-ondernemingen, om hun ontwikkeling te stimuleren en de werkgelegenheid en opleiding voor nieuwe beroepen in de EU aan te moedigen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | roept de Commissie op te bestuderen hoe de vervangbaarheid van leds kan worden gestimuleerd en vergemakkelijkt en daarbij, naast maatregelen inzake ecologisch ontwerp, ook minder strenge maatregelen te overwegen, zoals etikettering, stimulerende regelingen, openbare aanbestedingen of een verlengde garantie voor het geval dat leds vast ingebouwd zijn; |
| --- | --- |

24.

| 25. | spoort de lidstaten aan te zorgen voor doeltreffend markttoezicht om te waarborgen dat zowel Europese als geïmporteerde producten aan de voorschriften inzake productbeleid en ecologisch ontwerp voldoen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om samen te werken met lokale en regionale autoriteiten en hun bevoegdheden te respecteren; |
| --- | --- |

26.

De consument betere informatie verstrekken

| 27. | verzoekt de Commissie de informatie over de duurzaamheid van producten te verbeteren door:






  — | een vrijwillig Europees keurmerk te overwegen dat met name betrekking heeft op: de duurzaamheid van een product, het ecologisch ontwerp en de mogelijkheid om het product op te waarderen in overeenstemming met de technische vooruitgang en de herstelbaarheid, |
| --- | --- | --- |

27.

—

een vrijwillig Europees keurmerk te overwegen dat met name betrekking heeft op: de duurzaamheid van een product, het ecologisch ontwerp en de mogelijkheid om het product op te waarderen in overeenstemming met de technische vooruitgang en de herstelbaarheid,

| — | op EU-niveau vrijwillige experimenten uit te voeren met bedrijven en andere belanghebbenden om de verwachte gebruiksduur van een product te bepalen aan de hand van gestandaardiseerde criteria, die door alle lidstaten kunnen worden gebruikt, |
| --- | --- |

—

op EU-niveau vrijwillige experimenten uit te voeren met bedrijven en andere belanghebbenden om de verwachte gebruiksduur van een product te bepalen aan de hand van gestandaardiseerde criteria, die door alle lidstaten kunnen worden gebruikt,

| — | een gebruiksteller te creëren voor de relevantste consumptiegoederen, met name witgoed, |
| --- | --- |

—

een gebruiksteller te creëren voor de relevantste consumptiegoederen, met name witgoed,

| — | een effectbeoordeling uit te voeren van de afstemming tussen de vermelding van de levensduur en de wettelijke garantieperiode, |
| --- | --- |

—

een effectbeoordeling uit te voeren van de afstemming tussen de vermelding van de levensduur en de wettelijke garantieperiode,

| — | digitale toepassingen te gebruiken of sociale media, |
| --- | --- |

—

digitale toepassingen te gebruiken of sociale media,

| — | de informatie in handleidingen over de duurzaamheid, opwaardeerbaarheid en –herstelbaarheid van een product te standaardiseren om ervoor te zorgen dat die informatie duidelijk, toegankelijk en gemakkelijk te begrijpen is, |
| --- | --- |

—

de informatie in handleidingen over de duurzaamheid, opwaardeerbaarheid en –herstelbaarheid van een product te standaardiseren om ervoor te zorgen dat die informatie duidelijk, toegankelijk en gemakkelijk te begrijpen is,

| — | informatie te gebruiken die gebaseerd is op gestandaardiseerde criteria wanneer de verwachte levensduur van een product wordt vermeld; |
| --- | --- |

—

informatie te gebruiken die gebaseerd is op gestandaardiseerde criteria wanneer de verwachte levensduur van een product wordt vermeld;

| 28. | dringt er bij de lidstaten en de Commissie op aan:






  — | de lokale en regionale overheden, ondernemingen en verenigingen te helpen bewustmakingscampagnes op te zetten waarin de consument gewezen wordt op de mogelijke verlenging van de levensduur van producten, met name door informatie te verstrekken over onderhouds- en reparatietips, tips voor hergebruik enz., |
| --- | --- | --- |

28.

—

de lokale en regionale overheden, ondernemingen en verenigingen te helpen bewustmakingscampagnes op te zetten waarin de consument gewezen wordt op de mogelijke verlenging van de levensduur van producten, met name door informatie te verstrekken over onderhouds- en reparatietips, tips voor hergebruik enz.,

| — | de consument bewust te maken van producten die voortijdig stukgaan en niet kunnen worden gerepareerd, o.a. door meldingsplatformen voor consumenten op te richten; |
| --- | --- |

—

de consument bewust te maken van producten die voortijdig stukgaan en niet kunnen worden gerepareerd, o.a. door meldingsplatformen voor consumenten op te richten;

| 29. | verzoekt de Commissie reguliere en gestructureerde uitwisseling van informatie en beste praktijken in de hele Unie tussen de Commissie en de lidstaten, waaronder regionale en gemeentelijke autoriteiten, aan te moedigen; |
| --- | --- |

29.

Maatregelen inzake geplande veroudering

| 30. | dringt er bij de Commissie op aan, in overleg met consumentenorganisaties, producenten en andere belanghebbenden, op EU-niveau een definitie van geplande veroudering voor hardware of software, voor te stellen; dringt er voorts bij de Commissie op aan in samenwerking met de markttoezichtsautoriteiten de mogelijkheid te onderzoeken om een onafhankelijk systeem op te zetten dat ingebouwde veroudering in producten kan testen en opsporen; roept in dit verband op om klokkenluiders een betere juridische bescherming te geven en afschrikkende maatregelen voor producenten in te voeren; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wijst op de voortrekkersrol die sommige lidstaten op dit gebied vervullen, zoals het initiatief van de Beneluxlanden ter bestrijding van geplande veroudering en ter verlenging van de levensduur van (elektrische) huishoudelijke apparaten; benadrukt dat het belangrijk is op dit terrein beste praktijken uit te wisselen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wijst erop dat de mogelijkheid om producten te upgraden het verouderd raken van producten kan tegengaan en de milieueffecten en de kosten voor de consumenten kan beperken; |
| --- | --- |

32.

Het recht op een wettelijke conformiteitsgarantie versterken

| 33. | acht het van essentieel belang dat consumenten beter op de hoogte worden gebracht van de wijze waarop de wettelijke conformiteitsgarantie functioneert; vraagt dat een referentie naar de garantie op de aankoopfactuur van het product in woorden wordt vermeld; |
| --- | --- |

33.

| 34. | roept de Commissie op tot wetgevingsinitiatieven en acties om het consumentenvertrouwen te verbeteren:






  — | door de consumentenbescherming te versterken, met name voor die producten waarvoor de redelijke gebruikstermijn langer is, en door rekening te houden met de krachtige consumentenbeschermingsmaatregelen die sommige lidstaten al hebben genomen, |
| --- | --- | --- |

34.

—

door de consumentenbescherming te versterken, met name voor die producten waarvoor de redelijke gebruikstermijn langer is, en door rekening te houden met de krachtige consumentenbeschermingsmaatregelen die sommige lidstaten al hebben genomen,

| — | door rekening te houden met de effecten van zowel wetgeving inzake ecologisch ontwerp als overeenkomstenrecht inzake energieverbruikende producten, om een holistische benadering te ontwikkelen voor productregulering, |
| --- | --- |

—

door rekening te houden met de effecten van zowel wetgeving inzake ecologisch ontwerp als overeenkomstenrecht inzake energieverbruikende producten, om een holistische benadering te ontwikkelen voor productregulering,

| — | door te garanderen dat de consument in de verkoopovereenkomst formele informatie krijgt over zijn recht op wettelijke garantie en door voorlichtingscampagnes over dit recht te bevorderen, |
| --- | --- |

—

door te garanderen dat de consument in de verkoopovereenkomst formele informatie krijgt over zijn recht op wettelijke garantie en door voorlichtingscampagnes over dit recht te bevorderen,

| — | door de overlegging van het aankoopbewijs te vereenvoudigen voor de consument door de garantie niet aan de koper, maar aan het voorwerp te koppelen en door de invoering van elektronische ontvangstbewijzen en digitale garantiebewijsregelingen verder aan te moedigen; |
| --- | --- |

—

door de overlegging van het aankoopbewijs te vereenvoudigen voor de consument door de garantie niet aan de koper, maar aan het voorwerp te koppelen en door de invoering van elektronische ontvangstbewijzen en digitale garantiebewijsregelingen verder aan te moedigen;

| 35. | vraagt op EU-niveau een klachtenregeling in te voeren voor gevallen waarin de garantierechten niet worden nageleefd zodat de relevante overheden de toepassing van de Europese normen gemakkelijker kunnen controleren; |
| --- | --- |

35.

| 36. | wijst erop dat het versterken van het beginsel van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en het vastleggen van minimumvereisten zorgen voor een stimulans voor een duurzamer productontwerp; |
| --- | --- |

36.

De consument beschermen tegen de veroudering van software

| 37. | dringt aan op grotere transparantie voor wat betreft de opwaardeerbaarheid, beveiligingsupdates en duurzaamheid die nodig zijn voor de werking van zowel software als hardware; dringt er bij de Commissie op aan de behoefte te onderzoeken om meer samenwerking binnen B2B-relaties mogelijk te maken; |
| --- | --- |

37.

| 38. | moedigt leveranciers en producenten aan transparanter te zijn door productcontractbepalingen over de minimumtermijn waarbinnen beveiligingsupdates voor besturingssystemen beschikbaar zijn; stelt voor een redelijke gebruikstermijn vast te stellen; beklemtoont daarnaast dat de leverancier van het product, in geval van ingebedde besturingssystemen, de levering van die beveiligingsupdates moet garanderen; dringt er bij producenten op aan duidelijke informatie te verstrekken over de verenigbaarheid van de software-updates en -upgrades met de ingebedde besturingssystemen die aan de consument worden geleverd; |
| --- | --- |

38.

| 39. | meent dat software-updates omkeerbaar moeten zijn en dat er informatie moet worden verstrekt over de gevolgen ervan voor de werking van het apparaat en dat nieuwe essentiële software verenigbaar moet zijn met de software van de vorige generatie; |
| --- | --- |

39.

| 40. | moedigt de modulariteit van onderdelen, ook van de processor, aan door normalisatie zodat het product kan worden geüpdatet; |
| --- | --- |

40.

o

o o

| 41. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

41.

---

(1)  PB L 285 van 31.10.2009, blz. 10.

(2)  PB L 153 van 18.6.2010, blz. 1.

(3)  PB L 354 van 28.12.2013, blz. 171.

(4)  PB C 67 van 6.3.2014, blz. 23.

(5)  PB L 304 van 22.11.2011, blz. 64.

(6)  PB L 149 van 11.6.2005, blz. 22.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/69 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/69

---

P8_TA(2017)0288

De bestrijding van mensenrechtenschendingen in de context van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid, met inbegrip van genocide

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over de bestrijding van mensenrechtenschendingen in de context van oorlogsmisdrijven, en misdrijven tegen de menselijkheid, met inbegrip van genocide (2016/2239(INI))

(2018/C 334/07)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 9 december 1948, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 9 december 1948,

| — | gezien hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties over optreden met betrekking tot bedreiging van de vrede, verbreking van de vrede en daden van agressie, |
| --- | --- |

—

gezien hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties over optreden met betrekking tot bedreiging van de vrede, verbreking van de vrede en daden van agressie,

| — | gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Verenigde Naties tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 10 december 1984,

| — | gezien artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 18 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, de VN-Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van onverdraagzaamheid en van discriminatie op grond van religie of overtuiging en de EU-richtsnoeren tot bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst en overtuiging, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, artikel 18 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, de VN-Verklaring inzake de uitbanning van alle vormen van onverdraagzaamheid en van discriminatie op grond van religie of overtuiging en de EU-richtsnoeren tot bevordering en bescherming van de vrijheid van godsdienst en overtuiging,

| — | gezien resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, van 31 oktober 2000, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, van 31 oktober 2000,

| — | gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC) van 17 juli 1998, dat op 1 juli 2002 in werking is getreden, |
| --- | --- |

—

gezien het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof (ICC) van 17 juli 1998, dat op 1 juli 2002 in werking is getreden,

| — | gezien de wijzigingen van Kampala van het Statuut van Rome, goedgekeurd door de herzieningsconferentie in Kampala, Uganda, in juni 2010, |
| --- | --- |

—

gezien de wijzigingen van Kampala van het Statuut van Rome, goedgekeurd door de herzieningsconferentie in Kampala, Uganda, in juni 2010,

| — | gezien het VN-analysekader voor gruweldaden, opgesteld door de speciale VN-adviseur voor de preventie van genocide en de speciale VN-adviseur inzake de verantwoordelijkheid tot bescherming, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-analysekader voor gruweldaden, opgesteld door de speciale VN-adviseur voor de preventie van genocide en de speciale VN-adviseur inzake de verantwoordelijkheid tot bescherming,

| — | gezien het rapport van 15 maart 2015 van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over de mensenrechtensituatie in Irak in het licht van de wandaden begaan door de zogenoemde Islamitische Staat in Irak en de Levant en daaraan gelieerde groeperingen, |
| --- | --- |

—

gezien het rapport van 15 maart 2015 van het Bureau van de Hoge Commissaris van de VN voor de mensenrechten over de mensenrechtensituatie in Irak in het licht van de wandaden begaan door de zogenoemde Islamitische Staat in Irak en de Levant en daaraan gelieerde groeperingen,

| — | gezien Resolutie A/71/L.48 van de Algemene Vergadering van de VN van december 2016 tot instelling van een internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme ter ondersteuning bij het onderzoek naar en de vervolging van de personen die verantwoordelijk zijn voor de meest ernstige misdrijven op grond van internationale wetgeving die zijn gepleegd in de Arabische Republiek Syrië sinds maart 2011 (IIIM), |
| --- | --- |

—

gezien Resolutie A/71/L.48 van de Algemene Vergadering van de VN van december 2016 tot instelling van een internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme ter ondersteuning bij het onderzoek naar en de vervolging van de personen die verantwoordelijk zijn voor de meest ernstige misdrijven op grond van internationale wetgeving die zijn gepleegd in de Arabische Republiek Syrië sinds maart 2011 (IIIM),

| — | gezien het bijzondere onderzoek naar de gebeurtenissen in Aleppo door de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie voor de Arabische Republiek Syrië, dat is gepubliceerd op 1 maart 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het bijzondere onderzoek naar de gebeurtenissen in Aleppo door de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie voor de Arabische Republiek Syrië, dat is gepubliceerd op 1 maart 2017,

| — | gezien het Gemeenschappelijk Standpunt 2001/443/GBVB van de Raad van 11 juni 2001 betreffende het Internationaal Strafhof (1), |
| --- | --- |

—

gezien het Gemeenschappelijk Standpunt 2001/443/GBVB van de Raad van 11 juni 2001 betreffende het Internationaal Strafhof (1),

| — | gezien Besluit 2002/494/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 tot instelling van een Europees netwerk van aanspreekpunten inzake personen die verantwoordelijk zijn voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2002/494/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 tot instelling van een Europees netwerk van aanspreekpunten inzake personen die verantwoordelijk zijn voor genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (2),

| — | gezien Besluit 2003/335/JBZ van de Raad van 8 mei 2003 inzake opsporing en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (3), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2003/335/JBZ van de Raad van 8 mei 2003 inzake opsporing en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven (3),

| — | gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2003/444/GBVB van de Raad van 16 juni 2003 betreffende het Internationaal Strafhof (4), |
| --- | --- |

—

gezien Gemeenschappelijk Standpunt 2003/444/GBVB van de Raad van 16 juni 2003 betreffende het Internationaal Strafhof (4),

| — | gezien de richtsnoeren van de Europese Unie inzake de bevordering van de naleving van het internationaal humanitair recht, |
| --- | --- |

—

gezien de richtsnoeren van de Europese Unie inzake de bevordering van de naleving van het internationaal humanitair recht,

| — | gezien de overeenkomst tussen het Internationaal Strafhof en de Europese Unie inzake samenwerking en bijstand (5), |
| --- | --- |

—

gezien de overeenkomst tussen het Internationaal Strafhof en de Europese Unie inzake samenwerking en bijstand (5),

| — | gezien Besluit 2011/168/GBVB van de Raad van 21 maart 2011 betreffende het Internationaal Strafhof en tot intrekking van Gemeenschappelijk Standpunt 2003/444/GBVB (6), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2011/168/GBVB van de Raad van 21 maart 2011 betreffende het Internationaal Strafhof en tot intrekking van Gemeenschappelijk Standpunt 2003/444/GBVB (6),

| — | gezien het gezamenlijk werkdocument van de Commissie en de hoge vertegenwoodiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het bevorderen van het complementariteitsbeginsel (SWD(2013)0026), |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk werkdocument van de Commissie en de hoge vertegenwoodiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid over het bevorderen van het complementariteitsbeginsel (SWD(2013)0026),

| — | gezien de conclusies van de Raad over de brede aanpak van de EU van 12 mei 2014, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over de brede aanpak van de EU van 12 mei 2014,

| — | gezien de Strategie van het EU-genocidenetwerk ter bestrijding van straffeloosheid voor het misdrijf genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven binnen de Europese Unie en haar lidstaten, vastgesteld op 30 oktober 2014, |
| --- | --- |

—

gezien de Strategie van het EU-genocidenetwerk ter bestrijding van straffeloosheid voor het misdrijf genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven binnen de Europese Unie en haar lidstaten, vastgesteld op 30 oktober 2014,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 16 november 2015 over de steun van de EU voor overgangsrechtspraak, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 16 november 2015 over de steun van de EU voor overgangsrechtspraak,

| — | gezien de conclusies van de Raad van 23 mei 2016 over de regionale strategie van de EU voor Syrië en Irak en de dreiging die van Da'esh uitgaat, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 23 mei 2016 over de regionale strategie van de EU voor Syrië en Irak en de dreiging die van Da'esh uitgaat,

| — | gezien de verklaring van 9 december 2016 door de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) ter gelegenheid van de Internationale dag voor herdenking en waardigheid van slachtoffers van genocide en voor de voorkoming van deze misdaad, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 9 december 2016 door de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) ter gelegenheid van de Internationale dag voor herdenking en waardigheid van slachtoffers van genocide en voor de voorkoming van deze misdaad,

| — | gezien het actieplan van de Europese Unie inzake mensenrechten en democratie 2015-2019, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de Europese Unie inzake mensenrechten en democratie 2015-2019,

| — | gezien zijn resolutie van 17 november 2011 over steun van de EU voor het Internationaal Strafhof: aangaan van uitdagingen en overwinnen van moeilijkheden (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 november 2011 over steun van de EU voor het Internationaal Strafhof: aangaan van uitdagingen en overwinnen van moeilijkheden (7),

| — | gezien zijn resolutie van 17 juli 2014 over het misdrijf agressie (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 17 juli 2014 over het misdrijf agressie (8),

| — | gezien zijn resoluties van 8 oktober 2015 over de massale ontheemding van kinderen in Nigeria als gevolg van aanvallen van Boko Haram (9) en van 17 juli 2014 over Nigeria — recente aanslagen door Boko Haram (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 8 oktober 2015 over de massale ontheemding van kinderen in Nigeria als gevolg van aanvallen van Boko Haram (9) en van 17 juli 2014 over Nigeria — recente aanslagen door Boko Haram (10),

| — | gezien zijn resolutie van 16 december 2015 inzake voorbereiding voor de humanitaire wereldtop: uitdagingen en kansen voor humanitaire hulp (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 16 december 2015 inzake voorbereiding voor de humanitaire wereldtop: uitdagingen en kansen voor humanitaire hulp (11),

| — | gezien zijn resoluties van 24 november 2016 over de situatie in Syrië (12), van 27 oktober 2016 over de situatie in Noord-Irak/Mosul (13), van 4 februari 2016 over de stelselmatige massamoord op religieuze minderheden door „ISIS/Da'esh” (14) en van 11 juni 2015 over Syrië, de situatie in Palmyra en de zaak van Mazen Darwish (15), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 24 november 2016 over de situatie in Syrië (12), van 27 oktober 2016 over de situatie in Noord-Irak/Mosul (13), van 4 februari 2016 over de stelselmatige massamoord op religieuze minderheden door „ISIS/Da'esh” (14) en van 11 juni 2015 over Syrië, de situatie in Palmyra en de zaak van Mazen Darwish (15),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0222/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en het advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0222/2017),

| A. | overwegende dat genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven, ook wel bekend als „gruweldaden”, de meest ernstige misdrijven tegen de mensheid zijn en een reden tot bezorgdheid zijn voor de hele internationale gemeenschap; overwegende dat de mensheid door dergelijke misdrijven in hevige beroering is gebracht; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven, ook wel bekend als „gruweldaden”, de meest ernstige misdrijven tegen de mensheid zijn en een reden tot bezorgdheid zijn voor de hele internationale gemeenschap; overwegende dat de mensheid door dergelijke misdrijven in hevige beroering is gebracht;

| B. | overwegende dat de internationale gemeenschap de plicht heeft te voorkomen dat gruweldaden plaatsvinden; overwegende dat wanneer zulke misdrijven plaatsvinden, zij niet ongestraft mogen blijven en de doeltreffende, eerlijke en snelle vervolging daarvan volgens het complementariteitsbeginsel op nationaal of internationaal niveau gewaarborgd dient te worden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de internationale gemeenschap de plicht heeft te voorkomen dat gruweldaden plaatsvinden; overwegende dat wanneer zulke misdrijven plaatsvinden, zij niet ongestraft mogen blijven en de doeltreffende, eerlijke en snelle vervolging daarvan volgens het complementariteitsbeginsel op nationaal of internationaal niveau gewaarborgd dient te worden;

| C. | overwegende dat verantwoordingsplicht, rechtvaardigheid, de rechtsstaat en de bestrijding van straffeloosheid essentiële elementen zijn ter ondersteuning van inspanningen met het oog op vrede, conflictoplossing, verzoening en heropbouw; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat verantwoordingsplicht, rechtvaardigheid, de rechtsstaat en de bestrijding van straffeloosheid essentiële elementen zijn ter ondersteuning van inspanningen met het oog op vrede, conflictoplossing, verzoening en heropbouw;

| D. | overwegende dat echte verzoening alleen op waarheid en gerechtigheid kan worden gestoeld; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat echte verzoening alleen op waarheid en gerechtigheid kan worden gestoeld;

| E. | overwegende dat de slachtoffers van dergelijke misdrijven het recht hebben op voorziening in rechte en schadevergoeding en dat vluchtelingen die het slachtoffer zijn geworden van gruweldaden de volledige steun van de internationale gemeenschap moeten krijgen; overwegende dat het in dit verband belangrijk is om oog te hebben voor genderkwesties door rekening te houden met de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes in vluchtelingenkampen, tijdens repatriëring en hervestiging, bij re-integratie en tijdens wederopbouw na een conflict; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de slachtoffers van dergelijke misdrijven het recht hebben op voorziening in rechte en schadevergoeding en dat vluchtelingen die het slachtoffer zijn geworden van gruweldaden de volledige steun van de internationale gemeenschap moeten krijgen; overwegende dat het in dit verband belangrijk is om oog te hebben voor genderkwesties door rekening te houden met de specifieke behoeften van vrouwen en meisjes in vluchtelingenkampen, tijdens repatriëring en hervestiging, bij re-integratie en tijdens wederopbouw na een conflict;

| F. | overwegende dat het ICC een sleutelrol speelt bij de bestrijding van straffeloosheid en het herstel van de vrede en het voorzien in gerechtigheid voor slachtoffers; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat het ICC een sleutelrol speelt bij de bestrijding van straffeloosheid en het herstel van de vrede en het voorzien in gerechtigheid voor slachtoffers;

| G. | overwegende dat de regeling voor herstelbetalingen aan slachtoffers van de misdrijven die onder de bevoegdheid van het Strafhof vallen, het ICC tot een unieke gerechtelijke instelling op internationaal niveau maakt; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de regeling voor herstelbetalingen aan slachtoffers van de misdrijven die onder de bevoegdheid van het Strafhof vallen, het ICC tot een unieke gerechtelijke instelling op internationaal niveau maakt;

| H. | overwegende dat universele toetreding tot het Statuut van Rome essentieel is voor de optimale effectiviteit van het ICC; overwegende dat 124 landen, waaronder alle EU-lidstaten, het Statuut van Rome inzake het ICC hebben geratificeerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat universele toetreding tot het Statuut van Rome essentieel is voor de optimale effectiviteit van het ICC; overwegende dat 124 landen, waaronder alle EU-lidstaten, het Statuut van Rome inzake het ICC hebben geratificeerd;

| I. | overwegende dat de wijzigingen van Kampala van het Statuut van Rome inzake het misdrijf agressie, dat beschouwd wordt als de ernstigste en gevaarlijkste vorm van onrechtmatig gebruik van geweld, door 34 landen zijn geratificeerd, waarmee de dertig akten van aanvaarding voor de inwerkingtreding ervan zijn behaald en de mogelijkheid is gecreëerd voor de Vergadering van Staten die Partij zijn om, na 1 januari 2017, te besluiten tot de activering van de op het Verdrag gebaseerde aan agressie gerelateerde rechtsmacht van het Strafhof; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de wijzigingen van Kampala van het Statuut van Rome inzake het misdrijf agressie, dat beschouwd wordt als de ernstigste en gevaarlijkste vorm van onrechtmatig gebruik van geweld, door 34 landen zijn geratificeerd, waarmee de dertig akten van aanvaarding voor de inwerkingtreding ervan zijn behaald en de mogelijkheid is gecreëerd voor de Vergadering van Staten die Partij zijn om, na 1 januari 2017, te besluiten tot de activering van de op het Verdrag gebaseerde aan agressie gerelateerde rechtsmacht van het Strafhof;

| J. | overwegende dat Rusland in november 2016 besloten heeft zijn ondertekening van het Statuut van Rome ongedaan te maken; overwegende dat in oktober 2016 Zuid-Afrika, Gambia en Burundi ook hebben aangekondigd zich terug te trekken; overwegende dat op 31 januari 2017 de Afrikaanse Unie (AU) een niet-bindende resolutie inclusief een strategie voor terugtrekking uit het Statuut van Rome inzake het ICC heeft aangenomen en AU-lidstaten heeft opgeroepen de uitvoering van de aanbevelingen ervan te overwegen; overwegende dat in februari en maart 2017 respectievelijk Gambia en Zuid-Afrika hebben laten weten dat zij hun besluit tot terugtrekking uit het Statuut van Rome intrekken; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat Rusland in november 2016 besloten heeft zijn ondertekening van het Statuut van Rome ongedaan te maken; overwegende dat in oktober 2016 Zuid-Afrika, Gambia en Burundi ook hebben aangekondigd zich terug te trekken; overwegende dat op 31 januari 2017 de Afrikaanse Unie (AU) een niet-bindende resolutie inclusief een strategie voor terugtrekking uit het Statuut van Rome inzake het ICC heeft aangenomen en AU-lidstaten heeft opgeroepen de uitvoering van de aanbevelingen ervan te overwegen; overwegende dat in februari en maart 2017 respectievelijk Gambia en Zuid-Afrika hebben laten weten dat zij hun besluit tot terugtrekking uit het Statuut van Rome intrekken;

| K. | overwegende dat samenwerking tussen de staten die partij zijn bij het Statuut van Rome en met regionale organisaties van het hoogste belang is, met name in gevallen waarin de rechtsmacht van het ICC wordt betwist; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat samenwerking tussen de staten die partij zijn bij het Statuut van Rome en met regionale organisaties van het hoogste belang is, met name in gevallen waarin de rechtsmacht van het ICC wordt betwist;

| L. | overwegende dat het ICC momenteel bezig is met tien onderzoeken in negen landen (Georgië, Mali, Ivoorkust, Libië, Kenia, Sudan (Darfur), Uganda, Democratische Republiek Congo en (twee onderzoeken) in de Centraal-Afrikaanse Republiek); |
| --- | --- |

L.

overwegende dat het ICC momenteel bezig is met tien onderzoeken in negen landen (Georgië, Mali, Ivoorkust, Libië, Kenia, Sudan (Darfur), Uganda, Democratische Republiek Congo en (twee onderzoeken) in de Centraal-Afrikaanse Republiek);

| M. | overwegende dat, overeenkomstig het complementariteitsbeginsel, zoals vastgelegd in het Statuut van Rome, het ICC alleen optreedt indien de nationale rechtbanken niet daadwerkelijk kunnen of willen onderzoeken en vervolgen, zodat de staten die partij zijn, als eerste verantwoordelijk blijven om de vermeende daders van de meest ernstige misdrijven die de internationale gemeenschap aangaan voor de rechter te brengen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat, overeenkomstig het complementariteitsbeginsel, zoals vastgelegd in het Statuut van Rome, het ICC alleen optreedt indien de nationale rechtbanken niet daadwerkelijk kunnen of willen onderzoeken en vervolgen, zodat de staten die partij zijn, als eerste verantwoordelijk blijven om de vermeende daders van de meest ernstige misdrijven die de internationale gemeenschap aangaan voor de rechter te brengen;

| N. | overwegende dat de lidstaten in het Gemeenschappelijk Standpunt 2001/443/CFSP van de Raad van 11 juni 2001 betreffende het Internationaal Strafhof hebben verklaard dat de misdrijven waarover het hof rechtsmacht heeft, een bron van zorg zijn voor alle lidstaten, die vastberaden zijn samen te werken om die misdrijven te voorkomen en om een eind te maken aan de straffeloosheid van de daders daarvan; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de lidstaten in het Gemeenschappelijk Standpunt 2001/443/CFSP van de Raad van 11 juni 2001 betreffende het Internationaal Strafhof hebben verklaard dat de misdrijven waarover het hof rechtsmacht heeft, een bron van zorg zijn voor alle lidstaten, die vastberaden zijn samen te werken om die misdrijven te voorkomen en om een eind te maken aan de straffeloosheid van de daders daarvan;

| O. | overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten sinds de oprichting van het ICC trouwe bondgenoten van het ICC zijn en voortdurende politieke, diplomatieke, financiële en logistieke steun hebben geboden, waaronder de bevordering van de universaliteit en de verdediging van de integriteit van het stelsel van het Statuut van Rome; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de Europese Unie en haar lidstaten sinds de oprichting van het ICC trouwe bondgenoten van het ICC zijn en voortdurende politieke, diplomatieke, financiële en logistieke steun hebben geboden, waaronder de bevordering van de universaliteit en de verdediging van de integriteit van het stelsel van het Statuut van Rome;

| P. | overwegende dat de EU en haar lidstaten zich er ten opzichte van het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) toe hebben verbonden intensieve steun te verlenen aan de totstandbrenging van een doeltreffend mechanisme ter versterking van de naleving van het internationale humanitaire recht; overwegende dat het Parlement de VV/HV heeft verzocht verslag uit te brengen over de vastgestelde doelstellingen en strategie teneinde deze verbintenis na te komen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de EU en haar lidstaten zich er ten opzichte van het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC) toe hebben verbonden intensieve steun te verlenen aan de totstandbrenging van een doeltreffend mechanisme ter versterking van de naleving van het internationale humanitaire recht; overwegende dat het Parlement de VV/HV heeft verzocht verslag uit te brengen over de vastgestelde doelstellingen en strategie teneinde deze verbintenis na te komen;

| Q. | overwegende dat tal van gruweldaden werden begaan op het grondgebied van landen van het voormalige Joegoslavië in de oorlogen die hebben plaatsgevonden tussen 1991 en 1995; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat tal van gruweldaden werden begaan op het grondgebied van landen van het voormalige Joegoslavië in de oorlogen die hebben plaatsgevonden tussen 1991 en 1995;

| R. | overwegende dat strafprocessen voor de op het grondgebied van landen van het voormalige Joegoslavië in de oorlogen tussen 1991 en 1995 begane gruweldaden, zeer langzaam vorderen; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat strafprocessen voor de op het grondgebied van landen van het voormalige Joegoslavië in de oorlogen tussen 1991 en 1995 begane gruweldaden, zeer langzaam vorderen;

| S. | overwegende dat Syrië in 1955 tot het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide is toegetreden, en in 2004 tot het Verdrag tegen foltering; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat Syrië in 1955 tot het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide is toegetreden, en in 2004 tot het Verdrag tegen foltering;

| T. | overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 27 oktober 2016 eraan heeft herinnerd dat de mensenrechtenschendingen door ISIS/Da'esh ook genocide omvatten; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat het Parlement in zijn resolutie van 27 oktober 2016 eraan heeft herinnerd dat de mensenrechtenschendingen door ISIS/Da'esh ook genocide omvatten;

| U. | overwegende dat in meerdere VN-rapporten, zoals van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie inzake de Arabische Republiek Syrië, de speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN inzake de preventie van genocide, de speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN inzake de verantwoordelijkheid om te beschermen, de speciale rapporteur over minderheidskwesties en het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens, alsook door ngo's, wordt gesteld dat daden die door alle partijen begaan zijn mogelijkerwijs gruweldaden vormen, en alle partijen in de gevechten om Aleppo in december 2016 oorlogsmisdrijven hebben begaan; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat in meerdere VN-rapporten, zoals van de onafhankelijke internationale onderzoekscommissie inzake de Arabische Republiek Syrië, de speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN inzake de preventie van genocide, de speciale adviseur van de secretaris-generaal van de VN inzake de verantwoordelijkheid om te beschermen, de speciale rapporteur over minderheidskwesties en het Bureau van de Hoge Commissaris voor de rechten van de mens, alsook door ngo's, wordt gesteld dat daden die door alle partijen begaan zijn mogelijkerwijs gruweldaden vormen, en alle partijen in de gevechten om Aleppo in december 2016 oorlogsmisdrijven hebben begaan;

| V. | overwegende dat het ICC heeft verklaard dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat Boko Haram in Nigeria misdrijven tegen de menselijkheid in de zin van artikel 7 van het Statuut heeft begaan, waaronder moord en vervolging; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat het ICC heeft verklaard dat er redelijke gronden zijn om aan te nemen dat Boko Haram in Nigeria misdrijven tegen de menselijkheid in de zin van artikel 7 van het Statuut heeft begaan, waaronder moord en vervolging;

| W. | overwegende dat naar aanleiding van honderden executies in Burundi sinds april 2015 in een rapport van het onafhankelijk VN-onderzoek inzake Burundi is geconcludeerd dat meerdere personen in Burundi zouden moeten worden vervolgd op verdenking van misdaden tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat naar aanleiding van honderden executies in Burundi sinds april 2015 in een rapport van het onafhankelijk VN-onderzoek inzake Burundi is geconcludeerd dat meerdere personen in Burundi zouden moeten worden vervolgd op verdenking van misdaden tegen de menselijkheid;

| X. | overwegende dat maatschappelijke organisaties, internationale advocaten en ngo's hebben gewaarschuwd dat gebeurtenissen die eind 2016 in Burundi hebben plaatsvonden als genocide bestempeld zouden kunnen worden; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat maatschappelijke organisaties, internationale advocaten en ngo's hebben gewaarschuwd dat gebeurtenissen die eind 2016 in Burundi hebben plaatsvonden als genocide bestempeld zouden kunnen worden;

| Y. | overwegende dat de internationale regels over oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid tevens bindend zijn voor niet-statelijke actoren of personen die namens of in het kader van niet-statelijke organisaties optreden; overwegende dat dit vandaag nog meer moet worden benadrukt, nu niet-statelijke actoren een steeds grotere rol spelen in oorlogssituaties en dergelijke ernstige misdrijven bevorderen en begaan; |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de internationale regels over oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid tevens bindend zijn voor niet-statelijke actoren of personen die namens of in het kader van niet-statelijke organisaties optreden; overwegende dat dit vandaag nog meer moet worden benadrukt, nu niet-statelijke actoren een steeds grotere rol spelen in oorlogssituaties en dergelijke ernstige misdrijven bevorderen en begaan;

| Z. | overwegende dat onder bepaalde voorwaarden landen ook verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor niet-nakoming van verplichtingen uit hoofde van internationale verdragen en overeenkomsten waarover het Internationaal Gerechtshof rechtsmacht heeft, waaronder het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984 en het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat onder bepaalde voorwaarden landen ook verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor niet-nakoming van verplichtingen uit hoofde van internationale verdragen en overeenkomsten waarover het Internationaal Gerechtshof rechtsmacht heeft, waaronder het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984 en het Verdrag inzake de voorkoming en de bestraffing van genocide van 1948;

| AA. | overwegende dat het Internationaal Gerechtshof de aansprakelijkheid van staten kan vaststellen; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat het Internationaal Gerechtshof de aansprakelijkheid van staten kan vaststellen;

| AB. | overwegende dat verkrachting en seksueel geweld door alle bij het conflict betrokken partijen als een oorlogsstrategie worden gebruikt, met de bedoeling de vijand te intimideren en te vernederen; voorts overwegende dat bij conflicten gendergerelateerd geweld en seksueel misbruik eveneens drastisch toenemen; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat verkrachting en seksueel geweld door alle bij het conflict betrokken partijen als een oorlogsstrategie worden gebruikt, met de bedoeling de vijand te intimideren en te vernederen; voorts overwegende dat bij conflicten gendergerelateerd geweld en seksueel misbruik eveneens drastisch toenemen;

| AC. | overwegende dat geweld tegen vrouwen tijdens zowel conflict- als postconflictsituaties kan worden gezien als een voortzetting van de discriminatie die vrouwen tijdens conflictloze situaties ervaren; overwegende dat conflicten vooraf bestaande patronen van discriminatie op grond van geslacht en historisch ongelijke machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen verergeren en een verhoogd risico van seksueel, fysiek en psychologisch geweld voor vrouwen en meisjes meebrengen; |
| --- | --- |

AC.

overwegende dat geweld tegen vrouwen tijdens zowel conflict- als postconflictsituaties kan worden gezien als een voortzetting van de discriminatie die vrouwen tijdens conflictloze situaties ervaren; overwegende dat conflicten vooraf bestaande patronen van discriminatie op grond van geslacht en historisch ongelijke machtsverhoudingen tussen mannen en vrouwen verergeren en een verhoogd risico van seksueel, fysiek en psychologisch geweld voor vrouwen en meisjes meebrengen;

| 1. | herinnert aan de verbintenis van de EU om op het internationale toneel te handelen volgens de beginselen die haar oprichting hebben geïnspireerd, zoals democratie, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten en ten faveure van de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het internationaal recht; benadrukt in deze context nogmaals dat het van cruciaal belang moet zijn voor de EU om hen die verantwoordelijk zijn voor ernstige mensenrechtenschendingen die voldoen aan de omschrijving van misdrijven tegen de menselijkheid en genocide en voor ernstige inbreuken op het internationale humanitaire recht op het niveau van oorlogsmisdaden, aan te pakken en ter verantwoording te roepen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | roept de EU en haar lidstaten op om al hun politieke gewicht in de schaal te leggen om elke handeling die gezien kan worden als een gruweldaad te voorkomen, op een effectieve en gecoördineerde wijze te reageren wanneer dergelijke misdrijven plaatsvinden en alle nodige middelen te mobiliseren om alle verantwoordelijken te berechten, de slachtoffers bij te staan en stabilisatie- en verzoeningsprocessen te ondersteunen; |
| --- | --- |

2.

Over de noodzaak zich te richten op de preventie van gruweldaden

| 3. | verzoekt de verdragsluitende partijen bij het VN-Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide van 1948, de vier Verdragen van Genève van 1949, het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984 en andere relevante internationale verdragen, waaronder de EU-lidstaten, al het nodige te doen om gruweldaden op hun grondgebied, binnen hun jurisdictie of door hun burgers te voorkomen, zoals zij zich ertoe hebben verbonden te doen; roept alle staten die genoemde verdragen nog niet hebben geratificeerd, dit alsnog te doen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wijst op de dringende behoefte voor de internationale gemeenschap om haar inspanningen te vergroten om elk conflict of potentieel conflict dat tot handelingen zou kunnen leiden die als gruweldaad kunnen worden gezien, te monitoren en daar op te reageren; |
| --- | --- |

4.

| 5. | roept de internationale gemeenschap op om instrumenten op te zetten die de kloof tussen waarschuwing en respons kunnen verkleinen, zoals het systeem voor vroegtijdige waarschuwing van de EU, ter voorkoming van het ontstaan, het opnieuw oplaaien en de escalatie van gewelddadige conflicten; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt de EU haar inspanningen te vergroten om een coherente en efficiënte benadering te ontwikkelen om crisis- of conflictsituaties die ertoe kunnen leiden dat een gruweldaad wordt begaan, te herkennen en er tijdig op te reageren; onderstreept in het bijzonder het belang en de noodzaak van uitwisseling van informatie en van coördinatie van preventieve acties tussen EU-instellingen, waaronder EU-delegaties, missies en operaties in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) en lidstaten, samen met hun diplomatieke vertegenwoordigingen; is in dit verband ingenomen met het nieuwe initiatief van een witboek van de Europese Commissie dat tot doeltreffender extern optreden van de EU zou leiden; onderstreept het belang van voortzetting en intensivering van de civiele missies en operaties in het kader van het GBVB die na conflicten worden uitgevoerd ter ondersteuning van de verzoening in derde landen, met name landen waar misdrijven tegen de menselijkheid hebben plaatsgevonden; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is van mening dat de EU de noodzakelijke instrumenten om gruweldaden in een vroeg stadium te identificeren en te voorkomen, moet integreren in haar omvattende benadering met betrekking tot externe conflicten en crises; vraagt in dit verband aandacht voor het VN-analysekader voor gruweldaden, opgesteld door het VN-bureau van speciale adviseurs inzake de preventie van genocide en inzake de verantwoordelijkheid om te beschermen; is van mening dat de EU en haar lidstaten altijd krachtig stelling moeten nemen in gevallen waarin misdrijven dreigen te worden begaan en alle vreedzame instrumenten die hun ter beschikking staan zouden moeten gebruiken, zoals bilaterale betrekkingen, multilaterale fora en publieksdiplomatie; |
| --- | --- |

7.

| 8. | spoort de VV/HV aan: de samenwerking met en opleiding voort te zetten van de medewerkers van de EU-delegaties en de ambassades van de lidstaten, alsook van civiele en militaire missies, op het gebied van internationale mensenrechten, humanitair recht en strafrecht, waaronder de capaciteit om potentiële situaties te herkennen waarin sprake is van oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid, genocide en ernstige schendingen van het internationale humanitaire recht, onder meer aan de hand van regelmatige uitwisselingen met het lokale maatschappelijke middenveld; er voor te zorgen dat de speciale vertegenwoordigers van de EU het beginsel van de verantwoordelijkheid om te beschermen (R2P) handhaven telkens als dit nodig is en het mandaat van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten naar R2P-vraagstukken uit te breiden; binnen de bestaande structuren en middelen van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) een R2P-contactpunt te steunen, dat met name moet worden belast met het verhogen van het besef van de implicaties van R2P en ervoor moet zorgen dat informatie over zorgwekkende situaties tijdig tussen alle betrokkenen wordt uitgewisseld, terwijl ook de oprichting van nationale R2P-contactpunten in de EU-lidstaten wordt aangemoedigd; de preventieve diplomatie en bemiddeling verder te professionaliseren en te versterken; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat landen en regio's waar de kans op een conflict bestaat over bekwame en betrouwbare veiligheidstroepen moeten beschikken; roept op tot verdere inspanningen van de EU en de lidstaten met het oog op de ontwikkeling van programma's voor capaciteitsopbouw voor de veiligheidssector en platforms ter bevordering van een cultuur van eerbiediging van de mensenrechten en de grondwet, alsook van integriteit en openbare dienstverlening onder lokale veiligheidstroepen en strijdkrachten; |
| --- | --- |

9.

| 10. | benadrukt dat het aanpakken van de achterliggende oorzaken van geweld en conflicten, het bijdragen aan vreedzame en democratische omstandigheden, het waarborgen van de eerbiediging van de mensenrechten, met inbegrip van de bescherming van vrouwen, jongeren en minderjarigen, minderheden en de LGBTI-gemeenschap, samen met het bevorderen van een interreligieuze en interculturele dialoog, van cruciaal belang zijn voor de preventie van genocide en misdaden tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

10.

| 11. | roept op tot de ontwikkeling op internationaal, regionaal en nationaal niveau van onderwijs- en culturele programma's die het begrip van de oorzaken en gevolgen van gruweldaden voor de mensheid bevorderen en die wijzen op de noodzaak en het belang om vrede te stichten, de mensenrechten en tolerantie tussen geloofsgemeenschappen te bevorderen en om al deze misdaden te onderzoeken en te vervolgen; is in deze context ingenomen met de organisatie van de eerste jaarlijkse EU-dag tegen straffeloosheid van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden; |
| --- | --- |

11.

Over de steun aan onderzoek naar en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven

| 12. | betuigt nogmaals zijn volledige steun aan het ICC, het Statuut van Rome, het Parket van de Aanklager, zijn bevoegdheden om eigener beweging onderzoeken te openen en de vorderingen die het maakt bij het instellen van nieuwe onderzoeken, die een essentieel middel zijn om de straffeloosheid van gruweldaden te bestrijden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | is ingenomen over de bijeenkomst tussen vertegenwoordigers van de EU en het ICC op 6 juli 2016 in Brussel ter voorbereiding van de tweede rondetafelconferentie tussen de EU en het ICC, die werd georganiseerd om het betrokken personeel van het ICC en de Europese instellingen in staat te stellen gebieden van gemeenschappelijk belang te identificeren, informatie over relevante activiteiten uit te wisselen en voor een betere samenwerking tussen de twee organisaties te zorgen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt nogmaals dat het behoud van de onafhankelijkheid van het ICC van doorslaggevend belang is voor niet alleen diens volledige effectiviteit maar ook de bevordering van het universele karakter van het Statuut van Rome; |
| --- | --- |

14.

| 15. | waarschuwt dat de rechtsbedeling niet kan berusten op een evenwichtsoefening tussen rechtvaardigheid en enige politieke overweging, aangezien een dergelijk evenwicht de verzoeningsinspanningen niet zou bevorderen maar juist in de weg zou staan; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wijst nogmaals op het cruciale belang van de universele toetreding tot het Statuut van Rome inzake het ICC; verzoekt de staten die dit nog niet hebben gedaan, het Statuut van Rome en het Verdrag betreffende de privileges en immuniteiten van het Internationaal Strafhof en de in Kampala overeengekomen wijzigingen van het Statuut van Rome te ratificeren teneinde de verantwoordingsplicht en verzoening te ondersteunen, die sleutelelementen zijn bij de voorkoming van toekomstige wreedheden; bevestigt evenzeer het cruciale belang van de integriteit van het Statuut van Rome; |
| --- | --- |

16.

| 17. | betreurt ten zeerste de recent aangekondigde terugtrekkingen uit het Statuut van Rome, die een belemmering vormen voor de toegang tot de rechter van slachtoffers, en krachtig dienen te worden veroordeeld; is ingenomen met het feit dat zowel Gambia als Zuid-Afrika zijn kennisgeving van terugtrekking heeft herroepen; roept het betreffende resterende land op zijn beslissing te heroverwegen; dringt er voorts bij de EU op aan alles in het werk te stellen om terugtrekkingen te voorkomen, onder meer door samenwerking met de Afrikaanse Unie; is ingenomen met het feit dat de Vergadering van Staten die Partij zijn bij het ICC zich bereid heeft getoond voorgestelde wijzigingen van het Statuut van Rome te overwegen om aan de tijdens de bijzondere topbijeenkomst geformuleerde bezwaren van de Afrikaanse Unie tegemoet te komen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | verzoekt de vier ondertekenende staten die de secretaris-generaal van de VN hebben meegedeeld niet langer van plan te zijn partij bij het Statuut van Rome te worden, hun beslissingen te herzien; merkt bovendien op dat drie van de permanente leden van de VN-Veiligheidsraad geen partij zijn bij het Statuut van Rome; |
| --- | --- |

18.

| 19. | roept bovendien alle staten die partij zijn bij het ICC op om hun inspanningen ter bevordering van universele toetreding tot het ICC en het Verdrag betreffende de privileges en immuniteiten van het Internationaal Strafhof te vergroten; is van mening dat de Commissie en de EDEO, samen met de lidstaten, derde landen moeten blijven aanmoedigen het Statuut van Rome en het Verdrag betreffende de privileges en immuniteiten van het Internationaal Strafhof te ratificeren en ten uitvoer te leggen, en de resultaten van de EU op dit gebied ook moeten toetsen; |
| --- | --- |

19.

| 20. | wijst op het belang van voldoende financiële bijdragen aan het Hof voor de goede werking daarvan, hetzij in de vorm van bijdragen van de staten die partij zijn of door middel van de financieringsmechanismen van de EU, zoals het Europees instrument voor democratie en mensenrechten (EIDHR) of het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF), waarbij bijzondere aandacht wordt besteed aan steun voor maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met het bevorderen van het internationaal strafrechtelijk systeem en het ICC gerelateerde kwesties; |
| --- | --- |

20.

| 21. | is ingenomen met de onschatbare bijdragen van maatschappelijke organisaties aan het Strafhof; is bezorgd over meldingen van bedreigingen en intimidatie jegens enkele maatschappelijke organisaties die met het Strafhof samenwerken; verzoekt alle nodige maatregelen te nemen om een veilige omgeving te waarborgen voor maatschappelijke organisaties om te opereren en samen te werken met het Strafhof en om bedreigingen en intimidatie jegens hen in dat opzicht aan te pakken; |
| --- | --- |

21.

| 22. | neemt kennis van de geboekte vooruitgang in de toepassing van het actieplan van 12 juli 2011 om gevolg te geven aan het besluit van de Raad van 21 maart 2011 betreffende het ICC; roept op tot een evaluatie van de uitvoering van het actieplan teneinde mogelijke gebieden te identificeren waar de effectiviteit van EU-actie kan worden verhoogd, ook als het gaat om het bevorderen van de integriteit en onafhankelijkheid van het Strafhof; |
| --- | --- |

22.

| 23. | dringt er bij alle staten die het Statuut van Rome hebben geratificeerd op aan volledig samen te werken met het ICC bij zijn inspanningen om de personen die verantwoordelijk zijn voor ernstige internationale misdrijven te onderzoeken en te berechten, het gezag van het ICC te eerbiedigen en zijn besluiten volledig ten uitvoer te leggen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | spoort de EU en haar lidstaten aan alle politieke en diplomatieke instrumenten waarover zij beschikken aan te wenden om een effectieve samenwerking met het ICC te steunen, met name ten aanzien van getuigenbeschermingsprogramma's en de uitvoering van lopende aanhoudingsbevelen, in het bijzonder met betrekking tot de dertien verdachten die voortvluchtig zijn; verzoekt de Commissie, de EDEO en de Raad tot overeenstemming te komen over de vaststelling van concrete maatregelen om te reageren op niet-medewerking met het ICC in aanvulling op politieke verklaringen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | roept de EU en haar lidstaten op om alle beschikbare middelen in te zetten, waaronder eventuele sancties ten aanzien van derde landen, met name in geval van landen met omstandigheden die voorwerp zijn van een onderzoek door het ICC en landen die voorwerp zijn van een voorlopig onderzoek van het ICC, teneinde hun politieke wil te versterken en hun capaciteit om nationale procedures in verband met gruweldaden in te leiden, te vergroten; verzoekt tevens de EU en haar lidstaten die landen volledige ondersteuning aan te bieden, teneinde hen te helpen te voldoen aan de vereisten van het ICC; verzoekt de lidstaten volledig te voldoen aan het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/CFSP van de Raad van 8 december 2008; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is van mening dat slachtoffers van gruweldaden toegang moeten krijgen tot doeltreffende en uitvoerbare rechtsmiddelen en herstelbetalingen; benadrukt de speciale rol van slachtoffers en getuigen in procedures bij het Strafhof en de noodzaak van specifieke maatregelen om hun veiligheid en effectieve deelname overeenkomstig het Statuut van Rome te waarborgen; roept de EU en haar lidstaten op de rechten van slachtoffers centraal te blijven stellen in alle maatregelen ter bestrijding van straffeloosheid en op vrijwillige basis deel te nemen aan het ICC-fonds voor slachtoffers; |
| --- | --- |

26.

| 27. | roept de EDEO op ervoor te zorgen dat de verantwoordingsplicht voor gruweldaden en steun voor het ICC in de prioriteiten van het buitenlands beleid van de EU is geïntegreerd, ook in het uitbreidingsproces, door stelselmatig rekening te houden met de bestrijding van straffeloosheid; onderstreept in deze context de belangrijke rol van parlementsleden in het bevorderen van het ICC en de bestrijding van straffeloosheid, onder meer door interparlementaire samenwerking; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verzoekt de EU-lidstaten erop toe te zien dat coördinatie en samenwerking met het ICC in de taakbeschrijving van de betreffende speciale vertegenwoordigers van de EU (SVEU's) worden opgenomen; verzoekt de VV/HV een SVEU voor internationaal humanitair recht en internationale justitie te benoemen die wordt belast met het bevorderen, integreren en uitdragen van de steun die de EU biedt aan de bestrijding van straffeloosheid en aan het ICC, in het buitenlands beleid van de EU; |
| --- | --- |

28.

| 29. | wijst op de essentiële rol van het Europees Parlement in het toezicht op EU-maatregelen op dit vlak; is verheugd over de opname van een hoofdstuk over de bestrijding van straffeloosheid en het ICC in het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld van het Parlement en stelt voorts voor dat het Europees Parlement een meer proactieve rol speelt in het bevorderen en integreren van de bestrijding van straffeloosheid en het ICC in alle EU-beleidsmaatregelen en -instellingen, in het bijzonder in de werkzaamheden van de parlementaire commissies die verantwoordelijk zijn voor het externe optreden van de Unie en de EP-delegaties voor de betrekkingen met derde landen; |
| --- | --- |

29.

| 30. | benadrukt dat het complementariteitsbeginsel van het ICC inhoudt dat de staten die partij zijn bij het ICC als eerste verantwoordelijk zijn om gruweldaden te onderzoeken en te vervolgen; spreekt zijn bezorgdheid uit over het feit dat niet alle EU-lidstaten wetgeving hebben ingevoerd waarin deze misdrijven in het kader van het nationale recht worden gedefinieerd als misdrijven ten aanzien waarvan hun nationale rechtbanken rechtsmacht hebben; roept de EU en haar lidstaten op volledig gebruik te maken van het instrumentarium „Advancing the principle of complementarity” (ter bevordering van het beginsel van complementariteit); |
| --- | --- |

30.

| 31. | moedigt de lidstaten aan om artikel 83 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te wijzigen door „gruweldaden” toe te voegen aan de lijst van misdrijven waarvoor de EU bevoegd is; |
| --- | --- |

31.

| 32. | spoort de EU er nadrukkelijk toe aan middelen te reserveren en te verstrekken ter voorbereiding van een actieplan inzake de bestrijding van straffeloosheid in Europa voor misdrijven naar internationaal recht met duidelijke ijkpunten voor de EU-instellingen en de lidstaten, teneinde nationale onderzoeken en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden te verbeteren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | herinnert eraan dat landen, met inbegrip van de EU-lidstaten, bij het Internationaal Gerechtshof afzonderlijk procedures tegen andere staten kunnen instellen wegens niet-nakoming van statelijke verplichtingen die voortvloeien uit internationale verdragen en overeenkomsten, waaronder het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing van 1984 en het Verdrag inzake de voorkoming en bestraffing van genocide van 1948; |
| --- | --- |

33.

| 34. | herinnert aan zijn scherpe veroordeling van de in Syrië door het regime van Assad begane gruweldaden, die als ernstige oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid kunnen worden beschouwd, en betreurt het klimaat van straffeloosheid voor daders van dergelijke misdrijven in Syrië; |
| --- | --- |

34.

| 35. | betreurt het wijdverbreide gebrek aan eerbiediging van het internationale humanitaire recht en het zorgwekkende aantal burgerdoden en aanslagen op burgerinfrastructuren in gewapende conflicten over de hele wereld; dringt er bij de internationale gemeenschap op aan een internationale conferentie te beleggen om een nieuw internationaal mechanisme op te zetten voor het volgen en verzamelen van gegevens en voor openbare verslaglegging over schendingen tijdens gewapende conflicten; verzoekt de VV/HV opnieuw om jaarlijks een openbare lijst van vermeende daders van aanvallen op scholen en ziekenhuizen te presenteren, zodat passende EU-maatregelen kunnen worden geformuleerd om dergelijke aanvallen een halt toe te roepen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | roept de lidstaten op de belangrijkste instrumenten van internationaal humanitair recht (IHR) en andere relevante rechtsinstrumenten te ratificeren; erkent het belang van de richtsnoeren van de Europese Unie inzake bevordering van de naleving van het IHR en verzoekt de VV/HV en de EDEO opnieuw de tenuitvoerlegging ervan aan te scherpen, met name met betrekking tot oorlogsmisdrijven in het Midden-Oosten; verzoekt de EU steun te bieden aan initiatieven voor het verspreiden van kennis over het IHR en van goede praktijken wat de toepassing ervan betreft, en roept de EU op alle beschikbare bilaterale instrumenten op doeltreffende wijze in te zetten om de naleving van het IHR door haar partners te bevorderen, onder meer door politieke dialoog; |
| --- | --- |

36.

| 37. | beklemtoont dat de lidstaten moeten weigeren wapens, uitrusting of financiële of politieke steun te verstrekken aan regeringen of niet-statelijke actoren die het internationaal humanitair recht schenden, onder meer door verkrachting of ander seksueel geweld tegen vrouwen en kinderen; |
| --- | --- |

37.

| 38. | roept bovendien de EU en haar lidstaten op om hervormingsprocessen en nationale inspanningen te ondersteunen op het vlak van capaciteitsopbouw ter versterking van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de rechtshandhavingssector, het gevangeniswezen en herstelprogramma's in derde landen die direct door de vermeende misdrijven worden getroffen, waartoe zij zich hebben verbonden in het actieplan van de EU inzake mensenrechten en democratie (2015-2019); is in deze context ingenomen met het EU-kader inzake steun aan overgangsjustitie 2015 en ziet uit naar de effectieve tenuitvoerlegging ervan; |
| --- | --- |

38.

Over bestrijding van straffeloosheid van niet-statelijke actoren

| 39. | merkt op dat internationaal strafrecht en met name het mandaat en de jurisprudentie van de internationale straftribunalen de verantwoordelijkheid van individuen die tot niet-statelijke groeperingen behoren die betrokken zijn bij internationale misdrijven duidelijk hebben gedefinieerd; benadrukt dat deze verantwoordelijkheid niet alleen betrekking heeft op dergelijke individuen maar ook op indirecte mededaders van internationale misdrijven; moedigt alle EU-lidstaten aan om statelijke, niet-statelijke actoren en personen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden, misdrijven tegen de menselijkheid en genocide voor de rechter te brengen; |
| --- | --- |

39.

| 40. | benadrukt dat het plegen van gewelddadige misdrijven door ISIS/Da'esh of andere niet-statelijke actoren tegen vrouwen en meisjes veelvuldig door relevante internationale organen is gerapporteerd en merkt op dat de internationale rechtsgemeenschap moeite heeft om die misdrijven binnen het internationaal strafrechtelijk kader vast te stellen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | benadrukt in deze context nogmaals zijn krachtige veroordeling van de gruwelijke misdaden en mensenrechtenschendingen, die zijn begaan door niet-statelijke actoren, zoals Boko Haram in Nigeria en ISIS/Da'esh in Syrië en Irak; is geschokt door het brede scala aan begane misdaden, waaronder moord, marteling, verkrachting, seksuele slavernij, het ronselen van kindsoldaten, gedwongen bekeringen en de systematische moord op religieuze minderheden, waaronder christenen, jezidi's en andere minderheden; herinnert eraan dat seksueel geweld, volgens het ICC, aangemerkt kan worden als een oorlogsmisdrijf en een misdrijf tegen de menselijkheid; is van mening dat de vervolging van de daders een prioriteit van de internationale gemeenschap moet zijn; |
| --- | --- |

41.

| 42. | spoort de EU en haar lidstaten aan straffeloosheid te bestrijden en actieve steun te verlenen aan de inspanningen van de internationale gemeenschap om niet-statelijke groeperingen als Boko Haram, ISIS/Da'esh en alle andere actoren die oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid begaan voor de rechter te brengen; roept op tot het vaststellen van een duidelijke aanpak voor de vervolging van ISIS/Da'esh-strijders en hun medeplichtigen, onder meer door gebruik te maken van de expertise van het EU-netwerk voor onderzoek en vervolging van genocide, misdrijven tegen de menselijkheid en oorlogsmisdrijven; |
| --- | --- |

42.

| 43. | benadrukt dat de EU en haar lidstaten de vervolging van leden van niet-statelijke groeperingen als ISIS/Da'esh moeten steunen door te trachten een consensus te bereiken binnen de VN-Veiligheidsraad om het ICC hiervoor rechtsmacht toe te kennen, aangezien Syrië en Irak geen partij zijn bij het Statuut van Rome; onderstreept dat de EU alle opties op internationaal niveau om de misdrijven van alle bij het Syrische conflict betrokken partijen, waaronder ISIS/Daesh, te onderzoeken en te vervolgen, moet verkennen en steunen, waaronder de mogelijkheid een internationaal strafhof voor Irak en Syrië op te richten; |
| --- | --- |

43.

| 44. | betreurt het veto dat Rusland en China als permanente leden van de VN-Veiligheidsraad hebben uitgesproken over de verwijzing van de situatie in Syrië naar de aanklager van het ICC op grond van hoofdstuk VII van het VN-Handvest en over de vaststelling van een maatregel ter bestraffing van Syrië voor het gebruik van chemische wapens; dringt er bij de EU op aan om snel optreden te steunen dat gericht is op de hervorming van de werking van de VN-Veiligheidsraad, met name wat het gebruik van het vetorecht betreft, en, in het bijzonder, het Franse initiatief om af te zien van het gebruik van het vetorecht in geval van genocide, oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

44.

| 45. | spoort aan tot een eventuele oproep tot de toepassing van de in hoofdstuk VII van het Handvest van de Verenigde Naties vastgestelde beginselen teneinde te voldoen aan het R2P-beginsel (de verantwoordelijkheid om te beschermen), altijd onder toezicht van de internationale gemeenschap en met toestemming van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties; |
| --- | --- |

45.

| 46. | is ingenomen met de onderzoekscommissie voor Syrië, die door de Mensenrechtenraad is opgezet, en het internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme (IIIM), dat door de Algemene Vergadering van de VN is opgezet ter ondersteuning bij het onderzoek naar ernstige misdrijven die in Syrië zijn begaan; benadrukt de noodzaak om een soortgelijk onafhankelijk mechanisme in Irak op te zetten, en verzoekt alle EU-lidstaten, alle partijen in het conflict in Syrië, het maatschappelijk middenveld en het VN-systeem als geheel, volledige medewerking te verlenen aan het IIIM en dit te voorzien van de informatie en documentatie waarover zij mogelijkerwijs beschikken, om het bij te staan in de uitvoering van zijn mandaat; bedankt die EU-lidstaten welke financieel hebben bijgedragen aan het IIIM en roept lidstaten die dit niet hebben gedaan op dit te doen; |
| --- | --- |

46.

| 47. | roept de EU op voldoende financiële middelen toe te kennen aan organisaties die werken aan openbronnenonderzoek en digitale verzameling van bewijsmateriaal van oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid om voor verantwoordingsplicht te zorgen en daders te berechten; |
| --- | --- |

47.

| 48. | is verheugd over de inspanningen van de EU om de werkzaamheden te ondersteunen van de Commissie voor internationaal recht en verantwoordingsplicht en van andere ngo's die gruweldaden documenteren; roept de EU op om directe steun te verlenen aan het maatschappelijk middenveld in Irak en Syrië om bewijzen te verzamelen, te bewaren en te beschermen van de misdrijven die door alle bij deze conflicten betrokken partijen, met inbegrip van ISIS/Da'esh, in Irak en Syrië zijn begaan; roept op bewijsmateriaal, al dan niet in digitale vorm, van door alle partijen bij het conflict begane oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid, als een belangrijke stap in de strijd tegen straffeloosheid en als absolute prioriteit, te verzamelen en te bewaren; is ingenomen met het Britse, Belgische en Iraakse initiatief op VN-niveau („Bringing Daesh to Justice Coalition”) om bewijs van de door ISIS/Da'esh in Syrië en Irak begane misdrijven te verzamelen, teneinde de internationale vervolging van ISIS/Da'esh mogelijk te maken en roept de EU-lidstaten zich aan te sluiten bij de coalitie of deze te steunen; is daarnaast voorstander van de activiteiten van het initiatief op het gebied van cultureel erfgoed en het bijbehorende feitenonderzoek in Syrië en Irak ten aanzien van de vernietiging van archeologisch en cultureel erfgoed; |
| --- | --- |

48.

| 49. | moedigt de EU en haar lidstaten aan alle nodige maatregelen te treffen om de toestroom van middelen naar ISIS/Da'esh, variërend van wapens, voertuigen en geldelijke inkomsten tot vele andere middelen, metterdaad te stoppen; |
| --- | --- |

49.

| 50. | dringt er bij de EU op aan sancties op te leggen aan landen of autoriteiten die direct of indirect de toestroom van middelen naar ISIS/Da'esh faciliteren en bijgevolg aan de ontwikkeling van hun terroristische criminele activiteiten bijdragen; |
| --- | --- |

50.

| 51. | beklemtoont dat de lidstaten van de EU alle beschuldigingen moeten onderzoeken en onderdanen, of personen die binnen hun rechtsmacht vallen, die in Irak en Syrië gruweldaden hebben begaan of daartoe een poging hebben ondernomen, te vervolgen, of voor het ICC te brengen; herinnert er echter aan dat de vervolging van leden van ISIS/Da'esh in de lidstaten slechts een aanvulling op internationale justitie kan zijn; |
| --- | --- |

51.

| 52. | wijst op het belang van de Overeenkomst tussen het Internationaal Strafhof en de Europese Unie inzake samenwerking en bijstand; verzoekt de lidstaten om het beginsel van universele rechtsmacht toe te passen ter bestrijding van straffeloosheid en wijst op het belang hiervan voor de doeltreffendheid en goede werking van het internationale strafrechtsysteem; verzoekt tevens alle lidstaten oorlogsmisdaden en misdrijven tegen de menselijkheid onder hun nationale jurisdictie te vervolgen, met inbegrip van die misdrijven die in derde landen of door onderdanen daarvan worden begaan; |
| --- | --- |

52.

| 53. | dringt er bij alle landen van de internationale gemeenschap, inclusief de EU-lidstaten, op aan actief te werken aan de voorkoming en bestrijding van radicalisering en hun rechtsstelsels en rechtsmachtregelingen te verbeteren, teneinde te vermijden dat hun onderdanen en burgers zich bij ISIS/Da'esh aansluiten; |
| --- | --- |

53.

Genderdimensie in de aanpak van mensenrechtenschendingen in de context van oorlogsmisdaden

| 54. | wijst op de absolute noodzaak seksueel en op gender gebaseerd geweld uit te bannen door het wijdverbreide en systematische gebruik ervan als een oorlogswapen tegen vrouwen en meisjes aan te pakken; dringt er bij alle landen op aan nationale actieplannen voor adaptatie (NAPA's) te ontwikkelen overeenkomstig resolutie 1325 van de VN-Veiligheidsraad, in combinatie met strategieën ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en roept op tot een alomvattend engagement om te zorgen voor de tenuitvoerlegging van die resolutie; roept op tot een wereldwijd engagement om de veiligheid van vrouwen en meisjes te garanderen vanaf het begin van elke noodsituatie of crisis en in situaties na conflicten, met alle beschikbare middelen, zoals toegang tot seksuele en reproductieve diensten, inclusief veilige en legale abortus voor slachtoffers van verkrachting in een oorlogscontext; benadrukt dat zelfs na het einde van een conflict vrouwen vaak blijven lijden onder de fysieke, psychologische en sociaaleconomische gevolgen van het geweld; |
| --- | --- |

54.

| 55. | is van mening dat vrouwen een grotere rol moeten spelen in conflictpreventie, de bevordering van de mensenrechten en democratische hervormingen, en benadrukt het belang van de systematische deelname van vrouwen als essentieel element van elk vredesproces en de wederopbouw na een conflict; spoort de EU en haar lidstaten aan de betrokkenheid van vrouwen bij vredesprocessen en nationale verzoeningsprocessen te bevorderen; |
| --- | --- |

55.

| 56. | vraagt de Europese Commissie, de lidstaten en de bevoegde internationale autoriteiten passende maatregelen te treffen zoals het toepassen van militaire disciplinaire maatregelen, het handhaven van het beginsel van bevelsverantwoordelijkheid en het opleiden van troepen, vredestroepen en humanitaire hulpverleners inzake het verbod op alle vormen van seksueel geweld; |
| --- | --- |

56.

o

o o

| 57. | verzoekt zijn voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Raad, de Commissie, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de regeringen en parlementen van de lidstaten, de secretaris-generaal van de VN, de voorzitter van de Algemene Vergadering van de VN en de regeringen van de VN-lidstaten. |
| --- | --- |

57.

---

(1)  PB L 155 van 12.6.2001, blz. 19.

(2)  PB L 167 van 26.6.2002, blz. 1.

(3)  PB L 118 van 14.5.2003, blz. 12.

(4)  PB L 150 van 18.6.2003, blz. 67.

(5)  PB L 115 van 28.4.2006, blz. 49.

(6)  PB L 76 van 22.3.2011, blz. 56.

(7)  PB C 153 E van 31.5.2013, blz. 115.

(8)  PB C 224 van 21.6.2016, blz. 31.

(9)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0344.

(10)  PB C 224 van 21.6.2016, blz. 10.

(11)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0459.

(12)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0449.

(13)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0422.

(14)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0051.

(15)  PB C 407 van 4.11.2016, blz. 61.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/80 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/80

---

P8_TA(2017)0289

Particuliere beveiligingsondernemingen

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over particuliere beveiligingsondernemingen (2016/2238(INI))

(2018/C 334/08)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het document van Montreux over relevante internationale juridische verplichtingen en goede praktijken voor staten in verband met de operaties van particuliere militaire en beveiligingsbedrijven tijdens gewapende conflicten, |
| --- | --- |

—

gezien het document van Montreux over relevante internationale juridische verplichtingen en goede praktijken voor staten in verband met de operaties van particuliere militaire en beveiligingsbedrijven tijdens gewapende conflicten,

| — | gezien de resoluties 15/26, 22/33, 28/7 en 30/6 van de VN-Mensenrechtenraad, |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties 15/26, 22/33, 28/7 en 30/6 van de VN-Mensenrechtenraad,

| — | gezien de in juli 2005 opgerichte VN-werkgroep inzake het gebruik van huurlingen als een middel om de mensenrechten te schenden en de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht door volkeren te belemmeren, |
| --- | --- |

—

gezien de in juli 2005 opgerichte VN-werkgroep inzake het gebruik van huurlingen als een middel om de mensenrechten te schenden en de uitoefening van het zelfbeschikkingsrecht door volkeren te belemmeren,

| — | gezien de verslagen van de open intergouvernementele werkgroep waarin wordt onderzocht of het mogelijk is een internationaal regelgevingskader te ontwikkelen inzake de regulering van en de controle en het toezicht op de activiteiten van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, |
| --- | --- |

—

gezien de verslagen van de open intergouvernementele werkgroep waarin wordt onderzocht of het mogelijk is een internationaal regelgevingskader te ontwikkelen inzake de regulering van en de controle en het toezicht op de activiteiten van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen,

| — | gezien de VN-richtsnoeren inzake het gebruik van de diensten voor gewapende beveiliging van particuliere beveiligingsondernemingen, die sinds kort ook op de diensten voor ongewapende beveiliging van toepassing zijn, |
| --- | --- |

—

gezien de VN-richtsnoeren inzake het gebruik van de diensten voor gewapende beveiliging van particuliere beveiligingsondernemingen, die sinds kort ook op de diensten voor ongewapende beveiliging van toepassing zijn,

| — | gezien de VN-gedragscode voor wetshandhavers, |
| --- | --- |

—

gezien de VN-gedragscode voor wetshandhavers,

| — | gezien het ontwerp van een eventueel verdrag inzake particuliere militaire en beveiligingsdiensten, te bespreken en te behandelen door de Mensenrechtenraad, |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van een eventueel verdrag inzake particuliere militaire en beveiligingsdiensten, te bespreken en te behandelen door de Mensenrechtenraad,

| — | gezien de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoC), opgesteld door de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven, een zelfregulerend sectoraal mechanisme waarbij naleving van de normen op vrijwillige basis geschiedt, |
| --- | --- |

—

gezien de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoC), opgesteld door de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven, een zelfregulerend sectoraal mechanisme waarbij naleving van de normen op vrijwillige basis geschiedt,

| — | gezien de gedragscode van de Vereniging voor internationale stabilisatieoperaties, een zelfregulerend sectoraal mechanisme, |
| --- | --- |

—

gezien de gedragscode van de Vereniging voor internationale stabilisatieoperaties, een zelfregulerend sectoraal mechanisme,

| — | gezien de gedragscode voor de particuliere beveiligingssector van CoESS (Confederation of European Security Services) en UNI Europa, |
| --- | --- |

—

gezien de gedragscode voor de particuliere beveiligingssector van CoESS (Confederation of European Security Services) en UNI Europa,

| — | gezien het ISO 18788-managementsysteem voor particuliere beveiligingsoperaties, waarin parameters zijn vastgelegd voor het beheer van particuliere beveiligingsondernemingen, |
| --- | --- |

—

gezien het ISO 18788-managementsysteem voor particuliere beveiligingsoperaties, waarin parameters zijn vastgelegd voor het beheer van particuliere beveiligingsondernemingen,

| — | gezien de aanbevelingen van de Raad van 13 juni 2002 betreffende de samenwerking tussen de nationale autoriteiten van de lidstaten die bevoegd zijn voor de particuliere beveiligingssector, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbevelingen van de Raad van 13 juni 2002 betreffende de samenwerking tussen de nationale autoriteiten van de lidstaten die bevoegd zijn voor de particuliere beveiligingssector,

| — | gezien Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (1), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2014/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten en tot intrekking van Richtlijn 2004/18/EG (1),

| — | gezien Richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2009/81/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen door aanbestedende diensten van bepaalde opdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, en tot wijziging van Richtlijnen 2004/17/EG en 2004/18/EG (2),

| — | gezien het EU-concept voor logistieke steun aan door de EU geleide militaire operaties en het EU-concept voor steun van contractanten aan door de EU geleide militaire operaties, |
| --- | --- |

—

gezien het EU-concept voor logistieke steun aan door de EU geleide militaire operaties en het EU-concept voor steun van contractanten aan door de EU geleide militaire operaties,

| — | gezien de „Priv-War”-aanbevelingen voor EU-regelgeving op het gebied van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen en hun diensten, |
| --- | --- |

—

gezien de „Priv-War”-aanbevelingen voor EU-regelgeving op het gebied van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen en hun diensten,

| — | gezien zijn resolutie van 8 oktober 2013 over corruptie in de publieke en de private sector: het effect op de mensenrechten in derde landen (3) en zijn resolutie van 6 februari 2013 over maatschappelijk verantwoord ondernemen: het bevorderen van de belangen in de samenleving en de weg naar duurzaam en inclusief herstel (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 oktober 2013 over corruptie in de publieke en de private sector: het effect op de mensenrechten in derde landen (3) en zijn resolutie van 6 februari 2013 over maatschappelijk verantwoord ondernemen: het bevorderen van de belangen in de samenleving en de weg naar duurzaam en inclusief herstel (4),

| — | gezien de vele uiteenlopende risico's, uitdagingen en bedreigingen binnen en buiten de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de vele uiteenlopende risico's, uitdagingen en bedreigingen binnen en buiten de Europese Unie,

| — | gezien de voorlopige richtsnoeren van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) van mei 2012 inzake gewapend beveiligingspersoneel aan boord van schepen, |
| --- | --- |

—

gezien de voorlopige richtsnoeren van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) van mei 2012 inzake gewapend beveiligingspersoneel aan boord van schepen,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0191/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0191/2017),

| A. | overwegende dat veiligheid en defensie publieke goederen zijn die moeten worden beheerd op basis van de criteria van doelmatigheid, efficiëntie, verantwoordingsplicht en de rechtsstaat, en die niet alleen afhankelijk zijn van financiële middelen maar ook van kennis; overwegende dat het overheidsdiensten in sommige gebieden aan de nodige capaciteiten en vermogens kan ontbreken; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat veiligheid en defensie publieke goederen zijn die moeten worden beheerd op basis van de criteria van doelmatigheid, efficiëntie, verantwoordingsplicht en de rechtsstaat, en die niet alleen afhankelijk zijn van financiële middelen maar ook van kennis; overwegende dat het overheidsdiensten in sommige gebieden aan de nodige capaciteiten en vermogens kan ontbreken;

| B. | overwegende dat het in de eerste plaats de overheid is die moet instaan voor veiligheid en defensie; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het in de eerste plaats de overheid is die moet instaan voor veiligheid en defensie;

| C. | overwegende dat de burgers van de Unie, volgens Eurobarometer-enquêtes, actiever willen zijn op het gebied van veiligheid en defensie; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de burgers van de Unie, volgens Eurobarometer-enquêtes, actiever willen zijn op het gebied van veiligheid en defensie;

| D. | overwegende dat door circa 40 000 particuliere beveiligingsondernemingen in Europa in 2013 meer dan 1,5 miljoen particuliere beveiligingscontractanten zijn aangesteld; overwegende dat deze aantallen blijven stijgen; overwegende dat de omzet van deze ondernemingen dat jaar ongeveer 35 miljard EUR bedroeg; overwegende dat de waarde van de particuliere beveiligingssector in 2016 wereldwijd op 200 miljard USD werd geschat en dat de sector circa 100 000 particuliere beveiligingsondernemingen en 3,5 miljoen werknemers telde; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat door circa 40 000 particuliere beveiligingsondernemingen in Europa in 2013 meer dan 1,5 miljoen particuliere beveiligingscontractanten zijn aangesteld; overwegende dat deze aantallen blijven stijgen; overwegende dat de omzet van deze ondernemingen dat jaar ongeveer 35 miljard EUR bedroeg; overwegende dat de waarde van de particuliere beveiligingssector in 2016 wereldwijd op 200 miljard USD werd geschat en dat de sector circa 100 000 particuliere beveiligingsondernemingen en 3,5 miljoen werknemers telde;

| E. | overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen, een term die in de context van deze resolutie ook particuliere militaire ondernemingen omvat, de afgelopen decennia in toenemende mate worden ingeschakeld door nationale overheden alsook door strijdkrachten en civiele agentschappen, zowel om binnenlandse diensten te verrichten als voor ondersteuning overzee; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen, een term die in de context van deze resolutie ook particuliere militaire ondernemingen omvat, de afgelopen decennia in toenemende mate worden ingeschakeld door nationale overheden alsook door strijdkrachten en civiele agentschappen, zowel om binnenlandse diensten te verrichten als voor ondersteuning overzee;

| F. | overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen een zeer breed scala aan diensten aanbieden, van logistieke diensten tot daadwerkelijke gevechtsondersteuning, levering van militaire technologie en hulp bij wederopbouw na een conflict; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook essentiële diensten verlenen binnen de lidstaten, zoals gevangenisbeheer en de leverring van patrouilles voor infrastructuurterreinen; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen bij civiele en militaire missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) worden ingezet om EU-delegaties te begeleiden, veldkampen op te zetten, opleiding te geven, luchtbruggen tot stand te brengen en activiteiten op het gebied van humanitaire hulp te ondersteunen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen een zeer breed scala aan diensten aanbieden, van logistieke diensten tot daadwerkelijke gevechtsondersteuning, levering van militaire technologie en hulp bij wederopbouw na een conflict; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook essentiële diensten verlenen binnen de lidstaten, zoals gevangenisbeheer en de leverring van patrouilles voor infrastructuurterreinen; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen bij civiele en militaire missies in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid (GVDB) worden ingezet om EU-delegaties te begeleiden, veldkampen op te zetten, opleiding te geven, luchtbruggen tot stand te brengen en activiteiten op het gebied van humanitaire hulp te ondersteunen;

| G. | overwegende dat binnen de EU sprake is van grote verschillen tussen de lidstaten voor wat betreft het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen, de procedures voor het contracteren ervan en de kwaliteit van regelgevingssystemen; voorts overwegende dat dergelijke ondernemingen door veel lidstaten worden ingezet om hun contingenten te ondersteunen bij multilaterale operaties; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat binnen de EU sprake is van grote verschillen tussen de lidstaten voor wat betreft het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen, de procedures voor het contracteren ervan en de kwaliteit van regelgevingssystemen; voorts overwegende dat dergelijke ondernemingen door veel lidstaten worden ingezet om hun contingenten te ondersteunen bij multilaterale operaties;

| H. | overwegende dat militaire activiteiten, voorheen een integrerend deel van de activiteiten van gewapende strijdkrachten, onder meer worden uitbesteed om de kostenefficiëntie van de dienstverlening te verbeteren, maar ook om te compenseren voor het feit dat de krimpende krijgsmacht een capaciteitstekort vertoont terwijl het aantal multilaterale missies in het buitenland toeneemt en terwijl op de begrotingen wordt bespaard omdat besluitvormers niet bereid zijn toereikende middelen ter beschikking te stellen; overwegende dat dit alleen in uitzonderingssituaties mag gebeuren; overwegende dat de tekortkomingen moeten worden aangepakt; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook kunnen voorzien in capaciteit waar het nationale gewapende strijdkrachten volledig aan ontbreekt, vaak op korte termijn en complementaire wijze; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook voor politieke doeleinden worden gebruikt, teneinde beperkingen op het inzetten van troepen te voorkomen en voornamelijk het eventuele gebrek aan draagvlak voor de inzet van eigen strijdkrachten te ondervangen; overwegende dat het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen als een instrument van buitenlands beleid moet worden onderworpen aan doeltreffende parlementaire controle; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat militaire activiteiten, voorheen een integrerend deel van de activiteiten van gewapende strijdkrachten, onder meer worden uitbesteed om de kostenefficiëntie van de dienstverlening te verbeteren, maar ook om te compenseren voor het feit dat de krimpende krijgsmacht een capaciteitstekort vertoont terwijl het aantal multilaterale missies in het buitenland toeneemt en terwijl op de begrotingen wordt bespaard omdat besluitvormers niet bereid zijn toereikende middelen ter beschikking te stellen; overwegende dat dit alleen in uitzonderingssituaties mag gebeuren; overwegende dat de tekortkomingen moeten worden aangepakt; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook kunnen voorzien in capaciteit waar het nationale gewapende strijdkrachten volledig aan ontbreekt, vaak op korte termijn en complementaire wijze; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen ook voor politieke doeleinden worden gebruikt, teneinde beperkingen op het inzetten van troepen te voorkomen en voornamelijk het eventuele gebrek aan draagvlak voor de inzet van eigen strijdkrachten te ondervangen; overwegende dat het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen als een instrument van buitenlands beleid moet worden onderworpen aan doeltreffende parlementaire controle;

| I. | overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen zijn beschuldigd van betrokkenheid bij zowel tal van schendingen van de mensenrechten als incidenten waarbij mensen om het leven zijn gekomen; overwegende dat die incidenten in de tijd en naargelang van het land verschillen en in sommige gevallen ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht inhouden, waaronder oorlogsmisdaden; overwegende dat in een aantal van deze gevallen tot vervolging is overgegaan; overwegende dat hun ondoorzichtige gedrag en hun gebrek aan transparantie gevolgen hebben gehad voor de inspanningen van de internationale gemeenschap in de desbetreffende landen en aanzienlijke tekortkomingen aan het licht hebben gebracht ten aanzien van de structuren voor het afleggen van verantwoording, onder meer in verband met de ontwikkeling, in verschillende landen, van meerdere lagen van dochterondernemingen of onderaannemers, met name op lokaal niveau, waardoor de basisveiligheid van de burgerbevolking in de ontvangende landen in sommige gevallen niet kan worden gegarandeerd; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen zijn beschuldigd van betrokkenheid bij zowel tal van schendingen van de mensenrechten als incidenten waarbij mensen om het leven zijn gekomen; overwegende dat die incidenten in de tijd en naargelang van het land verschillen en in sommige gevallen ernstige schendingen van het internationaal humanitair recht inhouden, waaronder oorlogsmisdaden; overwegende dat in een aantal van deze gevallen tot vervolging is overgegaan; overwegende dat hun ondoorzichtige gedrag en hun gebrek aan transparantie gevolgen hebben gehad voor de inspanningen van de internationale gemeenschap in de desbetreffende landen en aanzienlijke tekortkomingen aan het licht hebben gebracht ten aanzien van de structuren voor het afleggen van verantwoording, onder meer in verband met de ontwikkeling, in verschillende landen, van meerdere lagen van dochterondernemingen of onderaannemers, met name op lokaal niveau, waardoor de basisveiligheid van de burgerbevolking in de ontvangende landen in sommige gevallen niet kan worden gegarandeerd;

| J. | overwegende dat de EU en haar lidstaten dergelijke situaties in de toekomst moeten proberen te vermijden en geen militaire operaties mogen uitbesteden waarbij geweld en wapens moeten worden gebruikt, waarbij moet worden deelgenomen aan vijandelijkheden of anderszins strijd moet worden geleverd of oorlogsgebieden moeten worden betreden, met uitzondering van wettelijke zelfverdediging; overwegende dat de aan particuliere beveiligingsondernemingen uitbestede operaties en activiteiten in conflictgebieden moeten worden beperkt tot het bieden van logistieke ondersteuning en het beschermen van installaties, zonder dat de particuliere beveiligingsondernemingen daadwerkelijk aanwezig zijn in de gebieden waar strijd wordt geleverd; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen in geen geval mogen worden gebruikt als vervanging voor nationale strijdkrachten; overwegende dat het bij de tenuitvoerlegging van defensiebeleid de absolute prioriteit moet zijn dat de strijdkrachten van de lidstaten beschikken over het materieel en de instrumenten, opleiding, kennis en middelen die ze nodig hebben om hun taken naar behoren uit te voeren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU en haar lidstaten dergelijke situaties in de toekomst moeten proberen te vermijden en geen militaire operaties mogen uitbesteden waarbij geweld en wapens moeten worden gebruikt, waarbij moet worden deelgenomen aan vijandelijkheden of anderszins strijd moet worden geleverd of oorlogsgebieden moeten worden betreden, met uitzondering van wettelijke zelfverdediging; overwegende dat de aan particuliere beveiligingsondernemingen uitbestede operaties en activiteiten in conflictgebieden moeten worden beperkt tot het bieden van logistieke ondersteuning en het beschermen van installaties, zonder dat de particuliere beveiligingsondernemingen daadwerkelijk aanwezig zijn in de gebieden waar strijd wordt geleverd; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen in geen geval mogen worden gebruikt als vervanging voor nationale strijdkrachten; overwegende dat het bij de tenuitvoerlegging van defensiebeleid de absolute prioriteit moet zijn dat de strijdkrachten van de lidstaten beschikken over het materieel en de instrumenten, opleiding, kennis en middelen die ze nodig hebben om hun taken naar behoren uit te voeren;

| K. | overwegende dat er op internationaal niveau een rechtskader met bindende regulerings- en toezichtmechanismen moet worden ingevoerd om het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen te reguleren en toereikende controle over hun activiteiten te bieden, zodat landen kunnen profiteren van de voordelen die dergelijke ondernemingen bieden en ervoor wordt gezorgd dat de ondernemingen ter verantwoording kunnen worden geroepen; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen deel uitmaken van een sector die zeer internationaal is en nauw verweven is met gouvernementele en intergouvernementele instanties, en derhalve een mondiale regelgevingsaanpak vergt; overwegende dat de huidige regelgeving voor deze sector een reeks onsamenhangende regels omvat die van lidstaat tot lidstaat enorm verschillen; overwegende dat de niet-homogene nationale wetgeving en de zelfregulering die sommige particuliere beveiligingsondernemingen zich opleggen, een zwak afschrikmiddel vormen om misbruik te voorkomen — aangezien sancties ontbreken — en een grote invloed kunnen hebben op de manier waarop particuliere beveiligingsondernemingen te werk gaan bij multilaterale interventies en in conflictgebieden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat er op internationaal niveau een rechtskader met bindende regulerings- en toezichtmechanismen moet worden ingevoerd om het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen te reguleren en toereikende controle over hun activiteiten te bieden, zodat landen kunnen profiteren van de voordelen die dergelijke ondernemingen bieden en ervoor wordt gezorgd dat de ondernemingen ter verantwoording kunnen worden geroepen; overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen deel uitmaken van een sector die zeer internationaal is en nauw verweven is met gouvernementele en intergouvernementele instanties, en derhalve een mondiale regelgevingsaanpak vergt; overwegende dat de huidige regelgeving voor deze sector een reeks onsamenhangende regels omvat die van lidstaat tot lidstaat enorm verschillen; overwegende dat de niet-homogene nationale wetgeving en de zelfregulering die sommige particuliere beveiligingsondernemingen zich opleggen, een zwak afschrikmiddel vormen om misbruik te voorkomen — aangezien sancties ontbreken — en een grote invloed kunnen hebben op de manier waarop particuliere beveiligingsondernemingen te werk gaan bij multilaterale interventies en in conflictgebieden;

| L. | overwegende dat er geen overeengekomen definities van particuliere beveiligingsondernemingen, particuliere militaire ondernemingen en hun diensten bestaan; overwegende dat een particuliere beveiligingsonderneming, volgens het ontwerpverdrag dat is opgesteld door de VN-werkgroep inzake huurlingen, kan worden gedefinieerd als een vennootschapsrechtelijke entiteit die bij wijze van compensatie natuurlijke personen en/of rechtspersonen militaire en/of beveiligingsdiensten laat leveren; overwegende dat militaire diensten in deze context kunnen worden gedefinieerd als gespecialiseerde diensten die verband houden met militaire acties, waaronder strategische planning, inlichtingen, onderzoek, land-, zee- of luchtverkenning, vluchtuitvoeringen van welke soort dan ook, bemand of onbemand, satelliettoezicht en -verkenning, elke vorm van kennisoverdracht voor militaire doeleinden, materiële en technische steun aan gewapende strijdkrachten, en andere gerelateerde activiteiten; overwegende dat beveiligingsdiensten kunnen worden gedefinieerd als gewapende bewaking of bescherming van gebouwen, installaties, eigendommen en mensen, elke vorm van kennisoverdracht voor beveiligings- en politiedoeleinden, de ontwikkeling en de uitvoering van maatregelen met betrekking tot informatiebeveiliging, en andere gerelateerde activiteiten; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat er geen overeengekomen definities van particuliere beveiligingsondernemingen, particuliere militaire ondernemingen en hun diensten bestaan; overwegende dat een particuliere beveiligingsonderneming, volgens het ontwerpverdrag dat is opgesteld door de VN-werkgroep inzake huurlingen, kan worden gedefinieerd als een vennootschapsrechtelijke entiteit die bij wijze van compensatie natuurlijke personen en/of rechtspersonen militaire en/of beveiligingsdiensten laat leveren; overwegende dat militaire diensten in deze context kunnen worden gedefinieerd als gespecialiseerde diensten die verband houden met militaire acties, waaronder strategische planning, inlichtingen, onderzoek, land-, zee- of luchtverkenning, vluchtuitvoeringen van welke soort dan ook, bemand of onbemand, satelliettoezicht en -verkenning, elke vorm van kennisoverdracht voor militaire doeleinden, materiële en technische steun aan gewapende strijdkrachten, en andere gerelateerde activiteiten; overwegende dat beveiligingsdiensten kunnen worden gedefinieerd als gewapende bewaking of bescherming van gebouwen, installaties, eigendommen en mensen, elke vorm van kennisoverdracht voor beveiligings- en politiedoeleinden, de ontwikkeling en de uitvoering van maatregelen met betrekking tot informatiebeveiliging, en andere gerelateerde activiteiten;

| M. | overwegende dat het document van Montreux het eerste belangrijke document is waarin wordt gedefinieerd op welke manier het internationaal recht van toepassing is op particuliere beveiligingsondernemingen; overwegende dat de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoC) niet alleen voorziet in sectorale normen, maar ook steeds meer een instrument blijkt te zijn waarmee gemeenschappelijke basisnormen worden gewaarborgd binnen een internationale sector; overwegende dat de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoCA) tot doel heeft om de tenuitvoerlegging van de ICoC te bevorderen, te sturen en te controleren, alsook om de betrokken bedrijven aan te moedigen beveiligingsdiensten op een verantwoorde manier te verlenen en de mensenrechten en het nationaal en internationaal recht te eerbiedigen; overwegende dat lidmaatschap van de ICoCA vrijwillig en niet gratis is en dat de lidmaatschapstarieven voor sommige particuliere beveiligingsondernemingen zo hoog zijn dat een lidmaatschap voor hen niet tot de mogelijkheden behoort; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat het document van Montreux het eerste belangrijke document is waarin wordt gedefinieerd op welke manier het internationaal recht van toepassing is op particuliere beveiligingsondernemingen; overwegende dat de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoC) niet alleen voorziet in sectorale normen, maar ook steeds meer een instrument blijkt te zijn waarmee gemeenschappelijke basisnormen worden gewaarborgd binnen een internationale sector; overwegende dat de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven (ICoCA) tot doel heeft om de tenuitvoerlegging van de ICoC te bevorderen, te sturen en te controleren, alsook om de betrokken bedrijven aan te moedigen beveiligingsdiensten op een verantwoorde manier te verlenen en de mensenrechten en het nationaal en internationaal recht te eerbiedigen; overwegende dat lidmaatschap van de ICoCA vrijwillig en niet gratis is en dat de lidmaatschapstarieven voor sommige particuliere beveiligingsondernemingen zo hoog zijn dat een lidmaatschap voor hen niet tot de mogelijkheden behoort;

| N. | overwegende dat tal van internationale fora regelgeving inzake particuliere beveiligingsondernemingen uitwerken, waaronder het forum inzake het document van Montreux, waarvoor de EU is verkozen tot lid van de Groep vrienden van het voorzitterschap, de open intergouvernementele werkgroep die onderzoekt of het mogelijk is een internationaal regelgevingskader te ontwikkelen inzake de regulering van en de controle en het toezicht op de activiteiten van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, en de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat tal van internationale fora regelgeving inzake particuliere beveiligingsondernemingen uitwerken, waaronder het forum inzake het document van Montreux, waarvoor de EU is verkozen tot lid van de Groep vrienden van het voorzitterschap, de open intergouvernementele werkgroep die onderzoekt of het mogelijk is een internationaal regelgevingskader te ontwikkelen inzake de regulering van en de controle en het toezicht op de activiteiten van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen, en de Vereniging voor de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven;

| O. | overwegende dat de EU en 23 lidstaten zich achter het document van Montreux hebben geschaard en dat de EU lid is van de werkgroep inzake de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven; overwegende dat de EU in het kader van de Mensrechtenraad een bijdrage levert aan de eventuele ontwikkeling van een internationaal regelgevingskader; overwegende dat de EU een cruciale rol speelt bij het bevorderen van nationale en regionale controle over de verlening en uitvoer van diverse militaire en beveiligingsdiensten; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de EU en 23 lidstaten zich achter het document van Montreux hebben geschaard en dat de EU lid is van de werkgroep inzake de internationale gedragscode voor particuliere beveiligingsbedrijven; overwegende dat de EU in het kader van de Mensrechtenraad een bijdrage levert aan de eventuele ontwikkeling van een internationaal regelgevingskader; overwegende dat de EU een cruciale rol speelt bij het bevorderen van nationale en regionale controle over de verlening en uitvoer van diverse militaire en beveiligingsdiensten;

| P. | overwegende dat de Europese Unie niet over een eigen regelgevingskader beschikt, ondanks het grote aantal particuliere beveiligingsondernemingen dat uit Europa afkomstig is en/of in het kader van GVDB-missies en -operaties of EU-delegaties wordt ingezet; overwegende dat de bestaande normatieve kaders vrijwel uitsluitend zijn gebaseerd op het Amerikaanse model dat is ingevoerd tijdens het conflict in Irak ten behoeve van militaire ondernemingen die gevechtsmissies uitvoeren; overwegende dat deze referenties niet overeenstemmen met de aard en de missies van de Europese particuliere beveiligingsondernemingen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de Europese Unie niet over een eigen regelgevingskader beschikt, ondanks het grote aantal particuliere beveiligingsondernemingen dat uit Europa afkomstig is en/of in het kader van GVDB-missies en -operaties of EU-delegaties wordt ingezet; overwegende dat de bestaande normatieve kaders vrijwel uitsluitend zijn gebaseerd op het Amerikaanse model dat is ingevoerd tijdens het conflict in Irak ten behoeve van militaire ondernemingen die gevechtsmissies uitvoeren; overwegende dat deze referenties niet overeenstemmen met de aard en de missies van de Europese particuliere beveiligingsondernemingen;

| Q. | overwegende dat het van essentieel belang is dat prioriteit wordt gegeven aan de vaststelling van duidelijke regels voor interactie, samenwerking en bijstand tussen rechtshandhavingsinstanties en particuliere beveiligingsondernemingen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat het van essentieel belang is dat prioriteit wordt gegeven aan de vaststelling van duidelijke regels voor interactie, samenwerking en bijstand tussen rechtshandhavingsinstanties en particuliere beveiligingsondernemingen;

| R. | overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen een grotere rol zouden kunnen spelen in de strijd tegen piraterij en bij de verbetering van de maritieme veiligheid, missies waarbij gebruik wordt gemaakt van honden, cyberdefensie, onderzoek en ontwikkeling van beveiligingsinstrumenten, gemengde toezichtmissies en opleidingen in samenwerking met en onder toezicht van overheidsinstanties; overwegende dat het inzetten van gewapende particuliere beveiligingsondernemingen specifieke uitdagingen heeft gecreëerd voor de maritieme sector, en tot tal van incidenten heeft geleid, waarbij mensen om het leven zijn gekomen en diplomatieke conflicten zijn ontstaan; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat particuliere beveiligingsondernemingen een grotere rol zouden kunnen spelen in de strijd tegen piraterij en bij de verbetering van de maritieme veiligheid, missies waarbij gebruik wordt gemaakt van honden, cyberdefensie, onderzoek en ontwikkeling van beveiligingsinstrumenten, gemengde toezichtmissies en opleidingen in samenwerking met en onder toezicht van overheidsinstanties; overwegende dat het inzetten van gewapende particuliere beveiligingsondernemingen specifieke uitdagingen heeft gecreëerd voor de maritieme sector, en tot tal van incidenten heeft geleid, waarbij mensen om het leven zijn gekomen en diplomatieke conflicten zijn ontstaan;

Het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen voor de ondersteuning van militairen in het buitenland

| 1. | stelt vast dat particuliere beveiligingsondernemingen een belangrijke aanvullende rol spelen bij de ondersteuning van nationale militaire en civiele agentschappen, doordat ze tekorten aan mankracht en capaciteit aanvullen die voortvloeien uit de toegenomen vraag naar de inzet van strijdkrachten in het buitenland, en doordat ze daarnaast, incidenteel en voor zover de omstandigheden dat toelaten, voorzien in piekcapaciteit; benadrukt dat door middel van de diensten van particuliere beveiligingsondernemingen in uitzonderlijke gevallen bepaalde capaciteitstekorten worden aangevuld, maar dat de lidstaten hiertoe in eerste instantie nationale strijdkrachten of politiemensen zouden moeten mobiliseren; benadrukt dat particuliere beveiligingsondernemingen worden gebruikt als instrument om het buitenlands beleid van die landen uit te voeren; |
| --- | --- |

1.

| 2. | onderstreept dat particuliere beveiligingsondernemingen, wanneer ze in ontvangende landen actief zijn, en met name in landen met een heel andere cultuur en godsdienst, aandacht moeten hebben voor de lokale gebruiken en gewoonten, teneinde de doeltreffendheid van hun missie te waarborgen en de lokale bevolking niet van hen te vervreemden; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst erop dat particuliere beveiligingsondernemingen, met name als zij in het ontvangende land zijn gevestigd, in vergelijking met nationale troepen kostenbesparingen met zich mee kunnen brengen, evenals waardevolle lokale kennis; benadrukt evenwel dat ervoor moet worden gezorgd dat de kwaliteit niet wordt ondermijnd; onderstreept echter dat het negatieve gevolgen kan hebben voor de doelstellingen van het buitenlands beleid van de Unie als in kwetsbare landen en crisisgevoelige regio's gebruik wordt gemaakt van de diensten van lokale particuliere beveiligingsondernemingen en dit tot de versterking leidt van de positie van bepaalde gewapende lokale actoren die partij bij het conflict kunnen worden; benadrukt dat er een duidelijk juridisch onderscheid moet worden gemaakt tussen de operaties van particuliere beveiligingsondernemingen en de activiteiten van particuliere spelers die rechtstreeks voor militaire activiteiten worden ingezet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | beklemtoont dat aan particuliere beveiligingsondernemingen geen activiteiten mogen worden uitbesteed waarbij geweld moet worden gebruikt en/of sprake is van deelname aan vijandelijkheden, met uitzondering van zelfverdediging; en particuliere beveiligingsondernemingen moeten in elk geval het recht hebben deel te nemen aan verhoren of deze te leiden; benadrukt dat er, wat de veiligheid en defensie van de EU betreft, prioriteit moet worden toegekend aan de versterking van nationale gewapende strijdkrachten, waarop particuliere beveiligingsondernemingen — zonder enige bevoegdheid tot het nemen van strategische beslissingen — slechts een aanvulling kunnen vormen; benadrukt dat de deelname van particuliere beveiligingsondernemingen aan militaire operaties moet kunnen worden gerechtvaardigd, dat hiervoor verifieerbare doelstellingen moeten worden geformuleerd met concrete indicatoren, een gedetailleerde en uitgebreide begroting moet worden opgesteld en een begin- en einddatum moeten worden vastgesteld en dat hierbij een strenge ethische code van toepassing moet zijn; wijst erop dat het werk van de strijdkrachten en veiligheidstroepen in het buitenland fundamenteel is voor het behoud van de vrede en het voorkomen van conflicten, en ook voor de sociale wederopbouw en de nationale verzoening na conflicten; |
| --- | --- |

4.

| 5. | beklemtoont dat de kostenefficiëntie van het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen hoofdzakelijk op korte termijn vruchten afwerpt, vooral als geen rekening wordt gehouden met een aantal sociaaleconomische variabelen, en daarom in de aanpak van veiligheidskwesties niet het belangrijkste criterium mag worden; wijst erop dat verantwoordings- en toezichtmechanismen van cruciaal belang zijn om ervoor te zorgen dat de legitimiteit en de mogelijke voordelen van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen ten volle worden benut; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst op het belang van parlementaire controle op het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen door lidstaten; |
| --- | --- |

6.

Het inzetten van particuliere beveiligingsondernemingen door de EU

| 7. | wijst erop dat de EU in het buitenland gebruikmaakt van particuliere beveiligingsondernemingen om haar delegaties en personeel te begeleiden en haar civiele en militaire GVDB-missies te ondersteunen; merkt op dat het inzetten ervan de reputatie van de EU en de indruk die derde landen van haar hebben dus rechtstreeks beïnvloedt, waardoor particuliere beveiligingsondernemingen in belangrijke mate bijdragen tot de lokale aanwezigheid van de EU en invloed hebben op de mate van vertrouwen in de EU; wenst dat de Commissie en de Raad een overzicht opstellen waaruit kan worden opgemaakt waar, wanneer en om welke reden er particuliere beveiligingsondernemingen zijn ingezet ter ondersteuning van EU-missies; is van mening dat het niet onlogisch zou zijn als de Europese Unie bij haar aanbestedingen voor de beveiliging van haar delegaties de voorkeur gaf aan particuliere beveiligingsondernemingen die daadwerkelijk in Europa zijn gevestigd, en die de Europese regelgeving naleven en aan Europese belasting zijn onderworpen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | onderstreept echter dat het, in het bijzonder in conflictgevoelige gebieden, voor de EU, en met name voor haar legitimiteit, negatieve neveneffecten met zich mee kan brengen wanneer er een particuliere beveiligingsonderneming in dienst wordt genomen voor bepaalde taken, namelijk als de onderneming onbedoeld in verband wordt gebracht met gewapende actoren in het conflictgebied, wat negatieve gevolgen heeft in het geval van gewapende incidenten, of als inspanningen op het gebied van ontwapening, demobilisatie en re-integratie (DDR) en de hervorming van de veiligheidssector (SSR) in gevaar worden gebracht door de onopzettelijke versterking van lokale actoren; wijst in het bijzonder op de risico's van ongecontroleerde onderaanbesteding, bijvoorbeeld aan lokale particuliere beveiligingsondernemingen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wijst op de diverse ernstige juridische en politieke problemen in verband met de actuele praktijk om militaire en beveiligingsdiensten uit te besteden aan onderaannemers, en dan met name aan lokale onderaannemers in derde landen; is van mening dat de lidstaten, de EDEO en de Commissie moeten afspreken het voorbeeld van de NAVO te volgen en alleen diensten uit te besteden aan particuliere beveiligingsondernemingen die in EU-lidstaten zijn gevestigd; |
| --- | --- |

9.

| 10. | beveelt derhalve aan dat de Commissie, ter vervanging van de huidige wirwar van benaderingen, gemeenschappelijke aanbestedingsrichtsnoeren opstelt voor particuliere beveiligingsondernemingen voor het inhuren, inzetten en beheren van militaire en beveiligingscontractanten, waarin duidelijk wordt omschreven aan welke vereisten particuliere beveiligingsondernemingen moeten voldoen om in aanmerking te komen voor EU-contracten; dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan bij alle buitenlandse acties, missies en operaties, voor EU-delegaties in alle landen en regio's en voor alle diensten van een herziene gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen, dezelfde richtsnoeren te hanteren voor het inhuren, inzetten en beheren van militaire en beveiligingscontractanten; is van mening dat deze richtsnoeren moeten worden gebaseerd op internationale beste praktijken inzake de uitvoering en het beheer van particuliere beveiligingsondernemingen, zoals het document van Montreux en de ICoC, en in aanmerking moeten nemen dat particuliere beveiligingsondernemingen in een complexe context na afloop van een conflict met bijzondere zorg moeten worden geselecteerd; dringt er bij de Commissie en de EDEO op aan alleen gebruik te maken van ICoC-gecertificeerde aanbieders, zoals de VN, waarvoor ICoC-certificering een vereiste is, nu al doen; vestigt de aandacht op de aanpak van de Amerikaanse overheid die gedetailleerde normen en eisen opneemt in elk individueel contract, en dringt er bij de EU op aan dit voorbeeld te volgen; benadrukt dat contracten met particuliere beveiligingsondernemingen onder andere clausules moeten bevatten betreffende het bezit van licenties en vergunningen, gegevens inzake personeel en eigendommen, opleiding, rechtmatige aankoop en aanwending van wapens en interne organisatie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | vraagt dat er een beveiligingstoezichthouder uit de EU van een in de EU gevestigde beveiligingsonderneming aanwezig is op door de EU gefinancierde locaties en bij EU-delegaties en dat hem de taak wordt toevertrouwd om de kwaliteit van de verleende diensten te waarborgen, lokaal ingehuurde beveiligers te keuren en op te leiden, goede contacten tot stand te brengen en te onderhouden met de lokale veiligheidsdiensten, de risico's te beoordelen en het eerste aanspreekpunt van de delegatie te zijn voor veiligheidskwesties; |
| --- | --- |

11.

| 12. | beveelt aan dat de Commissie een niet-uitputtende lijst opstelt van contractanten die voldoen aan EU-normen zoals blanco strafregisters, financiële en economische draagkracht, bezit van licenties en vergunningen, en de screening van personeel; stelt vast dat de normen inzake particuliere beveiligingsondernemingen binnen de EU grote verschillen vertonen en is van mening dat de lidstaten naar vergelijkbare normen moeten streven; is van mening dat deze lijst ten minste om de twee jaar moet worden bijgewerkt; |
| --- | --- |

12.

| 13. | benadrukt dat, wanneer de EU een beroep doet op particuliere beveiligingsondernemingen in derde landen waarmee ze een overeenkomst inzake de status van de strijdkrachten (SOFA) heeft afgesloten, deze overeenkomsten altijd moeten vermelden welke particuliere beveiligingsondernemingen er worden ingezet en specifiek moeten verduidelijken dat de ondernemingen overeenkomstig het Unierecht ter verantwoording kunnen worden geroepen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt dat het EU-concept voor steun van contractanten moet worden versterkt en bindend moet worden gemaakt voor de lidstaten en EU-instellingen; is van mening dat in het kader hiervan in het bijzonder strengere normen moeten worden vastgesteld die in contracten moeten worden opgenomen, bijvoorbeeld op basis van Amerikaanse normen, en moet worden bepaald dat in conflictgebieden geen lokale particuliere beveiligingsondernemingen mogen worden ingezet, ook niet in de vorm van onderaanbesteding; beklemtoont dat internationale particuliere beveiligingsondernemingen plaatselijk personeel moeten kunnen inhuren, maar alleen op individuele basis en met als direct doel om doeltreffende selectie te waarborgen en te voorkomen dat in conflictgebieden lokale beveiligingssectoren ontstaan; |
| --- | --- |

14.

De regelgeving inzake particuliere beveiligingsondernemingen

| 15. | beveelt aan dat de Commissie een groenboek opstelt, teneinde alle belanghebbenden uit de sectoren voor publieke en particuliere beveiliging te betrekken bij een brede raadpleging en discussie over procedures om de mogelijkheden voor directe samenwerking op een efficiëntere wijze in kaart te brengen en een reeks basisregels vast te stellen inzake inzet en goede praktijken; raadt aan sectorspecifieke EU-kwaliteitsnormen te ontwikkelen; beveelt daarom aan dat de definitie van particuliere beveiligingsonderneming wordt verduidelijkt voordat wordt overgegaan tot effectieve regulering van hun activiteiten, omdat het ontbreken ervan kan leiden tot leemten in de wetgeving; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is van mening dat de EU als een eerste stap met een precieze definitie van de relevante militaire en beveiligingsdiensten moet komen; dringt er in dit kader bij de Raad op aan militaire en beveiligingsdiensten door particuliere beveiligingsondernemingen onverwijld toe te voegen aan de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wenst dat de Commissie een doeltreffend Europees regelgevingsmodel ontwikkelt, dat:






  — | middels een richtlijn de juridische verschillen tussen de lidstaten zal helpen harmoniseren; |
| --- | --- | --- |

17.

—

middels een richtlijn de juridische verschillen tussen de lidstaten zal helpen harmoniseren;

| — | de hedendaagse samenwerkingsstrategieën tussen de publieke en de particuliere sector opnieuw zal evalueren en definiëren; |
| --- | --- |

—

de hedendaagse samenwerkingsstrategieën tussen de publieke en de particuliere sector opnieuw zal evalueren en definiëren;

| — | ondernemingen met één of meerdere gebruiksdoeleinden in kaart zal brengen; |
| --- | --- |

—

ondernemingen met één of meerdere gebruiksdoeleinden in kaart zal brengen;

| — | de precieze aard en rol van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen in de juiste context zal plaatsen; |
| --- | --- |

—

de precieze aard en rol van particuliere militaire en beveiligingsondernemingen in de juiste context zal plaatsen;

| — | strenge normen zal vastleggen voor particuliere beveiligingsondernemingen die binnen de Unie of in het buitenland actief zijn, onder meer om te waarborgen dat beveiligingspersoneel aan passende veiligheidsonderzoeken wordt onderworpen en een billijke vergoeding ontvangt; |
| --- | --- |

—

strenge normen zal vastleggen voor particuliere beveiligingsondernemingen die binnen de Unie of in het buitenland actief zijn, onder meer om te waarborgen dat beveiligingspersoneel aan passende veiligheidsonderzoeken wordt onderworpen en een billijke vergoeding ontvangt;

| — | zal waarborgen dat verslag wordt uitgebracht over onregelmatigheden en onwettige handelingen door particuliere beveiligingsondernemingen en het mogelijk zal maken particuliere beveiligingsondernemingen aansprakelijk te stellen voor schendingen van onder andere de mensenrechten tijdens hun activiteiten in het buitenland; |
| --- | --- |

—

zal waarborgen dat verslag wordt uitgebracht over onregelmatigheden en onwettige handelingen door particuliere beveiligingsondernemingen en het mogelijk zal maken particuliere beveiligingsondernemingen aansprakelijk te stellen voor schendingen van onder andere de mensenrechten tijdens hun activiteiten in het buitenland;

| — | een specifiek maritiem perspectief zal omvatten, waarbij rekening wordt gehouden met de leidende rol van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO); |
| --- | --- |

—

een specifiek maritiem perspectief zal omvatten, waarbij rekening wordt gehouden met de leidende rol van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO);

| 18. | merkt op dat opkomende mondiale regelgevingskaders, zoals het document van Montreux, de ICoC en andere regelgevingsinitiatieven binnen het VN-kader, een duidelijke vooruitgang betekenen in vergelijking met het gebrek aan zinvolle regelgeving dat slechts tien jaar geleden zo kenmerkend was; |
| --- | --- |

18.

| 19. | waardeert voorts dat tal van EU-lidstaten, naar aanleiding van de goede praktijken die in het document van Montreux worden beschreven, zich ervoor inzetten om doeltreffende nationale regelgeving voor particuliere beveiligingsondernemingen in te voeren; |
| --- | --- |

19.

| 20. | merkt echter op dat het gebrek aan consequente verslaglegging over de mate waarin zowel de EU-instellingen als de regeringen van de lidstaten gebruikmaken van dergelijke ondernemingen, een belemmering vormt voor de beoordeling van de prestaties van particuliere beveiligingsondernemingen; moedigt de lidstaten en de EU-instellingen aan deze informatie op een consequentere basis en op een transparante manier te verstrekken, zodat er een deugdelijke beoordeling van het gebruik van particuliere beveiligingsondernemingen kan worden uitgevoerd door hun respectieve begrotingsautoriteiten en onafhankelijke accountants; beveelt aan dat niet-overheidsactoren en ngo's actief worden betrokken bij de noodzakelijke beoordelingsprocessen die van cruciaal belang zijn voor de regulering en controle van deze sector; |
| --- | --- |

20.

| 21. | raadt de Commissie en de Raad aan een rechtskader vast te stellen waarin wordt bepaald dat de uitvoer van militaire en beveiligingsdiensten op grond van nationale wetgeving moet worden gecontroleerd, en adviseert hen om in het jaarverslag van de EU over wapenuitvoer verslag uit te brengen over de vergunningen die de lidstaten voor de uitvoer van militaire en beveiligingsdiensten hebben verleend, teneinde de transparantie en verantwoordingsplicht te vergroten; |
| --- | --- |

21.

| 22. | benadrukt dat de transnationale aard van particuliere beveiligingsondernemingen, en met name hun activiteiten in door crises getroffen regio's, soms aanleiding kan geven tot leemten in de jurisdictie, met name waar de lokale rechtsstructuur zwak is, waardoor het moeilijk zou kunnen worden om de ondernemingen of hun werknemers ter verantwoording te roepen voor hun daden; merkt op dat bij nationale regelgeving inzake particuliere beveiligingsondernemingen van extraterritoriale toepassing dikwijls geen sprake is; onderstreept dat particuliere beveiligingsondernemingen altijd onderworpen moeten zijn aan wetgeving en aan doeltreffend toezicht door zowel het ontvangende als het contracterende land; merkt op dat er dikwijls een juridisch vacuüm bestaat wat betreft eventuele geschillen of incidenten tussen particuliere beveiligingsondernemingen en functionarissen van de Europese Unie in risicogebieden; beveelt derhalve aan dat er uniforme en duidelijke regels worden vastgesteld voor de Europese instellingen die een beroep doen op particuliere beveiligingsondernemingen om EU-personeel te beschermen, waarin de verantwoordelijkheid om straffeloosheid en leemten in de bescherming te vermijden duidelijk wordt vastgelegd en rekening wordt gehouden met het rechtskader van het ontvangende land; dringt er tevens bij de EDEO, de Commissie en de lidstaten op aan alleen in de EU gevestigde particuliere militaire en beveiligingsondernemingen te contracteren en hen te verplichten hun diensten rechtstreeks te verrichten, zonder een beroep te doen op lokale onderaannemers in vaak fragiele derde landen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wenst derhalve dat de EU en haar lidstaten hun positie binnen het forum inzake het document van Montreux aanwenden om aan te dringen op regelmatige evaluaties van de staat van tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van het document van Montreux inzake de toepassing van goede praktijken door zijn deelnemers; verzoekt de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan, zich zo spoedig mogelijk achter het document van Montreux te scharen; spoort de lidstaten aan beste praktijken uit te wisselen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | roept de EU en haar lidstaten op aan te dringen op een internationaal wettelijk bindend instrument met een grotere reikwijdte dan het document van Montreux, door de activiteiten van particuliere beveiligingsondernemingen te reguleren en een gelijk speelveld tot stand te brengen om ervoor te zorgen dat ontvangende landen de bevoegdheid hebben particuliere beveiligingsondernemingen te reguleren en dat contracterende landen hun invloed kunnen aanwenden om de mensenrechten te beschermen en corruptie te voorkomen; benadrukt dat een dergelijk kader afschrikkende sancties voor overtredingen, verantwoordingsplicht voor overtreders en effectieve toegang tot rechtsmiddelen voor slachtoffers moet omvatten, naast een vergunningen- en controlesysteem op grond waarvan alle particuliere beveiligingsondernemingen moeten worden onderworpen aan onafhankelijke controles en hun personeel moet deelnemen aan verplichte opleidingen op het gebied van de mensenrechten; |
| --- | --- |

24.

| 25. | dringt er bij de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de lidstaten, de EDEO en de Commissie op aan alle steun te verlenen aan de opstelling van een internationaal verdrag dat een internationaal wettelijk stelsel wil instellen om de door particuliere beveiligingsondernemingen verleende diensten te reguleren; |
| --- | --- |

25.

| 26. | verwelkomt de inspanningen van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO) om richtsnoeren aan te reiken voor het inzetten van particuliere gewapende beveiligingsteams; spoort de Commissie en de lidstaten aan met de IMO te blijven toewerken naar de wereldwijde toepassing van de richtsnoeren; |
| --- | --- |

26.

| 27. | benadrukt dat het nemen van besluiten over overheidsopdrachten een van de meest doeltreffende manieren is om invloed uit te oefenen op particuliere beveiligingsondernemingen; onderstreept derhalve hoe belangrijk het is om de vaststelling van beste praktijken, zoals transparantie, en hun deelname aan de ICoC, die sommige lidstaten al ten uitvoer hebben gelegd, als voorwaarde te stellen voor de gunning van contracten aan particuliere beveiligingsondernemingen; merkt echter op dat het ICoC-nalevingsmechanisme moet worden versterkt en dat de volledige onafhankelijkheid van het mechanisme moet worden gewaarborgd om het tot een geloofwaardige nalevingsstimulans te maken; merkt op dat van de lidstaten enkel Zweden en het Verenigd Koninkrijk zich bij de ICoC hebben aangesloten en is van mening dat de EU er vooral voor moet zorgen dat andere lidstaten zich bij haar aansluiten; |
| --- | --- |

27.

| 28. | merkt op dat particuliere beveiligingsondernemingen een aansprakelijkheidsverzekering zouden moeten hebben, aangezien dit de beveiligingsmarkt stabieler en betrouwbaarder zou maken en ook ruimte zou creëren voor kleinere en middelgrote particuliere beveiligingsondernemingen; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt dat bij de gunning van contracten aan particuliere beveiligingsondernemingen rekening moet worden gehouden met en moet worden beoordeeld op basis van de ervaring van de particuliere beveiligingsondernemingen en de tijd die ze in vijandige omgevingen hebben gewerkt, veeleer dan met de omzet van een vergelijkbaar contract; |
| --- | --- |

29.

| 30. | vestigt de aandacht op het feit dat particuliere beveiligingsondernemingen niet alleen beveiligingsdiensten verlenen, maar ook inlichtingenactiviteiten verrichten, die gezien de mogelijke implicaties ervan doeltreffend moeten worden gereguleerd en gecontroleerd; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wijst erop dat de EU en haar lidstaten aanzienlijke invloed hebben op de internationale beveiligingsindustrie, aangezien de hoofdkantoren van tal van belangrijke spelers in de EU zijn gevestigd; legt daarom bijzondere nadruk op de aanstaande herziening van de gemeenschappelijke lijst van militaire goederen als een kans om deze lijst aan te vullen met bepaalde diensten die door particuliere beveiligingsondernemingen worden geleverd, waardoor ze worden onderworpen aan uitvoerregelingen en er basisnormen van toepassing worden op hun activiteiten in het buitenland; |
| --- | --- |

31.

o

o o

| 32. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Europese Raad, de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en de nationale parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

32.

---

(1)  PB L 94 van 28.3.2014, blz. 65.

(2)  PB L 216 van 20.8.2009, blz. 76.

(3)  PB C 181 van 19.5.2016, blz. 2.

(4)  PB C 24 van 22.1.2016, blz. 33.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/88 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/88

---

P8_TA(2017)0290

Arbeidsomstandigheden en onzeker werk

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over arbeidsomstandigheden en onzeker werk (2016/2221(INI))

(2018/C 334/09)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 151 en 153, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 151 en 153,

| — | gezien artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name hoofdstuk IV (solidariteit), |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en met name hoofdstuk IV (solidariteit),

| — | gezien Richtlijn 94/33/EG van de Raad van 22 juni 1994 betreffende de bescherming van jongeren op het werk (1), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 94/33/EG van de Raad van 22 juni 1994 betreffende de bescherming van jongeren op het werk (1),

| — | gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (2), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2006/54/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2006 betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep (2),

| — | gezien Richtlijn 2008/104/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende uitzendarbeid (3) („de richtlijn uitzendarbeid”), |
| --- | --- |

—

gezien Richtlijn 2008/104/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende uitzendarbeid (3) („de richtlijn uitzendarbeid”),

| — | gezien de gerichte herziening van Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (4) („de detacheringsrichtlijn”) en van Richtlijn 2014/67/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake de handhaving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (5) („de handhavingsrichtlijn”), |
| --- | --- |

—

gezien de gerichte herziening van Richtlijn 96/71/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 1996 betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (4) („de detacheringsrichtlijn”) en van Richtlijn 2014/67/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 inzake de handhaving van Richtlijn 96/71/EG betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers met het oog op het verrichten van diensten (5) („de handhavingsrichtlijn”),

| — | gezien Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) (6), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 593/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 17 juni 2008 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst (Rome I) (6),

| — | gezien zijn resolutie van 19 oktober 2010 over vrouwen in onzeker dienstverband (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 oktober 2010 over vrouwen in onzeker dienstverband (7),

| — | gezien zijn resolutie van 10 september 2015 over de totstandbrenging van een concurrerende EU-arbeidsmarkt voor de 21e eeuw: afstemming van vaardigheden en kwalificaties op de vraag en kansen voor werk als manier om de crisis te overwinnen (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 september 2015 over de totstandbrenging van een concurrerende EU-arbeidsmarkt voor de 21e eeuw: afstemming van vaardigheden en kwalificaties op de vraag en kansen voor werk als manier om de crisis te overwinnen (8),

| — | gezien zijn resolutie van 25 februari 2016 over het Europees semester voor coördinatie van het economisch beleid: sociale en werkgelegenheidsaspecten in de jaarlijkse groeianalyse (9), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 25 februari 2016 over het Europees semester voor coördinatie van het economisch beleid: sociale en werkgelegenheidsaspecten in de jaarlijkse groeianalyse (9),

| — | gezien zijn resolutie van 14 september 2016 over sociale dumping in de Europese Unie (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 14 september 2016 over sociale dumping in de Europese Unie (10),

| — | gezien zijn resolutie van 15 september 2016 over de toepassing van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 september 2016 over de toepassing van Richtlijn 2000/78/EG van de Raad van 27 november 2000 tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep (11),

| — | gezien zijn resolutie van 19 januari 2017 over een Europese pijler van sociale rechten (12), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 januari 2017 over een Europese pijler van sociale rechten (12),

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de veranderende aard van arbeidsverhoudingen en de impact ervan op het behoud van een fatsoenlijk salaris en de impact van technologische ontwikkelingen op het socialezekerheidsstelsel en de arbeidswetgeving (13), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité over de veranderende aard van arbeidsverhoudingen en de impact ervan op het behoud van een fatsoenlijk salaris en de impact van technologische ontwikkelingen op het socialezekerheidsstelsel en de arbeidswetgeving (13),

| — | gezien het Europees platform voor de intensivering van de samenwerking bij de aanpak van zwartwerk, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees platform voor de intensivering van de samenwerking bij de aanpak van zwartwerk,

| — | gezien de studie van 2016 opgesteld op verzoek van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Parlement over onzeker werk in Europa („Precarious Employment in Europe: Patterns, trends and policy strategies”) (14), |
| --- | --- |

—

gezien de studie van 2016 opgesteld op verzoek van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Parlement over onzeker werk in Europa („Precarious Employment in Europe: Patterns, trends and policy strategies”) (14),

| — | gezien het Europees Handvest inzake de kwaliteit van stages, dat op 14 december 2011 is gepubliceerd, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees Handvest inzake de kwaliteit van stages, dat op 14 december 2011 is gepubliceerd,

| — | gezien het driemaandelijkse verslag van de Commissie over werkgelegenheid en sociale ontwikkelingen in Europa voor het najaar van 2016 („Employment and Social Developments in Europe Quarterly Review Autumn 2016”), |
| --- | --- |

—

gezien het driemaandelijkse verslag van de Commissie over werkgelegenheid en sociale ontwikkelingen in Europa voor het najaar van 2016 („Employment and Social Developments in Europe Quarterly Review Autumn 2016”),

| — | gezien het „Strategisch engagement voor gendergelijkheid 2016-2019” van de Commissie, |
| --- | --- |

—

gezien het „Strategisch engagement voor gendergelijkheid 2016-2019” van de Commissie,

| — | gezien het Eurofound-verslag van 2010 over flexibele arbeidsvormen: „zeer atypische” arbeidsovereenkomsten, |
| --- | --- |

—

gezien het Eurofound-verslag van 2010 over flexibele arbeidsvormen: „zeer atypische” arbeidsovereenkomsten,

| — | gezien het Eurofound-verslag van 2014 over de gevolgen van de crisis voor de arbeidsverhoudingen en -omstandigheden in Europa (15), |
| --- | --- |

—

gezien het Eurofound-verslag van 2014 over de gevolgen van de crisis voor de arbeidsverhoudingen en -omstandigheden in Europa (15),

| — | gezien het Eurofound-verslag van 2015 over nieuwe vormen van werk (16), |
| --- | --- |

—

gezien het Eurofound-verslag van 2015 over nieuwe vormen van werk (16),

| — | gezien het Eurofound-verslag van 2016 over onderzoek naar frauduleus contracteren voor werk in de Europese Unie (17), |
| --- | --- |

—

gezien het Eurofound-verslag van 2016 over onderzoek naar frauduleus contracteren voor werk in de Europese Unie (17),

| — | gezien de Europese enquête naar de arbeidsomstandigheden (EWCS) van Eurofound en het overzichtsverslag over de zesde EWCS (18), |
| --- | --- |

—

gezien de Europese enquête naar de arbeidsomstandigheden (EWCS) van Eurofound en het overzichtsverslag over de zesde EWCS (18),

| — | gezien het woordenboek van de arbeidsverhoudingen („European Industrial Relations Dictionary”) van Eurofound (19), |
| --- | --- |

—

gezien het woordenboek van de arbeidsverhoudingen („European Industrial Relations Dictionary”) van Eurofound (19),

| — | gezien de fundamentele arbeidsnormen die zijn vastgesteld door de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), alsook de verdragen en aanbevelingen van de IAO inzake arbeidsvoorwaarden, |
| --- | --- |

—

gezien de fundamentele arbeidsnormen die zijn vastgesteld door de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO), alsook de verdragen en aanbevelingen van de IAO inzake arbeidsvoorwaarden,

| — | gezien aanbeveling R198 van de IAO van 2006 inzake arbeidsverhoudingen (20) en de daarin vervatte bepalingen betreffende de vaststelling van een arbeidsverhouding, |
| --- | --- |

—

gezien aanbeveling R198 van de IAO van 2006 inzake arbeidsverhoudingen (20) en de daarin vervatte bepalingen betreffende de vaststelling van een arbeidsverhouding,

| — | gezien het IAO-verslag van 2011 over beleid en regelgeving ter bestrijding van onzeker werk („Policies and regulations to combat precarious employment”) (21), |
| --- | --- |

—

gezien het IAO-verslag van 2011 over beleid en regelgeving ter bestrijding van onzeker werk („Policies and regulations to combat precarious employment”) (21),

| — | gezien het IAO-verslag van 2016 over atypisch werk wereldwijd („Non-standard employment around the world: Understanding challenges, shaping prospects”) (22), |
| --- | --- |

—

gezien het IAO-verslag van 2016 over atypisch werk wereldwijd („Non-standard employment around the world: Understanding challenges, shaping prospects”) (22),

| — | gezien het IAO-verslag van 2016 over de totstandbrenging van een sociale pijler ten behoeve van Europese convergentie („Building a social pillar for European convergence”) (23), |
| --- | --- |

—

gezien het IAO-verslag van 2016 over de totstandbrenging van een sociale pijler ten behoeve van Europese convergentie („Building a social pillar for European convergence”) (23),

| — | gezien algemene ontwerpaanbeveling nr. 28 van de VN van 2010 inzake de kernverplichtingen van de staten die partij uit hoofde van artikel 2 van het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen, |
| --- | --- |

—

gezien algemene ontwerpaanbeveling nr. 28 van de VN van 2010 inzake de kernverplichtingen van de staten die partij uit hoofde van artikel 2 van het VN-Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen,

| — | gezien het Verdrag van de Raad van Europa van 2011 inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul), |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag van de Raad van Europa van 2011 inzake het voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld (Verdrag van Istanbul),

| — | gezien de Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2014-2017 van de Raad van Europa, |
| --- | --- |

—

gezien de Strategie voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2014-2017 van de Raad van Europa,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0224/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en de adviezen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (A8-0224/2017),

| A. | overwegende dat er „niet-standaardvormen” of „atypische vormen” van werk verschijnen; overwegende dat in de EU het aantal werknemers met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en deeltijdovereenkomsten de afgelopen vijftien jaar is gestegen; overwegende dat er efficiënt beleid nodig is om de verschillende vormen van werk te bestrijken en werknemers voldoende te beschermen; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat er „niet-standaardvormen” of „atypische vormen” van werk verschijnen; overwegende dat in de EU het aantal werknemers met arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd en deeltijdovereenkomsten de afgelopen vijftien jaar is gestegen; overwegende dat er efficiënt beleid nodig is om de verschillende vormen van werk te bestrijken en werknemers voldoende te beschermen;

| B. | overwegende dat het percentage „standaardvormen” van werk de afgelopen tien jaar is gedaald van 62 % tot 59 % (24); overwegende dat het, als deze ontwikkeling zich voortzet, wel eens zover zou kunnen komen dat slechts een minderheid van de werknemers nog een standaardarbeidsovereenkomst heeft; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat het percentage „standaardvormen” van werk de afgelopen tien jaar is gedaald van 62 % tot 59 % (24); overwegende dat het, als deze ontwikkeling zich voortzet, wel eens zover zou kunnen komen dat slechts een minderheid van de werknemers nog een standaardarbeidsovereenkomst heeft;

| C. | overwegende dat voltijdse overeenkomsten voor onbepaalde tijd nog steeds het merendeel van de arbeidsovereenkomsten in de EU uitmaken en dat atypische vormen van werk in sommige sectoren ook naast standaardvormen van werk voorkomen; overwegende dat atypisch werk ook een negatieve invloed kan hebben op het evenwicht tussen werk en privéleven, als gevolg van atypische werktijden en onregelmatige lonen en pensioenpremies; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat voltijdse overeenkomsten voor onbepaalde tijd nog steeds het merendeel van de arbeidsovereenkomsten in de EU uitmaken en dat atypische vormen van werk in sommige sectoren ook naast standaardvormen van werk voorkomen; overwegende dat atypisch werk ook een negatieve invloed kan hebben op het evenwicht tussen werk en privéleven, als gevolg van atypische werktijden en onregelmatige lonen en pensioenpremies;

| D. | overwegende dat de grens tussen werk in loondienst en werk als zelfstandige door de opkomst van nieuwe vormen van werk, vooral als gevolg van de digitalisering en nieuwe technologieën, aan het vervagen is (25), wat ook nadelige gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van het werk; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de grens tussen werk in loondienst en werk als zelfstandige door de opkomst van nieuwe vormen van werk, vooral als gevolg van de digitalisering en nieuwe technologieën, aan het vervagen is (25), wat ook nadelige gevolgen kan hebben voor de kwaliteit van het werk;

| E. | overwegende dat sommige nieuwe vormen van werk in een aantal opzichten verschillen van traditionele standaardvormen van werk; overwegende dat sommige de verhouding tussen werkgever en werknemer wijzigen, dat andere het arbeidspatroon en de organisatie van het werk wijzigen en dat nog weer andere beide doen; overwegende dat dit tot meer schijnzelfstandigheid, slechtere arbeidsvoorwaarden en minder sociale bescherming kan leiden, maar ook voordelen met zich kan meebrengen; overwegende dat de toepassing van de bestaande wetgeving daarom van het grootste belang is; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat sommige nieuwe vormen van werk in een aantal opzichten verschillen van traditionele standaardvormen van werk; overwegende dat sommige de verhouding tussen werkgever en werknemer wijzigen, dat andere het arbeidspatroon en de organisatie van het werk wijzigen en dat nog weer andere beide doen; overwegende dat dit tot meer schijnzelfstandigheid, slechtere arbeidsvoorwaarden en minder sociale bescherming kan leiden, maar ook voordelen met zich kan meebrengen; overwegende dat de toepassing van de bestaande wetgeving daarom van het grootste belang is;

| F. | overwegende dat de stijgende arbeidsparticipatie in Unie sinds de economische crisis toe te juichen is, maar deels kan worden toegeschreven aan een toename van het aantal atypische arbeidsovereenkomsten, die in sommige gevallen leiden tot een groter risico op onzekerheid dan standaardvormen van werk; overwegende dat bij het scheppen van banen meer nadruk moet worden gelegd op kwaliteit; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de stijgende arbeidsparticipatie in Unie sinds de economische crisis toe te juichen is, maar deels kan worden toegeschreven aan een toename van het aantal atypische arbeidsovereenkomsten, die in sommige gevallen leiden tot een groter risico op onzekerheid dan standaardvormen van werk; overwegende dat bij het scheppen van banen meer nadruk moet worden gelegd op kwaliteit;

| G. | overwegende dat het aantal deeltijdbanen sinds de crisis op geen enkel moment is verminderd en dat het aantal voltijdbanen in de EU nog steeds onder het niveau van vóór de crisis van 2008 ligt; overwegende dat de arbeidsparticipatie, ondanks de stijging in de afgelopen jaren, nog altijd onder het Europa 2020-streefcijfervan 75 % ligt en sterk verschilt van de ene lidstaat tot de andere; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat het aantal deeltijdbanen sinds de crisis op geen enkel moment is verminderd en dat het aantal voltijdbanen in de EU nog steeds onder het niveau van vóór de crisis van 2008 ligt; overwegende dat de arbeidsparticipatie, ondanks de stijging in de afgelopen jaren, nog altijd onder het Europa 2020-streefcijfervan 75 % ligt en sterk verschilt van de ene lidstaat tot de andere;

| H. | overwegende dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen de opkomst van nieuwe vormen van werk en het bestaan van onzeker werk; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen de opkomst van nieuwe vormen van werk en het bestaan van onzeker werk;

| I. | overwegende dat de EU en de lidstaten een gedeelde bevoegdheid hebben voor het sociaal beleid; overwegende dat de EU de lidstaten op dit gebied alleen kan aanvullen en ondersteunen; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de EU en de lidstaten een gedeelde bevoegdheid hebben voor het sociaal beleid; overwegende dat de EU de lidstaten op dit gebied alleen kan aanvullen en ondersteunen;

| J. | overwegende dat de EU slechts minimumeisen voor arbeidsomstandigheden kan vaststellen, zonder de wet- en regelgeving van de lidstaten te harmoniseren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU slechts minimumeisen voor arbeidsomstandigheden kan vaststellen, zonder de wet- en regelgeving van de lidstaten te harmoniseren;

| K. | overwegende dat er reeds een Europees platform ter bestrijding van zwartwerk is opgericht, dat een nauwere grensoverschrijdende samenwerking tussen en gezamenlijke maatregelen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en andere actoren mogelijk maakt om zwartwerk doelmatig en doeltreffend te bestrijden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat er reeds een Europees platform ter bestrijding van zwartwerk is opgericht, dat een nauwere grensoverschrijdende samenwerking tussen en gezamenlijke maatregelen van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten en andere actoren mogelijk maakt om zwartwerk doelmatig en doeltreffend te bestrijden;

| L. | overwegende dat onzeker werk tot marktversnippering leidt en de loonverschillen verscherpt; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat onzeker werk tot marktversnippering leidt en de loonverschillen verscherpt;

| M. | overwegende dat er tot dusver geen gemeenschappelijke definitie van het begrip „onzeker werk” bestaat; overwegende dat deze definitie moet worden opgesteld in nauw overleg met de sociale partners; overwegende dat het type overeenkomst op zich het risico van onzeker werk niet kan voorspellen, maar dat dit risico integendeel van een hele reeks factoren afhangt; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat er tot dusver geen gemeenschappelijke definitie van het begrip „onzeker werk” bestaat; overwegende dat deze definitie moet worden opgesteld in nauw overleg met de sociale partners; overwegende dat het type overeenkomst op zich het risico van onzeker werk niet kan voorspellen, maar dat dit risico integendeel van een hele reeks factoren afhangt;

| N. | overwegende dat onder standaardvormen van werk voltijds en vrijwillig deeltijds regulier werk op basis van overeenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen worden verstaan; overwegende dat elke lidstaat zijn eigen wetten en praktijk heeft voor de vaststelling van de arbeidsvoorwaarden die van toepassing zijn op verschillende soorten arbeidsovereenkomsten en stages; overwegende dat er geen universeel aanvaarde definitie van „standaardvormen van werk” bestaat; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat onder standaardvormen van werk voltijds en vrijwillig deeltijds regulier werk op basis van overeenkomsten voor onbepaalde tijd kunnen worden verstaan; overwegende dat elke lidstaat zijn eigen wetten en praktijk heeft voor de vaststelling van de arbeidsvoorwaarden die van toepassing zijn op verschillende soorten arbeidsovereenkomsten en stages; overwegende dat er geen universeel aanvaarde definitie van „standaardvormen van werk” bestaat;

| O. | overwegende dat de recentste kwesties in verband met vertegenwoordiging, die toe te schrijven zijn aan tekortkomingen in de organisaties van de sociale partners in bepaalde sectoren of aan hervormingen in verschillende Europese landen waarbij de rol van de sociale partners wordt ingeperkt, van invloed zijn op alle arbeidsrelaties; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de recentste kwesties in verband met vertegenwoordiging, die toe te schrijven zijn aan tekortkomingen in de organisaties van de sociale partners in bepaalde sectoren of aan hervormingen in verschillende Europese landen waarbij de rol van de sociale partners wordt ingeperkt, van invloed zijn op alle arbeidsrelaties;

| P. | overwegende dat sommige sectoren, zoals de landbouw, de bouwnijverheid en de kunstensector, onevenredig getroffen worden door onzeker werk; overwegende dat onzeker werk zich de afgelopen jaren ook heeft verbreid in andere sectoren, zoals de luchtvaart en het hotelwezen (26); |
| --- | --- |

P.

overwegende dat sommige sectoren, zoals de landbouw, de bouwnijverheid en de kunstensector, onevenredig getroffen worden door onzeker werk; overwegende dat onzeker werk zich de afgelopen jaren ook heeft verbreid in andere sectoren, zoals de luchtvaart en het hotelwezen (26);

| Q. | overwegende dat uit recente studies blijkt dat handarbeiders met een gemiddelde scholing en laaggeschoolde werknemers er minder goed aan toe zijn qua inkomen, vooruitzichten en intrinsieke werkkwaliteit; overwegende dat deze groep volgens die studies vaker wordt blootgesteld aan milieu- en houdingsrisico's, en dat zowel hun fysieke als hun mentale welzijnsniveau lager is (27); |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat uit recente studies blijkt dat handarbeiders met een gemiddelde scholing en laaggeschoolde werknemers er minder goed aan toe zijn qua inkomen, vooruitzichten en intrinsieke werkkwaliteit; overwegende dat deze groep volgens die studies vaker wordt blootgesteld aan milieu- en houdingsrisico's, en dat zowel hun fysieke als hun mentale welzijnsniveau lager is (27);

| R. | overwegende dat vrouwen 46 % van de actieve beroepsbevolking op de EU-arbeidsmarkt uitmaken en bijzonder kwetsbaar zijn voor baanonzekerheid als gevolg van discriminatie, ook wat loon betreft, en overwegende dat vrouwen ongeveer 16 % minder verdienen dan mannen; overwegende dat vrouwen vaker deeltijds, met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd of voor een laag loon werken, en daardoor meer risico lopen op onzekerheid; overwegende dat dergelijke arbeidsvoorwaarden leiden tot levenslange verliezen aan inkomen en bescherming, of het nu gaat om loon, pensioen of socialezekerheidsuitkeringen; overwegende dat mannen vaker voltijds en met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd werken dan vrouwen; overwegende dat vooral vrouwen getroffen worden door onvrijwillig deeltijdwerk, schijnzelfstandigheid en zwartwerk (28); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat vrouwen 46 % van de actieve beroepsbevolking op de EU-arbeidsmarkt uitmaken en bijzonder kwetsbaar zijn voor baanonzekerheid als gevolg van discriminatie, ook wat loon betreft, en overwegende dat vrouwen ongeveer 16 % minder verdienen dan mannen; overwegende dat vrouwen vaker deeltijds, met een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd of voor een laag loon werken, en daardoor meer risico lopen op onzekerheid; overwegende dat dergelijke arbeidsvoorwaarden leiden tot levenslange verliezen aan inkomen en bescherming, of het nu gaat om loon, pensioen of socialezekerheidsuitkeringen; overwegende dat mannen vaker voltijds en met een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd werken dan vrouwen; overwegende dat vooral vrouwen getroffen worden door onvrijwillig deeltijdwerk, schijnzelfstandigheid en zwartwerk (28);

| S. | overwegende dat de arbeidsparticipatie in de EU hoger is bij mannen dan bij vrouwen; overwegende dat de belangrijkste redenen waarom vrouwen de arbeidsmarkt verlaten, zijn dat ze voor kinderen of ouderen moeten zorgen, zelf ziek of arbeidsongeschikt zijn of andere persoonlijke of gezinsverantwoordelijkheden hebben; overwegende dat vrouwen vaak worden geconfronteerd met discriminatie en hinderpalen omdat ze moeder zijn of zouden kunnen worden; overwegende dat alleenstaande vrouwen met afhankelijke kinderen een bijzonder hoog risico op onzekerheid lopen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de arbeidsparticipatie in de EU hoger is bij mannen dan bij vrouwen; overwegende dat de belangrijkste redenen waarom vrouwen de arbeidsmarkt verlaten, zijn dat ze voor kinderen of ouderen moeten zorgen, zelf ziek of arbeidsongeschikt zijn of andere persoonlijke of gezinsverantwoordelijkheden hebben; overwegende dat vrouwen vaak worden geconfronteerd met discriminatie en hinderpalen omdat ze moeder zijn of zouden kunnen worden; overwegende dat alleenstaande vrouwen met afhankelijke kinderen een bijzonder hoog risico op onzekerheid lopen;

| T. | overwegende dat gelijkheid van vrouwen en mannen een grondrecht is dat veronderstelt dat gelijke kansen en een gelijke behandeling op alle gebieden van het leven moeten worden gegarandeerd, en overwegende dat beleid om deze gelijkheid te waarborgen, slimme en duurzame groei helpt bevorderen; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat gelijkheid van vrouwen en mannen een grondrecht is dat veronderstelt dat gelijke kansen en een gelijke behandeling op alle gebieden van het leven moeten worden gegarandeerd, en overwegende dat beleid om deze gelijkheid te waarborgen, slimme en duurzame groei helpt bevorderen;

| U. | overwegende dat veel werknemers die zich in een onzekere arbeidssituatie bevinden of werkloos zijn, geen recht hebben op ouderschapsverlof; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat veel werknemers die zich in een onzekere arbeidssituatie bevinden of werkloos zijn, geen recht hebben op ouderschapsverlof;

| V. | overwegende dat jonge werknemers een hoger risico lopen om in een onzekere baan terecht te komen; overwegende dat het risico om in een positie met meerdere nadelen terecht te komen, bij werknemers jonger dan 25 jaar dubbel zo hoog is als bij werknemers van 50 jaar of ouder (29); |
| --- | --- |

V.

overwegende dat jonge werknemers een hoger risico lopen om in een onzekere baan terecht te komen; overwegende dat het risico om in een positie met meerdere nadelen terecht te komen, bij werknemers jonger dan 25 jaar dubbel zo hoog is als bij werknemers van 50 jaar of ouder (29);

I.   
  Naar fatsoenlijk werk — arbeidsvoorwaarden en onzeker werk aanpakken

| 1. | vraagt de lidstaten rekening te houden met de volgende IAO-indicatoren om te bepalen of er sprake is van een dienstverband:






  — | het werk wordt verricht volgens de instructies en onder het gezag van een andere partij; |
| --- | --- | --- |

1.

—

het werk wordt verricht volgens de instructies en onder het gezag van een andere partij;

| — | het houdt in dat de werkende in de organisatie van het bedrijf wordt opgenomen; |
| --- | --- |

—

het houdt in dat de werkende in de organisatie van het bedrijf wordt opgenomen;

| — | het wordt uitsluitend of voornamelijk ten voordele van een andere persoon verricht; |
| --- | --- |

—

het wordt uitsluitend of voornamelijk ten voordele van een andere persoon verricht;

| — | het moet door de werkende persoonlijk worden verricht; |
| --- | --- |

—

het moet door de werkende persoonlijk worden verricht;

| — | het wordt verricht binnen welbepaalde werkuren of op een werkplek die wordt bepaald of overeengekomen door de partij die om het werk verzoekt; |
| --- | --- |

—

het wordt verricht binnen welbepaalde werkuren of op een werkplek die wordt bepaald of overeengekomen door de partij die om het werk verzoekt;

| — | het werk heeft een bepaalde duur en een zekere continuïteit; |
| --- | --- |

—

het werk heeft een bepaalde duur en een zekere continuïteit;

| — | het vereist dat de werkende beschikbaar is of omvat de verstrekking van gereedschap, materiaal en machines door de partij die om het werk verzoekt; |
| --- | --- |

—

het vereist dat de werkende beschikbaar is of omvat de verstrekking van gereedschap, materiaal en machines door de partij die om het werk verzoekt;

| — | de werkende krijgt een periodieke beloning die zij enige of voornaamste bron van inkomsten is, en er kan ook sprake zijn van betaling in natura, zoals eten, huisvesting of vervoer; |
| --- | --- |

—

de werkende krijgt een periodieke beloning die zij enige of voornaamste bron van inkomsten is, en er kan ook sprake zijn van betaling in natura, zoals eten, huisvesting of vervoer;

| — | de werkende heeft rechten zoals wekelijkse rusttijden en jaarlijks verlof; |
| --- | --- |

—

de werkende heeft rechten zoals wekelijkse rusttijden en jaarlijks verlof;

| 2. | neemt nota van de Eurofound-definitie van atypisch werk, namelijk arbeidsverhoudingen die niet overeenstemmen met het standaard- of typische model van voltijdse, reguliere en langdurige tewerkstelling van onbepaalde duur bij één werkgever (30); benadrukt dat de termen „atypisch” en „onzeker” niet als synoniemen kunnen worden gebruikt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verstaat onder onzeker werk vormen van werk die niet aan de Europese en nationale normen, met name op het vlak van gezondheid en veiligheid op het werk, voldoen en/of onvoldoende middelen opleveren om fatsoenlijk van te kunnen leven, of ontoereikende sociale bescherming bieden; |
| --- | --- |

3.

| 4. | stelt vast dat sommige atypische vormen van werk grotere risico's op onzekerheid met zich meebrengen, onvrijwillig deeltijdwerk, arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd, nulurencontracten en onbetaalde stages; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is er vast van overtuigd dat flexibiliteit op de arbeidsmarkt niet gaat over de uitholling van de werknemersrechten in ruil voor productiviteit en concurrentie, maar dat het erom gaat een geslaagd evenwicht tot stand te brengen tussen de bescherming van de werknemers en de mogelijkheid om individuele werknemers en werkgevers afspraken te laten maken over manieren van werken die aan de behoeften van beide partijen beantwoorden; |
| --- | --- |

5.

| 6. | merkt op dat het risico van bestaansonzekerheid afhangt van het type overeenkomst maar ook van de volgende indicatoren:






  — | weinig of geen baanzekerheid als gevolg van de niet-vaste aard van het werk, zoals het geval is bij onvrijwillige en vaak marginale deeltijdovereenkomsten en, in sommige lidstaten, onduidelijke werktijden en veranderlijke taken als gevolg van werk op aanvraag; |
| --- | --- | --- |

6.

—

weinig of geen baanzekerheid als gevolg van de niet-vaste aard van het werk, zoals het geval is bij onvrijwillige en vaak marginale deeltijdovereenkomsten en, in sommige lidstaten, onduidelijke werktijden en veranderlijke taken als gevolg van werk op aanvraag;

| — | rudimentaire bescherming tegen ontslag en onvoldoende sociale bescherming bij ontslag; |
| --- | --- |

—

rudimentaire bescherming tegen ontslag en onvoldoende sociale bescherming bij ontslag;

| — | onvoldoende beloning om fatsoenlijk van te kunnen leven; |
| --- | --- |

—

onvoldoende beloning om fatsoenlijk van te kunnen leven;

| — | geen of beperkte socialezekerheidsrechten of -uitkeringen; |
| --- | --- |

—

geen of beperkte socialezekerheidsrechten of -uitkeringen;

| — | geen of beperkte bescherming tegen discriminatie; |
| --- | --- |

—

geen of beperkte bescherming tegen discriminatie;

| — | geen of geringe vooruitzichten op een betere positie op de arbeidsmarkt of loopbaanontwikkeling en opleiding; |
| --- | --- |

—

geen of geringe vooruitzichten op een betere positie op de arbeidsmarkt of loopbaanontwikkeling en opleiding;

| — | weinig collectieve rechten en beperkt recht op collectieve vertegenwoordiging van werknemers; |
| --- | --- |

—

weinig collectieve rechten en beperkt recht op collectieve vertegenwoordiging van werknemers;

| — | arbeidsomstandigheden die niet aan de minimumregels voor veiligheid en gezondheid beantwoorden (31); |
| --- | --- |

—

arbeidsomstandigheden die niet aan de minimumregels voor veiligheid en gezondheid beantwoorden (31);

| 7. | herinnert aan de definitie van „fatsoenlijk werk” van de IAO, namelijk werk dat productief is en een billijk inkomen oplevert, een veilige werkplek en sociale bescherming biedt, betere vooruitzichten op persoonlijke ontwikkeling en sociale integratie biedt, mensen de vrijheid geeft om voor hun belangen op te komen, zich te organiseren en deel te nemen aan de besluitvorming die van invloed is op hun leven, en waarbij alle vrouwen en mannen gelijke kansen krijgen en gelijk worden behandeld (32); moedigt de IAO aan om aan die definitie een leefbaar loon toe te voegen; moedigt de Commissie en de lidstaten aan om deze definitie te onderschrijven wanneer zij het arbeidsrecht herzien of verder ontwikkelen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | herinnert aan de succesfactoren voor good practices ter bestrijding van onzeker werk, namelijk: een sterke juridische basis, betrokkenheid van de sociale partners en de ondernemingsraden op de werkplek, samenwerking met de belanghebbenden, evenwicht tussen flexibiliteit en zekerheid, sectorgerichtheid, lage administratieve lasten voor de werkgevers, handhaving door de arbeidsinspectie, en bewustmakingscampagnes; |
| --- | --- |

8.

| 9. | merkt op dat het IAO-agenda voor fatsoenlijk werk specifiek bedoeld is om banencreatie, rechten op het werk, sociale bescherming en sociale dialoog alsook en gendergelijkheid te garanderen; benadrukt dat fatsoenlijk werk met name het volgende moet bieden:






  — | een fatsoenlijk loon, en ook het recht op vrijheid van vereniging moet garanderen; |
| --- | --- | --- |

9.

—

een fatsoenlijk loon, en ook het recht op vrijheid van vereniging moet garanderen;

| — | collectieve overeenkomsten in overeenstemming met de praktijk van de lidstaten; |
| --- | --- |

—

collectieve overeenkomsten in overeenstemming met de praktijk van de lidstaten;

| — | participatie van de werknemers in bedrijfsaangelegenheden, in overeenstemming met de praktijk van de lidstaten; |
| --- | --- |

—

participatie van de werknemers in bedrijfsaangelegenheden, in overeenstemming met de praktijk van de lidstaten;

| — | eerbiediging van het collectieve onderhandelingen; |
| --- | --- |

—

eerbiediging van het collectieve onderhandelingen;

| — | gelijke behandeling van werknemers op dezelfde werkplek; |
| --- | --- |

—

gelijke behandeling van werknemers op dezelfde werkplek;

| — | gezondheid en veiligheid op het werk; |
| --- | --- |

—

gezondheid en veiligheid op het werk;

| — | sociale zekerheid voor werknemers en hun personen ten laste; |
| --- | --- |

—

sociale zekerheid voor werknemers en hun personen ten laste;

| — | bepalingen inzake werk- en rusttijden; |
| --- | --- |

—

bepalingen inzake werk- en rusttijden;

| — | bescherming tegen ontslag; |
| --- | --- |

—

bescherming tegen ontslag;

| — | toegang tot opleiding en een leven lang leren; |
| --- | --- |

—

toegang tot opleiding en een leven lang leren;

| — | steun voor evenwicht tussen werk en privéleven voor alle werknemers; beklemtoont dat deze rechten slechts kunnen worden gegarandeerd als de toepassing van de arbeids- en sociale wetgeving wordt verbeterd; |
| --- | --- |

—

steun voor evenwicht tussen werk en privéleven voor alle werknemers; beklemtoont dat deze rechten slechts kunnen worden gegarandeerd als de toepassing van de arbeids- en sociale wetgeving wordt verbeterd;

| 10. | merkt op dat talloze factoren, zoals digitalisering en automatisering, bijdragen tot de verandering van de aard van werk, waaronder de opkomst van nieuwe vormen van werk; merkt in dit verband op dat nieuwe vormen van werk wellicht nieuwe, responsieve en evenredige regelgeving vereisen om ervoor te zorgen dat alle vormen van werk eronder vallen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | herhaalt in verband met digitale banen dat mensen die voor digitale platforms werken en andere tussenpersonen recht moeten hebben op toereikende sociale bescherming en gezondheidszorg; |
| --- | --- |

11.

| 12. | onderstreept dat digitalisering niet louter mag worden beschouwd als iets dat banen doet sneuvelen, maar integendeel kansen biedt voor de ontwikkeling en verbetering van individuele vaardigheden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | onderstreept dat er in 2020 naar verwachting 756 000 niet-ingevulde vacatures in de ICT-sector zullen zijn, waaruit blijkt dat de digitale vaardigheden van de Europese werknemers moeten worden verbeterd; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt dat de economische crisis heeft geleid tot migratiebewegingen binnen de EU die duidelijk hebben gemaakt dat er barrières bestaan die het vrije verkeer van personen tussen de lidstaten belemmeren en dat er wordt gediscrimineerd op grond van nationaliteit, waardoor EU-burgers weinig baanzekerheid hebben; |
| --- | --- |

14.

| 15. | benadrukt dat onzekere arbeidssituaties zoals zwartwerk en schijnzelfstandigheid op lange termijn gevolgen hebben voor de geestelijke gezondheid en het lichamelijke welzijn, en ertoe kunnen leiden dat werknemers een groter risico lopen op armoede, sociale uitsluiting en aantasting van hun grondrechten; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt dat werknemers met zeer korte contracten het meest te lijden hebben onder slechte omstandigheden wat het fysieke aspect van hun werk betreft; benadrukt dat de combinatie van baanonzekerheid en gebrek aan controle over de arbeidstijden vaak wordt veroorzaakt door stressgerelateerde beroepsrisico's; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat in bepaalde sectoren van de economie zoveel gebruik wordt gemaakt van flexibele en atypische arbeidsverhoudingen dat er van misbruik kan worden gesproken; |
| --- | --- |

17.

| 18. | vraagt de Commissie en de lidstaten beleid te bevorderen dat de positie van werknemers, stagiairs en leerlingen versterkt door het sociaal overleg te versterken en collectieve onderhandelingen te bevorderen, zodat alle werknemers, ongeacht hun statuut, kunnen gebruikmaken van hun recht om zich te verenigen en collectief, vrij en zonder vrees voor directe of indirecte straffen vanwege de werkgever te onderhandelen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | benadrukt de belangrijke rol die voor de sociale partners is weggelegd bij het beschermen van de rechten van de werknemers, het vaststellen van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en fatsoenlijke lonen en inkomens overeenkomstig de wetten en praktijk van de lidstaten, en het raadplegen en adviseren van werkgevers en werknemers; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de lidstaten om, in nauwe samenwerking met de sociale partners, loopbaantrajecten te ondersteunen zodat mensen zich gemakkelijker kunnen aanpassen aan de verschillende situaties die zij in de loop van hun leven kan meemaken, met name aan de hand van beroepsopleiding tijdens de hele loopbaan, toereikende werkloosheidsuitkeringen, overdraagbaarheid van sociale rechten en een actief en doeltreffend arbeidsmarktbeleid; |
| --- | --- |

20.

| 21. | verzoekt de Commissie en de lidstaten doeltreffende bescherming te bevorderen en te garanderen, alsook een gelijke beloning voor mannelijke en vrouwelijke werknemers die in dienstverband werken, door een integrale beleidsrespons om onzeker werk tegen te gaan en loopbaantrajecten en een degelijke socialezekerheidsdekking te garanderen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | benadrukt hoe belangrijk de arbeidsinspecties van de lidstaten zijn, en onderstreept dat zij zich moeten concentreren op toezicht, handhaving en verbetering van de arbeidsvoorwaarden, gezondheid en veiligheid op het werk en de bestrijding van illegale arbeid en zwartwerk, en in geen geval mogen worden misbruikt als instrument om migratie te beheersen; wijst op het risico van discriminatie van de meest kwetsbare werknemers en veroordeelt ten stelligste bedrijven die migranten in dienst nemen zonder hun rechten en voordelen ten volle te beschermen en zonder hen daarover te informeren; vraagt de lidstaten daarom de arbeidsinspectie uit te rusten met voldoende middelen om een doeltreffend toezicht te kunnen garanderen; |
| --- | --- |

22.

II.   
  Voorstellen

| 23. | verzoekt de Commissie en de lidstaten onzekere vormen van werk, met inbegrip van zwartwerk en schijnzelfstandigheid, tegen te gaan om ervoor te zorgen dat in alle soorten arbeidsovereenkomsten sprake is van fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden met een passende socialezekerheidsdekking, in overeenstemming met de agenda voor fatsoenlijk werk van de IAO, artikel 9 VWEU, het Handvest van de grondrechten van de EU en het Europees Sociaal Handvest; |
| --- | --- |

23.

| 24. | vraagt de Commissie en de lidstaten alle praktijken die tot meer onzeker werk kunnen leiden, te bestrijden en zo bij te dragen tot de Europa 2020-doelstelling om de armoede te verminderen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt de lidstaten de kwaliteit van atypische banen te verbeteren door ten minste een reeks minimumnormen vast te stellen inzake sociale bescherming, minimumlonen en toegang tot opleiding en ontwikkeling; benadrukt dat dit moet geschieden met behoud van de kansen voor toegang tot de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

25.

| 26. | vraagt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat de nationale socialezekerheidsstelsels geschikt zijn voor nieuwe vormen van werk; |
| --- | --- |

26.

| 27. | verzoekt de Commissie nieuwe vormen van werk die uit de digitalisering voortvloeien, te beoordelen; vraagt met name om een beoordeling van de juridische status en de aansprakelijkheid van arbeidsmarktintermediairs en onlineplatformen; vraagt de Commissie Richtlijn 91/533/EEG van de Raad van 14 oktober 1991 betreffende de verplichting van de werkgever de werknemer te informeren over de voorwaarden die op zijn arbeidsovereenkomst of -verhouding (33) („de richtlijn schriftelijke verklaringen”) te herzien om rekening te houden met nieuwe vormen van werk; |
| --- | --- |

27.

| 28. | benadrukt dat de deeleconomie veel mogelijkheden biedt, in het bijzonder wat nieuwe banen betreft; verzoekt de Commissie en de lidstaten de potentiële nieuwe arbeidsregels die door de deeleconomie tot stand komen, te beoordelen; dringt erop aan dat de werknemers in die sector beter worden beschermd door meer transparantie ten aanzien van hun statuut, de informatie die hun wordt verstrekt en non-discriminatie; |
| --- | --- |

28.

| 29. | vraagt de Commissie haar gerichte herziening van de detacheringsrichtlijn voort te zetten en de richtlijn uitzendarbeid te herzien om de sociale grondrechten van alle werknemers te garanderen, onder meer gelijke beloning voor gelijk werk op dezelfde werkplek; |
| --- | --- |

29.

| 30. | onderstreept dat er openbare en particuliere investeringen nodig zijn ter bevordering van met name die sectoren van de economie die een maximaal multiplicatoreffect hebben, teneinde opwaartse sociale convergentie en cohesie in de Unie in de hand te werken en het scheppen van fatsoenlijke banen te bevorderen; benadrukt in dit verband dat kmo's en start-ups steun moeten krijgen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | beklemtoont dat zwartwerk moet worden aangepakt omdat het de belasting- en socialezekerheidsinkomsten doet dalen en zorgt voor onzekere en slechte arbeidsomstandigheden en oneerlijke concurrentie tussen werkenden; is ingenomen met de oprichting van een Europees platform voor de intensivering van de samenwerking bij het tegengaan van zwartwerk; |
| --- | --- |

31.

| 32. | merkt op dat het, gezien het aantal werkenden, met name jongeren, die thans hun land van herkomst verlaten en naar andere lidstaten verhuizen op zoek naar werk, dringend nodig is passende maatregelen vast te stellen om ervoor te zorgen dat geen enkele werkende zonder bescherming van sociale en arbeidsrechten komt te zitten; vraagt de Commissie en de lidstaten in dit verband de arbeidsmobiliteit in de EU verder te verbeteren, het beginsel van gelijke behandeling te handhaven, de lonen en sociale normen te vrijwaren en de volledige meeneembaarheid van sociale rechten te garanderen; verzoekt elke lidstaat sociaal beleid en werkgelegenheidsbeleid vast te stellen met gelijke beloning voor gelijk werk op dezelfde werkplek; |
| --- | --- |

32.

| 33. | stelt met bezorgdheid de verzwakking van collectieve onderhandelingen en van de dekking van collectieve overeenkomsten vast; verzoekt de Commissie en de lidstaten strategisch beleid te bevorderen om ervoor te zorgen dat alle werknemers onder collectieve overeenkomsten vallen en dat de rol van vakbonden en werkgeversorganisaties wordt veiliggesteld en versterkt; |
| --- | --- |

33.

| 34. | erkent dat de sociale partners een belangrijke rol vervullen in verband met de EU-richtlijnen inzake deeltijdwerk, overeenkomsten voor bepaalde tijd en uitzendwerk, en moedigt de Commissie aan om, in samenwerking met de sociale partners, nieuwe vormen van werk waar nodig te reguleren; vraagt Eurofound te onderzoeken hoe de sociale partners strategieën ontwikkelen om de kwaliteit van de banen te garanderen en onzeker werk tegen te gaan; |
| --- | --- |

34.

| 35. | verzoekt de Commissie en de lidstaten er, binnen hun respectieve bevoegdheden, voor te zorgen dat individuele zelfstandigen die wettelijk als eenmansbedrijf worden beschouwd, het recht hebben om collectief te onderhandelen en zich vrij te verenigen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | herinnert eraan dat iedere werkende krachtens het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en Richtlijn 2003/88/EG van het Europees Parlement en de Raad van 4 november 2003 betreffende een aantal aspecten van de organisatie van de arbeidstijd (34) („de arbeidstijdenrichtlijn”) recht heeft op een beperking van de arbeidstijden tot een bepaald maximum, op dagelijkse en wekelijkse rusttijden en op een betaald jaarlijks verlof; benadrukt dat ervoor moet worden gezorgd dat die rechten van toepassing zijn op alle werkenden, dus ook mensen die werk op aanvraag verrichten, werknemers met marginale deeltijdovereenkomsten en „crowd workers” (opdrachtnemers van crowdsourcingplatforms); herinnert eraan dat de arbeidstijdenrichtlijn een maatregel inzake gezondheid en veiligheid is; vraagt om afdwinging van de arresten van het Hof van Justitie waarin wordt bevestigd dat de tijd waarin iemand op het werk op afroep beschikbaar is, arbeidstijd is en moet worden gevolgd door compensatierust; |
| --- | --- |

36.

| 37. | herinnert eraan dat marginaal deeltijdwerk gepaard gaat met minder baanzekerheid, minder carrièremogelijkheden en minder investeringen in opleiding door de werkgevers, en dat lage lonen er vaker voorkomen; vraagt de lidstaten en de Commissie maatregelen aan te moedigen ter ondersteuning van langere werktijden voor wie meer wil werken; |
| --- | --- |

37.

| 38. | herinnert eraan dat, volgens het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, iedereen het recht heeft op toegang tot beroepsopleiding en een leven lang leren; verzoekt de lidstaten ervoor te zorgen dat beroepsopleiding en bijscholing ook beschikbaar zijn voor werknemers in een atypisch dienstverband; herinnert eraan dat bijscholingsmaatregelen bijzonder belangrijk zijn in een snel evoluerende digitale economie; wijst erop dat een tekort aan of een mismatch in vaardigheden bijdraagt tot hoge werkloosheidscijfers; is ingenomen met de recente initiatieven om tekorten aan vaardigheden aan te pakken; |
| --- | --- |

38.

| 39. | vraagt om een vaardighedengarantie, die een nieuw recht moet zijn voor iedereen, in elke levensfase, om fundamentele vaardigheden voor de 21e eeuw te verwerven, onder meer geletterdheid en rekenkundige onderlegdheid, digitale en mediageletterdheid, kritisch denken, sociale vaardigheden en de nodige vaardigheden voor de groene economie en de deeleconomie, rekening houdend met opkomende bedrijfstakken en belangrijke groeisectoren, en die ervoor zorgen dat ook kansarme groepen, onder meer personen met een handicap, asielzoekers, langdurig werklozen en andere ondervertegenwoordigde groepen, volledig worden bereikt; benadrukt dat de onderwijsstelsels inclusief moeten zijn, onderwijs van goede kwaliteit moeten verstrekken aan de hele bevolking, zodat mensen actieve Europese burgers kunnen zijn en worden voorbereid op een leven lang leren en aanpassen, en moeten inspelen op de behoeften van de samenleving en de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

39.

| 40. | benadrukt dat het beleid van de lidstaten moet worden ontwikkeld en uitgevoerd in overeenstemming met het nationale recht en de nationale praktijk, in nauwe samenwerking met werkgevers- en werknemersorganisaties; |
| --- | --- |

40.

| 41. | herinnert eraan dat onzeker werk niet alleen het individu schade toebrengt, maar ook de maatschappij veel kost door verlies aan belastinginkomsten, hogere overheidsuitgaven op lange termijn en de kosten van steun voor mensen die lijden onder de langdurige gevolgen van inkomensverlies en moeilijke arbeidsomstandigheden; vraagt de Commissie en de lidstaten het gebruik van arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd en de uitwisseling van best practices tussen de lidstaten aan te moedigen om onzeker werk tegen te gaan; |
| --- | --- |

41.

| 42. | herinnert eraan dat mensen die in de informele economie werken, met veel onzekerheid worden geconfronteerd; vraagt de Commissie en de lidstaten beleid te voeren dat op deze mensen afgestemd is en hen beschermt door hun problemen ongeacht hun verblijfsstatus aan te pakken; |
| --- | --- |

42.

| 43. | verzoekt de Commissie en de lidstaten zwartwerk, schijnzelfstandigheid en alle vormen van onwettige arbeidspraktijken te bestrijden die de rechten van werkenden en de socialezekerheidsstelsels van de lidstaten ondermijnen; herhaalt zijn standpunt dat in alle toekomstige werkgelegenheidsbeleid moet worden overwogen om nulurencontracten te voorkomen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | benadrukt dat onzeker werk voornamelijk wordt verricht door de meest kwetsbare werkenden, die risico lopen op discriminatie, armoede en uitsluiting; herinnert er in het bijzonder aan dat een handicap, een andere etnische oorsprong, een andere religie of overtuiging, of vrouw zijn het risico verhoogt dat een werkende te maken krijgt met onzekere arbeidsvoorwaarden; veroordeelt alle vormen van onzekerheid, ongeacht de contractuele situatie; |
| --- | --- |

44.

| 45. | vraagt de Commissie en de lidstaten ervoor te zorgen dat kwetsbare werkenden effectief worden beschermd; vraagt de Commissie en de lidstaten doeltreffende maatregelen te nemen discriminatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te bestrijden, met bijzondere nadruk op het evenwicht tussen werk en privéleven en het dichten van de loonkloof tussen mannen en vrouwen; verzoekt de Commissie te beoordelen of Richtlijn 2006/54/EG betreffende de toepassing van het beginsel van gelijke kansen en gelijke behandeling van mannen en vrouwen in arbeid en beroep geschikt is voor nieuwe vormen van werk; |
| --- | --- |

45.

| 46. | vraagt de Commissie en de lidstaten alle wetgeving die aspecten van onzeker werk betreft, te beoordelen op het gendereffect ervan; meent dat het nodig is om wetgevende en niet-wetgevende maatregelen af te stemmen op de behoeften van vrouwen in onzeker werk, omdat een reeds oververtegenwoordigde groep anders te zeer de gevolgen daarvan zal moeten blijven dragen; |
| --- | --- |

46.

| 47. | is van mening dat de toegenomen vraag naar flexibiliteit op de arbeidsmarkt er in geen geval toe mag leiden dat vrouwen oververtegenwoordigd blijven in atypische vormen van werk met onzekere arbeidsvoorwaarden; |
| --- | --- |

47.

| 48. | verzoekt de Commissie en de lidstaten het fenomeen van pesterijen op de werkvloer in de gaten te houden en tegen te gaan, met inbegrip van pesterijen tegen zwangere werkneemsters of eventuele nadelen die zij ondervinden wanneer zij na een zwangerschapsverlof terugkomen; vraagt de lidstaten met aandrang de wetgeving op het gebied van moederschapsrechten na te leven en te handhaven om te voorkomen dat vrouwen de rekening voor hun moederschap gepresenteerd krijgen in de vorm van een lager pensioen; benadrukt dat moederschapsverlof gepaard moet gaan met doeltreffende maatregelen ter bescherming van de rechten van zwangere vrouwen en jonge moeders, moeders die borstvoeding geven en alleenstaande moeders, in overeenstemming met de aanbevelingen van de IAO en de Wereldgezondheidsorganisatie; |
| --- | --- |

48.

| 49. | vraagt nogmaals dat mensen in alle soorten dienstverbanden en zelfstandigen rechten moeten kunnen accumuleren die inkomenszekerheid bieden in situaties als werkloosheid, gezondheidsproblemen, ouderdom, loopbaanonderbreking voor ouders of mantelzorgers, of om redenen van opleiding; |
| --- | --- |

49.

| 50. | verzoekt de Commissie en de lidstaten te zorgen voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden bij alle eerste kansen die jongeren krijgen om werkervaring op te doen, zoals stages, leerlingschap of kansen uit hoofde van de jongerengarantie; moedigt de lidstaten aan om kwaliteitskaders voor stages en leerlingschap vast te stellen en toe te passen om ervoor te zorgen dat de werknemersrechten worden geëerbiedigd en dat kansen op werkervaring voor jongeren vooral educatief zijn; |
| --- | --- |

50.

| 51. | verzoekt vooral de Commissie en ook de lidstaten maatregelen te treffen om werkonzekerheid bij jongeren tegen te gaan; onderstreept hoe belangrijk het is dat de Commissie in dat verband de jongerengarantie moet toepassen; |
| --- | --- |

51.

| 52. | beveelt de lidstaten aan ervoor te zorgen dat jongeren van alle leeftijdsgroepen toegang krijgen tot gratis openbaar onderwijs van hoge kwaliteit, in het bijzonder in de hogere niveaus van onderwijs en opleiding, aangezien aangetoond is dat een hoger opleidingsniveau arbeidsgerelateerde ongelijkheden tussen mannen en vrouwen helpt verminderen; |
| --- | --- |

52.

| 53. | benadrukt dat het voor een betere toepassing en een beter begrip van de grondbeginselen en grondrechten op het werk nuttig zou zijn dat de Commissie en de lidstaten de term „werkende” („worker”) zoals die door de IAO wordt gedefinieerd, zouden gebruiken in plaats het enger gedefinieerde begrip „werknemer” („employee”); |
| --- | --- |

53.

| 54. | verzoekt de Commissie en de lidstaten ondernemerschap en de oprichting van coöperaties van werknemers te bevorderen in multiservicebedrijven en in de opkomende sector van de deeleconomie en digitale platformen, om zo de risico's van bedrijfsmodellenmodellen voor de rechten en arbeidsvoorwaarden van de werknemers te beperken; |
| --- | --- |

54.

| 55. | onderstreept dat kortlopende arbeidsovereenkomsten in de landbouw verband houden met seizoensgebonden landbouwactiviteiten; vraagt dat met deze sterke, door de natuur opgelegde beperking rekening wordt gehouden door landbouwers de mogelijkheid te blijven bieden werknemers in dienst te nemen volgens het ritme van de seizoenen en door hun geen extra administratieve rompslomp in verband met aanwerving en personeelsbeheer op te leggen; |
| --- | --- |

55.

| 56. | verzoekt de Commissie de bescherming van de rechten van seizoenarbeiders te bevorderen en aan bewustmaking hierover te doen, en verzoekt de lidstaten de sociale en rechtspositie van seizoenarbeiders te regelen, hun hygiënische, gezondheids- en veiligheidsomstandigheden op het werk te waarborgen en ervoor te zorgen dat zij sociale bescherming genieten, overeenkomstig artikel 23 van Richtlijn 2014/36/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen met het oog op tewerkstelling als seizoenarbeider (35), inclusief gelijk loon en gelijke sociale bescherming; benadrukt dat alle seizoenarbeiders uitgebreide informatie moeten krijgen over hun arbeidsrechten en rsocialezekerheidsrechten, met inbegrip van pensioenrechten, waarbij ook rekening moet worden gehouden met het grensoverschrijdende aspect van seizoenarbeid; |
| --- | --- |

56.

o

o o

| 57. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

57.

---

(1)  PB L 216 van 20.8.1994, blz. 12.

(2)  PB L 204 van 26.7.2006, blz. 23.

(3)  PB L 327 van 5.12.2008, blz. 9.

(4)  PB L 18 van 21.1.1997, blz. 1.

(5)  PB L 159 van 28.5.2014, blz. 11.

(6)  PB L 177 van 4.7.2008, blz. 6.

(7)  PB C 70 E van 8.3.2012, blz. 1.

(8)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0321.

(9)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0059.

(10)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0346.

(11)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0360.

(12)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0010.

(13)  OPB C 303 van 19.8.2016, blz. 54.

(14)  www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/.../IPOL_STU(2016)587285_EN.pdf.

(15)  http://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1398en.pdf

(16)  https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1461en.pdf

(17)  http://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1639en.pdf

(18)  http://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1634en.pdf

(19)  https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary

(20)  http://www.ilo.org/dyn/normlex/en/f?p=NORMLEXPUB:12100:0::NO::P12100_ INSTRUMENT_ID:312535.

(21)  http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_dialogue/---actrav/documents/meetingdocument/wcms_164286.pdf.

(22)  http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/---publ/documents/publication/wcms_534496.pdf.

(23)  http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/---dcomm/---publ/documents/publication/wcms_490959.pdf.

(24)  Voltijdse arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd maken 59 % van de totale werkgelegenheid in de EU uit, zelfstandig ondernemerschap met werknemers 4 %, freelancewerk 11 %, uitzendwerk 1 %, arbeidsovereenkomsten voor bepaalde tijd 7 % en leer- of stageovereenkomsten 2 %, marginale deeltijdarbeid (minder dan 20 uur per week) 9 % en deeltijdwerk voor onbepaalde tijd 7 %.

(25)  IAO-verslag van 2016 over de totstandbrenging van een sociale pijler ten behoeve van de Europese convergentie.

(26)  Zie de studie van 2016 over „Precarious Employment in Europe: Patterns, trends and policy strategies”.

(27)  Eurofound (2014), „Occupational profiles in working conditions: Identification of groups with multiple disadvantages”.

(28)  Zie de studie van 2016 over „Precarious Employment in Europe: Patterns, trends and policy strategies”.

(29)  Eurofound (2014), „Occupational profiles in working conditions: Identification of groups with multiple disadvantages”.

(30)  Zie: https://www.eurofound.europa.eu/observatories/eurwork/industrial-relations-dictionary/atypical-work

(31)  Zie de resolutie van het Parlement van 19 oktober 2010 over vrouwen in onzeker dienstverband.

(32)  IAO-verslag van 14 november 2016 over atypisch werk wereldwijd.

(33)  PB L 288 van 18.10.1991, blz. 32.

(34)  PB L 299 van 18.11.2003, blz. 9.

(35)  PB L 94 van 28.3.2014, blz. 375.

---

Woensdag 5 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/99 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/99

---

P8_TA(2017)0297

Sluiting van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de EU en Cuba

Niet-wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpbesluit van de Raad inzake de sluiting, namens de Europese Unie, van een overeenkomst betreffende politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE) — 2017/2036(INI))

(2018/C 334/10)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de in 1988 aangeknoopte diplomatieke betrekkingen tussen de EU en Cuba, |
| --- | --- |

—

gezien de in 1988 aangeknoopte diplomatieke betrekkingen tussen de EU en Cuba,

| — | gezien het ontwerpbesluit van de Raad (12502/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerpbesluit van de Raad (12502/2016),

| — | gezien de Ontwerpovereenkomst betreffende politieke dialoog en samenwerking (PDCA) tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12504/2016), |
| --- | --- |

—

gezien de Ontwerpovereenkomst betreffende politieke dialoog en samenwerking (PDCA) tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12504/2016),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend in overeenstemming met de artikelen 207 en 209 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (C8-0517/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend in overeenstemming met de artikelen 207 en 209 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) (C8-0517/2016),

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name Titel V daarvan over het extern optreden van de Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name Titel V daarvan over het extern optreden van de Unie,

| — | gezien het VWEU, en met name het vijfde deel, Titels I-III en V, daarvan, |
| --- | --- |

—

gezien het VWEU, en met name het vijfde deel, Titels I-III en V, daarvan,

| — | gezien het Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB van 2 december 1996 over Cuba, bepaald door de Raad op grond van artikel J.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (1), |
| --- | --- |

—

gezien het Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB van 2 december 1996 over Cuba, bepaald door de Raad op grond van artikel J.2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (1),

| — | gezien Besluit (GBVB) 2016/2233 van de Raad van 6 december 2016 tot intrekking van Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB over Cuba (2), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (GBVB) 2016/2233 van de Raad van 6 december 2016 tot intrekking van Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB over Cuba (2),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 17 oktober 2016 over de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 17 oktober 2016 over de integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2009 getiteld „De Europese Unie en Latijns-Amerika: een partnerschap van wereldspelers” (COM(2009)0495), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 30 september 2009 getiteld „De Europese Unie en Latijns-Amerika: een partnerschap van wereldspelers” (COM(2009)0495),

| — | gezien de verklaringen van de tot op heden gehouden toppen van staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de Europese Unie, met name de verklaring tijdens de tweede top van de EU en de gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische staten (Celac) in Brussel op 10 en 11 juni 2015 over het thema „Vorm geven aan onze gemeenschappelijke toekomst: werken aan welvarende, hechte en duurzame samenlevingen voor onze burgers”, waarop de politieke verklaring getiteld „Een partnerschap voor de volgende generatie” werd aangenomen, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de tot op heden gehouden toppen van staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de Europese Unie, met name de verklaring tijdens de tweede top van de EU en de gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische staten (Celac) in Brussel op 10 en 11 juni 2015 over het thema „Vorm geven aan onze gemeenschappelijke toekomst: werken aan welvarende, hechte en duurzame samenlevingen voor onze burgers”, waarop de politieke verklaring getiteld „Een partnerschap voor de volgende generatie” werd aangenomen,

| — | gezien de conclusies van de Raad over de gezamenlijke strategie EU-Caribisch gebied van 19 november 2012, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over de gezamenlijke strategie EU-Caribisch gebied van 19 november 2012,

| — | gezien de verklaringen van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten in de gezamenlijke vergadering van de Commissie buitenlandse zaken en de Subcommissie mensenrechten van dit Parlement op 12 oktober 2016 over de resultaten van de mensenrechtendialoog tussen Cuba en de EU, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten in de gezamenlijke vergadering van de Commissie buitenlandse zaken en de Subcommissie mensenrechten van dit Parlement op 12 oktober 2016 over de resultaten van de mensenrechtendialoog tussen Cuba en de EU,

| — | gezien de rapporten van Cubaanse maatschappelijke organisaties, |
| --- | --- |

—

gezien de rapporten van Cubaanse maatschappelijke organisaties,

| — | gezien zijn wetgevingsresolutie van 5 juli 2017 (3) over het ontwerp van besluit van de Raad, |
| --- | --- |

—

gezien zijn wetgevingsresolutie van 5 juli 2017 (3) over het ontwerp van besluit van de Raad,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Cuba, met name die van 17 november 2004 over Cuba (4), 2. februari 2006 over het EU-standpunt ten aanzien van de Cubaanse regering (5), 21 juni 2007 over Cuba (6) en 11 maart 2010 over gewetensgevangenen in Cuba (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Cuba, met name die van 17 november 2004 over Cuba (4), 2. februari 2006 over het EU-standpunt ten aanzien van de Cubaanse regering (5), 21 juni 2007 over Cuba (6) en 11 maart 2010 over gewetensgevangenen in Cuba (7),

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere internationale mensenrechtenverdragen en -instrumenten, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere internationale mensenrechtenverdragen en -instrumenten,

| — | gezien artikel 99, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, lid 2, van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel (A8-0233/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel (A8-0233/2017),

| A. | overwegende dat Europa en Cuba verenigd zijn door een hechte historische, economische en culturele band; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Europa en Cuba verenigd zijn door een hechte historische, economische en culturele band;

| B. | overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en de Latijns-Amerikaanse en Caribische landen breed en verscheiden zijn; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de betrekkingen tussen de EU en de Latijns-Amerikaanse en Caribische landen breed en verscheiden zijn;

| C. | overwegende dat de EU betrekkingen onderhoudt met de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (Celac); overwegende dat de Celac verheugd is over de mogelijkheid om de betrekkingen tussen de EU en Cuba uit te breiden; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de EU betrekkingen onderhoudt met de Gemeenschap van Latijns-Amerikaanse en Caribische Staten (Celac); overwegende dat de Celac verheugd is over de mogelijkheid om de betrekkingen tussen de EU en Cuba uit te breiden;

| D. | overwegende dat Cuba het enige land is in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied waarmee de EU nog geen overeenkomst heeft gesloten, in welke vorm dan ook; overwegende dat 20 EU-lidstaten diverse soorten bilaterale overeenkomsten hebben gesloten en goede betrekkingen met het eiland onderhouden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Cuba het enige land is in Latijns-Amerika en het Caribisch gebied waarmee de EU nog geen overeenkomst heeft gesloten, in welke vorm dan ook; overwegende dat 20 EU-lidstaten diverse soorten bilaterale overeenkomsten hebben gesloten en goede betrekkingen met het eiland onderhouden;

| E. | overwegende dat Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB werd ingetrokken door Besluit van de Raad (GBVB) 2016/2233 van 6 december 2016; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat Gemeenschappelijk Standpunt 96/697/GBVB werd ingetrokken door Besluit van de Raad (GBVB) 2016/2233 van 6 december 2016;

| F. | overwegende dat in 2008 de dialoog op hoog niveau tussen de EU en Cuba werd hernomen en de bilaterale ontwikkelingssamenwerking opnieuw van start ging; overwegende dat de Raad in 2010 begonnen is met een beraadslaging over de toekomst van de betrekkingen tussen de EU en Cuba, en in februari 2014 onderhandelingsrichtsnoeren heeft aangenomen, waarna de officiële onderhandelingen voor een PDCA in april 2014 van start zijn gegaan en op 11 maart 2016 zijn afgerond; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat in 2008 de dialoog op hoog niveau tussen de EU en Cuba werd hernomen en de bilaterale ontwikkelingssamenwerking opnieuw van start ging; overwegende dat de Raad in 2010 begonnen is met een beraadslaging over de toekomst van de betrekkingen tussen de EU en Cuba, en in februari 2014 onderhandelingsrichtsnoeren heeft aangenomen, waarna de officiële onderhandelingen voor een PDCA in april 2014 van start zijn gegaan en op 11 maart 2016 zijn afgerond;

| G. | overwegende dat in de PDCA de algemene beginselen en doelstellingen voor de betrekkingen tussen de EU en Cuba worden omschreven, onder meer in de drie grote hoofdstukken over politieke dialoog, samenwerking en sectoraal beleid, en handel en handelssamenwerking; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat in de PDCA de algemene beginselen en doelstellingen voor de betrekkingen tussen de EU en Cuba worden omschreven, onder meer in de drie grote hoofdstukken over politieke dialoog, samenwerking en sectoraal beleid, en handel en handelssamenwerking;

| H. | overwegende dat de mensenrechten een onderdeel zijn van zowel het hoofdstuk over politieke dialoog als dat over samenwerking; overwegende dat beide partijen in de PDCA bevestigen dat zij de universele mensenrechten respecteren, zoals bepaald in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere relevante internationale instrumenten met betrekking tot de mensenrechten; overwegende dat beide partijen in de PDCA bevestigen dat zij de rol van de Verenigde Naties willen versterken, en alle beginselen en doelen van het Handvest van de Verenigde Naties respecteren; overwegende dat, krachtens artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het internationaal optreden van de Unie moet berusten op de beginselen van de democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten — waaronder politieke, economische, sociale, culturele en burgerrechten — en de fundamentele vrijheden, eerbiediging van de menselijke waardigheid, de beginselen van gelijkheid en solidariteit en de naleving van de beginselen van het VN-Handvest en het internationaal recht; overwegende dat in dit verband de inachtneming van de mensenrechten en de verdediging van de democratie en de rechtsstaat essentiële doelstellingen van de PDCA moeten zijn; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de mensenrechten een onderdeel zijn van zowel het hoofdstuk over politieke dialoog als dat over samenwerking; overwegende dat beide partijen in de PDCA bevestigen dat zij de universele mensenrechten respecteren, zoals bepaald in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en andere relevante internationale instrumenten met betrekking tot de mensenrechten; overwegende dat beide partijen in de PDCA bevestigen dat zij de rol van de Verenigde Naties willen versterken, en alle beginselen en doelen van het Handvest van de Verenigde Naties respecteren; overwegende dat, krachtens artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het internationaal optreden van de Unie moet berusten op de beginselen van de democratie, de rechtsstaat, de universaliteit en de ondeelbaarheid van de mensenrechten — waaronder politieke, economische, sociale, culturele en burgerrechten — en de fundamentele vrijheden, eerbiediging van de menselijke waardigheid, de beginselen van gelijkheid en solidariteit en de naleving van de beginselen van het VN-Handvest en het internationaal recht; overwegende dat in dit verband de inachtneming van de mensenrechten en de verdediging van de democratie en de rechtsstaat essentiële doelstellingen van de PDCA moeten zijn;

| I. | overwegende dat de PDCA een zogenaamde „mensenrechtenclausule” bevat, wat een essentieel element is dat internationale overeenkomsten van de EU standaard bevatten, zodat de overeenkomst geschorst kan worden bij schending van de bepalingen over mensenrechten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de PDCA een zogenaamde „mensenrechtenclausule” bevat, wat een essentieel element is dat internationale overeenkomsten van de EU standaard bevatten, zodat de overeenkomst geschorst kan worden bij schending van de bepalingen over mensenrechten;

| J. | overwegende dat beide partijen een akkoord hebben bereikt over de brede modaliteiten en gebieden voor samenwerking in het hoofdstuk over samenwerking, onder meer over kwesties als de mensenrechten, governance, justitie en het maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat beide partijen een akkoord hebben bereikt over de brede modaliteiten en gebieden voor samenwerking in het hoofdstuk over samenwerking, onder meer over kwesties als de mensenrechten, governance, justitie en het maatschappelijk middenveld;

| K. | overwegende dat Cuba bereid is om in het kader van het Europees instrument voor de democratie en de mensenrechten (EIDHR) samenwerking met de EU te aanvaarden; overwegende dat de kerndoelstellingen van het EIDHR de ondersteuning, ontwikkeling en consolidatie van democratieën in derde landen, en de versterking van de eerbiediging en naleving van de mensenrechten en fundamentele vrijheden zijn; overwegende dat beide partijen in de PDCA erkennen dat democratie gebaseerd is op de vrijelijk uitgedrukte wil van het volk om hun eigen politieke, economische, sociale en culturele systemen te bepalen en hun volledige deelname aan alle aspecten van het leven; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat Cuba bereid is om in het kader van het Europees instrument voor de democratie en de mensenrechten (EIDHR) samenwerking met de EU te aanvaarden; overwegende dat de kerndoelstellingen van het EIDHR de ondersteuning, ontwikkeling en consolidatie van democratieën in derde landen, en de versterking van de eerbiediging en naleving van de mensenrechten en fundamentele vrijheden zijn; overwegende dat beide partijen in de PDCA erkennen dat democratie gebaseerd is op de vrijelijk uitgedrukte wil van het volk om hun eigen politieke, economische, sociale en culturele systemen te bepalen en hun volledige deelname aan alle aspecten van het leven;

| L. | overwegende dat de mensrechtendialoog tussen de EU en Cuba, onder leiding van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, is ingesteld in 2015; overwegende dat de mensenrechtensituatie een punt van zorg blijft; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de mensrechtendialoog tussen de EU en Cuba, onder leiding van de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, is ingesteld in 2015; overwegende dat de mensenrechtensituatie een punt van zorg blijft;

| M. | overwegende dat in het kader van de mensenrechtendialoog in juni 2016 in Cuba een tweede vergadering plaatsvond met vakministeries en overheidsinstanties, waarbij onder meer de vrijheid van vereniging en mensenrechtenkwesties in een multilaterale context, bijvoorbeeld de doodstraf, werden besproken; overwegende dat de derde bijeenkomst in het kader van de mensenrechtendialoog plaatsvond in Brussel op 22 mei 2017; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat in het kader van de mensenrechtendialoog in juni 2016 in Cuba een tweede vergadering plaatsvond met vakministeries en overheidsinstanties, waarbij onder meer de vrijheid van vereniging en mensenrechtenkwesties in een multilaterale context, bijvoorbeeld de doodstraf, werden besproken; overwegende dat de derde bijeenkomst in het kader van de mensenrechtendialoog plaatsvond in Brussel op 22 mei 2017;

| N. | overwegende dat het Europees Parlement bij drie verschillende gelegenheden de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken aan Cubaanse activisten heeft uitgereikt, namelijk aan Oswaldo Payá in 2002, de Dames in het Wit in 2005 en Guillermo Fariñas in 2010; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het Europees Parlement bij drie verschillende gelegenheden de Sacharovprijs voor de vrijheid van denken aan Cubaanse activisten heeft uitgereikt, namelijk aan Oswaldo Payá in 2002, de Dames in het Wit in 2005 en Guillermo Fariñas in 2010;

| O. | overwegende dat de EU de grootste buitenlandse investeerder in Cuba is geworden en de belangrijkste partner voor export en algemene handel, en dat de algemene handel en export van de EU naar Cuba tussen 2009 en 2015 verdubbeld zijn; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de EU de grootste buitenlandse investeerder in Cuba is geworden en de belangrijkste partner voor export en algemene handel, en dat de algemene handel en export van de EU naar Cuba tussen 2009 en 2015 verdubbeld zijn;

| P. | overwegende dat in de PDCA een hoofdstuk is gewijd aan de beginselen van internationale handel, en aandacht wordt besteed aan de samenwerking inzake douane, handelsbevordering en diversifiëring, technische normen en standaarden, duurzame handel en de bevordering van stabiele, transparante en niet-discriminerende bedrijfs- en investeringsregels; overwegende dat liberalisering van de handel, economische en financiële investeringen, technologische innovatie en algemene vrijheden van de markt het eiland in staat kunnen stellen om zijn economie te moderniseren; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat in de PDCA een hoofdstuk is gewijd aan de beginselen van internationale handel, en aandacht wordt besteed aan de samenwerking inzake douane, handelsbevordering en diversifiëring, technische normen en standaarden, duurzame handel en de bevordering van stabiele, transparante en niet-discriminerende bedrijfs- en investeringsregels; overwegende dat liberalisering van de handel, economische en financiële investeringen, technologische innovatie en algemene vrijheden van de markt het eiland in staat kunnen stellen om zijn economie te moderniseren;

| Q. | overwegende dat de „Richtsnoeren voor economisch en sociaal beleid” voor Cuba, die na een openbaar debat in 2011 zijn aangenomen, voorstellen voor hervorming, actualisering en modernisering bevatten; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de „Richtsnoeren voor economisch en sociaal beleid” voor Cuba, die na een openbaar debat in 2011 zijn aangenomen, voorstellen voor hervorming, actualisering en modernisering bevatten;

| R. | overwegende dat in 2016 twee nieuwe openbare debatten geopend werden in Cuba over „Conceptualisering van het economische en sociale model” en het „Nationaal plan voor economische en sociale ontwikkeling tegen 2030: Toekomstvisie voor het land, doelstellingen en strategische sectoren”; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat in 2016 twee nieuwe openbare debatten geopend werden in Cuba over „Conceptualisering van het economische en sociale model” en het „Nationaal plan voor economische en sociale ontwikkeling tegen 2030: Toekomstvisie voor het land, doelstellingen en strategische sectoren”;

| S. | overwegende dat de EU en Cuba overeen zijn gekomen alle gebieden van samenwerking te gendermainstreamen en in het bijzonder aandacht te besteden aan het voorkomen en bestrijden van alle vormen van geweld tegen vrouwen; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de EU en Cuba overeen zijn gekomen alle gebieden van samenwerking te gendermainstreamen en in het bijzonder aandacht te besteden aan het voorkomen en bestrijden van alle vormen van geweld tegen vrouwen;

| T. | overwegende dat Cuba elf van de achttien mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties heeft ondertekend en acht ervan heeft geratificeerd; overwegende dat Cuba het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten niet heeft geratificeerd; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat Cuba elf van de achttien mensenrechtenverdragen van de Verenigde Naties heeft ondertekend en acht ervan heeft geratificeerd; overwegende dat Cuba het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten niet heeft geratificeerd;

| U. | overwegende dat Cuba de acht fundamentele conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) heeft geratificeerd; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat Cuba de acht fundamentele conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) heeft geratificeerd;

| V. | overwegende dat de Nationale Vergadering van Cuba sinds 1977 deel uitmaakt van de mondiale Interparlementaire Unie; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de Nationale Vergadering van Cuba sinds 1977 deel uitmaakt van de mondiale Interparlementaire Unie;

| W. | overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN 26 opeenvolgende resoluties heeft goedgekeurd waarin gevraagd werd om het einde van het Amerikaanse embargo tegen Cuba, en dat de resolutie in oktober 2016 voor de eerste keer anoniem werd goedgekeurd; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN 26 opeenvolgende resoluties heeft goedgekeurd waarin gevraagd werd om het einde van het Amerikaanse embargo tegen Cuba, en dat de resolutie in oktober 2016 voor de eerste keer anoniem werd goedgekeurd;

| X. | overwegende dat zijn vaste standpunt, dat het bij tal van gelegenheden naar voren heeft gebracht en dat binnen de Europese instellingen wordt gedeeld, ingaat tegen wetten van extraterritorialiteit die de Cubaanse bevolking rechtstreeks schade berokkenen en van invloed zijn op de activiteiten van Europese ondernemingen; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat zijn vaste standpunt, dat het bij tal van gelegenheden naar voren heeft gebracht en dat binnen de Europese instellingen wordt gedeeld, ingaat tegen wetten van extraterritorialiteit die de Cubaanse bevolking rechtstreeks schade berokkenen en van invloed zijn op de activiteiten van Europese ondernemingen;

| 1. | is verheugd over de ondertekening van de PDCA tussen de EU en Cuba in Brussel op 12 december 2016, en verklaart dat dit een instrument is waardoor de betrekkingen tussen de EU en Cuba een nieuw kader zullen krijgen dat in overeenstemming is met de belangen van de EU, en dat in de plaats komt van het Gemeenschappelijk Standpunt van 1996; benadrukt dat het welslagen van deze overeenkomst afhangt van de tenuitvoerlegging en inachtneming ervan; |
| --- | --- |

1.

| 2. | wijst op de grote strategische waarde van de betrekkingen tussen de EU en Cuba; |
| --- | --- |

2.

| 3. | benadrukt dat de structuur, inhoud en dynamiek van de overeenkomst overeenstemmen met de beginselen en waarden van de EU-instellingen voor externe betrekkingen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | onderstreept het feit dat de Raad van de EU heeft besloten een nieuw kader voor de betrekkingen met Cuba op te zetten en de beslissing heeft genomen om deze onderhandelingen aan te pakken en op redelijk korte termijn tot een goed einde te brengen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | benadrukt de inzet van Cuba ten aanzien van de EU en de verantwoordelijkheid van beide partijen om de bepalingen van de overeenkomst na te leven, onder meer door politieke dialoog; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst erop dat dit de eerste overeenkomst is tussen de EU en Cuba, en dus een keerpunt vormt in de bilaterale betrekkingen tussen beide partijen; verneemt met instemming dat beide partijen ermee akkoord gaan de betrekkingen op een gestructureerde manier te ontwikkelen, met een overeengekomen agenda en verplichtingen die bindend zijn voor beide partijen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | benadrukt de relevantie van het hoofdstuk over politieke dialoog en de oprichting van een geïnstitutionaliseerde mensenrechtendialoog tussen de EU en Cuba; vraagt de EU om zich achter de standpunten van het Parlement over democratie, universele mensenrechten en fundamentele vrijheden zoals vrijheid van meningsuiting, vergadering en politieke vereniging, en vrijheid van informatie in alle vormen te scharen, en zijn mondiale beleid ter ondersteuning van mensenrechtenactivisten in deze dialoog te onderschrijven; moedigt beide partijen aan om garanties te creëren voor het werk van mensenrechtenactivisten en voor de onbeperkte actieve deelname van alle actoren uit het maatschappelijk middenveld en uit de politieke oppositie aan deze dialoog; constateert echter dat de mensenrechtendialoog tot dusverre geen einde heeft gemaakt aan de willekeurige politiek gemotiveerde arrestaties in Cuba en dat, volgens de Cubaanse Commissie voor Mensenrechten en Nationale Verzoening, de repressie daarentegen de laatste jaren gedurig toeneemt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt het belang van de mensenrechtendialoog tussen de EU en Cuba en verneemt met instemming dat de dialoog van start is gegaan voordat de onderhandelingen over de overeenkomst werden afgerond; herinnert eraan dat de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en de bevordering van economische en maatschappelijk modernisering gericht op de verbetering van de levensstandaard van de Cubaanse bevolking tot de doelstellingen van het beleid van de EU jegens Cuba behoren; |
| --- | --- |

8.

| 9. | erkent de inspanningen van Cuba om de fundamentele beginselen van de mensenrechten en arbeidsrechten van de VN in zijn rechtsstelsel te integreren, en dringt er bij Cuba op aan om ook de andere mensenrechtenverdragen van de VN te ratificeren, meer bepaald het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, en het Facultatief Protocol bij het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen; neemt kennis van de werkzaamheden van het nationale centrum voor seksuele voorlichting van Cuba; verzoekt de Cubaanse regering om zich te blijven inspannen om elke vorm van discriminatie en uitsluiting van de LGBT-gemeenschap uit te bannen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | dringt er bij de Cubaanse regering op aan haar mensenrechtenbeleid af te stemmen op de internationale normen die zijn vastgelegd in de handvesten, verklaringen en internationale instrumenten waarbij Cuba partij is; benadrukt dat de vervolging en opsluiting van personen om hun idealen en hun vreedzame politieke activiteiten in strijd is met de in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens uiteengezette bepalingen, en roept daarom op tot de vrijlating van iedereen die in deze omstandigheden is gevangengezet; |
| --- | --- |

10.

| 11. | herinnert eraan dat de PDCA een bepaling bevat over schorsing in geval van schending van de bepalingen over mensenrechten; spoort de Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) aan om te zorgen voor de instelling van een regelmatige uitwisseling met het Parlement over de tenuitvoerlegging van de PDCA, de naleving van de wederzijdse verplichting op grond van de PDCA, en vooral de inachtneming van alle in deze resolutie genoemde bepalingen over de milieu-, arbeids- en mensenrechten; roept de EDEO op om — met name via de EU-delegatie — alles in het werk te stellen om de situatie met betrekking tot de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in Cuba nauw op te volgen bij de tenuitvoerlegging van de PDCA, en hierover verslag uit te brengen bij het Parlement; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat de PDCA moet bijdragen tot betere leefomstandigheden en sociale rechten van de Cubaanse burgers, en bevestigt opnieuw dat het belangrijk is systematisch te werken aan de bevordering van de waarden inzake democratie en mensenrechten, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting, vergadering en vereniging; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verneemt met instemming dat in de PDCA expliciet sprake is van maatschappelijke organisaties als samenwerkingspartners; geeft uitdrukking aan zijn diepe solidariteit met de Cubaanse bevolking en steunt haar bij de noodzakelijke vooruitgang op het vlak van democratie en eerbiediging en bevordering van de fundamentele vrijheden; spoort beide partijen in de overeenkomst aan een actieve rol van het Cubaans maatschappelijk middenveld in de fase van tenuitvoerlegging van de overeenkomst te bevorderen; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt nogmaals de belangrijke rol van het maatschappelijk middenveld van Cuba in de economische en democratische ontwikkeling van het land; benadrukt dat het maatschappelijk middenveld een leidende rol moet spelen in alle onderdelen van deze overeenkomst, met inbegrip van de onderdelen die verband houden met ontwikkelingshulp; wijst nogmaals op de steun die het Parlement biedt, door het uitreiken van de Sacharovprijs, aan het maatschappelijk middenveld van Cuba voor zijn rol bij het bevorderen van de mensenrechten en democratie in Cuba; |
| --- | --- |

14.

| 15. | herinnert eraan dat Cuba een van de traagste internetverbindingen ter wereld heeft, internettoegang buitengewoon duur is en de inhoud nog steeds beperkt is; is verheugd over het feit dat steeds meer Cubanen toegang tot internet hebben, maar is van mening dat de regering verdere stappen moet ondernemen om ongecensureerde toegang te bevorderen en de digitale rechten van de bevolking te verbeteren; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de EDEO om het Parlement, met passende tussenpozen en in overeenstemming met het in de overeenkomst vastgelegde coördinatiesysteem, op de hoogte te houden van de voortgang bij de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van deze overeenkomst; |
| --- | --- |

16.

| 17. | merkt op dat Cuba en de Verenigde Staten zich inzetten om hun betrekkingen verder te normaliseren en dat de diplomatieke betrekkingen in 2015 zijn hersteld, en roept op tot verdere inspanningen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wijst nogmaals op zijn reeds lang bestaande, door de andere Europese instellingen gedeelde en bij tal van gelegenheden gehanteerde doctrine, en verzet zich tegen wetten en maatregelen met extraterritoriaal effect die de Cubaanse bevolking schade berokkenen en van invloed zijn op de normale ontwikkeling van Europese ondernemingen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | erkent dat de PDCA kan bijdragen tot de procedures voor hervorming, aanpassing en modernisering die in Cuba al voorgesteld werden, met name met betrekking tot de diversifiëring van de internationale partners van het land en de opzet van een algemeen kader voor politieke en economische ontwikkeling; benadrukt dat politieke en economische betrekkingen met Cuba de politieke hervormingen in het land vooruit zouden kunnen helpen, overeenkomstig de aspiraties van de Cubaanse bevolking; dringt er bij de Europese instellingen en de lidstaten op aan de economische en politieke transitie in Cuba te ondersteunen en de overgang naar democratische en electorale standaarden die de grondrechten van alle burgers eerbiedigen, te bevorderen; steunt het gebruik van de diverse EU-instrumenten voor het buitenlands beleid, in het bijzonder het EIDHR, teneinde de dialoog van de EU met het maatschappelijk middenveld van Cuba en diegenen die een vreedzame transitie in Cuba ondersteunen, te versterken; |
| --- | --- |

19.

| 20. | merkt op dat de PDCA, als eerste overeenkomst tussen de EU en Cuba ooit, het nieuwe rechtskader vormt voor deze betrekkingen, met een hoofdstuk over handel en handelssamenwerking, dat een meer voorspelbare en transparante omgeving moet scheppen voor plaatselijke en Europese marktdeelnemers; |
| --- | --- |

20.

| 21. | onderstreept dat in de pijler handel en handelssamenwerking van de PDCA niet is voorzien in handelspreferenties voor Cuba; herinnert eraan dat deze pijler betrekking heeft op douanesamenwerking, handelsbevordering, intellectuele eigendom, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, technische handelsbelemmeringen, traditionele en ambachtelijke goederen, handel en duurzame ontwikkeling, samenwerking op het gebied van handelsbescherming, oorsprongsregels en investeringen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verklaart dat de PDCA een platform vormt om de bilaterale handels- en investeringsbetrekkingen uit te breiden, en een grondslag is voor de commerciële en economische betrekkingen tussen de EU en Cuba; |
| --- | --- |

22.

| 23. | steunt de gevestigde praktijk, die tevens werd bevestigd door commissaris Cecilia Malmström in haar hoorzitting van 29 september 2014, om de handels- en investeringsbepalingen van politiek belangrijke overeenkomsten niet voorlopig toe te passen voor het Parlement er zijn goedkeuring aan heeft gehecht; vraagt de Raad, de Commissie en de EDEO om deze praktijk voort te zetten en uit te breiden naar alle internationale overeenkomsten met betrekking tot het externe optreden van de EU die handelsaspecten omvatten, zoals de PDCA; |
| --- | --- |

23.

| 24. | is van mening dat de overeenkomst de dialoog en de economische samenwerking zal bevorderen, waardoor het ondernemingsklimaat voorspelbaarder en transparanter kan worden en in de toekomst ook een sterker en stabieler kader ontwikkeld kan worden, waarbij wordt gewaarborgd dat Cubanen gezamenlijk met ondernemingen en individuen uit de EU aan investeringen kunnen deelnemen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt ook de Europese ondernemingen die actief zijn in Cuba om dezelfde arbeids- en ethische normen toe te passen als in hun land van oorsprong, in het bijzonder als zij kredieten of financiële bijstand van de overheid krijgen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is ingenomen met het feit dat Cuba alle acht kernverdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) heeft geratificeerd en verzoekt om bijkomende verbintenissen ten aanzien van de snelle tenuitvoerlegging van deze verdragen; verzoekt Cuba en alle landen waarmee het over overeenkomsten onderhandelt of heeft onderhandeld, met klem de bepalingen van de IAO en de agenda voor waardig werk te ratificeren en na te leven en alle vormen van arbeidsuitbuiting te verbannen; merkt op dat er gebieden zijn waar sociale en arbeidsrechten in het geding zijn, zoals de aanwervingen door Cubaanse staatsbedrijven en de confiscatiepraktijken in de toeristische sector; benadrukt in dat verband dat alle werknemers een reeks essentiële arbeidsrechten moeten genieten, naast passende sociale bescherming, in overeenstemming met de IAO-verdragen, en verzoekt beide partijen hieraan te werken in overeenstemming met artikel 38 van de PDCA; |
| --- | --- |

26.

| 27. | merkt op dat de EU de grootste exportpartner en de tweede grootste handelspartner van Cuba is, evenals de grootste buitenlandse investeerder; wijst erop dat het handelsbeleid van de EU geen handelspreferenties verstrekt aan Cuba en dat de door de Wereldhandelsorganisatie (WTO) meegedeelde douanetarieven van de EU van toepassing zijn; herinnert eraan dat Cuba, ten gevolge van de hervorming van het EU-stelsel van algemene preferenties (SAP), vanaf januari 2014 zijn handelspreferenties voor de uitvoer naar de EU is kwijtgeraakt, aangezien Cuba de categorie hogermiddeninkomensland heeft bereikt en niet langer voldeed aan de subsidiabiliteitscriteria; benadrukt bovendien dat handel slechts van matig belang is voor de Cubaanse economie, aangezien de uitvoer en de invoer samen 26,4 % van het bbp uitmaken; |
| --- | --- |

27.

| 28. | stelt voor om te onderzoeken hoe Cuba kan worden opgenomen in de EPO tussen de EU en het Cariforum, die talrijke specifieke en nuttige hoofdstukken inzake handelssamenwerking bevat en Cuba de mogelijkheid zou bieden tot verdere regionale integratie; |
| --- | --- |

28.

| 29. | neemt nota van het feit dat Cuba lid is van de WTO en benadrukt daarom dat de basisbeginselen van de WTO (zoals handelsbevordering, overeenkomsten over handelsbelemmeringen, sanitaire en fytosanitaire maatregelen en handelsbeschermingsinstrumenten) moeten worden nageleefd; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt Cuba om de handelsbevorderingsovereenkomst van de WTO die in februari 2017 in werking is getreden, te ratificeren; is ingenomen met de oprichting van het Comité voor handelsbevordering in het land en verzoekt de Commissie en de EDEO in dat verband om technische bijstand te verlenen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | wijst erop dat douanesamenwerking een cruciaal domein is dat moet worden ontwikkeld om belangrijke uitdagingen zoals, onder meer, grensbeveiliging, volksgezondheid, de bescherming van geografische aanduidingen, de strijd tegen namaakgoederen en de strijd tegen terrorisme aan te pakken; verzoekt de Commissie en de EDEO om technische en financiële bijstand te verlenen en in onderling overleg bilaterale instrumenten vast te stellen om Cuba te helpen bij de tenuitvoerlegging van de handelsbevorderingsmaatregelen en informatiediensten; |
| --- | --- |

31.

| 32. | wijst erop dat de uitvoer uit Cuba moet worden gediversifieerd en moet worden uitgebreid naar andere dan de traditionele producten en verzoekt de Commissie om ad-hochandelskantoren te openen om beste praktijken uit te wisselen en Cubaanse exporteurs de nodige kennis te verstrekken om de toegang van goederen tot de EU-markt te verbeteren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | is ingenomen met de rol van de Werelddouaneorganisatie (WDO), die in het kader van het Mercator-programma strategische ondersteuning biedt aan de Cubaanse Aduana General de la República (AGR) teneinde de paraatheid om de handelsbevorderingsovereenkomst van de WTO toe te passen te evalueren; wijst erop dat de AGR een proactieve rol moet spelen in de tenuitvoerlegging van de handelsbevorderingsovereenkomst en verzoekt de Commissie om Cuba bij te staan in dit proces; |
| --- | --- |

33.

| 34. | wijst op de maatregelen van de Cubaanse autoriteiten om vrije handel en economische liberalisering te stimuleren; benadrukt het belang van een geleidelijke versterking van de particuliere sector; benadrukt dat de ontwikkeling van sterke buitenlandse investeringen om de fysieke en technologische infrastructuur van het land te verbeteren en een concurrerend Cubaans productiestelsel op te bouwen aanvullende economische en financiële maatregelen zal vergen, naast regelgeving die het land rechtszekerheid en economische stabiliteit biedt, onder meer door onafhankelijke, transparante en onpartijdige instellingen; wijst erop dat Cuba in dit verband kan voortbouwen op de ervaring van de EU-lidstaten; |
| --- | --- |

34.

| 35. | vraagt om Cuba op te nemen in de lijst van in aanmerking komende landen onder het externe mandaat van de EIB voor zover het land aan de door de EIB gestelde vereisten voldoet; |
| --- | --- |

35.

| 36. | is verheugd dat er in de PDCA bepalingen zijn opgenomen om in Cuba een duurzame economische, sociale en ecologische ontwikkeling tot stand te brengen, met name de toezegging om te streven naar de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en de verwezenlijking van de hierin opgenomen duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen, waarbij rekening wordt gehouden met de Addis Abeba-actieagenda voor financiering van ontwikkeling; verzoekt de partijen op om, zodra de PDCA is bekrachtigd, snel over te gaan tot een specifieke dialoog over de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030; |
| --- | --- |

36.

| 37. | herinnert eraan dat de EU en Cuba sinds 1988 diplomatieke betrekkingen onderhouden, dat Cuba sinds 1984 ontwikkelingshulp of humanitaire hulp van de EU krijgt en dat het land op dit moment 50 miljoen EUR aan bijstand van de EU ontvangt voor de periode 2014-2020 in het kader van het financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI); |
| --- | --- |

37.

| 38. | herinnert eraan dat de PDCA de betrokkenheid van Cuba in EU-programma's mogelijk zal maken, evenals de intensievere uitvoering van het meerjarig indicatief programma (MIP) voor de periode 2014-2020, teneinde de door de Cubaanse regering aangenomen strategie voor economische en sociale modernisering te faciliteren; |
| --- | --- |

38.

| 39. | maakt zich zorgen dat Cuba, dat door de Commissie voor ontwikkelingsbijstand van de OESO als een „hogere-middeninkomensland” wordt beschouwd, geleidelijk de steun voor ontwikkeling in het kader van de DCI-verordening dreigt te verliezen; is van mening dat Cuba's status van insulaire ontwikkelingsstaat en de economische situatie waarin het land verkeert, die nog verder verslechtert door de negatieve effecten van unilaterale dwangmaatregelen, rechtvaardigen dat er maatregelen worden genomen die verdere hulp van de Unie aan Cuba mogelijk maken en dat dit met name in het kader van de volgende tussentijdse evaluatie van de DCI-verordening moet worden overwogen; |
| --- | --- |

39.

| 40. | juicht het toe dat de partijen opnieuw hebben bevestigd dat alle ontwikkelde landen 0,7 % van hun bruto nationaal inkomen voor officiële ontwikkelingshulp moeten reserveren, en dat opkomende economieën en hogere-middeninkomenslanden doelstellingen moeten vaststellen om meer internationale publieke financiering ter beschikking te stellen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | juicht het toe dat het genderperspectief wordt bevorderd op alle relevante samenwerkingsgebieden, met inbegrip van duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

41.

| 42. | erkent en is ingenomen met de belangrijke rol die Cuba vervult binnen de kaders van de Zuid-Zuid-samenwerking, alsook zijn internationale engagement en solidariteit in de vorm van humanitaire hulpverlening, met name op het gebied van gezondheid en onderwijs; |
| --- | --- |

42.

| 43. | merkt op dat de PDCA Cuba de mogelijkheid biedt om meer betrokken te zijn in en te genieten van grotere toegang tot EU-programma's, bijvoorbeeld Horizon 2020, het kaderprogramma voor onderzoek en innovatie, en Erasmus+, het programma voor onderwijs, opleiding, jeugd en sport, wat op zijn beurt meer academische en interpersoonlijke uitwisseling zou stimuleren; |
| --- | --- |

43.

| 44. | wijst erop dat de overeenkomst ook een instrument is dat in multilaterale fora gemeenschappelijke oplossingen zal bevorderen voor mondiale uitdagingen als migratie, de strijd tegen terrorisme en de klimaatverandering; |
| --- | --- |

44.

| 45. | bevestigt zijn beslissing om een officiële delegatie van de Commissie buitenlandse zaken van het Europees Parlement naar Cuba te sturen; vraagt de Cubaanse autoriteiten deze delegatie toe te laten en toegang tot haar gesprekspartners te verschaffen; |
| --- | --- |

45.

| 46. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten, en de regering en het parlement van Cuba. |
| --- | --- |

46.

---

(1)  PB L 322 van 12.12.1996, blz. 1.

(2)  OJ L 337 I, 13.12.2016, p. 41.

(3)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2017)0296.

(4)  PB C 201 E van 18.8.2005, blz. 83.

(5)  PB C 288 E van 25.11.2006, blz. 81.

(6)  PB C 146 E van 12.6.2008, blz. 377.

(7)  PB C 349 E van 22.12.2010, blz. 82.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/106 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/106

---

P8_TA(2017)0301

Toename van het aantal besmettingen met hiv, tuberculose en HCV in Europa

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over de reactie van de EU op hiv/aids, tuberculose en hepatitis C (2017/2576(RSP))

(2018/C 334/11)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien Besluit nr. 1082/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 over ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Beschikking nr. 2119/98/EG (1), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit nr. 1082/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2013 over ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Beschikking nr. 2119/98/EG (1),

| — | gezien het actieplan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor de aanpak van hiv door de gezondheidssector in de Europese regio van de WHO, waarin aandacht wordt besteed aan de mondiale strategie voor de gezondheidssector inzake hiv voor de periode 2016-2021, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) voor de aanpak van hiv door de gezondheidssector in de Europese regio van de WHO, waarin aandacht wordt besteed aan de mondiale strategie voor de gezondheidssector inzake hiv voor de periode 2016-2021,

| — | gezien het jaarlijks epidemiologisch verslag 2014 van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) over seksueel overdraagbare infecties, waaronder hiv en door bloed overgedragen virussen, |
| --- | --- |

—

gezien het jaarlijks epidemiologisch verslag 2014 van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) over seksueel overdraagbare infecties, waaronder hiv en door bloed overgedragen virussen,

| — | gezien het rapport van het ECDC over de prevalentie van hepatitis B en C in de EU/EER (2016), |
| --- | --- |

—

gezien het rapport van het ECDC over de prevalentie van hepatitis B en C in de EU/EER (2016),

| — | gezien zijn schriftelijke verklaring over hepatitis C van 29 maart 2007 (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn schriftelijke verklaring over hepatitis C van 29 maart 2007 (2),

| — | gezien de richtsnoeren van het ECDC voor de bestrijding van tuberculose onder kwetsbare en moeilijk bereikbare bevolkingsgroepen, |
| --- | --- |

—

gezien de richtsnoeren van het ECDC voor de bestrijding van tuberculose onder kwetsbare en moeilijk bereikbare bevolkingsgroepen,

| — | gezien het actieplan van de WHO voor de Europese regio van de WHO ter bestrijding van tuberculose 2016-2020 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de WHO voor de Europese regio van de WHO ter bestrijding van tuberculose 2016-2020 (3),

| — | gezien de resultaten van de informele bijeenkomst van de Europese ministers van Volksgezondheid in Bratislava op 3-4 oktober 2016, waarop de lidstaten overeenstemming bereikten over steun voor de ontwikkeling van een geïntegreerd Europees beleidskader voor hiv, tuberculose en virale hepatitis, |
| --- | --- |

—

gezien de resultaten van de informele bijeenkomst van de Europese ministers van Volksgezondheid in Bratislava op 3-4 oktober 2016, waarop de lidstaten overeenstemming bereikten over steun voor de ontwikkeling van een geïntegreerd Europees beleidskader voor hiv, tuberculose en virale hepatitis,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016, getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst — Europese duurzaamheidsmaatregelen”, waarin de economische, de maatschappelijke en de milieudimensie van duurzame ontwikkeling onder de aandacht worden gebracht, alsmede governance, zowel binnen de EU als in de rest van de wereld, en waarin de Commissie aangeeft een bijdrage te zullen leveren „door middel van toezicht op, verslaglegging over en evaluatie van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in EU-verband” (COM(2016)0739), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016, getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst — Europese duurzaamheidsmaatregelen”, waarin de economische, de maatschappelijke en de milieudimensie van duurzame ontwikkeling onder de aandacht worden gebracht, alsmede governance, zowel binnen de EU als in de rest van de wereld, en waarin de Commissie aangeeft een bijdrage te zullen leveren „door middel van toezicht op, verslaglegging over en evaluatie van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in EU-verband” (COM(2016)0739),

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van Riga inzake tuberculose en multiresistente tuberculose, afgelegd tijdens de eerste ministeriële conferentie van het oostelijk partnerschap die op 30-31 maart 2015 in Riga werd gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van Riga inzake tuberculose en multiresistente tuberculose, afgelegd tijdens de eerste ministeriële conferentie van het oostelijk partnerschap die op 30-31 maart 2015 in Riga werd gehouden,

| — | gezien de eerste mondiale strategie voor de gezondheidssector inzake virale hepatitis van de WHO voor 2016-2021, die in mei 2016 door de Wereldgezondheidsorganisatie is aangenomen, waarin de cruciale rol van universele gezondheidszorg wordt benadrukt en die als doelstellingen heeft om het aantal nieuwe gevallen van hepatitis met 90 % terug te dringen, het aantal sterfgevallen ten gevolge van virale hepatitis met 65 % terug te dringen, en uiteindelijk virale hepatitis als bedreiging voor de volksgezondheid volledig uit te bannen (in lijn met de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling), |
| --- | --- |

—

gezien de eerste mondiale strategie voor de gezondheidssector inzake virale hepatitis van de WHO voor 2016-2021, die in mei 2016 door de Wereldgezondheidsorganisatie is aangenomen, waarin de cruciale rol van universele gezondheidszorg wordt benadrukt en die als doelstellingen heeft om het aantal nieuwe gevallen van hepatitis met 90 % terug te dringen, het aantal sterfgevallen ten gevolge van virale hepatitis met 65 % terug te dringen, en uiteindelijk virale hepatitis als bedreiging voor de volksgezondheid volledig uit te bannen (in lijn met de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling),

| — | gezien het actieplan van de WHO voor de aanpak van virale hepatitis door de gezondheidssector in de Europese regio van de WHO, dat als overkoepelende doelstelling heeft virale hepatitis uiterlijk 2030 uit te bannen als bedreiging voor de volksgezondheid in de Europese regio, door de ziekte- en sterftecijfers in verband met virale hepatitis en de complicaties van die ziekte omlaag te brengen en door ervoor te zorgen dat iedereen billijke toegang heeft tot de aanbevolen preventieve maatregelen, tests, zorg en behandeling, |
| --- | --- |

—

gezien het actieplan van de WHO voor de aanpak van virale hepatitis door de gezondheidssector in de Europese regio van de WHO, dat als overkoepelende doelstelling heeft virale hepatitis uiterlijk 2030 uit te bannen als bedreiging voor de volksgezondheid in de Europese regio, door de ziekte- en sterftecijfers in verband met virale hepatitis en de complicaties van die ziekte omlaag te brengen en door ervoor te zorgen dat iedereen billijke toegang heeft tot de aanbevolen preventieve maatregelen, tests, zorg en behandeling,

| — | gezien het Europees actieplan inzake hiv/aids 2012-2015 van de WHO, |
| --- | --- |

—

gezien het Europees actieplan inzake hiv/aids 2012-2015 van de WHO,

| — | gezien zijn resolutie van 2 maart 2017 over EU-opties voor een betere toegang tot geneesmiddelen (4), waarin de Commissie en de lidstaten wordt gevraagd een beleidsplan aan te nemen om de toegang tot levensreddende geneesmiddelen te verzekeren en wordt gepleit voor een gecoördineerd plan om hepatitis C in de EU uit te bannen, met gebruikmaking van instrumenten zoals gezamenlijke Europese aanbestedingen, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 2 maart 2017 over EU-opties voor een betere toegang tot geneesmiddelen (4), waarin de Commissie en de lidstaten wordt gevraagd een beleidsplan aan te nemen om de toegang tot levensreddende geneesmiddelen te verzekeren en wordt gepleit voor een gecoördineerd plan om hepatitis C in de EU uit te bannen, met gebruikmaking van instrumenten zoals gezamenlijke Europese aanbestedingen,

| — | gezien de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG) van de VN, in het bijzonder SDG 3, die onder andere betrekking heeft op het beëindigen van de hiv- en de tuberculose-epidemieën tegen 2030, en op het bestrijden van hepatitis, |
| --- | --- |

—

gezien de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling (SDG) van de VN, in het bijzonder SDG 3, die onder andere betrekking heeft op het beëindigen van de hiv- en de tuberculose-epidemieën tegen 2030, en op het bestrijden van hepatitis,

| — | gezien de verklaring van Berlijn over tuberculose getiteld „All Against Tuberculosis” (EUR/07/5061622/5, WHO European Ministerial Forum, 74415) van 22 oktober 2007, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van Berlijn over tuberculose getiteld „All Against Tuberculosis” (EUR/07/5061622/5, WHO European Ministerial Forum, 74415) van 22 oktober 2007,

| — | gezien de vraag aan de Commissie over de reactie van de EU op hiv/aids, tuberculose en hepatitis C (O-000045/2017 — B8-0321/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de vraag aan de Commissie over de reactie van de EU op hiv/aids, tuberculose en hepatitis C (O-000045/2017 — B8-0321/2017),

| — | gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid,

| — | gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat volgens het ECDC één op de zeven mensen met hiv niet op de hoogte is van zijn/haar serostatus en dat er naar schatting gemiddeld vier jaren verstrijken tussen de infectie met hiv en de diagnose; overwegende dat het hiv-overdrachtsrisico bij niet-gediagnosticeerde patiënten 3,5 maal hoger ligt dan bij personen die wel zijn gediagnosticeerd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat volgens het ECDC één op de zeven mensen met hiv niet op de hoogte is van zijn/haar serostatus en dat er naar schatting gemiddeld vier jaren verstrijken tussen de infectie met hiv en de diagnose; overwegende dat het hiv-overdrachtsrisico bij niet-gediagnosticeerde patiënten 3,5 maal hoger ligt dan bij personen die wel zijn gediagnosticeerd;

| B. | overwegende dat de verklaring van Dublin inzake het partnerschap ter bestrijding van hiv/aids in Europa en Centraal-Azië belangrijk is geweest voor de vaststelling van een geharmoniseerd toezichtskader in de EU en de buurlanden, waardoor de vorderingen in de strijd tegen hiv kunnen worden gevolgd; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de verklaring van Dublin inzake het partnerschap ter bestrijding van hiv/aids in Europa en Centraal-Azië belangrijk is geweest voor de vaststelling van een geharmoniseerd toezichtskader in de EU en de buurlanden, waardoor de vorderingen in de strijd tegen hiv kunnen worden gevolgd;

| C. | overwegende dat er sterke bewijzen zijn dat het gebruik van profylaxe vóór blootstelling daadwerkelijk helpt om infectie te voorkomen en dat antiretrovirale behandelingen het risico op overdracht nagenoeg volledig elimineren, aangezien zij de virusbelasting reduceren tot een niet-detecteerbaar niveau (5); |
| --- | --- |

C.

overwegende dat er sterke bewijzen zijn dat het gebruik van profylaxe vóór blootstelling daadwerkelijk helpt om infectie te voorkomen en dat antiretrovirale behandelingen het risico op overdracht nagenoeg volledig elimineren, aangezien zij de virusbelasting reduceren tot een niet-detecteerbaar niveau (5);

| D. | overwegende dat het aantal nieuwe hiv-infecties onder intraveneuze drugsgebruikers in de meeste landen van de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte (EU/EER) blijft afnemen, maar dat een kwart van alle nieuwe gediagnosticeerde en gemelde hiv-gevallen in vier landen toe te schrijven was aan intraveneus drugsgebruik; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het aantal nieuwe hiv-infecties onder intraveneuze drugsgebruikers in de meeste landen van de Europese Unie en de Europese Economische Ruimte (EU/EER) blijft afnemen, maar dat een kwart van alle nieuwe gediagnosticeerde en gemelde hiv-gevallen in vier landen toe te schrijven was aan intraveneus drugsgebruik;

| E. | overwegende dat nieuwe hiv-infecties als gevolg van besmetting van kinderen door hun ouders of via bloedtransfusie praktisch niet meer voorkomen in de EU/EER; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat nieuwe hiv-infecties als gevolg van besmetting van kinderen door hun ouders of via bloedtransfusie praktisch niet meer voorkomen in de EU/EER;

| F. | overwegende dat tuberculose en multiresistente tuberculose ziekten zijn die via de lucht worden overgedragen en dus in een wereld die gekenmerkt wordt door mondialisering, met een steeds mobielere bevolking, grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid vormen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat tuberculose en multiresistente tuberculose ziekten zijn die via de lucht worden overgedragen en dus in een wereld die gekenmerkt wordt door mondialisering, met een steeds mobielere bevolking, grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid vormen;

| G. | overwegende dat de epidemiologie van tuberculose in de EU/EER van land tot land verschilt, en onder meer afhangt van de maatregelen die het desbetreffende land neemt ter bestrijding van tuberculose; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de epidemiologie van tuberculose in de EU/EER van land tot land verschilt, en onder meer afhangt van de maatregelen die het desbetreffende land neemt ter bestrijding van tuberculose;

| H. | overwegende dat van de in totaal tien miljoen sterfgevallen die tussen nu en 2050 mogelijkerwijs zullen kunnen worden toegeschreven aan geneesmiddelenresistentie rond een kwart verband zal houden met geneesmiddelenresistente tbc-stammen, en dat de kosten daarvan voor de wereldeconomie ten minste op 16,7 miljard dollar zullen liggen en de kosten voor Europa ten minste op 1,1 miljard dollar; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat van de in totaal tien miljoen sterfgevallen die tussen nu en 2050 mogelijkerwijs zullen kunnen worden toegeschreven aan geneesmiddelenresistentie rond een kwart verband zal houden met geneesmiddelenresistente tbc-stammen, en dat de kosten daarvan voor de wereldeconomie ten minste op 16,7 miljard dollar zullen liggen en de kosten voor Europa ten minste op 1,1 miljard dollar;

| I. | overwegende dat aandacht moet worden besteed aan co-infectie, met name met tuberculose en virale hepatitis B en C; overwegende dat tuberculose en virale hepatitis heel veel voorkomen, een sneller verloop kennen en een belangrijke oorzaak van ziekte en overlijden vormen onder seropositieve patiënten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat aandacht moet worden besteed aan co-infectie, met name met tuberculose en virale hepatitis B en C; overwegende dat tuberculose en virale hepatitis heel veel voorkomen, een sneller verloop kennen en een belangrijke oorzaak van ziekte en overlijden vormen onder seropositieve patiënten;

| J. | overwegende dat er dringend behoefte is aan grensoverschrijdende en interdisciplinaire samenwerking bij de bestrijding van deze epidemieën; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er dringend behoefte is aan grensoverschrijdende en interdisciplinaire samenwerking bij de bestrijding van deze epidemieën;

| K. | overwegende dat virale hepatitis mondiaal één van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid is en dat 240 miljoen mensen aan chronische hepatitis B lijden (6) en ongeveer 150 miljoen mensen aan chronische hepatitis C; overwegende dat in de Europese regio van de WHO naar schatting 13,3 mensen aan chronische hepatitis B lijden en ongeveer 15 miljoen mensen aan hepatitis C; voorts overwegende dat in de Europese regio van de WHO jaarlijks ongeveer 36 000 mensen overlijden aan hepatitis B en ongeveer 86 000 aan hepatitis C; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat virale hepatitis mondiaal één van de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid is en dat 240 miljoen mensen aan chronische hepatitis B lijden (6) en ongeveer 150 miljoen mensen aan chronische hepatitis C; overwegende dat in de Europese regio van de WHO naar schatting 13,3 mensen aan chronische hepatitis B lijden en ongeveer 15 miljoen mensen aan hepatitis C; voorts overwegende dat in de Europese regio van de WHO jaarlijks ongeveer 36 000 mensen overlijden aan hepatitis B en ongeveer 86 000 aan hepatitis C;

| L. | overwegende dat de WHO heeft vastgesteld dat intraveneus druggebruik een belangrijke oorzaak van de hepatitis C-epidemie in de Europese regio is en dat de meeste nieuwe gevallen worden vastgesteld bij injecterende drugsgebruikers; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de WHO heeft vastgesteld dat intraveneus druggebruik een belangrijke oorzaak van de hepatitis C-epidemie in de Europese regio is en dat de meeste nieuwe gevallen worden vastgesteld bij injecterende drugsgebruikers;

| M. | overwegende dat, als gevolg van de over de hele linie stijgende nationale inkomensniveaus en de wijzigingen in de voorwaarden voor het in aanmerking komen voor financiering door externe donoren, de beschikbaarheid van financiële steun voor gezondheidsprogramma's in de Europese regio snel minder wordt; overwegende dat dit vooral de landen in Oost-Europa en Centraal-Azië treft, waar de prevalentie van hiv, tuberculose en hepatitis C het hoogst is, en dat het derhalve steeds moeilijker wordt deze ziekten daar doeltreffend te bestrijden; overwegende dat veel landen in de Europese regio van de WHO voor hun gezondheidsprogramma's — en in het bijzonder voor hun programma's voor de kwetsbare en zwaarst getroffen bevolkingsgroepen — nog steeds sterk afhankelijk zijn van externe financiering; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat, als gevolg van de over de hele linie stijgende nationale inkomensniveaus en de wijzigingen in de voorwaarden voor het in aanmerking komen voor financiering door externe donoren, de beschikbaarheid van financiële steun voor gezondheidsprogramma's in de Europese regio snel minder wordt; overwegende dat dit vooral de landen in Oost-Europa en Centraal-Azië treft, waar de prevalentie van hiv, tuberculose en hepatitis C het hoogst is, en dat het derhalve steeds moeilijker wordt deze ziekten daar doeltreffend te bestrijden; overwegende dat veel landen in de Europese regio van de WHO voor hun gezondheidsprogramma's — en in het bijzonder voor hun programma's voor de kwetsbare en zwaarst getroffen bevolkingsgroepen — nog steeds sterk afhankelijk zijn van externe financiering;

| N. | overwegende dat het voor de Commissie moeilijk zal zijn om te controleren of er vooruitgang wordt geboekt bij de verwezenlijking van de SDG's met betrekking tot virale hepatitis, aangezien gegevens hierover in de lidstaten vaak ontbreken of onvolledig zijn; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het voor de Commissie moeilijk zal zijn om te controleren of er vooruitgang wordt geboekt bij de verwezenlijking van de SDG's met betrekking tot virale hepatitis, aangezien gegevens hierover in de lidstaten vaak ontbreken of onvolledig zijn;

| O. | overwegende dat de aanpak van de bestrijding van virale hepatitis in de EU nog niet coherent is en dat sommige lidstaten helemaal geen nationaal plan hebben, terwijl andere lidstaten aanzienlijke financieringstoezeggingen hebben gedaan, strategieën hebben ingevoerd en nationale plannen hebben ontwikkeld om een omvattend antwoord te bieden op de problemen op het gebied van virale hepatitis; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de aanpak van de bestrijding van virale hepatitis in de EU nog niet coherent is en dat sommige lidstaten helemaal geen nationaal plan hebben, terwijl andere lidstaten aanzienlijke financieringstoezeggingen hebben gedaan, strategieën hebben ingevoerd en nationale plannen hebben ontwikkeld om een omvattend antwoord te bieden op de problemen op het gebied van virale hepatitis;

| P. | overwegende dat tussen de 130 en 150 miljoen mensen lijden aan chronische hepatitis C; overwegende dat er naar schatting jaarlijks 700 000 mensen overlijden aan leveraandoeningen ten gevolge van hepatitis C; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat tussen de 130 en 150 miljoen mensen lijden aan chronische hepatitis C; overwegende dat er naar schatting jaarlijks 700 000 mensen overlijden aan leveraandoeningen ten gevolge van hepatitis C;

| Q. | overwegende dat in 2014 in 28 lidstaten van de EU/EER 35 321 gevallen van hepatitis C werden gemeld, wat ruwweg overeenkomt met 8,8 gevallen per 100 000 inwoners (7); |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat in 2014 in 28 lidstaten van de EU/EER 35 321 gevallen van hepatitis C werden gemeld, wat ruwweg overeenkomt met 8,8 gevallen per 100 000 inwoners (7);

| R. | overwegende dat het aantal gediagnosticeerde en gemelde gevallen in alle EU/EER-lidstaten tussen 2006 en 2014 met 28,7 % is gestegen, en dat die stijging zich grotendeels voordeed na 2010 (8); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat het aantal gediagnosticeerde en gemelde gevallen in alle EU/EER-lidstaten tussen 2006 en 2014 met 28,7 % is gestegen, en dat die stijging zich grotendeels voordeed na 2010 (8);

| S. | overwegende dat de interpretatie van de gegevens over hepatitis C uit verschillende landen gehinderd wordt door verschillen in de monitoringsystemen, testpraktijken en programma's en doordat een verschillend onderscheid gemaakt wordt tussen acute en chronische gevallen (9); |
| --- | --- |

S.

overwegende dat de interpretatie van de gegevens over hepatitis C uit verschillende landen gehinderd wordt door verschillen in de monitoringsystemen, testpraktijken en programma's en doordat een verschillend onderscheid gemaakt wordt tussen acute en chronische gevallen (9);

Een omvattend en geïntegreerd EU-beleidskader

| 1. | verzoekt de Commissie en de lidstaten een omvattend EU-beleidskader voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en virale hepatitis te ontwikkelen, en daarbij rekening te houden met de verschillende situaties en uitdagingen in de lidstaten en buurlanden waar de problemen op het gebied van hiv en multiresistente tuberculose het grootst zijn; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de lidstaten en de Commissie voldoende geld en middelen ter beschikking te stellen voor het verwezenlijken van SDG 3; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de samenwerking met gemeenschappen en kwetsbare groepen te versterken door in te zetten op multisectorale samenwerking, door middel van participatie van non-gouvernementele organisaties en het verstrekken van diensten aan getroffen bevolkingsgroepen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt de Commissie en de Raad een prominente politieke rol te spelen in de dialoog met de buurlanden in Oost-Europa en Centraal-Azië en erop toe zien dat voorbereidingen worden getroffen om over te stappen op duurzame binnenlandse financiering, zodat de programma's voor de bestrijding van virale hepatitis, hiv en tuberculose ook na stopzetting van de steun van de internationale donoren doeltreffend blijven en worden voortgezet en opgevoerd; verzoekt de Commissie en de Raad om nauw met die landen te blijven samenwerken om te bewerkstelligen dat zij hun verantwoordelijkheid nemen en zich sterk maken voor de bestrijding van virale hepatitis, hiv en tuberculose; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Commissie om met de lidstaten en toekomstige voorzitterschappen van de Raad te bespreken of de verklaring van Dublin kan worden geactualiseerd, in die zin dat virale hepatitis en tuberculose daarin een zelfde plaats wordt toebedeeld als hiv; |
| --- | --- |

5.

Hiv/aids

| 6. | benadrukt dat hiv onverminderd de overdraagbare ziekte is waarop het grootste maatschappelijk stigma rust, en dat dit stigma een enorme invloed kan hebben op de kwaliteit van leven van personen met hiv; wijst erop dat er in 2015 in de 31 EU/EER-landen bijna 30 000 nieuwe gediagnosticeerde gevallen van hiv-infectie zijn gemeld, hetgeen inhoudt dat er geen sprake is van een algehele daling; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om de toegang tot innovatieve behandelingen te vergemakkelijken, onder meer voor kwetsbare groepen, en iets te doen aan het maatschappelijk stigma dat op hiv rust; |
| --- | --- |

7.

| 8. | benadrukt dat in de landen van de EU/EER geslachtsgemeenschap nog altijd de belangrijkste wijze van overdracht van hiv is, gevolgd door intraveneus gebruik van verdovende middelen; wijst op de kwetsbaarheid van vrouwen en kinderen voor infectie; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Commissie en de Raad niet alleen méér te investeren in onderzoek met het oog op de ontwikkeling van werkzame geneeswijzen en nieuwe instrumenten en innovatieve en patiëntgerichte benaderingen voor het bestrijden van deze ziekten, maar ook te garanderen dat deze instrumenten beschikbaar en betaalbaar zijn, en co-infecties — en met name van tuberculose en virale hepatitis B en C en de complicaties daarvan — doeltreffender aan te pakken; |
| --- | --- |

9.

| 10. | benadrukt dat preventie het belangrijkste instrument voor het bestrijden van hiv/aids blijft, maar stelt vast dat twee van de drie EU/EER-landen aangeven dat de financiële middelen voor preventie niet volstaan om het aantal nieuwe hiv-infecties omlaag te brengen; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt de lidstaten, de Commissie en de Raad middels gemeenschappelijke acties en projecten in het kader van het EU-gezondheidsprogramma steun te blijven geven aan hiv-/aidspreventie en -koppeling aan zorg, en succesvolle volksgezondheidsmaatregelen voor de preventie van hiv, zoals alomvattende diensten ter reductie van de nadelige gevolgen voor drugsgebruikers, behandeling als preventie, condoomgebruik, pre-blootstellingsprofylaxe en goede voorlichting op het gebied van seksuele gezondheid, te bevorderen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de lidstaten het aanbod van hiv-tests overeenkomstig de aanbevelingen van de WHO met name te richten op die groepen van de bevolking waar de prevalentie van hiv het grootste is; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verzoekt de lidstaten effectief de strijd aan te binden met de seksueel overdraagbare infecties die het risico op besmetting met hiv vergroten; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de lidstaten kosteloos hiv-tests ter beschikbaar te stellen (met name voor kwetsbare groepen), ervoor te zorgen dat infecties in een vroeg stadium worden onderkend, en de rapportage van het aantal infecties te verbeteren, hetgeen belangrijk is met het oog op het bieden van passende voorlichting over en waarschuwingen voor de ziekte; |
| --- | --- |

14.

Tuberculose

| 15. | benadrukt dat de prevalentie van tuberculose in de Europese Unie tot de laagste in de wereld behoort; benadrukt evenwel dat ongeveer 95 % van alle sterfgevallen ten gevolge van tuberculose voorkomt in landen met een laag of een middeninkomen: beklemtoont verder dat in de Europese regio van de WHO, en met name in de landen van Oost-Europa en Centraal-Azië, multiresistente tuberculose veel voorkomt (ongeveer een kwart van het totale aantal gevallen in de hele wereld); stelt vast dat 15 van de 27 landen op de WHO-lijst met een grote prevalentie van multiresistente tuberculose zich in de Europese regio bevinden; |
| --- | --- |

15.

| 16. | wijst erop dat tuberculose de belangrijkste doodsoorzaak is onder mensen met hiv, en dat ongeveer een op de drie sterfgevallen van mensen met hiv te wijten is aan tuberculose (10); beklemtoont dat het aantal mensen met tuberculose in de wereld voor het derde achtereenvolgende jaar is gestegen (van 9 miljoen in 2013 naar 9,6 miljoen in 2014); wijst erop dat slechts één op de vier gevallen van multiresistente tuberculose wordt gediagnosticeerd, hetgeen duidt op belangrijke tekortkomingen bij detectie en diagnose; |
| --- | --- |

16.

| 17. | wijst erop dat antimicrobiële resistentie een steeds grotere medische uitdaging vormt bij de behandeling van infecties en ziektes zoals tuberculose; |
| --- | --- |

17.

| 18. | herinnert eraan dat onderbreking van de behandeling tot resistentie bijdraagt, de overdracht van tuberculose in de hand werkt, en negatieve gevolgen voor patiënten met zich meebrengt; |
| --- | --- |

18.

| 19. | beklemtoont dat de Commissie en de lidstaten, teneinde de preventie, detectie en ononderbroken behandeling van tuberculose te verbeteren, specifiek op deze ziekte gerichte programma's moeten ontwikkelen en financiële steun moeten toekennen om de samenwerking met gemeenschappen en kwetsbare groepen te versterken door middel van multisectorale samenwerking, met de participatie van non-gouvernementele organisaties, in het bijzonder in ontwikkelingslanden; beklemtoont daarnaast dat de financiële betrokkenheid van alle actoren bij de financiering van de behandeling van tuberculose cruciaal is om deze zorg op de langere termijn te waarborgen, aangezien de kosten van dergelijke behandelingen buitensporig hoog kunnen zijn; |
| --- | --- |

19.

| 20. | beklemtoont dat het belangrijk is de om zich heen grijpende antimicrobiële resistentie te bestrijden, onder meer door financiële middelen vrij te maken voor het onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe vaccins, innovatieve en op de patiënt gerichte benaderingen, en de diagnosticering en behandeling van tuberculose; |
| --- | --- |

20.

| 21. | verzoekt de Commissie en de Raad zich er hard voor te maken dat het verband tussen antimicrobiële resistentie en multiresistente tuberculose tot uitdrukking komt in zowel de resultaten van de G20-top in juli 2017 in Duitsland, als in het nieuwe Actieplan inzake antimicrobiële resistentie van de EU, dat naar verwachting in 2017 zal worden gepresenteerd; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de Commissie en de lidstaten samen te werken bij het ontwikkelen van grensoverschrijdende maatregelen voor het voorkomen van de verspreiding van tuberculose, in concreto middels bilaterale afspraken tussen landen en gemeenschappelijke acties; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten de regionale samenwerking met betrekking tot tuberculose en multiresistente tuberculose op het hoogste politieke niveau en sectoroverschrijdend te formaliseren en te versterken, en met de aankomende voorzitterschappen partnerschappen overeen te komen om dit werk voort te zetten; |
| --- | --- |

23.

Hepatitis C

| 24. | wijst erop dat in de Europese Unie besmetting met virale hepatitis meestal plaatsvindt door intraveneus drugsgebruik, door het gebruik van besmette naalden of het gebruik van niet-steriel materiaal; benadrukt dat er nog steeds bovengemiddeld veel gezondheidswerkers met hepatitis worden besmet ten gevolge van prikaccidenten; benadrukt dat het aanbieden van diensten ter reductie van de nadelige gevolgen, waaronder opiaatsubstitutietherapie en omruilprogramma’s voor naalden en spuiten, een essentiële strategie is om virale hepatitis te voorkomen, samen met maatregelen om stigmatisering en discriminatie aan te pakken; benadrukt dat anti-HBc- en HBsAg-tests in het kader van medische controles veelal niet voor vergoeding in aanmerking komen; beklemtoont dat de overdracht daarnaast ook (in zeldzame gevallen) geschiedt door geslachtsverkeer, bij gezondheids- en cosmetische zorg als gevolg van ontoereikende praktijken ter voorkoming van infecties, en perinataal (d.w.z. overdracht van moeder op kind); |
| --- | --- |

24.

| 25. | wijst erop dat meer dan 90 % van de patiënten na besmetting met de ziekte geen symptomen vertoont en dat de ziekte gewoonlijk bij toeval wordt ontdekt bij een analyse of wanneer ze symptomen begint te geven, waardoor er in 55-85 % van de gevallen chronische hepatitis optreedt, en dat het risico om binnen 20 jaar levercirrose te ontwikkelen in die gevallen 15-30 % bedraagt, en dat deze aandoening op haar beurt de belangrijkste oorzaak van hepatocarcinoom is; |
| --- | --- |

25.

| 26. | onderstreept dat in 75 % van de gevallen van hepatocarcinoom, patiënten een positieve hepatitis C-serologie vertonen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | onderstreept dat er in de lidstaten geen uniform screeningprotocol bestaat voor hepatitis C en dat het aantal getroffen personen mogelijk wordt onderschat; |
| --- | --- |

27.

| 28. | onderstreept dat de WHO in april 2016 haar richtsnoeren voor de screening, zorg en behandeling van personen met chronische hepatitis C heeft bijgewerkt, als aanvulling op de bestaande richtsnoeren van de organisatie met betrekking tot het voorkomen van de overdracht van virussen zoals hepatitis C via het bloed; wijst erop dat die richtsnoeren essentiële aanbevelingen bevatten op deze gebieden en ook aanwijzingen bevatten omtrent de uitvoering; |
| --- | --- |

28.

| 29. | beklemtoont dat de infectie met hepatitis C kan worden genezen, met name indien voor een behandeling met een passende combinatie van antivirale geneesmiddelen wordt gekozen; wijst erop dat ongeveer 90 % van de mensen met hepatitis C die een antivirale behandeling ondergaan nu daadwerkelijk geneest; wijst erop dat virale hepatitis B kan worden voorkomen door vaccinatie en onder controle gehouden kan worden; wijst er echter tevens op dat minder dan 50 % van de mensen met chronische virale hepatitis pas tientallen jaren na de infectie een diagnose krijgt; |
| --- | --- |

29.

| 30. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om te zorgen voor duurzame financiering voor nationale plannen ter uitbanning van virale hepatitis en om ook de structuurfondsen van de EU en andere beschikbare EU-financiering te benutten; |
| --- | --- |

30.

| 31. | verzoekt de Commissie, de Raad en de lidstaten om een EU-breed geharmoniseerd programma voor de monitoring van infecties in te voeren om uitbraken van virale hepatitis, tuberculose en hiv tijdig op te sporen, trends in de incidentie te beoordelen, geïnformeerde ramingen te maken van de lasten en de doorstroming van diagnose naar behandeling en zorg effectief in realtime te volgen, ook bij specifieke kwetsbare groepen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | verzoekt de Commissie om de leiding te nemen in gesprekken met de lidstaten over hoe eerstelijnszorgverleners het beste kunnen worden toegerust (bijvoorbeeld via de opname van anti-HCV en HBsAg-tests in medische controles, anamnese, follow-uptests, doorverwijzingstrajecten), om zo het diagnosepercentage te verhogen en zorg te waarborgen die strookt met de richtsnoeren; |
| --- | --- |

32.

| 33. | betreurt dat er momenteel geen vaccin bestaat tegen hepatitis C en wijst erop dat primaire en secundaire preventie daarom van cruciaal belang zijn; onderstreept evenwel dat de ziekte vanwege de kenmerken van de infectie en het gebrek aan screeningprotocollen vaak moeilijk te bestrijden is; |
| --- | --- |

33.

| 34. | verzoekt de Commissie om onder leiding van het ECDC en in overleg met de lidstaten een multidisciplinair plan in werking te stellen waarin de protocollen voor screening, testen en behandeling worden geharmoniseerd met als doel hepatitis C tegen 2030 in de hele EU uit te bannen; |
| --- | --- |

34.

o

o o

| 35. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten, de Wereldgezondheidsorganisatie en de regeringen van de lidstaten. |
| --- | --- |

35.

---

(1)  PB L 293 van 5.11.2013, blz. 1.

(2)  PB C 27 E van 31.1.2008, blz. 247.

(3)  „http://www.euro.who.int/__data/assets/pdf_file/0007/283804/65wd17e_ Rev1_TBActionPlan_150588_withCover.pdf”

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0061.

(5)  https://thinkprogress.org/massive-hiv-treatment-study-found-zero-transmissions-between-mixed-status-couples-73d4a497f77b

(6)  http://www.euro.who.int/en/health-topics/communicable-diseases/hepatitis/data-and-statistics

(7)  Jaarlijks epidemiologisch verslag — ECDC:

http://ecdc.europa.eu/en/healthtopics/hepatitis_C/Documents/aer2016/AER-hepatitis-C.pdf

(8)  Ibid.

(9)  Ibid.

(10)  Mondiaal tuberculoserapport 2015 van de WHO.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/112 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/112

---

P8_TA(2017)0303

Een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over een Europese strategie voor internationale culturele betrekkingen (2016/2240(INI))

(2018/C 334/12)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 167, leden 3 en 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 167, leden 3 en 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien het Unesco-Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen, |
| --- | --- |

—

gezien het Unesco-Verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen,

| — | gezien resolutie 2347 van 24 maart 2017 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie 2347 van 24 maart 2017 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties,

| — | gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, met name de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen 4 en 17, |
| --- | --- |

—

gezien de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties, met name de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen 4 en 17,

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) aan het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 — „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) aan het Europees Parlement en de Raad van 8 juni 2016 — „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen” (JOIN(2016)0029),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 10 mei 2007 over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering (COM(2007)0242), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 10 mei 2007 over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering (COM(2007)0242),

| — | gezien de voorbereidende handeling voor cultuur in de externe betrekkingen van de EU en de daarin vervatte aanbevelingen (1), |
| --- | --- |

—

gezien de voorbereidende handeling voor cultuur in de externe betrekkingen van de EU en de daarin vervatte aanbevelingen (1),

| — | gezien het document „Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: een sterker Europa — Een mondiale strategie van de Europese Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid”, dat door de VV/HV is gepresenteerd op 28 juni 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het document „Gedeelde visie, gemeenschappelijke actie: een sterker Europa — Een mondiale strategie van de Europese Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid”, dat door de VV/HV is gepresenteerd op 28 juni 2016,

| — | gezien de resolutie van de Raad van 16 november 2007 over een Europese agenda voor cultuur (2), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Raad van 16 november 2007 over een Europese agenda voor cultuur (2),

| — | gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van de Europese agenda voor cultuur (COM(2010)0390), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie over de uitvoering van de Europese agenda voor cultuur (COM(2010)0390),

| — | gezien zijn resolutie van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 23 november 2016 over de strategische communicatie van de EU in reactie op negatieve EU-propaganda door derden (3),

| — | gezien de Kaderconventie van de Raad van Europa van 2005 over de waarde van cultureel erfgoed voor de samenleving (Conventie van Faro) (4), |
| --- | --- |

—

gezien de Kaderconventie van de Raad van Europa van 2005 over de waarde van cultureel erfgoed voor de samenleving (Conventie van Faro) (4),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 16 december 2008 over de bevordering van de culturele diversiteit en van de interculturele dialoog in de externe betrekkingen van de Unie en de lidstaten (5), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 16 december 2008 over de bevordering van de culturele diversiteit en van de interculturele dialoog in de externe betrekkingen van de Unie en de lidstaten (5),

| — | gezien zijn resolutie van 12 mei 2011 over de culturele dimensies van het externe optreden van de EU (6), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 mei 2011 over de culturele dimensies van het externe optreden van de EU (6),

| — | gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over de rol van interculturele dialoog, culturele diversiteit en onderwijs bij het uitdragen van de fundamentele waarden van de EU (7), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 19 januari 2016 over de rol van interculturele dialoog, culturele diversiteit en onderwijs bij het uitdragen van de fundamentele waarden van de EU (7),

| — | gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (8), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 24 november 2015 over de rol van de EU binnen de VN — hoe kunnen de doelstellingen van het buitenlands beleid van de EU beter worden verwezenlijkt? (8),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 23 december 2014 over een werkplan voor cultuur 2015-2018 (9), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 23 december 2014 over een werkplan voor cultuur 2015-2018 (9),

| — | gezien het Unesco-Verdrag van 1972 inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld, |
| --- | --- |

—

gezien het Unesco-Verdrag van 1972 inzake de bescherming van het cultureel en natuurlijk erfgoed van de wereld,

| — | gezien zijn resolutie van 8 september 2015„Naar een geïntegreerde aanpak van cultureel erfgoed voor Europa” (10), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 8 september 2015„Naar een geïntegreerde aanpak van cultureel erfgoed voor Europa” (10),

| — | gezien resolutie CM/Res(2010)53 van de Raad van Europa over de vaststelling van een uitgebreid partieel akkoord inzake culturele routes, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie CM/Res(2010)53 van de Raad van Europa over de vaststelling van een uitgebreid partieel akkoord inzake culturele routes,

| — | gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (11), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 december 2016 over een coherent EU-beleid voor de culturele en creatieve sector (11),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 24 november 2015 over cultuur in de externe betrekkingen van de EU, met de nadruk op cultuur in ontwikkelingssamenwerking (12), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 24 november 2015 over cultuur in de externe betrekkingen van de EU, met de nadruk op cultuur in ontwikkelingssamenwerking (12),

| — | gezien zijn resolutie van 30 april 2015 over de vernieling van cultuurgoederen door ISIS/Da'esh (13), en met name paragraaf 3, waarin „de VV/HV wordt opgeroepen culturele diplomatie en interculturele dialoog in te zetten als een hulpmiddel om de verschillende gemeenschappen met elkaar te verzoenen en vernielde monumenten opnieuw op te bouwen”, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 30 april 2015 over de vernieling van cultuurgoederen door ISIS/Da'esh (13), en met name paragraaf 3, waarin „de VV/HV wordt opgeroepen culturele diplomatie en interculturele dialoog in te zetten als een hulpmiddel om de verschillende gemeenschappen met elkaar te verzoenen en vernielde monumenten opnieuw op te bouwen”,

| — | gezien zijn resolutie van 10 april 2008 over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering (14), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 10 april 2008 over een Europese agenda voor cultuur in het licht van de mondialisering (14),

| — | gezien de uitkomsten van de 3502e zitting van de Raad Onderwijs, Jeugdzaken, Cultuur en Sport van 21 en 22 november 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de uitkomsten van de 3502e zitting van de Raad Onderwijs, Jeugdzaken, Cultuur en Sport van 21 en 22 november 2016,

| — | gezien de studie „Research for CULT Committee — European Cultural Institutes Abroad” (15) voorbereid op verzoek van de Commissie cultuur en onderwijs van het Parlement, |
| --- | --- |

—

gezien de studie „Research for CULT Committee — European Cultural Institutes Abroad” (15) voorbereid op verzoek van de Commissie cultuur en onderwijs van het Parlement,

| — | gezien de studie „Research for CULT Committee — European capitals of culture: success strategies and long-term effects” (16) voorbereid op verzoek van de Commissie cultuur en onderwijs van het Parlement, |
| --- | --- |

—

gezien de studie „Research for CULT Committee — European capitals of culture: success strategies and long-term effects” (16) voorbereid op verzoek van de Commissie cultuur en onderwijs van het Parlement,

| — | gezien de in 2015 in opdracht van de Dienst instrumenten buitenlands beleid (FPI) van de Commissie verrichte studie „Analysis of the perception of the EU and EU’s policies abroad” (17), |
| --- | --- |

—

gezien de in 2015 in opdracht van de Dienst instrumenten buitenlands beleid (FPI) van de Commissie verrichte studie „Analysis of the perception of the EU and EU’s policies abroad” (17),

| — | gezien het advies van het Comité van de Regio's met betrekking tot „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Comité van de Regio's met betrekking tot „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen”,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité met betrekking tot „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen”, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité met betrekking tot „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen”,

| — | gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende een Europees jaar van het cultureel erfgoed (2018) (COM(2016)0543), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende een Europees jaar van het cultureel erfgoed (2018) (COM(2016)0543),

| — | gezien de mededeling van de Commissie over een Europees solidariteitskorps (COM(2016)0942), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie over een Europees solidariteitskorps (COM(2016)0942),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 14 december 2015 over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 14 december 2015 over de herziening van het Europees nabuurschapsbeleid,

| — | gezien het vonnis van het Internationaal Strafhof (ISH) van 27 september 2016 waarin Ahmad Al Faqi Al Mahdi schuldig is bevonden aan de verwoesting van verschillende mausolea in Timboektoe en waarin het voor de eerste keer, in overeenstemming met het Statuut van Rome, oordeelde dat de verwoesting van cultureel erfgoed kan worden gezien als een oorlogsmisdaad, |
| --- | --- |

—

gezien het vonnis van het Internationaal Strafhof (ISH) van 27 september 2016 waarin Ahmad Al Faqi Al Mahdi schuldig is bevonden aan de verwoesting van verschillende mausolea in Timboektoe en waarin het voor de eerste keer, in overeenstemming met het Statuut van Rome, oordeelde dat de verwoesting van cultureel erfgoed kan worden gezien als een oorlogsmisdaad,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien de gezamenlijke vergaderingen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs overeenkomstig artikel 55 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke vergaderingen van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs overeenkomstig artikel 55 van het Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0220/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0220/2017),

| A. | overwegende dat de EU een prominentere actor wordt in de internationale betrekkingen en op basis van artikel 167 VWEU aanvullende middelen en energie moet steken in de bevordering van haar gemeenschappelijke cultuur, gemeenschappelijk cultureel erfgoed, artistieke creaties en innovatie binnen regionale diversiteit; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EU een prominentere actor wordt in de internationale betrekkingen en op basis van artikel 167 VWEU aanvullende middelen en energie moet steken in de bevordering van haar gemeenschappelijke cultuur, gemeenschappelijk cultureel erfgoed, artistieke creaties en innovatie binnen regionale diversiteit;

| B. | overwegende dat de EU een belangrijke actor in de internationale politiek is en een steeds grotere rol op het wereldtoneel speelt, onder meer door de bevordering van culturele en taalkundige diversiteit in de internationale betrekkingen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de EU een belangrijke actor in de internationale politiek is en een steeds grotere rol op het wereldtoneel speelt, onder meer door de bevordering van culturele en taalkundige diversiteit in de internationale betrekkingen;

| C. | overwegende dat cultuur van intrinsieke waarde is en dat uit de ervaring van de EU blijkt dat culturele uitwisseling haar externe doelstellingen kan dienen en kan fungeren als sterke brug tussen mensen met een verschillende etnische, religieuze en maatschappelijke achtergrond, niet het minst door de interculturele en interreligieuze dialoog en het wederzijds begrip te versterken, o.a. via de activiteiten van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO); is in dit verband van mening dat cultuur een essentieel deel van de politieke dialoog met derde landen moet gaan uitmaken, en dat cultuur stelselmatig in projecten en programma's moet worden opgenomen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat cultuur van intrinsieke waarde is en dat uit de ervaring van de EU blijkt dat culturele uitwisseling haar externe doelstellingen kan dienen en kan fungeren als sterke brug tussen mensen met een verschillende etnische, religieuze en maatschappelijke achtergrond, niet het minst door de interculturele en interreligieuze dialoog en het wederzijds begrip te versterken, o.a. via de activiteiten van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO); is in dit verband van mening dat cultuur een essentieel deel van de politieke dialoog met derde landen moet gaan uitmaken, en dat cultuur stelselmatig in projecten en programma's moet worden opgenomen;

| D. | overwegende dat de EU voor de bevordering van intercultureel begrip gemeenschappelijke communicatiemiddelen moet uitbreiden in de vorm van daadwerkelijk Europese media, zoals Arte, Euronews en Euranet; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU voor de bevordering van intercultureel begrip gemeenschappelijke communicatiemiddelen moet uitbreiden in de vorm van daadwerkelijk Europese media, zoals Arte, Euronews en Euranet;

| E. | overwegende dat cultuur en de bescherming van cultuur onlosmakelijk verbonden zijn met de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat cultuur en de bescherming van cultuur onlosmakelijk verbonden zijn met de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden;

| F. | overwegende dat samenwerking op wetenschappelijk gebied een essentieel element van het buitenlands beleid vormt door bruggen te slaan tussen landen, waardoor de kwaliteit van internationaal onderzoek wordt verbeterd en het aanzien van wetenschapsdiplomatie wordt vergroot; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat samenwerking op wetenschappelijk gebied een essentieel element van het buitenlands beleid vormt door bruggen te slaan tussen landen, waardoor de kwaliteit van internationaal onderzoek wordt verbeterd en het aanzien van wetenschapsdiplomatie wordt vergroot;

| G. | overwegende dat de EU en haar lidstaten allerlei gemeenschappelijke culturele, taalkundige, historische en religieuze wortels hebben en dat zij er, door inspiratie te putten uit het culturele, religieuze en humanistische erfgoed van Europa, in zijn geslaagd eenheid in verscheidenheid tot stand te brengen; overwegende dat de Europese cultuur en het Europese cultureel erfgoed, zowel het materiële als het immateriële, de verscheidenheid van de Europese samenlevingen en regio's belichamen, van de meerderheden in de samenleving en evenzeer van de cultuur van minderheden; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de EU en haar lidstaten allerlei gemeenschappelijke culturele, taalkundige, historische en religieuze wortels hebben en dat zij er, door inspiratie te putten uit het culturele, religieuze en humanistische erfgoed van Europa, in zijn geslaagd eenheid in verscheidenheid tot stand te brengen; overwegende dat de Europese cultuur en het Europese cultureel erfgoed, zowel het materiële als het immateriële, de verscheidenheid van de Europese samenlevingen en regio's belichamen, van de meerderheden in de samenleving en evenzeer van de cultuur van minderheden;

| H. | overwegende dat in de „Verklaring over de bevordering van burgerschap en de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, tolerantie en non-discriminatie door middel van onderwijs”, die in maart 2015 in Parijs is aangenomen, wordt benadrukt dat een actieve dialoog tussen culturen, wereldwijde solidariteit en wederzijds respect moeten worden gestimuleerd; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat in de „Verklaring over de bevordering van burgerschap en de gemeenschappelijke waarden van vrijheid, tolerantie en non-discriminatie door middel van onderwijs”, die in maart 2015 in Parijs is aangenomen, wordt benadrukt dat een actieve dialoog tussen culturen, wereldwijde solidariteit en wederzijds respect moeten worden gestimuleerd;

| I. | overwegende dat al zolang de EU bestaat, culturele betrekkingen fundamentele drijvende krachten zijn achter sociale cohesie en duurzame economische en menselijke ontwikkeling, en daarbij wezenlijk bijdragen aan de capaciteitsopbouw van het maatschappelijk middenveld, intermenselijke contacten en de preventie van radicalisering, met het oog op de bescherming van cultureel erfgoed, de bevordering van democratiseringsprocessen en het engagement voor conflictpreventie, conflictbijlegging en veerkracht; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat al zolang de EU bestaat, culturele betrekkingen fundamentele drijvende krachten zijn achter sociale cohesie en duurzame economische en menselijke ontwikkeling, en daarbij wezenlijk bijdragen aan de capaciteitsopbouw van het maatschappelijk middenveld, intermenselijke contacten en de preventie van radicalisering, met het oog op de bescherming van cultureel erfgoed, de bevordering van democratiseringsprocessen en het engagement voor conflictpreventie, conflictbijlegging en veerkracht;

| J. | overwegende dat culturele diplomatie culturele en taalkundige diversiteit moet bevorderen, waaronder het behoud van minderheidstalen, aangezien deze intrinsieke waarde hebben en bijdragen aan het cultureel erfgoed van Europa; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat culturele diplomatie culturele en taalkundige diversiteit moet bevorderen, waaronder het behoud van minderheidstalen, aangezien deze intrinsieke waarde hebben en bijdragen aan het cultureel erfgoed van Europa;

| K. | overwegende dat culturele rechten eveneens deel uitmaken van de mensenrechten en dat daarom evenveel aandacht moet worden geschonken aan het recht van elke persoon op participatie in het culturele leven en deelname aan zijn of haar eigen cultuur, terwijl tegelijkertijd de grondrechten van iedereen volledig moeten worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat culturele rechten eveneens deel uitmaken van de mensenrechten en dat daarom evenveel aandacht moet worden geschonken aan het recht van elke persoon op participatie in het culturele leven en deelname aan zijn of haar eigen cultuur, terwijl tegelijkertijd de grondrechten van iedereen volledig moeten worden gewaarborgd;

| L. | overwegende dat in december 2014 beperkende maatregelen zijn ingevoerd om de handel in culturele voorwerpen uit Syrië tegen te gaan; overwegende dat er duidelijk behoefte is aan de instelling van een noodmechanisme voor het opsporen en voorkomen van de vernieling van cultureel erfgoed en de verwijdering van culturele objecten, o.a. in conflictgebieden en -landen, omdat dit in conflictsituaties kan worden gebruikt om te intimideren en te choqueren en in sommige gevallen neerkomt op „culturele zuivering”; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat in december 2014 beperkende maatregelen zijn ingevoerd om de handel in culturele voorwerpen uit Syrië tegen te gaan; overwegende dat er duidelijk behoefte is aan de instelling van een noodmechanisme voor het opsporen en voorkomen van de vernieling van cultureel erfgoed en de verwijdering van culturele objecten, o.a. in conflictgebieden en -landen, omdat dit in conflictsituaties kan worden gebruikt om te intimideren en te choqueren en in sommige gevallen neerkomt op „culturele zuivering”;

| M. | overwegende dat cultuur een algemeen goed is en dat het ontwerpen van een nieuwe consensus over ontwikkeling een reflectie moet bevatten over het terugvorderen van algemene openbare goederen, ook via cultuur; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat cultuur een algemeen goed is en dat het ontwerpen van een nieuwe consensus over ontwikkeling een reflectie moet bevatten over het terugvorderen van algemene openbare goederen, ook via cultuur;

| N. | overwegende dat de EU en de afzonderlijke lidstaten meer dan de helft van de ontwikkelingssteun in de wereld verstrekken en dat dit feit meer erkenning verdient; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de EU en de afzonderlijke lidstaten meer dan de helft van de ontwikkelingssteun in de wereld verstrekken en dat dit feit meer erkenning verdient;

| O. | overwegende dat cultureel erfgoed een universele nalatenschap is en de bescherming ervan derhalve een voorwaarde is voor de opbouw van vrede en veerkracht; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat cultureel erfgoed een universele nalatenschap is en de bescherming ervan derhalve een voorwaarde is voor de opbouw van vrede en veerkracht;

| P. | overwegende dat de gezamenlijke mededeling „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen” een kader biedt voor de internationale culturele betrekkingen van de EU; overwegende dat in de mededeling evenwel geen thematische en geografische prioriteiten, concrete doelstellingen en uitkomsten, doelgroepen, gemeenschappelijke belangen en initiatieven, financiële bepalingen, gedegen financieel beheer, lokaal en regionaal perspectief en uitdagingen, en uitvoeringsbepalingen zijn vastgesteld; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de gezamenlijke mededeling „Naar een Europese strategie ten aanzien van internationale culturele betrekkingen” een kader biedt voor de internationale culturele betrekkingen van de EU; overwegende dat in de mededeling evenwel geen thematische en geografische prioriteiten, concrete doelstellingen en uitkomsten, doelgroepen, gemeenschappelijke belangen en initiatieven, financiële bepalingen, gedegen financieel beheer, lokaal en regionaal perspectief en uitdagingen, en uitvoeringsbepalingen zijn vastgesteld;

| Q. | overwegende dat contacten tussen mensen, zoals jongerenuitwisselingen, stedenbanden en partnerschappen op professioneel gebied belangrijke middelen zijn geweest voor de bevordering van intercultureel begrip en door de EU moeten worden gestimuleerd in het kader van haar buitenlandse betrekkingen; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat contacten tussen mensen, zoals jongerenuitwisselingen, stedenbanden en partnerschappen op professioneel gebied belangrijke middelen zijn geweest voor de bevordering van intercultureel begrip en door de EU moeten worden gestimuleerd in het kader van haar buitenlandse betrekkingen;

| R. | overwegende dat mobiliteit van essentieel belang is voor de internationale culturele betrekkingen van de EU en de invoering van een regeling vereist die het verkrijgen van een visum voor reizen van en naar derde landen vergemakkelijkt voor vakmensen uit de culturele sector, onderzoekers, academici, docenten, studenten en medewerkers en voor alumninetwerken van voormalige deelnemers aan EU-programma's (18); |
| --- | --- |

R.

overwegende dat mobiliteit van essentieel belang is voor de internationale culturele betrekkingen van de EU en de invoering van een regeling vereist die het verkrijgen van een visum voor reizen van en naar derde landen vergemakkelijkt voor vakmensen uit de culturele sector, onderzoekers, academici, docenten, studenten en medewerkers en voor alumninetwerken van voormalige deelnemers aan EU-programma's (18);

| S. | overwegende dat er tussen de EU en de landen uit het nabuurschap een historische wisselwerking op cultureel gebied bestaat; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat er tussen de EU en de landen uit het nabuurschap een historische wisselwerking op cultureel gebied bestaat;

| T. | overwegende dat samenwerking, scholing en mobiliteit van kunstenaars en in de culturele sector werkzame personen, en van hun werken, onder meer via Europese en internationale netwerken en verblijven in kunstenaarsresidenties, cruciaal zijn voor de verspreiding en uitwisseling van zowel Europese als niet-Europese culturen en kunsten en bevorderd en uitgebreid moeten worden; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat samenwerking, scholing en mobiliteit van kunstenaars en in de culturele sector werkzame personen, en van hun werken, onder meer via Europese en internationale netwerken en verblijven in kunstenaarsresidenties, cruciaal zijn voor de verspreiding en uitwisseling van zowel Europese als niet-Europese culturen en kunsten en bevorderd en uitgebreid moeten worden;

| U. | overwegende dat een visumbeleid voor artiesten en in de culturele sector werkzame personen essentieel is voor een succesvolle samenwerking en een vrije circulatie van werken via Europese en internationale netwerken en tevens voor programma's voor levendige kunstenaarsresidenties met betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld in de verschillende landen en regio's van de wereld; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat een visumbeleid voor artiesten en in de culturele sector werkzame personen essentieel is voor een succesvolle samenwerking en een vrije circulatie van werken via Europese en internationale netwerken en tevens voor programma's voor levendige kunstenaarsresidenties met betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld in de verschillende landen en regio's van de wereld;

| V. | overwegende dat het nuttig kan zijn om eerst de balans op te maken van de resultaten van de EU-agenda voor cultuur, zodat de strategie verder ontwikkeld en verbeterd kan worden, duidelijke en meetbare doelen die zijn afgestemd op de afzonderlijke landenspecificaties, prioriteiten en realistische uitkomsten kunnen worden gesteld, en lering kan worden getrokken uit optimale praktijken; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat het nuttig kan zijn om eerst de balans op te maken van de resultaten van de EU-agenda voor cultuur, zodat de strategie verder ontwikkeld en verbeterd kan worden, duidelijke en meetbare doelen die zijn afgestemd op de afzonderlijke landenspecificaties, prioriteiten en realistische uitkomsten kunnen worden gesteld, en lering kan worden getrokken uit optimale praktijken;

| W. | overwegende dat de EU, als belangrijke partner van de Verenigde Naties, nauw met de Unesco dient samen te werken met het oog op de bescherming van het culturele werelderfgoed; |
| --- | --- |

W.

overwegende dat de EU, als belangrijke partner van de Verenigde Naties, nauw met de Unesco dient samen te werken met het oog op de bescherming van het culturele werelderfgoed;

| X. | overwegende dat coördinatie tussen de programma's en de financiële middelen van de EU de culturele dimensie van de internationale betrekkingen van de EU moet versterken om een gedeelde dialoogruimte te creëren voor intercultureel begrip en vertrouwen; |
| --- | --- |

X.

overwegende dat coördinatie tussen de programma's en de financiële middelen van de EU de culturele dimensie van de internationale betrekkingen van de EU moet versterken om een gedeelde dialoogruimte te creëren voor intercultureel begrip en vertrouwen;

| Y. | overwegende dat de initiatieven en maatregelen van de EU zichtbaarder moeten worden in derde landen, waaronder de landen die vallen onder het Europees nabuurschapsbeleid, en dat de resultaten ervan beter toebedeeld, beoordeeld en verspreid moeten worden (19); |
| --- | --- |

Y.

overwegende dat de initiatieven en maatregelen van de EU zichtbaarder moeten worden in derde landen, waaronder de landen die vallen onder het Europees nabuurschapsbeleid, en dat de resultaten ervan beter toebedeeld, beoordeeld en verspreid moeten worden (19);

| Z. | overwegende dat het aantal producten en diensten uit de audiovisuele, culturele en creatieve sector toeneemt, alsook hun bijdrage aan het bbp en hun wereldwijde circulatie; |
| --- | --- |

Z.

overwegende dat het aantal producten en diensten uit de audiovisuele, culturele en creatieve sector toeneemt, alsook hun bijdrage aan het bbp en hun wereldwijde circulatie;

| AA. | overwegende dat veel van de door de Raad van Europa gecertificeerde Europese culturele routes lopen door oostelijke en zuidelijke buurlanden van de EU, evenals door kandidaat-landen, en dat dit bijdraagt aan de versterking van de banden tussen de EU en haar buurlanden; |
| --- | --- |

AA.

overwegende dat veel van de door de Raad van Europa gecertificeerde Europese culturele routes lopen door oostelijke en zuidelijke buurlanden van de EU, evenals door kandidaat-landen, en dat dit bijdraagt aan de versterking van de banden tussen de EU en haar buurlanden;

| AB. | overwegende dat de inspanningen van de Unie om maatschappelijke veerkracht te stimuleren door het verdiepen van de werkzaamheden op het gebied van cultuur, onderwijs en jeugd bevorderlijk zijn voor pluralisme, co-existentie en respect; |
| --- | --- |

AB.

overwegende dat de inspanningen van de Unie om maatschappelijke veerkracht te stimuleren door het verdiepen van de werkzaamheden op het gebied van cultuur, onderwijs en jeugd bevorderlijk zijn voor pluralisme, co-existentie en respect;

Doelstellingen

| 1. | is ingenomen met de gezamenlijke mededeling, die een overzicht biedt van alle instrumenten, maatregelen, initiatieven, programma's en projecten die worden ondersteund of uitgevoerd door de EU en haar lidstaten en die cultuur als gemeenschappelijke noemer hebben; roept op tot ontwikkeling van een effectieve EU-strategie voor internationale culturele betrekkingen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | onderkent dat de gezamenlijke mededeling tot doel heeft om de culturele samenwerking binnen de EU en met haar partnerlanden te stimuleren en een internationale orde te ondersteunen die is gebaseerd op vrede, op de bestrijding van extremisme en radicalisering met behulp van een interculturele en interreligieuze dialoog en op conflictpreventie, waarbij tegelijkertijd de democratie, de rechtsstaat, de vrijheid van meningsuiting, de artistieke vrijheid, wederzijds begrip, de mensenrechten, de culturele en taalkundige diversiteit en de fundamentele waarden geëerbiedigd worden; benadrukt voorts de belangrijke rol van culturele diplomatie, onderwijs en culturele uitwisseling bij het versterken van een gemeenschappelijke kern van universele waarden; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderkent de inspanningen van de EDEO samen met de Commissie om de externe dimensie van het wetenschaps- en onderzoeksbeleid te verbeteren, en dringt er bij de Commissie op aan de ontwikkeling van een ambitieuze wetenschapsdiplomatie te bevorderen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verlangt dat culturele rechten als integrale fundamentele mensenrechten meer ingang vinden, en dat cultuur vanwege haar intrinsieke waarde als een vierde op zichzelf staande, transversale pijler van duurzame ontwikkeling wordt beschouwd, parallel aan de sociale, economische en ecologische dimensies die duurzame ontwikkeling heeft; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ingenomen met de benadering in de gezamenlijke mededeling, waarin drie werkterreinen worden geïdentificeerd: cultuur ondersteunen als motor voor sociale en economische ontwikkeling; cultuur en de interculturele dialoog bevorderen voor vreedzame betrekkingen tussen gemeenschappen; en de samenwerking op het gebied van cultureel erfgoed versterken; |
| --- | --- |

5.

| 6. | dringt erop aan artistieke vrijheid van meningsuiting te bevorderen als een waarde en streven van de Europese Unie, en daarbij de vrije dialoog en de uitwisseling van goede praktijken op internationaal niveau te bevorderen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | onderstreept dat de EU veel en uiteenlopende ervaringen heeft met integratief bestuur, dat haar kracht ligt in eenheid in verscheidenheid, en dat de EU juist op dit punt meerwaarde biedt; |
| --- | --- |

7.

| 8. | onderkent dat de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid geëerbiedigd moeten worden op het gebied van cultuur, maar dat — ook gezien de gemeenschappelijke culturele wortels en het gemeenschappelijk cultureel erfgoed van de EU en de lidstaten en het resultaat van langdurige artistieke en culturele contacten — de ontstane gewoonte om samen te werken en te creëren heeft geleid tot een fundament van respect voor en begrip van andere culturen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt dat de EU een forum is waarbinnen alle lidstaten hun krachten bundelen om een grotere rol te spelen op het gebied van internationale culturele betrekkingen, waarbij zij de wederzijdse voordelen van samenwerking plukken; |
| --- | --- |

9.

| 10. | stelt voor dat elke lidstaat samen met de EU gezamenlijke acties opzet om elk jaar een ander EU-land te presenteren, bijv. door middel van tentoonstellingen en coproducties, waarbij het roulerend voorzitterschap een bijzondere rol krijgt, teneinde extra intrinsieke waarde voor de EU en de lidstaten te realiseren en de zichtbaarheid van hun acties en initiatieven in het buitenland te vergroten, onder meer via EU-delegaties met specifieke personele en financiële middelen die hiervoor beschikbaar worden gesteld; |
| --- | --- |

10.

| 11. | de lidstaten en met name de kleinere lidstaten en hun culturele instellingen en actoren kunnen meerwaarde aan hun culturele prestaties geven door de EU te gebruiken voor het promoten en het delen ervan in het buitenland; |
| --- | --- |

11.

| 12. | culturele diplomatie kan fungeren als gezant van de EU en haar lidstaten; |
| --- | --- |

12.

| 13. | herinnert met betrekking tot het materiële en immateriële culturele erfgoed aan het belang van samenwerking tussen de lidstaten en de EU-instellingen op het gebied van toegankelijkheidsonderzoek, promotie, behoud en beheer, en bij de bestrijding van illegale handel, kunstroof en verwoesting, o.a. door middel van specifieke regionale gelden en bijstand en grensoverschrijdende politiesamenwerking, zowel binnen als buiten de EU; |
| --- | --- |

13.

| 14. | benadrukt de rol van onafhankelijke media bij de bevordering van culturele diversiteit en interculturele bekwaamheden en de noodzaak om deze media te versterken als bron van geloofwaardige informatie, met name in de buurlanden van de EU; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is verheugd over het feit dat in de gezamenlijke mededeling de culturele en de creatieve sector worden genoemd als belangrijk element van de strategie van de EU voor internationale culturele betrekkingen; is van mening dat deze sectoren als ambassadeur van Europese waarden bijdragen tot de „soft power” van Europa, met name waar het gaat om regionale creatieve centra en culturele netwerken, en beveelt aan deze centra te identificeren en te stimuleren en hun vaardigheden verder te ontwikkelen; verzoekt de Commissie om de positie te versterken van de netwerken van culturele en creatieve agenten en actoren, met speciale aandacht voor kmo's, Europese creatieve districten en creatieve platforms, die voor multiplicatoreffecten en innovatie zorgen, ook op andere gebieden; |
| --- | --- |

15.

| 16. | verzoekt de Commissie en de VV/HV „culturele actoren” te beschouwen als een integraal onderdeel van de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke mededeling, en duidelijk te maken dat onder deze term o.a. moeten vallen: kunstenaars, vakmensen uit de culturele en creatieve sector, culturele instellingen, private en publieke stichtingen, universiteiten, ondernemingen in de culturele en creatieve sector; |
| --- | --- |

16.

Governance en instrumenten

| 17. | verzoekt de Commissie en de VV/HV om jaarlijkse en meerjarige actieplannen op dit gebied te presenteren met maatregelen, strategische, thematische en geografische prioriteiten en gemeenschappelijke doelen, en om regelmatig de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke mededeling te evalueren en hierover verslag uit te brengen aan het EP; |
| --- | --- |

17.

| 18. | benadrukt dat het beleid en de maatregelen van de EU waarbij derde landen betrokken zijn coherenter moeten worden; benadrukt dat gebruik moet worden gemaakt van bestaande onderzoeksresultaten, beste praktijken en andere door de EU gefinancierde initiatieven en instrumenten inzake de bescherming van het cultureel erfgoed die positief kunnen zijn voor de samenwerking met derde landen; dringt aan op een grotere synergie tussen alle betrokkenen en tussen andere door de EU gefinancierde initiatieven die gunstig kunnen zijn voor het bereiken van de doelstellingen van de strategie, teneinde een efficiënt gebruik van de middelen, geoptimaliseerde resultaten en een grotere impact van acties en initiatieven van de EU te garanderen; beveelt aan een inventarisatie door te voeren, zodat een effectieve aanpak kan worden gegarandeerd; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de Commissie nadrukkelijk om in het volgende meerjarig financieel kader te voorzien in een specifieke begrotingslijn voor de ondersteuning van de internationale culturele betrekkingen binnen de bestaande programma's en in toekomstige initiatieven, met name in de volgende generatie programma's voor cultuur en onderwijs, zodat in dat kader internationale acties op passende wijze kunnen worden ontwikkeld; |
| --- | --- |

19.

| 20. | stelt voor een speciaal EU-programma te ontwikkelingen en middelen uit te trekken voor internationale mobiliteit en internationale uitwisselingen, bijvoorbeeld verblijfprogramma's, met name voor jonge vakmensen uit de culturele en creatieve sector en kunstenaars; |
| --- | --- |

20.

| 21. | stelt in dit kader voor om alumni en eerdere begunstigden van Erasmus en andere mobiliteitsprogramma's op het gebied van onderwijs en vrijwilligerswerk te stimuleren om gebruik te maken van hun interculturele vaardigheden en bekwaamheden ten gunste van anderen en invloedrijke actoren te worden bij de ontwikkeling van partnerschappen op het gebied van culturele externe betrekkingen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de Commissie het cultureel toerisme te ontwikkelen, bijvoorbeeld door het opstellen en uitwisselen van thematische programma's en beste praktijken om de internationale mobiliteit, de uitwisseling met burgers uit derde landen en de toegang tot cultuurgoederen te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt de Commissie en de EDEO om internationale culturele betrekkingen op horizontale wijze op te nemen in instrumenten en programma's voor internationale samenwerking en in de maatregelen in het kader van de tussentijdse evaluatie, zodat coherentie is gewaarborgd en internationale culturele betrekkingen een efficiënt instrument worden; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Commissie de impact van de culturele dimensie in internationale betrekkingen te versterken door deze dimensie stelselmatig mee te nemen in onderhandelingen en associatieovereenkomsten; benadrukt dat de EU gedragsbeginselen moet vaststellen voor samenwerkende partners in transnationale projecten en een flexibel kader vast moet stellen om de transnationale culturele samenwerking te faciliteren door obstakels weg te nemen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt de Commissie de culturele betrekkingen met de landen van het Europees nabuurschap verder te ondersteunen door middel van programma's voor technische bijstand en capaciteitsopbouw, opleidingen, ontwikkeling van vaardigheden en kennisoverdracht — ook op het gebied van de media –, het bestuur te verbeteren en nieuwe partnerschappen op nationaal, regionaal, lokaal en grensoverschrijdend niveau te stimuleren, en tegelijkertijd ook vervolgmaatregelen voor regionale programma's in de zuidelijke en oostelijke nabuurschapslanden, met inbegrip van de Westelijke Balkan, aan te bieden; |
| --- | --- |

25.

| 26. | benadrukt dat de externe culturele financieringsactiviteiten van de EU om redenen van duurzaamheid moeten voortvloeien uit een sterkere betrokkenheid van lokale partners, aanpassing van programma's aan de lokale realiteit en adequate aandacht voor de periode na de projectfinanciering, waaronder de overgang naar nationale financiering of andere inkomstenmodellen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | benadrukt het belang van initiatieven op het gebied van cultuur en mensenrechten, die zich moeten richten op de ondersteuning van vakmensen uit de culturele sector in landen of regio's waar hun rechten worden bedreigd; dringt erop aan dat dergelijke programma's gezamenlijk worden gefinancierd uit het Europees Fonds voor democratie en het Europees nabuurschapsinstrument; |
| --- | --- |

27.

| 28. | benadrukt dat een actief maatschappelijk middenveld in partnerlanden aanzienlijk kan helpen bij de verspreiding van de door de EU uitgedragen waarden en dat het derhalve van essentieel belang is dat de EU bij het opbouwen van bilaterale betrekkingen de steun aan maatschappelijke organisaties in de culturele sector van partnerlanden vergroot; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de Commissie om cultuur op te nemen in alle bestaande en toekomstige bilaterale en multilaterale overeenkomsten, met een adequate begroting en met inachtneming van de toezeggingen die zijn gedaan in het kader van het Unesco-Verdrag betreffende culturele diversiteit, om daarmee nog sterker het accent te leggen op het economisch potentieel dat cultureel erfgoed en de creatieve en culturele sector hebben bij de bevordering van een duurzame ontwikkeling, inclusief groei en banen, alsmede op hun effect op het maatschappelijk welzijn; stelt dat dit bijvoorbeeld kan gebeuren in het volgende onderhandelingsmandaat voor het nieuwe partnerschap met de ACS-landen na 2020; wenst dat er op dat gebied EU-indicatoren worden ontwikkeld die kunnen bijdragen aan het debat over het cultuurbeleid; |
| --- | --- |

29.

| 30. | benadrukt het belang van regelingen voor de mobiliteit van jongeren en de samenwerking tussen universiteiten, die zeer waardevol zijn voor het opbouwen van langdurige academische en culturele betrekkingen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | verzoekt de Commissie om versterking van de internationale dimensie van Erasmus+, Creatief Europa, Europa voor de burger en Horizon 2020; herinnert in dit verband aan de cruciale rol van EU-programma's op het gebied van cultuur, onderwijs, jongeren en sport als kernelement bij de aanpak van intolerantie en vooroordelen, en bij de bevordering van het gevoel van saamhorigheid en respect voor culturele diversiteit; verzoekt de Commissie om bevordering, met name in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid, van de deelname aan die programma's door de partnerlanden die het dichtst bij de Unie staan; |
| --- | --- |

31.

| 32. | onderkent de inspanningen van de Commissie om de rol van wetenschap, onderzoek, onderwijs en culturele samenwerking te bevorderen als „soft power”-instrument in de Europese externe betrekkingen; benadrukt dat wetenschappelijke en culturele uitwisselingen bijdragen aan capaciteitsopbouw en conflictoplossing, met name in de betrekkingen met buurlanden; |
| --- | --- |

32.

| 33. | verzoekt de Commissie om COSME (EU-programma voor het concurrentievermogen van ondernemingen en kleine en middelgrote ondernemingen) te versterken en uit te breiden naar de strategie voor internationale culturele betrekkingen, en kmo's die in derde landen in de culturele sector werkzaam zijn te ondersteunen vanuit de thematische programma's van de EU; |
| --- | --- |

33.

| 34. | benadrukt de rol van het Comité van de Regio's en het Europees Economisch en Sociaal Comité en de rol van regionale en lokale autoriteiten en het maatschappelijk middenveld bij de formulering van de strategie; |
| --- | --- |

34.

| 35. | onderstreept dat het Parlement een actieve rol moet spelen bij het bevorderen van cultuur in het extern optreden van de EU, onder meer via zijn voorlichtingsbureaus en verbindingskantoren; |
| --- | --- |

35.

| 36. | verzoekt de Commissie en de EDEO om binnen elke EU-delegatie een contactpunt op te richten dat contact onderhoudt met nationale culturele instellingen, vertegenwoordigers, het plaatselijke maatschappelijk middenveld, actoren en autoriteiten in de lidstaten, in een gestructureerde dialoog die is gericht op het gezamenlijk vaststellen van gemeenschappelijke prioriteitsgebieden, de behoefte aan en methodes voor samenwerking, en daarvoor voldoende middelen uit te trekken en opleidingen te verzorgen; verzoekt de Commissie en de EDEO om de twee jaar verslag uit te brengen aan het Parlement over de stand van de tenuitvoerlegging en de behaalde resultaten; |
| --- | --- |

36.

| 37. | verlangt dat in de EDEO voldoende personele en financiële middelen worden toegewezen aan internationale culturele betrekkingen, zodat de EDEO binnen de verschillende, met internationale culturele betrekkingen belaste EU-diensten als katalysator kan fungeren en een leidende rol kan vervullen; |
| --- | --- |

37.

| 38. | pleit ervoor om internationale culturele betrekkingen een plaats te geven in onderwijs, opleiding en onderzoek teneinde de op dit gebied werkzame actoren beter toe te rusten en de culturele participatie door middel van opleiding te verbeteren, o.a. door het personeel van de EU relevante cursussen aan te bieden op het gebied van culturele competenties; |
| --- | --- |

38.

| 39. | verlangt dat de rol van de culturele instellingen in de lidstaten ten aanzien van de culturele invloed van de EU buiten haar grenzen wordt verduidelijkt, en wel binnen een inclusief en gedeeld Europees verhaal, via het Europese netwerk van nationale instituten voor cultuur (EUNIC) en andere netwerken, en pleit voor een integratieve en gelijke benadering van alle belanghebbenden, waaronder het maatschappelijk middenveld; prijst in dit verband de werkzaamheden die tot op heden zijn uitgevoerd door de culturele instellingen van de lidstaten; moedigt verdere samenwerking in het buitenland aan, met het oog op een optimale behartiging van de belangen van de lidstaten, waarbij speciale aandacht wordt geschonken aan de kleinere lidstaten en lidstaten zonder culturele instituten in het buitenland en aan hun behoefte aan culturele representatie; |
| --- | --- |

39.

| 40. | dringt aan op een versterking van het strategische partnerschap met de Unesco bij de tenuitvoerlegging van de gezamenlijke mededeling, waarbij gebruikgemaakt wordt van zijn geloofwaardigheid in Europa en het wereldwijde bereik om het effect van gezamenlijke acties met alle belanghebbenden uit de EU en daarbuiten te vergroten, en wenst dat wordt nagegaan of de Unesco kan worden betrokken bij de toekomstige werkgroepen of adviesraden om te helpen bij de tenuitvoerlegging van de mededeling; |
| --- | --- |

40.

| 41. | benadrukt dat de belangrijke rol van nationale culturele instellingen bij interculturele uitwisselingen opnieuw moet worden gedefinieerd, rekening houdend met het feit dat sommige instellingen een lange traditie hebben met veel contacten in derde landen, waardoor zij als solide basis kunnen dienen voor samenwerking en communicatie tussen verschillende Europese spelers; wijst verder op hun mogelijkheden om bilaterale betrekkingen tussen landen te bevorderen en te faciliteren en bij de ontwikkeling en uitvoering van een Europese strategie voor culturele diplomatie te helpen; |
| --- | --- |

41.

| 42. | verzoekt de Commissie en de VV/HV de ontwikkeling van het op individuele behoefte afgestemde EUVP-studieprogramma (Bezoekersprogramma Europese Unie) verder te ondersteunen als belangrijk middel voor verbetering van de dialoog en bevordering van de democratie en als permanent platform voor jonge en toekomstige leiders en opiniemakers uit derde landen en belangrijke gesprekspartners binnen Europese instellingen en maatschappelijke organisaties; |
| --- | --- |

42.

| 43. | is verheugd over de instelling van het platform voor culturele diplomatie, en wenst dat het platform duurzaam wordt gemaakt, met een regelmatige evaluatie van de doelstellingen, resultaten en governance; onderkent dat er veel verschillende institutionele en niet-institutionele belanghebbenden (20) actief zijn op het gebied van internationale culturele betrekkingen, en verzoekt de Commissie een gestructureerde dialoog tussen alle belanghebbenden te stimuleren, onder meer door middel van de open coördinatiemethode; |
| --- | --- |

43.

| 44. | verlangt dat er onverwijld een voorziening wordt ingesteld voor het voorkomen, beoordelen en wederopbouwen van erfgoed dat gevaar loopt, en voor het evalueren van verliezen, waaronder een snel inzetbaar noodmechanisme om het erfgoed in conflictgebieden te beschermen, waarbij wordt voortgebouwd op de ervaringen met het initiatief „Blauwhelmen voor cultuur” van de VN, zulks in nauwe en gestructureerde samenwerking met de Unesco en met technologische ondersteuning van het Europees programma voor aardobservatie Copernicus; verheugt zich in dit verband over de aanneming van resolutie 2347 door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waarin wordt bevestigd dat de vernieling van cultureel erfgoed als oorlogsmisdrijf kan worden beschouwd, en verzoekt de EU en de EDEO om samen te werken met alle partners en bij te dragen aan conflictpreventie, vredesopbouw, herstel en verzoening in alle conflictgebieden; |
| --- | --- |

44.

| 45. | verzoekt om coördinatie op EU-niveau in de strijd tegen de illegale handel in cultuurgoederen die zijn ontvreemd tijdens gewapende conflicten en oorlogen, en bij de teruggave van dergelijke goederen, in het besef dat een dergelijke coördinatie een cruciale rol speelt bij de pogingen om terreurgroepen van financiering af te snijden; |
| --- | --- |

45.

| 46. | benadrukt dat het strategische partnerschap tussen de EU en de Unesco moet worden versterkt door een duurzaam platform op te richten voor samenwerking en communicatie over gedeelde prioriteiten om zo op doeltreffende wijze gemeenschappelijke uitdagingen op het gebied van cultuur en onderwijs aan te pakken; |
| --- | --- |

46.

| 47. | stelt voor dat op het Europees cultuurforum en tijdens de Europese ontwikkelingsdagen speciale aandacht wordt geschonken aan de gestructureerde dialoog met het maatschappelijk middenveld en belanghebbenden over het thema internationale culturele betrekkingen van de EU; |
| --- | --- |

47.

| 48. | verzoekt de Commissie, uitgaande van de EU-ACS-verklaring van Brussel uit april 2009, een specifiek colloquium/forum voor culturele actoren te organiseren over cultuur en ontwikkeling, en deze bijeenkomst open te stellen voor actoren uit het nabuurschap van de EU en andere strategische partnerlanden; |
| --- | --- |

48.

| 49. | is van mening dat het Europees jaar van cultureel erfgoed 2018 een kans is om bij te dragen aan de promotie van cultureel erfgoed, met een geïntegreerde aanpak, als belangrijk element van de internationale dimensie van de EU, waarbij wordt voortgebouwd op de belangstelling van partnerlanden voor het erfgoed en de expertise van Europa; |
| --- | --- |

49.

| 50. | roept op tot een efficiënte tenuitvoerlegging van reeds bestaande wettelijke instrumenten om cultureel erfgoed, auteursrechten en de intellectuele eigendom beter te beschermen; verzoekt de Commissie het beoogde wetsvoorstel te presenteren voor de regulering van de invoer van cultuurgoederen in de EU, met name uit conflictgebieden, om daarmee de illegale handel tegen te gaan; |
| --- | --- |

50.

| 51. | verlangt van de EU en de lidstaten — die het Unesco-Verdrag uit 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen hebben ondertekend en geratificeerd en zich daarmee hebben verbonden aan de uitvoering ervan — dat zij gemeenschappelijke acties voor de tenuitvoerlegging van het verdrag ondersteunen; |
| --- | --- |

51.

Een mensgerichte aanpak

| 52. | stemt in met het voorstel in de gezamenlijke mededeling om van een van boven naar onder gerichte aanpak over te gaan op een mensgerichte aanpak (people-to-people — P2P), waarbij de nadruk wordt gelegd op processen van cocreatie en coproductie in de culturele en creatieve sector; is van mening dat cultuur alle burgers moet bereiken; |
| --- | --- |

52.

| 53. | stelt vast dat jongeren één van de belangrijkste doelgroepen zijn in de EU en haar partnerlanden en dat de blootstelling aan andere culturen en talen ervaringen oplevert die vaak leiden tot een levenslange affiniteit, en onderkent dat de podiumkunsten, beeldende kunst, straatkunst, muziek, film, literatuur, sociale media en digitale platformen in het algemeen de beste kanalen zijn om hen te bereiken en mee te nemen; |
| --- | --- |

53.

| 54. | verzoekt om de valorisatie van gezamenlijke projecten tussen de EU en derde landen op het gebied van onderzoek en ontwikkeling van de digitalisering van cultureel erfgoed, om zo ook de toegang tot kennis, de ontwikkeling van nieuwe diensten en producten en de promotie van een nieuw soort cultuurtoerisme te faciliteren; |
| --- | --- |

54.

| 55. | pleit voor de integratie van de waarde en de rol van culturele inhoud, waarvan Europa een van de grootste producenten is, in het Europese beleid, en ook in de digitale omgeving om wereldwijde virtuele netwerken van burgers tot stand te brengen en zo de culturele participatie en uitwisseling te bevorderen; |
| --- | --- |

55.

| 56. | verzoekt om een initiatief van de EU op het gebied van connectiviteit om jongeren te ondersteunen die geografisch benadeeld zijn, zodat zij actiever kunnen deelnemen; |
| --- | --- |

56.

| 57. | is verheugd over de initiatieven van de Commissie om jonge culturele ondernemers met en van elkaar te laten leren, bijvoorbeeld door middel van het Med Culture-programma, of om steun te verlenen aan initiatieven gericht op opleiding in interculturele betrekkingen, zoals More Europe; |
| --- | --- |

57.

| 58. | pleit ervoor om verdere deelname van derde landen aan grensoverschrijdende en gezamenlijke projecten als de culturele routes van de Raad van Europa zo gemakkelijk mogelijk te maken, en hen tevens als spelers te betrekken bij de toekomstige strategie die wordt voorgesteld voor de EU-delegaties in derde landen, zodat zij voor hun werk in derde landen volop kunnen profiteren van de culturele activiteiten van de EU, zoals de Europese culturele hoofdstad en de Lux-Filmprijs; herinnert eraan dat digitale instrumenten, technologische platforms zoals Europeana en culturele netwerken een cruciale rol kunnen spelen bij het bereiken van een groter publiek en het verbreiden van optimale praktijken; |
| --- | --- |

58.

| 59. | verzoekt om de invoering van een cultureel visumprogramma, geënt op het bestaande wetenschappelijke visumprogramma, voor onderdanen van derde landen, kunstenaars en andere vakmensen uit de culturele sector om zo de culturele betrekkingen te bevorderen en belemmeringen voor de mobiliteit in de culturele sector weg te nemen; |
| --- | --- |

59.

| 60. | verzoekt de Commissie de samenwerkingsverbanden met de Raad van Europa te versterken, vooral voor programma's waarbij cultuur wordt benadrukt als een factor voor democratie, voor de interculturele dialoog en voor het culturele en audiovisuele erfgoed; |
| --- | --- |

60.

| 61. | stelt vast dat een grondige kennis van het gebied, de plaatselijke actoren en het maatschappelijk middenveld nodig is, zodat deze actoren gemakkelijker toegang krijgen tot programma's en financiering en gegarandeerd kan worden dat het multiplicatoreffect van hun deelname aan EU-programma's en -initiatieven wordt benut; adviseert om lokale actoren, waaronder lokale overheden, te raadplegen met het oog op de gemeenschappelijke ontwikkeling van programma's; roept op tot de ontwikkeling van innovatieve, op samenwerking gerichte benaderingen die berusten op reeds bestaande instrumenten en netwerken (subsidies, getrapte subsidies) (21), en verlangt dat deze een vervolg krijgen, waarbij rekening wordt gehouden met het genderevenwicht; |
| --- | --- |

61.

| 62. | onderkent dat bij ontwikkelingsstrategieën en -programma's materiële en sociaal-culturele deprivatie op de voorgrond staat; dringt erop aan om meer betrokkenheid van kwetsbare gemeenschappen tot stand te brengen, o.a. in plattelandsgebieden en afgelegen gebieden, met het oog op sterkere maatschappelijke cohesie; |
| --- | --- |

62.

| 63. | dringt erop aan dat de activiteiten van de EU en de lidstaten op cultuurgebied internationaal zichtbaarder en beter verspreid worden, onder meer door het opstellen van gemeenschappelijke richtsnoeren (22) en het aanspreken van doelgroepen in hun lokale taal; |
| --- | --- |

63.

| 64. | roept op tot een paradigmaverschuiving bij de berichtgeving door de media, door meer informatie over cultuur in Europa aan te reiken en daartoe een EU-cultuurportaal en festivals in het leven te roepen en het concept van Europese Cultuurhuizen uit te werken, en daarbij structureel ook lokale media en de sociale media te betrekken en onder meer samen te werken met de EBU, Euronews en Euranet; |
| --- | --- |

64.

| 65. | stimuleert de EU om volop gebruik te maken van de mogelijkheden die multimedia-onderzoek biedt voor het verkrijgen van inzicht in de huidige uitdagingen en kansen in de ontwikkelingslanden, o.a. met betrekking tot zaken die verband houden met cultuur en met de beoordeling van de rol van cultuur bij ontwikkeling en internationale samenwerking; |
| --- | --- |

65.

De mondiale EU-strategie

| 66. | benadrukt dat cultuur in het externe beleid van de EU een belangrijke rol speelt als soft-power-instrument, als katalysator van vredeshandhaving, stabiliteit en verzoening en als drijvende kracht achter een duurzame sociaal-economische en menselijke ontwikkeling; |
| --- | --- |

66.

| 67. | benadrukt dat onderwijs en cultuur een essentiële rol spelen bij het bevorderen van burgerzin en interculturele vaardigheden, evenals bij het creëren van betere sociale, menselijke en economische vooruitzichten; |
| --- | --- |

67.

| 68. | is ingenomen met het feit dat in de mondiale EU-strategie wordt benadrukt dat een interculturele en interreligieuze dialoog van belang is voor een beter wederzijds begrip; betreurt het evenwel dat niet wordt vermeld dat kunst en cultuur een intrinsieke waarde hebben omdat zij radicalisme en terrorisme kunnen indammen; verzoekt derhalve om verbetering van de instrumenten die specifiek zijn bedoeld voor de versterking van en de samenwerking met de culturele sector; |
| --- | --- |

68.

| 69. | verzoekt de Commissie de samenwerking met internationale organisaties zoals de Verenigde Naties, de Unesco, Interpol, de Werelddouaneorganisatie en de Internationale Raad van Musea te versterken, teneinde de bestrijding van de illegale handel in cultuurgoederen, waarmee criminele activiteiten en terroristische organisaties kunnen worden gefinancierd, te intensiveren; |
| --- | --- |

69.

| 70. | verzoekt de VV/HV aan culturele vraagstukken een specifieke plaats toe te kennen in de routekaart voor de tenuitvoerlegging van de mondiale EU-strategie; |
| --- | --- |

70.

| 71. | onderstreept dat de EU, die gegrondvest is op de waarden eerbiediging van de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, rechtsstatelijkheid en eerbiediging van de mensenrechten, bij de vormgeving van haar extern beleid moet voortbouwen op haar ervaringen en inzichten, wat weer tot uitdrukking moet komen in de ontwikkeling van de betrekkingen met derde landen door middel van cultuur en cultureel erfgoed, waarbij in dit verband moet worden aangetekend dat dit de EU ook een kans biedt om haar culturele waarden te tonen en uit te voeren; |
| --- | --- |

71.

| 72. | dringt aan op gericht cultuur- en onderwijsbeleid dat belangrijke doelstellingen van het buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU kan ondersteunen en kan bijdragen tot het versterken van de democratie, de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten; herinnert eraan dat in 2018 de zeventigste verjaardag plaatsvindt van de Universele Verklaring van de rechten van de mens; |
| --- | --- |

72.

| 73. | erkent dat de culturele invloed van de EU haar in staat stelt zichtbaarheid te bereiken in internationale zaken via de kanalen van haar rijk geschakeerde culturele identiteit; |
| --- | --- |

73.

| 74. | herinnert eraan dat onderwijs en cultuur fundamentele aanjagers zijn bij het bereiken van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in 2030, met speciale aandacht voor stadsvernieuwing en steden in Europa en de wereld; verzoekt derhalve om benadrukking van de rol van cultuur en de bescherming en bevordering van culturele uitingen in het voorstel voor een nieuwe Europese consensus voor ontwikkeling; |
| --- | --- |

74.

| 75. | verlangt dat de internationale culturele betrekkingen sterker tot uitdrukking komen in de discussies over „migratie” en het vluchtelingenbeleid; dringt erop aan dat de EU, wier sterke punt eenheid in diversiteit is, een evenwichtige aanpak volgt waarbinnen culturele verschillen geëerbiedigd worden en de diaspora een cruciale rol speelt; benadrukt dat cultuur als brug moet fungeren voor wederzijds begrip, zodat mensen in betere harmonie met elkaar kunnen samenleven; |
| --- | --- |

75.

| 76. | erkent dat de EU ook actief is in specifieke omgevingen waarin de politieke context en de juridische kaders om te profiteren van culturele betrekkingen vijandig en repressief zijn; beseft dat de EU in derde landen vaak last heeft van de gevolgen van onnauwkeurige, partijdige en subjectieve informatie en het doelwit is van regelrechte propaganda; verzoekt in dit verband om speciale maatregelen en passende acties; |
| --- | --- |

76.

| 77. | verzoekt de EU en de lidstaten om de middelen voor toegang tot onderwijs en cultuur te versterken, met name voor minderjarige migranten en vluchtelingen in de EU en in derde landen; vraagt om steun voor „onderwijscorridors” voor studenten aan universiteiten in de EU (ook in samenwerking met telematische universiteiten), waarbij de taalkundige en culturele diversiteit altijd in acht moet worden genomen; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie en de EDEO om de culturele betrekkingen met de directe buurlanden van de EU te stimuleren, zodat concrete maatregelen worden genomen die stimulansen bieden voor de interculturele dialoog (23) en voor het aanpakken van kwesties als migratie, veiligheid en radicalisering waarvoor de EU zich geplaatst ziet; |
| --- | --- |

78.

| 79. | adviseert de EU samen te werken met alle relevante, op dit gebied actieve instellingen en lokale partners met het oog op het bereiken van haar doelen op het gebied van internationale culturele betrekkingen, zowel door middel van multilaterale samenwerking binnen internationale organisaties als via partnerschappen met belangrijke actoren ter plaatse; |
| --- | --- |

79.

| 80. | verzoekt de Commissie en de EDEO sterker samen te werken in het kader van het uitgebreide partiële akkoord van de Raad van Europa inzake culturele routes, een institutioneel hulpmiddel voor versterking van de culturele betrekkingen aan de basis, ook met derde landen, met het oog op de bevordering van de fundamentele waarden culturele diversiteit, interculturele dialoog en duurzame territoriale ontwikkeling van minder bekende culturele bestemmingen, met behoud van het gedeelde culturele erfgoed; |
| --- | --- |

80.

| 81. | moedigt de EU aan om nauw samen te werken met alle landen die haar doelen en waarden delen, en die bereid zijn zich daarvoor in te zetten; benadrukt dat dit met name belangrijk is om tot een legitieme en stabiele aanpak te komen, zodat de EU erkend wordt als „mondiale speler”; |
| --- | --- |

81.

o

o o

| 82. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de Europese Dienst voor extern optreden en de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

82.

---

(1)  http://ec.europa.eu/culture/library/publications/global-cultural-citizenship_en.pdf

(2)  PB C 287 van 29.11.2007, blz. 1.

(3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0441.

(4)  http://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/treaty/199

(5)  PB C 320 van 16.12.2008, blz. 10.

(6)  PB C 377 E van 7.12.2012, blz. 135.

(7)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0005.

(8)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0403.

(9)  PB C 463 van 23.12.2014, blz. 4.

(10)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0293.

(11)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0486.

(12)  PB C 417 van 15.12.2015, blz. 41.

(13)  PB C 346 van 21.9.2016, blz. 55.

(14)  PB C 247 E van 15.10.2009, blz. 32.

(15)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/563418/IPOL_STU(2016)563418_EN.pdf

(16)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/etudes/join/2013/513985/IPOL-CULT_ET(2013)513985_EN.pdf

(17)  http://ec.europa.eu/dgs/fpi/showcases/eu_perceptions_study_en.htm

(18)  Bijvoorbeeld Erasmus, Horizon 2020 en Creatief Europa.

(19)  Zo is het in 1974 door het Parlement en de Commissie ingestelde bezoekersprogramma van de Europese Unie (EUVP) een individueel studieprogramma voor veelbelovende jonge leidinggevenden en opiniemakers uit landen van buiten de Europese Unie, met als motto „Gemeenschappelijke EU-waarden wereldwijd sinds 1974”.

(20)  Directoraten-generaal van de Commissie (met name Onderwijs en Cultuur (EAC), Internationale Samenwerking en Ontwikkeling (DEVCO), Nabuurschapsbeleid en Uitbreidingsonderhandelingen (NEAR), Onderzoek en Innovatie (RTD) en Communicatienetwerken, Inhoud en Technologie (CONNECT)), de EDEO, de Dienst instrumenten buitenlands beleid (FPI), EU-delegaties, delegaties van de lidstaten, culturele instellingen van de lidstaten in het buitenland, de Raad van Europa, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's, het EU-netwerk van nationale instituten voor cultuur (EUNIC), de Internationale Raad van Musea (ICOM), het Internationaal Centrum voor de Studie tot het behoud en de restauratie van culturele goederen (ICCROM), de Unesco, internationale organisaties, organisaties van het maatschappelijk middenveld, non-gouvernementele organisaties, plaatselijke culturele actoren, straatkunstenaars en andere platformen en netwerken.

(21)  Bijvoorbeeld het door de EU gefinancierde programma Med Culture, dat tot doel heeft het cultuurbeleid en met de culturele sector verbonden praktijken te ontwikkelen en te verbeteren. Vanuit een participatieve benadering wordt samengewerkt door actoren uit het maatschappelijk middenveld, ministeries en publieke en private instellingen die werkzaam zijn op het gebied van cultuur en andere daarmee verbonden sectoren.

(22)  Een suggestie is bijvoorbeeld de instelling van „ambassadeurs voor cultuur”, die zich inzetten voor Europese integratie en internationale betrekkingen en deze ondersteunen (naar het voorbeeld van de ambassadeurs van goodwill van de VN). Dit kunnen kunstenaars, musici, schrijvers, enz. zijn.

(23)  Bijvoorbeeld het door de EU gefinancierde project Young Arab Voice.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/124 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/124

---

P8_TA(2017)0305

Ontwerpen van een ambitieuze industriële strategie van de EU als strategische prioriteit voor groei, banen en innovatie in Europa

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwikkelen van een ambitieuze industriestrategie van de EU als strategische prioriteit voor groei, banen en innovatie in Europa (2017/2732(RSP))

(2018/C 334/13)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 9, 151, 152, 153, leden 1 en 2, en 173, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), en met name de artikelen 9, 151, 152, 153, leden 1 en 2, en 173,

| — | gezien de artikelen 14, 27 en 30 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 14, 27 en 30 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

| — | gezien het VWEU en het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 5, lid 3, VEU en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, |
| --- | --- |

—

gezien het VWEU en het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), met name artikel 5, lid 3, VEU en Protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 23 november 2010 getiteld „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen: een Europese bijdrage aan volledige werkgelegenheid” (COM(2010)0682), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 23 november 2010 getiteld „Een agenda voor nieuwe vaardigheden en banen: een Europese bijdrage aan volledige werkgelegenheid” (COM(2010)0682),

| — | gezien zijn resolutie van 15 januari 2014 over de herindustrialisering van Europa ter bevordering van concurrentievermogen en duurzaamheid (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 januari 2014 over de herindustrialisering van Europa ter bevordering van concurrentievermogen en duurzaamheid (1),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 januari 2014 getiteld „Voor een heropleving van de Europese industrie” (COM(2014)0014), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 januari 2014 getiteld „Voor een heropleving van de Europese industrie” (COM(2014)0014),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld „Handel voor iedereen — Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” (COM(2015)0497), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2015 getiteld „Handel voor iedereen — Naar een meer verantwoord handels- en investeringsbeleid” (COM(2015)0497),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 getiteld „Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel” (COM(2012)0582), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 10 oktober 2012 getiteld „Een sterkere Europese industrie om bij te dragen tot groei en economisch herstel” (COM(2012)0582),

| — | gezien de politieke beleidslijnen van voorzitter Juncker „Een nieuwe start voor Europa: mijn agenda voor banen, groei, billijkheid en democratische verandering”, |
| --- | --- |

—

gezien de politieke beleidslijnen van voorzitter Juncker „Een nieuwe start voor Europa: mijn agenda voor banen, groei, billijkheid en democratische verandering”,

| — | gezien zijn resolutie van 5 oktober 2016 over de behoefte aan een Europees herindustrialiseringsbeleid in het licht van de recente Caterpillar- en Alstom-zaken (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 5 oktober 2016 over de behoefte aan een Europees herindustrialiseringsbeleid in het licht van de recente Caterpillar- en Alstom-zaken (2),

| — | gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2016 en van 23 juni 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Europese Raad van 15 december 2016 en van 23 juni 2017,

| — | gezien de conclusies van de Raad over de agenda voor het concurrentievermogen van de industrie, over de digitale transformatie van het Europese bedrijfsleven en over het pakket „Technologieën van de digitale eengemaakte markt en modernisering van overheidsdiensten”, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over de agenda voor het concurrentievermogen van de industrie, over de digitale transformatie van het Europese bedrijfsleven en over het pakket „Technologieën van de digitale eengemaakte markt en modernisering van overheidsdiensten”,

| — | gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 over een industriebeleid in een tijd van mondialisering (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 9 maart 2011 over een industriebeleid in een tijd van mondialisering (3),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld „De digitalisering van het Europese bedrijfsleven — De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten” (COM(2016)0180), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 19 april 2016 getiteld „De digitalisering van het Europese bedrijfsleven — De voordelen van een digitale eengemaakte markt ten volle benutten” (COM(2016)0180),

| — | gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de digitalisering van de Europese industrie (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 1 juni 2017 over de digitalisering van de Europese industrie (4),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 29 mei 2017 over een toekomstige EU-strategie voor het industriebeleid, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 29 mei 2017 over een toekomstige EU-strategie voor het industriebeleid,

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs, die het Europees Parlement op 4 oktober 2016 heeft bekrachtigd, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs, die het Europees Parlement op 4 oktober 2016 heeft bekrachtigd,

| — | gezien de vraag aan de Commissie over „Werken aan een ambitieuze industriestrategie voor de EU als een strategische prioriteit voor groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa” (O-000047/2017 — B8-0319/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de vraag aan de Commissie over „Werken aan een ambitieuze industriestrategie voor de EU als een strategische prioriteit voor groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa” (O-000047/2017 — B8-0319/2017),

| — | gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 128, lid 5, en artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de Europese industrie wereldleider is in tal van industriële sectoren, goed is voor meer dan de helft van de uitvoer van de EU, ongeveer 65 % van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling en meer dan 50 miljoen arbeidsplaatsen (zowel direct als indirect, in totaal 20 % van alle banen in de Unie); |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Europese industrie wereldleider is in tal van industriële sectoren, goed is voor meer dan de helft van de uitvoer van de EU, ongeveer 65 % van de investeringen in onderzoek en ontwikkeling en meer dan 50 miljoen arbeidsplaatsen (zowel direct als indirect, in totaal 20 % van alle banen in de Unie);

| B. | overwegende dat de bijdrage van de Europese verwerkende industrie aan het bbp van EU de afgelopen 20 jaar echter is geslonken van 19 % tot minder dan 15,5 %, terwijl ook haar bijdrage aan banen en investeringen in onderzoek en ontwikkeling gedurende diezelfde periode is afgenomen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de bijdrage van de Europese verwerkende industrie aan het bbp van EU de afgelopen 20 jaar echter is geslonken van 19 % tot minder dan 15,5 %, terwijl ook haar bijdrage aan banen en investeringen in onderzoek en ontwikkeling gedurende diezelfde periode is afgenomen;

| C. | overwegende dat de versterking van de industriële basis van de EU dan ook essentieel is om deskundigheid en knowhow in de EU te houden; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de versterking van de industriële basis van de EU dan ook essentieel is om deskundigheid en knowhow in de EU te houden;

| D. | overwegende dat het beleid van de EU de Europese industrie in staat moet stellen haar concurrentievermogen en capaciteit te handhaven om te investeren in Europa en om sociale en milieu-gerelateerde uitdagingen, inclusief klimaatverandering, aan te pakken en een leider te blijven op het vlak van sociale en milieuverantwoordelijkheid; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat het beleid van de EU de Europese industrie in staat moet stellen haar concurrentievermogen en capaciteit te handhaven om te investeren in Europa en om sociale en milieu-gerelateerde uitdagingen, inclusief klimaatverandering, aan te pakken en een leider te blijven op het vlak van sociale en milieuverantwoordelijkheid;

| E. | overwegende dat de circulaire economie een grote positieve weerslag kan hebben op de herindustrialisering van Europa, het verminderen van het energieverbruik en het verkleinen van de afhankelijkheid van grondstoffen uit derde landen, en overwegende dat investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie een sterke aanjager zijn van industriële vernieuwing die een positieve spiraal teweeg kan brengen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de circulaire economie een grote positieve weerslag kan hebben op de herindustrialisering van Europa, het verminderen van het energieverbruik en het verkleinen van de afhankelijkheid van grondstoffen uit derde landen, en overwegende dat investeringen in hernieuwbare energie en energie-efficiëntie een sterke aanjager zijn van industriële vernieuwing die een positieve spiraal teweeg kan brengen;

| F. | overwegende dat een ambitieus innovatiebeleid, dat de productie van kwalitatief hoogwaardige, innovatieve, energie-efficiënte producten stimuleert en dat duurzame productieprocessen bevordert, de EU in staat zal stellen haar mondiale concurrentiepositie te versterken; overwegende dat innovatie en investeringen in O&O, banen en vernieuwing van vaardigheden essentieel zijn voor duurzame groei; overwegende dat een innovatieve industrie sterk afhankelijk is van de onderzoekscapaciteit van de EU, vooruitgang op onderzoeksgebied en onderzoek in samenwerkingsverband in het bijzonder; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat een ambitieus innovatiebeleid, dat de productie van kwalitatief hoogwaardige, innovatieve, energie-efficiënte producten stimuleert en dat duurzame productieprocessen bevordert, de EU in staat zal stellen haar mondiale concurrentiepositie te versterken; overwegende dat innovatie en investeringen in O&O, banen en vernieuwing van vaardigheden essentieel zijn voor duurzame groei; overwegende dat een innovatieve industrie sterk afhankelijk is van de onderzoekscapaciteit van de EU, vooruitgang op onderzoeksgebied en onderzoek in samenwerkingsverband in het bijzonder;

| G. | overwegende dat de Europese zowel grootschalige als kleinschalige industrie te maken heeft met mondiale concurrentie en overwegende dat een geïntegreerde en goed functionerende interne markt en open en eerlijke handel met derde landen van essentieel belang zijn voor de EU-industrie, waarbij eerlijke handel in industriële producten in overeenstemming met de normen van de EU moet plaatsvinden; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de Europese zowel grootschalige als kleinschalige industrie te maken heeft met mondiale concurrentie en overwegende dat een geïntegreerde en goed functionerende interne markt en open en eerlijke handel met derde landen van essentieel belang zijn voor de EU-industrie, waarbij eerlijke handel in industriële producten in overeenstemming met de normen van de EU moet plaatsvinden;

| H. | overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), die het overgrote deel van alle Europese bedrijven uitmaken en de ruggengraat van het Europese bedrijfsleven vormen, met grote uitdagingen kampen vanwege mondiale veranderingen in de economie en financiële en administratieve obstakels; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), die het overgrote deel van alle Europese bedrijven uitmaken en de ruggengraat van het Europese bedrijfsleven vormen, met grote uitdagingen kampen vanwege mondiale veranderingen in de economie en financiële en administratieve obstakels;

| I. | overwegende dat vrouwelijke ondernemers slechts 31 % van de Europese zelfstandigen vertegenwoordigen en 30 % van de startende ondernemers, en momenteel ondervertegenwoordigd zijn in de industrie, met name wat betreft wetenschappelijke, technische en managementfuncties; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat vrouwelijke ondernemers slechts 31 % van de Europese zelfstandigen vertegenwoordigen en 30 % van de startende ondernemers, en momenteel ondervertegenwoordigd zijn in de industrie, met name wat betreft wetenschappelijke, technische en managementfuncties;

| J. | overwegende dat meer dan 60 % van alle ondernemingen vandaag de dag familiebedrijven zijn en tot 50 % van alle banen in de particuliere sector in de Europese Unie leveren; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat meer dan 60 % van alle ondernemingen vandaag de dag familiebedrijven zijn en tot 50 % van alle banen in de particuliere sector in de Europese Unie leveren;

| K. | overwegende dat de strategie ter ondersteuning van de digitalisering van de industrie van essentieel belang is voor het concurrentievermogen van de Europese economie; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de strategie ter ondersteuning van de digitalisering van de industrie van essentieel belang is voor het concurrentievermogen van de Europese economie;

| L. | overwegende dat EU-financieringsinstrumenten en -programma's een strategische rol spelen bij het bevorderen van het concurrentievermogen en het aantrekken van investeringen in de EU, alsook bij het voorkomen van het wegvloeien van investeringen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat EU-financieringsinstrumenten en -programma's een strategische rol spelen bij het bevorderen van het concurrentievermogen en het aantrekken van investeringen in de EU, alsook bij het voorkomen van het wegvloeien van investeringen;

| 1. | onderstreept de essentiële rol van de industrie als katalysator van duurzame groei, werkgelegenheid en innovatie in Europa; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt het belang om de industriële basis van de EU te moderniseren en herinnert aan het streefdoel van de EU, namelijk dat 20 % van het bbp van de Unie tegen 2020 gebaseerd moet zijn op industrie; |
| --- | --- |

2.

| 3. | dringt er bij de Commissie op aan om begin 2018 samen met de lidstaten een Uniestrategie en een actieplan te ontwikkelen voor een samenhangend en alomvattend industriebeleid dat gericht is op de herindustrialisering van Europa, met streefdoelen, indicatoren, maatregelen en tijdschema’s; dringt er bij de Commissie op aan deze strategie te baseren op een beoordeling van de gevolgen van het mainstreamen van het industriebeleid in de strategische beleidsinitiatieven van de EU en een uitvoerige dialoog met de belanghebbenden, en in al haar grote beleidsinitiatieven rekening te houden met het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de industrie; wijst erop dat deze Uniestrategie onder meer gebaseerd moet zijn op digitalisering, op een energie- en hulpbronnenefficiënte economie en op een benadering die uitgaat van de hele levenscyclus en de circulaire economie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | is van mening dat het Europees regelgevingskader en publieke en private investeringen het bedrijfsleven in staat moeten stellen zich aan te passen aan en vooruit te lopen op deze veranderingen, teneinde bij te dragen aan nieuwe banen, groei, regionale convergentie en territoriale cohesie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | onderstreept de rol van kmo's als ruggengraat van de EU-industrie en benadrukt de noodzaak om sterke waardeketens tussen kmo's, midcap-bedrijven en grotere ondernemingen te bevorderen, en de noodzaak om te streven naar een EU-industriebeleid dat aangepast is aan kmo's en de problemen aanpakt waarmee kmo's te kampen hebben; benadrukt de noodzaak om steun te verlenen aan de totstandbrenging van een ondernemingsvriendelijk klimaat door in de EU een gelijk speelveld te creëren voor alle kmo's, start-ups en scale-ups, jong ondernemerschap, in het bijzonder op de meest innovatieve gebieden, en ondernemingen van de sociale economie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | benadrukt dat concurrentievermogensclusters, bedrijfsnetwerken en digitale-innovatiehubs een zeer nuttige oplossing zijn om belanghebbenden samen te brengen; dringt er bij de EU op aan overheidsinvesteringen in innovatie te ondersteunen, aangezien deze een strategisch belang dienen; verzoekt de Commissie deze clusters en hun samenwerking op Europees niveau te ondersteunen en daarbij de betrokkenheid van kmo's, onderzoekscentra en universiteiten op regionaal en lokaal niveau te waarborgen; dringt er bij de Commissie op aan platforms voor slimme specialisatie te ontwikkelen en daarbij intersectorale en interdisciplinaire contacten te bevorderen; benadrukt dat het noodzakelijk is de interregionale samenwerking te versterken om grensoverschrijdende mogelijkheden en transversale innovatie-allianties te ontwikkelen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Commissie aan te geven met welke uitdagingen en belemmeringen vrouwen geconfronteerd worden als zij ondernemer willen worden en vrouwelijk leiderschap, evenals manieren om ongelijkheid op het gebied van salaris en toegang tot functies aan te pakken, te bevorderen en te steunen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is ervan overtuigd dat de Europese industrie moet worden gezien als een strategische troef voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van de EU; benadrukt dat alleen een sterke en veerkrachtige industrie en een toekomstgericht industriebeleid de EU in staat zullen stellen de verschillende uitdagingen die in het verschiet liggen het hoofd te bieden, zoals de duurzame herindustrialisering, mondiale concurrentie, snelle technologische vooruitgang, en het scheppen van hoogwaardige werkgelegenheid; |
| --- | --- |

8.

| 9. | benadrukt het belang van de energie-unie, de digitale eengemaakte markt, de digitale agenda en de connectiviteit van Europa door middel van een adequate, toekomstbestendige en efficiënte infrastructuur; |
| --- | --- |

9.

| 10. | benadrukt dat het voor de EU belangrijk is via herindustrialiseringsprocessen, en in het bijzonder onderzoek en digitalisering, de kwaliteit van Europese producten te bevorderen en daarmee het concurrentievermogen in Europa te vergroten; |
| --- | --- |

10.

| 11. | benadrukt dat, om de industrie van de Unie te steunen bij de uitdagingen van de snelle economische en regelgevende veranderingen in de geglobaliseerde wereld van vandaag, het van essentieel belang is om de Europese industrie aantrekkelijker te maken voor Europese en buitenlandse directe investeringen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | wijst erop dat het belangrijk is tijdig een industriestrategie van de Unie vast te stellen en herinnert er in dit verband aan dat het noodzakelijk is in het volgende meerjarig financieel kader (MFK) voldoende financiële middelen voor de industriesector te waarborgen, met name in de vorm van specifieke instrumenten en fondsen zoals de Europese structuur- en investeringsfondsen, Horizon 2020, het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI), de Connecting Europe facility (CEF), en Cosme); |
| --- | --- |

12.

| 13. | herinnert aan de toezeggingen van de EU in het kader van de klimaatovereenkomst van Parijs; pleit ervoor in de industriestrategie van de EU doeltreffende financieringsinstrumenten en maatregelen op te nemen om het koolstofrisico te helpen verminderen en de risico's van koolstoflekkage aan te pakken; |
| --- | --- |

13.

| 14. | wijst erop dat het potentieel van de industrie, in het bijzonder op het vlak van milieutechnologieën, ten volle moet worden benut en dat ervoor moet worden gezorgd dat de bedrijven de beste beschikbare technieken en innovaties constant ontwikkelen en verspreiden; |
| --- | --- |

14.

| 15. | benadrukt dat het noodzakelijk is de administratieve lasten en nalevingskosten voor bedrijven, inclusief familiebedrijven, te beperken, waarbij de doeltreffendheid van de EU-wetgeving inzake de bescherming van consumenten, de volksgezondheid, de veiligheid en het milieu wordt gewaarborgd; |
| --- | --- |

15.

| 16. | benadrukt het belang voor de EU-industrie van vrije en eerlijke internationale handel, op basis van gemeenschappelijke regels en gelijke randvoorwaarden; dringt aan op meer consistentie tussen het handelsbeleid en het industriebeleid, teneinde incoherentie, die kan leiden tot bedrijfsverplaatsingen en een verdere de-industrialisatie in de EU, te voorkomen; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat moet worden verhinderd dat het EU-handelsbeleid concurrentieverstorende activiteiten in de hand werkt; benadrukt dat een coherente, met de WTO-regels verenigbare en doeltreffende antidumping- en antisubsidiestrategie voor de EU noodzakelijk is; |
| --- | --- |

17.

| 18. | beklemtoont dat de Europese industrie wordt geconfronteerd met mondiale concurrentie en verzoekt de Commissie daarom de geschiktheid van de marktbepalingen en de huidige EU-mededingingsregels te evalueren in het licht van de respectievelijke mondiale marktontwikkelingen en de opkomst van de rol van belangrijke nationale spelers in derde landen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de Commissie meer aandacht te besteden aan de rol van in het buitenland gevestigde staatsbedrijven die door hun regeringen worden gesteund en gesubsidieerd op een manier die de EU-internemarktregels verbieden voor entiteiten in de EU; |
| --- | --- |

19.

| 20. | verzoekt de Commissie om samen met de lidstaten een screening uit te voeren van directe buitenlandse investeringen in de EU in strategische bedrijfstakken, infrastructuur en belangrijke technologieën van de toekomst, of andere activa die belangrijk zijn voor de veiligheid en de bescherming van de toegang hiertoe, waarbij in het achterhoofd moet worden gehouden dat Europa in hoge mate afhankelijk is van directe buitenlandse investeringen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | benadrukt dat er gecoördineerde EU-inspanningen nodig zijn, waarbij alle belanghebbenden, inclusief de sociale partners en academici, moeten worden geraadpleegd, ter bevordering van nieuwe vaardigheden alsook omscholing, bijscholing en een leven lang leren, zoals bepleit door de Commissie in haar Agenda voor nieuwe vaardigheden en banen; |
| --- | --- |

21.

| 22. | herinnert aan de belangrijke rol van het normalisatiebeleid van de EU en pleit voor meer aandacht voor de leidersrol van de EU in internationale normalisatie-instellingen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | wijst erop dat de Europese inspanningen om minder afhankelijk te worden van de hulpbronnen van derde landen moeten worden gecoördineerd door een viersporenaanpak:






  (a) | eerlijke internationale markttoegang tot hulpbronnen |
| --- | --- | --- |

23.

(a)

eerlijke internationale markttoegang tot hulpbronnen

| (b) | duurzame mijnbouw |
| --- | --- |

(b)

duurzame mijnbouw

| (c) | innovaties op het vlak van technologische efficiëntie |
| --- | --- |

(c)

innovaties op het vlak van technologische efficiëntie

| (d) | de circulaire economie |
| --- | --- |

(d)

de circulaire economie

| 24. | onderstreept dat een nieuwe strategie voor het industriebeleid moet zorgen voor een afstemming tussen verschillende beleidsterreinen en het industriebeleid — in de eerste plaats handel, milieu, onderzoek, gezondheid, investeringen, mededinging, energie, klimaat en de creatieve sector — zodat er één enkele samenhangende benadering tot stand komt; |
| --- | --- |

24.

| 25. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, alsmede aan de regeringen en de parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

25.

---

(1)  PB C 482 van 23.12.2016, blz. 89.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0377.

(3)  PB C 199 E van 7.7.2012, blz. 131.

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0240.

---

Donderdag 6 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/128 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/128

---

P8_TA(2017)0306

Verslag 2016 over Turkije

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het verslag van de Commissie 2016 over Turkije (2016/2308(INI))

(2018/C 334/14)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 24 november 2016 over de betrekkingen tussen de EU en Turkije (1), en 27 oktober 2016 over de situatie van journalisten in Turkije (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties, met name die van 24 november 2016 over de betrekkingen tussen de EU en Turkije (1), en 27 oktober 2016 over de situatie van journalisten in Turkije (2),

| — | gezien zijn resolutie van 13 november 2014 over de acties van Turkije die tot spanningen leiden in de exclusieve economische zone van Cyprus (3), en zijn resolutie van 15 april 2015 over de honderdjarige herdenking van de Armeense genocide (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 13 november 2014 over de acties van Turkije die tot spanningen leiden in de exclusieve economische zone van Cyprus (3), en zijn resolutie van 15 april 2015 over de honderdjarige herdenking van de Armeense genocide (4),

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 9 november 2016 aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over het EU-uitbreidingsbeleid (COM(2016)0715), en het verslag Turkije 2016 (SWD(2016)0366), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 9 november 2016 aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over het EU-uitbreidingsbeleid (COM(2016)0715), en het verslag Turkije 2016 (SWD(2016)0366),

| — | gezien de conclusies van het Voorzitterschap van 13 december 2016, en eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van het Voorzitterschap van 13 december 2016, en eerdere conclusies van de Raad en de Europese Raad,

| — | gezien het kader voor onderhandelingen met Turkije van 3 oktober 2005, en met name paragraaf 5 over de beginselen voor de onderhandelingen, |
| --- | --- |

—

gezien het kader voor onderhandelingen met Turkije van 3 oktober 2005, en met name paragraaf 5 over de beginselen voor de onderhandelingen,

| — | gezien Besluit 2008/157/EG van de Raad van 18 februari 2008 over de beginselen, prioriteiten en voorwaarden die zijn opgenomen in het partnerschap voor de toetreding met de Republiek Turkije (5) („het toetredingspartnerschap”), en de eerdere besluiten van de Raad van 2001, 2003 en 2006 betreffende het toetredingspartnerschap, |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2008/157/EG van de Raad van 18 februari 2008 over de beginselen, prioriteiten en voorwaarden die zijn opgenomen in het partnerschap voor de toetreding met de Republiek Turkije (5) („het toetredingspartnerschap”), en de eerdere besluiten van de Raad van 2001, 2003 en 2006 betreffende het toetredingspartnerschap,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring na de EU-Turkije-top van 29 november 2015, en het actieplan EU-Turkije, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring na de EU-Turkije-top van 29 november 2015, en het actieplan EU-Turkije,

| — | gezien de verklaring van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten op 21 september 2005, waarin onder meer staat dat de erkenning van alle lidstaten van de EU een noodzakelijke component is van de onderhandelingen, en dat Turkije het aanvullend protocol bij de Overeenkomst van Ankara volledig en daadwerkelijk moet uitvoeren met betrekking tot alle lidstaten door alle belemmeringen van het vrij verkeer van goederen zonder vooroordelen en discriminatie weg te nemen, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Europese Gemeenschap en haar lidstaten op 21 september 2005, waarin onder meer staat dat de erkenning van alle lidstaten van de EU een noodzakelijke component is van de onderhandelingen, en dat Turkije het aanvullend protocol bij de Overeenkomst van Ankara volledig en daadwerkelijk moet uitvoeren met betrekking tot alle lidstaten door alle belemmeringen van het vrij verkeer van goederen zonder vooroordelen en discriminatie weg te nemen,

| — | gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 46 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) waarin staat dat de verdragsluitende partijen zich ertoe verbinden zich te houden aan de einduitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaken waarbij zij partij zijn en deze uit te voeren, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 46 van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens (EVRM) waarin staat dat de verdragsluitende partijen zich ertoe verbinden zich te houden aan de einduitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in de zaken waarbij zij partij zijn en deze uit te voeren,

| — | gezien de adviezen van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa, met name die van 10-11 maart 2017 over de amendementen op de Grondwet die worden onderworpen aan een nationaal referendum, over de maatregelen die zijn opgenomen in de recente wetten inzake de noodtoestand met betrekking tot de mediavrijheid en de taken, bevoegdheden en de werking van de „strafrechterschappen van vrede” („criminal judgeships of peace”), van 9-10 december 2016 over de wetten inzake de noodtoestand nrs. 667-676 die zijn aangenomen na de mislukte coup van 15 juli 2016, en van 14-15 oktober 2016 over de opschorting van het tweede lid van artikel 83 van de Grondwet (parlementaire onschendbaarheid), |
| --- | --- |

—

gezien de adviezen van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa, met name die van 10-11 maart 2017 over de amendementen op de Grondwet die worden onderworpen aan een nationaal referendum, over de maatregelen die zijn opgenomen in de recente wetten inzake de noodtoestand met betrekking tot de mediavrijheid en de taken, bevoegdheden en de werking van de „strafrechterschappen van vrede” („criminal judgeships of peace”), van 9-10 december 2016 over de wetten inzake de noodtoestand nrs. 667-676 die zijn aangenomen na de mislukte coup van 15 juli 2016, en van 14-15 oktober 2016 over de opschorting van het tweede lid van artikel 83 van de Grondwet (parlementaire onschendbaarheid),

| — | gezien de verklaring van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa van 26 juli 2016 over de maatregelen die zijn genomen in het kader van de noodtoestand in Turkije, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de commissaris voor de mensenrechten van de Raad van Europa van 26 juli 2016 over de maatregelen die zijn genomen in het kader van de noodtoestand in Turkije,

| — | gezien de Verklaring EU-Turkije van 18 maart 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring EU-Turkije van 18 maart 2016,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 2 maart 2017 aan het Europees Parlement en de Raad over het eerste jaarverslag over de Vluchtelingenfaciliteit voor Turkije (COM(2017)0130) en het vijfde verslag van de Commissie van 2 maart 2017 aan het Europees Parlement, de Europese Raad en de Raad over de vooruitgang bij de uitvoering van de Verklaring EU-Turkije (COM(2017)0204), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 2 maart 2017 aan het Europees Parlement en de Raad over het eerste jaarverslag over de Vluchtelingenfaciliteit voor Turkije (COM(2017)0130) en het vijfde verslag van de Commissie van 2 maart 2017 aan het Europees Parlement, de Europese Raad en de Raad over de vooruitgang bij de uitvoering van de Verklaring EU-Turkije (COM(2017)0204),

| — | gezien het feit dat Turkije zich heeft verplicht tot de naleving van de criteria van Kopenhagen, adequate en doeltreffende hervormingen, goede betrekkingen met zijn buurlanden en geleidelijke aanpassing aan de EU, en gezien het feit dat deze inspanningen hadden moeten worden beschouwd als een kans voor Turkije om zijn instituties te versterken en zijn democratiserings- en moderniseringsproces voort te zetten, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat Turkije zich heeft verplicht tot de naleving van de criteria van Kopenhagen, adequate en doeltreffende hervormingen, goede betrekkingen met zijn buurlanden en geleidelijke aanpassing aan de EU, en gezien het feit dat deze inspanningen hadden moeten worden beschouwd als een kans voor Turkije om zijn instituties te versterken en zijn democratiserings- en moderniseringsproces voort te zetten,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie van 21 december 2016 voor een Besluit van de Raad houdende machtiging tot het opstarten van onderhandelingen met Turkije met het oog op het sluiten van een Overeenkomst betreffende de uitbreiding van het toepassingsgebied van de bilaterale preferentiële handelsbetrekkingen en betreffende de modernisering van de Douane-unie, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie van 21 december 2016 voor een Besluit van de Raad houdende machtiging tot het opstarten van onderhandelingen met Turkije met het oog op het sluiten van een Overeenkomst betreffende de uitbreiding van het toepassingsgebied van de bilaterale preferentiële handelsbetrekkingen en betreffende de modernisering van de Douane-unie,

| — | gezien het feit dat eerbiediging van de rechtsstaat, inclusief, met name, de scheiding der machten, democratie, vrijheid van meningsuiting, mensenrechten, rechten van minderheden en godsdienstvrijheid, vrijheid van vereniging en vreedzaam protest, centraal staat in het onderhandelingsproces, in overeenstemming met de criteria van Kopenhagen voor lidmaatschap van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat eerbiediging van de rechtsstaat, inclusief, met name, de scheiding der machten, democratie, vrijheid van meningsuiting, mensenrechten, rechten van minderheden en godsdienstvrijheid, vrijheid van vereniging en vreedzaam protest, centraal staat in het onderhandelingsproces, in overeenstemming met de criteria van Kopenhagen voor lidmaatschap van de Europese Unie,

| — | gezien het feit dat Turkije op de 155e plaats staat van de wereldindex voor persvrijheid, die op 26 april 2017 werd gepubliceerd — lager dan ooit — en een van de landen is waar journalisten het meest lijden onder bedreigingen, fysieke aanvallen en gerechtelijke intimidatie, onder meer in de vorm van arrestatie en gevangenisstraffen, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat Turkije op de 155e plaats staat van de wereldindex voor persvrijheid, die op 26 april 2017 werd gepubliceerd — lager dan ooit — en een van de landen is waar journalisten het meest lijden onder bedreigingen, fysieke aanvallen en gerechtelijke intimidatie, onder meer in de vorm van arrestatie en gevangenisstraffen,

| — | gezien het feit dat het Parlement er in november 2016 bij de Commissie en de lidstaten op heeft aangedrongen de toetredingsonderhandelingen met Turkije tijdelijk stil te leggen en heeft toegezegd dat het zijn standpunt zou herzien zodra de disproportionele maatregelen in het kader van de noodtoestand waren opgeheven, waarbij beoordeeld zou worden of de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten in het hele land waren hersteld, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat het Parlement er in november 2016 bij de Commissie en de lidstaten op heeft aangedrongen de toetredingsonderhandelingen met Turkije tijdelijk stil te leggen en heeft toegezegd dat het zijn standpunt zou herzien zodra de disproportionele maatregelen in het kader van de noodtoestand waren opgeheven, waarbij beoordeeld zou worden of de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten in het hele land waren hersteld,

| — | gezien de crisis in Syrië, de pogingen tot een wapenstilstand en een vreedzame regeling, en Turkije's verplichtingen om de stabiliteit te vergroten en om goede betrekkingen met zijn buurlanden te stimuleren door intensieve inspanningen om de resterende bilaterale problemen, geschillen en conflicten met buurlanden over lands-, maritieme en luchtruimgrenzen op te lossen, in overeenstemming met internationale akkoorden, met inbegrip van het VN-Verdrag inzake het recht van de zee en het VN-Handvest, |
| --- | --- |

—

gezien de crisis in Syrië, de pogingen tot een wapenstilstand en een vreedzame regeling, en Turkije's verplichtingen om de stabiliteit te vergroten en om goede betrekkingen met zijn buurlanden te stimuleren door intensieve inspanningen om de resterende bilaterale problemen, geschillen en conflicten met buurlanden over lands-, maritieme en luchtruimgrenzen op te lossen, in overeenstemming met internationale akkoorden, met inbegrip van het VN-Verdrag inzake het recht van de zee en het VN-Handvest,

| — | gezien de Russische inmenging in Syrië, onder meer in de vorm van steun voor het gebruik van chemische wapens door het Syrische leger, die het land verder destabiliseert en leidt tot een stijging van het aantal vluchtelingen dat om bescherming verzoekt in Turkije en de EU, |
| --- | --- |

—

gezien de Russische inmenging in Syrië, onder meer in de vorm van steun voor het gebruik van chemische wapens door het Syrische leger, die het land verder destabiliseert en leidt tot een stijging van het aantal vluchtelingen dat om bescherming verzoekt in Turkije en de EU,

| — | gezien Turkije's veiligheidssituatie, die zowel intern als extern is verslechterd, en de terroristische aanslagen die in het land worden gepleegd, |
| --- | --- |

—

gezien Turkije's veiligheidssituatie, die zowel intern als extern is verslechterd, en de terroristische aanslagen die in het land worden gepleegd,

| — | gezien het feit dat Turkije de grootste vluchtelingenpopulatie ter wereld opvangt, met bijna drie miljoen geregistreerde vluchtelingen uit Syrië, Irak en Afghanistan, volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR), |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat Turkije de grootste vluchtelingenpopulatie ter wereld opvangt, met bijna drie miljoen geregistreerde vluchtelingen uit Syrië, Irak en Afghanistan, volgens het Bureau van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor vluchtelingen (UNHCR),

| — | gezien de economische en financiële situatie van Turkije, dat deels het gevolg is van de recente golf aanslagen en van de politieke instabiliteit, maar ook het gevolg is van dieper liggende problemen in de economie, |
| --- | --- |

—

gezien de economische en financiële situatie van Turkije, dat deels het gevolg is van de recente golf aanslagen en van de politieke instabiliteit, maar ook het gevolg is van dieper liggende problemen in de economie,

| — | gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten (OHCHR), over de mensenrechtensituatie in Zuidoost-Turkije van februari 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten (OHCHR), over de mensenrechtensituatie in Zuidoost-Turkije van februari 2017,

| — | overwegende dat Turkije bewonderenswaardig gastvrij is geweest voor de vele vluchtelingen die in het land wonen, |
| --- | --- |

—

overwegende dat Turkije bewonderenswaardig gastvrij is geweest voor de vele vluchtelingen die in het land wonen,

| — | gezien de „Verklaring met eerste bevindingen en conclusies” van de internationale waarnemingsmissie over het referendum van 17 april 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de „Verklaring met eerste bevindingen en conclusies” van de internationale waarnemingsmissie over het referendum van 17 april 2017,

| — | gezien resolutie nr. 2156 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de werking van de democratische instellingen in Turkije van 25 april 2017, die geresulteerd heeft in heropening van de procedure van toezicht, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie nr. 2156 van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa over de werking van de democratische instellingen in Turkije van 25 april 2017, die geresulteerd heeft in heropening van de procedure van toezicht,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0234/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0234/2017),

| A. | gezien het feit dat miljoenen Turkse mensen en mensen van Turkse oorsprong al decennialang in de lidstaten van de EU wonen en hun bijdragen aan die lidstaten leveren, |
| --- | --- |

A.

gezien het feit dat miljoenen Turkse mensen en mensen van Turkse oorsprong al decennialang in de lidstaten van de EU wonen en hun bijdragen aan die lidstaten leveren,

Inleiding

| 1. | benadrukt dat 2016 een moeilijk jaar was voor de Turkse bevolking door de aanhoudende oorlog in Syrië, de hoge aantallen vluchtelingen, het conflict in het zuidoosten, een reeks afschuwelijke terroristische aanslagen, en een gewelddadige poging tot staatsgreep waarbij 248 mensen werden gedood; herhaalt zijn krachtige veroordeling van de poging tot staatsgreep van 15 juli 2016 en betoont zijn solidariteit met de bevolking van Turkije; erkent het recht en de verantwoordelijkheid van de Turkse regering om de daders voor de rechter te brengen, waarbij gewaarborgd wordt dat de rechtstaat en het recht op een eerlijk proces worden geëerbiedigd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt echter dat de maatregelen die getroffen zijn in het kader van de noodtoestand grootschalige, disproportionele en langdurige negatieve effecten hebben op een groot aantal burgers en op de bescherming van de fundamentele vrijheden in het land; veroordeelt het collectieve ontslag van ambtenaren en politieagenten, de massale sluiting van media, de arrestatie van journalisten, academici, rechters, mensenrechtenactivisten, gekozen en niet-gekozen overheidsfunctionarissen, leden van de veiligheidsdiensten en gewone burgers, en de inbeslagname van hun eigendommen, activa en paspoorten, de sluiting van vele scholen en universiteiten en het reisverbod dat is opgelegd aan duizenden Turkse staatsburgers op basis van de wetten inzake de noodtoestand zonder aanzien des persoons, en zonder de mogelijkheid om in beroep te gaan; is bezorgd over de inbeslagname, en in sommige gevallen nationalisering, van particuliere ondernemingen en bedrijven; verzoekt om de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle gevangenen die zonder bewijs van individuele betrokkenheid bij het plegen van strafbare feiten gevangen worden gehouden; betreurt het in deze context dat de wetgevende bevoegdheden van het parlement ernstig zijn ondermijnd; |
| --- | --- |

2.

| 3. | onderstreept het strategische belang van goede betrekkingen tussen de EU en Turkije en de hoge toegevoegde waarde van samenwerking om de problemen het hoofd te bieden waarmee beide partijen worden geconfronteerd; erkent dat zowel Turkije als de EU hun eigen interne transformatieproces hebben doorgemaakt sinds de toetredingsonderhandelingen in 2004 zijn gestart; betreurt dat de toetredingsinstrumenten niet maximaal zijn gebruikt, en dat er achteruitgang is geweest op het gebied van de mensenrechten en de rechtsstaat, die centraal staan in de criteria van Kopenhagen, en dat volledige integratie van Turkije in de EU in de loop der jaren aan beide zijden op steeds minder publieke steun kon rekenen; blijft zich ervoor inzetten om samen te werken en een constructieve en open dialoog te voeren met de Turkse regering, om de gemeenschappelijke problemen en gedeelde prioriteiten aan te pakken, zoals regionale stabiliteit, de situatie in Syrië, migratie en veiligheid; |
| --- | --- |

3.

| 4. | neemt kennis van de uitslag van het referendum dat plaatsvond op 16 april 2017, en dat gehouden werd terwijl de noodtoestand van kracht was en onder omstandigheden die een eerlijke campagne en een weloverwogen keuze niet mogelijk maakten, aangezien de twee zijden geen gelijke kansen kregen, en een schending vormden van de rechten van de tegenstanders van de constitutionele hervorming; is ernstig bezorgd over de beschuldigingen van onregelmatigheden en wijdverspreide electorale fraude die zijn vastgesteld in de bevindingen van de waarnemingsmissie van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa/het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten (OVSE/ODIHR), gepubliceerd op 17 april 2017, waarin ernstige twijfel wordt geuit over de geldigheid en de legitimiteit van de uitslag; steunt een onafhankelijk onderzoek naar alle klachten i.v.m. de onregelmatigheden die in de OVSE/ODIHR-verklaring worden genoemd; neemt kennis van de beslissing van de PACE om het proces van toezicht op Turkije te heropenen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wijst erop dat Turkije zijn verplichtingen als lid van de Raad van Europa moet nakomen; roept Turkije op zijn verplichtingen ten aanzien van de Raad van Europa te blijven nakomen en constitutionele en justitiële wijzigingen en hervormingen in te voeren in samenwerking met Commissie van Venetië en in overeenstemming met de criteria van deze commissie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | veroordeelt ten strengste dat de Turkse president en verscheidene andere politici meerdere malen hebben aangegeven vóór herinvoering van de doodstraf te zijn; herhaalt dat ondubbelzinnige afwijzing van de doodstraf een essentiële voorwaarde is voor EU-lidmaatschap en benadrukt dat herinvoering van de doodstraf een schending zou inhouden van de internationale afspraken die Turkije heeft gemaakt, Turkije's lidmaatschap van de Raad van Europa ter discussie zou stellen en zou leiden tot onmiddellijke beëindiging van de EU-toetredingsonderhandelingen en pretoetredingssteun; benadrukt dat, indien er in Turkije een referendum wordt georganiseerd over de invoering van de doodstraf, de lidstaten het recht hebben om dit referendum in hun lidstaten niet te faciliteren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | herinnert aan zijn standpunt van november 2016 om het toetredingsproces met Turkije te bevriezen: |
| --- | --- |

7.

| 8. | dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan om, in overeenstemming met het kader voor onderhandelingen, de toetredingsonderhandelingen met Turkije onverwijld formeel op te schorten als het constitutionele pakket ongewijzigd wordt geïmplementeerd; benadrukt, rekening houdend met de opmerkingen van de Commissie van Venetië over de constitutionele hervorming, dat de voorgestelde constitutionele amendementen indruisen tegen grondbeginselen als de scheiding der machten, onvoldoende veiligheidsmechanismen bevatten en niet in overeenstemming zijn met de criteria van Kopenhagen; verzoekt de Commissie, de lidstaten en Turkije een open en eerlijke dialoog aan te gaan over gebieden van wederzijds belang waarvoor versterkte samenwerking mogelijk zou zijn; benadrukt dat politieke betrekkingen tussen de EU en Turkije moeten worden gebaseerd op voorwaardelijke bepalingen met betrekking tot de eerbiediging van de democratie, de rechtsstaat en de grondrechten; |
| --- | --- |

8.

Mensenrechten en fundamentele vrijheden

| 9. | betreurt dat de excessieve maatregelen die getroffen zijn na het afkondigen van de noodtoestand, waaronder detentie, ontslag, arrestatie en inbeslagname van eigendommen, niet alleen gericht waren tegen duizenden vermeende leden van de Gülen-beweging, maar ook tegen andersdenkenden in het algemeen en met name politieke partijen van de oppositie; is nog steeds in afwachting van overtuigend bewijs met betrekking tot de plegers van de couppoging: veroordeelt ten zeerste de gevangenneming van 11 leden van de Democratische Partij van de Volkeren (HDP), onder wie haar medevoorzitters Figen Yuksekdag en Selahattin Demirtas, van een lid van de Republikeinse Volkspartij (CHP), en 85 Koerdische burgemeesters; dringt er bij de Turkse regering op aan de noodtoestand onmiddellijk op te heffen; waarschuwt voor het gevaar dat maatregelen ter bestrijding van het terrorisme worden ingezet om mensenrechtenschendingen te rechtvaardigen; dringt er bij het Europees Hof voor de rechten van de mens (EHRM) op aan onverwijld de eerste exemplarische zaken in behandeling te nemen en de eerste procedures zo spoedig mogelijk af te ronden, aangezien er geen doeltreffende nationale rechtsmiddelen lijken te bestaan; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt de Turkse autoriteiten een grondig onderzoek in te stellen naar de aantijgingen van ernstige mishandeling van gevangenen, zoals gerapporteerd door verscheidene mensenrechtenorganisaties, en dringt aan op volledige aansprakelijkheid en bestraffing van de personen die zich schuldig hebben gemaakt aan schending van de mensenrechten; maakt zich ernstig zorgen om de detentieomstandigheden; vraagt om de onverwijlde publicatie van de laatste verslagen van het Europees Comité inzake de voorkoming van folteringen en onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen van de Raad van Europa en dringt er bij de Turkse autoriteiten op aan internationale waarnemers toestemming te geven om toezicht te houden op de detentieaccommodaties; |
| --- | --- |

10.

| 11. | dringt er bij de Turkse regering op aan om allen tegen wie beperkende maatregelen zijn genomen passende en effectieve beroepsmogelijkheden te bieden en rechterlijke toetsing in overeenstemming met de rechtsstaat; benadrukt dat de onschuldpresumptie in elke rechtsstaat een fundamenteel beginsel is; merkt op dat burgers in Turkije die worden gearresteerd tijdens de nog steeds geldende noodtoestand, de eerste vijf dagen van hun detentie geen recht hebben op juridische bijstand en betreurt de ernstige beperking van de toegang van gedetineerden tot een advocaat; benadrukt dat er sinds juli 2016 meer dan 100 000 juridische klachten zijn ingediend bij het Turks Constitutioneel Gerechtshof, dat zichzelf onbevoegd heeft verklaard inzake maatregelen in het kader van de noodverordeningen; dringt er met spoed bij Turkije op aan de ‘Onderzoekscommissie voor Praktijken tijdens de Noodtoestand’ op zodanige wijze te herzien dat het een robuuste, onafhankelijke commissie wordt met een volledig mandaat die alle dossiers individueel kan behandelen, en die de enorme aantallen aanvragen die zij zal ontvangen op effectieve wijze kan verwerken en die er zorg voor kan dragen dat de rechterlijke toetsing geen onnodige vertraging oploopt; |
| --- | --- |

11.

| 12. | veroordeelt ten zeerste de grote terugval in en schendingen van de vrijheid van meningsuiting en de ernstige schendingen van de mediavrijheid, met inbegrip van de disproportionele sluiting van mediasites en sociale media; merkt met bezorgdheid op dat er circa 170 mediatitels — waaronder vele in de Koerdische taal — een verschijningsverbod hebben gekregen en dat meer dan 150 journalisten gevangengenomen zijn; benadrukt dat Turkije's besluit om de toegang tot Wikipedia te blokkeren een ernstige aantasting van de vrijheid van informatie is; merkt op dat Turkije het steeds slechter doet in de index voor persvrijheid van Verslaggevers Zonder Grenzen, waarin het land nu op de 155e plaats van de 180 landen staat; herinnert eraan dat een vrije en pluralistische pers, inclusief een vrij en open internet, een essentieel onderdeel is van een democratie en dringt er bij de Turkse regering op aan alle onrechtmatig gearresteerde journalisten onmiddellijk vrij te laten; roept de Turkse regering op voormalig EP-lid en voorzitter van de gezamenlijke parlementaire commissie, de heer Joost Lagendijk, toe te staan zo spoedig mogelijk naar zijn gezin in Turkije terug te keren; |
| --- | --- |

12.

| 13. | geeft uiting aan zijn ernstige bezorgdheid over de voortdurend verslechterende situatie in Zuidoost-Turkije, met name in de gebieden waar de avondklok is ingesteld, waar buitensporig geweld werd gebruikt en waar alle inwoners collectief worden gestraft, en waar naar verluidt zo'n 2 000 mensen zijn vermoord in het kader van veiligheidsoperaties en waar in de periode van juli 2015 t/m december 2016 naar schatting een half miljoen mensen ontheemd is geraakt; merkt op dat de plaatselijke aanklagers geweigerd hebben onderzoeken in te stellen naar de moorden die gepleegd zouden zijn en dat onafhankelijke waarnemers de toegang tot het gebied is geweigerd; herinnert aan de verantwoordelijkheid van de Turkse regering met betrekking tot de bescherming van alle burgers, ongeacht hun culturele en religieuze achtergrond; betreurt de wijdverbreide praktijk van onteigening, ook van eigendommen van gemeenten en kerken, hetgeen een schending vormt van de rechten van religieuze minderheden; is ervan overtuigd dat een politieke regeling van de Koerdische kwestie kan zorgen voor duurzame stabiliteit en welvaart in het gehele gebied en voor Turkije als geheel, en roept derhalve beide partijen op terug te keren aan de onderhandelingstafel; merkt op dat een reeks wetten, waaronder wet nr. 6722 betreffende de rechtsbescherming van de aan de strijd tegen terroristische organisaties deelnemende veiligheidsdiensten die in 2016 werd aangenomen, gezorgd heeft voor een atmosfeer van „stelselmatige straffeloosheid” voor de veiligheidsdiensten; |
| --- | --- |

13.

| 14. | veroordeelt het besluit van het Turkse parlement om de onschendbaarheid van een groot aantal parlementsleden, waaronder 55 van de 59 parlementariërs van de HDP, op ongrondwettelijke wijze op te heffen, zodat politici van oppositiepartijen kunnen worden gearresteerd en waardoor het imago van het parlement als democratisch instituut ernstige schade heeft opgelopen; benadrukt dat de Turkse Grote Nationale Vergadering de centrale instelling in de Turkse democratie zou moeten zijn en alle burgers op voet van gelijkheid zou moeten vertegenwoordigen; betreurt de hoge kiesdrempel; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is bezorgd dat rechters en aanklagers onder zware politieke druk komen te staan en dat er wel 4 000 zijn ontslagen of gearresteerd en dat hun eigendom in beslag is genomen, wat neerkomt op bijna een kwart van alle rechters en aanklagers; dringt er bij Turkije op aan alle wettelijke waarborgen te herstellen c.q. te implementeren om ervoor te zorgen dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht volledig wordt geëerbiedigd, en dat de wet inzake de Hoge Raad van rechters en aanklagers (HSYK) wordt gewijzigd om de invloed van de uitvoerende macht in die raad te beperken; is met name bezorgd dat de positie van „strafrechter van vrede”, die in juni 2014 door de toenmalige regering werd ingevoerd, blijkt te zijn getransformeerd tot een instrument om de oppositie te intimideren, en om te bepalen over welke informatie het publiek mag beschikken; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is ernstig bezorgd over de gebrekkige eerbiediging van de vrijheid van godsdienst, discriminatie van religieuze minderheden, inclusief christenen en alevieten, en geweld op religieuze gronden, verbale en fysieke agressie, stigmatisering en sociale druk op scholen, en problemen bij het legaal oprichten van gebedshuizen; roept de Turkse autoriteiten op positieve en doeltreffende hervormingen te stimuleren op het gebied van de vrijheid van gedachte, geweten en godsdienst door religieuze gemeenschappen in staat te stellen rechtspersoonlijkheid te verwerven, liefdadigheidsstichtingen toe te staan hun besturen te kiezen, alle restricties ten aanzien van de opleiding, benoeming en opvolging van geestelijken weg te nemen, te voldoen aan de desbetreffende arresten van het EHRM en de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, en door alle vormen van op godsdienst gebaseerde discriminatie of belemmeringen uit te bannen; roept Turkije op het eigen karakter en het belang van het Oecumenisch Patriarchaat te respecteren en zijn rechtspersoonlijkheid te erkennen; herhaalt de noodzaak om de heropening van het Halki-seminarie toe te staan en alle obstakels voor de goede werking ervan weg te nemen; is bezorgd over de recente inbeslagneming van de kerken in de regio Diyarbakir; dringt er bij de regering op aan, die aan hun rechtmatige eigenaars terug te geven; roept de Turkse autoriteiten derhalve op alle uitingen van antisemitisme in de maatschappij grondig te bestrijden; |
| --- | --- |

16.

| 17. | dringt er bij Turkije op aan de rechten van de meest kwetsbare groepen en van personen die tot minderheden behoren, te beschermen; betreurt dat LGBTI-optochten in Ankara en Istanbul voor het derde opeenvolgende jaar zijn verboden en werden getekend door onderdrukking en politiegeweld; is ernstig bezorgd over geweld op basis van geslacht, discriminatie, haatzaaien tegen minderheden, haatmisdrijven en schendingen van de mensenrechten van lesbische, homoseksuele, biseksuele, transseksuele en interseksuele personen; roept Turkije op passende maatregelen te nemen gericht op het voorkomen en bestraffen van haatzaaiende uitingen en misdrijven gericht tegen minderheden; dringt er bij Turkije op aan zijn binnenlandse wetgeving te harmoniseren met het Verdrag van Istanbul van de Raad van Europa, dat het in 2014 heeft geratificeerd; is verheugd over de nationale strategie en het actieplan van de regering voor Roma en roept de Turkse regering op van start te gaan met de uitvoering van de strategie en een mechanisme voor toezicht en evaluatie op te zetten; moedigt de autoriteiten aan de belangrijkste belemmeringen voor de sociale inclusie van Roma weg te nemen; dringt er bij Turkije op aan te zorgen voor gelijkheid van alle burgers en om de problemen aan te pakken waarmee leden van minderheden worden geconfronteerd, met name wat onderwijs en eigendomsrechten betreft; merkt op dat minderheden, op grond van de criteria van Kopenhagen, ook recht hebben op openbaar onderwijs in hun moedertaal; herinnert eraan dat de resolutie van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa over Imbros en Tenedos moet worden uitgevoerd en dringt er bij Turkije op aan gezinnen die tot een minderheid behoren en wensen terug te keren naar de eilanden, te helpen; is verheugd over de opening van de Griekse minderheidsschool op het eiland Imbros, hetgeen een positieve stap vormt; |
| --- | --- |

17.

| 18. | roept de Turkse regering op de juridische verbintenissen die zij is aangegaan ten aanzien van de bescherming van het cultureel erfgoed, te eerbiedigen en volledig ten uitvoer te leggen, en meer in het bijzonder Grieks, Armeens, Assyrisch en ander erfgoed dat in de vorige eeuw is vernietigd of vernield, te goeder trouw en duidelijk in kaart te brengen; dringt er bij Turkije op aan het Unesco-verdrag van 2005 betreffende de bescherming en de bevordering van de diversiteit van cultuuruitingen te ratificeren; roept Turkije op samen te werken met de relevante internationale organisaties, met name de Raad van Europa, teneinde de illegale handel in en de opzettelijke vernieling van het culturele erfgoed te bestrijden; |
| --- | --- |

18.

| 19. | is verheugd over het feit dat individuele lidstaten de asielprocedures versneld uitvoeren voor Turkse burgers die worden vervolgd in het kader van de noodtoestand; |
| --- | --- |

19.

Betrekkingen tussen de EU en Turkije

| 20. | roept op tot de verdieping van de betrekkingen tussen de EU en Turkije op belangrijke terreinen van wederzijds belang, zoals terrorismebestrijding, migratie, energie en handel, en herhaalt dat de dialoog en samenwerking moet worden voortgezet en gestimuleerd; is van mening dat de samenwerking tussen de EU en Turkije op deze terreinen alleen een investering in stabiliteit en welvaart voor zowel Turkije als de EU kan zijn wanneer beide partijen hun verbintenissen inzake grondrechten en fundamentele vrijheden nakomen; is van mening dat samenwerking tussen leden van het maatschappelijk middenveld van cruciaal belang is, en dringt erop aan deze contacten te intensiveren; |
| --- | --- |

20.

| 21. | roept Turkije op zijn buitenlands beleid verder af te stemmen op dat van de EU; roept op tot nauwere samenwerking en coördinatie bij uitdagingen op het gebied van buitenlands beleid tussen de EU en Turkije; is van mening dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken uitgenodigd dient te worden op bijeenkomsten van de Raad in verband met buitenlandse zaken, en per geval te beoordelen wanneer dat relevant is; beveelt aan dat de Raad de Turkse regering uitnodigt voor een topconferentie om de huidige EU-Turkse betrekkingen te bespreken; |
| --- | --- |

21.

| 22. | is van mening dat versterking van de handelsbetrekkingen concrete voordelen kan opleveren voor de burgers in Turkije en de EU en steunt derhalve, gezien de huidige gebrekkige werking van de douane-unie, het voorstel van de Commissie om onderhandelingen te beginnen over het opwaarderen van de douane-unie; herhaalt dat de EU de belangrijkste handelspartner van Turkije is en dat twee derde van de directe buitenlandse investeringen (DBI) in Turkije afkomstig is uit lidstaten van de EU; onderstreept eveneens het economische belang van Turkije als groeimarkt voor de EU; acht de betrokkenheid van de sociale partners bij de onderhandelingen van cruciaal belang; doet een beroep op de Commissie om een clausule inzake de mensenrechten en fundamentele vrijheden op te nemen in de opgewaardeerde douane-unie tussen Turkije en de EU, opdat van mensenrechten en fundamentele vrijheden een basisvoorwaarde wordt gemaakt; herinnert eraan dat de douane-unie haar volledige potentieel slechts kan bereiken als Turkije het aanvullend protocol volledig toepast ten aanzien van alle lidstaten; neemt kennis van de conclusie van de Commissie dat verdere handelsintegratie met de EU zou worden gestimuleerd wanneer Turkije de belemmeringen voor de werking van de douane-unie zou wegnemen; |
| --- | --- |

22.

| 23. | merkt op dat visumliberalisering voor Turkse burgers, met name voor zakenlui en voor mensen van Turkse afkomst in de EU van groot belang is, en de intermenselijke contacten zal bevorderen; moedigt de Turkse regering aan volledig te voldoen aan de resterende criteria, zoals vastgesteld in het stappenplan voor visumliberalisering; benadrukt dat herziening van zijn terrorismebestrijdingswetgeving een belangrijke voorwaarde is om grondrechten en fundamentele vrijheden te waarborgen en dat visumliberalisering alleen mogelijk is wanneer aan alle criteria wordt voldaan; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt het belang van het bestrijden van corruptie, en herinnert aan de conclusies van de Commissie dat corruptie nog steeds op grote schaal voorkomt en nog altijd een bijzonder ernstig probleem vormt; maakt zich zorgen over het feit dat de staat van dienst met betrekking tot onderzoek, vervolging en veroordeling in gevallen van corruptie op hoog niveau nog steeds slecht te noemen is; |
| --- | --- |

24.

| 25. | dringt er bij de Commissie op aan rekening te houden met de jongste ontwikkelingen in Turkije bij de tussentijdse herziening van de middelen van het instrument voor pretoetredingssteun (IPA) in 2017, en alle pretoetredingssteun op te schorten, met name zodra de toetredingsonderhandelingen zijn opgeschort; dringt er bij de Commissie op aan, wanneer dat scenario bewaarheid wordt, die middelen te gebruiken om het Turkse maatschappelijke middenveld te steunen en meer te investeren in intermenselijke uitwisselingsprogramma's, zoals Erasmus+ voor studenten, academici en journalisten; |
| --- | --- |

25.

| 26. | veroordeelt ten zeerste alle terroristische aanslagen die in Turkije zijn gepleegd, en schaart zich vastberaden aan de zijde van de Turkse bevolking in onze gezamenlijke strijd tegen terrorisme; neemt kennis van de bilaterale betrekkingen tussen EU-lidstaten en Turkije op het gebied van samenwerking bij terrorismebestrijding inzake „buitenlandse strijders”; benadrukt dat nauwe samenwerking tussen Europol en de Turkse wetshandhavingsinstanties van cruciaal belang is voor doeltreffende terrorismebestrijding; veroordeelt nogmaals dat de Koerdische arbeiderspartij (PKK), die al sinds 2002 op de EU-lijst van terroristische organisaties staat vermeld, opnieuw zijn toevlucht neemt tot geweld en dringt er bij de PKK op aan de wapens neer te leggen en hun eisen op vreedzame en legale wijze voor het voetlicht te brengen; benadrukt dat een vreedzame oplossing van de Koerdische kwestie ook van belang is voor Turkije's democratische toekomst, en alleen kan worden bereikt als alle partijen en democratische krachten worden betrokken bij het proces; dringt aan op hervatting van de onderhandelingen met het oog op een allesomvattende en duurzame oplossing van de Koerdische kwestie; verzoekt de lidstaten de wetgeving te handhaven betreffende het verbod op het gebruik van tekens en symbolen van organisaties die op de EU-lijst van terroristische organisaties staan vermeld; |
| --- | --- |

26.

| 27. | betreurt het besluit van de Turkse regering om een Duitse parlementariër te verbieden een bezoek te brengen aan de Duitse federale strijdkrachten in Incirlik, met als gevolg dat zij nu worden overgeplaatst naar een niet-NAVO-land, hetgeen een enorme tegenslag betekent voor de doeltreffende samenwerking tussen NAVO-bondgenoten in de strijd tegen het terrorisme; |
| --- | --- |

27.

| 28. | prijst de inzet van de Turkse regering en de plaatselijke ngo's en de gastvrijheid van de bevolking jegens de circa drie miljoen vluchtelingen; neemt kennis van de EU-Turkije verklaring over migratie, en dringt er bij de lidstaten op aan een begin te maken met de vrijwillige hervestigingsregeling voor de kwetsbaarste vluchtelingen in Turkije; dringt er bij de Commissie op aan te zorgen voor langetermijninvesteringen in zowel vluchtelingen als hun gastgemeenschappen in Turkije en adequate besteding van de beschikbare middelen; moedigt de Turkse regering aan alle Syrische vluchtelingen een werkvergunning te verlenen, en aan Syrische kinderen toegang tot onderwijs te verlenen; dringt er bij Ankara en de EU op aan om gecoördineerd te blijven patrouilleren in de Egeïsche Zee, de strijd tegen de migrantensmokkel op te voeren, en de overnameovereenkomst tussen de EU en Turkije en de bilaterale overnameovereenkomsten met Bulgarije en Griekenland volledig en doeltreffend uit te voeren; |
| --- | --- |

28.

| 29. | veroordeelt ten zeerste de verklaringen van president Erdogan waarin hij sommige EU-leiders beschuldigt van „nazi-praktijken” en hun burgers ervan beschuldigt dat ze „nazi's” zijn; wijst erop dat de voortzetting van dergelijke ongegronde beschuldigingen de geloofwaardigheid van Turkije als politieke partner ondermijnt en dat het exporteren van zijn binnenlandse conflicten een ernstige bedreiging vormt voor de vreedzame co-existentie in veel EU-lidstaten met een aanzienlijke minderheid van Turkse afkomst; benadrukt dat de Turkse regering moet afzien van stelselmatige pogingen om de Turkse diaspora te mobiliseren in de lidstaten ten gunste van haar eigen doeleinden; neemt met bezorgdheid kennis van de berichten over druk die zou worden uitgeoefend op leden van de Turkse diaspora in de lidstaten, en veroordeelt het toezicht dat de Turkse autoriteiten uitoefenen op burgers met een dubbele nationaliteit die in het buitenland wonen; is bezorgd over het intrekken van grote aantallen paspoorten, waardoor mensen stateloos worden en er sprake is van schending van het Verdrag van 1954 betreffende de status van staatlozen en het VN-Verdrag van 1961 tot beperking der staatloosheid en de berichtgeving dat Turkse consulaten sommige burgers weigeren bij te staan; |
| --- | --- |

29.

| 30. | herinnert aan het belang van goede nabuurbetrekkingen; roept Turkije in dit verband op zich meer in te spannen om een oplossing te vinden voor openstaande bilaterale vraagstukken, met inbegrip van niet nagekomen wettelijke verplichtingen en onbeslechte conflicten over land- en zeegrenzen en geschillen over het luchtruim met zijn naaste buren, overeenkomstig de bepalingen van het VN-handvest en het internationaal recht; vraagt de Turkse regering het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee (Unclos) te ondertekenen en te ratificeren; dringt er bij de Turkse regering op aan om een einde te maken aan de herhaaldelijke schendingen van het Griekse luchtruim en de Griekse territoriale wateren, en de territoriale integriteit en soevereiniteit van al zijn buurlanden te eerbiedigen; betreurt het feit dat het door de Turkse Grote Nationale Vergadering afgekondigde casus belli-dreigement tegen Griekenland nog altijd niet is ingetrokken; |
| --- | --- |

30.

| 31. | dringt er bij Turkije en Armenië op aan te werken aan de normalisering van hun betrekkingen; benadrukt dat het openstellen van de Turks-Armeense grens kan leiden tot de verbetering van de betrekkingen, in het bijzonder wat grensoverschrijdende samenwerking en economische integratie betreft; |
| --- | --- |

31.

| 32. | roept de Turkse regering op haar plannen voor de bouw van een kerncentrale in Akkuyu stop te zetten; wijst erop dat de beoogde locatie in een gebied ligt dat bijzonder gevoelig is voor aardbevingen, waardoor er niet alleen een groot gevaar ontstaat voor Turkije maar voor het hele Middellandse Zeegebied; verzoekt de Turkse regering derhalve zich aan te sluiten bij het Verdrag van Espoo, op grond waarvan partijen verplicht zijn elkaar te informeren en te raadplegen over grote geplande projecten die naar verwachting een groot negatief grensoverschrijdend effect op het milieu hebben; verzoekt de Turkse regering dan ook de regeringen van naburige landen, zoals Griekenland en Cyprus, te betrekken bij of hen ten minste te raadplegen over verdere ontwikkelingen van de Akkuyu-onderneming; |
| --- | --- |

32.

| 33. | benadrukt dat een oplossing van de Cypriotische kwestie een positief effect zou hebben op de gehele regio, maar dat vooral de Grieks-Cyprioten en de Turks-Cyprioten hier de vruchten van zouden plukken; is verheugd over de gezamenlijke verklaring van 11 februari 2014 als basis voor een regeling en prijst de leiders van de Grieks-Cypriotische en de Turks-Cypriotische gemeenschappen omdat zij grote vooruitgang hebben geboekt in de herenigingsbesprekingen; is verheugd dat de twee leiders overeenstemming hebben bereikt over een reeks vertrouwenwekkende maatregelen en dringt aan op uitvoering van al deze maatregelen; is verheugd over de uitwisseling van geprefereerde kaarten, die tot dusverre nog geen precedent heeft, en de eerste conferentie over Cyprus met de borgmachten en met de deelname van de EU, en steunt de voortzetting ervan om een wederzijds aanvaardbaar overeenstemming te bereiken over het hoofdstuk veiligheid en waarborgen; steunt een billijke, allesomvattende en haalbare regeling die gebaseerd is op een federatie bestaande uit twee gemeenschappen, twee zones, één enkele internationale rechtspersoonlijkheid, één soevereiniteit en één burgerschap met politieke gelijkwaardigheid tussen de twee gemeenschappen, in overeenstemming met het acquis van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad, het internationaal recht, het EU-acquis, en op basis van de beginselen waarop de Unie is gegrondvest; en is ingenomen met de verhoogde inzet van alle partijen om een oplossing te vinden voor de Cypriotische kwestie; verwacht dat Turkije actieve steun toont voor een snelle en succesvolle afronding van de onderhandelingen, en herhaalt dat Turkije's inzet en bijdrage cruciaal blijft voor een allesomvattende regeling van de kwestie; roept alle partijen op actieve steun te tonen voor het onderhandelingsproces, een bijdrage te leveren aan een positief resultaat, en de huidige kansen te verzilveren; roept de Commissie alles in het werk te stellen om de succesvolle afronding van het herenigingsproces te bewerkstelligen; |
| --- | --- |

33.

| 34. | herhaalt zijn verzoek aan Turkije om een begin te maken met de terugtrekking van zijn troepen van Cyprus, het afgegrendelde gebied rond Famagusta over te dragen aan de VN in overeenstemming met resolutie 550 (van 1984) van de VN-Veiligheidsraad, en af te zien van acties die de demografische balans op het eiland wijzigen met zijn beleid van illegale nederzettingen; wijst erop dat de tenuitvoerlegging van het EU-acquis na de inwerkingtreding van de overeenkomst in de toekomstige Turks-Cypriotische constituerende staat reeds goed voorbereid moet zijn; erkent in dit opzicht de voortzetting van de werkzaamheden van het onder de twee gemeenschappen ressorterende ad-hoccomité inzake de voorbereidende werkzaamheden door de EU; verbindt zich ertoe zijn inspanningen voor samenwerking met de Turks-Cyprioten aan de voorbereiding van de volledige integratie in de EU te intensiveren, en dringt er bij de Commissie op aan hetzelfde te doen; prijst het belangrijke werk van het Comité vermiste personen (CMP) dat zich richt op zowel Turks-Cypriotische als Grieks-Cypriotische vermiste personen, en juicht het toe dat het CMP volledige toegang heeft tot alle relevante locaties, met inbegrip van militaire domeinen; dringt er bij Turkije op aan het CMP te assisteren door informatie uit zijn militaire archieven beschikbaar te stellen; dringt erop aan bijzondere aandacht te verlenen aan het werk dat gedaan wordt door het CMP en is in dit verband verheugd over de benoeming van een vaste rapporteur van het Europees Parlement voor vermiste personen; |
| --- | --- |

34.

| 35. | erkent het recht van de Republiek Cyprus om bilaterale overeenkomsten aan te gaan inzake haar exclusieve economische zone; herhaalt zijn verzoek aan Turkije om de soevereine rechten van alle lidstaten volledig te eerbiedigen, met inbegrip van de rechten in verband met de prospectie en de exploitatie van bodemschatten wanneer deze in overeenstemming zijn met het EU-acquis en het internationaal recht; dringt er bij Turkije op aan zich in te zetten voor de vreedzame regeling van geschillen, en af te zien van dreigingen of acties die negatieve gevolgen zouden kunnen hebben voor de betrekkingen van goed nabuurschap; |
| --- | --- |

35.

| 36. | is ervan overtuigd dat enkel en alleen op basis van een geloofwaardige politieke oplossing de stabiliteit van Syrië kan worden gewaarborgd en ISIS/Da'esh en andere door de VN aangemerkte terroristische groeperingen daadkrachtig kunnen worden verslagen; bevestigt opnieuw het grote belang van het door de VN geleide Genèveproces; erkent de inspanningen die zijn geleverd tijdens de bijeenkomsten in Astana teneinde een volledige staking van de vijandelijkheden te bewerkstelligen en een trilateraal mechanisme in het leven te roepen om toezicht op en naleving van de wapenstilstand te waarborgen; dringt er bij alle borgmachten, met inbegrip van Turkije, op aan hun verbintenissen na te komen inzake de volledige tenuitvoerlegging van de wapenstilstand en aanvullende inspanningen te leveren om de ongehinderde humanitaire toegang op nationaal niveau veilig te stellen, een eind te maken aan belegeringen, en de vrijlating te realiseren van personen die willekeurig worden vastgehouden, met name vrouwen en kinderen, overeenkomstig VNVR-resolutie 2268; herhaalt zijn verzoek aan Turkije om de territoriale integriteit en soevereiniteit van al zijn buren volledig te eerbiedigen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | verzoekt om een vertaling van deze resolutie naar het Turks; |
| --- | --- |

37.

o

o o

| 38. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlands en veiligheidsbeleid, en de lidstaten. |
| --- | --- |

38.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0450.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0423.

(3)  PB C 285 van 5.8.2016, blz. 11.

(4)  PB C 328 van 6.9.2016, blz. 2.

(5)  PB L 51 van 26.2.2008, blz. 4.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/137 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/137

---

P8_TA(2017)0308

De gevallen van de Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo en Lee Ming-che

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de specifieke gevallen van Nobelprijswinnaar Liu Xiaobo en Lee Ming-che (2017/2754(RSP))

(2018/C 334/15)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in China, met name die van 21 januari 2010 over mensenrechtenschendingen in China, met name het geval van Liu Xiaobo (1), zijn resolutie van 14 maart 2013 over de betrekkingen EU-China (2) en zijn resolutie van 12 maart 2015 over het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld in 2013 en het beleid van de Europese Unie ter zake (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over de situatie in China, met name die van 21 januari 2010 over mensenrechtenschendingen in China, met name het geval van Liu Xiaobo (1), zijn resolutie van 14 maart 2013 over de betrekkingen EU-China (2) en zijn resolutie van 12 maart 2015 over het jaarverslag over mensenrechten en democratie in de wereld in 2013 en het beleid van de Europese Unie ter zake (3),

| — | gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid Federica Mogherini over de status van Liu Xiaobo van 30 juni 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid Federica Mogherini over de status van Liu Xiaobo van 30 juni 2017,

| — | gezien de 35e ronde van de EU-China dialoog over mensenrechten op 22-23 juni 2017 in Brussel, en de verklaring van de voorzitter van de Subcommissie mensenrechten (DROI) ter gelegenheid van de dialoog, |
| --- | --- |

—

gezien de 35e ronde van de EU-China dialoog over mensenrechten op 22-23 juni 2017 in Brussel, en de verklaring van de voorzitter van de Subcommissie mensenrechten (DROI) ter gelegenheid van de dialoog,

| — | gezien de top EU-China die op 1-2 juni 2017 in Brussel is gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de top EU-China die op 1-2 juni 2017 in Brussel is gehouden,

| — | gezien de EU-verklaring op de 34e vergadering van de Raad voor de mensenrechten van de Verenigde Naties (UNHRC) op 14 maart 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de EU-verklaring op de 34e vergadering van de Raad voor de mensenrechten van de Verenigde Naties (UNHRC) op 14 maart 2017,

| — | gezien de verklaring van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 december 2016 over de Internationale Mensenrechtendag, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) van 9 december 2016 over de Internationale Mensenrechtendag,

| — | gezien het in 2003 opgezette strategische partnerschap tussen de EU en China en de gezamenlijke mededeling van de Europese Commissie en de EDEO van 22 juni 2016 aan het Europees Parlement en de Raad getiteld „Elementen voor een nieuwe strategie van de EU voor China”, |
| --- | --- |

—

gezien het in 2003 opgezette strategische partnerschap tussen de EU en China en de gezamenlijke mededeling van de Europese Commissie en de EDEO van 22 juni 2016 aan het Europees Parlement en de Raad getiteld „Elementen voor een nieuwe strategie van de EU voor China”,

| — | gezien 'Handvest 08', een manifest dat is opgesteld door meer dan 350 Chinese politieke activisten, academici en mensenrechtenactivisten die aandringen op sociale, justitiële en bestuurlijke hervormingen, dat is gepubliceerd op 10 december 2008 ter gelegenheid van de 60e verjaardag van de goedkeuring van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, |
| --- | --- |

—

gezien 'Handvest 08', een manifest dat is opgesteld door meer dan 350 Chinese politieke activisten, academici en mensenrechtenactivisten die aandringen op sociale, justitiële en bestuurlijke hervormingen, dat is gepubliceerd op 10 december 2008 ter gelegenheid van de 60e verjaardag van de goedkeuring van de Universele Verklaring van de rechten van de mens,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 16 december 1966,

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4 van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat Liu Xiaobo, de prominente Chinese schrijver en mensenrechtenactivist, in de afgelopen dertig jaar vier keer formeel gedetineerd is geweest in de gevangenis; overwegende dat Liu Xiaobo in 2009 veroordeeld werd tot 11 jaar gevangenisstraf wegens 'het aanzetten tot omverwerping van de staatsmacht' nadat hij had meegeholpen aan de opstelling van het manifest dat bekend zou worden als 'Handvest 08'; overwegende dat Liu Xiaobo, volgens de formele procedures die gevolgd zijn bij zijn vervolging, tijdens het formele proces niet vertegenwoordigd mocht worden en dat hij zichzelf niet mocht vertegenwoordigen en dat diplomaten uit een tiental landen, waaronder verscheidene lidstaten, de toegang tot het hof gedurende het proces is geweigerd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Liu Xiaobo, de prominente Chinese schrijver en mensenrechtenactivist, in de afgelopen dertig jaar vier keer formeel gedetineerd is geweest in de gevangenis; overwegende dat Liu Xiaobo in 2009 veroordeeld werd tot 11 jaar gevangenisstraf wegens 'het aanzetten tot omverwerping van de staatsmacht' nadat hij had meegeholpen aan de opstelling van het manifest dat bekend zou worden als 'Handvest 08'; overwegende dat Liu Xiaobo, volgens de formele procedures die gevolgd zijn bij zijn vervolging, tijdens het formele proces niet vertegenwoordigd mocht worden en dat hij zichzelf niet mocht vertegenwoordigen en dat diplomaten uit een tiental landen, waaronder verscheidene lidstaten, de toegang tot het hof gedurende het proces is geweigerd;

| B. | overwegende dat Liu Xiaobo's vrouw Liu Xia, hoewel haar nooit iets ten laste is gelegd, huisarrest heeft gehad sinds hij in 2010 de Nobelprijs voor de Vrede won en dat haar elk menselijk contact is geweigerd met uitzondering van haar naaste familie en enkele vrienden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Liu Xiaobo's vrouw Liu Xia, hoewel haar nooit iets ten laste is gelegd, huisarrest heeft gehad sinds hij in 2010 de Nobelprijs voor de Vrede won en dat haar elk menselijk contact is geweigerd met uitzondering van haar naaste familie en enkele vrienden;

| C. | overwegende dat het Nobelcomité op 8 oktober 2010 de Nobelprijs voor de Vrede heeft toegekend aan Liu Xiaobo op grond van zijn 'lange en geweldloze strijd voor fundamentele mensenrechten in China'; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Nobelcomité op 8 oktober 2010 de Nobelprijs voor de Vrede heeft toegekend aan Liu Xiaobo op grond van zijn 'lange en geweldloze strijd voor fundamentele mensenrechten in China';

| D. | overwegende dat Liu Xiaobo recentelijk is overgebracht van een gevangenis in de noordoostelijke provincie Liaoning naar een ziekenhuis in de provinciehoofdstad Shenyang, waar hij wordt behandeld voor zijn ernstige aandoening nadat bij hem leverkanker in het laatste stadium is gediagnosticeerd; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Liu Xiaobo recentelijk is overgebracht van een gevangenis in de noordoostelijke provincie Liaoning naar een ziekenhuis in de provinciehoofdstad Shenyang, waar hij wordt behandeld voor zijn ernstige aandoening nadat bij hem leverkanker in het laatste stadium is gediagnosticeerd;

| E. | overwegende dat de Chinese autoriteiten de verzoeken van Liu Xiaobo en zijn vrouw om zich buiten China te laten behandelen of om hem naar zijn huis in Beijing te laten terugkeren zijn geweigerd; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Chinese autoriteiten de verzoeken van Liu Xiaobo en zijn vrouw om zich buiten China te laten behandelen of om hem naar zijn huis in Beijing te laten terugkeren zijn geweigerd;

| F. | overwegende dat 154 Nobelprijswinnaars op 29 juni 2017 een gezamenlijke brief hebben geschreven aan de president van de Volksrepubliek China waarin zij er bij de Chinese regering op aandringen Liu Xiaobo en zijn vrouw Liu Xia naar het buitenland te laten reizen om een medische behandeling te ondergaan; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat 154 Nobelprijswinnaars op 29 juni 2017 een gezamenlijke brief hebben geschreven aan de president van de Volksrepubliek China waarin zij er bij de Chinese regering op aandringen Liu Xiaobo en zijn vrouw Liu Xia naar het buitenland te laten reizen om een medische behandeling te ondergaan;

| G. | overwegende dat Lee Ming-che, de vermaarde Taiwanese democratisch gezinde activist die bekendstaat als pleitbezorger van de mensenrechten op sociale media, sinds 19 maart 2017 vermist is, toen hij van Macau naar Zhuhai in de Chinese provincie Guangdong trok; overwegende dat het Chinese Bureau voor Taiwanese Zaken op een persconferentie heeft bevestigd dat de 'relevante' autoriteiten Lee in hechtenis hadden genomen en een onderzoek naar hem hadden ingesteld omdat hij verdacht werd van 'deelname aan activiteiten die de nationale veiligheid ondermijnen'; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat Lee Ming-che, de vermaarde Taiwanese democratisch gezinde activist die bekendstaat als pleitbezorger van de mensenrechten op sociale media, sinds 19 maart 2017 vermist is, toen hij van Macau naar Zhuhai in de Chinese provincie Guangdong trok; overwegende dat het Chinese Bureau voor Taiwanese Zaken op een persconferentie heeft bevestigd dat de 'relevante' autoriteiten Lee in hechtenis hadden genomen en een onderzoek naar hem hadden ingesteld omdat hij verdacht werd van 'deelname aan activiteiten die de nationale veiligheid ondermijnen';

| H. | overwegende dat de Chinese autoriteiten geen overtuigend bewijs hebben geleverd voor de ernstige beschuldigingen tegen Lee Ming-che; overwegende dat de detentie van Lee plaatsvindt in een kritieke periode waarin de betrekkingen tussen China en Taiwan verslechteren; overwegende dat Lee actief informatie over de democratische politieke cultuur van Taiwan aan zijn vrienden in China verstrekte via online-platforms die naar alle waarschijnlijkheid worden gecontroleerd door de Chinese regering; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de Chinese autoriteiten geen overtuigend bewijs hebben geleverd voor de ernstige beschuldigingen tegen Lee Ming-che; overwegende dat de detentie van Lee plaatsvindt in een kritieke periode waarin de betrekkingen tussen China en Taiwan verslechteren; overwegende dat Lee actief informatie over de democratische politieke cultuur van Taiwan aan zijn vrienden in China verstrekte via online-platforms die naar alle waarschijnlijkheid worden gecontroleerd door de Chinese regering;

| I. | overwegende dat China de afgelopen paar jaren vooruitgang heeft geboekt met betrekking tot de realisering van economische en sociale rechten, in overeenstemming met zijn prioriteiten nl. het recht van mensen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien, terwijl de mensenrechtensituatie, sinds 2013, achteruit blijft gaan nu de regering steeds vijandiger optreedt tegen vreedzaam protest, de rechtsstaat, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst zoals in het recente geval van bisschop Peter Shao Zhumin, die op 18 mei 2017 met geweld uit zijn bisdom in Wenzhou werd verwijderd; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat China de afgelopen paar jaren vooruitgang heeft geboekt met betrekking tot de realisering van economische en sociale rechten, in overeenstemming met zijn prioriteiten nl. het recht van mensen om in hun eigen levensonderhoud te voorzien, terwijl de mensenrechtensituatie, sinds 2013, achteruit blijft gaan nu de regering steeds vijandiger optreedt tegen vreedzaam protest, de rechtsstaat, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van godsdienst zoals in het recente geval van bisschop Peter Shao Zhumin, die op 18 mei 2017 met geweld uit zijn bisdom in Wenzhou werd verwijderd;

| J. | overwegende dat de Chinese regering nieuwe wetten heeft aangenomen, met name de Wet inzake staatsveiligheid, de Wet inzake terreurbestrijding, de Wet inzake cyberveiligheid, en de Wet inzake beheer van buitenlandse ngo's, die zijn gebruikt om die mensen te vervolgen die meedoen aan openbaar activisme en vreedzaam protest tegen de regering wegens bedreiging van de staatsveiligheid, om de censuur, de surveillance en controle van individuen en sociale groeperingen te versterken en mensen te ontmoedigen om zich in te zetten voor de mensenrechten en de rechtsstaat; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de Chinese regering nieuwe wetten heeft aangenomen, met name de Wet inzake staatsveiligheid, de Wet inzake terreurbestrijding, de Wet inzake cyberveiligheid, en de Wet inzake beheer van buitenlandse ngo's, die zijn gebruikt om die mensen te vervolgen die meedoen aan openbaar activisme en vreedzaam protest tegen de regering wegens bedreiging van de staatsveiligheid, om de censuur, de surveillance en controle van individuen en sociale groeperingen te versterken en mensen te ontmoedigen om zich in te zetten voor de mensenrechten en de rechtsstaat;

| K. | overwegende dat de Griekse regering afgelopen maand weigerde om zich te scharen achter een EU-verklaring waarin kritiek geuit werd op de aanpak van activisten en dissidenten in China, die op 15 juni 2017 voorgelegd had moeten worden aan de VN-Mensenrechtenraad in Genève; overwegende dat dit de eerste keer was dat de EU er niet in slaagde een dergelijke verklaring af te leggen in dit VN-orgaan; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat de Griekse regering afgelopen maand weigerde om zich te scharen achter een EU-verklaring waarin kritiek geuit werd op de aanpak van activisten en dissidenten in China, die op 15 juni 2017 voorgelegd had moeten worden aan de VN-Mensenrechtenraad in Genève; overwegende dat dit de eerste keer was dat de EU er niet in slaagde een dergelijke verklaring af te leggen in dit VN-orgaan;

| L. | overwegende dat de bevordering en eerbiediging van de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat de kern moeten blijven uitmaken van de langlopende relatie tussen de EU en China in overeenstemming met het engagement van de EU om deze waarden in haar extern optreden uit te dragen en overwegende dat China interesse heeft geuit om in zijn eigen ontwikkeling en internationale samenwerking zich juist aan deze waarden te houden; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de bevordering en eerbiediging van de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat de kern moeten blijven uitmaken van de langlopende relatie tussen de EU en China in overeenstemming met het engagement van de EU om deze waarden in haar extern optreden uit te dragen en overwegende dat China interesse heeft geuit om in zijn eigen ontwikkeling en internationale samenwerking zich juist aan deze waarden te houden;

| 1. | dringt er bij de Chinese regering op aan de winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede van 2010 Liu Xiaobo en zijn vrouw Liu Xia onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten en een einde te maken aan haar huisarrest en hem een medische behandeling te laten ondergaan waar zij wensen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan Liu Xiaobo onbelemmerd toegang te verlenen tot familie, vrienden en juridische bijstand; |
| --- | --- |

2.

| 3. | dringt er bij de Chinese autoriteiten op aan Lee Ming-che onmiddellijk vrij te laten omdat er in zijn zaak geen geloofwaardig bewijs is geleverd, informatie te geven over zijn exacte verblijfplaats, er ondertussen voor te zorgen dat Lee Ming-che wordt gevrijwaard van marteling en andere wrede behandeling en dat hij toegang heeft tot zijn familie, een advocaat van zijn keuze en adequate medische zorg; |
| --- | --- |

3.

| 4. | blijft uiterst bezorgd over het feit dat China blijft proberen het maatschappelijk middenveld, inclusief mensenrechtenactivisten, actievoerders en advocaten, het zwijgen op te leggen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | herinnert eraan hoe belangrijk het is dat de EU de kwestie van mensenrechtenschendingen in China tijdens elke politieke en mensenrechtendialoog met de Chinese autoriteiten ter sprake brengt, in overeenstemming met het vaste voornemen van de EU om met één sterke, duidelijke stem te spreken in haar benadering van China, met inbegrip van de regelmatige en meer resultaat-gerichte mensenrechtendialogen; herinnert er verder aan dat China, in de context van zijn hervormingsproces en zijn steeds prominentere rol op het wereldtoneel, gekozen heeft voor het internationale mensenrechtenkader door een breed scala van internationale mensenrechtenverdragen te ondertekenen; dringt er derhalve op aan de dialoog met China voort te zetten zodat het land zijn verplichtingen nakomt; |
| --- | --- |

5.

| 6. | moedigt China aan het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten te ratificeren; |
| --- | --- |

6.

| 7. | betreurt dat de EU er niet in is geslaagd in juni 2017 een verklaring over de mensenrechten in China af te leggen op de vergadering van de VN-Mensenrechtenraad in Genève; dringt er bij alle EU-lidstaten op aan een stevig, op waarden gebaseerd standpunt in te nemen ten opzichte van China en verwacht van hen geen unilaterale initiatieven of handelingen die de coherentie, effectiviteit en consistentie van het EU-optreden ondermijnen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, en de regering en het parlement van de Volksrepubliek China. |
| --- | --- |

8.

---

(1)  PB C 305 E van 11.11.2010, blz. 9.

(2)  PB C 36 van 29.1.2016, blz. 126.

(3)  PB C 316 van 30.8.2016, blz. 141.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/140 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/140

---

P8_TA(2017)0309

Eritrea, met name de gevallen van Abune Antonios en Dawit Isaak

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Eritrea, met name de gevallen van Abune Antonios en Dawit Isaak (2017/2755(RSP))

(2018/C 334/16)

Het Europees Parlement,

| — | gezien zijn eerdere resoluties over Eritrea, en met name die van 15 september 2011 over Eritrea: de zaak-Dawit Isaak (1), en van 10 maart 2016 over de situatie in Eritrea (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn eerdere resoluties over Eritrea, en met name die van 15 september 2011 over Eritrea: de zaak-Dawit Isaak (1), en van 10 maart 2016 over de situatie in Eritrea (2),

| — | gezien het verslag van 23 juni 2017 van de speciale rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Eritrea, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van 23 juni 2017 van de speciale rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Eritrea,

| — | gezien de verklaring van de speciale rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Eritrea van 14 juni 2017, tijdens de 35e zitting van de Mensenrechtenraad, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van de speciale rapporteur van de VN over de mensenrechtensituatie in Eritrea van 14 juni 2017, tijdens de 35e zitting van de Mensenrechtenraad,

| — | gezien het verslag van de VN-onderzoekscommissie voor de mensenrechten in Eritrea, dat op 8 juni 2016 is vrijgegeven, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de VN-onderzoekscommissie voor de mensenrechten in Eritrea, dat op 8 juni 2016 is vrijgegeven,

| — | gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad 751 (1992), 1882 (2009), 1907 (2009), 2023 (2011), 2244 (2015), en 2317 (2016), waarbij het wapenembargo tegen Eritrea tot 15 november 2017 werd verlengd, |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties van de VN-Veiligheidsraad 751 (1992), 1882 (2009), 1907 (2009), 2023 (2011), 2244 (2015), en 2317 (2016), waarbij het wapenembargo tegen Eritrea tot 15 november 2017 werd verlengd,

| — | gezien de Gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan het Europees Parlement en de Raad over een vernieuwde impuls voor het partnerschap Afrika-EU van 4 mei 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de Gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid aan het Europees Parlement en de Raad over een vernieuwde impuls voor het partnerschap Afrika-EU van 4 mei 2017,

| — | gezien de partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de ACS (de Overeenkomst van Cotonou), zoals herzien in 2005 en 2010, die door Eritrea is ondertekend, |
| --- | --- |

—

gezien de partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de ACS (de Overeenkomst van Cotonou), zoals herzien in 2005 en 2010, die door Eritrea is ondertekend,

| — | gezien Besluit 2010/127/GBVB van de Raad van 1 maart 2010 betreffende restrictieve maatregelen tegen Eritrea (3), zoals gewijzigd door Besluit 2010/414/GBVB van de Raad van 26 juli 2010 (4), en zoals verder gewijzigd door Besluit 2012/632/GBVB van de Raad van 15 oktober 2012 (5), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2010/127/GBVB van de Raad van 1 maart 2010 betreffende restrictieve maatregelen tegen Eritrea (3), zoals gewijzigd door Besluit 2010/414/GBVB van de Raad van 26 juli 2010 (4), en zoals verder gewijzigd door Besluit 2012/632/GBVB van de Raad van 15 oktober 2012 (5),

| — | gezien zaak 428/12 (2012), ingediend bij de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren, namens Dawit Isaak en andere politieke gevangen, |
| --- | --- |

—

gezien zaak 428/12 (2012), ingediend bij de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren, namens Dawit Isaak en andere politieke gevangen,

| — | gezien de slotverklaring van de 60e bijeenkomst van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren van 22 mei 2017, |
| --- | --- |

—

gezien de slotverklaring van de 60e bijeenkomst van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren van 22 mei 2017,

| — | gezien het verslag van de Europese Dienst voor extern optreden van 2015 over het partnerschap tussen Eritrea en de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Europese Dienst voor extern optreden van 2015 over het partnerschap tussen Eritrea en de Europese Unie,

| — | gezien het nationaal indicatief programma (NIP) voor Eritrea in het kader van het elfde Europees Ontwikkelingsfonds van 3 februari 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het nationaal indicatief programma (NIP) voor Eritrea in het kader van het elfde Europees Ontwikkelingsfonds van 3 februari 2016,

| — | gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing,

| — | gezien de in 1997 aangenomen grondwet van Eritrea, die de burgerlijke vrijheden, waaronder godsdienstvrijheid, garandeert, |
| --- | --- |

—

gezien de in 1997 aangenomen grondwet van Eritrea, die de burgerlijke vrijheden, waaronder godsdienstvrijheid, garandeert,

| — | gezien het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren van 1981, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren van 1981,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948,

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat de mensenrechtensituatie in Eritrea tot de slechtste ter wereld behoort, dat de mensenrechten er dagelijks en systematisch worden geschonden en dat er de laatste jaren geen verbetering merkbaar is; overwegende dat de regering van Eritrea een brede campagne heeft georganiseerd om de bevolking onder de duim te houden en de fundamentele vrijheden te beperken, onder het mom van verdediging van de integriteit van de staat; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de mensenrechtensituatie in Eritrea tot de slechtste ter wereld behoort, dat de mensenrechten er dagelijks en systematisch worden geschonden en dat er de laatste jaren geen verbetering merkbaar is; overwegende dat de regering van Eritrea een brede campagne heeft georganiseerd om de bevolking onder de duim te houden en de fundamentele vrijheden te beperken, onder het mom van verdediging van de integriteit van de staat;

| B. | overwegende dat de VN-onderzoekscommissie voor de mensenrechten in Eritrea tot de vaststelling is gekomen dat de schendingen op het gebied van buitengerechtelijke executies, foltering (waaronder seksuele foltering en seksuele slavernij), dienstplicht als een vorm van slavernij, dwangarbeid en het schieten met scherp aan de grens misdaden tegen de menselijkheid kunnen inhouden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de VN-onderzoekscommissie voor de mensenrechten in Eritrea tot de vaststelling is gekomen dat de schendingen op het gebied van buitengerechtelijke executies, foltering (waaronder seksuele foltering en seksuele slavernij), dienstplicht als een vorm van slavernij, dwangarbeid en het schieten met scherp aan de grens misdaden tegen de menselijkheid kunnen inhouden;

| C. | overwegende dat de Eritrese overheid in september 2001 tientallen burgers heeft gearresteerd die een open brief hadden ondersteund waarin werd opgeroepen tot democratische hervormingen; overwegende dat de personen die werden opgesloten nooit van een misdrijf werden beschuldigd noch werden aangeklaagd, en dat een meerderheid van hen nog steeds in de gevangenis zit; overwegende dat verschillenden onder hen in de gevangenis gestorven zouden zijn, ondanks de vele protesten van mensenrechtenorganisaties en internationale waarnemers; overwegende dat de minister voor Buitenlandse Zaken van Eritrea, Osman Saleh, op 20 juni 2016 echter de opgesloten personen politieke gevangenen noemde, en verklaarde dat zij allen nog in leven waren en zouden worden aangeklaagd „wanneer de regering hiertoe besliste”; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de Eritrese overheid in september 2001 tientallen burgers heeft gearresteerd die een open brief hadden ondersteund waarin werd opgeroepen tot democratische hervormingen; overwegende dat de personen die werden opgesloten nooit van een misdrijf werden beschuldigd noch werden aangeklaagd, en dat een meerderheid van hen nog steeds in de gevangenis zit; overwegende dat verschillenden onder hen in de gevangenis gestorven zouden zijn, ondanks de vele protesten van mensenrechtenorganisaties en internationale waarnemers; overwegende dat de minister voor Buitenlandse Zaken van Eritrea, Osman Saleh, op 20 juni 2016 echter de opgesloten personen politieke gevangenen noemde, en verklaarde dat zij allen nog in leven waren en zouden worden aangeklaagd „wanneer de regering hiertoe besliste”;

| D. | overwegende dat Dawit Isaak, die zowel Eritrees als Zweeds staatsburger is, op 23 september 2001 werd gearresteerd, nadat de regering van Eritrea een verbod op media in particulier bezit had uitgevaardigd; overwegende dat sinds 2005 niets meer van hem werd vernomen; overwegende dat de opsluiting van Dawit Isaak een internationaal symbool is geworden voor de strijd om persvrijheid in Eritrea, wat recent nog werd aangetoond toen een onafhankelijke internationale jury van mediaprofessionals hem in 2017 de Guillermo Cano-prijs van de UNESCO toekende, een internationale prijs voor persvrijheid, ter erkenning van zijn moed, verzet en inspanningen voor de vrijheid van meningsuiting; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Dawit Isaak, die zowel Eritrees als Zweeds staatsburger is, op 23 september 2001 werd gearresteerd, nadat de regering van Eritrea een verbod op media in particulier bezit had uitgevaardigd; overwegende dat sinds 2005 niets meer van hem werd vernomen; overwegende dat de opsluiting van Dawit Isaak een internationaal symbool is geworden voor de strijd om persvrijheid in Eritrea, wat recent nog werd aangetoond toen een onafhankelijke internationale jury van mediaprofessionals hem in 2017 de Guillermo Cano-prijs van de UNESCO toekende, een internationale prijs voor persvrijheid, ter erkenning van zijn moed, verzet en inspanningen voor de vrijheid van meningsuiting;

| E. | overwegende dat de familie van Dawit Isaak sinds zijn verdwijning in slopende onzekerheid leeft, omdat zij niet weten of hij gezond is, noch waar hij zich bevindt of wat de toekomst zal brengen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de familie van Dawit Isaak sinds zijn verdwijning in slopende onzekerheid leeft, omdat zij niet weten of hij gezond is, noch waar hij zich bevindt of wat de toekomst zal brengen;

| F. | overwegende dat 11 politici — allen voormalig lid van de bestuursraad van het heersende Volksfront voor democratie en rechtvaardigheid (People's Front for Democracy and Justice, PFDJ), waaronder voormalig minister van Buitenlandse Zaken Petros Solomon — in september 2001 in het kader van een strafcampagne gearresteerd werden nadat zij een open brief aan de regering en aan president Isaias Afwerki hadden gepubliceerd, waarin zij opriepen tot hervormingen en „democratische dialoog”; overwegende dat in de daaropvolgende week tien journalisten, waaronder Isaak, gevangen genomen werden; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat 11 politici — allen voormalig lid van de bestuursraad van het heersende Volksfront voor democratie en rechtvaardigheid (People's Front for Democracy and Justice, PFDJ), waaronder voormalig minister van Buitenlandse Zaken Petros Solomon — in september 2001 in het kader van een strafcampagne gearresteerd werden nadat zij een open brief aan de regering en aan president Isaias Afwerki hadden gepubliceerd, waarin zij opriepen tot hervormingen en „democratische dialoog”; overwegende dat in de daaropvolgende week tien journalisten, waaronder Isaak, gevangen genomen werden;

| G. | overwegende dat een enorm aantal Eritreeërs wordt gearresteerd wegens diverse onterechte redenen zoals onafhankelijke standpunten en zonder enige uitdrukkelijke rechtvaardiging, en dit voor onbepaalde tijd; overwegende dat gevangenen, waaronder ook kinderen, worden vastgehouden in uiterst barre omstandigheden, die in bepaalde gevallen neerkomen op foltering of ontzegging van medische zorg; overwegende dat internationale organisaties geen toegang hebben gekregen tot strafinrichtingen, met uitzondering van één bovengrondse gevangenis in Asmara; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat een enorm aantal Eritreeërs wordt gearresteerd wegens diverse onterechte redenen zoals onafhankelijke standpunten en zonder enige uitdrukkelijke rechtvaardiging, en dit voor onbepaalde tijd; overwegende dat gevangenen, waaronder ook kinderen, worden vastgehouden in uiterst barre omstandigheden, die in bepaalde gevallen neerkomen op foltering of ontzegging van medische zorg; overwegende dat internationale organisaties geen toegang hebben gekregen tot strafinrichtingen, met uitzondering van één bovengrondse gevangenis in Asmara;

| H. | overwegende dat slechts vier geloofsovertuigingen toegelaten zijn: de Eritrese orthodoxe kerk, de katholieke kerk, de lutherse kerk en de islam; overwegende dat alle andere geloofsovertuigingen verboden zijn en dat leden van deze gemeenschappen en hun gezinsleden gearresteerd en gevangengenomen worden; overwegende dat sinds 2016 steeds meer sprake is van vervolging van en geweld tegen personen die een godsdienst belijden; overwegende dat volgens schattingen van Christian Solidarity Worldwide (CSW) in mei 2017 alleen al 160 christenen werden gevangengenomen in Eritrea; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat slechts vier geloofsovertuigingen toegelaten zijn: de Eritrese orthodoxe kerk, de katholieke kerk, de lutherse kerk en de islam; overwegende dat alle andere geloofsovertuigingen verboden zijn en dat leden van deze gemeenschappen en hun gezinsleden gearresteerd en gevangengenomen worden; overwegende dat sinds 2016 steeds meer sprake is van vervolging van en geweld tegen personen die een godsdienst belijden; overwegende dat volgens schattingen van Christian Solidarity Worldwide (CSW) in mei 2017 alleen al 160 christenen werden gevangengenomen in Eritrea;

| I. | overwegende dat Abune Antonios, de patriarch van de orthodoxe kerk in Eritrea, de grootste religieuze gemeenschap van het land, sinds 2007 is opgesloten, omdat hij weigerde 3 000 gelovigen die zich tegen de regering hadden uitgesproken te excommuniceren; overwegende dat hij sindsdien op een onbekende locatie wordt vastgehouden, waar hem medische zorg wordt ontzegd; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Abune Antonios, de patriarch van de orthodoxe kerk in Eritrea, de grootste religieuze gemeenschap van het land, sinds 2007 is opgesloten, omdat hij weigerde 3 000 gelovigen die zich tegen de regering hadden uitgesproken te excommuniceren; overwegende dat hij sindsdien op een onbekende locatie wordt vastgehouden, waar hem medische zorg wordt ontzegd;

| J. | overwegende dat er in Eritrea geen onafhankelijke rechterlijke macht en geen nationale vergadering zijn; overwegende dat het gebrek aan democratische instellingen in het land geleid heeft tot een vacuüm wat goed bestuur en rechtsstaat betreft, waardoor een klimaat van straffeloosheid voor misdaden tegen de menselijkheid werd gecreëerd; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat er in Eritrea geen onafhankelijke rechterlijke macht en geen nationale vergadering zijn; overwegende dat het gebrek aan democratische instellingen in het land geleid heeft tot een vacuüm wat goed bestuur en rechtsstaat betreft, waardoor een klimaat van straffeloosheid voor misdaden tegen de menselijkheid werd gecreëerd;

| K. | overwegende dat er slechts één wettige partij is, het Volksfront voor democratie en rechtvaardigheid (People's Front for Democracy and Justice, PFDJ); overwegende dat andere politieke partijen verboden zijn; overwegende dat volgens Freedom House de PFDJ en het leger in de praktijk de enige instellingen van politiek belang zijn in Eritrea, en dat beide strikt ondergeschikt zijn aan de president; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat er slechts één wettige partij is, het Volksfront voor democratie en rechtvaardigheid (People's Front for Democracy and Justice, PFDJ); overwegende dat andere politieke partijen verboden zijn; overwegende dat volgens Freedom House de PFDJ en het leger in de praktijk de enige instellingen van politiek belang zijn in Eritrea, en dat beide strikt ondergeschikt zijn aan de president;

| L. | overwegende dat Eritrea geen persvrijheid kent, aangezien onafhankelijke media verboden zijn, en dat Eritrea daardoor de afgelopen acht jaar telkens, van de 170-180 beoordeelde landen, op de laatste plaats van de persvrijheidindex van Verslaggevers zonder Grenzen belandde; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat Eritrea geen persvrijheid kent, aangezien onafhankelijke media verboden zijn, en dat Eritrea daardoor de afgelopen acht jaar telkens, van de 170-180 beoordeelde landen, op de laatste plaats van de persvrijheidindex van Verslaggevers zonder Grenzen belandde;

| M. | overwegende dat de voor 1997 geplande presidents- en parlementsverkiezingen nooit hebben plaatsgevonden en dat de in datzelfde jaar aangenomen grondwet nooit ten uitvoer is gelegd; overwegende dat het land al 24 jaar geen nationale verkiezingen heeft gehouden, en er zo goed als geen onafhankelijke rechterlijke macht, functionerende nationale vergadering of maatschappelijk middenveld zijn; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat de voor 1997 geplande presidents- en parlementsverkiezingen nooit hebben plaatsgevonden en dat de in datzelfde jaar aangenomen grondwet nooit ten uitvoer is gelegd; overwegende dat het land al 24 jaar geen nationale verkiezingen heeft gehouden, en er zo goed als geen onafhankelijke rechterlijke macht, functionerende nationale vergadering of maatschappelijk middenveld zijn;

| N. | overwegende dat Eritrea volgens het UNDP-verslag van 2016 over de menselijke ontwikkeling de 179e plaats inneemt onder de 188 landen op de menselijke ontwikkelingsindex voor 2016; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat Eritrea volgens het UNDP-verslag van 2016 over de menselijke ontwikkeling de 179e plaats inneemt onder de 188 landen op de menselijke ontwikkelingsindex voor 2016;

| O. | overwegende dat Eritreeërs die hun land probeerden te ontvluchten in 2016 de vierde grootste groep vormden (na Syriërs, Irakezen en Afghanen) onder de mensen die de gevaarlijke reis naar Europa wagen en hun lot in handen leggen van meedogenloze mensensmokkelaars voor de gevaarlijke oversteek over de Middellandse Zee; overwegende dat de situatie in Eritrea dus rechtstreekse gevolgen heeft voor Europa, omdat Eritreeërs naar hun thuisland zouden kunnen terugkeren indien de mensenrechten er geëerbiedigd en gehandhaafd zouden worden en de bevolking er zonder vrees zou kunnen leven; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat Eritreeërs die hun land probeerden te ontvluchten in 2016 de vierde grootste groep vormden (na Syriërs, Irakezen en Afghanen) onder de mensen die de gevaarlijke reis naar Europa wagen en hun lot in handen leggen van meedogenloze mensensmokkelaars voor de gevaarlijke oversteek over de Middellandse Zee; overwegende dat de situatie in Eritrea dus rechtstreekse gevolgen heeft voor Europa, omdat Eritreeërs naar hun thuisland zouden kunnen terugkeren indien de mensenrechten er geëerbiedigd en gehandhaafd zouden worden en de bevolking er zonder vrees zou kunnen leven;

| P. | overwegende dat er volgens de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR) meer dan 400 000 Eritreeërs zijn gevlucht, wat neerkomt op 9 % van de totale bevolking van het land; overwegende dat volgens schattingen van de UNHCR maandelijks ongeveer 5 000 Eritreeërs het land verlaten, wat grotendeels wordt verklaard door het voortduren van ernstige mensenrechtenschendingen; overwegende dat in 2015 in 69 % van de Eritrese asielzaken de vluchtelingenstatus werd toegekend in de EU, terwijl nog eens 27 % van de asielzoekers subsidiaire bescherming kreeg, wat de ernst van de vervolging in Eritrea aantoont; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat er volgens de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen (UNHCR) meer dan 400 000 Eritreeërs zijn gevlucht, wat neerkomt op 9 % van de totale bevolking van het land; overwegende dat volgens schattingen van de UNHCR maandelijks ongeveer 5 000 Eritreeërs het land verlaten, wat grotendeels wordt verklaard door het voortduren van ernstige mensenrechtenschendingen; overwegende dat in 2015 in 69 % van de Eritrese asielzaken de vluchtelingenstatus werd toegekend in de EU, terwijl nog eens 27 % van de asielzoekers subsidiaire bescherming kreeg, wat de ernst van de vervolging in Eritrea aantoont;

| Q. | overwegende dat Eritrea het proces van Khartoem ondersteunt (een initiatief van de EU en de Afrikaanse Unie, op 28 november 2014 gelanceerd om het probleem van migratie en mensenhandel aan te pakken), dat de tenuitvoerlegging inhoudt van concrete projecten, onder meer wat capaciteitsopbouw voor het rechtsapparaat en bewustmaking betreft; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat Eritrea het proces van Khartoem ondersteunt (een initiatief van de EU en de Afrikaanse Unie, op 28 november 2014 gelanceerd om het probleem van migratie en mensenhandel aan te pakken), dat de tenuitvoerlegging inhoudt van concrete projecten, onder meer wat capaciteitsopbouw voor het rechtsapparaat en bewustmaking betreft;

| R. | overwegende dat vele jongeren het land hebben ontvlucht om te ontsnappen aan de repressie van de regering en de dienstplicht, die vaak op zeer jonge leeftijd begint en voor vele Eritreeërs nooit eindigt; overwegende dat het merendeel van de dienstplichtigen in een situatie van slavernij blijft steken, waarin alle activiteiten, sollicitaties en de mogelijkheid om een gezinsleven te leiden worden gecontroleerd; overwegende dat naar schatting 400 000 mensen momenteel gedwongen worden tot onbeperkte militaire dienst, en dat velen van hen dwangarbeid verrichten, voor weinig of geen loon; overwegende dat dienstplichtige vrouwen vaak tot huishoudelijke slavernij gedwongen worden of seksueel misbruikt worden; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat vele jongeren het land hebben ontvlucht om te ontsnappen aan de repressie van de regering en de dienstplicht, die vaak op zeer jonge leeftijd begint en voor vele Eritreeërs nooit eindigt; overwegende dat het merendeel van de dienstplichtigen in een situatie van slavernij blijft steken, waarin alle activiteiten, sollicitaties en de mogelijkheid om een gezinsleven te leiden worden gecontroleerd; overwegende dat naar schatting 400 000 mensen momenteel gedwongen worden tot onbeperkte militaire dienst, en dat velen van hen dwangarbeid verrichten, voor weinig of geen loon; overwegende dat dienstplichtige vrouwen vaak tot huishoudelijke slavernij gedwongen worden of seksueel misbruikt worden;

| S. | overwegende dat discriminatie en geweld jegens vrouwen in alle geledingen van de Eritrese samenleving voorkomen; overwegende dat vrouwen niet alleen in het leger of in militaire opleidingskampen een zeer groot risico lopen op seksueel geweld, maar ook in de samenleving in haar geheel; overwegende dat naar schatting 89 % van de meisjes in Eritrea genitale verminking hebben ondergaan; overwegende dat de regering in maart 2007 echter afkondigde dat vrouwelijke genitale verminking een misdaad is, deze praktijk verbood en dat jaar voorlichtingsprogramma's ondersteunde ter ontmoediging ervan; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat discriminatie en geweld jegens vrouwen in alle geledingen van de Eritrese samenleving voorkomen; overwegende dat vrouwen niet alleen in het leger of in militaire opleidingskampen een zeer groot risico lopen op seksueel geweld, maar ook in de samenleving in haar geheel; overwegende dat naar schatting 89 % van de meisjes in Eritrea genitale verminking hebben ondergaan; overwegende dat de regering in maart 2007 echter afkondigde dat vrouwelijke genitale verminking een misdaad is, deze praktijk verbood en dat jaar voorlichtingsprogramma's ondersteunde ter ontmoediging ervan;

| T. | overwegende dat het regime zijn totalitaire greep op de diasporagemeenschap versterkt door middel van een inkomensbelasting van 2 % voor expats, en door de diaspora te bespioneren en in Eritrea gebleven familieleden tot doelwit te maken; |
| --- | --- |

T.

overwegende dat het regime zijn totalitaire greep op de diasporagemeenschap versterkt door middel van een inkomensbelasting van 2 % voor expats, en door de diaspora te bespioneren en in Eritrea gebleven familieleden tot doelwit te maken;

| U. | overwegende dat het regime in Eritrea sinds 2011 ontkent dat de hongersnood in het land dreigt; overwegende dat heel Oost-Afrika dit jaar kampt met een zeer ernstige droogte en dat de bezorgdheid over de situatie in Eritrea toeneemt; overwegende dat 1,5 miljoen Eritreeërs volgens UNICEF in januari 2017 in een situatie van voedselonzekerheid verkeerden, waaronder 15 000 ondervoede kinderen; |
| --- | --- |

U.

overwegende dat het regime in Eritrea sinds 2011 ontkent dat de hongersnood in het land dreigt; overwegende dat heel Oost-Afrika dit jaar kampt met een zeer ernstige droogte en dat de bezorgdheid over de situatie in Eritrea toeneemt; overwegende dat 1,5 miljoen Eritreeërs volgens UNICEF in januari 2017 in een situatie van voedselonzekerheid verkeerden, waaronder 15 000 ondervoede kinderen;

| V. | overwegende dat de EU een belangrijke donor voor Eritrea is op het gebied van ontwikkelingshulp; overwegende dat de EU en Eritrea in januari 2016, ondanks de ernstige vraagtekens en grote bezwaren van het Europees Parlement, een nieuw nationaal indicatief programma hebben ondertekend in het kader van het 11e EOF, ter waarde van 200 miljoen EUR; overwegende dat de nadruk moet komen te liggen op hernieuwbare energie, bestuur en het beheer van overheidsfinanciën in het bijzonder in de energiesector; |
| --- | --- |

V.

overwegende dat de EU een belangrijke donor voor Eritrea is op het gebied van ontwikkelingshulp; overwegende dat de EU en Eritrea in januari 2016, ondanks de ernstige vraagtekens en grote bezwaren van het Europees Parlement, een nieuw nationaal indicatief programma hebben ondertekend in het kader van het 11e EOF, ter waarde van 200 miljoen EUR; overwegende dat de nadruk moet komen te liggen op hernieuwbare energie, bestuur en het beheer van overheidsfinanciën in het bijzonder in de energiesector;

| 1. | veroordeelt in de meest krachtige bewoordingen de stelselmatige, grootschalige en grove mensenrechtenschendingen door Eritrea; roept de regering van Eritrea op een einde te maken aan de opsluiting van de oppositie, journalisten, religieuze leiders en onschuldige burgers; eist dat alle gewetensgevangenen in Eritrea onmiddellijk en onvoorwaardelijk worden vrijgelaten, in het bijzonder Dawit Isaak en de andere journalisten die sinds 2001 worden vastgehouden en Abune Antonios; eist dat de regering van Eritrea gedetailleerde informatie verschaft over het lot en de verblijfplaats van alle personen die van hun fysieke vrijheid zijn beroofd; |
| --- | --- |

1.

| 2. | herinnert aan het besluit van de Afrikaanse commissie voor de rechten van de mens en de volkeren van mei 2017, en eist dat Eritrea onverwijld het welzijn van Dawit Isaak bevestigt en hem onmiddellijk vrijlaat, laat samenkomen met zijn familie en juridische vertegenwoordigers en de nodige schadevergoeding toekent voor zijn jaren in gevangenschap; roept Eritrea voorts op het verbod op onafhankelijke media op te heffen, zoals de Afrikaanse commissie ook heeft geoordeeld; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst erop dat Eritrea, door de uitspraak van de Afrikaanse commissie niet te eerbiedigen, de internationale normen en grondrechten op flagrante wijze blijft schenden, waaronder het recht op een eerlijk proces, het verbod op foltering, de vrijheid van meningsuiting en het recht op een gezin, en dat elk land het Afrikaans Handvest van de rechten van de mens en de volkeren moet eerbiedigen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | roept de Eritrese regering op Abune Antonios vrij te laten, hem te laten terugkeren in zijn functie als patriarch en vreedzame religieuze praktijken in het land niet langer te belemmeren; herhaalt dat vrijheid van meningsuiting een grondrecht is, en veroordeelt met klem iedere vorm van geweld of discriminatie op grond van godsdienst; |
| --- | --- |

4.

| 5. | dringt erop aan dat aangeklaagden een eerlijk proces krijgen en dat foltering wordt afgeschaft, evenals andere onterende praktijken zoals beperking van de toegang tot voedsel, water en medische zorg; herinnert de regering van Eritrea eraan dat zij, overeenkomstig haar verplichting van passende zorgvuldigheid, een onderzoek moet instellen naar buitengerechtelijke executies; |
| --- | --- |

5.

| 6. | herinnert de regering van Eritrea eraan dat vele van haar activiteiten worden aangemerkt als misdaden tegen de menselijkheid en dat — hoewel Eritrea geen partij is bij het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof — vele bepalingen van het Statuut van Rome overeenkomen met het internationaal gewoonterecht dat bindend is voor Eritrea; benadrukt zijn steun voor de aanbeveling van de VN-onderzoekscommissie en voor een grondig onderzoek naar de aantijgingen van ernstige schendingen van de mensenrechten en misdaden tegen de menselijkheid door de Eritrese autoriteiten, teneinde ervoor te zorgen dat eenieder die hiervoor verantwoordelijk wordt geacht ter verantwoording wordt geroepen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | spreekt zijn volledige steun uit voor het werk van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Eritrea; roept de EU op om in samenwerking met de VN en de Afrikaanse Unie de algemene situatie in Eritrea nauwlettend te volgen en melding te maken van alle gevallen van schendingen van de mensenrechten en fundamentele vrijheden; |
| --- | --- |

7.

| 8. | eist dat Eritrea het VN-Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing ten volle eerbiedigt en onmiddellijk toepast en zijn verplichtingen in het kader van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en van het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren — die beide een verbod op foltering inhouden — volledig nakomt; stelt met bezorgdheid vast dat openbare en particuliere actoren, met inbegrip van bedrijven, sterk worden beperkt door overheidscontrole; erkent dat het ontbreken van enig beheer van de overheidsfinanciën, inclusief het ontbreken van een nationale begroting, begrotingscontrole onmogelijk maakt; |
| --- | --- |

8.

| 9. | verzoekt de Eritrese regering de oprichting van andere politieke partijen toe te staan als een instrument bij uitstek voor het bevorderen van de democratie in het land, en roept ertoe op dat mensenrechtenorganisaties ongehinderd hun werk kunnen doen in het land; |
| --- | --- |

9.

| 10. | herinnert eraan dat het partnerschap van de EU met Eritrea valt onder de Overeenkomst van Cotonou, en dat alle partijen verplicht zijn de bepalingen van die overeenkomst te eerbiedigen en na te leven, met name de eerbiediging van de mensenrechten, democratie en de rechtsstaat; verzoekt de EU daarom ervoor te zorgen dat haar steun aan voorwaarden is gebonden, onder meer de voorwaarde dat de regering van Eritrea de internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten naleeft en dat de politieke gevangenen worden vrijgelaten alvorens er verdere EU-steun aan Eritrea wordt gegeven; roept de EU voorts op gebruik te maken van alle beschikbare instrumenten en hulpmiddelen om ervoor te zorgen dat de regering van Eritrea voldoet aan haar verplichting om de fundamentele vrijheden te beschermen en te waarborgen, onder meer door het instellen van een overlegprocedure op grond van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou in overweging te nemen; verzoekt om een gedetailleerde en uitgebreide beoordeling van de aan Eritrea toegewezen fondsen die door de EU en haar lidstaten worden gefinancierd; |
| --- | --- |

10.

| 11. | keurt het af dat de EU heeft besloten hulp aan Eritrea te blijven verlenen en hekelt met name het feit dat het NIP voor Eritrea van 200 miljoen EUR van start is gegaan; verzoekt de Commissie de toezichtregelingen te herzien die zij met het Parlement is overeengekomen, de nodige aandacht te schenken aan de zorgen en suggesties van het Parlement en te waarborgen dat deze zorgen en suggesties worden meegedeeld aan het Comité van het EOF; is van mening dat het Comité van het EOF rekening had moeten houden met de eerdere aanbevelingen van het Parlement om het NIP niet aan te nemen en nadere besprekingen aan te gaan; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Commissie ervoor te zorgen dat de toegewezen middelen niet ten goede komen aan de Eritrese regering, maar uitsluitend en op transparante wijze worden aangewend om tegemoet te komen aan de behoeften van de Eritrese bevolking ten aanzien van ontwikkeling, democratie, mensenrechten, behoorlijk bestuur en veiligheid, en vrijheid van meningsuiting, pers en vergadering; roept de EU ertoe op de onlangs overeengekomen steun aan voorwaarden te verbinden en er verder voor te zorgen dat het NIP Eritrea ondersteunt bij het ingrijpend hervormen van zijn energiebeleid met als doel energie voor iedereen toegankelijk te maken, in het bijzonder in plattelandsgebieden waar op dit moment nog altijd geen elektriciteitsvoorziening is; is bovendien van mening dat in het onderdeel „bestuur” van het NIP een sterke nadruk moet komen te liggen op de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de universele periodieke doorlichting betreffende de mensenrechten onder leiding van de VN; |
| --- | --- |

12.

| 13. | verlangt dat de Commissie de garantie krijgt van de Eritrese regering dat zij democratische hervormingen zal doorvoeren en de eerbiediging van de mensenrechten zal waarborgen, onder meer door de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van de 18e zitting van de Groep universele periodieke doorlichting (UPR), die zij op 7 februari 2014 heeft aanvaard; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de Raad de betrekkingen tussen de EU en Eritrea en de EU-ontwikkelingshulp aan het land opnieuw te beoordelen als reactie op de slechte mensenrechtensituatie in het land, en de tastbare resultaten van de hulpprogramma's van de afgelopen jaren te publiceren; verzoekt de EU en de lidstaten gebruik te maken van alle beschikbare maatregelen, met name in het kader van de Overeenkomst van Cotonou, om ervoor te zorgen dat de Eritrese autoriteiten hun internationale verplichtingen nakomen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | wijst er nadrukkelijk op dat Eritrea internationale en regionale mensenrechtenorganen, met inbegrip van speciale rapporteurs, ongehinderde toegang tot het land moet verlenen om toezicht te houden op de vooruitgang; verzoekt de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid actief steun te verlenen aan de verlenging van het mandaat van de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechtensituatie in Eritrea; spoort de regering van Eritrea aan dringende noodzakelijke hervormingen door te voeren en als onderdeel daarvan het concept van de eenpartijstaat los te laten, de ontbinding van het parlement ongedaan te maken en weer verkiezingen te organiseren; |
| --- | --- |

15.

| 16. | dringt er bij de EU-lidstaten op aan passende maatregelen te nemen tegen de inning van de diasporabelasting bij Eritrese onderdanen die op hun grondgebied wonen, in overeenstemming met resolutie 2023 (2011) van de VN-Veiligheidsraad; herinnert de regering van Eritrea eraan dat in het internationaal recht inzake de mensenrechten is vastgelegd dat eenieder het recht heeft zijn land te verlaten; roept de regering op vrijheid van verkeer toe te staan en niet langer de diasporabelasting te innen bij Eritreeërs die in het buitenland wonen; dringt er bij de regering op aan een einde te maken aan het beleid van „schuld door associatie” ten aanzien van familieleden van mensen die zich aan de dienstplicht onttrekken, Eritrea trachten te ontvluchten of de 2 % inkomstenbelasting niet betalen die de Eritrese regering aan Eritreeërs in het buitenland oplegt; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de regering van Eritrea zich te houden aan de voorgeschreven duur van de dienstplicht, haar burgers niet langer dwangarbeid op te leggen, buitenlandse bedrijven te verbieden nog langer dienstplichtigen in te zetten als arbeidskrachten, ook al gebeurt dit tegen vergoeding, dienstweigering op grond van gewetensbezwaren toe te staan en de bescherming van dienstplichtigen te waarborgen; |
| --- | --- |

17.

| 18. | herinnert de regering van Eritrea aan haar verplichtingen uit hoofde van de IAO-verdragen, in het bijzonder met betrekking tot het recht van organisaties uit het maatschappelijk middenveld en vakbonden om zich te verenigen, vreedzaam te demonstreren, deel te nemen aan publieke aangelegenheden en actie te voeren voor betere arbeidsrechten; roept de regering van Eritrea op tot loslating van het beleid om alle ngo's te verbieden met minder dan 2 miljoen USD op hun bankrekening; is verontrust over het nauwe verband tussen het bedrijfsleven, de politiek en corruptie in Eritrea; veroordeelt buitenlandse bedrijven die betrokken zijn bij het gebruik van dwangarbeid en verzoekt alle partijen die in Eritrea actief zijn om betere verantwoordingsplicht, due diligence en verslagleggingssystemen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | neemt kennis van de pogingen van de EU om met Eritrea samen te werken op het gebied van migratie; wijst erop dat Eritreeërs in de EU-lidstaten in erg veel gevallen asiel of subsidiaire bescherming verleend krijgen, en roept de lidstaten dan ook op om Eritreeërs die asiel zoeken in Europa niet terug te sturen, in overeenstemming met het Verdrag van Genève; wenst dat de EU-lidstaten zich houden aan het beginsel van non-refoulement en wijst erop dat de kans groot is dat terugkerende asielzoekers vanwege hun vluchtpogingen gevangen worden genomen en worden gefolterd; |
| --- | --- |

19.

| 20. | spoort Eritrea aan samen te werken met de internationale gemeenschap op het gebied van de mensenrechten; verzoekt de VN-Mensenrechtenraad (HRC) samen te werken met Eritrea op het gebied van capaciteitsopbouw in het gerechtelijk apparaat door seminars en opleidingen te organiseren voor rechters en advocaten als een constructieve stap voorwaarts; erkent dat een delegatie van het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten in juli 2017 een bezoek zal brengen aan Eritrea, en verzoekt deze delegatie verslag uit te brengen over wat zij daar ziet en te trachten zich toegang te verschaffen tot alle delen van het land, met name gevangenissen, met voorzieningen die kunnen worden onderzocht en waarover verslag kan worden uitgebracht; |
| --- | --- |

20.

| 21. | geeft nogmaals uitdrukking aan zijn diepe bezorgdheid over de huidige rampzalige klimaatomstandigheden in de Hoorn van Afrika, met inbegrip van Eritrea, en het ernstige risico op voedsel- en humanitaire crises dat hiermee gepaard gaat; verzoekt de EU om samen met haar internationale partners haar steun aan de getroffen bevolking te intensiveren en ervoor te zorgen dat de nodige financiële middelen en bijstand worden verleend; |
| --- | --- |

21.

| 22. | hekelt het beleid van de regering van Eritrea van willekeurige intrekking van staatsburgerschap en eist dat alle Eritrese burgers voor de wet eerlijk en gelijk worden behandeld; benadrukt dat „het tekort aan gerechtigheid” in het democratisch bestuur van Eritrea en het herstel van de rechtsstaat in de eerste plaats moeten worden aangepakt door een einde te maken aan het autoritaire bewind dat berust op de angst voor willekeurige detentie in volledige isolatie, foltering en andere mensenrechtenschendingen, waarvan sommige kunnen worden aangemerkt als misdaden tegen de menselijkheid; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU, de Raad van de Afrikaanse Unie, de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, de secretaris-generaal van de VN, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, en de Eritrese autoriteiten. |
| --- | --- |

23.

---

(1)  PB C 51 E van 22.2.2013, blz. 146.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0090.

(3)  PB L 51 van 2.3.2010, blz. 19.

(4)  PB L 195 van 27.7.2010, blz. 74.

(5)  PB L 282 van 16.10.2012, blz. 46.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/146 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/146

---

P8_TA(2017)0310

Burundi

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de situatie in Burundi (2017/2756(RSP))

(2018/C 334/17)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de herziene Overeenkomst van Cotonou, en met name artikel 96, |
| --- | --- |

—

gezien de herziene Overeenkomst van Cotonou, en met name artikel 96,

| — | gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens,

| — | gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966, |
| --- | --- |

—

gezien het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten van 1966,

| — | gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaanse Handvest van de rechten van de mens en de volkeren,

| — | gezien het Afrikaans Handvest voor democratie, verkiezingen en bestuur, |
| --- | --- |

—

gezien het Afrikaans Handvest voor democratie, verkiezingen en bestuur,

| — | gezien de resoluties 2248 (2015), van 12 november 2015, en 2303 (2016), van 29 juli 2016, van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de situatie in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties 2248 (2015), van 12 november 2015, en 2303 (2016), van 29 juli 2016, van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties over de situatie in Burundi,

| — | gezien het verslag van de internationale onderzoekscommissie van 15 juni 2017 gepresenteerd aan de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de internationale onderzoekscommissie van 15 juni 2017 gepresenteerd aan de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties,

| — | gezien het eerste rapport van de secretaris-generaal van de VN over Burundi, gepubliceerd op 23 februari 2017, |
| --- | --- |

—

gezien het eerste rapport van de secretaris-generaal van de VN over Burundi, gepubliceerd op 23 februari 2017,

| — | gezien de persverklaring van 9 maart 2017 van de Veiligheidsraad over de situatie in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de persverklaring van 9 maart 2017 van de Veiligheidsraad over de situatie in Burundi,

| — | gezien het verslag van de onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN over Burundi (UNIIB), gepubliceerd op 20 september 2016, |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN over Burundi (UNIIB), gepubliceerd op 20 september 2016,

| — | gezien de resolutie van 30 september 2016 van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties over de situatie van de mensenrechten in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van 30 september 2016 van de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties over de situatie van de mensenrechten in Burundi,

| — | gezien de Overeenkomst van Arusha voor vrede en verzoening in Burundi, van 28 augustus 2000, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Arusha voor vrede en verzoening in Burundi, van 28 augustus 2000,

| — | gezien de verklaring van 13 juni 2015 van de top van de Afrikaanse Unie over de situatie in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 13 juni 2015 van de top van de Afrikaanse Unie over de situatie in Burundi,

| — | gezien het besluit van de Raad voor vrede en veiligheid en de toestand van vrede en veiligheid in Afrika (Assembly/AU/Dec.598 (XXVI), aangenomen tijdens de 26e gewone zitting van de Vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Afrikaanse Unie, die op 30 en 31 januari 2016 in Addis Abeba (Ethiopië) is gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien het besluit van de Raad voor vrede en veiligheid en de toestand van vrede en veiligheid in Afrika (Assembly/AU/Dec.598 (XXVI), aangenomen tijdens de 26e gewone zitting van de Vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Afrikaanse Unie, die op 30 en 31 januari 2016 in Addis Abeba (Ethiopië) is gehouden,

| — | gezien de besluiten en verklaringen van de Raad voor vrede en veiligheid en de toestand van vrede en veiligheid in Afrika (Assembly/AU/Dec.605-620 (XXVII), aangenomen tijdens de 27e gewone zitting van de Vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Afrikaanse Unie, die op 17 en 18 juli 2016 in Kigali (Rwanda) is gehouden, |
| --- | --- |

—

gezien de besluiten en verklaringen van de Raad voor vrede en veiligheid en de toestand van vrede en veiligheid in Afrika (Assembly/AU/Dec.605-620 (XXVII), aangenomen tijdens de 27e gewone zitting van de Vergadering van staatshoofden en regeringsleiders van de Afrikaanse Unie, die op 17 en 18 juli 2016 in Kigali (Rwanda) is gehouden,

| — | gezien de resolutie van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren van 4 november 2016 over de situatie van de mensenrechten in de Republiek Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Afrikaanse Commissie voor de rechten van de mens en de volkeren van 4 november 2016 over de situatie van de mensenrechten in de Republiek Burundi,

| — | gezien de verklaring van 31 mei 2015 van de top van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap over de situatie in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 31 mei 2015 van de top van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap over de situatie in Burundi,

| — | gezien de resoluties van het Europees Parlement over Burundi, met name die van 9 juli 2015 (1), 17 december 2015 (2) en 19 januari 2017 (3), |
| --- | --- |

—

gezien de resoluties van het Europees Parlement over Burundi, met name die van 9 juli 2015 (1), 17 december 2015 (2) en 19 januari 2017 (3),

| — | gezien Besluit (EU) 2016/394 van de Raad van 14 maart 2016 betreffende de afsluiting van het overleg met de Republiek Burundi krachtens artikel 96 van de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds, |
| --- | --- |

—

gezien Besluit (EU) 2016/394 van de Raad van 14 maart 2016 betreffende de afsluiting van het overleg met de Republiek Burundi krachtens artikel 96 van de Partnerschapsovereenkomst tussen de leden van de groep van Staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, enerzijds, en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, anderzijds,

| — | gezien Verordening (EU) 2015/1755 van de Raad van 1 oktober 2015, alsook de besluiten (PESC) 2015/1763 en (PESC) 2016/1745 van de Raad betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) 2015/1755 van de Raad van 1 oktober 2015, alsook de besluiten (PESC) 2015/1763 en (PESC) 2016/1745 van de Raad betreffende beperkende maatregelen in het licht van de situatie in Burundi,

| — | gezien de conclusies van de Raad over Burundi van 16 maart, 18 mei, 22 juni, 16 november 2015 en 15 februari 2016 over Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad over Burundi van 16 maart, 18 mei, 22 juni, 16 november 2015 en 15 februari 2016 over Burundi,

| — | gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 28 mei 2015, 19 december 2015 en 21 oktober 2016; |
| --- | --- |

—

gezien de verklaringen van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid (VV/HV) van 28 mei 2015, 19 december 2015 en 21 oktober 2016;

| — | gezien de verklaring van 6 januari 2017 van de woordvoerder van de VV/HV over het verbieden van de Ligue Iteka in Burundi, |
| --- | --- |

—

gezien de verklaring van 6 januari 2017 van de woordvoerder van de VV/HV over het verbieden van de Ligue Iteka in Burundi,

| — | gezien de Burundese grondwet, en met name artikel 96, |
| --- | --- |

—

gezien de Burundese grondwet, en met name artikel 96,

| — | gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 135, lid 5, en artikel 123, lid 4, van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat Burundi in een ernstige politieke crisis is geraakt en maatschappelijke onrust kent na de aankondiging in april 2015 door president Pierre Nkurunziza dat hij een derde mandaat ambieert, hetgeen in strijd is met de Burundese grondwet, die het aantal presidentiële mandaten tot twee beperkt, en de Overeenkomst van Arusha; overwegende dat de sterke weerstand tegen zijn herverkiezing door de regering met harde hand is onderdrukt, met als gevolg een alarmerende verslechtering van de mensenrechtensituatie in het land; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat Burundi in een ernstige politieke crisis is geraakt en maatschappelijke onrust kent na de aankondiging in april 2015 door president Pierre Nkurunziza dat hij een derde mandaat ambieert, hetgeen in strijd is met de Burundese grondwet, die het aantal presidentiële mandaten tot twee beperkt, en de Overeenkomst van Arusha; overwegende dat de sterke weerstand tegen zijn herverkiezing door de regering met harde hand is onderdrukt, met als gevolg een alarmerende verslechtering van de mensenrechtensituatie in het land;

| B. | overwegende dat volgens internationale waarnemers sinds juli 2015 de oppositie tegen zijn herverkiezing door de regering met harde hand is onderdrukt; overwegende dat volgens de VN sinds de uitbarsting van geweld 500 mensen zijn omgekomen; overwegende dat volgens mensenrechtenorganisaties meer dan 1 200 mensen zijn gedood, tussen 400 en 900 het slachtoffer zijn geworden van gedwongen verdwijningen, enkele honderden of zelfs duizenden mensen zijn gemarteld, en meer dan 10 000 nog willekeurig worden vastgehouden; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat volgens internationale waarnemers sinds juli 2015 de oppositie tegen zijn herverkiezing door de regering met harde hand is onderdrukt; overwegende dat volgens de VN sinds de uitbarsting van geweld 500 mensen zijn omgekomen; overwegende dat volgens mensenrechtenorganisaties meer dan 1 200 mensen zijn gedood, tussen 400 en 900 het slachtoffer zijn geworden van gedwongen verdwijningen, enkele honderden of zelfs duizenden mensen zijn gemarteld, en meer dan 10 000 nog willekeurig worden vastgehouden;

| C. | overwegende dat president Pierre Nkurunziza de mogelijkheid niet uitsluit van een grondwetswijziging om in aanmerking te kunnen komen voor een vierde ambtstermijn vanaf 2020, en een interne procedure is gestart om de beperkingen van mandaten af te schaffen; overwegende dat dit in tegenspraak zou zijn met de eerdere verklaringen van president Pierre Nkurunziza en afbreuk zou doen aan de collectieve inspanningen voor het vinden van een duurzame oplossing op lange termijn; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat president Pierre Nkurunziza de mogelijkheid niet uitsluit van een grondwetswijziging om in aanmerking te kunnen komen voor een vierde ambtstermijn vanaf 2020, en een interne procedure is gestart om de beperkingen van mandaten af te schaffen; overwegende dat dit in tegenspraak zou zijn met de eerdere verklaringen van president Pierre Nkurunziza en afbreuk zou doen aan de collectieve inspanningen voor het vinden van een duurzame oplossing op lange termijn;

| D. | overwegende dat in het verslag van de onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN over Burundi (EINUB) melding gemaakt wordt van „talrijke aanwijzingen van ernstige schendingen van de mensenrechten en ernstige wandaden” in het land, voornamelijk door de veiligheidstroepen en de autoriteiten; dat sinds april 2017 het aantal gevallen van het aanzetten tot geweld en haat zijn gestegen, met name bij de samenkomst van de Imbonerakure, de jongerenmilities van de regeringspartij CNDD-FDD; dat vooraanstaande personen van de oppositie en de actoren van het maatschappelijk middenveld, met name mensenrechtenactivisten, journalisten en advocaten, het voornaamste doelwit vormen van deze wandaden; dat het eindverslag van de door de Mensenrechtenraad ingestelde onderzoekscommissie in september 2017 wordt verwacht; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat in het verslag van de onafhankelijke onderzoekscommissie van de VN over Burundi (EINUB) melding gemaakt wordt van „talrijke aanwijzingen van ernstige schendingen van de mensenrechten en ernstige wandaden” in het land, voornamelijk door de veiligheidstroepen en de autoriteiten; dat sinds april 2017 het aantal gevallen van het aanzetten tot geweld en haat zijn gestegen, met name bij de samenkomst van de Imbonerakure, de jongerenmilities van de regeringspartij CNDD-FDD; dat vooraanstaande personen van de oppositie en de actoren van het maatschappelijk middenveld, met name mensenrechtenactivisten, journalisten en advocaten, het voornaamste doelwit vormen van deze wandaden; dat het eindverslag van de door de Mensenrechtenraad ingestelde onderzoekscommissie in september 2017 wordt verwacht;

| E. | overwegende dat het gesignaleerde geweld moorden, ontvoeringen, gedwongen verdwijningen, folteringen, verkrachtingen en willekeurige aanhoudingen en gevangenneming omvat; overwegende dat corruptie en de passiviteit van de overheid een cultuur bestendigen van straffeloosheid van daders, welke belet dat talrijke plegers van dodelijk geweld, met inbegrip van leden van de strijdkrachten en de veiligheidsdiensten, voor de rechter worden gebracht; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat het gesignaleerde geweld moorden, ontvoeringen, gedwongen verdwijningen, folteringen, verkrachtingen en willekeurige aanhoudingen en gevangenneming omvat; overwegende dat corruptie en de passiviteit van de overheid een cultuur bestendigen van straffeloosheid van daders, welke belet dat talrijke plegers van dodelijk geweld, met inbegrip van leden van de strijdkrachten en de veiligheidsdiensten, voor de rechter worden gebracht;

| F. | overwegende dat in oktober 2016 de Burundese autoriteiten vijf mensenrechtenorganisaties hebben verboden, en in januari 2017 de oudste van deze organisaties in het land, Iteka Liga, ook verboden is; dat in december 2016 het Parlement een wet heeft aangenomen die voorziet in een strikte controle van internationale ngo’s; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat in oktober 2016 de Burundese autoriteiten vijf mensenrechtenorganisaties hebben verboden, en in januari 2017 de oudste van deze organisaties in het land, Iteka Liga, ook verboden is; dat in december 2016 het Parlement een wet heeft aangenomen die voorziet in een strikte controle van internationale ngo’s;

| G. | overwegende dat de aan onafhankelijke media en kranten opgelegde beperkingen zijn toegenomen; dat de onafhankelijke media nog altijd gecensureerd, stilgelegd, geblokkeerd en/of gesloten worden; overwegende dat journalisten het slachtoffer zijn geweest van verdwijningen, fysiek geweld en gerechtelijke intimidatie; overwegende dat alle onafhankelijke radiostations uit de ether zijn gehaald; dat Burundi in 2017 op de 160e plaats staat van 180 landen op de index voor persvrijheid van Verslaggevers Zonder Grenzen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de aan onafhankelijke media en kranten opgelegde beperkingen zijn toegenomen; dat de onafhankelijke media nog altijd gecensureerd, stilgelegd, geblokkeerd en/of gesloten worden; overwegende dat journalisten het slachtoffer zijn geweest van verdwijningen, fysiek geweld en gerechtelijke intimidatie; overwegende dat alle onafhankelijke radiostations uit de ether zijn gehaald; dat Burundi in 2017 op de 160e plaats staat van 180 landen op de index voor persvrijheid van Verslaggevers Zonder Grenzen;

| H. | overwegende dat ambtenaren van de VN erop wijzen dat de overheidsfunctionarissen de neiging hebben verdeeldheid te zaaien, wat doet vrezen voor een spiraal van geweld en een mogelijk etniseren van de crisis; dat er melding wordt gemaakt van massaal gebruik van geweld en intimidatie door de CNDD-FDD (Nationale Raad voor de Verdediging van de Democratie-Krachten voor de Verdediging van de Democratie) en de jongerenafdeling daarvan, de Imbonerakure-militie; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat ambtenaren van de VN erop wijzen dat de overheidsfunctionarissen de neiging hebben verdeeldheid te zaaien, wat doet vrezen voor een spiraal van geweld en een mogelijk etniseren van de crisis; dat er melding wordt gemaakt van massaal gebruik van geweld en intimidatie door de CNDD-FDD (Nationale Raad voor de Verdediging van de Democratie-Krachten voor de Verdediging van de Democratie) en de jongerenafdeling daarvan, de Imbonerakure-militie;

| I. | overwegende dat naar aanleiding van het besluit van Internationaal Strafhof (ICC) om een vooronderzoek te openen inzake het geweld en de schendingen van de mensenrechten in het land, Burundi in oktober 2016 een procedure is gestart om zich terug te trekken uit het Statuut van Rome, waaruit het voornemen blijkt om het ICC te verlaten; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat naar aanleiding van het besluit van Internationaal Strafhof (ICC) om een vooronderzoek te openen inzake het geweld en de schendingen van de mensenrechten in het land, Burundi in oktober 2016 een procedure is gestart om zich terug te trekken uit het Statuut van Rome, waaruit het voornemen blijkt om het ICC te verlaten;

| J. | overwegende dat in augustus 2016 de Burundese regering heeft geweigerd dat politieagenten van de VN in het land worden gestationeerd om de situatie te volgen; dat de Burundese regering heeft besloten haar samenwerking op te schorten met het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN en heeft geweigerd samen te werken met de door de Mensenrechtenraad van de VN ingestelde onderzoekscommissie; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat in augustus 2016 de Burundese regering heeft geweigerd dat politieagenten van de VN in het land worden gestationeerd om de situatie te volgen; dat de Burundese regering heeft besloten haar samenwerking op te schorten met het Bureau van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN en heeft geweigerd samen te werken met de door de Mensenrechtenraad van de VN ingestelde onderzoekscommissie;

| K. | overwegende dat op 21 december 2015 het parlement van Burundi het voorstel heeft verworpen voor de inzet van een vredesmacht van de Afrikaanse Unie, met als argument dat een militaire interventie van de Afrikaanse Unie zou gelijkstaan aan een invasie van een bezettingsmacht; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat op 21 december 2015 het parlement van Burundi het voorstel heeft verworpen voor de inzet van een vredesmacht van de Afrikaanse Unie, met als argument dat een militaire interventie van de Afrikaanse Unie zou gelijkstaan aan een invasie van een bezettingsmacht;

| L. | overwegende dat op 8 december 2015 de Europese Unie een overlegprocedure begonnen is met de Burundese regering op grond van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de groep van ACS-staten, de Afrikaanse Unie, de Oost-Afrikaanse Gemeenschap en de Verenigde Naties; dat in maart 2016 de Europese Unie dit overleg heeft afgesloten, dat geleid heeft tot de conclusie dat de toezeggingen van de regering van Burundi inzake mensenrechten en de beginselen van democratie en de rechtsstaat, ontoereikend zijn; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat op 8 december 2015 de Europese Unie een overlegprocedure begonnen is met de Burundese regering op grond van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, in aanwezigheid van vertegenwoordigers van de groep van ACS-staten, de Afrikaanse Unie, de Oost-Afrikaanse Gemeenschap en de Verenigde Naties; dat in maart 2016 de Europese Unie dit overleg heeft afgesloten, dat geleid heeft tot de conclusie dat de toezeggingen van de regering van Burundi inzake mensenrechten en de beginselen van democratie en de rechtsstaat, ontoereikend zijn;

| M. | overwegende dat na afloop van deze procedure de Europese Unie een reeks concrete maatregelen heeft vastgesteld die de regering van Burundi moet treffen om de hervatting van een volledige samenwerking mogelijk te maken; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat na afloop van deze procedure de Europese Unie een reeks concrete maatregelen heeft vastgesteld die de regering van Burundi moet treffen om de hervatting van een volledige samenwerking mogelijk te maken;

| N. | overwegende dat de Unie de rechtstreekse financiële steun aan de Burundese regering, waaronder begrotingssteun, heeft opgeschort; dat de Unie heeft toegezegd om de financiële steun aan de bevolking te handhaven in naam van humanitaire bijstand, met inbegrip van projecten die erop gericht zijn de toegang tot basisdiensten te verzekeren; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat de Unie de rechtstreekse financiële steun aan de Burundese regering, waaronder begrotingssteun, heeft opgeschort; dat de Unie heeft toegezegd om de financiële steun aan de bevolking te handhaven in naam van humanitaire bijstand, met inbegrip van projecten die erop gericht zijn de toegang tot basisdiensten te verzekeren;

| O. | overwegende dat de EU gerichte sancties heeft vastgesteld tegen personen, entiteiten of instanties die de democratie ondermijnen of het zoeken naar een politieke oplossing in Burundi belemmeren; overwegende dat de Afrikaanse Unie momenteel ook van plan is sancties vast te stellen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de EU gerichte sancties heeft vastgesteld tegen personen, entiteiten of instanties die de democratie ondermijnen of het zoeken naar een politieke oplossing in Burundi belemmeren; overwegende dat de Afrikaanse Unie momenteel ook van plan is sancties vast te stellen;

| P. | overwegende dat de inter-Burundese dialoog onder auspiciën van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, met de steun van de Afrikaanse Unie en de Europese Unie, door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties als de enige levensvatbare oplossing voor een duurzame politieke oplossing van de situatie in Burundi wordt beschouwd; dat de dialoog open moet staan voor allen, met inbegrip van de oppositiepartijen, het maatschappelijk middenveld en de leden van de diaspora; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat de inter-Burundese dialoog onder auspiciën van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap, met de steun van de Afrikaanse Unie en de Europese Unie, door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties als de enige levensvatbare oplossing voor een duurzame politieke oplossing van de situatie in Burundi wordt beschouwd; dat de dialoog open moet staan voor allen, met inbegrip van de oppositiepartijen, het maatschappelijk middenveld en de leden van de diaspora;

| Q. | overwegende dat de politieke impasse in Burundi en de verslechtering van de economische situatie een zware wissel trekken op de bevolking; dat naar schatting van het Bureau van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen meer dan 420 000 personen Burundi zijn ontvlucht om een veilig heenkomen te zoeken in de buurlanden; dat er volgens de adjunct-secretaris-generaal van de Verenigde Naties momenteel 290 000 intern ontheemden zijn; dat drie miljoen mensen humanitaire hulp nodig hebben en 2,6 miljoen in acute voedselonzekerheid verkeren; dat 700 000 mensen afhankelijk zijn van noodvoedselhulp, ondanks het feit dat de regering bepaalde restricties heeft opgeheven; dat deze situatie de stabiliteit van de regio ernstig in gevaar brengt; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de politieke impasse in Burundi en de verslechtering van de economische situatie een zware wissel trekken op de bevolking; dat naar schatting van het Bureau van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen meer dan 420 000 personen Burundi zijn ontvlucht om een veilig heenkomen te zoeken in de buurlanden; dat er volgens de adjunct-secretaris-generaal van de Verenigde Naties momenteel 290 000 intern ontheemden zijn; dat drie miljoen mensen humanitaire hulp nodig hebben en 2,6 miljoen in acute voedselonzekerheid verkeren; dat 700 000 mensen afhankelijk zijn van noodvoedselhulp, ondanks het feit dat de regering bepaalde restricties heeft opgeheven; dat deze situatie de stabiliteit van de regio ernstig in gevaar brengt;

| 1. | is ernstig bezorgd over de politieke en veiligheidssituatie in Burundi; veroordeelt met klem de wreedheden, de moorden en andere mensenrechtenschendingen die sinds 2015 in Burundi hebben plaatsgevonden; roept op tot een doeltreffend en evenredig optreden om meer geweld te voorkomen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | spreekt zijn verontrustheid uit over de algehele straffeloosheid, vooral wat betreft daden van geweld, schendingen van mensenrechten en de daders hiervan; herinnert eraan dat de Burundese autoriteiten de verplichting hebben, ingevolge de internationale en regionale mensenrechtenwetgeving, de fundamentele rechten, met inbegrip van de burgerlijke en politieke rechten van burgers, te vrijwaren, te beschermen en te bevorderen; vraagt in deze context om een grondig en onafhankelijk onderzoek naar de moorden en wandaden die de afgelopen jaren in Burundi zijn gepleegd en verzoekt erop toe te zien dat de verantwoordelijken ter verantwoording worden geroepen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | betreurt het ten zeerste dat de regering van Burundi een procedure is gestart om het land uit het Statuut van Rome tot oprichting van het ICC terug te trekken; verzoekt de regering van Burundi om terug te komen op de terugtrekkingsprocedure en erop toe te zien dat het land ten volle blijft deelnemen aan het ICC; |
| --- | --- |

3.

| 4. | dringt er bij de Burundese regering op aan te voldoen aan de resolutie 2303 (2016) van de VN-Veiligheidsraad en de stationering van een politie-eenheid van de VN toe te staan, zodat deze de veiligheidssituatie van het land kan monitoren; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is verheugd dat de VN in november 2016 een onderzoekscommissie hebben ingesteld om de mensenrechtenschendingen in Burundi sinds april 2015 te onderzoeken; vraagt de Burundese autoriteiten volledige medewerking te verlenen aan de leden van de onderzoekscommissie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verwelkomt de recente benoeming van een nieuwe speciale gezant in Burundi, in de persoon van de heer Michel Kafando, voorgedragen door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Antonio Gutierrez, om het begrip van het lopende politieke proces te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

6.

| 7. | herhaalt zijn verbondenheid aan de vrijheid van meningsuiting en bevestigt nogmaals de cruciale rol van het maatschappelijk middenveld, advocaten, mensenrechtenorganisaties en de media in een democratische samenleving; roept in deze context de Burundese autoriteiten op de verbodsbepalingen en beperkingen op te heffen die zijn opgelegd aan die entiteiten, terug te komen op de nieuwe wetgeving inzake buitenlandse ngo’s en erop toe te zien dat journalisten en mensenrechtenactivisten in alle vrijheid en veiligheid in het land kunnen werken; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is bezorgd over het grote risico dat de huidige situatie leidt tot diepere verdeeldheid tussen de verschillende etnische groepen; hekelt de etnisering van de crisis door propaganda gebaseerd op een etnische ideologie; dringt er bij alle partijen in Burundi op aan zich te onthouden van elke gedraging of elke uitspraak die het geweld kan doen escaleren, de crisis kan verhevigen of negatieve gevolgen kan hebben voor de regionale stabiliteit op lange termijn, en zich volledig te houden aan de overeenkomst van Arusha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | veroordeelt het aanzetten tot haat en geweld door de leiders van de militie van jonge Imbonerakure tegen vluchtelingen en tegenstanders, met name de oproepen tot verkrachting van vrouwen van tegenstanders, en dringt aan op de onmiddellijke ontwapening van deze milities; is bijzonder verontrust over de vaststelling van een nieuwe wet inzake de oprichting van een nationaal vrijwilligerscorps, die zou kunnen dienen om de activiteiten van een dergelijke militie te legitimeren; |
| --- | --- |

9.

| 10. | dringt bij alle betrokken partijen erop aan om de nodige voorwaarden te scheppen voor herstel van vertrouwen en nationale eenheid via een open, transparante nationale dialoog zonder voorwaarden, tussen de regering, de oppositiepartijen en het maatschappelijk middenveld, overeenkomstig de grondwet van Burundi, de Overeenkomst van Arusha en de internationale verbintenissen van het land; |
| --- | --- |

10.

| 11. | stelt vast dat de situatie in Burundi bijzonder schadelijke gevolgen heeft voor de rest van de regio; is in dit verband verheugd over de pogingen tot onderhandelingen die onder auspiciën van de Oost-Afrikaanse Gemeenschap (EAC), met de steun van de Afrikaanse Unie ondernomen worden, en vraagt om de inzet en medewerking van de Burundese autoriteiten met het oog op een onmiddellijke, haalbare en duurzame oplossing van dit conflict; is echter zeer bezorgd over de trage vooruitgang van deze dialoog; |
| --- | --- |

11.

| 12. | verzoekt de Europese Unie de inspanningen van de regionale actoren bij het oplossen van deze crisis te ondersteunen; vraagt om de uitvoering van het stappenplan van de bemiddelaar die is aangewezen door het CEA, de heer Mkapa, voormalig president van Tanzania; |
| --- | --- |

12.

| 13. | is ingenomen met het besluit van de Raad voor vrede en veiligheid van de Afrikaanse Unie om de Afrikaanse missie voor preventie en bescherming in Burundi in te zetten teneinde een politieke oplossing te vergemakkelijken; dringt er bij de Burundese regering op aan de toezegging gestand te doen om de snelle inzet van waarnemers en deskundigen op het gebied van mensenrechten te vergemakkelijken door met name de onmiddellijke afgifte van visa en de snelle afronding van de andere formaliteiten; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is van mening dat de aanwezigheid van meer internationale verkiezingswaarnemers in Burundi aanzienlijk kan bijdragen tot een verbetering van de situatie op het gebied van mensenrechten en veiligheid; dringt aan op de inzet van nog eens 200 militaire waarnemers en waarnemers voor de mensenrechten van de Afrikaanse Unie, om de reeds aanwezige 30 waarnemers bij te staan; |
| --- | --- |

14.

| 15. | acht het noodzakelijk, in samenwerking met de Afrikaanse Unie, de traceerbaarheid van de fondsen die bestemd zijn voor de Burundese soldaten in AMISOM te verbeteren; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is van mening dat voor volledige normalisering van de betrekkingen met de EU, en ook de lidstaten, de Burundese autoriteiten alle bepalingen moeten uitvoeren die in de „verbintenissen” betrekking hebben op het overleg als bedoeld in artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou; |
| --- | --- |

16.

| 17. | neemt kennis van het besluit van de Europese Unie, na overleg met de autoriteiten van Burundi overeenkomstig artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou, de rechtstreekse financiële steun aan de Burundese overheidsdiensten op te schorten en verwelkomt de vaststelling door de Europese Unie van reisbeperkingen en de bevriezing van tegoeden van de degenen die verantwoordelijk zijn voor het schenden van mensenrechten en het tegenwerken van de vredesinspanningen; benadrukt dat de EU volledige financiële ondersteuning blijft bieden aan het Burundese volk, met inbegrip van vluchtelingen in belangrijke sectoren op het gebied van gezondheid, voeding en onderwijs, en rechtstreekse humanitaire hulp blijft verlenen; steunt de gerichte sancties die de Europese Unie heeft verlengd, alsook het besluit van de Raad van de Europese Unie om de begrotingssteun aan Burundi na het overleg uit hoofde van artikel 96, op te schorten; |
| --- | --- |

17.

| 18. | is ernstig bezorgd over de stroom Burundese vluchtelingen naar de buurlanden en de alarmerende humanitaire situatie van de ontheemden in Burundi, en bevestigt nogmaals zijn steun aan de humanitaire organisaties in de regio en de buurlanden die vluchtelingen opvangen; dringt er bij de EU en de andere donoren op aan hun financiële steun en humanitaire hulp aan de Burundese vluchtelingen en ontheemden te verhogen; herinnert de lidstaten aan hun verbintenis om het Verdrag van Genève te eerbiedigen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de regering en het parlement van Burundi, de ACS-EU-Raad van ministers, de Europese Commissie en de Raad van ministers van de Europese Unie, de vicevoorzitter van de Commissie / hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de regeringen en parlementen van de lidstaten van de Europese Unie, de lidstaten en instellingen van de Afrikaanse Unie, en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. |
| --- | --- |

19.

---

(1)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2015)0275.

(2)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2015)0474.

(3)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2017)0004.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/151 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/151

---

P8_TA(2017)0315

Europese duurzaamheidsmaatregelen

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over Europese duurzaamheidsmaatregelen (2017/2009(INI))

(2018/C 334/18)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de resolutie van de Verenigde Naties over Agenda 2030, getiteld „Onze wereld transformeren: de 2030-Agenda voor duurzame ontwikkeling”, die op 25 september 2015 werd goedgekeurd op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te New York (1), |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Verenigde Naties over Agenda 2030, getiteld „Onze wereld transformeren: de 2030-Agenda voor duurzame ontwikkeling”, die op 25 september 2015 werd goedgekeurd op de VN-wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te New York (1),

| — | gezien de Overeenkomst van Parijs, goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) te Parijs op 12 december 2015, |
| --- | --- |

—

gezien de Overeenkomst van Parijs, goedgekeurd op de 21e Conferentie van de Partijen (COP21) te Parijs op 12 december 2015,

| — | gezien artikel 3, leden 3 en 5, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 3, leden 3 en 5, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU),

| — | gezien artikel 7 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin opnieuw is vastgelegd dat de EU toeziet „op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen”, en gezien artikel 11 VWEU, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 7 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), waarin opnieuw is vastgelegd dat de EU toeziet „op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen”, en gezien artikel 11 VWEU,

| — | gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016, getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst, Europese duurzaamheidsmaatregelen” (COM(2016)0739), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie van 22 november 2016, getiteld „Volgende stappen voor een duurzame Europese toekomst, Europese duurzaamheidsmaatregelen” (COM(2016)0739),

| — | gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat in januari 2011 door de EU is geratificeerd, |
| --- | --- |

—

gezien het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, dat in januari 2011 door de EU is geratificeerd,

| — | gezien het algemene milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 getiteld „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” (2), |
| --- | --- |

—

gezien het algemene milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode tot en met 2020 getiteld „Goed leven, binnen de grenzen van onze planeet” (2),

| — | gezien het rapport van het Europees Milieuagentschap nr. 30/2016: het „Environmental indicator report 2016”, |
| --- | --- |

—

gezien het rapport van het Europees Milieuagentschap nr. 30/2016: het „Environmental indicator report 2016”,

| — | gezien zijn resolutie van 12 mei 2016 over de follow-up en de herziening van de Agenda 2030 (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 12 mei 2016 over de follow-up en de herziening van de Agenda 2030 (3),

| — | gezien de strategienota van het Europees Centrum voor politieke strategie van de Commissie van 20 juli 2016 getiteld „Sustainability Now! A European Voice for Sustainability” (4), |
| --- | --- |

—

gezien de strategienota van het Europees Centrum voor politieke strategie van de Commissie van 20 juli 2016 getiteld „Sustainability Now! A European Voice for Sustainability” (4),

| — | gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 (5), de tussentijdse evaluatie ervan (6) en de resolutie van het Europees Parlement van 2 februari 2016 betreffende de tussentijdse evaluatie (7), |
| --- | --- |

—

gezien de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 (5), de tussentijdse evaluatie ervan (6) en de resolutie van het Europees Parlement van 2 februari 2016 betreffende de tussentijdse evaluatie (7),

| — | Gezien de verslagen van het internationale panel voor hulpbronnen van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) getiteld: „Policy Coherence of the Sustainable Development Goals” (2015), „Global Material Flows and Resource Productivity” (2016) en „Resource Efficiency: Potential and Economic Implications” (2017), |
| --- | --- |

—

Gezien de verslagen van het internationale panel voor hulpbronnen van het Milieuprogramma van de Verenigde Naties (UNEP) getiteld: „Policy Coherence of the Sustainable Development Goals” (2015), „Global Material Flows and Resource Productivity” (2016) en „Resource Efficiency: Potential and Economic Implications” (2017),

| — | gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 november 2016 over internationale oceaangovernance: een agenda voor de toekomst van onze oceanen (JOIN(2016)0049), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke mededeling van de Commissie en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid van 10 november 2016 over internationale oceaangovernance: een agenda voor de toekomst van onze oceanen (JOIN(2016)0049),

| — | gezien de tijdens de Habitat III-conferentie in Quito aangenomen Nieuwe Stedenagenda van 20 oktober 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de tijdens de Habitat III-conferentie in Quito aangenomen Nieuwe Stedenagenda van 20 oktober 2016,

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0239/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie cultuur en onderwijs (A8-0239/2017),

| A. | overwegende dat de EU en haar lidstaten de 2030-Agenda voor duurzame ontwikkeling (hierna: „de Agenda 2030”) met inbegrip van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), hebben goedgekeurd; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de EU en haar lidstaten de 2030-Agenda voor duurzame ontwikkeling (hierna: „de Agenda 2030”) met inbegrip van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's), hebben goedgekeurd;

| B. | overwegende dat de 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG's) van de VN een blauwdruk vormen voor een betere samenleving en wereld, te verwezenlijken door middel van praktische en meetbare acties op een aantal terreinen, zoals betere en gelijkere gezondheidsresultaten, meer welzijn en onderwijs voor burgers, meer welvaart over de hele lijn, bestrijding van klimaatverandering en behoud van het milieu voor de toekomstige generaties, en dat die SDG's als een rode draad door alle werkzaamheden van de Unie moeten lopen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling (SDG's) van de VN een blauwdruk vormen voor een betere samenleving en wereld, te verwezenlijken door middel van praktische en meetbare acties op een aantal terreinen, zoals betere en gelijkere gezondheidsresultaten, meer welzijn en onderwijs voor burgers, meer welvaart over de hele lijn, bestrijding van klimaatverandering en behoud van het milieu voor de toekomstige generaties, en dat die SDG's als een rode draad door alle werkzaamheden van de Unie moeten lopen;

| C. | overwegende dat toekomstige economische groei alleen mogelijk zal zijn door de planetaire grenzen volledig te eerbiedigen teneinde voor iedereen een waardig leven te waarborgen; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat toekomstige economische groei alleen mogelijk zal zijn door de planetaire grenzen volledig te eerbiedigen teneinde voor iedereen een waardig leven te waarborgen;

| D. | overwegende dat de Agenda 2030 over een potentieel voor verandering beschikt en universele, ambitieuze, allesomvattende, ondeelbare en onderling samenhangende doelstellingen aanreikt die zijn gericht op armoede- en discriminatiebestrijding, bevordering van welvaart, milieuverantwoordelijkheid, sociale integratie, eerbiediging van de mensenrechten en de versterking van vrede en veiligheid; overwegende dat deze doelstellingen onmiddellijke actie vereisen met het oog op een volledige en doeltreffende verwezenlijking; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de Agenda 2030 over een potentieel voor verandering beschikt en universele, ambitieuze, allesomvattende, ondeelbare en onderling samenhangende doelstellingen aanreikt die zijn gericht op armoede- en discriminatiebestrijding, bevordering van welvaart, milieuverantwoordelijkheid, sociale integratie, eerbiediging van de mensenrechten en de versterking van vrede en veiligheid; overwegende dat deze doelstellingen onmiddellijke actie vereisen met het oog op een volledige en doeltreffende verwezenlijking;

| E. | overwegende dat de Commissie nog geen uitgebreide strategie heeft vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 die interne en externe beleidsterreinen omvat met een gedetailleerd tijdspad tot 2030, zoals gevraagd door het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 mei 2016 over de follow-up en stand van zaken van de Agenda 2030, en dat zij de algemene coördinatierol voor de op nationaal niveau genomen acties nog niet volledig op zich heeft genomen; overwegende dat een doeltreffende tenuitvoerleggingsstrategie en een controle- en evaluatiemechanisme essentieel zijn om de SDG's te halen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de Commissie nog geen uitgebreide strategie heeft vastgesteld voor de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 die interne en externe beleidsterreinen omvat met een gedetailleerd tijdspad tot 2030, zoals gevraagd door het Europees Parlement in zijn resolutie van 12 mei 2016 over de follow-up en stand van zaken van de Agenda 2030, en dat zij de algemene coördinatierol voor de op nationaal niveau genomen acties nog niet volledig op zich heeft genomen; overwegende dat een doeltreffende tenuitvoerleggingsstrategie en een controle- en evaluatiemechanisme essentieel zijn om de SDG's te halen;

| F. | overwegende dat de 17 duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) en de 169 onderliggende streefdoelen alle domeinen van het Uniebeleid betreffen; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de 17 duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen (SDG's) en de 169 onderliggende streefdoelen alle domeinen van het Uniebeleid betreffen;

| G. | overwegende dat veel van de SDG's rechtstreeks betrekking hebben op de bevoegdheden van de EU naast de nationale, regionale en lokale overheden en de tenuitvoerlegging ervan derhalve een doeltreffende benadering op basis van meerlagig bestuur vereist met een actieve en brede betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat veel van de SDG's rechtstreeks betrekking hebben op de bevoegdheden van de EU naast de nationale, regionale en lokale overheden en de tenuitvoerlegging ervan derhalve een doeltreffende benadering op basis van meerlagig bestuur vereist met een actieve en brede betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld;

| H. | overwegende dat klimaatverandering als milieuprobleem niet op zichzelf staat, maar volgens de VN (8) een van de grootste uitdagingen van onze tijd is en een ernstige bedreiging voor duurzame ontwikkeling vormt, en dat de wijdverbreide en ongekende gevolgen hiervan vooral de armsten en meest kwetsbaren treffen en de ongelijkheid tussen en binnen landen vergroten; overwegende dat dringende maatregelen ter bestrijding van de klimaatverandering essentieel zijn voor de succesvolle tenuitvoerlegging van de SDG's; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat klimaatverandering als milieuprobleem niet op zichzelf staat, maar volgens de VN (8) een van de grootste uitdagingen van onze tijd is en een ernstige bedreiging voor duurzame ontwikkeling vormt, en dat de wijdverbreide en ongekende gevolgen hiervan vooral de armsten en meest kwetsbaren treffen en de ongelijkheid tussen en binnen landen vergroten; overwegende dat dringende maatregelen ter bestrijding van de klimaatverandering essentieel zijn voor de succesvolle tenuitvoerlegging van de SDG's;

| I. | overwegende dat Europa 2020 doelstellingen met betrekking tot klimaatverandering en duurzame energie gericht zijn op het verminderen van de emissie van broeikasgassen met 20 %, het verzekeren dat hernieuwbare energie 20 % van de energievraag in de EU voor haar rekening neemt, en het vergroten van de energie-efficiëntie met 20 %; overwegende dat de EU streeft naar een vermindering van de broeikasgasemissie met ten minste 40 % tegen 2030 ten opzichte van 2005, overeenkomstig een opschalingsmechanisme in het kader van de Overeenkomst van Parijs; overwegende dat het Parlement heeft opgeroepen tot een bindende doelstelling tegen 2030 voor energie-efficiëntie van 40 %, evenals een streefcijfer voor hernieuwbare energiebronnen van ten minste 30 %, waarbij het benadrukt dat dergelijke doelstellingen ten uitvoer moeten worden gelegd op basis van individuele nationale streefcijfers; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat Europa 2020 doelstellingen met betrekking tot klimaatverandering en duurzame energie gericht zijn op het verminderen van de emissie van broeikasgassen met 20 %, het verzekeren dat hernieuwbare energie 20 % van de energievraag in de EU voor haar rekening neemt, en het vergroten van de energie-efficiëntie met 20 %; overwegende dat de EU streeft naar een vermindering van de broeikasgasemissie met ten minste 40 % tegen 2030 ten opzichte van 2005, overeenkomstig een opschalingsmechanisme in het kader van de Overeenkomst van Parijs; overwegende dat het Parlement heeft opgeroepen tot een bindende doelstelling tegen 2030 voor energie-efficiëntie van 40 %, evenals een streefcijfer voor hernieuwbare energiebronnen van ten minste 30 %, waarbij het benadrukt dat dergelijke doelstellingen ten uitvoer moeten worden gelegd op basis van individuele nationale streefcijfers;

| J. | overwegende dat de EU en al haar lidstaten de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend en zich bijgevolg hebben verbonden samen te werken met andere landen om de opwarming van de aarde tot ruim onder 2 oC te houden en ernaar streven deze toename tot 1,5 oC te beperken en zo te proberen de ergste gevolgen van de klimaatverandering, die het verwezenlijken van duurzame ontwikkeling ondermijnen, te beperken; |
| --- | --- |

J.

overwegende dat de EU en al haar lidstaten de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend en zich bijgevolg hebben verbonden samen te werken met andere landen om de opwarming van de aarde tot ruim onder 2 oC te houden en ernaar streven deze toename tot 1,5 oC te beperken en zo te proberen de ergste gevolgen van de klimaatverandering, die het verwezenlijken van duurzame ontwikkeling ondermijnen, te beperken;

| K. | overwegende dat gezonde zeeën en oceanen van essentieel belang zijn voor de ondersteuning van een rijke biodiversiteit alsook voor het creëren van voedselzekerheid en duurzame bestaansmogelijkheden; |
| --- | --- |

K.

overwegende dat gezonde zeeën en oceanen van essentieel belang zijn voor de ondersteuning van een rijke biodiversiteit alsook voor het creëren van voedselzekerheid en duurzame bestaansmogelijkheden;

| L. | overwegende dat de Commissie overeenkomstig het zevende milieuactieprogramma in mondiale context de milieueffecten van de consumptie van levensmiddelen en non-foodproducten dient te beoordelen; |
| --- | --- |

L.

overwegende dat de Commissie overeenkomstig het zevende milieuactieprogramma in mondiale context de milieueffecten van de consumptie van levensmiddelen en non-foodproducten dient te beoordelen;

| M. | overwegende dat een eventuele evaluatie van de huidige en toekomstige doeltreffendheid van de SDG-agenda in Europa niet alleen betrekking moet hebben op de huidige successen, maar ook op toekomstige inspanningen en regelingen, en mede gebaseerd moet zijn op een grondige beoordeling van de lacunes in het op de SDG's gerichte EU-beleid, onder meer met betrekking tot gebieden waar de EU niet aan de SDG-streefcijfers voldoet, evenals met betrekking tot gebrekkige tenuitvoerlegging van het huidige beleid en mogelijke tegenstrijdigheden tussen de verschillende beleidsterreinen; |
| --- | --- |

M.

overwegende dat een eventuele evaluatie van de huidige en toekomstige doeltreffendheid van de SDG-agenda in Europa niet alleen betrekking moet hebben op de huidige successen, maar ook op toekomstige inspanningen en regelingen, en mede gebaseerd moet zijn op een grondige beoordeling van de lacunes in het op de SDG's gerichte EU-beleid, onder meer met betrekking tot gebieden waar de EU niet aan de SDG-streefcijfers voldoet, evenals met betrekking tot gebrekkige tenuitvoerlegging van het huidige beleid en mogelijke tegenstrijdigheden tussen de verschillende beleidsterreinen;

| N. | overwegende dat het EEA het waarschijnlijk acht dat 11 van de 30 prioritaire doelstellingen van het milieuactieprogramma (MAP) niet zullen worden gehaald tegen het einde van het programma in 2020; |
| --- | --- |

N.

overwegende dat het EEA het waarschijnlijk acht dat 11 van de 30 prioritaire doelstellingen van het milieuactieprogramma (MAP) niet zullen worden gehaald tegen het einde van het programma in 2020;

| O. | overwegende dat de financiering van de SDG's een enorme uitdaging vormt die een krachtig wereldwijd partnerschap vereist, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle vormen van financiering (binnenlandse, internationale, publieke, particuliere en innoverende bronnen) alsmede niet-financiële middelen; overwegende dat particuliere financiering wel een aanvulling kan vormen op publieke financiering, maar deze niet kan vervangen; |
| --- | --- |

O.

overwegende dat de financiering van de SDG's een enorme uitdaging vormt die een krachtig wereldwijd partnerschap vereist, waarbij gebruik wordt gemaakt van alle vormen van financiering (binnenlandse, internationale, publieke, particuliere en innoverende bronnen) alsmede niet-financiële middelen; overwegende dat particuliere financiering wel een aanvulling kan vormen op publieke financiering, maar deze niet kan vervangen;

| P. | overwegende dat een effectieve mobilisering van binnenlandse ontvangsten een onontbeerlijke factor is om de doelstellingen van de Agenda 2030 te verwezenlijken; overwegende dat de ontwikkelingslanden in het bijzonder worden getroffen door de belastingontduiking en -ontwijking van ondernemingen; |
| --- | --- |

P.

overwegende dat een effectieve mobilisering van binnenlandse ontvangsten een onontbeerlijke factor is om de doelstellingen van de Agenda 2030 te verwezenlijken; overwegende dat de ontwikkelingslanden in het bijzonder worden getroffen door de belastingontduiking en -ontwijking van ondernemingen;

| Q. | overwegende dat de bevordering van duurzame ontwikkeling meer veerkracht vereist, hetgeen moet worden gestimuleerd middels een veelzijdige aanpak in het externe optreden van de EU middels de naleving van het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling; overwegende dat het beleid van de lidstaten en de EU zowel bedoelde als onbedoelde gevolgen voor ontwikkelingslanden heeft, en dat de SDG's een unieke kans bieden om meer samenhang en eerlijker beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden te bereiken; |
| --- | --- |

Q.

overwegende dat de bevordering van duurzame ontwikkeling meer veerkracht vereist, hetgeen moet worden gestimuleerd middels een veelzijdige aanpak in het externe optreden van de EU middels de naleving van het beginsel van beleidscoherentie voor ontwikkeling; overwegende dat het beleid van de lidstaten en de EU zowel bedoelde als onbedoelde gevolgen voor ontwikkelingslanden heeft, en dat de SDG's een unieke kans bieden om meer samenhang en eerlijker beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden te bereiken;

| R. | overwegende dat de internationale handel een grote drijvende kracht kan zijn voor ontwikkeling en economische groei en dat een groot deel van de invoer in de EU afkomstig is uit ontwikkelingslanden; overwegende dat de handel in de Agenda 2030 wordt erkend als een middel voor het verwezenlijken van de SDG's; |
| --- | --- |

R.

overwegende dat de internationale handel een grote drijvende kracht kan zijn voor ontwikkeling en economische groei en dat een groot deel van de invoer in de EU afkomstig is uit ontwikkelingslanden; overwegende dat de handel in de Agenda 2030 wordt erkend als een middel voor het verwezenlijken van de SDG's;

| S. | overwegende dat het aanpakken van de uitdaging van migratie en het voldoen aan de behoeften van een groeiende wereldbevolking essentieel zijn voor het bereiken van duurzame ontwikkeling; overwegende dat in de Agenda 2030 de rol van migratie als een mogelijke drijvende kracht voor ontwikkeling wordt benadrukt; overwegende dat in artikel 208 van het VWEU wordt gesteld dat de uitroeiing van armoede de primaire doelstelling is van het ontwikkelingsbeleid van de EU; |
| --- | --- |

S.

overwegende dat het aanpakken van de uitdaging van migratie en het voldoen aan de behoeften van een groeiende wereldbevolking essentieel zijn voor het bereiken van duurzame ontwikkeling; overwegende dat in de Agenda 2030 de rol van migratie als een mogelijke drijvende kracht voor ontwikkeling wordt benadrukt; overwegende dat in artikel 208 van het VWEU wordt gesteld dat de uitroeiing van armoede de primaire doelstelling is van het ontwikkelingsbeleid van de EU;

| 1. | neemt kennis van de mededeling van de Commissie over Europese duurzaamheidsmaatregelen, waarin de bestaande beleidsinitiatieven en -instrumenten op Europees niveau in kaart worden gebracht, en dat fungeert als een respons op de Agenda 2030; benadrukt niettemin de noodzaak van een alomvattende evaluatie, met inbegrip van de beleidslacunes en -trends, discrepanties en tekortkomingen in de tenuitvoerlegging, evenals de mogelijke nevenvoordelen en synergieën, van al het bestaande EU-beleid en alle bestaande EU-wetgeving in alle sectoren; onderstreept dat het noodzakelijk is deze evaluatie goed te coördineren op zowel Europees als lidstaatniveau; roept de Commissie en de Raad in al hun samenstellingen, en de EU-agentschappen en -organen derhalve op dit streven onverwijld te realiseren; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt het feit dat de Agenda 2030 erop is gericht een hogere mate van welzijn voor iedereen te behalen en dat de drie gelijkwaardige pijlers van duurzame ontwikkeling, namelijk de sociale, economische en milieupijler, essentieel zijn voor de verwezenlijking van de SDG's; onderstreept het feit dat duurzame ontwikkeling een fundamentele doelstelling van de Unie is overeenkomstig artikel 3, lid 3, VEU, en een centrale rol moet spelen in het debat over de toekomst van Europa; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verwelkomt de inspanningen van de Commissie om de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in alle EU-beleidsmaatregelen en -initiatieven te integreren, op basis van de beginselen van universaliteit en integratie; dringt er bij de Commissie op aan om onverwijld een alomvattende coherente, gecoördineerde en overkoepelende kaderstrategie voor de korte, middellange en lange termijn te ontwikkelen inzake de tenuitvoerlegging van de 17 SDG's en de 169 onderliggende streefdoelen in de EU, waarbij rekening wordt gehouden met de onderlinge verbanden en overeenkomsten tussen de verschillende SDG's door een multibestuurs- en intersectorale benadering te hanteren; benadrukt daarnaast dat het van belang is alle aspecten van de Agenda 2030 in het Europees semester op te nemen en de volledige betrokkenheid bij het proces van het Parlement te waarborgen; verzoekt de eerste vicevoorzitter, die sectoroverschrijdende verantwoordelijkheid voor duurzame ontwikkeling draagt, hierbij het voortouw te nemen; benadrukt het feit dat de EU en haar lidstaten de toezegging hebben gedaan alle SDG's en streefdoelen volledig ten uitvoer te leggen, zowel in beginsel als in de praktijk; |
| --- | --- |

3.

| 4. | herinnert aan het belang van het onderliggende beginsel van de Agenda 2030 dat niemand wordt uitgesloten; verzoekt de Commissie en de lidstaten krachtige maatregelen te treffen om de ongelijkheden binnen en tussen landen aan te pakken, aangezien hierdoor de effecten van andere mondiale uitdagingen worden vergroot en de vooruitgang op het vlak van duurzame ontwikkeling wordt belemmerd; verzoekt de Commissie en de lidstaten om het onderzoek en de uitsplitsing van gegevens in hun beleid te bevorderen om ervoor te zorgen dat de meest kwetsbaren en gemarginaliseerden worden opgenomen en prioriteit krijgen; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verwelkomt de inspanningen van de Commissie om de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in haar agenda voor betere regelgeving op te nemen en onderstreept de mogelijke voordelen van het op strategische wijze inzetten van instrumenten voor betere regelgeving teneinde de beleidscoherentie van de EU te beoordelen in samenhang met de Agenda 2030; dringt er bij de Commissie op aan een SDG-toetsing van alle nieuwe beleidsmaatregelen en wetgeving vast te stellen en een volledige beleidscoherentie te waarborgen inzake de tenuitvoerlegging van de SDG's, en tegelijkertijd synergieën te bevorderen, nevenvoordelen te behalen en trade-offs tussen de verschillende SDG's op zowel Europees als lidstaatniveau te voorkomen; onderstreept dat het van belang is het thema duurzame ontwikkeling als geïntegreerd onderdeel van het overkoepelend kader van effectbeoordelingen op te nemen en niet als afzonderlijke effectbeoordeling zoals nu het geval is volgens het instrumentarium van de Commissie voor betere regelgeving; dringt aan op de verbetering van de instrumenten die zijn ontworpen voor het meten en kwantificeren van milieuprestaties op de middellange en lange termijn in het kader van de effectbeoordelingen; dringt er voorts bij de Commissie op aan erop toe te zien dat de evaluaties en geschiktheidscontroles in het kader van het programma voor gezonde en resultaatgerichte regelgeving (REFIT) worden ingezet ter beoordeling of bepaalde beleidsmaatregelen en wetgeving een bijdrage leveren aan de ambitieuze verwezenlijking van de SDG's of deze juist in de weg staan; dringt erop aan duidelijk de bestuursniveaus vast te stellen en te onderscheiden waar de streefcijfers moeten worden verwezenlijkt, en benadrukt tegelijkertijd dat het subsidiariteitsbeginsel moet worden geëerbiedigd; roept op tot de totstandbrenging van duidelijke en coherente duurzame-ontwikkelingstrajecten op nationaal dan wel subnationaal of lokaal niveau voor de lidstaten die dit nog niet hebben gedaan; benadrukt dat de Commissie dit proces moet begeleiden teneinde een geharmoniseerde wijze van samenstelling te waarborgen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | onderstreept dat het zevende MAP op zich al een essentieel instrument is voor de verwezenlijking van de SDG's in de EU, hoewel de maatregelen die in sommige sectoren zijn genomen nog steeds onvoldoende zijn om de verwezenlijking van de SDG's te waarborgen; verzoekt de Commissie en de lidstaten alle noodzakelijke maatregelen te nemen om het zevende MAP te realiseren, in de evaluatie van het zevende MAP een beoordeling op te nemen over de mate waarin de doelstellingen ervan overeenkomen met de SDG's en deze resultaten te gebruiken om een aanbeveling voor het volgende programma te formuleren; verzoekt de Commissie om, overeenkomstig artikel 192, lid 3, VWEU, tijdig voorstellen te formuleren voor een milieuactieprogramma voor de Europese Unie voor de periode na 2020, aangezien een dergelijk programma de verwezenlijking van de SDG's in Europa zal bevorderen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Commissie met klem zich te houden aan de in de Verklaring van Rio en de Agenda 2030 overeengekomen governanceagenda, alsook aan het Implementatieplan van Johannesburg uit 2002 en het slotdocument van de Rio+20-conferentie inzake duurzame ontwikkeling van de Verenigde Naties uit 2012; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is van mening dat de Commissie de lidstaten moet stimuleren raden voor duurzame ontwikkeling op te richten of te bevorderen, zowel op nationaal als lokaal niveau; is tevens van mening dat het van belang is de participatie en daadwerkelijke betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld en andere relevante belanghebbenden in de relevante internationale fora te vergroten, en dat in dit opzicht transparantie, brede publieke deelname en samenwerkingen moeten worden ingezet voor de verwezenlijking van duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

8.

| 9. | erkent dat het verwezenlijken van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen de betrokkenheid van meerdere belanghebbenden vanuit de EU, de lidstaten, lokale en regionale autoriteiten, maatschappelijke organisaties, burgers, bedrijven en derde partijen vereist; roept de Commissie op erop toe te zien dat het in haar mededeling aangekondigde multistakeholderplatform tot model van beste praktijken uitgroeit met betrekking tot het plannen, monitoren en evalueren van de Agenda 2030; benadrukt dat het platform de in verschillende sectoren aanwezige deskundigheid moet mobiliseren, innovatie moet bevorderen en moet zorgen voor doeltreffende contacten met belanghebbenden, om zo via een bottom-up benadering duurzame ontwikkeling te bevorderen; benadrukt voorts dat het platform een groter toepassingsgebied moet hebben dan een peer-learning platform en ruimte moet bieden voor daadwerkelijke betrokkenheid van de belanghebbenden bij het plannen en monitoren van de verwezenlijking van de SDG's; verzoekt de Commissie synergieën te bevorderen met andere aanverwante platforms te stimuleren, zoals het Refit-platform, het platform voor de circulaire economie, de groep op hoog niveau inzake concurrentievermogen en groei, en de deskundigengroep op hoog niveau inzake duurzame financiering, en verslag uit te brengen aan het Parlement en de Raad over hoe de aanbevelingen van het platform zullen worden opgevolgd; |
| --- | --- |

9.

| 10. | roept de Commissie op het governanceproces van de SDG's beter te faciliteren teneinde het volgende te waarborgen:






  (i) | multisectoraal: de totstandbrenging van een nationale coördinatiestructuur voor het opvolgen van Agenda 21 met bijdragen van deskundigen vanuit niet-gouvernementele organisaties; |
| --- | --- | --- |

10.

(i)

multisectoraal: de totstandbrenging van een nationale coördinatiestructuur voor het opvolgen van Agenda 21 met bijdragen van deskundigen vanuit niet-gouvernementele organisaties;

| (ii) | meerlagig: de totstandbrenging van een doeltreffend institutioneel kader voor duurzame ontwikkeling op alle niveaus; |
| --- | --- |

(ii)

meerlagig: de totstandbrenging van een doeltreffend institutioneel kader voor duurzame ontwikkeling op alle niveaus;

| (iii) | meerdere actoren: de bevordering en stimulering van het bewustzijn en de betrokkenheid van het publiek door informatie breed beschikbaar te stellen; |
| --- | --- |

(iii)

meerdere actoren: de bevordering en stimulering van het bewustzijn en de betrokkenheid van het publiek door informatie breed beschikbaar te stellen;

| (iv) | het meer onder de aandacht brengen van het raakvlak tussen wetenschap en beleid; |
| --- | --- |

(iv)

het meer onder de aandacht brengen van het raakvlak tussen wetenschap en beleid;

| (v) | de vaststelling van een duidelijk tijdschema waarin korte- en langetermijndenken samenkomen; |
| --- | --- |

(v)

de vaststelling van een duidelijk tijdschema waarin korte- en langetermijndenken samenkomen;

verzoekt de Commissie er daarom op toe te zien dat het multistakeholderplatform niet alleen leidt tot het samenbrengen, maar ook tot de verspreiding van functionele kennis inzake de SDG's, en ervoor te zorgen dat het platform de beleidsagenda beïnvloedt; vraagt de Commissie in deze context om, met hulp van het Parlement en de Raad, een multistakeholderplatform op te richten waar actoren uit een reeks verschillende sectoren aan deelnemen; merkt op dat het bedrijfsleven, consumentengroepen, vakbonden, sociale ngo's en ngo's op milieu- en klimaatgebied, ngo's gericht op ontwikkelingssamenwerking en vertegenwoordigers van lokale overheden of steden stuk voor stuk vertegenwoordigd moeten zijn in een forum van ten minste dertig belanghebbenden; meent dat de vergaderingen moeten openstaan voor zoveel mogelijk actoren en aan meer actoren ruimte moeten kunnen bieden indien de belangstelling na verloop van tijd toeneemt; meent dat het platform tijdens zijn kwartaalvergaderingen vraagstukken in kaart dient te brengen die een belemmering vormen voor de verwezenlijking van de SDG's; merkt op dat het Parlement moet overwegen een werkgroep inzake de SDG's op te richten om zeker te stellen dat dit onderwerp binnen het Parlement op horizontale wijze wordt aangepakt; stelt dat dit forum moet bestaan uit leden van het EP die zo veel mogelijk commissies vertegenwoordigen; is van oordeel dat de Commissie en het Parlement actief deel dienen te nemen aan de vergaderingen van het multitakeholderplatform; meent dat de Commissie het platform ieder jaar dient te voorzien van een update met betrekking tot haar toekomstplannen ter bevordering van de verwezenlijking van de SDG's, en een document dient op te stellen over beste praktijken bij het verwezenlijken van de SDG's dat op alle niveaus van alle lidstaten beschikbaar is vóór de vergaderingen op hoog niveau van de VN in juni/juli inzake de SDG's; merkt op dat het Comité van de Regio's als brug dient te fungeren tussen lokale en nationale actoren;

| 11. | is verheugd over het toegenomen aandeel institutioneel en particulier kapitaal dat aan de financiering van de SDG's is toegewezen en nodigt de Commissie en de lidstaten uit duurzame-ontwikkelingscriteria te ontwikkelen voor institutionele EU-uitgaven, mogelijke wetgevende obstakels en stimulansen voor SDG-investeringen in kaart te brengen, en de mogelijkheden voor convergentie en samenwerkingsverbanden tussen publieke en private investeringen te onderzoeken; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is verheugd over de mogelijke bijdrage die de evaluatie van de tenuitvoerlegging van het milieubeleid levert aan de verwezenlijking van de SDG's, aangezien zij zorgt voor een betere uitvoering van het acquis door de lidstaten; waarschuwt evenwel dat de evaluatie niet als vervanging van andere instrumenten, zoals inbreukprocedures, mag worden beschouwd; |
| --- | --- |

12.

| 13. | dringt er bij de Commissie op aan doeltreffende mechanismen voor monitoring, voortgangsbewaking en evaluatie te ontwikkelen voor de verwezenlijking en integratie van de SDG's en de Agenda 2030, en roept de Commissie op om in samenwerking met Eurostat een reeks specifieke voortgangsindicatoren vast te stellen voor de interne toepassing van de SDG's in de EU; roept de Commissie op om jaarlijks verslag uit te brengen aan het Parlement over de vooruitgang bij de implementatie van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen in de EU; benadrukt dat de lidstaten met het oog op coherente verslaglegging ondersteund moeten worden door de Commissie; verzoekt het Parlement een partner in deze procedure te worden, met name in de tweede actielijn voor de periode na 2020; vraagt om een jaarlijkse dialoog en verslaglegging tussen het Parlement, de Raad en de Commissie, met een verslag als resultaat; benadrukt dat de resultaten transparant, eenvoudig te begrijpen en voor een breed publiek beschikbaar moeten zijn; benadrukt het belang van transparantie en democratische verantwoording bij het bewaken van de Agenda 2030 van de EU en onderstreept derhalve de rol van de medewetgevers in dit proces; is van mening dat het sluiten van een bindend interinstitutioneel akkoord overeenkomstig artikel 295 van het VWEU in dit opzicht zou voorzien in een passend kader voor samenwerking; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herinnert eraan dat de lidstaten verslag dienen uit te brengen aan de VN over hun voortgang inzake de SDG's; benadrukt dat deze verslagen van de lidstaten in samenwerking met de bevoegde lokale en regionale overheden moeten worden opgesteld; onderstreept dat in lidstaten met federale of decentrale overheden de specifieke uitdagingen en verplichtingen van deze decentrale overheden in het kader van het verwezenlijken van de SDG's in kaart moeten worden gebracht; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Commissie duurzame globale waardeketens te bevorderen door de invoering van stelsels van zorgvuldigheidseisen voor ondernemingen, met een nadruk op hun gehele toeleveringsketen, waardoor ondernemingen zouden worden aangemoedigd op meer verantwoorde wijze te investeren en de doeltreffendere tenuitvoerlegging van hoofdstukken over duurzaamheid in vrijhandelsovereenkomsten zou worden gestimuleerd, met inbegrip van de bepalingen inzake de bestrijding van corruptie, transparantie, het tegengaan van belastingontwijking en verantwoord ondernemen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | is van oordeel dat elke toekomstvisie voor Europa de SDG's als een kernbeginsel moet omvatten en dat de lidstaten daarbij moeten overstappen op duurzame economische modellen, en dat de rol van de EU in het verwezenlijken van duurzame ontwikkeling centraal daarom moet staan in de in het witboek van de Commissie van 1 maart 2017 over de toekomst van Europa (COM(2017)2025) gepresenteerde overwegingen, waarin meer belang moet worden gehecht aan duurzaamheid in het kader van economische groei; is van mening dat de SDG's en de Agenda 2030 van cruciaal belang zijn voor de EU en dat verwezenlijking van de SDG's de nalatenschap van Europa voor toekomstige generaties moet zijn; erkent dat de Agenda 2030 strookt met de beginselen en waarden van de Unie en dat de verwezenlijking van de SDG's op natuurlijke wijze aansluit op de plannen van de Europese Unie voor een betere, gezondere en duurzamere toekomst voor Europa; |
| --- | --- |

16.

| 17. | roept de Commissie en de lidstaten op te voorzien in capaciteitsopbouw voor geïntegreerde evaluaties, technologische en institutionele innovatie en de inzet van financiële middelen teneinde de SDG's te verwezenlijken; |
| --- | --- |

17.

| 18. | erkent dat de meeste Europese landen, zowel binnen als buiten de EU, de SDG-overeenkomst hebben ondertekend; is van mening dat het in het kader van het debat over de toekomst van Europa van belang is aandacht te besteden aan de ontwikkeling van een pan-Europees kader voor de verwezenlijking van de SDG's tussen de lidstaten van de EU, de EER, de EU-associatieovereenkomsten, de kandidaat-lidstaten van de EU en, na de terugtrekking, het Verenigd Koninkrijk; |
| --- | --- |

18.

| 19. | onderstreept de rol van het politiek forum op hoog niveau bij de follow-up en herziening van de SDG's, en verzoekt de Commissie en de Raad om de leidende rol van de EU bij het concipiëren en uitvoeren van de Agenda 2030 te vervullen door het eens te worden over gezamenlijke standpunten van de EU en door een gezamenlijk EU-verslag uit te brengen op basis van de gecoördineerde verslaglegging door de lidstaten en de EU-instellingen vóór het politiek forum op hoog niveau onder de auspiciën van de Algemene Vergadering; verzoekt de Commissie tijdens het komende politiek forum op hoog niveau de stand van zaken op te maken betreffende bestaande acties en de specifieke SDG's die zullen worden onderzocht; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is van mening dat de EU wereldwijd als katalysator moet optreden bij de overschakeling naar een koolstofarme economie en een duurzaam productie-consumptiesysteem; nodigt de Commissie uit haar beleid op het gebied van wetenschap, technologie en innovatie (WTI) op de SDG's te richten en roept haar op een mededeling inzake WTI voor duurzame ontwikkeling (WTI4SD) op te stellen, zoals aanbevolen door de deskundigengroep van de Commissie „Follow-up to Rio+20, notably the SDGs”, met als doel het formuleren en ondersteunen van beleidscoördinatie en -cohesie voor de lange termijn; |
| --- | --- |

20.

| 21. | benadrukt dat wetenschap, technologie en innovatie heel belangrijke instrumenten zijn om de SDG's te halen; wijst erop dat in Horizon 2020 en de toekomstige kaderprogramma's voor onderzoek meer aandacht naar het begrip duurzame ontwikkeling en naar maatschappelijke uitdagingen moet gaan; |
| --- | --- |

21.

| 22. | herinnert eraan dat het Parlement, zoals vastgesteld in zijn resolutie van 12 mei 2016, een duidelijke rol moet spelen in de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 door de EU; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verwelkomt de recente initiatieven ter bevordering van een efficiënt beheer van hulpbronnen, onder meer middels de bevordering van afvalpreventie, hergebruik en recycling, beperking van energieterugwinning tot niet-recycleerbare materialen en de geleidelijke afschaffing van het storten van recycleerbaar of herwinbaar afval, zoals uiteengezet in het actieplan inzake de circulaire economie en het voorstel voor nieuwe, ambitieuze EU-afvalstreefcijfers die onder meer een bijdrage zullen leveren aan SDG 12 en de afname van marien afval; erkent dat de verwezenlijking van de SDG's en het op een kosteneffectieve manier behalen van de klimaatveranderingsdoelstellingen een toename in hulpbronnenefficiëntie vereisen en tegen 2050 zullen leiden tot een jaarlijkse vermindering van de emissie van broeikasgassen met 19 % wereldwijd, en in de G7-landen tot een vermindering van tot wel 25 %; wijst op het feit dat 12 van de 17 SDG's afhankelijk zijn van het duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen; benadrukt het belang van duurzame consumptie en productie door middel van het verhogen van de efficiëntie en het verminderen van de vervuiling, de vraag naar hulpbronnen en afval; benadrukt dat het van belang is groei, het gebruik van hulpbronnen en milieueffecten van elkaar los te koppelen; roept de Commissie op regelmatig verslag uit te brengen over de circulaire economie waarin een overzicht wordt gegeven van de stand van zaken en de trends en aan de hand waarvan bestaand beleid kan worden aangepast op basis van objectieve, betrouwbare en vergelijkbare informatie; verzoekt de Commissie voorts erop toe te zien dat de circulaire economie leidt tot een aanzienlijke vermindering van het gebruik van nieuwe materialen en het afval van materialen, en tot het gebruik van bijproducten uit het productieproces en overtollige materialen die voorheen als afvalstromen werden beschouwd; vraagt de Commissie om een ambitieuze en brede strategie voor plastic voor te stellen en in dat verband ook de doelstelling van een milieuvriendelijk beheer van chemische stoffen tegen 2020 te respecteren, waarbij rekening wordt gehouden met de doelstelling inzake niet-toxische materiaalcycli zoals vastgelegd in het zevende milieuactieprogramma; is van mening dat een op Europees niveau gecoördineerde strijd tegen voedselverspilling cruciaal is voor de verwezenlijking van SDG 2; benadrukt het streefdoel van de EU om levensmiddelenafval tegen 2030 met 50 % te verminderen; |
| --- | --- |

23.

| 24. | wijst erop dat in Besluit nr. 1386/2013/EU wordt gesteld dat de groeiende mondiale vraag naar goederen en diensten en het uitgeput raken van de hulpbronnen, samen met de huidige verspillende productie- en consumptiesystemen in de wereldeconomie, zorgen voor een stijging van de kosten van essentiële grondstoffen, mineralen en energie, waardoor nog meer vervuiling en afval wordt gegenereerd, de totale mondiale broeikasgasemissies toenemen en landdegradatie, ontbossing en biodiversiteitsverlies in de hand worden gewerkt; acht het daarom noodzakelijk dat de EU en haar lidstaten al het mogelijke doen om de levenscyclusanalyse (LCA) van producten en diensten te garanderen en dus het werkelijke duurzaamheidseffect van deze producten en diensten te beoordelen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | herinnert eraan dat het loskoppelen van economische groei van het gebruik van hulpbronnen van essentieel belang is voor het beperken van de milieueffecten, het verhogen van het concurrentievermogen en het terugbrengen van de afhankelijkheid van hulpbronnen in Europa; |
| --- | --- |

25.

| 26. | benadrukt dat de EU de doelstellingen van de Agenda 2030 alleen kan behalen wanneer deze doelstellingen uitvoerig in het Europees semester tot uiting komen, waarbij onder meer groene banen, een efficiënt beheer van hulpbronnen en duurzame investeringen en innovatie aan de orde moeten worden gesteld; merkt op dat een hulpbronnenefficiënte economie grote mogelijkheden biedt voor de werkgelegenheid en economische groei, aangezien zij tegen 2050 2 biljoen USD zou bijdragen aan de wereldeconomie en 600 miljard USD zou bijdragen aan het bbp van de G7-landen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | roept de Commissie op om bij alle belanghebbenden, met inbegrip van investeerders, vakbonden en burgers, de voordelen te benadrukken van de overgang van niet-duurzame productie naar activiteiten die het mogelijk maken de SDG's te verwezenlijken evenals de voordelen van permanente herscholing van werknemers met het oog op groene, schone banen van hoge kwaliteit; |
| --- | --- |

27.

| 28. | benadrukt dat het belangrijk is SDG 2 inzake duurzame landbouw te verwezenlijken, en dat hetzelfde geldt voor de SDG's met betrekking tot de preventie van vervuiling en het overmatig watergebruik (6.3 en 6.4), verbetering van de bodemkwaliteit (2.4 en 15.3) en het bestrijden van biodiversiteitsverlies (15) op EU-niveau; |
| --- | --- |

28.

| 29. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om iets te doen aan de aanzienlijke vertraging bij de verwezenlijking van een goede watertoestand in het kader van de kaderrichtlijn wateren, en de verwezenlijking van SDG 6 te verzekeren; wijst op de evaluatie van het Europees Milieuagentschap waaruit blijkt dat in meer dan de helft van de meren en rivieren in Europa geen sprake is van een goede ecologische toestand en dat waterecosystemen nog steeds de ernstigste mate van aantasting en afname van biodiversiteit ondervinden; verzoekt de Commissie de innovatieve benaderingen van duurzaam waterbeheer te ondersteunen, onder meer door het volledige potentieel van het hergebruik van afvalwater te benutten, en de beginselen van de circulaire economie toe te passen op het waterbeheer door maatregelen uit te voeren die gericht zijn op het hergebruik van water in de landbouw-, industrie- en gemeentelijke sectoren; benadrukt dat circa 70 miljoen Europeanen in de zomermaanden waterstress ondervinden; herinnert eraan dat circa 2 % van de totale EU-bevolking geen volledige toegang tot drinkbaar water heeft, hetgeen in buitenproportionele mate kwetsbare, gemarginaliseerde groepen treft; herinnert eraan dat als gevolg van onveilig water en slechte sanitaire voorzieningen en hygiëne dagelijks tien Europeanen komen te overlijden; |
| --- | --- |

29.

| 30. | is verheugd over de gezamenlijke mededeling van de Commissie over de toekomst van onze oceanen, waarin vijftig maatregelen worden voorgesteld voor veilige, schone en duurzaam beheerde oceanen in Europa en de rest van de wereld, ten einde SDG 14 te verwezenlijken — een urgente doelstelling gezien de noodzaak van een snel herstel van de Europese zeeën en de wereldoceanen; |
| --- | --- |

30.

| 31. | benadrukt het belang voor het milieu en de sociaaleconomische voordelen die biodiversiteit biedt en wijst erop dat de huidige mate van het verlies aan biodiversiteit volgens het laatste verslag over „Planetaire grenzen” de planetaire grens overschreden heeft, terwijl het behoud van de biosfeer als bepalende grens wordt beschouwd, en dat een grote wijziging van deze grens tot veranderingen in het aardsysteem zou leiden; stelt met zorg vast dat de streefdoelen van de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 en het verdrag inzake biologische diversiteit niet zullen worden verwezenlijkt zonder aanzienlijke aanvullende inspanningen; herinnert eraan dat de toestand van ongeveer 60 % van de diersoorten en 77 % van de beschermde habitats niet optimaal is (9); dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan hun inspanningen te intensifiëren om deze streefdoelen te behalen, onder meer door de natuurrichtlijnen volledig ten uitvoer te leggen en de toegevoegde waarde van de ecosystemen en biodiversiteit van het Europese milieu te erkennen door voldoende middelen in de volgende begrotingen vrij te maken voor het behoud van biodiversiteit, met name voor het Natura 2000-netwerk en het LIFE-programma; wijst nogmaals op de noodzaak van een gemeenschappelijk voortgangsbewakingsmechanismewaarin rekening wordt gehouden met alle directe en indirecte uitgaven op het gebied van biodiversiteit en de doeltreffendheid van deze uitgaven, waarbij gewaarborgd moet worden dat de algemene EU-uitgaven geen negatieve gevolgen hebben voor de biodiversiteit en bijdragen tot de verwezenlijking van de Europese biodiversiteitsdoelstellingen; |
| --- | --- |

31.

| 32. | benadrukt dat de volledige tenuitvoerlegging en handhaving en een adequate financiering van de natuurrichtlijnen een cruciale voorwaarde vormen voor het welslagen van de biodiversiteitsstrategie als geheel en voor het verwezenlijken van het in die strategie geformuleerde hoofddoel; verwelkomt de beslissing van de Europese Commissie om de natuurrichtlijnen niet te herzien; |
| --- | --- |

32.

| 33. | verzoekt de Europese Commissie en de lidstaten om het Natura 2000-netwerk snel te voltooien en te versterken en daarbij meer inspanningen te leveren zodat er voldoende speciale beschermingszones (SBZ's) in de zin van de habitatrichtlijn worden aangeduid en dat de aanduiding ervan gepaard gaat met doeltreffende maatregelen om de biodiversiteit in Europa te beschermen; |
| --- | --- |

33.

| 34. | constateert dat uit onderzoek is gebleken dat niet-duurzame landbouw in hoge mate bijdraagt aan de afname van de voorraden organische koolstof in de bodem en aan het verlies aan bodembiodiversiteit; roept de EU op methodes te stimuleren die de bodemkwaliteit ten goede komen, door bijvoorbeeld het houden van vee en de teelt van peulvruchten met elkaar af te wisselen, teneinde de EU in staat te stellen SDG's 2.4 en 15.3 te verwezenlijken; |
| --- | --- |

34.

| 35. | is van oordeel dat de Europese Unie veel meer moet doen om SDG 15 te helpen verwezenlijken; dringt er bij de Europese Commissie met name op aan bij voorrang werk te maken van de decontaminatie van het milieu door geharmoniseerde normen voor te stellen tegen gronduitputting en landdegradatie en door zo snel mogelijk het meermaals aangekondigde actieplan tegen ontbossing en bosdegradatie en het tijdschema voor de tenuitvoerlegging ervan voor te stellen; |
| --- | --- |

35.

| 36. | erkent dat veranderingen in de bodembiodiversiteit en de hoeveelheid organische koolstof in de bodem hoofdzakelijk het gevolg zijn van de gebruikte methoden voor landbeheer en veranderingen in grondgebruik en klimaatveranderingen, met uiterst negatieve gevolgen voor hele ecosystemen en de samenleving; roept de Commissie derhalve op in het komende achtste MAP bijzondere aandacht te schenken aan bodemgerelateerde vraagstukken; |
| --- | --- |

36.

| 37. | benadrukt het feit dat door de EU geïmporteerd en voor diervoeding bestemd sojameel de ontbossing in Zuid-Amerika in de hand werkt, als gevolg waarvan de SDG's met betrekking tot ontbossing, klimaatverandering en biodiversiteit worden ondermijnd; |
| --- | --- |

37.

| 38. | roept de Commissie in haar rol als wereldspeler op meer inspanningen te verrichten ten aanzien van het beschermen van de belangrijke ecologische en milieuaspecten van het Noordpoolgebied; verzoekt de Commissie met klem geen beleid toe te staan dat het winnen van fossiele brandstoffen in het Noordpoolgebied stimuleert; |
| --- | --- |

38.

| 39. | verwelkomt de aandacht voor biodiversiteit, natuurlijke hulpbronnen en ecosystemen en het erkende verband tussen deze elementen en volksgezondheid en welzijn; benadrukt dat er een „One Health”-benadering moet komen die zowel de volksgezondheid, diergezondheid en milieugezondheid omvat en herinnert eraan dat investeringen in onderzoek en innovatie om nieuwe gezondheidstechnologieën te ontwikkelen een essentiële voorwaarde zijn om de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen te kunnen halen; verzoekt de Commissie met klem op zeer korte termijn een analyse uit te voeren, teneinde te reageren op de publicatie van de OESO „Health at a glance” waaruit blijkt dat de levensverwachting in veel EU-landen niet is gestegen; constateert dat de eerlijke toegang tot hoogwaardige gezondheidszorg van cruciaal belang is voor het bestaan van duurzame gezondheidsstelsels aangezien deze toegang de mogelijkheid biedt ongelijkheden te verminderen; benadrukt dat er meer inspanningen moeten worden verricht om de multidimensionale belemmeringen voor burgers, dienstverleners en het gezondheidsstelsel weg te nemen, en dat er verder moet worden geïnvesteerd in medisch onderzoek en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) teneinde toegankelijke, duurzame en geschikte gezondheidsoplossingen te vinden die wereldwijde ziekten zoals hiv/aids, tuberculose, meningitis, hepatitis C en andere verwaarloosde, vaak armoedegebonden infectieziekten kunnen bestrijden; herinnert eraan dat investeren in internationaal medisch onderzoek en ontwikkeling van cruciaal belang is om een antwoord te kunnen bieden op de nieuwe gezondheidsuitdagingen zoals epidemieën en antibioticaresistentie; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wijst erop dat de oceaaneconomie, of „blauwe economie”, belangrijke kansen biedt voor het duurzame gebruik en behoud van mariene hulpbronnen, en dat ondersteuning voor passende capaciteitsopbouw voor het ontwikkelen en uitvoeren van planningsinstrumenten en beheersystemen ontwikkelingslanden in staat kunnen stellen deze kansen te verzilveren; wijst op de grote rol die in dit verband voor de Europese Unie is weggelegd; |
| --- | --- |

40.

| 41. | erkent dat er een onomstotelijk verband bestaat tussen de exploitatie van visbestanden en instandhouding en handel; erkent eveneens dat de opportuniteitskosten die mogelijk ontstaan wanneer niet wordt opgetreden tegen schadelijke visserijsubsidies, bijzonder hoog zijn, aangezien indien er geen maatregelen worden genomen, de bronnen zullen opraken, er voedselonzekerheid zal ontstaan en de werkgelegenheidskansen die we juist wilden behouden, tenietdoen zullen worden gedaan; |
| --- | --- |

41.

| 42. | herinnert eraan dat de EU en al haar lidstaten de Overeenkomst van Parijs hebben ondertekend en bijgevolg hebben toegezegd de hierin gestelde doelstellingen na te streven, die mondiale maatregelen vereisen; benadrukt het feit dat de langetermijndoelstelling die erop is gericht de economie koolstofarm te maken in alle beleidsmaatregelen moet worden opgenomen om de opwarming van de aarde tot ruim onder 2 oC te houden en ernaar streven deze toename tot 1,5 oC te beperken; |
| --- | --- |

42.

| 43. | wijst er nogmaals op dat in het voorgestelde klimaat- en energiekader 2030 drie belangrijke streefcijfers voor 2030 worden geformuleerd: dat de emissie van broeikasgassen met minstens 40 % verminderd moet worden, dat hernieuwbare bronnen minstens 27 % van de energievraag in de EU voor hun rekening moeten nemen, en dat de energie-efficiëntie met minstens 30 % verbeterd moet worden; herinnert aan de standpunten die het Parlement heeft ingenomen ten aanzien van deze streefcijfers; benadrukt dat het noodzakelijk is toezicht te blijven houden op deze doelstellingen en tegen het midden van deze eeuw een op CO2-neutraliteit gerichte strategie voor de EU te ontwikkelen, waarbij rekening wordt gehouden met de regionale en nationale bijzonderheden binnen de EU en waarin een kostenefficiënt traject wordt uitgestippeld in de richting van de verwezenlijking van de doelstelling van CO2-neutraliteit die in de Overeenkomst van Parijs is vastgesteld; |
| --- | --- |

43.

| 44. | verzoekt de EU en de lidstaten de mitigatie van en de aanpassing aan de klimaatverandering daadwerkelijk in hun ontwikkelingsbeleid te integreren; onderstreept de noodzaak om technologieoverdrachten voor energie-efficiëntie en schone technologieën aan te moedigen en investeringen te stimuleren in kleinschalige, onafhankelijke en gedecentraliseerde projecten voor hernieuwbare energie; roept de EU op haar steun aan duurzame landbouw op te schroeven om de klimaatverandering aan te pakken middels gerichte steun voor kleine boeren, gewasdiversificatie, agrobosbouw en agro-ecologische praktijken; |
| --- | --- |

44.

| 45. | wijst erop dat de aantasting van het milieu en de klimaatverandering aanzienlijke risico's inhouden voor het verzekeren en behouden van vrede en gerechtigheid; erkent dat er meer aandacht moet worden besteed aan het feit dat klimaatverandering en de aantasting van het milieu de mondiale migratie, armoede en honger doen toenemen; roept de EU en de lidstaten op klimaatverandering als strategische prioriteit te blijven hanteren in de diplomatieke dialoog op mondiaal niveau, met inbegrip van bilaterale en biregionale dialogen op hoog niveau met de G7, de G20, de VN en met partnerlanden zoals China, teneinde een positieve en actieve dialoog gaande te houden die de overgang naar schone energie wereldwijd bevordert en gevaarlijke klimaatveranderingen tegengaat; |
| --- | --- |

45.

| 46. | erkent de werkzaamheden van het in de VS gevestigde „Center for Climate and Security” dat kritieke aspecten identificeert tussen klimaatverandering en internationale veiligheid, waarbij het naar klimaatverandering verwijst als een „verveelvoudiging van de bedreigingen” die mogelijk aanvullende humanitaire hulp of militaire interventie vereist en grotere stormen kan veroorzaken die een bedreiging zouden vormen voor zowel steden als militaire bases; |
| --- | --- |

46.

| 47. | wijst erop dat energie-armoede, een verschijnsel dat vaak wordt gedefinieerd als een situatie waarin personen of huishoudens thuis niet over voldoende betaalbare verwarmings- of andere energievoorzieningen beschikken, een probleem is dat zich in een groot aantal lidstaten voordoet; benadrukt dat energiearmoede het gevolg is van stijgende energiekosten, de gevolgen van de recessie op nationale en regionale economieën, en woningen met een slechte energie-efficiëntie; herinnert eraan dat volgens een schatting in de communautaire statistiek van inkomens en levensomstandigheden (EU-SILC) 54 miljoen Europese burgers (10,8 % van de EU-bevolking) in 2012 niet in staat waren hun huis voldoende te verwarmen, en een vergelijkbaar aantal mensen te laat was met het betalen van hun energierekening of te kampen had met slechte huisvesting; roept de lidstaten op dit probleem erkennen en aanpakken, aangezien het waarborgen van elementaire energiediensten van cruciaal belang is om zeker te stellen dat gemeenschappen geen negatieve gezondheidseffecten ondervinden, niet steeds verder in de armoede wegzakken, een goede kwaliteit van leven kunnen behouden, en dat financiële middelen ter ondersteuning van huishoudens die deze steun nodig hebben, niet een te grote last opleveren; benadrukt dat toegang tot moderne energiediensten een noodzakelijke voorwaarde is voor menselijk welzijn en economische groei; wijst erop dat 1,2 miljard mensen wereldwijd desalniettemin geen toegang hebben tot elektriciteit en ruim 2,7 miljard mensen niet over schone kookvoorzieningen beschikken; herinnert er eveneens aan dat meer dan 95 % van deze mensen in Afrika bezuiden de Sahara of de Aziatische landen in ontwikkeling woont, en circa 80 % in plattelandsgebieden; benadrukt dat energie een centrale rol speelt bij alle grote uitdagingen en kansen waar de wereld van vandaag de dag mee te maken heeft; onderstreept dat toegang tot energie voor iedereen van essentieel belang is, of het nu om banen, veiligheid, klimaatverandering, voedselproductie of het verhogen van inkomsten gaat, en dat duurzame energie een kans is om met beide handen aan te grijpen, omdat het levens, economieën en de planeet verandert; |
| --- | --- |

47.

| 48. | pleit voor de volledige integratie van klimaatactie in de EU-begroting — mainstreaming van klimaatactie — welke integratie erop toeziet dat de maatregelen tot vermindering van de emissie van broeikasgassen in alle investeringsbeslissingen in Europa worden meegenomen; |
| --- | --- |

48.

| 49. | vraagt de Commissie een verslag op te stellen over de klimaatwetgeving van de EU, met inbegrip van de verordening inzake gedeelde inspanningen en de ETS-richtlijn, en wel om de vijf jaar, te beginnen binnen zes maanden na de faciliterende dialoog van 2018 in het kader van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering (UNFCCC), om zeker te stellen dat deze wetgeving daadwerkelijk de verwachte bijdrage levert aan de naleving van de verbintenissen om de uitstoot van broeikasgassen van de EU te verminderen en na te gaan of het huidige traject voor vermindering zal volstaan om de SDG's en de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs te halen; vraagt de Commissie bovendien het klimaat- en energiekader 2030, en de nationaal bepaalde bijdrage van de EU, vóór 2020 te herzien en op te schalen zodat dit kader voldoende is afgestemd op de langetermijndoelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en de SDG's; dringt er bij de Commissie op aan het potentieel voor broeikasgasabsorptie te stimuleren door de ontwikkeling aan te moedigen van beleid dat bebossing en goed bosbeheer ondersteunt, gezien het feit dat de EU zich ertoe heeft verbonden in het kader van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling de tenuitvoerlegging van duurzaam bosbeheer te stimuleren, ontbossing een halt toe te roepen, ontboste gebieden te herstellen en de bebossing en herbebossing tegen 2020 wereldwijd op te schalen; |
| --- | --- |

49.

| 50. | onderstreept dat de inspanningen om de opwarming van de aarde tegen te gaan geen belemmering voor economische groei en werkgelegenheid vormen, en dat, integendeel, het koolstofarm maken van de economie juist als essentiële voorwaarde moet worden gezien voor nieuwe en duurzame economische groei en werkgelegenheid; erkent niettemin dat bij de transitie naar nieuwe economische en sociale modellen gemeenschappen die gecentreerd zijn rond traditionele industrieën hoogstwaarschijnlijk met de nodige uitdagingen te kampen zullen krijgen; onderstreept het belang van ondersteuning bij deze transitie en roept de Commissie en de lidstaten op om financiële middelen uit bronnen zoals de EU-ETS te gebruiken voor de financiering van modernisering en een deugdelijke transitie, om dergelijke gemeenschappen te helpen om het gebruik van beste technologieën en productiewijzen te bevorderen teneinde de striktste milieunormen en veilig, stabiel en duurzaam werk te garanderen; |
| --- | --- |

50.

| 51. | merkt op dat aanhoudend biodiversiteitsverlies en de negatieve gevolgen van ontbossing en klimaatverandering kunnen leiden tot een steeds hevigere strijd om hulpbronnen, zoals voedsel en energie, toenemende armoede en politieke instabiliteit op wereldwijde schaal, evenals tot vluchtelingenstromen en nieuwe mondiale migratiepatronen; benadrukt dat de Commissie, de Europese Dienst voor extern optreden (EDEO) en de lidstaten hier rekening mee moeten houden in alle aspecten van de externe betrekkingen en internationale diplomatie, terwijl zij moeten zorgen voor een aanzienlijke verhoging van de financiering voor officiële ontwikkelingshulp; verzoekt de Commissie, de EDEO en de lidstaten in alle acties en interacties met derde landen emissiereductie na te streven door het bevorderen van hernieuwbare energiebronnen, hulpbronnenefficiëntie, bescherming van biodiversiteit en bossen en beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering; |
| --- | --- |

51.

| 52. | verzoekt de Commissie te waarborgen dat de externe beleidsmaatregelen van de EU verenigbaar zijn met de SDG's, en vast te stellen op welke gebieden nadere maatregelen of uitvoering nodig zijn om ervoor te zorgen dat het extern beleid van de EU bijdraagt tot de doeltreffende verwezenlijking van de SDG's en niet in strijd zijn met hun doelstellingen en tenuitvoerlegging in andere regio's, met name in ontwikkelingslanden; roept de Commissie in dit verband op een betrouwbaar proces in gang te zetten dat om te beginnen voorziet in een prognosemechanisme/mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing voor nieuwe initiatieven en voorstellen, met inbegrip van herziening van de bestaande wetgeving, en om een voorstel voor een overkoepelende strategie voor duurzame ontwikkeling in te dienen; wijst met klem op de beschikbare instrumenten en forums zoals het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), het Regional Forum on Sustainable Development (RFSD) van het VN-ECE, het politiek forum op hoog niveau en het centrale platform van de VN; dringt erop aan dat het politiek forum op hoog niveau overeenkomstig de Agenda 2030 in een vrijwillige evaluatie voorziet, teneinde de lidstaten aan te moedigen om „regelmatig inclusieve evaluaties van de voortgang uit te voeren”; benadrukt in dit opzicht het belang van periodieke en passende effectbeoordelingen vooraf; herinnert aan de verplichting in het kader van het Verdrag die inhoudt dat de EU de doelstellingen van ontwikkelingssamenwerking voor ogen houdt telkens wanneer zij beleid uitvoert dat waarschijnlijk gevolgen voor ontwikkelingslanden heeft; |
| --- | --- |

52.

| 53. | onderstreept het belang van officiële ontwikkelingshulp (ODA) als een fundamenteel instrument voor het verwezenlijken van de Agenda 2030, voor het uitroeien van de armoede in al haar vormen en het bestrijden van ongelijkheden, maar herinnert eraan dat ontwikkelingshulp als zodanig niet volstaat om ontwikkelingslanden uit de armoede te tillen; onderstreept de noodzaak om instrumenten te bevorderen die de verantwoordingsplicht stimuleren, zoals begrotingssteun; doet een beroep op de EU en haar lidstaten onverwijld hun verbintenis te herbevestigen om 0,7 % van het bruto nationaal inkomen voor ontwikkelingshulp te bestemmen en gedetailleerde voorstellen voor een tijdschema in te dienen voor het geleidelijk opvoeren van ODA om dit streefcijfer te halen; herinnert aan de toezegging van de EU om ten minste 20 % van ODA aan menselijke ontwikkeling en sociale integratie te besteden, en vraagt om een hernieuwde inzet voor dit doel; doet een beroep op de Commissie de aanbeveling van de Commissie voor ontwikkelingsbijstand (DAC) van de OESO ten uitvoer te leggen om een gemiddeld jaarlijks subsidiepercentage van 86 % van de totale ODA-toezeggingen te halen; dringt erop aan dat ODA tegen bestemmingswijzigingen wordt beschermd en dat de internationaal overeengekomen beginselen inzake doeltreffendheid van ontwikkelingshulp worden nageleefd door de fundamentele doelstelling van ODA inzake armoedebestrijding te handhaven, en zich met name te richten op de minst ontwikkelde landen (MOL's) en kwetsbare contexten herinnert aan de noodzaak om, in het kader van een ruimere ontwikkelingsagenda, verder te gaan dan de relatie donor/begunstigde; |
| --- | --- |

53.

| 54. | onderstreept dat fiscale rechtvaardigheid en transparantie, de bestrijding van belastingontwijking, het uitroeien van illegale geldstromen en belastingparadijzen, in combinatie met een beter beheer van de overheidsfinanciën, duurzame economische groei en een grotere mobilisering van nationale middelen, cruciaal zijn voor de financiering van de Agenda 2030; verzoekt de EU een financieringsprogramma (DEVETAX2030) op te zetten dat specifieke steun biedt voor de oprichting van belastingstructuren in opkomende markteconomieën en dat ontwikkelingslanden helpt bij het opzetten van nieuwe regionale belastingkantoren; dringt andermaal aan op een mondiale belasting op financiële transacties om de mondiale uitdagingen inzake armoede aan te gaan, alsmede op een onderzoek naar de overloopeffecten van het gehele belastingbeleid van de lidstaten en de EU op ontwikkelingslanden en de naleving van het beginsel van beleidssamenhang ten aanzien van ontwikkeling (policy coherence for development — PCD) bij het vaststellen van wetgeving op dit gebied; |
| --- | --- |

54.

| 55. | verzoekt de Commissie en de lidstaten hun benadering van migratie aan te passen met het oog op het ontwikkelen van een migratiebeleid dat strookt met SDG 10 en een op feiten gebaseerde perceptie van migranten en asielzoekers, alsmede met de bestrijding van vreemdelingenhaat en discriminatie jegens migranten, en met het oog op het investeren in belangrijke factoren voor de menselijke ontwikkeling; herhaalt zijn bezorgdheid over het feit dat de tenuitvoerlegging van nieuwe beleidsmaatregelen en financiële instrumenten om de diepere oorzaken van irreguliere en gedwongen migratie aan te pakken schadelijk kunnen zijn voor ontwikkelingsdoelstellingen en dringt erop aan dat het Europees Parlement in dit verband een grotere controlerende rol krijgt om ervoor te zorgen dat de nieuwe financieringsinstrumenten verenigbaar zijn met de rechtsgrond, de beginselen en de toezeggingen van de EU, vooral de Agenda 2030; herinnert eraan dat uitbanning van armoede en economische en sociale ontwikkeling op lange termijn de hoofddoelstellingen van het ontwikkelingsbeleid vormen; |
| --- | --- |

55.

| 56. | is ingenomen met de nadruk die wordt gelegd op het investeren in jongeren, aangezien zij de belangrijkste uitvoerders van de SDG's zijn; onderstreept de noodzaak het demografische dividend van ontwikkelingslanden te benutten door middel van passend openbaar beleid en investeringen in de opleiding en gezondheid van jongeren, met inbegrip van seksuele en reproductieve gezondheid en onderwijs; beklemtoont de gelegenheid om eindelijk vorderingen te maken op het vlak van gendergelijkheid en de versterking van de positie van vrouwen als een essentieel onderdeel van PCD, en dringt er bij de EU op aan deze op te nemen op alle terreinen van het externe optreden; erkent dat deze essentiële factoren voor menselijke ontwikkeling en menselijk kapitaal prioriteit moeten krijgen om de duurzame ontwikkeling te kunnen waarborgen; |
| --- | --- |

56.

| 57. | roept de EU en de lidstaten op de nodige middelen en politieke focus in te zetten om te waarborgen dat het beginsel van gendergelijkheid en de versterking van de positie van vrouwen en meisjes centraal staat in de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030; |
| --- | --- |

57.

| 58. | spoort de Commissie en de lidstaten aan om erop toe te zien dat overheidsbegrotingen niet strijdig zijn met de SDG's; is van mening dat voor een tijdige en succesvolle tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 groene investeringen, innovaties en groei in de EU aanzienlijk sneller moeten plaatsvinden en erkent dat nieuwe financieringsinstrumenten en verschillende benaderingen van het huidige investeringsbeleid nodig zijn, zoals het geleidelijk schrappen van subsidies die schadelijk zijn voor het milieu en van projecten die een hoge uitstoot tot gevolg hebben; dringt aan op een strategie aan de hand waarvan multinationale bedrijven en ondernemingen de ecologische, sociale en governancecriteria (ESG) in hun bedrijfsmodellen kunnen opnemen en institutionele investeerders deze ESG-criteria in hun investeringsstrategieën kunnen integreren om zo financiële middelen richting duurzame financiering te verplaatsen en weg van fossiele brandstoffen; |
| --- | --- |

58.

| 59. | roept op om in het meerjarig financieel kader voor de periode na 2020 de EU-begroting te heroriënteren naar de verwezenlijking van de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling en in toereikende financiering te voorzien om de duurzame-ontwikkelingsdoelen daadwerkelijk te realiseren; dringt erop aan dat het thema duurzame ontwikkeling beter in alle financieringsmechanismen en begrotingsonderdelen wordt opgenomen, en herinnert eraan dat beleidscoherentie voor de lange termijn een belangrijke rol speelt bij het beperken van de kosten; benadrukt het belang van het cohesiebeleid als het belangrijkste investeringsbeleid van de EU, en herinnert eraan dat de horizontale toepassing van duurzaamheidscriteria en resultaatgerichte doelstellingen voor alle Europese structuur- en investeringsfondsen, met inbegrip van het Europees Fonds voor strategische investeringen, nodig is voor de volledige overschakeling naar duurzame en inclusieve economische groei; |
| --- | --- |

59.

| 60. | dringt er bij de Europese Investeringsbank (EIB) op aan te waarborgen dat zij handelt overeenkomstig de waarden van Europa door krachtige duurzaamheidscriteria toe te passen in het kader van haar kredietverstrekking, en ervoor te zorgen dat kredietverstrekking aan de enrgie- en vervoersector gericht is op koolstofarme en duurzame projecten; |
| --- | --- |

60.

| 61. | roept de EIB op tegen 2030 40 % van haar leningportfolio toe te wijzen aan koolstofarme en klimaatbestendige groei; |
| --- | --- |

61.

| 62. | verzoekt de EIB meer middelen beschikbaar te stellen voor het Elena-initiatief dat subsidies biedt voor technische bijstand die is toegespitst op de tenuitvoerlegging van projecten en programma's inzake energie-efficiëntie, de distributie van hernieuwbare energie en stedelijk vervoer; |
| --- | --- |

62.

| 63. | erkent dat weerbare en duurzame infrastructuur essentieel is om een koolstofarme duurzame toekomst te verwezenlijken en een aantal extra voordelen met zich meebrengt, zoals bestendigheid en verbeterde bescherming tegen branden en overstromingen; is van oordeel dat de transitie naar een duurzame samenleving slechts mogelijk is door het „energie-efficiëntie eerst”-beginsel in acht te nemen, en door de energie-efficiëntie van toestellen, stroomnetten en gebouwen te blijven verbeteren en opslagsystemen te ontwikkelen; erkent dat de grootste mogelijkheden die energie-efficiëntie te bieden heeft gebouwen betreft en verzoekt de EU om zich te verbinden aan het streven om tegen 2050 een volledig duurzaam, koolstofarm en energie-efficiënt, vrijwel energieneutraal gebouwenbestand te realiseren, waarbij eventuele resterende vraag wordt voorzien vanuit een brede reeks hernieuwbare bronnen; dringt aan op een versneld tempo bij het realiseren van een groter aandeel hernieuwbare energie in de energiemix van de EU; waarschuwt voor de afhankelijkheid van onhoudbare infrastructuren en roept de Commissie op maatregelen voor te stellen voor een ordelijke transitie naar een duurzame koolstofarme economie en een fundamentele heroriëntatie van infrastructuurontwikkeling teneinde de structurele economische risico's die samengaan met financiële activa die op koolstofrijke economieën zijn gericht, te beperken; |
| --- | --- |

63.

| 64. | verzoekt de Commissie en de lidstaten voorrang te geven aan duurzame mobiliteit door het openbaar vervoer op lokaal niveau te verbeteren, rekening houdend met de bijzondere kenmerken van elke streek en met de reële behoeften van de burgers; is van mening dat met de financiële steun van de EU voor de ontwikkeling van de vervoer- en infrastructuursector doelstellingen moeten worden beoogd die voor de lidstaten een echte meerwaarde betekenen; |
| --- | --- |

64.

| 65. | benadrukt dat meent dat corruptie een ernstig effect heeft op het milieu, en dat de illegale handel in bedreigde diersoorten, mineralen en edelstenen, evenals bosbouwproducten zoals hout, onlosmakelijk verbonden is met corruptie; onderstreept dat de illegale handel in dieren een bedreiging kan vormen voor reeds bedreigde diersoorten, en dat illegale houtkap een verlies aan biodiversiteit tot gevolg kan hebben en verhoogde koolstofemissies die klimaatverandering in de hand kan werken; benadrukt dat dit voor georganiseerde criminele groepen een winstgevende handel met weinig risico's is aangezien criminaliteit op bosbouwgebied zelden tot strafrechtelijke vervolging leidt en de straffen vaak niet in verhouding staat tot de ernst van het gepleegde strafbare feit; herinnert eraan dat het verdrag van de Verenigde Naties tegen corruptie dat specifiek gericht is op de preventie van corruptie, doeltreffende wetshandhaving, internationale samenwerking en ontneming van vermogensbestanddelen in de milieusector als effectief instrument kan worden ingezet ter bestrijding van corruptie; dringt er bij de lidstaten op aan corruptiebestrijdingsstrategieën, waar ook transparantie en verantwoording deel van uitmaken, onderdeel te maken van de milieuwetgeving en het milieubeleid en op deze wijze democratie en goed bestuur te bevorderen; benadrukt dat de bestrijding van corruptie in de milieusector de eerlijke toegang tot essentiële hulpbronnen, zoals water en een schoon milieu, bevordert en van essentieel belang is voor de bescherming van ons milieu en de waarborging van duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

65.

| 66. | onderkent het belang van cultuur en culturele participatie voor de verwezenlijking van de SDG-agenda, alsook van de rol van cultuur in de externe betrekkingen en het ontwikkelingsbeleid; verzoekt om gepaste steun voor culturele instellingen en organisaties die bijdragen aan de verwezenlijking van de SDG-agenda en om verdere uitdieping van de verbanden tussen onderzoek, wetenschap, innovatie en kunst; |
| --- | --- |

66.

| 67. | herinnert eraan dat culturele participatie lichamelijke en geestelijke gezondheid en welzijn bevordert, een positieve invloed heeft op school- en beroepsprestaties, mensen die het grootste risico op sociale uitsluiting lopen helpt op de arbeidsmarkt te integreren, en al met al in hoge mate bijdraagt tot de verwezenlijking van een groot aantal SDG's; |
| --- | --- |

67.

| 68. | is uiterst bezorgd over de uiteenlopende prestaties van de onderwijsstelsels in de lidstaten, zoals blijkt uit de jongste PISA-enquêtes; benadrukt dat voor iedereen toegankelijke openbare onderwijs- en opleidingsstelsels waarvoor voldoende middelen worden uitgetrokken, van essentieel belang zijn voor gelijkheid en sociale inclusie en voor de verwezenlijking van de streefdoelen van SDG 4, en dat hoogwaardig onderwijs het vermogen heeft om kwetsbare mensen, minderheden, mensen met speciale behoeften en vrouwen en meisjes, mondig te maken; betreurt het hardnekkige probleem van de hoge jeugdwerkloosheid; wijst erop dat onderwijs van groot belang is voor de ontwikkeling van een zelfredzame samenleving; vraagt de EU om onderwijs en technische en beroepsopleidingen van goede kwaliteit en samenwerking met de industrie te beschouwen als essentiële voorwaarden voor de inzetbaarheid van jongeren op de arbeidsmarkt en voor de toegang tot gekwalificeerde banen; |
| --- | --- |

68.

| 69. | vraagt de EU en haar lidstaten om bij het integreren van de SDG's in het Europese beleidskader en in de huidige en toekomstige prioriteiten van de Commissie regionale en minderheidstalen en de taalkundige verscheidenheid te beschermen en ervoor te zorgen dat taaldiscriminatie niet wordt geduld; |
| --- | --- |

69.

| 70. | is van mening dat culturele diversiteit en de bescherming van natuurlijk erfgoed in het hele Europese beleidskader moeten worden bevorderd, onder meer via onderwijs; |
| --- | --- |

70.

| 71. | spoort de lidstaten aan bij voorrang de ecologische en economische herstructurering van industriële gebieden aan te pakken die in verschillende regio's van Europa zorgen voor ernstige milieuvervuiling en de plaatselijke bevolking aan ernstige gezondheidsrisico's blootstellen; |
| --- | --- |

71.

| 72. | benadrukt de rol van de stedelijke agenda van de EU bij de tenuitvoerlegging van de mondiale „nieuwe stedelijke agenda” en is verheugd over beleidsontwikkelingen die steden en regio's in staat stellen synergetische groene investeringen te realiseren; verwelkomt tevens initiatieven als de groene bladerenwedstrijd en het wereldwijde Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie en benadrukt het onmisbare belang van steden en regio's voor het verwezenlijken van de duurzame-ontwikkelingsdoelstellingen gezien het feit dat duurzaamheid een gezamenlijke aanpak voor de lange termijn vergt vanuit alle bestuurslagen en sectoren; |
| --- | --- |

72.

| 73. | merkt op dat de Agenda 2030 erkent dat voedsel, bestaansmogelijkheden en het beheer van de natuurlijke hulpbronnen niet meer afzonderlijk van elkaar kunnen worden gezien; benadrukt dat aandacht voor plattelandsontwikkeling en investeringen in de landbouw — gewassen, vee, bosbouw, de visserij en aquacultuur — in hoge mate bevorderlijk is voor het elimineren van armoede en honger en de totstandbrenging van duurzame ontwikkeling; wijst erop dat er een belangrijke rol is weggelegd voor de landbouw in het bestrijden van de klimaatverandering; benadrukt dat het zeer ambitieuze streven in het kader van de SDG's alleen kan worden gerealiseerd door middel van samenwerking (noord-zuid-, zuid-zuid- en trilaterale samenwerking), evenals wereldwijde samenwerkingen tussen verschillende actoren op uiteenlopende terreinen; |
| --- | --- |

73.

| 74. | is ingenomen met het voornemen om duurzame ontwikkeling te integreren in het handels- en investeringsbeleid, en dringt erop aan dat het EU-beleid beter wordt afgestemd op de verwerving van landbouwgrondstoffen en natuurlijke hulpbronnen, zowel binnen als buiten de grenzen van de EU; vraagt om een herziening van het investeringsbeleid en de brede inzet van innovatieve financieringsinstrumenten voor de verwezenlijking van de SDG's; dringt er bij de Commissie op aan te waarborgen dat de toetsing van toekomstige handelsovereenkomsten op duurzame ontwikkeling transparant verloopt; |
| --- | --- |

74.

| 75. | roept de Commissie op om in samenwerking met de relevante belanghebbenden specifieke en op maat gemaakte ondersteuning tot stand te brengen voor gemarginaliseerde huishoudens en groepen met een laag inkomen, zoals de Roma, teneinde gezondheid en toegang tot basisvoorzieningen en veilige, schone hulpbronnen te waarborgen, met inbegrip van lucht, water, betaalbare en moderne energie en gezonde voeding, welke elementen ook zouden bijdragen tot het verwezenlijken van de SDG's 1, 10 en 15 inzake het elimineren van armoede, het terugdringen van de ongelijkheid en het stimuleren van vreedzame en inclusieve samenlevingen; |
| --- | --- |

75.

| 76. | erkent, overeenkomstig de Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling, dat personen met een handicap een zeer hoog risico op armoede lopen en onvoldoende toegang hebben tot basisrechten zoals onderwijs, gezondheidszorg en werk; |
| --- | --- |

76.

| 77. | is van oordeel dat de EU-initiatieven om een duurzame toekomst tot stand te brengen gepaard moeten gaan met een breed debat over de rol van dieren, als wezens met een bewustzijn, en over hun welzijn, waaraan vaak geen aandacht wordt besteed in de dominante productiesystemen voor consumptie; benadrukt dat de Europese Unie zo snel mogelijk de bestaande leemtes in het beleid en de wetgeving inzake dierenwelzijn moet aanpakken, zoals trouwens door een steeds grotere groep Europese burgers wordt verlangd; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie haar inspanningen en financiële steun op te schalen inzake het verhogen van het bewustzijn, gerichte voorlichtingscampagnes en het stimuleren van burgers om zich meer in te zetten voor duurzame ontwikkeling; |
| --- | --- |

78.

| 79. | verzoekt de Commissie en de lidstaten uiterlijk in 2020 een eind te maken aan stimulansen voor uit palmolie en soja verkregen biobrandstoffen die leiden tot ontbossing en aantasting van veengronden; dringt daarnaast aan op de invoering van één enkele certificeringsregeling voor op de EU-markt geïmporteerde palmolie op basis waarvan de maatschappelijk verantwoorde herkomst van de palmolie kan worden aangetoond; |
| --- | --- |

79.

| 80. | dringt er met klem bij de Commissie op aan extra inspanningen te leveren met het oog op doeltreffende maatregelen om de slechte luchtkwaliteit tegen te gaan, die jaarlijks verantwoordelijk is voor meer dan 430 000 voortijdige sterfgevallen in de EU; verzoekt de Commissie toe te zien op de handhaving van nieuwe en bestaande wetgeving, de juridische maatregelen tegen lidstaten die niet voldoen aan de wetgeving inzake luchtverontreiniging versneld uit te voeren, en nieuwe, doeltreffende wetgeving, inclusief sectorspecifieke wetgeving, vast te stellen om de slechte luchtkwaliteit en de verschillende bronnen van vervuiling evenals de methaanuitstoot aan te pakken; benadrukt het feit dat de EU de voor de EU vastgestelde luchtkwaliteitsniveaus nog lang niet heeft behaald, die veel minder streng zijn dan de door de WHO aanbevolen niveaus; |
| --- | --- |

80.

| 81. | merkt op dat de Europese Commissie het probleem van de slechte luchtkwaliteit heeft aangepakt door enkele inbreukprocedures op te starten, met name wegens de aanhoudende overschrijdingen van de grenswaarden voor NO2 zoals vastgelegd in Richtlijn 2008/50/EG; |
| --- | --- |

81.

| 82. | herinnert eraan dat een daling van de geluidsoverlast een van de benchmarks is die tegen 2020 niet zal worden gehaald; benadrukt dat blootstelling aan geluidsoverlast in de EU jaarlijks bijdraagt tot het vroegtijdig overlijden van minstens 10 000 mensen als gevolg van coronaire hartziekten en beroerten, en dat ongeveer een kwart van de Europese bevolking in 2012 aan hogere dan toegelaten geluidsniveaus werd blootgesteld; verzoekt de lidstaten voorrang te geven aan de monitoring van de geluidsniveaus om te waarborgen dat hun grenswaarden voor binnen en buiten niet worden overschreden; dringt voorts aan op maatregelen om geluidshinder tegen te gaan; |
| --- | --- |

82.

| 83. | benadrukt dat uit gegevens van de Commissie blijkt dat ruim 50 % van het graan in de EU als diervoeder wordt gebruikt; constateert dat de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN heeft gewaarschuwd dat het verdere gebruik van graan als diervoeder de voedselzekerheid mogelijk in gevaar brengt doordat er in dat geval minder graan beschikbaar is voor menselijke consumptie; |
| --- | --- |

83.

| 84. | wijst nadrukkelijk op de bijdrage van de veehouderij aan de economie van de EU en aan duurzame landbouw, met name wanneer ze wordt geïntegreerd in akkerbouwproductiesystemen; vestigt de aandacht op het potentieel van een actief beheer van de nutriëntencyclus in de veehouderij om de milieugevolgen van CO2, ammoniak- en nitraatemissies te verminderen; vestigt voorts de aandacht op het feit dat geïntegreerde landbouw kan bijdragen aan een beter functionerend landbouwecosysteem en een klimaatvriendelijke landbouw; |
| --- | --- |

84.

| 85. | wijst erop dat vrouwen in de ontwikkelingslanden de plaatselijke opbrengsten in de landbouw met 20 tot 30 % zouden kunnen doen toenemen wanneer ze dezelfde toegang tot hulpbronnen hadden als mannen; benadrukt dat dit opbrengstniveau het percentage mensen met honger in de wereld met 12 tot 17 % zou kunnen verlagen; |
| --- | --- |

85.

| 86. | benadrukt in het bijzonder de fundamentele rol van vrouwen als leden van familieboerderijen, die de belangrijkste sociaaleconomische cel vormen in plattelandsgebieden, bij het zorgen voor voedselproductie, het behoud van traditionele kennis en vaardigheden, culturele identiteit en bescherming van het milieu, waarbij moet worden aangetekend dat vrouwen in plattelandsgebieden ook te maken hebben met loon- en pensioenkloven; |
| --- | --- |

86.

| 87. | herinnert eraan dat de Commissie overeenkomstig het zevende milieuactieprogramma de milieueffecten van de consumptie in de Unie in een mondiale context moet beoordelen; onderstreept het positieve effect dat een duurzame levensstijl kan hebben op de menselijke gezondheid en het terugdringen van broeikasgasemissies; herinnert de Commissie eraan dat SDG 12.8 vereist dat overheden erop toezien dat het publiek informatie heeft over en weet heeft van duurzame ontwikkeling en duurzame levenswijzen; dringt er dienovereenkomstig bij de Commissie en de lidstaten op aan programma's te ontwikkelen om het publiek bewuster te maken van de gevolgen van de verschillende vormen van consumptie voor de menselijke gezondheid, het milieu, de voedselzekerheid en de klimaatverandering; verzoekt de Commissie om onverwijld de mededeling over een duurzaam Europees voedselsysteem te publiceren; |
| --- | --- |

87.

| 88. | constateert dat SDG 12.8 vereist dat overheden erop toezien dat mensen waar dan ook de relevante informatie hebben over en weten van het bestaan van het begrip duurzame ontwikkeling en levensstijlen in harmonie met de natuur; dringt er dienovereenkomstig bij de Commissie en de lidstaten op aan programma's te ontwikkelen die erop zijn gericht het publiek bewuster te maken van de gevolgen van de verschillende consumptieniveaus voor de volksgezondheid, het milieu, de voedselzekerheid en klimaatverandering; |
| --- | --- |

88.

| 89. | verzoekt de Commissie en de lidstaten een breed EU-beleidskader te ontwikkelen teneinde de mondiale gezondheidsrisico's aan te pakken, met inbegrip van hiv/aids, tuberculose, hepatitis C en antimicrobiële resistentie, waarbij rekening wordt gehouden met de verschillende situaties in en specifieke uitdagingen van de EU-lidstaten en hun buurlanden waar hiv en multiresistente tuberculose tot de hoogste ziektelast leiden; verzoekt de Commissie en de Raad een prominente politieke rol te spelen in de dialoog met landen met een hoge ziektelast, met inbegrip van de buurlanden in Oost-Europa en Centraal-Azië, welke dialoog erop toeziet dat voorbereidingen worden getroffen om over te stappen op duurzame binnenlandse financiering, zodat de programma's voor de bestrijding van hiv en tuberculose ook na stopzetting van de steun van de internationale donoren doeltreffend blijven, én worden voortgezet en opgevoerd, en nauw met die landen te blijven samenwerken om te bewerkstelligen dat zij de verantwoordelijkheid en de eigendom van de bestrijding van hiv en tuberculose op zich nemen; |
| --- | --- |

89.

| 90. | erkent de doeltreffendheid van het beschikbaar stellen van „PREP”-medicijnen voor het voorkomen van hiv/aids; verzoekt de Commissie en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) te erkennen dat de behandeling voor hiv/aids tevens preventief is; |
| --- | --- |

90.

| 91. | erkent dat seksuele en reproductieve gezondheid en rechten een drijvende kracht met transformationeel potentieel vormen voor de uitbanning van multidimensionale armoede en te allen tijde als eerste voorwaarde moeten gelden voor zowel gezondheid als gendergelijkheid; benadrukt in dit verband dat meer aandacht moet worden besteed aan seksuele en reproductieve gezondheid en rechten, die helaas nog steeds als bijzaak worden beschouwd, terwijl deze rechten juist uitermate belangrijk zijn voor de gendergelijkheid, het mondiger maken van jongeren, de menselijke ontwikkeling en uiteindelijk de uitbanning van armoede; wijst erop dat hieruit blijkt dat er weinig vooruitgang is geboekt in de EU-benadering en dat de erkenning van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten als drijvende kracht voor duurzame ontwikkeling nog steeds ontbreekt; merkt op dat het EU-standpunt ten aanzien van dit thema van meet af aan onsamenhangend is geweest, zoals blijkt uit het volgende: de Europese Commissie noemt de EU-maatregelen op dit gebied alleen onder het kopje „gezondheid” in haar mededeling over de Agenda 2030, en alleen onder het kopje „gendergelijkheid” in haar mededeling over de consensus; roept de Commissie en de lidstaten derhalve op er bij de Verenigde Staten op te blijven aandringen dat zij hun standpunt inzake de zogeheten „global gag rule” herzien; |
| --- | --- |

91.

| 92. | benadrukt het feit dat het stimuleren van gezondheidsonderzoek nodig is voor het ontwikkelen van nieuwe, betere, toegankelijke en passende medische behandelingen voor hiv/aids, tuberculose en andere armoedegerelateerde en verwaarloosde ziekten en antimicrobiële resistentie; |
| --- | --- |

92.

| 93. | wijst erop dat de Europese landbouwsector al een bijdrage levert aan duurzaamheid; wijst er niettemin op dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) in staat moet worden gesteld om beter het hoofd te bieden aan de huidige en toekomstige uitdagingen; verzoekt de Commissie te onderzoeken hoe het GLB en duurzame landbouwsystemen het best kunnen bijdragen tot de SDG's om stabiele, veilige en voedzame levensmiddelen te waarborgen en hoe zij de natuurlijke hulpbronnen beter kunnen beschermen en verbeteren en de klimaatverandering kunnen tegengaan; verzoekt de Commissie om in het kader van de komende mededeling over het GLB na 2020 voorstellen te doen om de vergroeningsmaatregelen nog doeltreffender te maken en te waarborgen dat de SDG's 2, 3, 6, 12, 13, 14, en 15 worden verwezenlijkt; roept de Commissie tevens op om lokaal ecologisch geproduceerd voedsel met een geringe koolstof-, bodem- en watervoetafdruk te bevorderen; benadrukt het belang van landbouwecosystemen en duurzaam bosbeheer en van stimuleringsmaatregelen voor duurzaam herstel van in onbruik geraakte landbouwgebieden; benadrukt dat erop moet worden toegezien alle EU-beleidsmaatregelen daadwerkelijk resulteren in de verwezenlijking van de beoogde doelen dankzij strikte naleving en grotere samenhang tussen alle beleidsterreinen; benadrukt dat dit vooral belangrijk is met betrekking tot het duurzaam beheer van natuurlijke hulpbronnen en de daarvoor bestemde instrumenten in het kader van het GLB; |
| --- | --- |

93.

| 94. | verzoekt de Commissie en de lidstaten om deze omschakeling naar ecologische landbouw te bevorderen door het gebruik van pesticiden die schadelijk zijn voor het milieu en de gezondheid tot een minimum te beperken en door maatregelen op te stellen om de biologische en biologisch-dynamische landbouw in het kader van het GLB te beschermen en te steunen; |
| --- | --- |

94.

| 95. | verzoekt de Commissie en de lidstaten de EU-regelgeving voor de goedkeuring van pesticiden zo snel mogelijk te hervormen en tegelijk bindende streefdoelen vast te leggen voor een daling van het gebruik ervan; |
| --- | --- |

95.

| 96. | wijst erop dat de Europese landbouwsector goed is voor miljoenen arbeidsplaatsen op het platteland, in de landbouw en andere bedrijfstakken, en borg staat voor de levensmiddelenvoorziening en voor de aantrekkelijkheid van het platteland als leef- en recreatiegebied en als economische ruimte; wijst er verder op dat landschappen met een hoge biodiversiteit en een hoge natuurwaarde mensen naar het platteland trekken doordat zij meerwaarde geven aan landelijke gebieden; wijst op de grote waarde van plattelandsontwikkelingsbeleid bij het opbouwen van levensvatbare, robuuste en levendige plattelandsgemeenschappen en -economieën; wijst erop dat het voor het bereiken daarvan essentieel is dat landbouwers betere toegang krijgen tot hulpbronnen; |
| --- | --- |

96.

| 97. | pleit ervoor om bij de ontwikkeling van de landbouw een centrale rol toe te kennen aan familiebedrijven en daarvoor beter gebruik te maken van Europese fondsen, zoals het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI), speciale aandacht te schenken aan kleine en middelgrote bedrijven, expertise te delen en over te dragen en de voordelen van lokale en regionale waarde- en productieketens en regionale werkgelegenheid te benutten, met meer nadruk op peri-urbane verbindingen en rechtstreekse verkoop, wat een succesvol model is geweest in vele delen van de EU; is van mening dat de mogelijkheid voor landbouwers om billijke inkomsten uit hun werk te halen een voorwaarde is voor de duurzaamheid van de Europese landbouw en een garantie voor het welzijn van landbouwers; |
| --- | --- |

97.

| 98. | herinnert eraan dat het belangrijk is om goede openbare diensten te garanderen, met name zorg voor kinderen en ouderen, aangezien dergelijke diensten van bijzonder belang zijn voor vrouwen, die altijd een belangrijke rol hebben gespeeld bij het zorgen voor jonge en oudere gezins- en familieleden; |
| --- | --- |

98.

| 99. | wijst op de rol van traditionele kennis en levensmiddelen, met name in de ultraperifere gebieden, de berggebieden en de achterstandsgebieden van de EU, alsook op de economische bijdrage die Europese kwaliteitsregelingen, zoals de beschermde geografische aanduiding (BGA), leveren aan lokale gebieden; herinnert aan de unanieme steun van het Parlement voor de uitbreiding van een dergelijke bescherming naar een bredere reeks regionaal geproduceerde goederen; benadrukt in dit verband de rol van Europese kwaliteitsregelingen (BOB/BGA/GTS) bij het bieden en behouden van inkomsten in deze gebieden; beseft dat deze regelingen in sommige lidstaten beter bekend zijn dan in andere en dringt aan op voorlichtingsacties in de hele Unie over de voordelen ervan; |
| --- | --- |

99.

| 100. | benadrukt de bijdrage van zowel de mediterrane bossen als de dehesa, een bosweidelandbouwsysteem, waarin duurzame extensieve veehouderij naadloos samengaat met land- en bosbouwactiviteiten, aan de verwezenlijking van de doelstellingen inzake het waarborgen en behouden van de duurzaamheid van de biodiversiteit, met het oog op de erkenning en ondersteuning ervan in het kader van het GLB; |
| --- | --- |

100.

| 101. | wijst op het belang van bio-energie voor landbouwbedrijven en de bio-economie, en op het belang van installaties voor de opwekking, de opslag, de distributie en het gebruik op de boerderij van hernieuwbare energie, aangezien die de inkomens van de landbouwers zeker helpen stellen doordat zij hun een extra verkoopproduct aanreiken en ervoor zorgen dat er in plattelandsgebieden zowel kwaliteitsbanen worden geschapen als behouden blijven; benadrukt de ontwikkeling van bio-energie op een duurzame manier moet plaatsvinden en de productie van levensmiddelen en diervoeders niet in de weg mag staan; benadrukt dat daarentegen in de energiebehoeften moet worden voorzien door het gebruik van afvalstoffen en bijproducten die niet bruikbaar zijn voor andere processen, aan te moedigen; |
| --- | --- |

101.

| 102. | merkt op dat het verbouwen van peulgewassen in teeltwisseling kan leiden tot een win-winsituatie voor landbouwers, dieren, biodiversiteit en klimaatbehoeften; verzoekt de Commissie een eiwitplan uit te werken dat tevens peulgewassen in vruchtwisselingen behelst; |
| --- | --- |

102.

| 103. | acht verdere vooruitgang op het gebied van precisielandbouw, digitalisering, rationeel energiegebruik, gewassenteelt en veehouderij en geïntegreerde plaagbestrijding noodzakelijk, aangezien meer efficiëntie op basis van de SDG's en biodiversiteit kunnen bijdragen tot vermindering van zowel de benodigde hoeveelheid land als de milieueffecten van landbouw; is van mening dat een biodiversiteit in dienst van de landbouwers zou kunnen bijdragen tot hogere inkomens, een gezondere en beter presterende bodem, de bestrijding van ongedierte en betere bestuiving; wijst daarom op het belang van een beter regelgevingskader dat voor tijdige, doeltreffende en doelmatige besluitvormingsprocedures kan zorgen; benadrukt dat deze „slimme” oplossingen initiatieven moeten stimuleren en steunen die zijn toegesneden op de behoeften van kleine landbouwbedrijven die niet de schaalvoordelen bieden waardoor zij kunnen profiteren van nieuwe technologieën; |
| --- | --- |

103.

| 104. | acht het cruciaal dat de prestaties van lokale rassen in stand gehouden en ontwikkeld worden, gezien hun vermogen om zich aan te passen aan de kenmerken van hun natuurlijke omgeving, en dat het recht van landbouwers om autonoom planten te kweken en zaden van verschillende soorten en variëteiten te bewaren en uit te wisselen moet worden geëerbiedigd om de genetische diversiteit van de landbouw te waarborgen; verwerpt elke poging om leven, planten en dieren, genetisch materiaal of essentiële biologische processen te octrooieren, met name als het gaat om inheemse stammen, soorten en kenmerken; |
| --- | --- |

104.

| 105. | roept de Commissie op met een actieplan te komen en een deskundigengroep op te zetten om toe werken naar een duurzamer geïntegreerd gewasbeschermingssysteem; wijst op de noodzaak van een gewasbeschermingssysteem dat voor een betere wisselwerking tussen de inspanningen op het gebied van plantenveredeling, natuurlijke bestrijdingsmiddelen en pesticidegebruik zorgt; |
| --- | --- |

105.

| 106. | is van mening dat de introductie van breedband moet worden bevorderd en de vervoersdiensten in plattelandsgebieden moeten worden verbeterd om niet alleen te kunnen bijdragen aan de ecologische duurzaamheidsdoelstellingen, maar ook om in plattelandsgebieden groei te stimuleren die leidt tot volledige duurzaamheid, zowel op milieu- als op economisch en sociaal gebied. |
| --- | --- |

106.

| 107. | benadrukt dat het van belang is dat cultuur integraal onderdeel wordt van de duurzaamheidsmaatregelen van de Commissie, waarbij de rol van cultuur duidelijk moet worden onderstreept met betrekking tot economische ontwikkeling, het scheppen van werkgelegenheid, het bevorderen van de democratie, sociale rechtvaardigheid en cohesie, het bestrijden van sociale uitsluiting, armoede, onevenwichtigheden tussen generaties en demografische ongelijkheden; roept de Commissie op het thema cultuur te integreren in de doelstellingen, definities, instrumenten en evaluatiecriteria van haar strategie voor de SDG's; |
| --- | --- |

107.

| 108. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

108.

---

(1)  A/RES/70/1.

(2)  Besluit nr. 1386/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 20 november 2013 (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 171).

(3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0224.

(4)  https://ec.europa.eu/epsc/sites/epsc/files/strategic_note_issue_18.pdf

(5)  Mededeling van de Commissie van 3 mei 2011 getiteld „Onze levensverzekering, ons natuurlijk kapitaal: een EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020” (COM(2011)0244).

(6)  Verslag van de Commissie van 2 oktober 2015 over de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2020 (COM(2015)0478).

(7)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0034.

(8)  https://unstats.un.org/sdgs/report/2016/goal-13/

(9)  Verslag van het Europees Milieuagentschap nr. 30/2016, Environmental indicator report 2016 — In support to the monitoring of the 7th Environment Action Programme, https://www.eea.europa.eu/publications/environmental-indicator-report-2016

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/168 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/168

---

P8_TA(2017)0316

Bevordering van cohesie en ontwikkeling in de ultraperifere gebieden van de EU

Resolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de bevordering van cohesie en ontwikkeling in de ultraperifere gebieden van de EU: uitvoering van artikel 349 VWEU (2016/2250(INI))

(2018/C 334/19)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 52, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), waarin bepaald wordt dat de verdragen van toepassing zijn op alle lidstaten, en lid 2 van dat artikel, waarin staat dat het territoriale toepassingsgebied van de Verdragen nader omschreven wordt in artikel 355 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), waarin bepaald wordt dat de verdragen van toepassing zijn op alle lidstaten, en lid 2 van dat artikel, waarin staat dat het territoriale toepassingsgebied van de Verdragen nader omschreven wordt in artikel 355 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU),

| — | gezien artikel 355, eerste alinea, punt 1, van het VWEU zoals gewijzigd bij de besluiten van de Europese Raad van 29 oktober 2010 tot wijziging van de status van het eiland Saint-Barthélemy ten aanzien van de Europese Unie (2010/718/EU) en van 11 juli 2012 tot wijziging van de status van Mayotte ten aanzien van de Europese Unie (2012/419/EU), waarin bepaald wordt dat de verdragsbepalingen van toepassing zijn op de ultraperifere gebieden, overeenkomstig artikel 349 VWEU, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 355, eerste alinea, punt 1, van het VWEU zoals gewijzigd bij de besluiten van de Europese Raad van 29 oktober 2010 tot wijziging van de status van het eiland Saint-Barthélemy ten aanzien van de Europese Unie (2010/718/EU) en van 11 juli 2012 tot wijziging van de status van Mayotte ten aanzien van de Europese Unie (2012/419/EU), waarin bepaald wordt dat de verdragsbepalingen van toepassing zijn op de ultraperifere gebieden, overeenkomstig artikel 349 VWEU,

| — | gezien artikel 349 VWEU, waarbij aan de ultraperifere gebieden een bijzondere status wordt toegekend, bepaald wordt dat er „specifieke maatregelen worden [aangenomen] die er met name op gericht zijn de voorwaarden voor de toepassing van de Verdragen, met inbegrip van gemeenschappelijk beleid, op deze gebieden vast te stellen” en dat die maatregelen „met name, maar niet uitsluitend, betrekking hebben op het douane- en handelsbeleid, het fiscale beleid, vrijhandelszones, het landbouw- en visserijbeleid, voorwaarden voor het aanbod van grondstoffen en essentiële consumptiegoederen, staatssteun en de voorwaarden voor toegang tot de structuurfondsen en tot horizontale programma's van de Unie”, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 349 VWEU, waarbij aan de ultraperifere gebieden een bijzondere status wordt toegekend, bepaald wordt dat er „specifieke maatregelen worden [aangenomen] die er met name op gericht zijn de voorwaarden voor de toepassing van de Verdragen, met inbegrip van gemeenschappelijk beleid, op deze gebieden vast te stellen” en dat die maatregelen „met name, maar niet uitsluitend, betrekking hebben op het douane- en handelsbeleid, het fiscale beleid, vrijhandelszones, het landbouw- en visserijbeleid, voorwaarden voor het aanbod van grondstoffen en essentiële consumptiegoederen, staatssteun en de voorwaarden voor toegang tot de structuurfondsen en tot horizontale programma's van de Unie”,

| — | gezien artikel 107, lid 3, onder a), VWEU waarin bepaald wordt dat steunmaatregelen die vastgesteld worden om de economische ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te bevorderen, verenigbaar kunnen zijn met de interne markt, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 107, lid 3, onder a), VWEU waarin bepaald wordt dat steunmaatregelen die vastgesteld worden om de economische ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te bevorderen, verenigbaar kunnen zijn met de interne markt,

| — | gezien titel XVIII van het VWEU waarin de doelstelling van economische, sociale en territoriale samenhang is vastgelegd en de structurele financieringsinstrumenten voor de verwezenlijking van die doelstelling nader zijn omschreven, |
| --- | --- |

—

gezien titel XVIII van het VWEU waarin de doelstelling van economische, sociale en territoriale samenhang is vastgelegd en de structurele financieringsinstrumenten voor de verwezenlijking van die doelstelling nader zijn omschreven,

| — | gezien artikel 7 VWEU, waarin bepaald wordt dat de Unie toeziet „op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen en met inachtneming van het beginsel van bevoegdheidstoedeling”, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 7 VWEU, waarin bepaald wordt dat de Unie toeziet „op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen en met inachtneming van het beginsel van bevoegdheidstoedeling”,

| — | gezien alle mededelingen van de Commissie over de ultraperifere gebieden, |
| --- | --- |

—

gezien alle mededelingen van de Commissie over de ultraperifere gebieden,

| — | gezien alle resoluties van het Europees Parlement over de ultraperifere gebieden, en met name zijn resolutie van 18 april 2012 over de rol van het cohesiebeleid voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie in de context van „Europa 2020” (1) en zijn resolutie van 26 februari 2014 over de optimalisering van het potentieel van ultraperifere gebieden door middel van het scheppen van synergieën tussen de structuurfondsen en andere programma's van de Europese Unie (2), |
| --- | --- |

—

gezien alle resoluties van het Europees Parlement over de ultraperifere gebieden, en met name zijn resolutie van 18 april 2012 over de rol van het cohesiebeleid voor de ultraperifere regio's van de Europese Unie in de context van „Europa 2020” (1) en zijn resolutie van 26 februari 2014 over de optimalisering van het potentieel van ultraperifere gebieden door middel van het scheppen van synergieën tussen de structuurfondsen en andere programma's van de Europese Unie (2),

| — | gezien het arrest van het Europees Hof van Justitie van 15 december 2015 (3), |
| --- | --- |

—

gezien het arrest van het Europees Hof van Justitie van 15 december 2015 (3),

| — | gezien het verslag van de Commissie van 15 december 2016 over de uitvoering van de regeling houdende specifieke maatregelen op landbouwgebied ten behoeve van de ultraperifere gebieden van de Unie (POSEI) (COM(2016)0797), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie van 15 december 2016 over de uitvoering van de regeling houdende specifieke maatregelen op landbouwgebied ten behoeve van de ultraperifere gebieden van de Unie (POSEI) (COM(2016)0797),

| — | gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's getiteld „De modernisering van het EU-staatssteunbeleid” (COM(2012)0209), |
| --- | --- |

—

gezien de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's getiteld „De modernisering van het EU-staatssteunbeleid” (COM(2012)0209),

| — | gezien het Memorandum dat door de ultraperifere gebieden is ondertekend in Cayenne van 5 maart 1999, aangevuld met het gezamenlijke memorandum van Spanje, Frankrijk, Portugal en de ultraperifere gebieden, ondertekend in mei 2010, waarin werd bepaald dat de EU de duurzame ontwikkeling van de perifere gebieden moet bevorderen door op de talrijke natuurlijke en culturele rijkdommen van de perifere gebieden voort te bouwen en de beginselen van gelijke kansen, partnerschap, evenredigheid en samenhang met het EU-beleid te stimuleren, |
| --- | --- |

—

gezien het Memorandum dat door de ultraperifere gebieden is ondertekend in Cayenne van 5 maart 1999, aangevuld met het gezamenlijke memorandum van Spanje, Frankrijk, Portugal en de ultraperifere gebieden, ondertekend in mei 2010, waarin werd bepaald dat de EU de duurzame ontwikkeling van de perifere gebieden moet bevorderen door op de talrijke natuurlijke en culturele rijkdommen van de perifere gebieden voort te bouwen en de beginselen van gelijke kansen, partnerschap, evenredigheid en samenhang met het EU-beleid te stimuleren,

| — | gezien de slotverklaring van de 21e conferentie van voorzitters van de ultraperifere gebieden van de Europese Unie van 22 en 23 september 2016 en het ter gelegenheid van het vierde forum van de ultraperifere gebieden van de Unie van 30 en 31 maart 2017 te Brussel ondertekende gezamenlijk memorandum van de ultraperifere gebieden, |
| --- | --- |

—

gezien de slotverklaring van de 21e conferentie van voorzitters van de ultraperifere gebieden van de Europese Unie van 22 en 23 september 2016 en het ter gelegenheid van het vierde forum van de ultraperifere gebieden van de Unie van 30 en 31 maart 2017 te Brussel ondertekende gezamenlijk memorandum van de ultraperifere gebieden,

| — | gezien Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard (4), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard (4),

| — | gezien artikel 52 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, onder e), en bijlage 3 van het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 52 van zijn Reglement en artikel 1, lid 1, onder e), en bijlage 3 van het besluit van de Conferentie van voorzitters van 12 december 2002 betreffende de procedure inzake het verlenen van toestemming voor het opstellen van initiatiefverslagen,

| — | gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A8-0226/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie regionale ontwikkeling en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A8-0226/2017),

| A. | overwegende dat in artikel 349 VWEU erkend wordt dat de ultraperifere gebieden zich in een bijzondere economische en sociale situatie bevinden die structureel bemoeilijkt wordt door factoren (grote afstand, het insulaire karakter, de kleine oppervlakte, een moeilijk reliëf en klimaat, economische afhankelijkheid van een gering aantal producten enz.) die vanwege hun blijvende en cumulatieve aard de ontwikkeling van deze gebieden ernstig schaden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in artikel 349 VWEU erkend wordt dat de ultraperifere gebieden zich in een bijzondere economische en sociale situatie bevinden die structureel bemoeilijkt wordt door factoren (grote afstand, het insulaire karakter, de kleine oppervlakte, een moeilijk reliëf en klimaat, economische afhankelijkheid van een gering aantal producten enz.) die vanwege hun blijvende en cumulatieve aard de ontwikkeling van deze gebieden ernstig schaden;

| B. | overwegende dat de grote kamer van het Hof van Justitie in haar beginselarrest van 15 december 2015 een grondige uitleg heeft gegeven van artikel 349 VWEU; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de grote kamer van het Hof van Justitie in haar beginselarrest van 15 december 2015 een grondige uitleg heeft gegeven van artikel 349 VWEU;

| C. | overwegende dat het Hof in dit arrest met name bevestigt dat de handelingen die specifieke maatregelen voor de ultraperifere gebieden beogen te treffen, conform de rechtsgrond van artikel 349 kunnen worden vastgesteld, dat dankzij deze rechtsgrond zowel van het primaire recht als van het afgeleide recht mag worden afgeweken en dat de lijst van door de formulering van artikel 349 bestreken gebieden niet uitputtend is, omdat „de auteurs van het VWEU niet hebben bedoeld een uitputtende lijst te geven van de typen maatregelen die op grondslag van dit artikel kunnen worden genomen”; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het Hof in dit arrest met name bevestigt dat de handelingen die specifieke maatregelen voor de ultraperifere gebieden beogen te treffen, conform de rechtsgrond van artikel 349 kunnen worden vastgesteld, dat dankzij deze rechtsgrond zowel van het primaire recht als van het afgeleide recht mag worden afgeweken en dat de lijst van door de formulering van artikel 349 bestreken gebieden niet uitputtend is, omdat „de auteurs van het VWEU niet hebben bedoeld een uitputtende lijst te geven van de typen maatregelen die op grondslag van dit artikel kunnen worden genomen”;

| D. | overwegende dat, wanneer er sprake is van de toepassing van de Europese verdragen op de ultraperifere gebieden, artikel 52 VEU en de artikelen 349 en 355 VWEU met elkaar verbonden zijn, dat de verdragsbepalingen krachtens artikel 355, eerste alinea, punt 1, VEU van toepassing zijn op de ultraperifere gebieden overeenkomstig artikel 349 VWEU, en dat die verwijzing naar de verdragen ook het afgeleid recht betreft; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat, wanneer er sprake is van de toepassing van de Europese verdragen op de ultraperifere gebieden, artikel 52 VEU en de artikelen 349 en 355 VWEU met elkaar verbonden zijn, dat de verdragsbepalingen krachtens artikel 355, eerste alinea, punt 1, VEU van toepassing zijn op de ultraperifere gebieden overeenkomstig artikel 349 VWEU, en dat die verwijzing naar de verdragen ook het afgeleid recht betreft;

| E. | overwegende dat artikel 349 VWEU gelezen moet worden in samenhang met andere verdragsartikelen en met name artikel 7, waarin bepaald wordt dat de Unie toeziet op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat artikel 349 VWEU gelezen moet worden in samenhang met andere verdragsartikelen en met name artikel 7, waarin bepaald wordt dat de Unie toeziet op de samenhang tussen haar verschillende beleidsmaatregelen en optredens, rekening houdend met het geheel van haar doelstellingen;

| F. | overwegende dat de beginselen van gelijke behandeling en non-discriminatie een andere behandeling rechtvaardigen in geval van verschillende situaties, teneinde uiteindelijk te zorgen voor gelijkheid in de toepassing van het Europees recht; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de beginselen van gelijke behandeling en non-discriminatie een andere behandeling rechtvaardigen in geval van verschillende situaties, teneinde uiteindelijk te zorgen voor gelijkheid in de toepassing van het Europees recht;

| G. | overwegende dat artikel 349 VWEU tot doel heeft de ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te waarborgen en deze gebieden te integreren zowel in de Europese ruimte als in hun eigen geografische ruimte, waarbij zij kunnen profiteren van Europese beleidsmaatregelen en waar gepast van specifieke aan hun situaties en behoeften aangepaste maatregelen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat artikel 349 VWEU tot doel heeft de ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te waarborgen en deze gebieden te integreren zowel in de Europese ruimte als in hun eigen geografische ruimte, waarbij zij kunnen profiteren van Europese beleidsmaatregelen en waar gepast van specifieke aan hun situaties en behoeften aangepaste maatregelen;

| H. | overwegende dat de ultraperifere gebieden bevoorrechte posities innemen op het gebied van de geostrategie en van het onderzoek in verband met klimaatverandering en biodiversiteit; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de ultraperifere gebieden bevoorrechte posities innemen op het gebied van de geostrategie en van het onderzoek in verband met klimaatverandering en biodiversiteit;

| I. | overwegende dat de blauwe economie van de EU volgens schattingen van de Commissie 5,4 miljoen banen en een bruto toegevoegde waarde van circa 500 miljard EUR per jaar oplevert; |
| --- | --- |

I.

overwegende dat de blauwe economie van de EU volgens schattingen van de Commissie 5,4 miljoen banen en een bruto toegevoegde waarde van circa 500 miljard EUR per jaar oplevert;

| 1. | brengt in herinnering dat artikel 7 VEU de Commissie de rol van hoedster van de Verdragen toekent; benadrukt dat de ultraperifere gebieden volledig bij de Europese Unie horen en hetzelfde rechtsbestel hebben, en dat hun specifieke situatie wordt erkend in de Verdragen, en met name in artikel 349 VWEU, waarin een beginsel van en een recht op aanpassing is vastgelegd met betrekking tot verschillende beleidsdomeinen van de Unie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | benadrukt dat hun geografische afstand tot de Unie weliswaar een groot nadeel is voor de ultraperifere gebieden, maar dat ze ook over verschillende belangrijke troeven beschikken, zoals het ontwikkelingspotentieel van activiteiten in verband met toerisme, blauwe groei, exploitatie van aanzienlijke hernieuwbare energiebronnen, ontwikkeling van de circulaire economie en het valoriseren van hun rijke natuurlijke erfgoed en enorme biodiversiteit; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is van mening dat slechts in beperkte mate gebruik is gemaakt van artikel 349 VWEU en dat dit artikel ook op een meer innoverende en positievere manier kan worden geïnterpreteerd, met name voor het opzetten van ad-hocprogramma's en nieuw specifiek beleid waarin de troeven waarover de ultraperifere gebieden beschikken het uitgangspunt vormen, teneinde hun de middelen te bieden om die te benutten, met name op gebieden als hernieuwbare energie, blauwe groei, onderzoek en ontwikkeling, duurzaam toerisme, bescherming van de biodiversiteit en aanpassing aan de klimaatverandering; herinnert in dit verband aan de rol die de Unie vervult om de ultraperifere gebieden in staat te stellen hun problemen te boven te komen en hun troeven te benutten, maar benadrukt tegelijkertijd dat de betrokken lidstaten meer verantwoordelijkheid moeten nemen voor het gebruik van beschikbare EU-instrumenten die hen kunnen helpen ij het waarborgen van de duurzame ontwikkeling van hun ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

3.

Stand van zaken met betrekking tot de toepassing van artikel 349 VWEU

| 4. | maakt zich zorgen over het feit dat de verdragsartikelen die betrekking hebben op de ultraperifere gebieden tot dusver niet in de mate van het mogelijke zijn toegepast, wat hun vermogen om het lidmaatschap van de Unie ten volle te benutten en hun concurrentiepositie in hun geografische omgeving te versterken, heeft beperkt; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is van mening dat een bredere toepassing van artikel 349 VWEU een betere integratie van de ultraperifere gebieden in de Unie in de hand zou werken en hun ontwikkeling en hun eigen potentieel zou bevorderen, met volledige inachtneming van hun specifieke kenmerken en hun structurele beperkingen, maar ook van hun troeven; |
| --- | --- |

5.

| 6. | herinnert aan de politieke wil van de wetgevers toen zij artikel 299, tweede alinea, en vervolgens artikel 349 VWEU redigeerden, namelijk de invoering van een globale strategie met specifieke maatregelen die onder verschillende beleidsterreinen en -instrumenten vallen; |
| --- | --- |

6.

| 7. | herinnert eraan dat POSEI (Programma van speciaal op een afgelegen en insulair karakter afgestemde maatregelen) een programma is dat de specifieke kenmerken van de ultraperifere gebieden volledig in acht neemt dankzij een eigen verordening op grond van zowel artikel 349 VWEU als artikel 42, eerste alinea, en artikel 43, lid 2, waarin het dubbele beginsel wordt erkend dat de ultraperifere gebieden deel uitmaken van de Unie en dat er een gemeenschappelijk Europees beleid is dat volledig is afgestemd op de situatie van die gebieden, en dat het bijgevolg cruciaal is dat dat programma wordt voortgezet en dat er wordt gedacht over nieuwe POSEI-programma's die ook ander Uniebeleid bestrijken; |
| --- | --- |

7.

| 8. | is van mening dat het succes van POSEI een goed argument is om de specifiek voor de ultraperifere gebieden bestemde maatregelen te behouden in plaats van ze op te lossen in horizontale Europese programma's; |
| --- | --- |

8.

| 9. | merkt op dat de Commissie meerdere mededelingen over de ultraperifere gebieden heeft aangenomen; betreurt het dat deze verschillende Europese strategieën ten behoeve van de ultraperifere gebieden tot dusver slechts ten dele zijn uitgevoerd en concreet gestalte hebben gekregen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | roept de Commissie nu op om te komen met een actieplan, eventueel vergezeld van wetgevingsinitiatieven, ten behoeve van de uitvoering van een samenhangende en doeltreffende strategie ten aanzien van de ultraperifere gebieden, dat de door artikel 349 VWEU geboden mogelijkheden volledig benut, met name voor het opzetten van aan hun behoefte aan duurzame ontwikkeling aangepaste specifieke programma's en beleid, met name op het gebied van innovatie en langetermijninvesteringen; wijst op de noodzaak van nauwe samenwerking met de regionale autoriteiten van de ultraperifere gebieden en met de belanghebbenden; verzoekt de instellingen van de Unie derhalve om, in overleg met de ultraperifere gebieden, een nieuw hoofdstuk te openen in de betrekkingen tussen de EU en die gebieden; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is verheugd dat de Commissie werkt aan een nieuwe strategie voor de ultraperifere gebieden die uiterlijk eind 2017 zal worden vastgesteld; verzoekt de Commissie om in haar strategie een gedetailleerde aanpak voor de ultraperifere gebieden op te nemen, alsook op hun investeringsbehoeften gerichte strategische kaders met precieze, haalbare en meetbare doelstellingen, moedigt Frankrijk, Spanje en Portugal aan meer steun te verlenen aan hun ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

11.

| 12. | herinnert eraan dat de ultraperifere gebieden krachtens artikel 349 VWEU op basis van versoepelde procedures kunnen beschikken over niet in de tijd beperkte en niet-degressieve exploitatiesteun om de extra kosten te compenseren waarmee zij geconfronteerd worden; brengt tevens in herinnering dat deze uitzonderingen zowel voor de financieringsinstrumenten van de Unie als voor staatssteun gelden; |
| --- | --- |

12.

| 13. | wijst er met klem op dat het noodzakelijk is te garanderen dat de instrumenten, bepalingen en uitzonderingen die zijn ingevoerd om de structurele ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te bevorderen, van langdurige aard zijn en rekening houden met de verrichte evaluaties; |
| --- | --- |

13.

| 14. | verzoekt de Commissie een precieze balans op te maken van de benadering ten aanzien van de ultraperifere gebieden en de economische en sociale situatie van elk van die gebieden onder de loep te nemen teneinde een betere verwezenlijking van de doelstellingen van het Europees beleid voor regionale ontwikkeling te waarborgen, met name wat betreft het inlopen van achterstanden en het bereiken van duurzame ontwikkeling, opdat de betrokken gebieden in staat worden gesteld de gemiddelde Europese ontwikkelingsniveaus te benaderen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | verzoekt de Commissie de coördinatie tussen haar verschillende directoraten-generaal te verbeteren met betrekking tot de dossiers die betrekking hebben op de ultraperifere gebieden, teneinde te komen tot een passende behandeling van de problematiek van die gebieden in de Europese beleidslijnen en strategieën; benadrukt in dit opzicht de bepalende rol van het secretariaat-generaal om te zorgen voor een juiste toepassing van artikel 349 VWEU, aangezien voor het afstemmen van het beleid van de Europese Unie op de specifieke kenmerken van de ultraperifere gebieden besluiten op het hoogste politieke niveau zijn vereist; |
| --- | --- |

15.

Landbouwbeleid

| 16. | is ingenomen met het recente verslag van de Commissie (COM(2016)0797 waarin geconcludeerd wordt dat de globale resultaten van het POSEI-programma (2006-2014) positief zijn; is van mening dat dit programma essentieel blijkt voor het behoud van de productie van de ultraperifere gebieden en beantwoordt aan de nieuwe doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), en beveelt aan de huidige basisverordening te handhaven, terwijl voor ogen wordt gehouden dat er begrotingsaanpassingen nodig zouden kunnen zijn wanneer er vrijhandelsovereenkomsten in werking treden die de productie van de ultraperifere gebieden aanzienlijk beïnvloeden of dreigen te beïnvloeden; |
| --- | --- |

16.

| 17. | is van mening dat POSEI sinds zijn instelling werkelijk een succes is geweest; |
| --- | --- |

17.

| 18. | schaart zich achter de conclusie van het verslag van de Commissie, waarin wordt gepleit voor de versterking van de basisconfiguratie van POSEI, om het risico te voorkomen dat de landbouwproductie wegvalt, met alle negatieve gevolgen van dien voor de werkgelegenheid, het milieu en de territoriale dimensie van de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

18.

| 19. | meent dat er betere ondersteuning nodig is van de diversificatie van de productie in de ultraperifere gebieden en dat er maatregelen moeten worden ingevoerd die zijn gericht op het oplossen van marktcrises waar sommige sectoren mee te maken hebben, met name de tomaten- en veeteeltsector, en op het vergemakkelijken van de ontwikkeling van kleine producties zoals die in verband met melkproducten; |
| --- | --- |

19.

| 20. | herinnert eraan dat bij de achtereenvolgende hervormingen van de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten (gmo) onvoldoende rekening is gehouden met de specifieke kenmerken van de ultraperifere gebieden en dringt erop dat daar in de toekomst meer rekening mee wordt gehouden; |
| --- | --- |

20.

| 21. | constateert dat de verdwijning van de quota en van de gegarandeerde prijzen die met de gmo voor suiker van 2005 in gang is gezet, de positie van de rietsuikerproducenten in de ultraperifere gebieden verzwakt; wijst op de noodzaak alle in het kader van artikel 349 VWEU ingestelde specifieke mechanismen een blijvend karakter te geven met het oog op het duurzame concurrentievermogen van deze sector; verzoekt om invoering van een steunmechanisme voor rietsuikerproducenten in geval van dalende suikerprijzen op de wereldmarkt; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verzoekt de Commissie rekening te houden met het cruciale belang van de zuivelsector op de Azoren, de steun voor producenten in stand te houden en in aanvullende maatregelen in geval van een marktcrisis te voorzien; |
| --- | --- |

22.

| 23. | herinnert eraan dat de productie van bananen een cruciale rol speelt in de sociaaleconomische structuur van sommige ultraperifere gebieden; roept dus op tot handhaving en, in voorkomend geval, uitbreiding van de steun aan producenten; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt de Commissie om in haar instrumenten voor beheersing en vaststelling van marktcrises in verschillende landbouwsectoren, zoals bananen, suiker, rum, visserij of melk (met het Waarnemingscentrum voor melk), een duidelijke definitie van marktcrisis in de ultraperifere gebieden op te nemen en haar indicatoren op de realiteit van die gebieden af te stemmen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | betreurt dat het verschil qua regeling voor de certificering „biologisch” tussen derde landen en EU-lidstaten tot een concurrentieverstoring op deze markt leidt, ten nadele van zowel in de ultraperifere gebieden actieve Europese producenten als Europese consumenten, die worden misleid over de echte productieomstandigheden van deze producten; roept daarom op om, in het kader van de lopende onderhandelingen over de toekomstige Europese normen op het gebied van productie en etikettering van biologische producten, de overeenstemming met de thans geldende gelijkwaardigheidsregeling te vervangen om te zorgen voor een eerlijke concurrentie tussen ultraperifere gebieden en derde landen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | acht het noodzakelijk om op grond van artikel 349 VWEU een rechtskader voor biologische producten en een rechtskader op sanitair en fytosanitair gebied vast te stellen, die rekening houden met de kenmerken van de landbouw van de ultraperifere gebieden in een tropische context; |
| --- | --- |

26.

| 27. | roept de Commissie op landbouwers in de ultraperifere gebieden aan te sporen om hun hoogwaardige producten te promoten door het gebruik van het logo van ultraperifere gebieden en andere kwaliteitskeurmerken te steunen; |
| --- | --- |

27.

| 28. | benadrukt dat productdifferentiatie en -specialisatie de lokale productie, verwerking en verkoop van levensmiddelen verder kunnen stimuleren en zo bestaande ongelijkheden tussen de ultraperifere gebieden en andere EU-regio's kunnen terugdringen; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt omwille van de beleidssamenhang dat de inspanningen die de ultraperifere gebieden zich getroost hebben om te moderniseren en hun traditionele branches concurrerender te maken, niet in het gedrang mogen komen als gevolg van vrijhandelsakkoorden die de Unie met derde landen sluit; |
| --- | --- |

29.

Handelsbeleid van de Europese Unie

| 30. | herinnert eraan dat in artikel 207, lid 3, VWEU wordt bepaald dat er bij de onderhandelingen over akkoorden met derde landen op moet worden toegezien dat die akkoorden verenigbaar zijn met het interne beleid en de interne voorschriften van de Unie; |
| --- | --- |

30.

| 31. | stelt vast dat door de toename van de handelsovereenkomsten met derde landen, waaronder 's werelds grootste bananen- en suikerproducenten, de verdeling van de markt wordt gewijzigd, de prijzen onder druk worden gezet en het concurrentievermogen van communautaire producenten van deze levensmiddelen in het gedrang wordt gebracht; |
| --- | --- |

31.

| 32. | is daarom van mening dat het handelsbeleid van de Unie de branches van de ultraperifere gebieden niet in gevaar zou mogen brengen, omdat zij een belangrijke rol spelen op economisch, sociaal en milieugebied; |
| --- | --- |

32.

| 33. | moedigt ertoe aan om bij de door de Unie gevoerde onderhandelingen over handel voortaan rekening te houden met de specifieke kenmerken en de gevoelige producten van de ultraperifere gebieden, met name bananen, suiker, rum, tomaten en visserijproducten; |
| --- | --- |

33.

| 34. | roept de Commissie en de lidstaten op om in de onderhandelingen over de brexit alert en waakzaam te zijn ten aanzien van de bescherming van de belangen van de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

34.

| 35. | spoort de Commissie aan om zich te houden aan de toezegging die zij in haar mededeling van 20 juni 2012 heeft gedaan, nl. om bij voorstellen voor handelsakkoorden, zoals overeenkomsten inzake economisch partnerschap, effectanalyses te voegen die in voorkomend geval rekening houden met de ultraperifere dimensie, en ervoor te zorgen dat die analyses de sociale, economische, territoriale en milieugevolgen voor de ultraperifere gebieden bestrijken; wenst dat in deze effectanalyses ook de cumulatieve gevolgen van de handelsakkoorden voor de ultraperifere gebieden worden gemeten; |
| --- | --- |

35.

| 36. | betreurt dat tot op heden geen enkele studie is verricht naar de gevolgen van de vrijhandelsakkoorden voor de landbouwsectoren van de ultraperifere gebieden; betreurt eveneens dat de ultraperifere gebieden niet in aanmerking zijn genomen in het verslag van de Commissie van 15 december 2016 over de cumulatieve effecten van de handelsakkoorden, hetgeen in strijd is met de POSEI-regels; |
| --- | --- |

36.

| 37. | verzoekt om in het handelsbeleid van de Unie rekening te houden met de concurrentienadelen van de ultraperifere gebieden; verzoekt om, wanneer dat nodig is voor de bescherming van producten uit de ultraperifere gebieden, de tarifaire en non-tarifaire belemmeringen te handhaven en daadwerkelijk gebruik te maken van vrijwaringsclausules en stabilisatiemechanismen indien producten uit de ultraperifere gebieden ernstig getroffen worden of dreigen te worden; |
| --- | --- |

37.

| 38. | wijst op de beperkingen van het gelijkwaardigheidsbeginsel, met name voor producten uit de biologische landbouw, dat het mogelijk maakt dat er in de Europese Unie uit derde landen producten binnenkomen die niet aan alle Europese vereisten voldoen; roept op tot de onmiddellijke toepassing van het conformiteitsbeginsel en tot aanscherping van de controlemaatregelen; |
| --- | --- |

38.

| 39. | moedigt ertoe aan om de ultraperifere gebieden een grotere rol te laten spelen in het buitenlands beleid van de Europese Unie ten aanzien van haar buurlanden teneinde dat beleid te versterken op gebieden als de armoedebestrijding, milieuduurzaamheid, versterking van de democratie, culturele uitwisseling en gendergelijkheid; |
| --- | --- |

39.

Duurzaam maritiem beleid en duurzame visserij en blauwe groei

| 40. | herinnert eraan dat in artikel 349 VWEU wordt bepaald dat de Commissie specifieke maatregelen kan voorstellen voor de ultraperifere gebieden, ook met betrekking tot beleid visserijgebied; |
| --- | --- |

40.

| 41. | verzoekt de Commissie te overwegen een steunstelsel op te zetten voor duurzame visserij in de ultraperifere gebieden op basis van artikel 349 VWEU, naar het voorbeeld van wat in de landbouwsector gedaan wordt in het kader van het POSEI-programma; |
| --- | --- |

41.

| 42. | verzoekt de Commissie en de Raad met klem alle aanbevelingen op te volgen die vervat zijn in de resolutie van het Europees Parlement van 27 april 2017 over het beheer van de vissersvloten in de ultraperifere gebieden (5); |
| --- | --- |

42.

| 43. | verzoekt de Unie om met de ultraperifere gebieden een positie als mondiale zeemacht op te bouwen; |
| --- | --- |

43.

| 44. | benadrukt dat zowel de rijkdom van de oceanen als de huidige en toekomstige technologische ontwikkelingen ongekende groeimogelijkheden voor de ultraperifere gebieden kunnen openen; is van mening dat duurzame blauwe groei een kans biedt om de structurele verschillen tussen de ultraperifere gebieden en het Europese vasteland te verminderen en ertoe kan bijdragen om van de ultraperifere gebieden het middelpunt van een toekomstig Europees beleid te maken; |
| --- | --- |

44.

| 45. | herinnert eraan dat de ultraperifere gebieden vanwege hun ligging een belangrijke positie innemen op het gebied van het maritiem beheer, het beheer van de kustwateren, de strijd tegen illegale visvangst en de verbetering van de veiligheid van het vervoer; |
| --- | --- |

45.

| 46. | moedigt de Unie en de betrokken lidstaten aan tot meer investeringen op het gebied van zeeën en oceanen, en met name voor de ultraperifere gebieden, om te zorgen voor een duurzame en doeltreffende economische ontwikkeling van hun exclusieve economische zones; |
| --- | --- |

46.

| 47. | is ingenomen met de door de Commissie gelanceerde studie van het potentieel van duurzame blauwe groei in de ultraperifere gebieden en hoopt dat er een echt, op die gebieden gericht Europees programma van de grond zal komen waarin ook de uitdagingen op het gebied van voedselveiligheid, marien en maritiem onderzoek en bio-economie worden aangepakt; benadrukt echter dat sommige activiteiten, zoals olie- en gaswinning onder de zeebodem en de exploratie van mineralen uit diepzeeafzettingen, ernstige gevolgen kunnen hebben voor gevoelige mariene gebieden, en mariene soorten en kwetsbare ecosystemen kunnen verstoren; |
| --- | --- |

47.

| 48. | herinnert aan het belang van de beschermde mariene zones in de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

48.

Cohesiebeleid

| 49. | herinnert eraan dat artikel 349 van het VWEU voorziet in een specifieke toegang tot de structuurfondsen voor de ultraperifere gebieden en dat alle ultraperifere gebieden daarom moeten worden beschouwd als „minst ontwikkelde gebieden”; is ingenomen met en staat achter de maatregelen die de Commissie ten behoeve van de ultraperifere gebieden heeft vastgesteld in een reeks van vier aan die gebieden gewijde mededelingen (2004, 2007, 2008 en 2012); onderstreept het belang van de financiële steun van de EU voor alle ultraperifere gebieden, die voor de periode 2014-2020 13 miljard EUR bedraagt; |
| --- | --- |

49.

| 50. | bevestigt nogmaals dat het cohesiebeleid een van de belangrijkste instrumenten voor Europees optreden na 2020 moet blijven, in het bijzonder ten aanzien van de ultraperifere gebieden, waar nog steeds grote regionale verschillen bestaan; |
| --- | --- |

50.

| 51. | roept de lidstaten, rekening houdend met het subsidiariteitsbeginsel en met de verantwoordelijkheden die zij dragen, ertoe op ervoor te zorgen dat alle voorwaarden worden geschapen, met name wat betreft investeringen op de terreinen die onder hun bevoegdheid vallen, voor optimale resultaten van de Europese fondsen en beleidslijnen in de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

51.

| 52. | is van mening dat er voor de volgende programmeringsperiode binnen de thematische concentratie meer flexibiliteit voor de ultraperifere gebieden kan worden voorzien met betrekking tot het bepalen van sommige van hun prioritaire assen voor het gebruik van de structuurfondsen, voor zover het gaat om het bereiken van duurzame ontwikkeling; verzoekt om handhaving van de begrotingstoewijzingen voor de ultraperifere gebieden, van de compensatie van extra kosten en van alle naar behoren gemotiveerde uitzonderingsmaatregelen die tot doel hebben hun structurele nadelen te compenseren; |
| --- | --- |

52.

| 53. | wenst dat in het kader van het volgende meerjarig financieel kader (MFK) bij de vaststelling van de financiële enveloppes strikt de hand wordt gehouden aan de criteria van de algemene verordening betreffende de fondsen; |
| --- | --- |

53.

| 54. | herinnert aan de gedeelde doelstelling van dubbele integratie van de ultraperifere gebieden; dringt aan op het uitdiepen en operationeel maken van alle mechanismen ten behoeve van de grensoverschrijdende samenwerking tussen de ultraperifere gebieden, de landen en gebieden overzee (LGO's) en derde landen in hun geografisch gebied, met name middels de instandhouding en verbetering van de synergieën van de juridische en financiële regelingen van de verordeningen betreffende het EOF en het EFRO; |
| --- | --- |

54.

| 55. | benadrukt dat de strategieën voor Europese territoriale samenwerking moeten worden aangepast om de negatieve effecten van het ultraperifere karakter op de betrokken gebieden te beperken en de samenwerking te bevorderen; |
| --- | --- |

55.

| 56. | beveelt aan om bij de uitvoering van het Europees fonds voor strategische investeringen (EFSI) ten aanzien van de ultraperifere gebieden meer aandacht te besteden aan de minst ontwikkelde en meest geïsoleerde gebieden; |
| --- | --- |

56.

| 57. | wijst op de hoge jeugdwerkloosheid in de ultraperifere gebieden die het noodzakelijk maakt dat de Unie meer maatregelen neemt voor de ondersteuning en opleiding van jongeren in die gebieden, met name via het jeugdwerkgelegenheidsinitiatief; |
| --- | --- |

57.

| 58. | herinnert eraan dat het belangrijkste fonds voor opleiding en werkgelegenheid, het Europees Sociaal Fonds (ESF) is; verzoekt de Commissie — vanwege het structurele karakter en het kritieke werkloosheidspercentage in de ultraperifere gebieden, en op grond van artikel 349 VWEU dat de ultraperifere gebieden het recht geeft op specifieke toegang tot de structuurfondsen — om een aanvullende toewijzing in het kader van het ESF ter ondersteuning van de inzetbaarheid, mobiliteit en opleiding in de ultraperifere gebieden tot stand te brengen; |
| --- | --- |

58.

| 59. | benadrukt dat het van belang is onderzoeks- en innovatiestrategieën voor slimme specialisatie (RIS3) in de ultraperifere gebieden te ontwikkelen, aangezien zij een cruciaal element vormen voor de uitvoering van het cohesiebeleid; |
| --- | --- |

59.

| 60. | wijst op het belang van lokale ontwikkelingsinstrumenten zoals de door gemeenschap aangestuurde lokale ontwikkeling (CLLD) en geïntegreerde territoriale investeringen (ITI) als bottom-upbenadering voor de aanpak van lokale structurele uitdagingen waarbij tegelijkertijd de verantwoordelijkheid van de gemeenschap wordt bevorderd; verzoekt de Commissie en de betrokken lidstaten daarom te onderzoeken hoe beter gebruik kan worden gemaakt van CLLD, waarmee op flexibele en innovatieve wijze kan worden ingespeeld op de noodzaak tot aanpassing waar de ultraperifere gebieden op wijzen; |
| --- | --- |

60.

| 61. | benadrukt dat de demografische verschillen binnen de ultraperifere gebieden moeten worden beschouwd als een doorslaggevende factor bij de vaststelling van hun beleid, met name op het gebied van onderwijs, opleiding en werkgelegenheid; |
| --- | --- |

61.

Mededingingsbeleid en staatssteun

| 62. | herinnert eraan dat in artikel 349 VWEU wordt bepaald dat de Commissie specifieke maatregelen voor de ultraperifere gebieden kan voorstellen die met name betrekking hebben op het douane- en handelsbeleid, het fiscale beleid, vrijhandelszones, voorwaarden voor het aanbod van grondstoffen en essentiële consumptiegoederen, en staatssteun; |
| --- | --- |

62.

| 63. | herinnert er bovendien aan dat in artikel 107, lid 3, VWEU wordt bepaald dat steunmaatregelen die vastgesteld worden om de economische ontwikkeling van de ultraperifere gebieden te bevorderen, rekening houdend met hun structurele, economische en sociale situatie, kunnen worden beschouwd als verenigbaar met de interne markt; |
| --- | --- |

63.

| 64. | verzoekt de Commissie zich bij de richtsnoeren voor regionale steunmaatregelen en de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) meer te baseren op artikel 107, lid 3, onder a), en artikel 349 VWEU teneinde bij te dragen aan de economische en sociale ontwikkeling van de ultraperifere gebieden en ervoor te zorgen dat met deze gebieden meer rekening wordt gehouden; |
| --- | --- |

64.

| 65. | onderstreept dat een versterking van de afwijkingen van het mededingingsrecht die zijn verkregen op grond van de artikelen 349 en 42 VWEU geen invloed zal hebben op het handelsverkeer tussen de lidstaten en de interne markt niet zal verstoren, omdat de markten van deze gebieden ver weg liggen en van beperkte omvang zijn; |
| --- | --- |

65.

| 66. | betreurt het dat in de oorspronkelijke voorstellen met het oog op de vereenvoudiging van de regionale steunmaatregelen en de AGVV niet vanaf het begin en vooraf wordt voorzien in aanpassing van de regels voor de ultraperifere gebieden om de economische en sociale ontwikkeling van deze gebieden doeltreffend te waarborgen; |
| --- | --- |

66.

| 67. | roept de Commissie sterker op te treden tegen de grote monopolies in de ultraperifere gebieden die bijdragen tot de verhoging van de kosten van levensonderhoud voor de lokale bevolking, met name in de sectoren van invoerproducten die concurreren met de ontwikkeling van de lokale economie en met die op het gebied van energie, vervoer en telecommunicatie; |
| --- | --- |

67.

| 68. | verzoekt de Commissie de fiscale uitzonderingsregelingen voor de ultraperifere gebieden ook na 2020 te handhaven op basis van een diepgaande evaluatie van hun situatie, waarbij erop wordt toegezien dat er vorderingen geboekt worden bij het nastreven van eerlijke en doeltreffende fiscale stelsels en dat de strijd tegen belastingfraude in de Unie en in derde landen wordt opgevoerd; |
| --- | --- |

68.

| 69. | waarschuwt voor handelspraktijken zoals dumpingmarkten, die tot ontwrichting van de insulaire micromarkten van de lokale economieën kunnen leiden; |
| --- | --- |

69.

Onderzoek, milieu, onderwijs, cultuur, vervoer, energie en telecommunicatie

| 70. | herinnert eraan dat in artikel 349 VWEU wordt bepaald dat de Commissie specifieke maatregelen kan voorstellen voor de ultraperifere gebieden, ook met betrekking tot de voorwaarden voor toegang tot de horizontale programma's van de Unie; |
| --- | --- |

70.

| 71. | is van mening dat in de horizontale programma’s van de Unie specifieke toegangsvoorwaarden moeten worden vastgesteld voor de ultraperifere gebieden, opdat deze daadwerkelijk kunnen deelnemen en hun troeven kunnen worden benut, met name in het kader van Horizon 2020, Life, Cosme, Creatief Europa, enz.; |
| --- | --- |

71.

| 72. | verzoekt de Commissie de ultraperifere gebieden daadwerkelijk op te nemen in de trans-Europese vervoers-, energie- en telecommunicatienetten; |
| --- | --- |

72.

| 73. | herinnert eraan dat de autonomie van de ultraperifere gebieden op het gebied van duurzame energie een prioriteit moet zijn; onderstreept dat de ultraperifere gebieden talrijke troeven bieden op het vlak van de ontwikkeling van hernieuwbare energie, energie-efficiëntie en de circulaire economie; |
| --- | --- |

73.

| 74. | wijst op de grote mogelijkheden die het stimuleren van onderzoek en innovatie bieden ten behoeve van een solide en duurzame ontwikkeling; roept op tot verbetering van de toegang van de ultraperifere gebieden tot de ESIF- en Horizon 2020-middelen, teneinde de netwerkvorming van hun universiteiten, onderzoekscentra en innoverende bedrijven te bevorderen en deze gebieden aantrekkelijk te maken en ervoor te zorgen dat zij een betere uitwisseling tussen burgers en instellingen kunnen bevorderen, niet alleen binnen de ultraperifere gebieden maar ook met het Europese vasteland, de LGO's en derde landen; |
| --- | --- |

74.

| 75. | herinnert aan de centrale rol van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's) in de ultraperifere gebieden op het gebied van economische en sociale ontwikkeling; verzoekt de Commissie derhalve beter rekening te houden met de situatie van de ultraperifere gebieden in het kader van de COSME-programma's en het programma van de Unie voor werkgelegenheid en sociale innovatie (EaSI); |
| --- | --- |

75.

| 76. | is van mening dat uitwisselingen en samenwerking tussen de ultraperifere gebieden en naburige derde landen op het gebied van onderzoek, innovatie, cultuur en onderwijs verder moeten worden gestimuleerd om hun regionale integratie in de hand te werken; |
| --- | --- |

76.

| 77. | is verheugd dat het nieuwe Erasmus+-programma de mobiliteit van studenten en jonge ondernemers uit de ultraperifere gebieden aanmoedigt door het maximale steunbedrag toe te kennen; verzoekt om soortgelijke voorzieningen in het Creatief Europa-programma; wenst echter dat in het kader van het Erasmus-programma beter rekening wordt gehouden met de gemeenschappelijke kenmerken van de ultraperifere gebieden door met name de uitwisselingen tussen ultraperifere gebieden te bevorderen; betreurt dat ondanks overweging 37 van de „Erasmus+”-verordening waarin wordt bepaald dat „de problemen in verband met de grote afstand van de ultraperifere gebieden van de Unie en LGO's [...] bij de uitvoering van het programma in aanmerking [moeten] worden genomen”, de bedragen van de mobiliteitsvergoedingen in het kader van Erasmus vaak ontoereikend zijn ten opzichte van de echte kosten van een reis van begunstigde studenten uit ultraperifere gebieden naar het moederland; |
| --- | --- |

77.

| 78. | verzoekt de Commissie het nieuwe mobiliteitsmechanisme voor jongeren „Move2Learn, Learn2Move” uit te breiden tot Europese burgers die in ultraperifere gebieden wonen en de bedragen voor de hun aangeboden reisvergoeding af te stemmen op de werkelijke kosten van een reis tussen de ultraperifere gebieden en het Europese vasteland; is ingenomen met het besluit van de Commissie dit mechanisme niet alleen te beperken tot treinreizen, hetgeen jongeren overzee aan de kant zou schuiven; |
| --- | --- |

78.

| 79. | merkt op dat het programma Natura 2000 niet van toepassing is op de Franse ultraperifere gebieden, terwijl deze over een unieke biodiversiteit beschikken die echter met name bedreigd wordt door de gevolgen van de klimaatverandering; dringt er daarom op aan specifieke instrumenten in te zetten en de voorbereidende actie BEST een blijvend karakter te geven door een duurzaam mechanisme tot stand te brengen voor het financieren van projecten op het gebied van biodiversiteit, benutting van ecosysteemdiensten en aanpassing aan de klimaatverandering in het Europees overzees gebied; |
| --- | --- |

79.

| 80. | stelt voor een effectbeoordeling uit te voeren van de toepassingsmogelijkheden van Natura 2000 voor de Franse ultraperifere gebieden, teneinde de meest geschikte instrumenten ter bescherming van de biodiversiteit en het milieu in die gebieden vast te stellen; |
| --- | --- |

80.

| 81. | brengt in herinnering dat in de tussentijdse herziening van de EU-biodiversiteitsstrategie, in oktober 2015 door de Commissie gepubliceerd en vermeld in speciaal verslag 1/2017 van de Europese Rekenkamer, werd geconcludeerd dat er sinds 2011 weliswaar belangrijke vooruitgang was geboekt bij de uitvoering van de onder streefdoel 1 vallende maatregelen, maar dat de grootste uitdagingen nog steeds bestaan in de voltooiing van het mariene Natura 2000-netwerk, alsook het doeltreffende beheer van Natura 2000-gebieden en de noodzakelijke financiering om het Natura 2000-netwerk te ondersteunen, wat belangrijke factoren voor ultraperifere gebieden zijn; |
| --- | --- |

81.

| 82. | wijst erop dat de Europese Rekenkamer in speciaal verslag 1/2017 als volgt schrijft: „De lidstaten moeten aanzienlijke vooruitgang boeken en de Commissie moet meer inspanningen leveren om beter bij te dragen tot de ambitieuze doelstellingen van het biodiversiteitstrategie voor 2020 van de EU”; |
| --- | --- |

82.

| 83. | wijst erop dat de Europese Rekenkamer in het speciaal verslag van januari 2017 schrijft dat er „meer inspanningen nodig [zijn] om het Natura 2000-netwerk zo te ontwikkelen dat het volledige potentieel ervan wordt gerealiseerd”; |
| --- | --- |

83.

| 84. | bevestigt nogmaals dat verbetering van de toegang tot internet verplicht een rol moet spelen in de territoriale samenhang, de bevordering van gelijke kansen, het scheppen van banen en de verbetering van de levensomstandigheden van de bevolking van de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

84.

| 85. | dringt er bij de Commissie op aan om bij de aanpak van vraagstukken in verband met de dekking van het digitale netwerk rekening te houden met het specifieke karakter van de ultraperifere gebieden; |
| --- | --- |

85.

| 86. | roept op tot de totstandbrenging van een specifiek programma van het type POSEI voor vervoer, teneinde de territoriale, sociale en economische samenhang van deze gebieden te bevorderen en het (dubbele) insulaire karakter van sommige ultraperifere gebieden te verminderen; benadrukt dat dit programma zou moeten voorzien in steun voor personen- en goederenvervoer tussen de ultraperifere gebieden en het vasteland, binnen de ultraperifere gebieden zelf en tussen de nabije ultraperifere gebieden onderling, zoals de Azoren, Madeira en de Canarische Eilanden; onderstreept dat dit programma tevens de handel tussen deze gebieden zou moeten bevorderen; |
| --- | --- |

86.

| 87. | onderstreept dat de ultraperifere gebieden bevoorrechte toeristische gebieden zijn en dat het absoluut noodzakelijk is te investeren in een hoogwaardig, betaalbaar vervoersnetwerk, met name gezien de interne markt; |
| --- | --- |

87.

| 88. | gebiedt de Europese Unie zich met volle overtuiging in te zetten voor de internationalisering van de toegang tot de ultraperifere gebieden middels de totstandbrenging van vervoersinfrastructuur en -routes die tot doel hebben deze gebieden met het Europese vasteland, aangrenzende derde landen en de rest van de wereld te verbinden; |
| --- | --- |

88.

| 89. | vraagt om de tenuitvoerlegging in de ultraperifere gebieden van een echte industriële Europese strategie die niet-verplaatsbare banen oplevert en stoelt op het vermogen van ondernemingen om hun lokale verankering te verstevigen; |
| --- | --- |

89.

| 90. | is van mening dat de ultraperifere gebieden bevoorrechte ruimten kunnen vormen voor het opzetten van proefprojecten waarvan de maatregelen op transversale wijze binnen de verschillende lidstaten moeten worden toegepast; |
| --- | --- |

90.

o

o o

| 91. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de lidstaten en hun regio's, alsmede aan het Comité van de Regio's. |
| --- | --- |

91.

---

(1)  PB C 258 E van 7.9.2013, blz. 1.

(2)  Aangenomen teksten, P7_TA(2014)0133.

(3)  Arrest van het Hof van Justitie van 15 december 2015, Parlement en Commissie/Raad, C-132/14 t/m C-136/14, ECLI:EU:C:2015:813.

(4)  PB L 187 van 26.6.2014, blz. 1.

(5)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2017)0195.

---

AANBEVELINGEN

Europees Parlement

Woensdag 5 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/178 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/178

---

P8_TA(2017)0304

Aanbeveling aan de Raad betreffende de 72e zitting van de Algemene Vergadering van de VN

Aanbeveling van 5 juli 2017 van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de 72e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (2017/2041(INI))

(2018/C 334/20)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het Handvest van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien het Handvest van de Verenigde Naties,

| — | gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en de mensenrechtenverdragen van de VN alsmede de facultatieve protocollen daarbij, |
| --- | --- |

—

gezien de Universele Verklaring van de rechten van de mens en de mensenrechtenverdragen van de VN alsmede de facultatieve protocollen daarbij,

| — | gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 21, 34 en 36, |
| --- | --- |

—

gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), en met name de artikelen 21, 34 en 36,

| — | gezien de 71e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, |
| --- | --- |

—

gezien de 71e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties,

| — | gezien resoluties 1325 (2000), 1820 (2009), 1888 (2009), 1889 (2010), 1960 (2011), 2106 (2013), 2122 (2013) en 2242 (2015) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid, |
| --- | --- |

—

gezien resoluties 1325 (2000), 1820 (2009), 1888 (2009), 1889 (2010), 1960 (2011), 2106 (2013), 2122 (2013) en 2242 (2015) van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid,

| — | gezien zijn resolutie van 16 maart 2017 over de prioriteiten van de EU voor de UNHRC-zittingen in 2017 (1), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 16 maart 2017 over de prioriteiten van de EU voor de UNHRC-zittingen in 2017 (1),

| — | gezien het Jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld in 2015 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie ter zake, |
| --- | --- |

—

gezien het Jaarverslag van de EU over mensenrechten en democratie in de wereld in 2015 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie ter zake,

| — | gezien zijn resolutie van 28 april 2016 over aanvallen op ziekenhuizen en scholen (schendingen van het internationaal humanitair recht) (2), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 28 april 2016 over aanvallen op ziekenhuizen en scholen (schendingen van het internationaal humanitair recht) (2),

| — | gezien zijn aanbeveling aan de Raad van 7 juli 2016 over de 71e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (3), |
| --- | --- |

—

gezien zijn aanbeveling aan de Raad van 7 juli 2016 over de 71e zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (3),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 18 juli 2016 over de prioriteiten van de EU voor de 71e Algemene Vergadering van de VN, |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 18 juli 2016 over de prioriteiten van de EU voor de 71e Algemene Vergadering van de VN,

| — | gezien de herziene EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind, |
| --- | --- |

—

gezien de herziene EU-richtsnoeren ter bevordering en bescherming van de rechten van het kind,

| — | gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de Verenigde Naties, waarin de EU het recht is verleend om te interveniëren in de Algemene Vergadering van de VN, mondeling voorstellen en amendementen in te dienen die op verzoek van een lidstaat in stemming zullen worden gebracht, en het recht op weerwoord uit te oefenen, |
| --- | --- |

—

gezien de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de deelname van de Europese Unie aan de werkzaamheden van de Verenigde Naties, waarin de EU het recht is verleend om te interveniëren in de Algemene Vergadering van de VN, mondeling voorstellen en amendementen in te dienen die op verzoek van een lidstaat in stemming zullen worden gebracht, en het recht op weerwoord uit te oefenen,

| — | gezien de Verklaring van New York voor vluchtelingen en migranten van 19 september 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de Verklaring van New York voor vluchtelingen en migranten van 19 september 2016,

| — | gezien resolutie A/71/L.48 van de Algemene Vergadering van de VN van 21 december 2016 tot instelling van een internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme ter ondersteuning van het onderzoek naar en de vervolging van de personen die, uit hoofde van internationale wetgeving, verantwoordelijk zijn voor de ernstigste misdrijven die sinds maart 2011 in de Arabische Republiek Syrië zijn gepleegd, |
| --- | --- |

—

gezien resolutie A/71/L.48 van de Algemene Vergadering van de VN van 21 december 2016 tot instelling van een internationaal, onpartijdig en onafhankelijk mechanisme ter ondersteuning van het onderzoek naar en de vervolging van de personen die, uit hoofde van internationale wetgeving, verantwoordelijk zijn voor de ernstigste misdrijven die sinds maart 2011 in de Arabische Republiek Syrië zijn gepleegd,

| — | gezien zijn resolutie van 4 februari 2016 over de stelselmatige massamoord op religieuze minderheden door „ISIS/Da'esh” (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 4 februari 2016 over de stelselmatige massamoord op religieuze minderheden door „ISIS/Da'esh” (4),

| — | gezien zijn resolutie van 27 oktober 2016 over de situatie in Noord-Irak/Mosul (5), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 27 oktober 2016 over de situatie in Noord-Irak/Mosul (5),

| — | gezien artikel 113 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 113 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0216/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0216/2017),

| A. | overwegende dat het streven van de EU naar een effectief multilateralisme en een goed mondiaal bestuur, met de VN als kernelement, een integraal onderdeel vormt van het externe beleid van de EU en geworteld is in de overtuiging dat een multilateraal systeem gebaseerd op universele regels en waarden de beste wijze is om wereldwijde crises, uitdagingen en bedreigingen het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het streven van de EU naar een effectief multilateralisme en een goed mondiaal bestuur, met de VN als kernelement, een integraal onderdeel vormt van het externe beleid van de EU en geworteld is in de overtuiging dat een multilateraal systeem gebaseerd op universele regels en waarden de beste wijze is om wereldwijde crises, uitdagingen en bedreigingen het hoofd te bieden;

| B. | overwegende dat verschillende nationalistische en protectionistische bewegingen in de wereld vraagtekens zetten bij de internationale orde die is gebaseerd op samenwerking, dialoog, vrije en eerlijke handel en mensenrechten; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat verschillende nationalistische en protectionistische bewegingen in de wereld vraagtekens zetten bij de internationale orde die is gebaseerd op samenwerking, dialoog, vrije en eerlijke handel en mensenrechten;

| C. | overwegende dat de EU een proactieve rol zou moeten spelen in de totstandbrenging van een VN die doeltreffend kunnen bijdragen aan mondiale oplossingen, vrede, veiligheid, mensenrechten, ontwikkeling, democratie en een internationale orde die gebaseerd is op de beginselen van de rechtsstaat; overwegende dat de EU-lidstaten zich moeten inspannen om hun optreden in de organen en instanties van het stelsel van de Verenigde Naties meer te coördineren en op elkaar af te stemmen overeenkomstig het in artikel 34, lid 1, VEU vastgestelde mandaat; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de EU een proactieve rol zou moeten spelen in de totstandbrenging van een VN die doeltreffend kunnen bijdragen aan mondiale oplossingen, vrede, veiligheid, mensenrechten, ontwikkeling, democratie en een internationale orde die gebaseerd is op de beginselen van de rechtsstaat; overwegende dat de EU-lidstaten zich moeten inspannen om hun optreden in de organen en instanties van het stelsel van de Verenigde Naties meer te coördineren en op elkaar af te stemmen overeenkomstig het in artikel 34, lid 1, VEU vastgestelde mandaat;

| D. | overwegende dat de EU en haar lidstaten gezamenlijk nog altijd de grootste financiële bijdrage leveren aan het VN-bestel, in totaal bijna 50 % van alle bijdragen aan de VN, terwijl de EU-lidstaten ongeveer 40 % bijdragen aan de gewone begroting van de VN; overwegende dat de EU-bijdragen aan de VN meer zichtbaarheid moeten krijgen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de EU en haar lidstaten gezamenlijk nog altijd de grootste financiële bijdrage leveren aan het VN-bestel, in totaal bijna 50 % van alle bijdragen aan de VN, terwijl de EU-lidstaten ongeveer 40 % bijdragen aan de gewone begroting van de VN; overwegende dat de EU-bijdragen aan de VN meer zichtbaarheid moeten krijgen;

| E. | overwegende dat de EU werkt aan de duurzaamheid van het milieu, met name in de strijd tegen de klimaatverandering, door zich in te zetten voor internationale maatregelen en acties voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van het milieu en voor het duurzame beheer van natuurlijke rijkdommen; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de EU werkt aan de duurzaamheid van het milieu, met name in de strijd tegen de klimaatverandering, door zich in te zetten voor internationale maatregelen en acties voor het behoud en de verbetering van de kwaliteit van het milieu en voor het duurzame beheer van natuurlijke rijkdommen;

| F. | overwegende dat de EU een van de meest toegewijde beschermers en bevorderaars is van de mensenrechten, fundamentele vrijheden, culturele waarden en diversiteit, democratie en de rechtsstaat; |
| --- | --- |

F.

overwegende dat de EU een van de meest toegewijde beschermers en bevorderaars is van de mensenrechten, fundamentele vrijheden, culturele waarden en diversiteit, democratie en de rechtsstaat;

| G. | overwegende dat de veiligheidssituatie van de EU steeds instabieler en onzekerder wordt vanwege een groot aantal langdurige of nieuwe bedreigingen, waaronder gewelddadige conflicten, terrorisme, georganiseerde misdaad, propaganda en cyberoorlog, nooit geziene golven van vluchtelingen en migratiedruk en de gevolgen van klimaatverandering, die niet op nationaal niveau kunnen worden aangepakt en regionale en mondiale oplossingen en actieve en constructieve samenwerking vereisen; |
| --- | --- |

G.

overwegende dat de veiligheidssituatie van de EU steeds instabieler en onzekerder wordt vanwege een groot aantal langdurige of nieuwe bedreigingen, waaronder gewelddadige conflicten, terrorisme, georganiseerde misdaad, propaganda en cyberoorlog, nooit geziene golven van vluchtelingen en migratiedruk en de gevolgen van klimaatverandering, die niet op nationaal niveau kunnen worden aangepakt en regionale en mondiale oplossingen en actieve en constructieve samenwerking vereisen;

| H. | overwegende dat de EU en de VN een cruciale rol moeten spelen in de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 voor ontwikkeling om armoede uit te bannen en collectieve welvaart te creëren, ongelijkheden aan te pakken, een veiligere en meer rechtvaardige wereld te creëren, klimaatverandering te bestrijden en het milieu te beschermen; overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN heeft besloten dat de organisatie zich extra zal gaan inspannen om de nieuwe ontwikkelingsagenda uit te voeren; |
| --- | --- |

H.

overwegende dat de EU en de VN een cruciale rol moeten spelen in de tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 voor ontwikkeling om armoede uit te bannen en collectieve welvaart te creëren, ongelijkheden aan te pakken, een veiligere en meer rechtvaardige wereld te creëren, klimaatverandering te bestrijden en het milieu te beschermen; overwegende dat de Algemene Vergadering van de VN heeft besloten dat de organisatie zich extra zal gaan inspannen om de nieuwe ontwikkelingsagenda uit te voeren;

| 1. | beveelt de Raad het volgende aan: |
| --- | --- |

1.

Vrede en veiligheid

| (a) | te blijven oproepen tot de volledige eerbiediging van de soevereiniteit, internationaal overeengekomen grenzen en de territoriale integriteit van Oost-Europese landen en landen van de zuidelijke Kaukasus, met name Georgië, Moldavië en Oekraïne, gezien de schendingen van het internationaal recht in deze gebieden; de diplomatieke inspanningen voor een vreedzame en duurzame oplossing van deze lopende en zich voortslepende conflicten, evenals het conflict in de regio Nagorno-Karabach, te steunen en nieuw leven in te blazen evenals de inspanningen voor de inachtneming van de mensenrechten en territoriale integriteit, geweldloosheid, en gelijke rechten en zelfbeschikking voor de bevolking; de internationale gemeenschap ertoe aan te sporen het beleid om de illegale annexatie van de Krim niet te erkennen, volledig uit te voeren; actief druk uit te oefenen op Rusland, als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, om in overeenstemming met de Minsk-akkoorden een oplossing te vinden voor het conflict in Oekraïne en de bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Zuid-Ossetië; een geopolitieke balans na te streven waarin alle ambities van exclusieve invloedssferen worden verworpen; |
| --- | --- |

(a)

te blijven oproepen tot de volledige eerbiediging van de soevereiniteit, internationaal overeengekomen grenzen en de territoriale integriteit van Oost-Europese landen en landen van de zuidelijke Kaukasus, met name Georgië, Moldavië en Oekraïne, gezien de schendingen van het internationaal recht in deze gebieden; de diplomatieke inspanningen voor een vreedzame en duurzame oplossing van deze lopende en zich voortslepende conflicten, evenals het conflict in de regio Nagorno-Karabach, te steunen en nieuw leven in te blazen evenals de inspanningen voor de inachtneming van de mensenrechten en territoriale integriteit, geweldloosheid, en gelijke rechten en zelfbeschikking voor de bevolking; de internationale gemeenschap ertoe aan te sporen het beleid om de illegale annexatie van de Krim niet te erkennen, volledig uit te voeren; actief druk uit te oefenen op Rusland, als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, om in overeenstemming met de Minsk-akkoorden een oplossing te vinden voor het conflict in Oekraïne en de bezetting van de Georgische regio's Abchazië en Zuid-Ossetië; een geopolitieke balans na te streven waarin alle ambities van exclusieve invloedssferen worden verworpen;

| (b) | steun te blijven verlenen aan de inspanningen van de VN om een alomvattende oplossing voor het beëindigen van de deling van Cyprus te bevorderen; benadrukt dat een oplossing van de Cypriotische kwestie een positief effect op de gehele regio en op zowel de Grieks-Cyprioten als de Turks-Cyprioten zou hebben; dringt er bij de Raad op aan al zijn middelen te benutten om de succesvolle afronding van het herenigingsproces te bevorderen en om de rol van de VN te ondersteunen; |
| --- | --- |

(b)

steun te blijven verlenen aan de inspanningen van de VN om een alomvattende oplossing voor het beëindigen van de deling van Cyprus te bevorderen; benadrukt dat een oplossing van de Cypriotische kwestie een positief effect op de gehele regio en op zowel de Grieks-Cyprioten als de Turks-Cyprioten zou hebben; dringt er bij de Raad op aan al zijn middelen te benutten om de succesvolle afronding van het herenigingsproces te bevorderen en om de rol van de VN te ondersteunen;

| (c) | steun te verlenen aan de door de VN geleide inspanningen om door middel van een overeenkomst tussen Skopje en Athene tot een oplossing te komen voor de kwestie van de naam van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië; |
| --- | --- |

(c)

steun te verlenen aan de door de VN geleide inspanningen om door middel van een overeenkomst tussen Skopje en Athene tot een oplossing te komen voor de kwestie van de naam van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië;

| (d) | alle lidstaten van de VN op te roepen alle noodzakelijke financiële en personele middelen beschikbaar te stellen om de lokale bevolking in gewapende conflicten, evenals vluchtelingen, te helpen en alle lidstaten van de VN op te roepen de financiële toezeggingen die zij aan de VN hebben gedaan, na te komen; |
| --- | --- |

(d)

alle lidstaten van de VN op te roepen alle noodzakelijke financiële en personele middelen beschikbaar te stellen om de lokale bevolking in gewapende conflicten, evenals vluchtelingen, te helpen en alle lidstaten van de VN op te roepen de financiële toezeggingen die zij aan de VN hebben gedaan, na te komen;

| (e) | het nucleaire akkoord tussen Iran en de leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland te bekrachtigen als een belangrijk succes van de internationale, en in het bijzonder de EU-diplomatie en bij de Verenigde Staten te blijven aandringen op de praktische uitvoering van het akkoord; |
| --- | --- |

(e)

het nucleaire akkoord tussen Iran en de leden van de VN-Veiligheidsraad plus Duitsland te bekrachtigen als een belangrijk succes van de internationale, en in het bijzonder de EU-diplomatie en bij de Verenigde Staten te blijven aandringen op de praktische uitvoering van het akkoord;

| (f) | alle instrumenten te gebruiken die de Raad tot zijn beschikking heeft om ervoor te zorgen dat het optreden van statelijke en niet-statelijke actoren in overeenstemming is met het internationaal humanitair recht (IHR); de inspanningen te ondersteunen die worden geleid door het Internationaal Comité van het Rode Kruis teneinde een effectief mechanisme tot stand te brengen voor een betere naleving van het IHR; |
| --- | --- |

(f)

alle instrumenten te gebruiken die de Raad tot zijn beschikking heeft om ervoor te zorgen dat het optreden van statelijke en niet-statelijke actoren in overeenstemming is met het internationaal humanitair recht (IHR); de inspanningen te ondersteunen die worden geleid door het Internationaal Comité van het Rode Kruis teneinde een effectief mechanisme tot stand te brengen voor een betere naleving van het IHR;

| (g) | aan te dringen op krachtigere multilaterale toezeggingen om duurzame, blijvende politieke en vreedzame oplossingen te vinden voor de huidige conflicten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, met name in Syrië, Irak, Jemen en Libië; en om diplomatieke inspanningen nieuw leven in te blazen om bevroren conflicten in de wereld op te lossen; het werk, de acties en de initiatieven van de speciale gezanten van de VN gericht op het oplossen van deze conflicten te blijven ondersteunen; de internationale gemeenschap op te roepen humanitaire, financiële en politieke hulp te blijven geven om de humanitaire situatie te verbeteren, en zich in te spannen voor de onmiddellijke beëindiging van het geweld; elke schending van het internationaal humanitair recht en de internationale mensenrechtenrecht te voorkomen, met inbegrip van directe aanvallen op civiele infrastructuur en de burgerbevolking, en deze schendingen in Syrië ten strengste te veroordelen; er bij alle VN-lidstaten op aan te dringen alle noodzakelijke financiële en personele middelen vrij te maken om de bevolking in de conflictgebieden te helpen; de inspanningen van de VN om te komen tot een duurzame oplossing voor het conflict in Syrië en Irak te ondersteunen en de rol van de EU op humanitair gebied en het regionaal initiatief van de EU te steunen; de internationale gemeenschap aan te sporen te doen wat in haar macht ligt om de personen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide tijdens het conflict in Syrië streng te veroordelen, op grond van nationale rechtsstelsels, in internationale rechtbanken of in ad-hoctribunalen; het initiatief van de VN tot een vredesplan in Jemen te ondersteunen en de aanhoudende humanitaire crisis met spoed aan te pakken; alle partijen op te roepen de mensenrechten en vrijheden van alle burgers van Jemen te eerbiedigen en het belang te onderstrepen van een grotere veiligheid van iedereen die deelneemt aan vredes- en humanitaire missies in het land; een beleid van toenadering tussen Iran en Saudi-Arabië aan te moedigen, hetgeen essentieel is om de regionale spanningen te verminderen en als stap op weg naar conflictoplossing in Jemen en elders; dergelijke acties verder aan te moedigen om de onderliggende oorzaken van terrorisme en extremisme, die een bedreiging vormen voor de internationale veiligheid en regionale stabiliteit, aan te pakken; op te roepen tot krachtigere ondersteuning van de door de VN gesteunde regering in Libië en een centrale rol te spelen in de stabilisering en het behoud van de eenheid en territoriale integriteit van Libië in het kader van het politieke akkoord over Libië; wederom te benadrukken dat het dringend noodzakelijk is alle strijdkrachten te verenigen onder het gezag van de legitieme civiele autoriteiten overeenkomstig het politieke akkoord over Libië; opnieuw zijn steun uit te spreken voor de inspanningen van de speciale VN-coördinator voor het vredesproces in het Midden-Oosten en de speciale vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal voor de Westelijke Sahara om deze langdurige conflicten op te lossen; op te roepen tot de tenuitvoerlegging van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over het Midden-Oosten; |
| --- | --- |

(g)

aan te dringen op krachtigere multilaterale toezeggingen om duurzame, blijvende politieke en vreedzame oplossingen te vinden voor de huidige conflicten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika, met name in Syrië, Irak, Jemen en Libië; en om diplomatieke inspanningen nieuw leven in te blazen om bevroren conflicten in de wereld op te lossen; het werk, de acties en de initiatieven van de speciale gezanten van de VN gericht op het oplossen van deze conflicten te blijven ondersteunen; de internationale gemeenschap op te roepen humanitaire, financiële en politieke hulp te blijven geven om de humanitaire situatie te verbeteren, en zich in te spannen voor de onmiddellijke beëindiging van het geweld; elke schending van het internationaal humanitair recht en de internationale mensenrechtenrecht te voorkomen, met inbegrip van directe aanvallen op civiele infrastructuur en de burgerbevolking, en deze schendingen in Syrië ten strengste te veroordelen; er bij alle VN-lidstaten op aan te dringen alle noodzakelijke financiële en personele middelen vrij te maken om de bevolking in de conflictgebieden te helpen; de inspanningen van de VN om te komen tot een duurzame oplossing voor het conflict in Syrië en Irak te ondersteunen en de rol van de EU op humanitair gebied en het regionaal initiatief van de EU te steunen; de internationale gemeenschap aan te sporen te doen wat in haar macht ligt om de personen die verantwoordelijk zijn voor oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide tijdens het conflict in Syrië streng te veroordelen, op grond van nationale rechtsstelsels, in internationale rechtbanken of in ad-hoctribunalen; het initiatief van de VN tot een vredesplan in Jemen te ondersteunen en de aanhoudende humanitaire crisis met spoed aan te pakken; alle partijen op te roepen de mensenrechten en vrijheden van alle burgers van Jemen te eerbiedigen en het belang te onderstrepen van een grotere veiligheid van iedereen die deelneemt aan vredes- en humanitaire missies in het land; een beleid van toenadering tussen Iran en Saudi-Arabië aan te moedigen, hetgeen essentieel is om de regionale spanningen te verminderen en als stap op weg naar conflictoplossing in Jemen en elders; dergelijke acties verder aan te moedigen om de onderliggende oorzaken van terrorisme en extremisme, die een bedreiging vormen voor de internationale veiligheid en regionale stabiliteit, aan te pakken; op te roepen tot krachtigere ondersteuning van de door de VN gesteunde regering in Libië en een centrale rol te spelen in de stabilisering en het behoud van de eenheid en territoriale integriteit van Libië in het kader van het politieke akkoord over Libië; wederom te benadrukken dat het dringend noodzakelijk is alle strijdkrachten te verenigen onder het gezag van de legitieme civiele autoriteiten overeenkomstig het politieke akkoord over Libië; opnieuw zijn steun uit te spreken voor de inspanningen van de speciale VN-coördinator voor het vredesproces in het Midden-Oosten en de speciale vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal voor de Westelijke Sahara om deze langdurige conflicten op te lossen; op te roepen tot de tenuitvoerlegging van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over het Midden-Oosten;

| (h) | de interne Syrische onderhandelingen op basis van Resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad te steunen; te benadrukken dat de partijen een kaderovereenkomst moeten nastreven waarin een politiek pakket is opgenomen, zodat een onderhandeld politiek overgangsproces kan worden uitgevoerd in overeenstemming met de duidelijke volgorde en doeltermijnen die worden uiteengezet in Resolutie 2254 (2015); te onderstrepen dat een duidelijke agenda is geformuleerd om dit doel te verwezenlijken, en dat deze agenda op vier pijlers is gebaseerd; zijn bezorgdheid uit te drukken over het feit dat de aanhoudende gevechten in Syrië de staakt-het-vurenovereenkomst ondermijnen die op 30 december 2016 in werking is getreden, met aanzienlijk negatieve gevolgen voor de veiligheid van Syrische burgers, de humanitaire toegang en het momentum van het politieke proces; zich achter de oproep te scharen van de speciale vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal voor Syrië aan de staten die het staakt-het-vuren in Syrië moeten waarborgen, om onmiddellijk pogingen te doen de staakt-het-vurenovereenkomst te handhaven; |
| --- | --- |

(h)

de interne Syrische onderhandelingen op basis van Resolutie 2254 (2015) van de VN-Veiligheidsraad te steunen; te benadrukken dat de partijen een kaderovereenkomst moeten nastreven waarin een politiek pakket is opgenomen, zodat een onderhandeld politiek overgangsproces kan worden uitgevoerd in overeenstemming met de duidelijke volgorde en doeltermijnen die worden uiteengezet in Resolutie 2254 (2015); te onderstrepen dat een duidelijke agenda is geformuleerd om dit doel te verwezenlijken, en dat deze agenda op vier pijlers is gebaseerd; zijn bezorgdheid uit te drukken over het feit dat de aanhoudende gevechten in Syrië de staakt-het-vurenovereenkomst ondermijnen die op 30 december 2016 in werking is getreden, met aanzienlijk negatieve gevolgen voor de veiligheid van Syrische burgers, de humanitaire toegang en het momentum van het politieke proces; zich achter de oproep te scharen van de speciale vertegenwoordiger van de VN-secretaris-generaal voor Syrië aan de staten die het staakt-het-vuren in Syrië moeten waarborgen, om onmiddellijk pogingen te doen de staakt-het-vurenovereenkomst te handhaven;

| (i) | opvolging te geven aan het arrest van het Europees Hof van Justitie over de Westelijke Sahara; |
| --- | --- |

(i)

opvolging te geven aan het arrest van het Europees Hof van Justitie over de Westelijke Sahara;

| (j) | ervoor te zorgen dat de Algemene Vergadering van de VN, in samenwerking met de EU en de VS, voorziet in alle instrumenten om te waarborgen dat een tweestatenoplossing, op basis van de grenzen van 1967, met Jeruzalem als de hoofdstad van beide staten, waarbij een veilige staat Israël met veilige en erkende grenzen en een onafhankelijke, democratische, aangrenzende en levensvatbare staat Palestina zij aan zij leven in vrede en veiligheid, duurzaam en doeltreffend is; |
| --- | --- |

(j)

ervoor te zorgen dat de Algemene Vergadering van de VN, in samenwerking met de EU en de VS, voorziet in alle instrumenten om te waarborgen dat een tweestatenoplossing, op basis van de grenzen van 1967, met Jeruzalem als de hoofdstad van beide staten, waarbij een veilige staat Israël met veilige en erkende grenzen en een onafhankelijke, democratische, aangrenzende en levensvatbare staat Palestina zij aan zij leven in vrede en veiligheid, duurzaam en doeltreffend is;

| (k) | te pleiten voor meer steun aan en zelfbeschikking van de Iraakse instellingen en te wijzen op de noodzaak om te streven naar een inclusievere samenleving en de herintegratie van alle etnische en religieuze minderheden die zijn ontheemd, onder meer in Noord-Irak, en na afloop van de militaire operatie in en rondom Mosul waar een vreedzame en inclusieve post-conflictoplossing moet worden gevonden; opnieuw te benadrukken hoe ontzettend belangrijk het is de bescherming van de burgers en de eerbiediging van het internationaal humanitair recht tijdens militaire operaties in Irak constant te waarborgen; |
| --- | --- |

(k)

te pleiten voor meer steun aan en zelfbeschikking van de Iraakse instellingen en te wijzen op de noodzaak om te streven naar een inclusievere samenleving en de herintegratie van alle etnische en religieuze minderheden die zijn ontheemd, onder meer in Noord-Irak, en na afloop van de militaire operatie in en rondom Mosul waar een vreedzame en inclusieve post-conflictoplossing moet worden gevonden; opnieuw te benadrukken hoe ontzettend belangrijk het is de bescherming van de burgers en de eerbiediging van het internationaal humanitair recht tijdens militaire operaties in Irak constant te waarborgen;

| (l) | te blijven werken aan de grote veiligheidsbedreigingen in de Sahel, de Sahara, de Hoorn van Afrika, de Grote Meren en de regio rond het Tsjaadmeer, met als doel de terroristische dreiging van groeperingen die gelieerd zijn aan ISIL/Da'esh en Al Qaida, alsmede van Boko Haram en overige aanverwante terroristische groeperingen uit te roeien; |
| --- | --- |

(l)

te blijven werken aan de grote veiligheidsbedreigingen in de Sahel, de Sahara, de Hoorn van Afrika, de Grote Meren en de regio rond het Tsjaadmeer, met als doel de terroristische dreiging van groeperingen die gelieerd zijn aan ISIL/Da'esh en Al Qaida, alsmede van Boko Haram en overige aanverwante terroristische groeperingen uit te roeien;

| (m) | met de internationale gemeenschap als geheel te werken aan een oplossing voor de humanitaire en veiligheidscrises die het Afrikaanse continent bedreigen, met name in Somalië, Zuid-Sudan, Sudan, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali, Nigeria, Burundi en de regio van de Grote Meren in het algemeen; de VN-lidstaten aan te sporen meer steun te verlenen aan de steeds grotere rol en eigen capaciteiten van de Afrikaanse Unie op het vlak van bemiddeling en crisisbeheer en tegelijkertijd te streven naar complementariteit met de inspanningen van het VN-Bureau voor de ondersteuning van de vredesopbouw; te zorgen voor een snelle aanpassing van Monusco aan haar nieuwe mandaat en in het bijzonder voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst van 31 december 2016; |
| --- | --- |

(m)

met de internationale gemeenschap als geheel te werken aan een oplossing voor de humanitaire en veiligheidscrises die het Afrikaanse continent bedreigen, met name in Somalië, Zuid-Sudan, Sudan, de Centraal-Afrikaanse Republiek, Mali, Nigeria, Burundi en de regio van de Grote Meren in het algemeen; de VN-lidstaten aan te sporen meer steun te verlenen aan de steeds grotere rol en eigen capaciteiten van de Afrikaanse Unie op het vlak van bemiddeling en crisisbeheer en tegelijkertijd te streven naar complementariteit met de inspanningen van het VN-Bureau voor de ondersteuning van de vredesopbouw; te zorgen voor een snelle aanpassing van Monusco aan haar nieuwe mandaat en in het bijzonder voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst van 31 december 2016;

| (n) | de internationale gemeenschap op te roepen de inspanningen te bundelen om de huidige crisis in de Democratische Republiek Congo te beheersen en een ineenstorting van het staatsapparaat in het land te voorkomen; |
| --- | --- |

(n)

de internationale gemeenschap op te roepen de inspanningen te bundelen om de huidige crisis in de Democratische Republiek Congo te beheersen en een ineenstorting van het staatsapparaat in het land te voorkomen;

| (o) | aan te dringen op het belang van een grotere investering in conflictpreventie, rekening houdend met factoren als politieke of religieuze radicalisering, verkiezingsgeweld, bevolkingsverschuivingen of de klimaatverandering; |
| --- | --- |

(o)

aan te dringen op het belang van een grotere investering in conflictpreventie, rekening houdend met factoren als politieke of religieuze radicalisering, verkiezingsgeweld, bevolkingsverschuivingen of de klimaatverandering;

| (p) | de aandacht van de VN-leden, en in het bijzonder de leden van de VN-Veiligheidsraad, te vestigen op de toegenomen spanningen tussen bepaalde landen in de westelijke Balkan; er bij hun leiders op aan te dringen terughoudend te zijn in hun regionaal beleid en de EU en de VN met klem te vragen volledig betrokken te blijven bij de zoektocht naar blijvende oplossingen voor bilaterale verschillen, en waar nodig op te treden als bemiddelaar; de acties van Rusland in de Westelijke Balkan te veroordelen, aangezien deze het fragiele hervormingsproces in de landen van de regio destabiliseren en hun ambities om zich aan te sluiten bij de Europese Unie en de NAVO ondermijnen; |
| --- | --- |

(p)

de aandacht van de VN-leden, en in het bijzonder de leden van de VN-Veiligheidsraad, te vestigen op de toegenomen spanningen tussen bepaalde landen in de westelijke Balkan; er bij hun leiders op aan te dringen terughoudend te zijn in hun regionaal beleid en de EU en de VN met klem te vragen volledig betrokken te blijven bij de zoektocht naar blijvende oplossingen voor bilaterale verschillen, en waar nodig op te treden als bemiddelaar; de acties van Rusland in de Westelijke Balkan te veroordelen, aangezien deze het fragiele hervormingsproces in de landen van de regio destabiliseren en hun ambities om zich aan te sluiten bij de Europese Unie en de NAVO ondermijnen;

| (q) | de VN verder aan te moedigen om zich in te spannen voor het vredesproces in Afghanistan, zodat het fragiele veiligheidsklimaat in het land kan worden overwonnen; |
| --- | --- |

(q)

de VN verder aan te moedigen om zich in te spannen voor het vredesproces in Afghanistan, zodat het fragiele veiligheidsklimaat in het land kan worden overwonnen;

| (r) | de acties van het Noord-Koreaanse regime scherp te veroordelen omdat die acties een bedreiging vormen voor de vrede en de veiligheid op het Koreaans schiereiland en daarbuiten; China, als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, aan te moedigen verdere druk uit te oefenen op het Noord-Koreaanse regime om zijn agressieve acties, die een bedreiging vormen voor de regionale en internationale veiligheid, te de-escaleren; een krachtig antwoord te formuleren en uit te voeren, ondersteund door brede en voldoende robuuste internationale consensus, teneinde het Noord-Koreaanse regime ervan te weerhouden verder te gaan met het ontwikkelen van vijandige kernwapens en het verrichten van liquidaties, aanslagen en ontvoeringen buiten zijn grondgebied; |
| --- | --- |

(r)

de acties van het Noord-Koreaanse regime scherp te veroordelen omdat die acties een bedreiging vormen voor de vrede en de veiligheid op het Koreaans schiereiland en daarbuiten; China, als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, aan te moedigen verdere druk uit te oefenen op het Noord-Koreaanse regime om zijn agressieve acties, die een bedreiging vormen voor de regionale en internationale veiligheid, te de-escaleren; een krachtig antwoord te formuleren en uit te voeren, ondersteund door brede en voldoende robuuste internationale consensus, teneinde het Noord-Koreaanse regime ervan te weerhouden verder te gaan met het ontwikkelen van vijandige kernwapens en het verrichten van liquidaties, aanslagen en ontvoeringen buiten zijn grondgebied;

| (s) | er bij de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad van de VN op aan te dringen de spanningen in de Zuid-Chinese Zee te bespreken, met de intentie alle betrokken partijen samen te brengen om de onderhandelingen over een gedragscode te beëindigen; |
| --- | --- |

(s)

er bij de Algemene Vergadering en de Veiligheidsraad van de VN op aan te dringen de spanningen in de Zuid-Chinese Zee te bespreken, met de intentie alle betrokken partijen samen te brengen om de onderhandelingen over een gedragscode te beëindigen;

| (t) | verheugd te zijn over Resolutie 2307 (2016) die is aangenomen door de VN-Veiligheidsraad en de regering en de bevolking van Colombia te feliciteren met hun inspanningen voor vrede; |
| --- | --- |

(t)

verheugd te zijn over Resolutie 2307 (2016) die is aangenomen door de VN-Veiligheidsraad en de regering en de bevolking van Colombia te feliciteren met hun inspanningen voor vrede;

| (u) | de steun van de lidstaten voor VN-vredeshandhavings- en vredesopbouwoperaties die een mensenrechtencomponent en duidelijke exitstrategieën omvatten te vergroten, met name door personeel en uitrusting te leveren, en de rol van de EU als facilitator in dit verband te versterken; te zorgen voor grotere zichtbaarheid van deze steun en bijdrage; nadere procedures uit te werken om het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU in te schakelen ter ondersteuning van VN-operaties en tegelijkertijd aandacht te besteden aan de verschillende dimensies van complexe crisisbeheersing, zoals mensenrechten, duurzame ontwikkeling en de onderliggende oorzaken van massale migratie; zich te scharen achter de hervorming van het gebruik van het vetorecht door de VN-Veiligheidsraad in gevallen waarin er bewijs is dat er oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid plaatsvinden; |
| --- | --- |

(u)

de steun van de lidstaten voor VN-vredeshandhavings- en vredesopbouwoperaties die een mensenrechtencomponent en duidelijke exitstrategieën omvatten te vergroten, met name door personeel en uitrusting te leveren, en de rol van de EU als facilitator in dit verband te versterken; te zorgen voor grotere zichtbaarheid van deze steun en bijdrage; nadere procedures uit te werken om het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU in te schakelen ter ondersteuning van VN-operaties en tegelijkertijd aandacht te besteden aan de verschillende dimensies van complexe crisisbeheersing, zoals mensenrechten, duurzame ontwikkeling en de onderliggende oorzaken van massale migratie; zich te scharen achter de hervorming van het gebruik van het vetorecht door de VN-Veiligheidsraad in gevallen waarin er bewijs is dat er oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid plaatsvinden;

| (v) | de SGVN te ondersteunen bij zijn inspanningen om de betrokkenheid van de VN bij vredesonderhandelingen te vergroten; |
| --- | --- |

(v)

de SGVN te ondersteunen bij zijn inspanningen om de betrokkenheid van de VN bij vredesonderhandelingen te vergroten;

| (w) | de volledige tenuitvoerlegging van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid te steunen; op te roepen tot de bevordering van de gelijke en volledige deelname van vrouwen als actieve spelers; een actieve deelname van vrouwen aan conflictpreventie en -oplossing en in de strijd tegen gewelddadig extremisme te bevorderen; eraan te herinneren dat seksueel geweld, zoals verkrachting, als oorlogstactiek wordt gebruikt en derhalve een oorlogsmisdaad is; ervoor te zorgen dat er veilige medische bijstand is voor gevallen van verkrachting tijdens een oorlog; aan te dringen op versterking van de bescherming van vrouwen en meisjes in conflictsituaties, vooral wat betreft seksueel geweld, ter ondersteuning en versterking van de internationale inspanningen in het kader van de VN om een einde te maken aan de inzet van kinderen in gewapende conflicten en om ervoor te zorgen dat genderanalyse en gender en mensenrechten worden geïntegreerd in alle activiteiten van de VN; op te roepen tot de ontwikkeling van indicatoren om vorderingen te meten met betrekking tot de deelname van vrouwen aan de opbouw van vrede en veiligheid; |
| --- | --- |

(w)

de volledige tenuitvoerlegging van de resoluties van de VN-Veiligheidsraad over vrouwen, vrede en veiligheid te steunen; op te roepen tot de bevordering van de gelijke en volledige deelname van vrouwen als actieve spelers; een actieve deelname van vrouwen aan conflictpreventie en -oplossing en in de strijd tegen gewelddadig extremisme te bevorderen; eraan te herinneren dat seksueel geweld, zoals verkrachting, als oorlogstactiek wordt gebruikt en derhalve een oorlogsmisdaad is; ervoor te zorgen dat er veilige medische bijstand is voor gevallen van verkrachting tijdens een oorlog; aan te dringen op versterking van de bescherming van vrouwen en meisjes in conflictsituaties, vooral wat betreft seksueel geweld, ter ondersteuning en versterking van de internationale inspanningen in het kader van de VN om een einde te maken aan de inzet van kinderen in gewapende conflicten en om ervoor te zorgen dat genderanalyse en gender en mensenrechten worden geïntegreerd in alle activiteiten van de VN; op te roepen tot de ontwikkeling van indicatoren om vorderingen te meten met betrekking tot de deelname van vrouwen aan de opbouw van vrede en veiligheid;

| (x) | urgent en onverwijld aandacht te besteden aan alle aspecten van het evaluatierapport van de VN van 15 mei 2015 over handhavings- en bijstandsinspanningen ter bestrijding en voorkoming van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik door VN- en aanverwant personeel bij vredeshandhavingsoperaties, en functionerende en transparante mechanismen voor overzicht en verantwoording in te voeren voor vermeende misbruiken; onderzoek te voeren naar al het militaire en civiele personeel dat zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel geweld en hen te vervolgen en veroordelen; |
| --- | --- |

(x)

urgent en onverwijld aandacht te besteden aan alle aspecten van het evaluatierapport van de VN van 15 mei 2015 over handhavings- en bijstandsinspanningen ter bestrijding en voorkoming van seksuele uitbuiting en seksueel misbruik door VN- en aanverwant personeel bij vredeshandhavingsoperaties, en functionerende en transparante mechanismen voor overzicht en verantwoording in te voeren voor vermeende misbruiken; onderzoek te voeren naar al het militaire en civiele personeel dat zich schuldig heeft gemaakt aan seksueel geweld en hen te vervolgen en veroordelen;

| (y) | de rol van R2P te versterken als belangrijk beginsel bij de werkzaamheden van de VN-lidstaten op het gebied van conflictoplossing, mensenrechten en ontwikkeling; steun te blijven verlenen aan de inspanningen om het R2P-concept in de praktijk te brengen en de VN te ondersteunen om een cruciale rol te blijven spelen inzake het bijstaan van landen bij de toepassing van dat beginsel teneinde ervoor te zorgen dat de rechtsstaat en het internationaal humanitair recht worden geëerbiedigd; een brede definitie van het begrip menselijke veiligheid en het beginsel van de verantwoordelijkheid tot bescherming te bevorderen; |
| --- | --- |

(y)

de rol van R2P te versterken als belangrijk beginsel bij de werkzaamheden van de VN-lidstaten op het gebied van conflictoplossing, mensenrechten en ontwikkeling; steun te blijven verlenen aan de inspanningen om het R2P-concept in de praktijk te brengen en de VN te ondersteunen om een cruciale rol te blijven spelen inzake het bijstaan van landen bij de toepassing van dat beginsel teneinde ervoor te zorgen dat de rechtsstaat en het internationaal humanitair recht worden geëerbiedigd; een brede definitie van het begrip menselijke veiligheid en het beginsel van de verantwoordelijkheid tot bescherming te bevorderen;

| (z) | alle VN-lidstaten aan te sporen om het Verdrag inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens te ondertekenen en te ratificeren; |
| --- | --- |

(z)

alle VN-lidstaten aan te sporen om het Verdrag inzake het verbod van het gebruik, de aanleg van voorraden, de productie en de overdracht van antipersoneelmijnen en inzake de vernietiging van deze wapens te ondertekenen en te ratificeren;

| (aa) | publiekelijk en uitgebreid in debat te treden met alle leden van de Algemene Vergadering van de VN over het belang van het eerbiedigen van de grondwettelijke grenzen aan de presidentiële mandaten in de wereld; |
| --- | --- |

(aa)

publiekelijk en uitgebreid in debat te treden met alle leden van de Algemene Vergadering van de VN over het belang van het eerbiedigen van de grondwettelijke grenzen aan de presidentiële mandaten in de wereld;

Bestrijding van terrorisme

| (ab) | terrorisme nogmaals ondubbelzinnig te veroordelen en opnieuw zijn volledige steun uit te spreken voor maatregelen die gericht zijn op het verslaan en uitroeien van terroristische organisaties, met name ISIL/Da'esh, die een onmiskenbare bedreiging voor de regionale en internationale veiligheid vormt; benadrukt dat alle maatregelen die in de strijd tegen het terrorisme worden genomen, volledig in lijn moeten zijn met het internationaal humanitair recht en het internationale recht inzake de mensenrechten; |
| --- | --- |

(ab)

terrorisme nogmaals ondubbelzinnig te veroordelen en opnieuw zijn volledige steun uit te spreken voor maatregelen die gericht zijn op het verslaan en uitroeien van terroristische organisaties, met name ISIL/Da'esh, die een onmiskenbare bedreiging voor de regionale en internationale veiligheid vormt; benadrukt dat alle maatregelen die in de strijd tegen het terrorisme worden genomen, volledig in lijn moeten zijn met het internationaal humanitair recht en het internationale recht inzake de mensenrechten;

| (ac) | de VN te ondersteunen in hun inspanningen om terrorismebestrijding een kernelement van hun preventieagenda te maken, overeenkomstig de inspanningen van de EU ten aanzien van preventieve maatregelen om terrorisme te bestrijden en gewelddadig extremisme tegen te gaan; de gezamenlijke inspanningen van de EU en de VN in de strijd tegen de oorzaken van extreem geweld en terrorisme, de bestrijding van hybride dreigingen en ontwikkeling van onderzoek en capaciteitsopbouw op het gebied van cyberdefensie, kracht bij te zetten; onderwijs te bevorderen als een belangrijk instrument om gewelddadig extremisme te voorkomen en uit te gaan van de bestaande initiatieven voor vredesopbouw die zijn opgezet door de lokale actoren om benaderingen voor de bestrijding van radicalisering en de rekrutering van terroristen te bedenken, uit te voeren en te ontwikkelen, en tegelijkertijd internationale acties te bevorderen die geweldplegers voor de rechter brengen; steun te verlenen aan een grotere bijdrage van de EU aan de initiatieven van de VN voor capaciteitsopbouw in het kader van de strijd tegen buitenlandse strijders en gewelddadig extremisme; |
| --- | --- |

(ac)

de VN te ondersteunen in hun inspanningen om terrorismebestrijding een kernelement van hun preventieagenda te maken, overeenkomstig de inspanningen van de EU ten aanzien van preventieve maatregelen om terrorisme te bestrijden en gewelddadig extremisme tegen te gaan; de gezamenlijke inspanningen van de EU en de VN in de strijd tegen de oorzaken van extreem geweld en terrorisme, de bestrijding van hybride dreigingen en ontwikkeling van onderzoek en capaciteitsopbouw op het gebied van cyberdefensie, kracht bij te zetten; onderwijs te bevorderen als een belangrijk instrument om gewelddadig extremisme te voorkomen en uit te gaan van de bestaande initiatieven voor vredesopbouw die zijn opgezet door de lokale actoren om benaderingen voor de bestrijding van radicalisering en de rekrutering van terroristen te bedenken, uit te voeren en te ontwikkelen, en tegelijkertijd internationale acties te bevorderen die geweldplegers voor de rechter brengen; steun te verlenen aan een grotere bijdrage van de EU aan de initiatieven van de VN voor capaciteitsopbouw in het kader van de strijd tegen buitenlandse strijders en gewelddadig extremisme;

| (ad) | meer inspanningen te leveren om rekrutering tegen te gaan en terroristische propaganda te bestrijden, die niet alleen plaatsvindt op socialemediaplatforms, maar ook via netwerken van geradicaliseerde haatpredikers; acties te ondersteunen ter versterking van de spankracht van gemeenschappen die het doelwit zijn van extremistische propaganda en vatbaar zijn voor radicalisering, onder meer door de economische, sociale, culturele en politieke oorzaken ervan aan te pakken; beleid ter bestrijding van radicalisering en met het oog op deradicalisering te ondersteunen in overeenstemming met het VN-actieplan ter voorkoming van gewelddadig extremisme; eraan te herinneren dat de bevordering en bescherming van mensenrechten en de eerbiediging van de rechtsstaat belangrijke elementen zijn in het beleid voor de bestrijding van terrorisme; |
| --- | --- |

(ad)

meer inspanningen te leveren om rekrutering tegen te gaan en terroristische propaganda te bestrijden, die niet alleen plaatsvindt op socialemediaplatforms, maar ook via netwerken van geradicaliseerde haatpredikers; acties te ondersteunen ter versterking van de spankracht van gemeenschappen die het doelwit zijn van extremistische propaganda en vatbaar zijn voor radicalisering, onder meer door de economische, sociale, culturele en politieke oorzaken ervan aan te pakken; beleid ter bestrijding van radicalisering en met het oog op deradicalisering te ondersteunen in overeenstemming met het VN-actieplan ter voorkoming van gewelddadig extremisme; eraan te herinneren dat de bevordering en bescherming van mensenrechten en de eerbiediging van de rechtsstaat belangrijke elementen zijn in het beleid voor de bestrijding van terrorisme;

| (ae) | met de Algemene Vergadering van de VN samen te werken inzake de bestrijding van terrorismefinanciering, mechanismen voor het aanwijzen van terroristische personen en organisaties op te zetten en mechanismen voor de bevriezing van tegoeden op wereldschaal te versterken en hierbij de internationale normen voor een eerlijk proces en de rechtsstaat te handhaven; |
| --- | --- |

(ae)

met de Algemene Vergadering van de VN samen te werken inzake de bestrijding van terrorismefinanciering, mechanismen voor het aanwijzen van terroristische personen en organisaties op te zetten en mechanismen voor de bevriezing van tegoeden op wereldschaal te versterken en hierbij de internationale normen voor een eerlijk proces en de rechtsstaat te handhaven;

| (af) | de doeltreffendheid van de internationale politie-, juridische en justitiële samenwerking in de strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende misdaad te vergroten; is in dit opzicht verheugd over Resolutie 2322 (2016) van de VN-Veiligheidsraad en benadrukt dat het noodzakelijk is het proces van internationale justitiële samenwerking te versnellen, de bestaande mechanismen voor internationale politiesamenwerking te versterken en het netwerk van contacten tussen centrale en justitiële autoriteiten bij te werken; |
| --- | --- |

(af)

de doeltreffendheid van de internationale politie-, juridische en justitiële samenwerking in de strijd tegen terrorisme en grensoverschrijdende misdaad te vergroten; is in dit opzicht verheugd over Resolutie 2322 (2016) van de VN-Veiligheidsraad en benadrukt dat het noodzakelijk is het proces van internationale justitiële samenwerking te versnellen, de bestaande mechanismen voor internationale politiesamenwerking te versterken en het netwerk van contacten tussen centrale en justitiële autoriteiten bij te werken;

Non-proliferatie en ontwapening

| (ag) | steun te verlenen aan de inspanningen van de VN om te voorkomen dat niet-overheidsactoren en terroristische groeperingen massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor ontwikkelen, produceren, verwerven of overdragen; aan te dringen op de volledige naleving van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV), het Verdrag inzake chemische wapens en het Verdrag inzake biologische wapens en actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening; |
| --- | --- |

(ag)

steun te verlenen aan de inspanningen van de VN om te voorkomen dat niet-overheidsactoren en terroristische groeperingen massavernietigingswapens en de overbrengingsmiddelen daarvoor ontwikkelen, produceren, verwerven of overdragen; aan te dringen op de volledige naleving van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV), het Verdrag inzake chemische wapens en het Verdrag inzake biologische wapens en actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening;

| (ah) | zich in te zetten voor de volledige tenuitvoerlegging van het Wapenhandelsverdrag (WHV) en alle VN-lidstaten ertoe aan te sporen dit verdrag te ondertekenen en te bekrachtigen; |
| --- | --- |

(ah)

zich in te zetten voor de volledige tenuitvoerlegging van het Wapenhandelsverdrag (WHV) en alle VN-lidstaten ertoe aan te sporen dit verdrag te ondertekenen en te bekrachtigen;

| (ai) | werk te maken van doeltreffender optreden tegen het doorsluizen van en de illegale handel in wapens en munitie, met inbegrip van handvuurwapens en lichte wapens, met name door een wapentraceringssysteem te ontwikkelen; de VN-leden te vragen om actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening; |
| --- | --- |

(ai)

werk te maken van doeltreffender optreden tegen het doorsluizen van en de illegale handel in wapens en munitie, met inbegrip van handvuurwapens en lichte wapens, met name door een wapentraceringssysteem te ontwikkelen; de VN-leden te vragen om actief stappen te ondernemen ten behoeve van de wereldwijde ontwapening;

| (aj) | speciale aandacht te besteden aan de technologische vooruitgang op het gebied van de militarisering van de robotica en in het bijzonder bewapende robots en drones en de mate waarin zij in overeenstemming zijn met het internationaal recht; een juridisch kader te creëren voor drones en bewapende robots in overeenstemming met het bestaande internationaal humanitair recht, om te voorkomen dat deze technologie door statelijke en niet-statelijke actoren wordt misbruikt voor illegale activiteiten; |
| --- | --- |

(aj)

speciale aandacht te besteden aan de technologische vooruitgang op het gebied van de militarisering van de robotica en in het bijzonder bewapende robots en drones en de mate waarin zij in overeenstemming zijn met het internationaal recht; een juridisch kader te creëren voor drones en bewapende robots in overeenstemming met het bestaande internationaal humanitair recht, om te voorkomen dat deze technologie door statelijke en niet-statelijke actoren wordt misbruikt voor illegale activiteiten;

Migratie

| (ak) | op te roepen tot versterking van de mondiale reactie op migratie, door voort te bouwen op de succesvolle bijeenkomst op hoog niveau van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de aanpak van grootschalige bewegingen van vluchtelingen en migranten van 19 september 2016 en in te gaan op de uitdagingen en veiligheidskwesties die samenhangen met aspecten van illegale migratie, zoals mensensmokkel en mensenhandel, alsmede door inspanningen te leveren voor het scheppen van legale migratiemogelijkheden; benadrukt het belang van een doeltreffende en dringende toezegging om de onderliggende oorzaken van de humanitaire crisis en ongekende migratie- en vluchtelingenstromen aan te pakken; |
| --- | --- |

(ak)

op te roepen tot versterking van de mondiale reactie op migratie, door voort te bouwen op de succesvolle bijeenkomst op hoog niveau van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de aanpak van grootschalige bewegingen van vluchtelingen en migranten van 19 september 2016 en in te gaan op de uitdagingen en veiligheidskwesties die samenhangen met aspecten van illegale migratie, zoals mensensmokkel en mensenhandel, alsmede door inspanningen te leveren voor het scheppen van legale migratiemogelijkheden; benadrukt het belang van een doeltreffende en dringende toezegging om de onderliggende oorzaken van de humanitaire crisis en ongekende migratie- en vluchtelingenstromen aan te pakken;

| (al) | zich in te zetten voor meer steun voor het werk van het VN-vluchtelingenbureau (UNHCR) bij de tenuitvoerlegging van zijn internationaal mandaat om vluchtelingen, met inbegrip van kwetsbare groepen als vrouwen, kinderen en mensen met een handicap, te beschermen; de aanzienlijke financieringskloof tussen de budgettaire behoeften van het UNHCR en de ontvangen middelen te benadrukken en aan te dringen op meer wereldwijde solidariteit; te pleiten voor de toewijzing van meer middelen uit de reguliere begroting van de VN voor de kerntaken van het UNHCR, teneinde zijn werking te waarborgen; op te roepen tot politiek engagement, financiering en concrete daden van solidariteit ter ondersteuning van de Verklaring van New York inzake vluchtelingen en migranten; |
| --- | --- |

(al)

zich in te zetten voor meer steun voor het werk van het VN-vluchtelingenbureau (UNHCR) bij de tenuitvoerlegging van zijn internationaal mandaat om vluchtelingen, met inbegrip van kwetsbare groepen als vrouwen, kinderen en mensen met een handicap, te beschermen; de aanzienlijke financieringskloof tussen de budgettaire behoeften van het UNHCR en de ontvangen middelen te benadrukken en aan te dringen op meer wereldwijde solidariteit; te pleiten voor de toewijzing van meer middelen uit de reguliere begroting van de VN voor de kerntaken van het UNHCR, teneinde zijn werking te waarborgen; op te roepen tot politiek engagement, financiering en concrete daden van solidariteit ter ondersteuning van de Verklaring van New York inzake vluchtelingen en migranten;

| (am) | te pleiten voor de rechten van lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender- en interseksuele (LGBTI) mensen en deze te beschermen; op te roepen tot intrekking van wetgeving in VN-lidstaten waarin mensen op grond van seksualiteit of genderidentiteit strafbaar worden gesteld en internationale actie te bevorderen om homofobe en transfobe haatmisdrijven te bestrijden; |
| --- | --- |

(am)

te pleiten voor de rechten van lesbische, homoseksuele, biseksuele, transgender- en interseksuele (LGBTI) mensen en deze te beschermen; op te roepen tot intrekking van wetgeving in VN-lidstaten waarin mensen op grond van seksualiteit of genderidentiteit strafbaar worden gesteld en internationale actie te bevorderen om homofobe en transfobe haatmisdrijven te bestrijden;

| (an) | de beginselen van vrijheid van mening en meningsuiting, zoals genoemd in artikel 19 van de Universele verklaring van de rechten van de mens, te bevorderen en eerbiedigen en te benadrukken hoe belangrijk persvrijheid is voor een gezonde maatschappij en de rol van elke burger daarbij; |
| --- | --- |

(an)

de beginselen van vrijheid van mening en meningsuiting, zoals genoemd in artikel 19 van de Universele verklaring van de rechten van de mens, te bevorderen en eerbiedigen en te benadrukken hoe belangrijk persvrijheid is voor een gezonde maatschappij en de rol van elke burger daarbij;

| (ao) | op te roepen tot een versterking van de stelsels voor de bescherming van het kind en concrete maatregelen te steunen in het belang van minderjarige vluchtelingen en migranten, op basis van het Verdrag inzake de rechten van het kind; |
| --- | --- |

(ao)

op te roepen tot een versterking van de stelsels voor de bescherming van het kind en concrete maatregelen te steunen in het belang van minderjarige vluchtelingen en migranten, op basis van het Verdrag inzake de rechten van het kind;

| (ap) | te vragen dat er meer inspanningen worden geleverd ter voorkoming van irreguliere migratie en ter bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel, in het bijzonder door de strijd tegen criminele netwerken via de snelle en doeltreffende uitwisseling van relevante inlichtingen; de methoden te verbeteren om slachtoffers te identificeren en te beschermen en de samenwerking met derde landen te versterken om de opbrengsten van criminele activiteiten in deze sector op te sporen, in beslag te nemen en in te vorderen; op VN-niveau te hameren op het belang van de ratificatie en volledige uitvoering van het VN-Verdrag ter bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de bijbehorende protocollen tegen de smokkel van migranten over land, over zee en door de lucht, en inzake de voorkoming, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel; |
| --- | --- |

(ap)

te vragen dat er meer inspanningen worden geleverd ter voorkoming van irreguliere migratie en ter bestrijding van mensensmokkel en mensenhandel, in het bijzonder door de strijd tegen criminele netwerken via de snelle en doeltreffende uitwisseling van relevante inlichtingen; de methoden te verbeteren om slachtoffers te identificeren en te beschermen en de samenwerking met derde landen te versterken om de opbrengsten van criminele activiteiten in deze sector op te sporen, in beslag te nemen en in te vorderen; op VN-niveau te hameren op het belang van de ratificatie en volledige uitvoering van het VN-Verdrag ter bestrijding van grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de bijbehorende protocollen tegen de smokkel van migranten over land, over zee en door de lucht, en inzake de voorkoming, bestrijding en bestraffing van mensenhandel, in het bijzonder vrouwenhandel en kinderhandel;

Mensenrechten, democratie en de rechtsstaat

| (aq) | er bij alle landen, met inbegrip van de EU-lidstaten, op aan te dringen het facultatieve protocol bij het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten houdende de vaststelling van klachten- en onderzoeksmechanismen snel te ratificeren; |
| --- | --- |

(aq)

er bij alle landen, met inbegrip van de EU-lidstaten, op aan te dringen het facultatieve protocol bij het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten houdende de vaststelling van klachten- en onderzoeksmechanismen snel te ratificeren;

| (ar) | alle landen, en in het bijzonder alle EU-lidstaten, op te roepen om actief deel te nemen aan de onderhandelingen bij de UNHCR in Genève voor een internationaal bindend verdrag over grensoverschrijdende ondernemingen en mensenrechten; |
| --- | --- |

(ar)

alle landen, en in het bijzonder alle EU-lidstaten, op te roepen om actief deel te nemen aan de onderhandelingen bij de UNHCR in Genève voor een internationaal bindend verdrag over grensoverschrijdende ondernemingen en mensenrechten;

| (as) | klaar en duidelijk te herhalen dat alle door VN-verdragen beschermde mensenrechten universeel, ondeelbaar, van elkaar afhankelijk en met elkaar verbonden zijn en dat de eerbiediging ervan moet worden afgedwongen; betere bescherming te eisen van de mensenrechten en fundamentele vrijheden op alle gebieden, onder meer in de context van nieuwe technologieën; door te gaan met het aanmoedigen van alle VN-lidstaten om de verschillende mensenrechtenverdragen te ondertekenen, ratificeren en ten uitvoer te leggen en te voldoen aan hun rapportageverplichtingen uit hoofde van deze instrumenten; te pleiten voor de bescherming van de vrijheid van mening en meningsuiting; het belang van vrije media te benadrukken; |
| --- | --- |

(as)

klaar en duidelijk te herhalen dat alle door VN-verdragen beschermde mensenrechten universeel, ondeelbaar, van elkaar afhankelijk en met elkaar verbonden zijn en dat de eerbiediging ervan moet worden afgedwongen; betere bescherming te eisen van de mensenrechten en fundamentele vrijheden op alle gebieden, onder meer in de context van nieuwe technologieën; door te gaan met het aanmoedigen van alle VN-lidstaten om de verschillende mensenrechtenverdragen te ondertekenen, ratificeren en ten uitvoer te leggen en te voldoen aan hun rapportageverplichtingen uit hoofde van deze instrumenten; te pleiten voor de bescherming van de vrijheid van mening en meningsuiting; het belang van vrije media te benadrukken;

| (at) | alle VN-lidstaten te verzoeken de aanbevelingen van de speciale rapporteur van de VN voor hedendaagse vormen van racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid uit te voeren; activiteiten ter ondersteuning van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen, versterken en mainstreamen; op te roepen tot verdere versterking van de positie van vrouwen en meisjes, versterking van het leiderschap en de deelname van vrouwen op alle niveaus van de besluitvorming, met een bijzondere aandacht voor de inclusie van vrouwen uit minderheidsgroepen; op te roepen tot de uitbanning van alle vormen van geweld en discriminatie tegen vrouwen en meisjes, door ook rekening te houden met discriminatie op basis van genderidentiteit en genderexpressie; de rechten van het kind te bevorderen, met name door ervoor te zorgen dat kinderen toegang hebben tot onderwijs en door te zorgen voor de rehabilitatie en re-integratie van kinderen die ingelijfd zijn bij gewapende groeperingen, door kinderarbeid, foltering, het probleem van kinderen die van hekserij worden beschuldigd, kinderhandel, kindhuwelijken en seksuele uitbuiting uit te bannen; verdere maatregelen tegen de schending van LGBTI-rechten actief te steunen; nauwkeurige monitoring te steunen van de situatie van LGBTI en LGBTI-mensenrechtenverdedigers in landen met anti-LGBTI-wetten; |
| --- | --- |

(at)

alle VN-lidstaten te verzoeken de aanbevelingen van de speciale rapporteur van de VN voor hedendaagse vormen van racisme, rassendiscriminatie, vreemdelingenhaat en aanverwante onverdraagzaamheid uit te voeren; activiteiten ter ondersteuning van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen, versterken en mainstreamen; op te roepen tot verdere versterking van de positie van vrouwen en meisjes, versterking van het leiderschap en de deelname van vrouwen op alle niveaus van de besluitvorming, met een bijzondere aandacht voor de inclusie van vrouwen uit minderheidsgroepen; op te roepen tot de uitbanning van alle vormen van geweld en discriminatie tegen vrouwen en meisjes, door ook rekening te houden met discriminatie op basis van genderidentiteit en genderexpressie; de rechten van het kind te bevorderen, met name door ervoor te zorgen dat kinderen toegang hebben tot onderwijs en door te zorgen voor de rehabilitatie en re-integratie van kinderen die ingelijfd zijn bij gewapende groeperingen, door kinderarbeid, foltering, het probleem van kinderen die van hekserij worden beschuldigd, kinderhandel, kindhuwelijken en seksuele uitbuiting uit te bannen; verdere maatregelen tegen de schending van LGBTI-rechten actief te steunen; nauwkeurige monitoring te steunen van de situatie van LGBTI en LGBTI-mensenrechtenverdedigers in landen met anti-LGBTI-wetten;

| (au) | te blijven ijveren voor de vrijheid van godsdienst en overtuiging; te pleiten voor meer inspanningen voor de bescherming van de rechten van religieuze en andere minderheden; aan te dringen op een betere bescherming van religieuze en etnische minderheden tegen vervolging en geweld; op te roepen tot de intrekking van wetten waarin godslastering of geloofsafval strafbaar wordt gesteld en die als voorwendsel dienen voor de vervolging van religieuze minderheden en niet-gelovigen; steun te verlenen aan de werkzaamheden van de speciale rapporteur voor de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging; er actief naar te streven dat de door ISIL/Da'esh gepleegde genocide tegen religieuze, etnische en overige minderheden door de VN wordt erkend en dat zaken van vermoedelijke misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en volkerenmoord naar het Internationaal Strafhof (ICC) worden verwezen; steun te verlenen aan het werk van de VN tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, massa-executies en executies voor onder andere drugsgerelateerde misdrijven; |
| --- | --- |

(au)

te blijven ijveren voor de vrijheid van godsdienst en overtuiging; te pleiten voor meer inspanningen voor de bescherming van de rechten van religieuze en andere minderheden; aan te dringen op een betere bescherming van religieuze en etnische minderheden tegen vervolging en geweld; op te roepen tot de intrekking van wetten waarin godslastering of geloofsafval strafbaar wordt gesteld en die als voorwendsel dienen voor de vervolging van religieuze minderheden en niet-gelovigen; steun te verlenen aan de werkzaamheden van de speciale rapporteur voor de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging; er actief naar te streven dat de door ISIL/Da'esh gepleegde genocide tegen religieuze, etnische en overige minderheden door de VN wordt erkend en dat zaken van vermoedelijke misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en volkerenmoord naar het Internationaal Strafhof (ICC) worden verwezen; steun te verlenen aan het werk van de VN tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing, massa-executies en executies voor onder andere drugsgerelateerde misdrijven;

| (av) | nogmaals duidelijk te maken dat elke vorm van geweld, pesterij, intimidatie of vervolging van mensenrechtenverdedigers, klokkenluiders, journalisten of bloggers ondubbelzinnig wordt veroordeeld; te pleiten voor de benoeming van een speciaal vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor de veiligheid van journalisten; |
| --- | --- |

(av)

nogmaals duidelijk te maken dat elke vorm van geweld, pesterij, intimidatie of vervolging van mensenrechtenverdedigers, klokkenluiders, journalisten of bloggers ondubbelzinnig wordt veroordeeld; te pleiten voor de benoeming van een speciaal vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de VN voor de veiligheid van journalisten;

| (aw) | te herinneren aan de verplichting van de Algemene Vergadering van de VN om bij de verkiezing van de leden van de VN-Mensenrechtenraad (UNHRC) rekening te houden met de eerbied van de kandidaten voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten, de rechtsstaat en de democratie; te verzoeken om de vaststelling van duidelijke criteria op basis van de prestatie op het gebied van de mensenrechten voor lidmaatschap van de UNHRC; |
| --- | --- |

(aw)

te herinneren aan de verplichting van de Algemene Vergadering van de VN om bij de verkiezing van de leden van de VN-Mensenrechtenraad (UNHRC) rekening te houden met de eerbied van de kandidaten voor de bevordering en bescherming van de mensenrechten, de rechtsstaat en de democratie; te verzoeken om de vaststelling van duidelijke criteria op basis van de prestatie op het gebied van de mensenrechten voor lidmaatschap van de UNHRC;

| (ax) | de rol van het ICC en de internationale strafrechtspraak te versterken om de verantwoordingsplicht te bevorderen en een einde te maken aan straffeloosheid; alle VN-lidstaten op te roepen zich bij het ICC aan te sluiten door zo spoedig mogelijk het Statuut van Rome te ratificeren, en aan te sporen tot ratificatie van de in Kampala overeengekomen wijzigingen; het Strafhof te voorzien van een krachtige diplomatieke, politieke en financiële ondersteuning; |
| --- | --- |

(ax)

de rol van het ICC en de internationale strafrechtspraak te versterken om de verantwoordingsplicht te bevorderen en een einde te maken aan straffeloosheid; alle VN-lidstaten op te roepen zich bij het ICC aan te sluiten door zo spoedig mogelijk het Statuut van Rome te ratificeren, en aan te sporen tot ratificatie van de in Kampala overeengekomen wijzigingen; het Strafhof te voorzien van een krachtige diplomatieke, politieke en financiële ondersteuning;

| (ay) | te verwijzen naar het onverbiddelijk afwijzende standpunt van de EU ten aanzien van de doodstraf; vast te houden aan zijn grote toewijding ten aanzien van de bevordering van de afschaffing van de doodstraf wereldwijd; op te roepen tot een moratorium op het gebruik van de doodstraf en zich verder in te spannen voor de algehele afschaffing ervan; een initiatief te lanceren voor de bevordering van een internationaal kader ter bestrijding van martelinstrumenten en de doodstraf, en hierbij voort te borduren op de met Verordening (EG) nr. 1236/2005 van de Raad opgedane ervaring op dit gebied; |
| --- | --- |

(ay)

te verwijzen naar het onverbiddelijk afwijzende standpunt van de EU ten aanzien van de doodstraf; vast te houden aan zijn grote toewijding ten aanzien van de bevordering van de afschaffing van de doodstraf wereldwijd; op te roepen tot een moratorium op het gebruik van de doodstraf en zich verder in te spannen voor de algehele afschaffing ervan; een initiatief te lanceren voor de bevordering van een internationaal kader ter bestrijding van martelinstrumenten en de doodstraf, en hierbij voort te borduren op de met Verordening (EG) nr. 1236/2005 van de Raad opgedane ervaring op dit gebied;

| (az) | aan te dringen op meer engagement bij de bevordering van de rechtsstaat, een transversale kwestie die het cement vormt tussen de drie pijlers van de VN: vrede en veiligheid, mensenrechten en ontwikkeling; samen te werken met de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN om de Venezolaanse autoriteiten met klem te verzoeken alle politieke gevangenen vrij te laten en de scheiding van de machten te eerbiedigen; |
| --- | --- |

(az)

aan te dringen op meer engagement bij de bevordering van de rechtsstaat, een transversale kwestie die het cement vormt tussen de drie pijlers van de VN: vrede en veiligheid, mensenrechten en ontwikkeling; samen te werken met de hoge commissaris voor de mensenrechten van de VN om de Venezolaanse autoriteiten met klem te verzoeken alle politieke gevangenen vrij te laten en de scheiding van de machten te eerbiedigen;

| (ba) | steun te verlenen aan de inspanningen van de VN om een internationaal kader voor sport en mensenrechten in het leven te roepen, om de preventie en monitoring van en de beschikbaarstelling van rechtsmiddelen voor mensenrechtenschendingen in verband met massieve sportevenementen te faciliteren; |
| --- | --- |

(ba)

steun te verlenen aan de inspanningen van de VN om een internationaal kader voor sport en mensenrechten in het leven te roepen, om de preventie en monitoring van en de beschikbaarstelling van rechtsmiddelen voor mensenrechtenschendingen in verband met massieve sportevenementen te faciliteren;

| (bb) | het werk van de hoge commissaris voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties voor het verbeteren van de verantwoording en toegang tot rechtsmiddelen voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen door ondernemingen verder te steunen, om zo bij te dragen aan een eerlijk en effectiever stelsel van nationale rechtsmiddelen, met name in gevallen van grove mensenrechtenschendingen in de zakelijke sector; alle regeringen te verzoeken hun plicht te doen met betrekking tot het waarborgen van de eerbiediging van mensenrechten en toegang tot de rechter voor slachtoffers die bij die toegang op nationaal en internationaal niveau praktische en juridische problemen ondervinden in het geval van mensenrechtenschendingen door bedrijven; |
| --- | --- |

(bb)

het werk van de hoge commissaris voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties voor het verbeteren van de verantwoording en toegang tot rechtsmiddelen voor slachtoffers van mensenrechtenschendingen door ondernemingen verder te steunen, om zo bij te dragen aan een eerlijk en effectiever stelsel van nationale rechtsmiddelen, met name in gevallen van grove mensenrechtenschendingen in de zakelijke sector; alle regeringen te verzoeken hun plicht te doen met betrekking tot het waarborgen van de eerbiediging van mensenrechten en toegang tot de rechter voor slachtoffers die bij die toegang op nationaal en internationaal niveau praktische en juridische problemen ondervinden in het geval van mensenrechtenschendingen door bedrijven;

Ontwikkeling

| (bc) | de leidende rol te benadrukken die de EU heeft gespeeld in het proces dat heeft geleid tot goedkeuring van de agenda voor duurzame ontwikkeling voor 2030 (Agenda 2030) en de zeventien doelstellingen voor duurzame ontwikkeling door de algemene vergadering van de VN in september 2015; concrete stappen te nemen om te zorgen voor een doelmatige tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 en de 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling als belangrijke instrumenten voor preventie en duurzame ontwikkeling; te werken aan het verbeteren van het leven van toekomstige generaties en landen aan te sporen en te ondersteunen om zelf verantwoordelijkheid te nemen en nationale kaders vast te stellen om de 17 doelstellingen te bereiken; de VN-lidstaten aan te sporen om hun toezeggingen op het gebied van uitgaven voor ontwikkelingshulp na te komen en aan te dringen op de vaststelling van een solide kader van indicatoren en het gebruik van statistische gegevens om de vooruitgang te volgen en de verantwoordingsplicht te waarborgen voor de beoordeling van de situatie van de ontwikkelingslanden, de vooruitgang te monitoren en de verantwoordingsplicht te waarborgen; dringt erop aan dat, om de realiteit in ontwikkelingslanden preciezer te evalueren, op doeltreffende wijze te strijden tegen armoede en duurzame ontwikkeling te bevorderen, in het bijzonder in het geval van middeninkomenslanden, niet alleen aandacht moet worden besteed aan het bbp, maar ook aan andere indicatoren; grensoverschrijdende initiatieven na te streven voor de bevordering en bescherming van de rechten van vrouwen; op te roepen tot de volledige tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Peking en het actieprogramma van de ICPD en de beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling (PCSD); |
| --- | --- |

(bc)

de leidende rol te benadrukken die de EU heeft gespeeld in het proces dat heeft geleid tot goedkeuring van de agenda voor duurzame ontwikkeling voor 2030 (Agenda 2030) en de zeventien doelstellingen voor duurzame ontwikkeling door de algemene vergadering van de VN in september 2015; concrete stappen te nemen om te zorgen voor een doelmatige tenuitvoerlegging van de Agenda 2030 en de 17 doelstellingen voor duurzame ontwikkeling als belangrijke instrumenten voor preventie en duurzame ontwikkeling; te werken aan het verbeteren van het leven van toekomstige generaties en landen aan te sporen en te ondersteunen om zelf verantwoordelijkheid te nemen en nationale kaders vast te stellen om de 17 doelstellingen te bereiken; de VN-lidstaten aan te sporen om hun toezeggingen op het gebied van uitgaven voor ontwikkelingshulp na te komen en aan te dringen op de vaststelling van een solide kader van indicatoren en het gebruik van statistische gegevens om de vooruitgang te volgen en de verantwoordingsplicht te waarborgen voor de beoordeling van de situatie van de ontwikkelingslanden, de vooruitgang te monitoren en de verantwoordingsplicht te waarborgen; dringt erop aan dat, om de realiteit in ontwikkelingslanden preciezer te evalueren, op doeltreffende wijze te strijden tegen armoede en duurzame ontwikkeling te bevorderen, in het bijzonder in het geval van middeninkomenslanden, niet alleen aandacht moet worden besteed aan het bbp, maar ook aan andere indicatoren; grensoverschrijdende initiatieven na te streven voor de bevordering en bescherming van de rechten van vrouwen; op te roepen tot de volledige tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Peking en het actieprogramma van de ICPD en de beleidscoherentie voor duurzame ontwikkeling (PCSD);

| (bd) | inspanningen te blijven leveren om beleidscoherentie voor ontwikkeling te bewerkstelligen voor al het EU-beleid, aangezien dit cruciaal is voor het realiseren van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, en op VN-niveau aan te dringen op grotere beleidscoherentie in overeenstemming met doel 17.14; zich te scharen achter het initiatief van de VN om zich meer in te spannen om geïntegreerde en gecoördineerde beleidsondersteuning te bieden voor de uitvoering van de Agenda 2030 en dientengevolge een VN-ontwikkelingssysteem te bevorderen dat op meer geïntegreerde wijze werkt, door middel van een betere samenwerking tussen agentschappen en de gezamenlijke uitvoering van projecten, in het bijzonder om de koppeling tussen veiligheid en ontwikkeling te versterken; een beroep te doen op de VN om capaciteitsopbouw en behoorlijk bestuur systematisch in ontwikkelingsstrategieën voor de lange termijn te integreren met het oog op de uitroeiing van armoede en honger, het voorkomen van conflicten en het doeltreffend opbouwen van weerbaarheid teneinde een ecologisch, economisch en sociaal duurzame ontwikkeling te bevorderen, sociale ongelijkheden te bestrijden en humanitaire hulp te verlenen aan bevolkingen; te benadrukken dat toegang tot een veilige, betrouwbare en betaalbare watervoorziening en adequate sanitaire diensten de levensstandaard verhoogt, lokale economieën doet groeien en het scheppen van waardigere banen bevordert; |
| --- | --- |

(bd)

inspanningen te blijven leveren om beleidscoherentie voor ontwikkeling te bewerkstelligen voor al het EU-beleid, aangezien dit cruciaal is voor het realiseren van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling, en op VN-niveau aan te dringen op grotere beleidscoherentie in overeenstemming met doel 17.14; zich te scharen achter het initiatief van de VN om zich meer in te spannen om geïntegreerde en gecoördineerde beleidsondersteuning te bieden voor de uitvoering van de Agenda 2030 en dientengevolge een VN-ontwikkelingssysteem te bevorderen dat op meer geïntegreerde wijze werkt, door middel van een betere samenwerking tussen agentschappen en de gezamenlijke uitvoering van projecten, in het bijzonder om de koppeling tussen veiligheid en ontwikkeling te versterken; een beroep te doen op de VN om capaciteitsopbouw en behoorlijk bestuur systematisch in ontwikkelingsstrategieën voor de lange termijn te integreren met het oog op de uitroeiing van armoede en honger, het voorkomen van conflicten en het doeltreffend opbouwen van weerbaarheid teneinde een ecologisch, economisch en sociaal duurzame ontwikkeling te bevorderen, sociale ongelijkheden te bestrijden en humanitaire hulp te verlenen aan bevolkingen; te benadrukken dat toegang tot een veilige, betrouwbare en betaalbare watervoorziening en adequate sanitaire diensten de levensstandaard verhoogt, lokale economieën doet groeien en het scheppen van waardigere banen bevordert;

| (be) | erop aan te dringen dat het politiek forum op hoog niveau inzake duurzame ontwikkeling het belangrijkste besluitvormingsorgaan voor het samenhangend, efficiënt en inclusief proces voor follow-up en evaluatie van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling moet worden; de aanzienlijke rol te erkennen die de organisaties van het maatschappelijk middenveld en lokale actoren spelen in de geslaagde uitvoering van de Agenda 2030 en het realiseren van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; de instrumentele rol en impact te erkennen van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling voor de internationale vrede en veiligheid; |
| --- | --- |

(be)

erop aan te dringen dat het politiek forum op hoog niveau inzake duurzame ontwikkeling het belangrijkste besluitvormingsorgaan voor het samenhangend, efficiënt en inclusief proces voor follow-up en evaluatie van de doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling moet worden; de aanzienlijke rol te erkennen die de organisaties van het maatschappelijk middenveld en lokale actoren spelen in de geslaagde uitvoering van de Agenda 2030 en het realiseren van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling; de instrumentele rol en impact te erkennen van de doelstellingen voor duurzame ontwikkeling voor de internationale vrede en veiligheid;

Klimaatverandering

| (bf) | ervoor te zorgen dat de EU het voortouw blijft nemen in de strijd tegen de klimaatverandering, en op dit gebied met de VN blijft samenwerken; een beroep te doen op alle VN-leden om het Verdrag van Parijs te bekrachtigen en te zorgen voor een snelle tenuitvoerlegging van de besluiten die zijn genomen op de VN-conferentie over klimaatverandering in 2015; |
| --- | --- |

(bf)

ervoor te zorgen dat de EU het voortouw blijft nemen in de strijd tegen de klimaatverandering, en op dit gebied met de VN blijft samenwerken; een beroep te doen op alle VN-leden om het Verdrag van Parijs te bekrachtigen en te zorgen voor een snelle tenuitvoerlegging van de besluiten die zijn genomen op de VN-conferentie over klimaatverandering in 2015;

| (bg) | nauw samen te werken met kleine eilandstaten en andere landen die het meest worden geconfronteerd met de ernstigste gevolgen van klimaatverandering om te garanderen dat hun stem in de verschillende VN-fora wordt gehoord en er rekening wordt gehouden met hun behoeften; |
| --- | --- |

(bg)

nauw samen te werken met kleine eilandstaten en andere landen die het meest worden geconfronteerd met de ernstigste gevolgen van klimaatverandering om te garanderen dat hun stem in de verschillende VN-fora wordt gehoord en er rekening wordt gehouden met hun behoeften;

De EU en de hervorming van het VN-bestel

| (bh) | de EU-lidstaten te vragen hun handelen binnen de organen en instellingen van het bestel van de Verenigde Naties te coördineren en verder samen te werken om meer te halen uit de status van waarnemer die de EU heeft bij bepaalde suborganisaties van de VN; de communicatie te verbeteren en te waarborgen dat de standpunten van de lidstaten op EU-niveau nog beter worden gecoördineerd; te streven naar de afstemming van standpunten met kandidaatlidstaten, partnerlanden en andere gelijkgestemde staten; |
| --- | --- |

(bh)

de EU-lidstaten te vragen hun handelen binnen de organen en instellingen van het bestel van de Verenigde Naties te coördineren en verder samen te werken om meer te halen uit de status van waarnemer die de EU heeft bij bepaalde suborganisaties van de VN; de communicatie te verbeteren en te waarborgen dat de standpunten van de lidstaten op EU-niveau nog beter worden gecoördineerd; te streven naar de afstemming van standpunten met kandidaatlidstaten, partnerlanden en andere gelijkgestemde staten;

| (bi) | werk te maken van een verbeterde internationale samenwerking op fiscaal gebied door steun te verlenen aan de oprichting van een internationaal belastingorgaan binnen het VN-bestel; belastingontduiking en het witwassen van geld tegen te gaan door middel van de wereldwijde automatische uitwisseling van fiscale informatie en de opstelling van een gemeenschappelijke mondiale zwarte lijst van belastingparadijzen; |
| --- | --- |

(bi)

werk te maken van een verbeterde internationale samenwerking op fiscaal gebied door steun te verlenen aan de oprichting van een internationaal belastingorgaan binnen het VN-bestel; belastingontduiking en het witwassen van geld tegen te gaan door middel van de wereldwijde automatische uitwisseling van fiscale informatie en de opstelling van een gemeenschappelijke mondiale zwarte lijst van belastingparadijzen;

| (bj) | actief ondersteuning te bieden bij een grondige hervorming van de VN-Veiligheidsraad op basis van een brede consensus om de nieuwe werkelijkheid in de wereld beter te weerspiegelen en op doeltreffender wijze een antwoord te bieden op de huidige en toekomstige uitdagingen op het gebied van de veiligheid; de langetermijndoelstelling dat de EU een zetel krijgt in een hervormde VN-Veiligheidsraad, te steunen; er bij de leden van de VN-Veiligheidsraad op aan te dringen hun vetorecht niet te gebruiken in gevallen waarin misdaden tegen de menselijkheid zijn gepleegd; zich in te spannen om het werk van de Algemene Vergadering van de VN nieuw leven in te blazen en een betere coördinatie en samenhang van het optreden van alle instellingen van de VN te bevorderen, wat voor meer efficiëntie, doeltreffendheid, legitimiteit, transparantie, verantwoording, capaciteit en representativiteit van het systeem moet zorgen, teneinde sneller te kunnen reageren op mondiale uitdagingen; |
| --- | --- |

(bj)

actief ondersteuning te bieden bij een grondige hervorming van de VN-Veiligheidsraad op basis van een brede consensus om de nieuwe werkelijkheid in de wereld beter te weerspiegelen en op doeltreffender wijze een antwoord te bieden op de huidige en toekomstige uitdagingen op het gebied van de veiligheid; de langetermijndoelstelling dat de EU een zetel krijgt in een hervormde VN-Veiligheidsraad, te steunen; er bij de leden van de VN-Veiligheidsraad op aan te dringen hun vetorecht niet te gebruiken in gevallen waarin misdaden tegen de menselijkheid zijn gepleegd; zich in te spannen om het werk van de Algemene Vergadering van de VN nieuw leven in te blazen en een betere coördinatie en samenhang van het optreden van alle instellingen van de VN te bevorderen, wat voor meer efficiëntie, doeltreffendheid, legitimiteit, transparantie, verantwoording, capaciteit en representativiteit van het systeem moet zorgen, teneinde sneller te kunnen reageren op mondiale uitdagingen;

| (bk) | de hervormingsagenda van de recentelijk verkozen secretaris-generaal van de VN sterk te steunen; een hervorming aan te moedigen van de VN-architectuur voor vrede en veiligheid en van de werking van de architectuur van het secretariaat door middel van vereenvoudiging, decentralisatie en flexibiliteit en het stroomlijnen van de financiële organisatie; een doeltreffend systeem op te richten voor de bescherming van VN-klokkenluiders; |
| --- | --- |

(bk)

de hervormingsagenda van de recentelijk verkozen secretaris-generaal van de VN sterk te steunen; een hervorming aan te moedigen van de VN-architectuur voor vrede en veiligheid en van de werking van de architectuur van het secretariaat door middel van vereenvoudiging, decentralisatie en flexibiliteit en het stroomlijnen van de financiële organisatie; een doeltreffend systeem op te richten voor de bescherming van VN-klokkenluiders;

| (bl) | de inspanningen te ondersteunen van de secretaris-generaal om meer vrouwen te benoemen in seniormanagementfuncties op het hoofdkantoor van de VN; |
| --- | --- |

(bl)

de inspanningen te ondersteunen van de secretaris-generaal om meer vrouwen te benoemen in seniormanagementfuncties op het hoofdkantoor van de VN;

| (bm) | een debat aan te moedigen over de rol van parlementen en regionale vergaderingen in het VN-bestel en over het instellen van een parlementaire vergadering van de Verenigde Naties om het democratische profiel en het interne democratische proces van de organisatie te versterken en het wereldwijde maatschappelijk middenveld de kans te geven rechtstreeks betrokken te zijn bij het besluitvormingsproces; |
| --- | --- |

(bm)

een debat aan te moedigen over de rol van parlementen en regionale vergaderingen in het VN-bestel en over het instellen van een parlementaire vergadering van de Verenigde Naties om het democratische profiel en het interne democratische proces van de organisatie te versterken en het wereldwijde maatschappelijk middenveld de kans te geven rechtstreeks betrokken te zijn bij het besluitvormingsproces;

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter deze aanbeveling te doen toekomen aan de Raad, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, de speciale vertegenwoordiger van de EU voor de mensenrechten, de Europese Dienst voor extern optreden, de Commissie en, ter informatie, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0089.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0201.

(3)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0317.

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0051.

(5)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0422.

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europees Parlement

Woensdag 5 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/188 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/188

---

P8_TA(2017)0293

Raadpleging van vertrouwelijke informatie (interpretatie van artikel 5, lid 5, en artikel 210 bis van het Reglement)

Besluit van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende de raadpleging van vertrouwelijke informatie (interpretatie van artikel 5, lid 5, en artikel 210 bis van het Reglement) (2017/2095(REG))

(2018/C 334/21)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de brief van 23 juni 2017 van de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van 23 juni 2017 van de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken,

| — | gelet op artikel 226 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gelet op artikel 226 van zijn Reglement,

| 1. | besluit de volgende interpretatie op te nemen in artikel 5, lid 5, van het Reglement:
  „De toegang tot vertrouwelijke informatie is onderworpen aan de voorschriften die vervat liggen in interinstitutionele akkoorden die het Parlement heeft gesloten met betrekking tot de behandeling van vertrouwelijke informatie (1 bis) en aan de door de bevoegde organen van het Parlement vastgestelde interne regels voor de tenuitvoerlegging daarvan (1 ter).
  (1 bis)  Interinstitutioneel akkoord van 20 november 2002 tussen het Europees Parlement en de Raad over de toegang van het Europees Parlement tot gevoelige gegevens van de Raad op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid (PB C 298 van 30.11.2002, blz. 1).Kaderakkoord van 20 oktober 2010 over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (PB L 304 van 20.11.2010, blz. 47).
  Interinstitutioneel Akkoord van 12 maart 2014 tussen het Europees Parlement en de Raad over het doorzenden aan en verwerken door het Europees Parlement van gerubriceerde informatie waarover de Raad beschikt met betrekking tot aangelegenheden die niet vallen onder het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (PB C 95 van 1.4.2014, blz. 1)."
  (1 ter)  Besluit van het Europees Parlement van 23 oktober 2002 inzake de tenuitvoerlegging van het interinstitutioneel akkoord over de toegang van het Europees Parlement tot gevoelige gegevens van de Raad op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid (PB C 298 van 30.11.2002, blz. 4).Besluit van het Bureau van 15 april 2013 over de regels voor de behandeling van vertrouwelijke informatie door het Europees Parlement (PB C 96 van 1.4.2014, blz. 1).”" |
| --- | --- |

1.

„De toegang tot vertrouwelijke informatie is onderworpen aan de voorschriften die vervat liggen in interinstitutionele akkoorden die het Parlement heeft gesloten met betrekking tot de behandeling van vertrouwelijke informatie (1 bis) en aan de door de bevoegde organen van het Parlement vastgestelde interne regels voor de tenuitvoerlegging daarvan (1 ter).

Kaderakkoord van 20 oktober 2010 over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (PB L 304 van 20.11.2010, blz. 47).

Interinstitutioneel Akkoord van 12 maart 2014 tussen het Europees Parlement en de Raad over het doorzenden aan en verwerken door het Europees Parlement van gerubriceerde informatie waarover de Raad beschikt met betrekking tot aangelegenheden die niet vallen onder het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (PB C 95 van 1.4.2014, blz. 1).

Besluit van het Bureau van 15 april 2013 over de regels voor de behandeling van vertrouwelijke informatie door het Europees Parlement (PB C 96 van 1.4.2014, blz. 1).”

| 2. | besluit de volgende interpretatie op te nemen in artikel 210 bis van het Reglement:
  „Dit artikel is van toepassing voor zover het toepasselijke rechtskader met betrekking tot de behandeling van vertrouwelijke informatie voorziet in de mogelijkheid om de vertrouwelijke informatie te raadplegen in een vergadering achter gesloten deuren buiten de beveiligde ruimten.” |
| --- | --- |

2.

„Dit artikel is van toepassing voor zover het toepasselijke rechtskader met betrekking tot de behandeling van vertrouwelijke informatie voorziet in de mogelijkheid om de vertrouwelijke informatie te raadplegen in een vergadering achter gesloten deuren buiten de beveiligde ruimten.”

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit ter informatie te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie. |
| --- | --- |

3.

---

---

Donderdag 6 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/189 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/189

---

P8_TA(2017)0307

De oprichting van een speciale commissie terrorisme en de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat hiervan

Besluit van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over de oprichting van een speciale commissie terrorisme en de bevoegdheden, het aantal leden en de duur van het mandaat hiervan (2017/2758(RSO))

(2018/C 334/22)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel voor een besluit van de Conferentie van voorzitters, |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel voor een besluit van de Conferentie van voorzitters,

| — | gezien artikel 197 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 197 van zijn Reglement,

| A. | overwegende dat het Europees Parlement duidelijk bevoegd is voor het garanderen van een hoog veiligheidsniveau, op grond van artikel 67 van het VWEU, en dat de nationale autoriteiten bevoegdheden hebben met betrekking tot de strijd tegen terrorisme, als bepaald in artikel 73 van het VWEU; dat er een ruimere verplichting geldt om grensoverschrijdend samen te werken, als bepaald in Titel V van het VWEU over politiële en justitiële samenwerking, met betrekking tot de interne veiligheid van de Europese Unie; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het Europees Parlement duidelijk bevoegd is voor het garanderen van een hoog veiligheidsniveau, op grond van artikel 67 van het VWEU, en dat de nationale autoriteiten bevoegdheden hebben met betrekking tot de strijd tegen terrorisme, als bepaald in artikel 73 van het VWEU; dat er een ruimere verplichting geldt om grensoverschrijdend samen te werken, als bepaald in Titel V van het VWEU over politiële en justitiële samenwerking, met betrekking tot de interne veiligheid van de Europese Unie;

| B. | overwegende dat de taak van de speciale commissie die hierbij wordt opgericht, moet zijn de tekortkomingen op praktisch en wetgevingsgebied met betrekking tot terrorismebestrijding in de hele Europese Unie met de internationale partners en spelers aan te pakken, met bijzondere focus op samenwerking en uitwisseling van informatie; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat de taak van de speciale commissie die hierbij wordt opgericht, moet zijn de tekortkomingen op praktisch en wetgevingsgebied met betrekking tot terrorismebestrijding in de hele Europese Unie met de internationale partners en spelers aan te pakken, met bijzondere focus op samenwerking en uitwisseling van informatie;

| C. | overwegende dat het aanpakken van de tekortkomingen en lacunes in de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de nationale wetshandhavingsautoriteiten, alsmede de interoperabiliteit van de Europese databanken voor informatie-uitwisseling van het grootste belang zijn zowel om de goede werking te garanderen van de Schengenzone als voor de bescherming van de EU-buitengrens en dat dit de kern van het mandaat van de speciale commissie moet uitmaken; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het aanpakken van de tekortkomingen en lacunes in de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de nationale wetshandhavingsautoriteiten, alsmede de interoperabiliteit van de Europese databanken voor informatie-uitwisseling van het grootste belang zijn zowel om de goede werking te garanderen van de Schengenzone als voor de bescherming van de EU-buitengrens en dat dit de kern van het mandaat van de speciale commissie moet uitmaken;

| D. | overwegende dat de eerbiediging van de grondrechten van essentieel belang is voor een geslaagd terrorismebestrijdingsbeleid; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de eerbiediging van de grondrechten van essentieel belang is voor een geslaagd terrorismebestrijdingsbeleid;

| 1. | besluit een speciale commissie terrorisme op te richten, die wordt belast met de volgende, strikt gedefinieerde taken:






  a) | op onpartijdige wijze feiten die worden aangedragen door de wetshandhavingsautoriteiten van de lidstaten, bevoegde EU-agentschappen en erkende deskundigen en de mate waarin sprake is van terrorismegevaar op Europees grondgebied onderzoeken, analyseren en beoordelen en passende maatregelen voorstellen om de Europese Unie en haar lidstaten in staat te stellen om te helpen misdrijven in verband met terrorisme te voorkomen en te onderzoeken en er vervolging voor in te stellen; |
| --- | --- | --- |

1.

a)

op onpartijdige wijze feiten die worden aangedragen door de wetshandhavingsautoriteiten van de lidstaten, bevoegde EU-agentschappen en erkende deskundigen en de mate waarin sprake is van terrorismegevaar op Europees grondgebied onderzoeken, analyseren en beoordelen en passende maatregelen voorstellen om de Europese Unie en haar lidstaten in staat te stellen om te helpen misdrijven in verband met terrorisme te voorkomen en te onderzoeken en er vervolging voor in te stellen;

| b) | op onpartijdige wijze en volgens een op feiten gebaseerde aanpak de eventuele gebreken en defecten identificeren en analyseren die ervoor hebben gezorgd dat de recente terroristische aanslagen in diverse lidstaten konden plaatshebben, met name door het vergaren, bijeenzamelen en analyseren van alle informatie waarover de inlichtingendiensten of wetshandhavings- en justitiële autoriteiten van de lidstaten beschikken met betrekking tot daders vóór hun terroristisch misdrijf; |
| --- | --- |

b)

op onpartijdige wijze en volgens een op feiten gebaseerde aanpak de eventuele gebreken en defecten identificeren en analyseren die ervoor hebben gezorgd dat de recente terroristische aanslagen in diverse lidstaten konden plaatshebben, met name door het vergaren, bijeenzamelen en analyseren van alle informatie waarover de inlichtingendiensten of wetshandhavings- en justitiële autoriteiten van de lidstaten beschikken met betrekking tot daders vóór hun terroristisch misdrijf;

| c) | de tenuitvoerlegging onderzoeken en beoordelen van de bestaande maatregelen en instrumenten op het gebied van het beheer van de buitengrenzen, inclusief de gebreken inzake controle aan de buitengrenzen die het mogelijk hebben gemaakt dat individuen Europa zijn binnengekomen met valse documenten, en de oorzaken onderzoeken die ervoor hebben gezorgd dat sommige lidstaten niet volledig hun verplichtingen zijn nagekomen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad (1) (verordening betreffende het Schengeninformatiesysteem, SIS-verordening); informatie verzamelen en analyseren over eventuele tekortkomingen van de lidstaten en de Commissie met betrekking tot de volledige tenuitvoerlegging van de relevante bepalingen van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad (2) (Schengengrenscode) en passende maatregelen voorstellen om de geïdentificeerde gaten te dichten; |
| --- | --- |

c)

de tenuitvoerlegging onderzoeken en beoordelen van de bestaande maatregelen en instrumenten op het gebied van het beheer van de buitengrenzen, inclusief de gebreken inzake controle aan de buitengrenzen die het mogelijk hebben gemaakt dat individuen Europa zijn binnengekomen met valse documenten, en de oorzaken onderzoeken die ervoor hebben gezorgd dat sommige lidstaten niet volledig hun verplichtingen zijn nagekomen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad (1) (verordening betreffende het Schengeninformatiesysteem, SIS-verordening); informatie verzamelen en analyseren over eventuele tekortkomingen van de lidstaten en de Commissie met betrekking tot de volledige tenuitvoerlegging van de relevante bepalingen van Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad (2) (Schengengrenscode) en passende maatregelen voorstellen om de geïdentificeerde gaten te dichten;

| d) | tekortkomingen identificeren met betrekking tot de informatiedeling tussen de lidstaten op het gebied van justitie, wetshandhaving en inlichtingen; met name de verregaande tekortkomingen onderzoeken die er zouden zijn op het gebied van de verzameling, analyse en overdracht van informatie die kan helpen aanvallen te voorkomen, met name:






  — | door de prestaties te analyseren en te beoordelen van EU-databases als het Schengeninformatiesysteem (SIS), het Visuminformatiesysteem (VIS) en het gemeenschappelijk Europees model voor informatie-uitwisseling (EIXM), alsmede de eventuele tekortkomingen van de lidstaten met betrekking tot de tenuitvoerlegging van bestaande wettelijke instrumenten als Besluit 2008/615/JBZ van de Raad (3) of Kaderbesluit 2006/960/JBZ van de Raad (4); door met name de oorzaken te analyseren die ervoor zorgen dat sommige lidstaten niet bijdragen tot het invoeren van informatie in deze databases, met name wat hun verplichtingen betreft overeenkomstig de SIS-verordening en Besluit 2007/533/JBZ (5) van de Raad; |
| --- | --- | --- |

d)

tekortkomingen identificeren met betrekking tot de informatiedeling tussen de lidstaten op het gebied van justitie, wetshandhaving en inlichtingen; met name de verregaande tekortkomingen onderzoeken die er zouden zijn op het gebied van de verzameling, analyse en overdracht van informatie die kan helpen aanvallen te voorkomen, met name:

—

door de prestaties te analyseren en te beoordelen van EU-databases als het Schengeninformatiesysteem (SIS), het Visuminformatiesysteem (VIS) en het gemeenschappelijk Europees model voor informatie-uitwisseling (EIXM), alsmede de eventuele tekortkomingen van de lidstaten met betrekking tot de tenuitvoerlegging van bestaande wettelijke instrumenten als Besluit 2008/615/JBZ van de Raad (3) of Kaderbesluit 2006/960/JBZ van de Raad (4); door met name de oorzaken te analyseren die ervoor zorgen dat sommige lidstaten niet bijdragen tot het invoeren van informatie in deze databases, met name wat hun verplichtingen betreft overeenkomstig de SIS-verordening en Besluit 2007/533/JBZ (5) van de Raad;

| — | door de niet-nakoming te analyseren waaraan de lidstaten zich schuldig zouden hebben gemaakt van de verplichtingen die zijn opgelegd bij artikel 2, lid 3, van Besluit 2005/671/JBZ (6) van de Raad om ervoor te zorgen dat op zijn minst de in leden 4 en 5 van dit artikel genoemde informatie die door de bevoegde instantie wordt verzameld, wordt toegezonden aan Europol en Eurojust; |
| --- | --- |

—

door de niet-nakoming te analyseren waaraan de lidstaten zich schuldig zouden hebben gemaakt van de verplichtingen die zijn opgelegd bij artikel 2, lid 3, van Besluit 2005/671/JBZ (6) van de Raad om ervoor te zorgen dat op zijn minst de in leden 4 en 5 van dit artikel genoemde informatie die door de bevoegde instantie wordt verzameld, wordt toegezonden aan Europol en Eurojust;

| — | door informatie te verzamelen over en de naleving door de autoriteiten van de lidstaten te analyseren van de verplichting die is opgelegd bij de artikelen 3 en 7 van Kaderbesluit 2006/960/JBZ, met name om te garanderen dat bevoegde wetshandhavingsautoriteiten aan de bevoegde wetshandhavingsautoriteiten van andere betrokken lidstaten informatie en inlichtingen verstrekken in gevallen waar er feitelijke redenen zijn om aan te nemen dat de informatie en inlichtingen kunnen helpen bij de opsporing, de voorkoming of het onderzoek van misdrijven als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad (7); |
| --- | --- |

—

door informatie te verzamelen over en de naleving door de autoriteiten van de lidstaten te analyseren van de verplichting die is opgelegd bij de artikelen 3 en 7 van Kaderbesluit 2006/960/JBZ, met name om te garanderen dat bevoegde wetshandhavingsautoriteiten aan de bevoegde wetshandhavingsautoriteiten van andere betrokken lidstaten informatie en inlichtingen verstrekken in gevallen waar er feitelijke redenen zijn om aan te nemen dat de informatie en inlichtingen kunnen helpen bij de opsporing, de voorkoming of het onderzoek van misdrijven als bedoeld in artikel 2, lid 2, van Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad (7);

| — | door te onderzoeken of Europol volledig zijn mededelingsplicht is nagekomen die is opgelegd bij artikel 17 van Besluit 2009/371/JBZ van de Raad (8), dat is ingetrokken bij Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad (9); |
| --- | --- |

—

door te onderzoeken of Europol volledig zijn mededelingsplicht is nagekomen die is opgelegd bij artikel 17 van Besluit 2009/371/JBZ van de Raad (8), dat is ingetrokken bij Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad (9);

| — | door te onderzoeken of de nationale eenheden van de lidstaten volledig de verplichting zijn nagekomen die is opgelegd bij artikel 8, lid 4, onder a), van Besluit 2009/371/JBZ, dat is ingetrokken bij Verordening (EU) 2016/794, om Europol uit eigen beweging te voorzien van de informatie en inlichtingen die Europol nodig heeft om zijn taken te vervullen; |
| --- | --- |

—

door te onderzoeken of de nationale eenheden van de lidstaten volledig de verplichting zijn nagekomen die is opgelegd bij artikel 8, lid 4, onder a), van Besluit 2009/371/JBZ, dat is ingetrokken bij Verordening (EU) 2016/794, om Europol uit eigen beweging te voorzien van de informatie en inlichtingen die Europol nodig heeft om zijn taken te vervullen;

| — | door eventuele tekortkomingen te onderzoeken met betrekking tot de informatie-uitwisseling tussen EU-agentschappen, alsmede de wettelijke werkwijze en de behoefte van deze agentschappen inzake het verkrijgen van toegang tot het Schengeninformatiesysteem en andere relevante EU-informatiesystemen; |
| --- | --- |

—

door eventuele tekortkomingen te onderzoeken met betrekking tot de informatie-uitwisseling tussen EU-agentschappen, alsmede de wettelijke werkwijze en de behoefte van deze agentschappen inzake het verkrijgen van toegang tot het Schengeninformatiesysteem en andere relevante EU-informatiesystemen;

| — | door de bestaande informele samenwerking tussen de inlichtingendiensten van de lidstaten te evalueren en de doeltreffendheid op het gebied van informatie-uitwisseling en praktische samenwerking te beoordelen; |
| --- | --- |

—

door de bestaande informele samenwerking tussen de inlichtingendiensten van de lidstaten te evalueren en de doeltreffendheid op het gebied van informatie-uitwisseling en praktische samenwerking te beoordelen;

| — | door de verhouding op het gebied van terrorismebestrijding te onderzoeken van de Europese Unie met derde landen en internationale agentschappen, inclusief de bestaande internationale samenwerking en instrumenten inzake terrorismebestrijding, inclusief de uitwisseling van beste praktijken, en de doeltreffendheid van het huidige niveau van informatie-uitwisseling; |
| --- | --- |

—

door de verhouding op het gebied van terrorismebestrijding te onderzoeken van de Europese Unie met derde landen en internationale agentschappen, inclusief de bestaande internationale samenwerking en instrumenten inzake terrorismebestrijding, inclusief de uitwisseling van beste praktijken, en de doeltreffendheid van het huidige niveau van informatie-uitwisseling;

| e) | de impact beoordelen van de EU-wetgeving inzake terrorismebestrijding en de tenuitvoerlegging hiervan op de grondrechten; |
| --- | --- |

e)

de impact beoordelen van de EU-wetgeving inzake terrorismebestrijding en de tenuitvoerlegging hiervan op de grondrechten;

| f) | de beschikbaarheid en doeltreffendheid beoordelen van alle middelen die worden toegewezen aan bevoegde autoriteiten die bij terrorismebestrijding betrokken zijn (politie, leger, gerecht, begroting, inlichtingen, toezicht, informatie, IT, enz.), in de lidstaten en op EU-niveau; eventuele tekortkomingen analyseren op het gebied van politiële samenwerking, alsmede belemmeringen voor praktische grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van wetshandhaving in geval van onderzoeken in verband met terrorismebestrijding, met identificering van de technische, structurele en wettelijke beperkingen van de onderzoekscapaciteiten; |
| --- | --- |

f)

de beschikbaarheid en doeltreffendheid beoordelen van alle middelen die worden toegewezen aan bevoegde autoriteiten die bij terrorismebestrijding betrokken zijn (politie, leger, gerecht, begroting, inlichtingen, toezicht, informatie, IT, enz.), in de lidstaten en op EU-niveau; eventuele tekortkomingen analyseren op het gebied van politiële samenwerking, alsmede belemmeringen voor praktische grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van wetshandhaving in geval van onderzoeken in verband met terrorismebestrijding, met identificering van de technische, structurele en wettelijke beperkingen van de onderzoekscapaciteiten;

| g) | de tekortkomingen onderzoeken in de justitiële stelsels en justitiële samenwerking op EU-niveau, alsmede de samenwerking bij grensoverschrijdende onderzoeken, met name via Eurojust, het Europees justitieel netwerk, gemeenschappelijke onderzoeksteams, het Europees aanhoudingsbevel en het Europees onderzoeksbevel; de technische, structurele en wettelijke beperkingen identificeren van de onderzoeks- vervolgingscapaciteiten; |
| --- | --- |

g)

de tekortkomingen onderzoeken in de justitiële stelsels en justitiële samenwerking op EU-niveau, alsmede de samenwerking bij grensoverschrijdende onderzoeken, met name via Eurojust, het Europees justitieel netwerk, gemeenschappelijke onderzoeksteams, het Europees aanhoudingsbevel en het Europees onderzoeksbevel; de technische, structurele en wettelijke beperkingen identificeren van de onderzoeks- vervolgingscapaciteiten;

| h) | de huidige uitwisseling onderzoeken van beste praktijken en de samenwerking tussen nationale autoriteiten en bevoegde EU-organen met betrekking tot de bescherming van zachte doelwitten, inclusief transitzones, bijvoorbeeld luchthavens en treinstations, alsmede de bescherming van kritieke infrastructuren overeenkomstig Richtlijn 2008/114/EG van de Raad (10); |
| --- | --- |

h)

de huidige uitwisseling onderzoeken van beste praktijken en de samenwerking tussen nationale autoriteiten en bevoegde EU-organen met betrekking tot de bescherming van zachte doelwitten, inclusief transitzones, bijvoorbeeld luchthavens en treinstations, alsmede de bescherming van kritieke infrastructuren overeenkomstig Richtlijn 2008/114/EG van de Raad (10);

| i) | de huidige mechanismen onderzoeken die beschikbaar zijn voor terrorismeslachtoffers, met name Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad (11), met identificering van bestaande goede praktijken die kunnen worden uitgewisseld; |
| --- | --- |

i)

de huidige mechanismen onderzoeken die beschikbaar zijn voor terrorismeslachtoffers, met name Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad (11), met identificering van bestaande goede praktijken die kunnen worden uitgewisseld;

| j) | informatie verzamelen over en een analyse uitvoeren van het radicaliseringsproces en van de doeltreffendheid van de deradicaliseringsprogramma's die in een beperkt aantal lidstaten zijn ingesteld; bestaande goede praktijken identificeren die kunnen worden uitgewisseld en nagaan of de lidstaten op dit gebied passende maatregelen hebben genomen; |
| --- | --- |

j)

informatie verzamelen over en een analyse uitvoeren van het radicaliseringsproces en van de doeltreffendheid van de deradicaliseringsprogramma's die in een beperkt aantal lidstaten zijn ingesteld; bestaande goede praktijken identificeren die kunnen worden uitgewisseld en nagaan of de lidstaten op dit gebied passende maatregelen hebben genomen;

| k) | de efficiëntie evalueren van de samenwerking tussen de lidstaten, alsmede de efficiëntie van de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten, meldingsplichtige entiteiten en wetshandhavingsautoriteiten met betrekking tot de strijd tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering overeenkomstig Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad (12), ook zienswijzen met de relevante spelers in de banksector uitwisselen, fraudeonderzoeks- en wetshandhavingsautoriteiten om de nieuwe vormen van terrorismefinanciering te identificeren, inclusief de banden ervan met de georganiseerde misdaad; |
| --- | --- |

k)

de efficiëntie evalueren van de samenwerking tussen de lidstaten, alsmede de efficiëntie van de samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten, meldingsplichtige entiteiten en wetshandhavingsautoriteiten met betrekking tot de strijd tegen het witwassen van geld en terrorismefinanciering overeenkomstig Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad (12), ook zienswijzen met de relevante spelers in de banksector uitwisselen, fraudeonderzoeks- en wetshandhavingsautoriteiten om de nieuwe vormen van terrorismefinanciering te identificeren, inclusief de banden ervan met de georganiseerde misdaad;

| l) | alle aanbevelingen formuleren die zij met betrekking tot alle bovengenoemde kwesties nodig acht en hiervoor de nodige contacten leggen, bezoeken afleggen en hoorzittingen houden met de instellingen en bevoegde agentschappen van de EU en met de internationale en nationale instellingen, de nationale parlementen en de regeringen van de lidstaten en derde landen, en met de functionarissen die bij de dagelijkse strijd tegen terrorisme betrokken zijn, zoals wetshandhavingsinstanties, politieautoriteiten, inlichtingendiensten, rechters en magistraten, en vertegenwoordigers van de wetenschappelijke gemeenschap, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld, inclusief verenigingen van slachtoffers; |
| --- | --- |

l)

alle aanbevelingen formuleren die zij met betrekking tot alle bovengenoemde kwesties nodig acht en hiervoor de nodige contacten leggen, bezoeken afleggen en hoorzittingen houden met de instellingen en bevoegde agentschappen van de EU en met de internationale en nationale instellingen, de nationale parlementen en de regeringen van de lidstaten en derde landen, en met de functionarissen die bij de dagelijkse strijd tegen terrorisme betrokken zijn, zoals wetshandhavingsinstanties, politieautoriteiten, inlichtingendiensten, rechters en magistraten, en vertegenwoordigers van de wetenschappelijke gemeenschap, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld, inclusief verenigingen van slachtoffers;

| 2. | benadrukt het feit dat alle aanbevelingen van de speciale commissie worden opgevolgd door de bevoegde vaste commissies; |
| --- | --- |

2.

| 3. | besluit dat de bevoegdheden, het personeel en de beschikbare middelen van de vaste commissies van het Parlement die bevoegd zijn voor kwesties in verband met de goedkeuring, monitoring en tenuitvoerlegging van wetgeving van de Unie die binnen het bevoegdheidsterrein valt van de speciale commissie, onveranderd blijven; |
| --- | --- |

3.

| 4. | besluit dat, als de werkzaamheden van de speciale commissie onderzoek omvatten van feitenmateriaal met een gerubriceerd karakter, of getuigenissen die persoonlijke gegevens of geheimen omvatten of gedachtewisselingen of hoorzittingen met autoriteiten en instanties over informatie die geheim, vertrouwelijk, gerubriceerd of gevoelig is om redenen in verband met de nationale of de openbare veiligheid, de vergaderingen moeten worden gehouden met gesloten deuren; besluit dat getuigen en deskundigen het recht hebben hun getuigenis of verklaring af te leggen met gesloten deuren; |
| --- | --- |

4.

| 5. | besluit dat geheime of vertrouwelijke documenten die door de speciale commissie worden ontvangen, worden onderzocht volgens de procedure van artikel 210 bis van zijn Reglement, om te garanderen dat alleen de voorzitter, rapporteur, schaduwrapporteurs, coördinatoren en aangewezen ambtenaren er persoonlijke toegang toe hebben en dat deze informatie uitsluitend wordt gebruikt voor het opstellen van het tussentijds verslag en het eindverslag van de speciale commissie; besluit dat de vergaderingen worden gehouden in ruimten die zodanig ingericht zijn dat onbevoegden niet kunnen meeluisteren; |
| --- | --- |

5.

| 6. | besluit dat alle leden en ambtenaren alvorens gerubriceerde informatie te beoordelen of feitenmateriaal te onderzoeken dat een gevaar kan opleveren voor de nationale of de openbare veiligheid, worden onderworpen aan een veiligheidscheck overeenkomstig de geldende interne regels en procedures; |
| --- | --- |

6.

| 7. | besluit dat de informatie die de speciale commissie verkrijgt, uitsluitend wordt gebruikt voor de uitvoering van haar taken en niet wordt bekendgemaakt aan derden; besluit dat deze informatie niet publiek wordt gemaakt, als zij materiaal omvat met een geheim of vertrouwelijk karakter of namen van personen; |
| --- | --- |

7.

| 8. | besluit dat de speciale commissie 30 leden telt; |
| --- | --- |

8.

| 9. | besluit dat de duur van het mandaat van de speciale commissie 12 maanden bedraagt, tenzij het Parlement deze periode voor het aflopen ervan verlengt, en dat het mandaat ingaat op de datum van de constituerende vergadering van de commissie; besluit dat de speciale commissie aan het Parlement een tussentijds verslag en een eindverslag voorlegt met feitelijke vaststellingen en aanbevelingen met betrekking tot de maatregelen die moeten worden genomen of initiatieven die moeten worden opgestart. |
| --- | --- |

9.

---

(1)  Verordening (EG) nr. 1987/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 20 december 2006 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 381 van 28.12.2006, blz. 4).

(2)  Verordening (EU) 2016/399 van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2016 betreffende een Uniecode voor de overschrijding van de grenzen door personen (Schengengrenscode) (PB L 77 van 23.3.2016, blz. 1).

(3)  Besluit 2008/615/JBZ van de Raad van 23 juni 2008 inzake de intensivering van de grensoverschrijdende samenwerking, in het bijzonder ter bestrijding van terrorisme en grensoverschrijdende criminaliteit (PB L 210 van 6.8.2008, blz. 1).

(4)  Kaderbesluit 2006/960/JBZ van de Raad van 18 december 2006 betreffende de vereenvoudiging van de uitwisseling van informatie en inlichtingen tussen de rechtshandhavingsautoriteiten van de lidstaten van de Europese Unie (PB L 386 van 29.12.2006, blz. 89).

(5)  Besluit 2007/533/JBZ van de Raad van 12 juni 2007 betreffende de instelling, de werking en het gebruik van het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie (SIS II) (PB L 205 van 7.8.2007, blz. 63).

(6)  Besluit 2005/671/JBZ van de Raad van 20 september 2005 betreffende informatie-uitwisseling en samenwerking in verband met strafbare feiten van terroristische aard (PB L 253 van 29.9.2005, blz. 22).

(7)  Kaderbesluit 2002/584/JBZ van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het Europees aanhoudingsbevel en de procedures van overlevering tussen de lidstaten (PB L 190 van 18.7.2002, blz. 1).

(8)  Besluit 2009/371/JBZ van de Raad van 6 april 2009 tot oprichting van de Europese Politiedienst (Europol) (PB L 121 van 15.5.2009, blz. 37).

(9)  Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2016 betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol) en tot vervanging en intrekking van de Besluiten 2009/371/JBZ, 2009/934/JBZ, 2009/935/JBZ, 2009/936/JBZ en 2009/968/JBZ van de Raad (PB L 135 van 24.5.2016, blz. 53).

(10)  Richtlijn 2008/114/EG van de Raad van 8 december 2008 inzake de identificatie van Europese kritieke infrastructuren, de aanmerking van infrastructuren als Europese kritieke infrastructuren en de beoordeling van de noodzaak de bescherming van dergelijke infrastructuren te verbeteren (PB L 345 van 23.12.2008, blz. 75).

(11)  Richtlijn 2012/29/EU van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van minimumnormen voor de rechten, de ondersteuning en de bescherming van slachtoffers van strafbare feiten, en ter vervanging van Kaderbesluit 2001/220/JBZ (PB L 315 van 14.11.2012, blz. 57).

(12)  Richtlijn 2005/60/EG van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2005 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld en de financiering van terrorisme (PB L 309 van 25.11.2005, blz. 15).

---

III Voorbereidende handelingen

EUROPEES PARLEMENT

Dinsdag 4 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/193 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/193

---

P8_TA(2017)0275

Benoeming van een lid van de Europese Commissie

Besluit van het Europees Parlement van 4 juli 2017 houdende goedkeuring van de benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie (C8-0166/2017 — 2017/0805(NLE))

(2018/C 334/23)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 246, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 246, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien punt 6 van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (1), |
| --- | --- |

—

gezien punt 6 van het Kaderakkoord over de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie (1),

| — | gezien het feit dat Kristalina Georgieva als lid van de Commissie is teruggetreden, |
| --- | --- |

—

gezien het feit dat Kristalina Georgieva als lid van de Commissie is teruggetreden,

| — | gezien de brief van de Raad van 29 mei 2017 waarbij de Raad het Parlement heeft geraadpleegd over een besluit tot benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie, dat in onderlinge overeenstemming moet worden genomen met de voorzitter van de Commissie (C8-0166/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Raad van 29 mei 2017 waarbij de Raad het Parlement heeft geraadpleegd over een besluit tot benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie, dat in onderlinge overeenstemming moet worden genomen met de voorzitter van de Commissie (C8-0166/2017),

| — | gezien de hoorzitting met Mariya Gabriel op 20 juni 2017, die is geleid door de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie cultuur en onderwijs, met medeverantwoordelijkheid van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie juridische zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, en de na die hoorzitting opgestelde evaluatieverklaring, |
| --- | --- |

—

gezien de hoorzitting met Mariya Gabriel op 20 juni 2017, die is geleid door de Commissie industrie, onderzoek en energie en de Commissie cultuur en onderwijs, met medeverantwoordelijkheid van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, de Commissie juridische zaken en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, en de na die hoorzitting opgestelde evaluatieverklaring,

| — | gezien artikel 118 van en bijlage VI bij zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 118 van en bijlage VI bij zijn Reglement,

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de benoeming van Mariya Gabriel als lid van de Commissie voor de verdere duur van de ambtstermijn van de Commissie, tot 31 oktober 2019; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad, de Commissie en de regeringen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 304 van 20.11.2010, blz. 47.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/194 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/194

---

P8_TA(2017)0276

Kaderovereenkomst tussen de EU en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo (*1) aan EU-programma's (13391/2016 — C8-0491/2016 — 2013/0115(NLE))

(Goedkeuring)

(2018/C 334/24)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (13391/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (13391/2016),

| — | gezien de ontwerpkaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo (*1) inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma’s (13393/2016), |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpkaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo (*1) inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma’s (13393/2016),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 212 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0491/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 212 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0491/2016),

| — | gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0207/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken (A8-0207/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Kosovo. |
| --- | --- |

2.

---

(*1)  Deze benaming laat de standpunten over de status onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244/1999 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/195 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/195

---

P8_TA(2017)0277

Beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering: aanvraag EGF/2017/001 ES/Castilla y León winning van delfstoffen

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (aanvraag van Spanje — EGF/2017/001 ES/Castilla y León winning van delfstoffen) (COM(2017)0266 — C8-0174/2017 — 2017/2079(BUD))

(2018/C 334/25)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2017)0266 — C8-0174/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2017)0266 — C8-0174/2017),

| — | gezien Verordening (EU) nr. 1309/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1927/2006 (1) (EFG-verordening), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU) nr. 1309/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 betreffende het Europees fonds voor aanpassing aan de globalisering (2014-2020) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1927/2006 (1) (EFG-verordening),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), en met name artikel 12, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), en met name artikel 12,

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3) (IIA van 2 december 2013), en met name punt 13, |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3) (IIA van 2 december 2013), en met name punt 13,

| — | gezien de trialoogprocedure als bedoeld in punt 13 van het IIA van 2 december 2013, |
| --- | --- |

—

gezien de trialoogprocedure als bedoeld in punt 13 van het IIA van 2 december 2013,

| — | gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken,

| — | gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie regionale ontwikkeling,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0248/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0248/2017),

| A. | overwegende dat de Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de wereldwijde financiële en economische crisis ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de Unie wetgevings- en begrotingsinstrumenten in het leven heeft geroepen om extra steun te geven aan werknemers die de gevolgen van grote structurele veranderingen in de wereldhandelspatronen of de wereldwijde financiële en economische crisis ondervinden, en hen te helpen bij hun terugkeer op de arbeidsmarkt;

| B. | overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd tijdens het overleg van 17 juli 2008, en met inachtneming van het IIA van 2 december 2013 met betrekking tot het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG); |
| --- | --- |

B.

overwegende dat financiële steun van de Unie aan ontslagen werknemers flexibel moet zijn en zo snel en efficiënt mogelijk ter beschikking moet worden gesteld, overeenkomstig de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die is goedgekeurd tijdens het overleg van 17 juli 2008, en met inachtneming van het IIA van 2 december 2013 met betrekking tot het nemen van besluiten om middelen beschikbaar te stellen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG);

| C. | overwegende dat de vaststelling van de nieuwe EFG-verordening vorm geeft aan de overeenkomst tussen het Parlement en de Raad om het criterium „crisisafwijking” opnieuw in te voeren, de financiële bijdrage van de Unie te verhogen tot 60 % van de totale geraamde kosten van de voorgestelde maatregelen, de efficiëntie voor de behandeling van EFG-aanvragen in de Commissie en door het Parlement en de Raad te verhogen door de termijn voor beoordeling en goedkeuring te verkorten, de subsidiabele maatregelen en begunstigden uit te breiden door zelfstandigen en jongeren toe te voegen en stimuleringsmaatregelen voor de oprichting van een eigen bedrijf te financieren; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat de vaststelling van de nieuwe EFG-verordening vorm geeft aan de overeenkomst tussen het Parlement en de Raad om het criterium „crisisafwijking” opnieuw in te voeren, de financiële bijdrage van de Unie te verhogen tot 60 % van de totale geraamde kosten van de voorgestelde maatregelen, de efficiëntie voor de behandeling van EFG-aanvragen in de Commissie en door het Parlement en de Raad te verhogen door de termijn voor beoordeling en goedkeuring te verkorten, de subsidiabele maatregelen en begunstigden uit te breiden door zelfstandigen en jongeren toe te voegen en stimuleringsmaatregelen voor de oprichting van een eigen bedrijf te financieren;

| D. | overwegende dat Spanje aanvraag EGF/2017/001 ES/Castilla y León heeft ingediend voor een financiële bijdrage van het EFG naar aanleiding van ontslagen in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2 — afdeling 5 (Winning van steenkool en bruinkool) in de regio's van NUTS-niveau 2 van Castilla y León (ES41), en overwegende dat 339 ontslagen werknemers en maximaal 125 jongeren die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET's) van jonger dan 30, naar verwachting zullen deelnemen aan de maatregelen; overwegende dat de ontslagen zijn gevallen bij Hullera Vasco Leonesa SA, Centro de Investigación y Desarrollo SA, Hijos de Baldomero García SA, Minas del Bierzo Alto SL en Unión Minera del Norte SA; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat Spanje aanvraag EGF/2017/001 ES/Castilla y León heeft ingediend voor een financiële bijdrage van het EFG naar aanleiding van ontslagen in de economische sector die is ingedeeld in NACE Rev. 2 — afdeling 5 (Winning van steenkool en bruinkool) in de regio's van NUTS-niveau 2 van Castilla y León (ES41), en overwegende dat 339 ontslagen werknemers en maximaal 125 jongeren die geen werk hebben en evenmin onderwijs of een opleiding volgen (NEET's) van jonger dan 30, naar verwachting zullen deelnemen aan de maatregelen; overwegende dat de ontslagen zijn gevallen bij Hullera Vasco Leonesa SA, Centro de Investigación y Desarrollo SA, Hijos de Baldomero García SA, Minas del Bierzo Alto SL en Unión Minera del Norte SA;

| E. | overwegende dat de aanvraag was ingediend in het kader van de in artikel 4, lid 2, van de EFG-verordening, vastgelegde criteria voor steunverlening, in afwijking van de in artikel 4, lid 1, onder b), vastgelegde subsidiabiliteitscriteria, waarin wordt bepaald dat binnen een referentieperiode van negen maanden ten minste 500 werknemers gedwongen moeten zijn ontslagen in ondernemingen die actief zijn in dezelfde economische sector als bepaald op het niveau van de NACE Rev. 2-afdeling en gelegen zijn in één regio of twee aan elkaar grenzende regio's als bepaald op NUTS 2-niveau; |
| --- | --- |

E.

overwegende dat de aanvraag was ingediend in het kader van de in artikel 4, lid 2, van de EFG-verordening, vastgelegde criteria voor steunverlening, in afwijking van de in artikel 4, lid 1, onder b), vastgelegde subsidiabiliteitscriteria, waarin wordt bepaald dat binnen een referentieperiode van negen maanden ten minste 500 werknemers gedwongen moeten zijn ontslagen in ondernemingen die actief zijn in dezelfde economische sector als bepaald op het niveau van de NACE Rev. 2-afdeling en gelegen zijn in één regio of twee aan elkaar grenzende regio's als bepaald op NUTS 2-niveau;

| 1. | is het met de Commissie eens dat is voldaan aan de voorwaarden die zijn vastgelegd in artikel 4, lid 2, van de EFG-verordening, en dat Spanje bijgevolg recht heeft op een financiële bijdrage ter hoogte van 1 002 264 EUR, wat overeenkomt met 60 % van de totale kosten van 1 670 440 EUR; |
| --- | --- |

1.

| 2. | stelt vast dat de Spaanse autoriteiten de aanvraag voor een financiële bijdrage uit het EFG op 20 januari 2017 hebben ingediend, en dat de beoordeling daarvan door de Commissie op 2 juni 2017 is afgerond en op dezelfde dag aan het Parlement is meegedeeld; |
| --- | --- |

2.

| 3. | herinnert eraan dat de steenkoolproductie in de Unie en de steenkoolprijs wereldwijd de afgelopen tien jaar sterk zijn gedaald, met als gevolg dat de hoeveelheid uit niet-EU-landen ingevoerde steenkool is gestegen en veel Europese steenkoolmijnen niet langer rendabel zijn en tot sluiting worden gedwongen; wijst erop dat deze trends zich zelfs nog nadrukkelijker hebben voorgedaan in Spanje en daar geleid hebben tot reorganisatie en omschakeling van de steenkoolmijnsector; benadrukt dat de werkgelegenheid in de regio Castilla y León zwaar getroffen is door de gevolgen van de crisis in de steenkoolmijnsector en wijst erop dat in de periode 2010 tot2016 alleen al in Castilla y León tien steenkoolmijnbedrijven hun deuren hebben moeten sluiten; |
| --- | --- |

3.

| 4. | stelt vast dat Spanje verzocht heeft om afwijking van artikel 4, lid 1, onder b), op grond van het feit dat het door de ontslagen getroffen gebied bestaat uit een aantal kleine, geïsoleerde dorpen in de afgelegen, dunbevolkte bergvallei in Cantabrië, die grotendeels sterk afhankelijk zijn van de winning van steenkool en die te kampen hebben met beperkte connectiviteit en dus kunnen worden beschouwd als kleine arbeidsmarkt in de zin van artikel 4, lid 2; |
| --- | --- |

4.

| 5. | wijst met name op de zeer geringe bevolkingsdichtheid, de problemen ten gevolge van het bergachtige landschap en de moeilijke werkgelegenheidssituatie in het noorden van de provincie León en de provincie Palencia; uit zijn bezorgdheid over de enorme bevolkingsdaling, die onder personen jonger dan 25 jaar naar verhouding het grootst is; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst erop dat de financiële bijdrage bedoeld is voor 339 ontslagen werknemers, waarvan 97 % man is; |
| --- | --- |

6.

| 7. | is ingenomen met het besluit van Spanje om maximaal 125 NEET's jonger dan 30 jaar individuele dienstverlening te verstrekken die door het EFG wordt medegefinancierd; begrijpt dat deze dienstverlening ook steun zal omvatten aan jongeren die een eigen bedrijf willen starten; |
| --- | --- |

7.

| 8. | merkt op dat deze maatregelen zullen worden genomen op basis van een studie die wordt uitgevoerd naar het scheppen van banen en productieve activiteiten in de regio Castilla y León, om de initiatieven als bedoeld in dit pakket beter te definiëren; |
| --- | --- |

8.

| 9. | wijst erop dat Spanje voornemens is zes soorten maatregelen te nemen voor de ontslagen werknemers en NEET's voor wie in deze aanvraag steun wordt aangevraagd: i) algemene voorlichtingsbijeenkomsten, ii) loopbaanbegeleiding en advies, iii) intensieve hulp bij het zoeken naar werk, iv) opleiding over sectoroverschrijdende vaardigheden en competenties, en beroepsopleiding, v) bevordering van ondernemerschap, en vi) hulp bij het opstarten van een bedrijf, alsmede een programma van stimulerende maatregelen; |
| --- | --- |

9.

| 10. | stelt vast dat de stimulerende maatregelen 19,53 % zullen uitmaken van het totale pakket individuele dienstverlening, hetgeen ruim onder het maximum van 35 % ligt dat is vastgelegd in de EFG-verordening; stelt vast dat deze acties afhankelijk zijn gesteld van de actieve deelname van de beoogde begunstigden aan opleidingsactiviteiten en activiteiten in verband met het zoeken van een baan; |
| --- | --- |

10.

| 11. | stelt vast dat het opleidingsaanbod workshops zal omvatten over technieken om werk te zoeken, opleiding in persoonlijke en sociale vaardigheden, in informatie- en communicatietechnologieën (ICT) en in vreemde talen en dat bij de beroepsopleiding de nadruk zal komen te liggen op het verbeteren van de vaardigheden op het gebied van mijnbouw die van nut kunnen zijn voor beroepen in andere economische sectoren of op het ontwikkelen van vaardigheden voor andere sectoren, zoals: toerisme en horeca in plattelandsgebieden; milieuherstel in mijnbouwgebieden; herbebossing en landschapsarchitectuur; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is ingenomen met het feit dat het gecoördineerde pakket van individuele dienstverlening is opgesteld na raadpleging, op regionaal niveau, van belanghebbenden, waaronder vakbonden, bedrijfsverenigingen, het regionale agentschap voor economische ontwikkeling, innovatie, financiering en internationalisering van het bedrijfsleven en een openbare stichting die verbonden is aan de regionale openbare dienst voor arbeidsvoorziening, en met het feit dat een beleid van gelijke behandeling van mannen en vrouwen zal worden gehanteerd en het beginsel van non-discriminatie zal worden toegepast, teneinde de toegang tot de door het EFG gefinancierde maatregelen te waarborgen en gedurende de tenuitvoerlegging ervan; |
| --- | --- |

12.

| 13. | herinnert eraan dat overeenkomstig artikel 7 van de EFG-richtlijn het ontwerp van het gecoördineerde pakket gepersonaliseerde diensten in moet spelen op toekomstige arbeidsmarktperspectieven en de op die markten benodigde vaardigheden, en verenigbaar moet zijn met de overgang naar een grondstoffenefficiënte en duurzame economie; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is verheugd dat als stimulerende maatregel wordt ingevoerd dat verzorgers van afhankelijke personen een bijdrage in de kosten kunnen krijgen, omdat dit naar verwachting een positieve invloed zal hebben op het genderevenwicht; verzoekt de Commissie om gedetailleerde gegevens te verstrekken over het gebruik dat van deze mogelijkheid wordt gemaakt; |
| --- | --- |

14.

| 15. | herinnert aan de noodzaak de economieën van de Unie snel te transformeren en relevante werkgelegenheid te bevorderen in het licht van de Overeenkomst van Parijs inzake klimaatverandering (COP21); |
| --- | --- |

15.

| 16. | wijst op het belang van het opzetten van een voorlichtingscampagne om de NEET's te bereiken die mogelijk voor deze maatregelen in aanmerking komen, waarbij de gendergelijkheid waar mogelijk moet worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

16.

| 17. | verzoekt de Commissie om in toekomstige voorstellen meer details te geven over de sectoren met groeipotentieel, waarin dus waarschijnlijk mensen in dienst kunnen worden genomen, alsook onderbouwde gegevens over de impact van de EFG-financiering te verzamelen, waaronder over de kwaliteit van de banen en het herintredingspercentage dat dankzij het EFG bereikt is; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wijst erop dat de Spaanse autoriteiten hebben bevestigd dat voor de subsidiabele maatregelen geen steun uit andere financieringsinstrumenten van de Unie wordt ontvangen en dat dubbele financiering voorkomen zal worden en dat de voorgestelde acties complementair zullen zijn met acties die door de structuurfondsen worden gefinancierd; |
| --- | --- |

18.

| 19. | herhaalt dat uit het EFG afkomstige steun niet in de plaats mag komen van maatregelen waartoe ondernemingen verplicht zijn krachtens de nationale wetgeving of collectieve overeenkomsten, noch van maatregelen voor de herstructurering van ondernemingen of sectoren; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is ingenomen met het feit dat het interventieplan een monitoringinitiatief zal omvatten, waaraan de sociale actoren kunnen deelnemen, en dat ten doel heeft te waarborgen dat het voorstel ten uitvoer wordt gelegd in overeenstemming met de aanbevelingen uit een studie die, als onderdeel van de maatregelen van het initiatief, uitgevoerd zal worden naar de behoeften op het gebied van beroepsopleiding en mogelijkheden voor activiteiten, en tevens ten doel heeft een goed beheer van de begrotingsmiddelen te waarborgen; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herhaalt zijn oproep aan de Commissie ervoor te zorgen dat alle documenten in verband met EFG-zaken openbaar toegankelijk zijn; |
| --- | --- |

21.

| 22. | hecht zijn goedkeuring aan het bij deze resolutie gevoegde besluit; |
| --- | --- |

22.

| 23. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit samen met de voorzitter van de Raad te ondertekenen en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

23.

| 24. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie, met inbegrip van de bijlage, te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

24.

---

(1)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 855.

(2)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(3)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

---

BIJLAGE

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

betreffende de beschikbaarstelling van middelen uit het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (aanvraag van Spanje — EGF/2017/001 ES/Castilla y León winning van delfstoffen)

(De tekst van de bijlage wordt hier niet weergegeven, aangezien deze overeenkomt met de definitieve handeling: Besluit (EU) 2017/1372.)

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/199 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/199

---

P8_TA(2017)0283

Macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië (COM(2017)0014 — C8-0016/2017 — 2017/0007(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/26)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2017)0014), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2017)0014),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0016/2017), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0016/2017),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die is aangenomen samen met Besluit nr. 778/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 augustus 2013 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Georgië (1), |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement en de Raad die is aangenomen samen met Besluit nr. 778/2013/EU van het Europees Parlement en de Raad van 12 augustus 2013 tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan Georgië (1),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 15 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 15 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Begrotingscommissie (A8-0185/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie internationale handel en de adviezen van de Commissie buitenlandse zaken en de Begrotingscommissie (A8-0185/2017),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | hecht zijn goedkeuring aan de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  PB L 218 van 14.8.2013, blz. 15.

---

P8_TC1-COD(2017)0007

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Besluit (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot toekenning van macrofinanciële bijstand aan de Republiek Moldavië

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Besluit (EU) 2017/1565.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

GEZAMENLIJKE VERKLARING van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie

In het licht van de initiatieven in verband met de veranderingen van het kiesstelsel in de Republiek Moldavië benadrukken het Europees Parlement, de Raad en de Commissie dat voor toekenning van macrofinanciële bijstand als randvoorwaarde geldt dat het begunstigde land doeltreffende democratische mechanismen, waaronder een parlementair meerpartijenstelsel en de rechtsstaat, eerbiedigt, en de eerbiediging van de mensenrechten waarborgt. De Commissie en de Europese Dienst voor extern optreden controleren of tijdens de volledige duur van de macrofinanciële bijstand aan die randvoorwaarde is voldaan en houden in dat verband nauwlettend in het oog of de autoriteiten van de Republiek Moldavië uitvoering geven aan de aanbevelingen van de relevante internationale partners (in het bijzonder de Commissie van Venetië en de OVSE/het ODIHR).

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/201 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/201

---

P8_TA(2017)0284

Openbaarmaking van informatie over de winstbelasting door bepaalde ondernemingen en bijkantoren ***I

Amendementen van het Europees Parlement aangenomen op 4 juli 2017 op het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 2013/34/EU wat betreft de openbaarmaking van informatie over de winstbelasting door bepaalde ondernemingen en bijkantoren (COM(2016)0198 — C8-0146/2016 — 2016/0107(COD)) (1)

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/27)

Amendement 1

Voorstel voor een richtlijn

Overweging - 1 (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (-1) | Een gelijke fiscale behandeling voor iedereen, en met name voor alle ondernemingen, is een conditio sine qua non voor de eengemaakte markt. Een gecoördineerde en geharmoniseerde benadering van de tenuitvoerlegging van nationale belastingstelsels is van vitaal belang om ervoor te zorgen dat de eengemaakte markt naar behoren functioneert en zou ertoe bijdragen dat belastingontwijking en winstverschuiving worden voorkomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(-1)

Een gelijke fiscale behandeling voor iedereen, en met name voor alle ondernemingen, is een conditio sine qua non voor de eengemaakte markt. Een gecoördineerde en geharmoniseerde benadering van de tenuitvoerlegging van nationale belastingstelsels is van vitaal belang om ervoor te zorgen dat de eengemaakte markt naar behoren functioneert en zou ertoe bijdragen dat belastingontwijking en winstverschuiving worden voorkomen.

Amendement 2

Voorstel voor een richtlijn

Overweging –1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (-1 bis) | Belastingontduiking en belastingontwijking hebben er samen met regelingen inzake winstverschuiving toe geleid dat regeringen en bevolkingen zijn beroofd van de middelen die nodig zijn om, onder andere, universele vrije toegang tot openbare onderwijs- en gezondheidsdiensten en sociale diensten van de overheid te waarborgen, en hebben landen de mogelijkheid ontnomen om te zorgen voor een aanbod van betaalbare woningen en betaalbaar openbaar vervoer en de noodzakelijke infrastructuur aan te leggen om sociale ontwikkeling en economische groei tot stand te brengen. Kortom, dergelijke regelingen hebben bijgedragen aan onrechtvaardigheid, ongelijkheid en economische, sociale en territoriale verschillen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(-1 bis)

Belastingontduiking en belastingontwijking hebben er samen met regelingen inzake winstverschuiving toe geleid dat regeringen en bevolkingen zijn beroofd van de middelen die nodig zijn om, onder andere, universele vrije toegang tot openbare onderwijs- en gezondheidsdiensten en sociale diensten van de overheid te waarborgen, en hebben landen de mogelijkheid ontnomen om te zorgen voor een aanbod van betaalbare woningen en betaalbaar openbaar vervoer en de noodzakelijke infrastructuur aan te leggen om sociale ontwikkeling en economische groei tot stand te brengen. Kortom, dergelijke regelingen hebben bijgedragen aan onrechtvaardigheid, ongelijkheid en economische, sociale en territoriale verschillen.

Amendement 3

Voorstel voor een richtlijn

Overweging - 1 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (-1 ter) | Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel moet tegemoetkomen aan de dringende behoefte om een progressief en eerlijk mondiaal belastingbeleid tot stand te brengen, moet de herverdeling van de welvaart bevorderen en ongelijkheden wegwerken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(-1 ter)

Een eerlijk en doeltreffend vennootschapsbelastingstelsel moet tegemoetkomen aan de dringende behoefte om een progressief en eerlijk mondiaal belastingbeleid tot stand te brengen, moet de herverdeling van de welvaart bevorderen en ongelijkheden wegwerken.

Amendement 4

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (1) | Ontwijking van vennootschapsbelasting is de afgelopen jaren een almaar grotere uitdaging geworden en vormt in de Unie en wereldwijd een grote reden tot bezorgdheid. De Europese Raad erkende in zijn conclusies van 18 december 2014 dat de inspanningen voor de bestrijding van belastingontwijking dringend moeten worden opgevoerd, zowel wereldwijd als op EU-niveau. De Commissie heeft in haar mededelingen „Het werkprogramma van de Commissie voor 2016. Tijd voor verandering” (16) en „Het werkprogramma van de Commissie voor 2015. Een nieuwe start” (17) de noodzaak om over te stappen op een systeem waarin het land waar winst wordt gemaakt, ook het land is waar belasting wordt geheven, als prioriteit aangeduid. De Commissie heeft ook de noodzaak om tegemoet te komen aan de roep
  vanuit
  de
  samenleving
  om
  rechtvaardigheid en fiscale transparantie
  als een prioriteit aangegeven. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1)

Ontwijking van vennootschapsbelasting is de afgelopen jaren een almaar grotere uitdaging geworden en vormt in de Unie en wereldwijd een grote reden tot bezorgdheid. De Europese Raad erkende in zijn conclusies van 18 december 2014 dat de inspanningen voor de bestrijding van belastingontwijking dringend moeten worden opgevoerd, zowel wereldwijd als op EU-niveau. De Commissie heeft in haar mededelingen „Het werkprogramma van de Commissie voor 2016. Tijd voor verandering” (16) en „Het werkprogramma van de Commissie voor 2015. Een nieuwe start” (17) de noodzaak om over te stappen op een systeem waarin het land waar winst wordt gemaakt, ook het land is waar belasting wordt geheven, als prioriteit aangeduid. De Commissie heeft ook de noodzaak om tegemoet te komen aan de roep
  vanuit
  de
  samenleving
  om
  rechtvaardigheid en fiscale transparantie
  als een prioriteit aangegeven.

| (1) | Transparantie is van essentieel belang voor een goede werking van de eengemaakte markt.
  Ontwijking van vennootschapsbelasting is de afgelopen jaren een almaar grotere uitdaging geworden en vormt in de Unie en wereldwijd een grote reden tot bezorgdheid. De Europese Raad erkende in zijn conclusies van 18 december 2014 dat de inspanningen voor de bestrijding van belastingontwijking dringend moeten worden opgevoerd, zowel wereldwijd als op EU-niveau. De Commissie heeft in haar mededelingen „Het werkprogramma van de Commissie voor 2016. Tijd voor verandering” (16) en „Het werkprogramma van de Commissie voor 2015. Een nieuwe start” (17) de noodzaak om over te stappen op een systeem waarin het land waar winst wordt gemaakt, ook het land is waar belasting wordt geheven, als prioriteit aangeduid. De Commissie heeft ook de noodzaak om tegemoet te komen aan de roep
  om transparantie van
  de
  Europese burgers en de noodzaak
  om
  als referentiemodel voor andere landen op te treden
  als een prioriteit aangegeven.
  Het is van essentieel belang dat er bij transparantie sprake is van wederkerigheid tussen concurrenten. |
| --- | --- |

(1)

Transparantie is van essentieel belang voor een goede werking van de eengemaakte markt.
  Ontwijking van vennootschapsbelasting is de afgelopen jaren een almaar grotere uitdaging geworden en vormt in de Unie en wereldwijd een grote reden tot bezorgdheid. De Europese Raad erkende in zijn conclusies van 18 december 2014 dat de inspanningen voor de bestrijding van belastingontwijking dringend moeten worden opgevoerd, zowel wereldwijd als op EU-niveau. De Commissie heeft in haar mededelingen „Het werkprogramma van de Commissie voor 2016. Tijd voor verandering” (16) en „Het werkprogramma van de Commissie voor 2015. Een nieuwe start” (17) de noodzaak om over te stappen op een systeem waarin het land waar winst wordt gemaakt, ook het land is waar belasting wordt geheven, als prioriteit aangeduid. De Commissie heeft ook de noodzaak om tegemoet te komen aan de roep
  om transparantie van
  de
  Europese burgers en de noodzaak
  om
  als referentiemodel voor andere landen op te treden
  als een prioriteit aangegeven.
  Het is van essentieel belang dat er bij transparantie sprake is van wederkerigheid tussen concurrenten.

Amendement 5

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (2) | Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 16 december 2015 over meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie (18) erkend dat meer transparantie op het gebied van de
  vennootschapsbelasting
  de belastinginning kan verbeteren, de werkzaamheden van de belastinginstanties efficiënter kan maken
  en
  het vertrouwen van de burger in belastingstelsels en regeringen kan vergroten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2)

Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 16 december 2015 over meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie (18) erkend dat meer transparantie op het gebied van de
  vennootschapsbelasting
  de belastinginning kan verbeteren, de werkzaamheden van de belastinginstanties efficiënter kan maken
  en
  het vertrouwen van de burger in belastingstelsels en regeringen kan vergroten.

| (2) | Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 16 december 2015 over meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie (18) erkend dat
  een benadering met
  meer transparantie
  , samenwerking en convergentie
  op het gebied van
  het vennootschapsbelastingbeleid in
  de
  Unie
  de belastinginning kan verbeteren, de werkzaamheden van de belastinginstanties efficiënter kan maken
  , beleidsmakers kan ondersteunen bij de beoordeling van het huidige belastingstelsel met het oog op de ontwikkeling van toekomstige wetgeving,
  het vertrouwen van de burger in belastingstelsels en regeringen kan vergroten
  en voor een betere besluitvorming betreffende investeringen op basis van nauwkeurigere risicoprofielen van ondernemingen kan zorgen
  . |
| --- | --- |

(2)

Het Europees Parlement heeft in zijn resolutie van 16 december 2015 over meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie (18) erkend dat
  een benadering met
  meer transparantie
  , samenwerking en convergentie
  op het gebied van
  het vennootschapsbelastingbeleid in
  de
  Unie
  de belastinginning kan verbeteren, de werkzaamheden van de belastinginstanties efficiënter kan maken
  , beleidsmakers kan ondersteunen bij de beoordeling van het huidige belastingstelsel met het oog op de ontwikkeling van toekomstige wetgeving,
  het vertrouwen van de burger in belastingstelsels en regeringen kan vergroten
  en voor een betere besluitvorming betreffende investeringen op basis van nauwkeurigere risicoprofielen van ondernemingen kan zorgen
  .

Amendement 6

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 bis) | Openbare rapportage per land vormt een doeltreffend en passend instrument om de transparantie met betrekking tot de activiteiten van multinationale ondernemingen te vergroten en de bevolking in staat te stellen het effect van deze activiteiten op de reële economie te beoordelen. Ook is het geschikt om aandeelhouders beter in staat te stellen de door ondernemingen genomen risico's naar behoren te evalueren, zal het zorgen voor investeringsstrategieën op basis van nauwkeurige informatie en zal het besluitvormers meer mogelijkheden geven om de doeltreffendheid en de effecten van nationale wetgeving te beoordelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2 bis)

Openbare rapportage per land vormt een doeltreffend en passend instrument om de transparantie met betrekking tot de activiteiten van multinationale ondernemingen te vergroten en de bevolking in staat te stellen het effect van deze activiteiten op de reële economie te beoordelen. Ook is het geschikt om aandeelhouders beter in staat te stellen de door ondernemingen genomen risico's naar behoren te evalueren, zal het zorgen voor investeringsstrategieën op basis van nauwkeurige informatie en zal het besluitvormers meer mogelijkheden geven om de doeltreffendheid en de effecten van nationale wetgeving te beoordelen.

Amendement 7

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 2 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 ter) | Rapportage per land zal ook positieve gevolgen hebben voor het recht van werknemers op informatie en raadpleging, zoals bedoeld in Richtlijn 2002/14/EG en, doordat er meer kennis over de activiteiten van ondernemingen beschikbaar wordt, voor de kwaliteit van de intensieve dialoog binnen ondernemingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2 ter)

Rapportage per land zal ook positieve gevolgen hebben voor het recht van werknemers op informatie en raadpleging, zoals bedoeld in Richtlijn 2002/14/EG en, doordat er meer kennis over de activiteiten van ondernemingen beschikbaar wordt, voor de kwaliteit van de intensieve dialoog binnen ondernemingen.

Amendement 8

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (4) | In november 2015 pleitte de G20 voor een wereldwijd eerlijk en modern internationaal belastingstelsel en bekrachtigde ze het „actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving” (Base Erosion and Profit
  Shifing
  , hierna „BEPS” genoemd) van de OESO, dat erop gericht was overheden duidelijke internationale oplossingen aan te reiken voor het aanpakken van de leemtes en mismatches in de bestaande regels waardoor bedrijfswinsten kunnen worden verplaatst naar plaatsen waar geen of een lage belasting wordt geheven, maar waar mogelijk geen reële waarde wordt gecreëerd. Met name BEPS-actie 13 voorziet in de invoering voor bepaalde multinationale ondernemingen van een rapportage per land die op vertrouwelijke basis aan de nationale belastingautoriteiten moet worden verstrekt. Op 27 januari 2016 heeft de Commissie het „pakket anti-ontgaansmaatregelen” goedgekeurd. Een van de doelstellingen van dat pakket is om BEPS-actie 13 in het recht van de Unie om te zetten door Richtlijn 2011/16/EU van de Raad (20) te wijzigen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4)

In november 2015 pleitte de G20 voor een wereldwijd eerlijk en modern internationaal belastingstelsel en bekrachtigde ze het „actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving” (Base Erosion and Profit
  Shifing
  , hierna „BEPS” genoemd) van de OESO, dat erop gericht was overheden duidelijke internationale oplossingen aan te reiken voor het aanpakken van de leemtes en mismatches in de bestaande regels waardoor bedrijfswinsten kunnen worden verplaatst naar plaatsen waar geen of een lage belasting wordt geheven, maar waar mogelijk geen reële waarde wordt gecreëerd. Met name BEPS-actie 13 voorziet in de invoering voor bepaalde multinationale ondernemingen van een rapportage per land die op vertrouwelijke basis aan de nationale belastingautoriteiten moet worden verstrekt. Op 27 januari 2016 heeft de Commissie het „pakket anti-ontgaansmaatregelen” goedgekeurd. Een van de doelstellingen van dat pakket is om BEPS-actie 13 in het recht van de Unie om te zetten door Richtlijn 2011/16/EU van de Raad (20) te wijzigen.

| (4) | In november 2015 pleitte de G20 voor een wereldwijd eerlijk en modern internationaal belastingstelsel en bekrachtigde ze het „actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving” (Base Erosion and Profit
  Shifting
  , hierna „BEPS” genoemd) van de OESO, dat erop gericht was overheden duidelijke internationale oplossingen aan te reiken voor het aanpakken van de leemtes en mismatches in de bestaande regels waardoor bedrijfswinsten kunnen worden verplaatst naar plaatsen waar geen of een lage belasting wordt geheven, maar waar mogelijk geen reële waarde wordt gecreëerd. Met name BEPS-actie 13 voorziet in de invoering voor bepaalde multinationale ondernemingen van een rapportage per land die op vertrouwelijke basis aan de nationale belastingautoriteiten moet worden verstrekt. Op 27 januari 2016 heeft de Commissie het „pakket anti-ontgaansmaatregelen” goedgekeurd. Een van de doelstellingen van dat pakket is om BEPS-actie 13 in het recht van de Unie om te zetten door Richtlijn 2011/16/EU van de Raad (20) te wijzigen.
  Voor het belasten van winsten waar de waarde wordt gecreëerd, is er echter een bredere benadering van rapportage per land nodig die is gebaseerd op openbare rapportage. |
| --- | --- |

(4)

In november 2015 pleitte de G20 voor een wereldwijd eerlijk en modern internationaal belastingstelsel en bekrachtigde ze het „actieplan inzake grondslaguitholling en winstverschuiving” (Base Erosion and Profit
  Shifting
  , hierna „BEPS” genoemd) van de OESO, dat erop gericht was overheden duidelijke internationale oplossingen aan te reiken voor het aanpakken van de leemtes en mismatches in de bestaande regels waardoor bedrijfswinsten kunnen worden verplaatst naar plaatsen waar geen of een lage belasting wordt geheven, maar waar mogelijk geen reële waarde wordt gecreëerd. Met name BEPS-actie 13 voorziet in de invoering voor bepaalde multinationale ondernemingen van een rapportage per land die op vertrouwelijke basis aan de nationale belastingautoriteiten moet worden verstrekt. Op 27 januari 2016 heeft de Commissie het „pakket anti-ontgaansmaatregelen” goedgekeurd. Een van de doelstellingen van dat pakket is om BEPS-actie 13 in het recht van de Unie om te zetten door Richtlijn 2011/16/EU van de Raad (20) te wijzigen.
  Voor het belasten van winsten waar de waarde wordt gecreëerd, is er echter een bredere benadering van rapportage per land nodig die is gebaseerd op openbare rapportage.

Amendement 9

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 bis) | De International Accounting Standards Board (IASB) moet de desbetreffende internationale standaard voor financiële verslaglegging (IFRS) en de internationale standaard voor jaarrekeningen (IAS) verbeteren om de invoering van verplichtingen inzake openbare rapportage per land te vergemakkelijken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 bis)

De International Accounting Standards Board (IASB) moet de desbetreffende internationale standaard voor financiële verslaglegging (IFRS) en de internationale standaard voor jaarrekeningen (IAS) verbeteren om de invoering van verplichtingen inzake openbare rapportage per land te vergemakkelijken.

Amendement 10

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 ter) | Openbare rapportage per land werd in de Unie al ingevoerd in de bankensector door Richtlijn 2013/36/EU, alsook in de winningsindustrie en in de houtkap door Richtlijn 2013/34/EU. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 ter)

Openbare rapportage per land werd in de Unie al ingevoerd in de bankensector door Richtlijn 2013/36/EU, alsook in de winningsindustrie en in de houtkap door Richtlijn 2013/34/EU.

Amendement 11

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 quater) | De Unie heeft met een nooit eerder vertoonde invoering van openbare rapportage per land aangetoond dat zij een wereldspeler is geworden in de strijd tegen belastingontwijking. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 quater)

De Unie heeft met een nooit eerder vertoonde invoering van openbare rapportage per land aangetoond dat zij een wereldspeler is geworden in de strijd tegen belastingontwijking.

Amendement 12

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4 quinquies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 quinquies) | Aangezien de strijd tegen belastingontduiking, belastingontwijking en agressieve belastingplanning enkel succesvol kan zijn door middel van een gemeenschappelijk optreden op internationaal niveau, is het absoluut noodzakelijk dat de Unie niet alleen een positie als wereldleider blijft innemen in deze strijd, maar dat ze haar acties ook coördineert met internationale actoren, bijvoorbeeld in het kader van de OESO. Unilaterale acties, hoe ambitieus ze ook zijn, hebben geen echte kans van slagen, brengen bovendien het concurrentievermogen van Europese ondernemingen in gevaar en schaden het investeringsklimaat in de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 quinquies)

Aangezien de strijd tegen belastingontduiking, belastingontwijking en agressieve belastingplanning enkel succesvol kan zijn door middel van een gemeenschappelijk optreden op internationaal niveau, is het absoluut noodzakelijk dat de Unie niet alleen een positie als wereldleider blijft innemen in deze strijd, maar dat ze haar acties ook coördineert met internationale actoren, bijvoorbeeld in het kader van de OESO. Unilaterale acties, hoe ambitieus ze ook zijn, hebben geen echte kans van slagen, brengen bovendien het concurrentievermogen van Europese ondernemingen in gevaar en schaden het investeringsklimaat in de Unie.

Amendement 13

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4 sexies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (4 sexies) | Grotere transparantie inzake financiële openbaarmaking leidt tot een win-winsituatie, omdat belastingautoriteiten doeltreffender zullen zijn, het maatschappelijk middenveld meer betrokken zal zijn, werknemers over een betere kennis van zaken zullen beschikken en investeerders minder risicomijdend gedrag zullen vertonen. Bovendien zullen ondernemingen voordeel halen uit betere relaties met belanghebbende partijen, wat op zijn beurt zal leiden tot meer stabiliteit en een gemakkelijkere toegang tot financiering vanwege een duidelijker risicoprofiel en een betere reputatie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4 sexies)

Grotere transparantie inzake financiële openbaarmaking leidt tot een win-winsituatie, omdat belastingautoriteiten doeltreffender zullen zijn, het maatschappelijk middenveld meer betrokken zal zijn, werknemers over een betere kennis van zaken zullen beschikken en investeerders minder risicomijdend gedrag zullen vertonen. Bovendien zullen ondernemingen voordeel halen uit betere relaties met belanghebbende partijen, wat op zijn beurt zal leiden tot meer stabiliteit en een gemakkelijkere toegang tot financiering vanwege een duidelijker risicoprofiel en een betere reputatie.

Amendement 14

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (5) | Een beter publiek toezicht op de vennootschapsbelasting ten laste van multinationale ondernemingen die activiteiten in de Unie verrichten, is een essentieel element om maatschappelijk verantwoord ondernemen verder te bevorderen, tot de welvaart bij te dragen door belastingen te betalen, een eerlijkere belastingconcurrentie binnen de Unie te stimuleren door middel van een beter onderbouwd openbaar debat en het publieke vertrouwen in de billijkheid van de nationale belastingstelsels te herstellen. Dit publiek toezicht kan worden bereikt door middel van een verslag met informatie over de winstbelasting, ongeacht waar de uiteindelijke moederonderneming van de multinationale groep is gevestigd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5)

Een beter publiek toezicht op de vennootschapsbelasting ten laste van multinationale ondernemingen die activiteiten in de Unie verrichten, is een essentieel element om maatschappelijk verantwoord ondernemen verder te bevorderen, tot de welvaart bij te dragen door belastingen te betalen, een eerlijkere belastingconcurrentie binnen de Unie te stimuleren door middel van een beter onderbouwd openbaar debat en het publieke vertrouwen in de billijkheid van de nationale belastingstelsels te herstellen. Dit publiek toezicht kan worden bereikt door middel van een verslag met informatie over de winstbelasting, ongeacht waar de uiteindelijke moederonderneming van de multinationale groep is gevestigd.

| (5) | Naast een verhoogde transparantie door middel van rapportage per land aan nationale belastingautoriteiten, vormt
  een beter publiek toezicht op de vennootschapsbelasting ten laste van multinationale ondernemingen die activiteiten in de Unie verrichten een essentieel element om
  de verantwoordingsplicht van bedrijven te stimuleren en
  maatschappelijk verantwoord ondernemen verder te bevorderen, om tot de welvaart bij te dragen door belastingen te betalen, een eerlijkere belastingconcurrentie binnen de Unie te stimuleren door middel van een beter onderbouwd openbaar debat en het publieke vertrouwen in de billijkheid van de nationale belastingstelsels te herstellen. Dit publiek toezicht kan worden bereikt door middel van een verslag met informatie over de winstbelasting, ongeacht waar de uiteindelijke moederonderneming van de multinationale groep is gevestigd.


  Publiek toezicht moet echter worden uitgeoefend zonder schade toe te brengen aan het investeringsklimaat in de Unie of aan het concurrentievermogen van ondernemingen in de Unie, met name kmo's als gedefinieerd in deze richtlijn en midcap-ondernemingen als gedefinieerd in Verordening (EU) 2015/1017

   (1 bis)

  , die moeten worden uitgezonderd van de op grond van deze richtlijn ingestelde rapportageverplichting. |
| --- | --- |

(5)

Naast een verhoogde transparantie door middel van rapportage per land aan nationale belastingautoriteiten, vormt
  een beter publiek toezicht op de vennootschapsbelasting ten laste van multinationale ondernemingen die activiteiten in de Unie verrichten een essentieel element om
  de verantwoordingsplicht van bedrijven te stimuleren en
  maatschappelijk verantwoord ondernemen verder te bevorderen, om tot de welvaart bij te dragen door belastingen te betalen, een eerlijkere belastingconcurrentie binnen de Unie te stimuleren door middel van een beter onderbouwd openbaar debat en het publieke vertrouwen in de billijkheid van de nationale belastingstelsels te herstellen. Dit publiek toezicht kan worden bereikt door middel van een verslag met informatie over de winstbelasting, ongeacht waar de uiteindelijke moederonderneming van de multinationale groep is gevestigd.


  Publiek toezicht moet echter worden uitgeoefend zonder schade toe te brengen aan het investeringsklimaat in de Unie of aan het concurrentievermogen van ondernemingen in de Unie, met name kmo's als gedefinieerd in deze richtlijn en midcap-ondernemingen als gedefinieerd in Verordening (EU) 2015/1017

   (1 bis)

  , die moeten worden uitgezonderd van de op grond van deze richtlijn ingestelde rapportageverplichting.

Amendement 15

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 bis) | De Commissie heeft maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) gedefinieerd als de verantwoordelijkheid die ondernemingen dragen voor de effecten van hun activiteiten op de samenleving. MVO moet door ondernemingen worden aangestuurd. De overheid kan een ondersteunende rol spelen door middel van een slimme mix van vrijwillige beleidsmaatregelen en, waar nodig, aanvullende regelgeving. Ondernemingen kunnen maatschappelijk verantwoord worden door zich aan de wet te houden of door sociale, ecologische, ethische, consument- of mensenrechtengerelateerde aspecten te integreren in hun bedrijfsstrategie en -activiteiten, of door beide te doen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 bis)

De Commissie heeft maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) gedefinieerd als de verantwoordelijkheid die ondernemingen dragen voor de effecten van hun activiteiten op de samenleving. MVO moet door ondernemingen worden aangestuurd. De overheid kan een ondersteunende rol spelen door middel van een slimme mix van vrijwillige beleidsmaatregelen en, waar nodig, aanvullende regelgeving. Ondernemingen kunnen maatschappelijk verantwoord worden door zich aan de wet te houden of door sociale, ecologische, ethische, consument- of mensenrechtengerelateerde aspecten te integreren in hun bedrijfsstrategie en -activiteiten, of door beide te doen.

Amendement 16

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | Het publiek moet alle activiteiten van een groep nauwlettend kunnen volgen als die groep vestigingen heeft in de Unie.
  Voor groepen die alleen via dochterondernemingen of bijkantoren activiteiten in de Unie uitoefenen, moeten de dochterondernemingen en bijkantoren het verslag van de uiteindelijke moederonderneming publiceren en toegankelijk maken. Omwille van de evenredigheid en doeltreffendheid moet de verplichting om het verslag te publiceren en toegankelijk te maken beperkt blijven tot middelgrote of grote in de Unie gevestigde dochterondernemingen of in een lidstaat opgerichte bijkantoren van een vergelijkbare grootte. Het toepassingsgebied van Richtlijn 2013/34/EU moet daarom dienovereenkomstig worden uitgebreid tot bijkantoren die in een lidstaat zijn opgericht door een onderneming die buiten de Unie is gevestigd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

Het publiek moet alle activiteiten van een groep nauwlettend kunnen volgen als die groep vestigingen heeft in de Unie.
  Voor groepen die alleen via dochterondernemingen of bijkantoren activiteiten in de Unie uitoefenen, moeten de dochterondernemingen en bijkantoren het verslag van de uiteindelijke moederonderneming publiceren en toegankelijk maken. Omwille van de evenredigheid en doeltreffendheid moet de verplichting om het verslag te publiceren en toegankelijk te maken beperkt blijven tot middelgrote of grote in de Unie gevestigde dochterondernemingen of in een lidstaat opgerichte bijkantoren van een vergelijkbare grootte. Het toepassingsgebied van Richtlijn 2013/34/EU moet daarom dienovereenkomstig worden uitgebreid tot bijkantoren die in een lidstaat zijn opgericht door een onderneming die buiten de Unie is gevestigd.

| (6) | Het publiek moet alle activiteiten van een groep nauwlettend kunnen volgen als die groep vestigingen heeft in
  en buiten
  de Unie.
  Groepen met vestigingen in de Unie moeten de EU-beginselen van goed fiscaal bestuur naleven. Multinationale ondernemingen zijn wereldwijd actief en hun ondernemingsgedrag heeft een aanzienlijke impact op ontwikkelingslanden. Door toegang te krijgen tot bedrijfsinformatie per land zouden burgers en belastingautoriteiten in deze landen toezicht kunnen houden op deze bedrijven, ze kunnen beoordelen en ter verantwoording kunnen roepen. Door de informatie openbaar te maken voor elk fiscaal rechtsgebied waar de multinationale onderneming actief is, zou de Unie haar beleidscoherentie voor ontwikkeling kunnen verhogen en potentiële constructies om belastingen te ontwijken aan banden kunnen leggen in landen waar de mobilisering van binnenlandse middelen is aangemerkt als een centraal onderdeel van het ontwikkelingsbeleid van de Unie. |
| --- | --- |

(6)

Het publiek moet alle activiteiten van een groep nauwlettend kunnen volgen als die groep vestigingen heeft in
  en buiten
  de Unie.
  Groepen met vestigingen in de Unie moeten de EU-beginselen van goed fiscaal bestuur naleven. Multinationale ondernemingen zijn wereldwijd actief en hun ondernemingsgedrag heeft een aanzienlijke impact op ontwikkelingslanden. Door toegang te krijgen tot bedrijfsinformatie per land zouden burgers en belastingautoriteiten in deze landen toezicht kunnen houden op deze bedrijven, ze kunnen beoordelen en ter verantwoording kunnen roepen. Door de informatie openbaar te maken voor elk fiscaal rechtsgebied waar de multinationale onderneming actief is, zou de Unie haar beleidscoherentie voor ontwikkeling kunnen verhogen en potentiële constructies om belastingen te ontwijken aan banden kunnen leggen in landen waar de mobilisering van binnenlandse middelen is aangemerkt als een centraal onderdeel van het ontwikkelingsbeleid van de Unie.

Amendement 17

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 8

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (8) | Het verslag met informatie over de winstbelasting moet informatie verschaffen over alle activiteiten van een onderneming of van alle verbonden ondernemingen van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming zeggenschap uitoefent. Deze informatie moet
  gebaseerd zijn op
  de specificaties voor de rapportage in BEPS-actie 13 en moet beperkt zijn tot wat nodig is om een doeltreffend publiek toezicht mogelijk te maken, teneinde te voorkomen dat de openbaarmaking tot onevenredige risico's of nadelen leidt. Het verslag moet ook een korte beschrijving van de aard van de activiteiten bevatten. Die beschrijving kan gebaseerd zijn op de indeling in tabel 2 van bijlage III bij hoofdstuk V van de OESO-richtlijnen voor verrekenprijzen op het gebied van documentatie. Het verslag moet een algemene commentaar met uitleg bevatten als er op groepsniveau grote discrepanties bestaan tussen de toerekenbare belastingen en de betaalde belastingen, rekening houdend met de overeenkomstige bedragen in vorige boekjaren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(8)

Het verslag met informatie over de winstbelasting moet informatie verschaffen over alle activiteiten van een onderneming of van alle verbonden ondernemingen van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming zeggenschap uitoefent. Deze informatie moet
  gebaseerd zijn op
  de specificaties voor de rapportage in BEPS-actie 13 en moet beperkt zijn tot wat nodig is om een doeltreffend publiek toezicht mogelijk te maken, teneinde te voorkomen dat de openbaarmaking tot onevenredige risico's of nadelen leidt. Het verslag moet ook een korte beschrijving van de aard van de activiteiten bevatten. Die beschrijving kan gebaseerd zijn op de indeling in tabel 2 van bijlage III bij hoofdstuk V van de OESO-richtlijnen voor verrekenprijzen op het gebied van documentatie. Het verslag moet een algemene commentaar met uitleg bevatten als er op groepsniveau grote discrepanties bestaan tussen de toerekenbare belastingen en de betaalde belastingen, rekening houdend met de overeenkomstige bedragen in vorige boekjaren.

| (8) | Het verslag met informatie over de winstbelasting moet informatie verschaffen over alle activiteiten van een onderneming of van alle verbonden ondernemingen van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming zeggenschap uitoefent. Deze informatie moet
  rekening houden met
  de specificaties voor de rapportage in BEPS-actie 13 en moet beperkt zijn tot wat nodig is om een doeltreffend publiek toezicht mogelijk te maken, teneinde te voorkomen dat de openbaarmaking
  voor de ondernemingen in kwestie
  tot onevenredige risico's of nadelen leidt
  op het vlak van concurrentievermogen of verkeerde interpretaties
  . Het verslag moet ook een korte beschrijving van de aard van de activiteiten bevatten. Die beschrijving kan gebaseerd zijn op de indeling in tabel 2 van bijlage III bij hoofdstuk V van de OESO-richtlijnen voor verrekenprijzen op het gebied van documentatie. Het verslag moet een algemene commentaar met uitleg bevatten
  , ook
  als er op groepsniveau grote discrepanties bestaan tussen de toerekenbare belastingen en de betaalde belastingen, rekening houdend met de overeenkomstige bedragen in vorige boekjaren. |
| --- | --- |

(8)

Het verslag met informatie over de winstbelasting moet informatie verschaffen over alle activiteiten van een onderneming of van alle verbonden ondernemingen van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming zeggenschap uitoefent. Deze informatie moet
  rekening houden met
  de specificaties voor de rapportage in BEPS-actie 13 en moet beperkt zijn tot wat nodig is om een doeltreffend publiek toezicht mogelijk te maken, teneinde te voorkomen dat de openbaarmaking
  voor de ondernemingen in kwestie
  tot onevenredige risico's of nadelen leidt
  op het vlak van concurrentievermogen of verkeerde interpretaties
  . Het verslag moet ook een korte beschrijving van de aard van de activiteiten bevatten. Die beschrijving kan gebaseerd zijn op de indeling in tabel 2 van bijlage III bij hoofdstuk V van de OESO-richtlijnen voor verrekenprijzen op het gebied van documentatie. Het verslag moet een algemene commentaar met uitleg bevatten
  , ook
  als er op groepsniveau grote discrepanties bestaan tussen de toerekenbare belastingen en de betaalde belastingen, rekening houdend met de overeenkomstige bedragen in vorige boekjaren.

Amendement 18

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 9

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (9) | Om te zorgen voor een mate van detail waardoor burgers beter kunnen beoordelen hoe multinationale ondernemingen
  in elke lidstaat
  tot de welvaart bijdragen
  , moet de informatie per lidstaat worden uitgesplitst. Bovendien moet de informatie over de activiteiten van multinationale ondernemingen ook sterk in detail worden weergegeven voor bepaalde fiscale rechtsgebieden die een specifieke uitdaging vormen. Voor de activiteiten in alle andere derde landen moet
  de
  informatie in geaggregeerde cijfers worden weergegeven
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(9)

Om te zorgen voor een mate van detail waardoor burgers beter kunnen beoordelen hoe multinationale ondernemingen
  in elke lidstaat
  tot de welvaart bijdragen
  , moet de informatie per lidstaat worden uitgesplitst. Bovendien moet de informatie over de activiteiten van multinationale ondernemingen ook sterk in detail worden weergegeven voor bepaalde fiscale rechtsgebieden die een specifieke uitdaging vormen. Voor de activiteiten in alle andere derde landen moet
  de
  informatie in geaggregeerde cijfers worden weergegeven
  .

| (9) | Om te zorgen voor een mate van detail waardoor burgers beter kunnen beoordelen hoe multinationale ondernemingen tot de welvaart bijdragen
  in elk rechtsgebied waar zij actief zijn, zowel binnen als buiten
  de
  Unie, zonder dat het concurrentievermogen
  van
  de
  ondernemingen
  schade ondervindt, moet de informatie per rechtsgebied worden uitgesplitst. Verslagen met informatie over de winstbelasting kunnen pas op zinvolle wijze worden begrepen en gebruikt indien de gegevens worden uitgesplitst voor elk fiscaal rechtsgebied. |
| --- | --- |

(9)

Om te zorgen voor een mate van detail waardoor burgers beter kunnen beoordelen hoe multinationale ondernemingen tot de welvaart bijdragen
  in elk rechtsgebied waar zij actief zijn, zowel binnen als buiten
  de
  Unie, zonder dat het concurrentievermogen
  van
  de
  ondernemingen
  schade ondervindt, moet de informatie per rechtsgebied worden uitgesplitst. Verslagen met informatie over de winstbelasting kunnen pas op zinvolle wijze worden begrepen en gebruikt indien de gegevens worden uitgesplitst voor elk fiscaal rechtsgebied.

Amendement 82

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 9 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (9 bis) | Indien de informatie die openbaar moet worden gemaakt, door de onderneming als commercieel gevoelige informatie kan worden beschouwd, moet de onderneming de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij gevestigd is, toestemming kunnen vragen om de informatie niet volledig openbaar te maken. Ingeval de nationale bevoegde autoriteit geen belastingautoriteit is, moet de bevoegde belastingautoriteit bij het besluit worden betrokken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(9 bis)

Indien de informatie die openbaar moet worden gemaakt, door de onderneming als commercieel gevoelige informatie kan worden beschouwd, moet de onderneming de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar zij gevestigd is, toestemming kunnen vragen om de informatie niet volledig openbaar te maken. Ingeval de nationale bevoegde autoriteit geen belastingautoriteit is, moet de bevoegde belastingautoriteit bij het besluit worden betrokken.

Amendement 19

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 11

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (11) | Om ervoor te zorgen dat gevallen van niet-naleving openbaar worden gemaakt, moet(en) de wettelijke auditor(s) of het auditkantoor (de auditkantoren) nagaan of het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig deze richtlijn is ingediend en gepresenteerd en op de website van de betrokken onderneming of op de website van een verbonden onderneming beschikbaar is. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11)

Om ervoor te zorgen dat gevallen van niet-naleving openbaar worden gemaakt, moet(en) de wettelijke auditor(s) of het auditkantoor (de auditkantoren) nagaan of het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig deze richtlijn is ingediend en gepresenteerd en op de website van de betrokken onderneming of op de website van een verbonden onderneming beschikbaar is.

| (11) | Om ervoor te zorgen dat gevallen van niet-naleving openbaar worden gemaakt, moet(en) de wettelijke auditor(s) of het auditkantoor (de auditkantoren) nagaan of het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig deze richtlijn is ingediend en gepresenteerd en op de website van de betrokken onderneming of op de website van een verbonden onderneming beschikbaar is
  , alsook of openbaar gemaakte informatie overeenstemt met de gecontroleerde financiële informatie van de onderneming, binnen de termijnen als bepaald in deze richtlijn
  . |
| --- | --- |

(11)

Om ervoor te zorgen dat gevallen van niet-naleving openbaar worden gemaakt, moet(en) de wettelijke auditor(s) of het auditkantoor (de auditkantoren) nagaan of het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig deze richtlijn is ingediend en gepresenteerd en op de website van de betrokken onderneming of op de website van een verbonden onderneming beschikbaar is
  , alsook of openbaar gemaakte informatie overeenstemt met de gecontroleerde financiële informatie van de onderneming, binnen de termijnen als bepaald in deze richtlijn
  .

Amendement 20

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 11 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (11 bis) | Gevallen van inbreuk door ondernemingen en bijkantoren met betrekking tot de vereisten inzake de rapportage van informatie over de winstbelasting die leiden tot sancties van lidstaten in het kader van Richtlijn 2013/34/EU, moeten worden gemeld in een openbaar register dat door de Commissie wordt beheerd. Deze sancties kunnen onder meer bestaan uit administratieve boetes of uitsluiting van openbare aanbestedingen en van de toekenning van financiering uit de structuurfondsen van de Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11 bis)

Gevallen van inbreuk door ondernemingen en bijkantoren met betrekking tot de vereisten inzake de rapportage van informatie over de winstbelasting die leiden tot sancties van lidstaten in het kader van Richtlijn 2013/34/EU, moeten worden gemeld in een openbaar register dat door de Commissie wordt beheerd. Deze sancties kunnen onder meer bestaan uit administratieve boetes of uitsluiting van openbare aanbestedingen en van de toekenning van financiering uit de structuurfondsen van de Unie.

Amendement 21

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 13

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (13) | Om vast te stellen voor welke fiscale rechtsgebieden sterk in detail moet worden getreden, moet overeenkomstig artikel 290 VWEU de bevoegdheid om handelingen vast te stellen aan de Commissie worden overgedragen met betrekking tot het opstellen van een gemeenschappelijke Unielijst met die fiscale rechtsgebieden. Die lijst moet worden opgesteld op basis van een aantal criteria, die zijn vastgesteld op basis van bijlage 1 bij de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over een externe strategie voor effectieve belastingheffing (COM(2016) 24 final). Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat deze raadplegingen worden uitgevoerd overeenkomstig de beginselen die zijn vastgelegd in het interinstitutioneel akkoord over beter wetgeven, zoals goedgekeurd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie en waarvan de formele ondertekening wordt verwacht. Om met name te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde moment als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(13)

Om vast te stellen voor welke fiscale rechtsgebieden sterk in detail moet worden getreden, moet overeenkomstig artikel 290 VWEU de bevoegdheid om handelingen vast te stellen aan de Commissie worden overgedragen met betrekking tot het opstellen van een gemeenschappelijke Unielijst met die fiscale rechtsgebieden. Die lijst moet worden opgesteld op basis van een aantal criteria, die zijn vastgesteld op basis van bijlage 1 bij de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over een externe strategie voor effectieve belastingheffing (COM(2016) 24 final). Het is van bijzonder belang dat de Commissie bij haar voorbereidende werkzaamheden tot passende raadpleging overgaat, onder meer op deskundigenniveau, en dat deze raadplegingen worden uitgevoerd overeenkomstig de beginselen die zijn vastgelegd in het interinstitutioneel akkoord over beter wetgeven, zoals goedgekeurd door het Europees Parlement, de Raad en de Commissie en waarvan de formele ondertekening wordt verwacht. Om met name te zorgen voor gelijke deelname aan de voorbereiding van gedelegeerde handelingen ontvangen het Europees Parlement en de Raad alle documenten op hetzelfde moment als de deskundigen van de lidstaten, en hebben hun deskundigen systematisch toegang tot de vergaderingen van de deskundigengroepen van de Commissie die zich bezighouden met de voorbereiding van de gedelegeerde handelingen.

Schrappen

Amendement 22

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 13 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (13 bis) | Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de tenuitvoerlegging van artikel 48 ter, leden 1, 3, 4, en 6, en artikel 48 quater, lid 5, van Richtlijn 2013/34/EU moeten er ook aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend.




  Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad

   (1 bis)

  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(13 bis)

Om eenvormige voorwaarden te waarborgen voor de tenuitvoerlegging van artikel 48 ter, leden 1, 3, 4, en 6, en artikel 48 quater, lid 5, van Richtlijn 2013/34/EU moeten er ook aan de Commissie uitvoeringsbevoegdheden worden toegekend.




  Die bevoegdheden moeten worden uitgeoefend overeenkomstig Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad

   (1 bis)

  .

Amendement 23

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 14

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (14) | Daar de doelstelling van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(14)

Daar de doelstelling van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen. Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken.

| (14) | Daar de doelstelling van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen.
  Een optreden van de Unie is dus gerechtvaardigd om de grensoverschrijdende dimensie bij agressieve fiscale planning of verrekenprijsregelingen aan te pakken. Dit initiatief komt tegemoet aan de bezorgdheid die de belanghebbende partijen uitspreken in verband met de noodzaak om iets te doen aan verstoringen op de eengemaakte markt zonder afbreuk te doen aan het concurrentievermogen van de Unie. Het mag geen onnodige administratieve lasten voor ondernemingen veroorzaken, niet tot verdere fiscale disputen leiden of geen risico van dubbele belasting doen ontstaan.
  Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken
  , althans wat grotere transparantie betreft
  . |
| --- | --- |

(14)

Daar de doelstelling van deze richtlijn niet voldoende door de lidstaten kan worden verwezenlijkt, maar vanwege de gevolgen ervan beter door de Unie kan worden verwezenlijkt, kan de Unie, overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde subsidiariteitsbeginsel, maatregelen nemen.
  Een optreden van de Unie is dus gerechtvaardigd om de grensoverschrijdende dimensie bij agressieve fiscale planning of verrekenprijsregelingen aan te pakken. Dit initiatief komt tegemoet aan de bezorgdheid die de belanghebbende partijen uitspreken in verband met de noodzaak om iets te doen aan verstoringen op de eengemaakte markt zonder afbreuk te doen aan het concurrentievermogen van de Unie. Het mag geen onnodige administratieve lasten voor ondernemingen veroorzaken, niet tot verdere fiscale disputen leiden of geen risico van dubbele belasting doen ontstaan.
  Overeenkomstig het in hetzelfde artikel neergelegde evenredigheidsbeginsel gaat deze richtlijn niet verder dan nodig is om deze doelstelling te verwezenlijken
  , althans wat grotere transparantie betreft
  .

Amendement 24

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 15

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (15) | Deze
  richtlijn
  eerbiedigt
  de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(15)

Deze
  richtlijn
  eerbiedigt
  de grondrechten en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

| (15) | In het kader van deze richtlijn staat de omvang van de openbaar gemaakte informatie in het algemeen in verhouding tot de doelstellingen om grotere openbare transparantie en meer publiek toezicht tot stand te brengen. Deze
  richtlijn
  wordt derhalve geacht
  de grondrechten
  te eerbiedigen
  en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. |
| --- | --- |

(15)

In het kader van deze richtlijn staat de omvang van de openbaar gemaakte informatie in het algemeen in verhouding tot de doelstellingen om grotere openbare transparantie en meer publiek toezicht tot stand te brengen. Deze
  richtlijn
  wordt derhalve geacht
  de grondrechten
  te eerbiedigen
  en neemt de beginselen in acht die met name zijn erkend in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie.

Amendement 25

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 16

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (16) | Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (24) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(16)

Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (24) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd.

| (16) | Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (24) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht
  , bijvoorbeeld in de vorm van een vergelijkende grafiek
  . Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd
  om de doelstelling van deze richtlijn te verwezenlijken en mogelijke weglatingen en inconsistenties te voorkomen in verband met de tenuitvoerlegging door de lidstaten krachtens hun nationale wetgeving
  . |
| --- | --- |

(16)

Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van de lidstaten en de Commissie van 28 september 2011 over toelichtende stukken (24) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van een of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht
  , bijvoorbeeld in de vorm van een vergelijkende grafiek
  . Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van dergelijke stukken gerechtvaardigd
  om de doelstelling van deze richtlijn te verwezenlijken en mogelijke weglatingen en inconsistenties te voorkomen in verband met de tenuitvoerlegging door de lidstaten krachtens hun nationale wetgeving
  .

Amendement 26

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter– lid 1 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De lidstaten schrijven voor dat onder hun nationale recht vallende uiteindelijke moederondernemingen met een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR
  en onder hun nationale recht vallende ondernemingen die geen verbonden ondernemingen zijn en een netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR
  realiseren, jaarlijks een verslag met informatie over de winstbelasting moeten opstellen en
  publiceren
  . | De lidstaten schrijven voor dat onder hun nationale recht vallende uiteindelijke moederondernemingen met een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer
  en onder hun nationale recht vallende ondernemingen die geen verbonden ondernemingen zijn en een netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer
  realiseren, jaarlijks een verslag met informatie over de winstbelasting moeten opstellen en
  gratis beschikbaar moeten stellen voor het publiek
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De lidstaten schrijven voor dat onder hun nationale recht vallende uiteindelijke moederondernemingen met een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR
  en onder hun nationale recht vallende ondernemingen die geen verbonden ondernemingen zijn en een netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR
  realiseren, jaarlijks een verslag met informatie over de winstbelasting moeten opstellen en
  publiceren
  .

De lidstaten schrijven voor dat onder hun nationale recht vallende uiteindelijke moederondernemingen met een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer
  en onder hun nationale recht vallende ondernemingen die geen verbonden ondernemingen zijn en een netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer
  realiseren, jaarlijks een verslag met informatie over de winstbelasting moeten opstellen en
  gratis beschikbaar moeten stellen voor het publiek
  .

Amendement 27

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter– lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de onderneming. | Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie. |
| | De lidstaten passen de in dit lid bedoelde regels niet toe indien deze ondernemingen enkel gevestigd zijn op het grondgebied van één enkele lidstaat en in geen enkel ander fiscaal rechtsgebied. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de onderneming.

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie.

De lidstaten passen de in dit lid bedoelde regels niet toe indien deze ondernemingen enkel gevestigd zijn op het grondgebied van één enkele lidstaat en in geen enkel ander fiscaal rechtsgebied.

Amendement 28

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 3 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De lidstaten schrijven voor dat
  de in artikel 3, leden 3 en 4, bedoelde middelgrote en grote
  dochterondernemingen die onder hun nationale recht vallen en waarover een uiteindelijke moederonderneming die een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR realiseert
  en niet onder het recht van een lidstaat valt, zeggenschap uitoefent, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van die uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren. | De lidstaten schrijven voor dat dochterondernemingen die onder hun nationale recht vallen en waarover een uiteindelijke moederonderneming die
  op de balans van een boekjaar
  een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer heeft
  en niet onder het recht van een lidstaat valt, zeggenschap uitoefent, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van die uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De lidstaten schrijven voor dat
  de in artikel 3, leden 3 en 4, bedoelde middelgrote en grote
  dochterondernemingen die onder hun nationale recht vallen en waarover een uiteindelijke moederonderneming die een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000
  EUR realiseert
  en niet onder het recht van een lidstaat valt, zeggenschap uitoefent, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van die uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren.

De lidstaten schrijven voor dat dochterondernemingen die onder hun nationale recht vallen en waarover een uiteindelijke moederonderneming die
  op de balans van een boekjaar
  een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  
  EUR of meer heeft
  en niet onder het recht van een lidstaat valt, zeggenschap uitoefent, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van die uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren.

Amendement 29

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 3 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming. | Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming.

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie.

Amendement 30

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 4 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De lidstaten schrijven voor dat bijkantoren die op hun grondgebied zijn opgericht door een onderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van de in lid 5, onder a), van dit artikel bedoelde uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren. | De lidstaten schrijven voor dat bijkantoren die op hun grondgebied zijn opgericht door een onderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van de in lid 5, onder a), van dit artikel bedoelde uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren
  en gratis beschikbaar moeten stellen voor het publiek
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

De lidstaten schrijven voor dat bijkantoren die op hun grondgebied zijn opgericht door een onderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van de in lid 5, onder a), van dit artikel bedoelde uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren.

De lidstaten schrijven voor dat bijkantoren die op hun grondgebied zijn opgericht door een onderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt, jaarlijks het verslag met informatie over de winstbelasting van de in lid 5, onder a), van dit artikel bedoelde uiteindelijke moederonderneming moeten publiceren
  en gratis beschikbaar moeten stellen voor het publiek
  .

Amendement 31

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 4 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van het bijkantoor of op de website van een verbonden onderneming. | Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat beschikbaar is in een opendata-formaat en in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van het bijkantoor of op de website van een verbonden onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van het bijkantoor of op de website van een verbonden onderneming.

Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat beschikbaar is in een opendata-formaat en in ten minste één van de officiële talen van de Unie
  op de datum van publicatie publiek toegankelijk gemaakt op de website van het bijkantoor of op de website van een verbonden onderneming.
  Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag ook opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie.

Amendement 32

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 5 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | de onderneming die het bijkantoor heeft opgericht is ofwel een verbonden onderneming van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt en een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000 EUR
  realiseert
  , zeggenschap uitoefent, ofwel een onderneming die geen verbonden onderneming is en een netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000 EUR realiseert; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(a)

de onderneming die het bijkantoor heeft opgericht is ofwel een verbonden onderneming van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt en een geconsolideerde netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000 EUR
  realiseert
  , zeggenschap uitoefent, ofwel een onderneming die geen verbonden onderneming is en een netto-omzet van
  meer dan
  750 000 000 EUR realiseert;

| (a) | de onderneming die het bijkantoor heeft opgericht is ofwel een verbonden onderneming van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt en
  op haar balans
  een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  EUR
  of meer heeft
  , zeggenschap uitoefent, ofwel een onderneming die geen verbonden onderneming is en een netto-omzet van 750 000 000  EUR
  of meer
  realiseert; |
| --- | --- |

(a)

de onderneming die het bijkantoor heeft opgericht is ofwel een verbonden onderneming van een groep waarover een uiteindelijke moederonderneming die niet onder het recht van een lidstaat valt en
  op haar balans
  een geconsolideerde netto-omzet van 750 000 000  EUR
  of meer heeft
  , zeggenschap uitoefent, ofwel een onderneming die geen verbonden onderneming is en een netto-omzet van 750 000 000  EUR
  of meer
  realiseert;

Amendement 33

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 5 — letter b

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (b) | de onder a) bedoelde uiteindelijke moederonderneming heeft geen middelgrote of grote dochteronderneming als bedoeld in lid
  3
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(b)

de onder a) bedoelde uiteindelijke moederonderneming heeft geen middelgrote of grote dochteronderneming als bedoeld in lid
  3
  .

| (b) | de onder a) bedoelde uiteindelijke moederonderneming heeft geen middelgrote of grote dochteronderneming als bedoeld in lid 
  3 die reeds onder de rapportageverplichtingen valt
  . |
| --- | --- |

(b)

de onder a) bedoelde uiteindelijke moederonderneming heeft geen middelgrote of grote dochteronderneming als bedoeld in lid 
  3 die reeds onder de rapportageverplichtingen valt
  .

Amendement 34

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 ter — lid 7 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | 7 bis.
     
  Voor de lidstaten die de euro niet hebben ingevoerd, wordt de tegenwaarde van de in de leden 1, 3 en 5 vastgestelde bedragen in de nationale munteenheid verkregen door toepassing van de wisselkoers die wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en die van kracht is met ingang van de datum waarop dit hoofdstuk in werking treedt. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

7 bis.
     
  Voor de lidstaten die de euro niet hebben ingevoerd, wordt de tegenwaarde van de in de leden 1, 3 en 5 vastgestelde bedragen in de nationale munteenheid verkregen door toepassing van de wisselkoers die wordt bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie en die van kracht is met ingang van de datum waarop dit hoofdstuk in werking treedt.

Amendement 35

Amendement 35

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — inleidende formule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De in lid 1 bedoelde informatie omvat
  het
  volgende: | 2.   De in lid 1 bedoelde informatie
  wordt gepresenteerd in een gemeenschappelijk model en
  omvat
  de
  volgende
  gegevens, uitgesplitst per fiscaal rechtsgebied
  : |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   De in lid 1 bedoelde informatie omvat
  het
  volgende:

2.   De in lid 1 bedoelde informatie
  wordt gepresenteerd in een gemeenschappelijk model en
  omvat
  de
  volgende
  gegevens, uitgesplitst per fiscaal rechtsgebied
  :

Amendement 36

Amendement 36

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | een
  korte beschrijving van de aard van
  de
  activiteiten; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(a)

een
  korte beschrijving van de aard van
  de
  activiteiten;

een

de

| (a) | de naam van de uiteindelijke onderneming en, in voorkomend geval, de lijst van alle dochterondernemingen, een
  korte beschrijving van de aard van
  hun
  activiteiten
  en hun respectieve geografische ligging
  ; |
| --- | --- |

(a)

de naam van de uiteindelijke onderneming en, in voorkomend geval, de lijst van alle dochterondernemingen, een
  korte beschrijving van de aard van
  hun
  activiteiten
  en hun respectieve geografische ligging
  ;

de naam van de uiteindelijke onderneming en, in voorkomend geval, de lijst van alle dochterondernemingen, een

hun

en hun respectieve geografische ligging

Amendement 37

Amendement 37

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter b

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (b) | het aantal werknemers; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(b)

het aantal werknemers;

| (b) | het aantal werknemers
  , uitgedrukt in voltijdequivalenten
  ; |
| --- | --- |

(b)

het aantal werknemers
  , uitgedrukt in voltijdequivalenten
  ;

, uitgedrukt in voltijdequivalenten

Amendement 38

Amendement 38

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter b bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (b bis) | vaste activa, andere dan geldmiddelen of kasequivalenten; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(b bis)

(b bis)

vaste activa, andere dan geldmiddelen of kasequivalenten;

vaste activa, andere dan geldmiddelen of kasequivalenten;

Amendement 39

Amendement 39

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter c

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (c) | het bedrag van de netto-omzet,
  met inbegrip van
  de met verbonden partijen gerealiseerde omzet; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(c)

het bedrag van de netto-omzet,
  met inbegrip van
  de met verbonden partijen gerealiseerde omzet;

met inbegrip van

| (c) | het bedrag van de netto-omzet,
  waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen
  de met verbonden
  partijen gerealiseerde omzet en de met niet-verbonden
  partijen gerealiseerde omzet; |
| --- | --- |

(c)

het bedrag van de netto-omzet,
  waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen
  de met verbonden
  partijen gerealiseerde omzet en de met niet-verbonden
  partijen gerealiseerde omzet;

waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen

partijen gerealiseerde omzet en de met niet-verbonden

Amendement 40

Amendement 40

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter g bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (g bis) | maatschappelijk kapitaal; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(g bis)

(g bis)

maatschappelijk kapitaal;

maatschappelijk kapitaal;

Amendement 65

Amendement 65

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter g ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (g ter) | ontvangen overheidssubsidies en eventuele donaties aan politici, aan politieke partijen en stichtingen met een politiek doel; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(g ter)

(g ter)

ontvangen overheidssubsidies en eventuele donaties aan politici, aan politieke partijen en stichtingen met een politiek doel;

ontvangen overheidssubsidies en eventuele donaties aan politici, aan politieke partijen en stichtingen met een politiek doel;

Amendement 41

Amendement 41

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 2 — letter g quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (g quater) | of ondernemingen, dochterondernemingen of bijkantoren een preferentiële fiscale behandeling genieten in het kader van een octrooibox of equivalente regelingen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(g quater)

(g quater)

of ondernemingen, dochterondernemingen of bijkantoren een preferentiële fiscale behandeling genieten in het kader van een octrooibox of equivalente regelingen.

of ondernemingen, dochterondernemingen of bijkantoren een preferentiële fiscale behandeling genieten in het kader van een octrooibox of equivalente regelingen.

Amendement 42

Amendement 42

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor elke lidstaat afzonderlijk weergegeven. Wanneer een lidstaat meerdere fiscale rechtsgebieden omvat, wordt de informatie
  op het niveau van de lidstaat samengevoegd
  . | In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor elke lidstaat afzonderlijk weergegeven. Wanneer een lidstaat meerdere fiscale rechtsgebieden omvat, wordt de informatie
  voor elk fiscaal rechtsgebied afzonderlijk weergegeven
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor elke lidstaat afzonderlijk weergegeven. Wanneer een lidstaat meerdere fiscale rechtsgebieden omvat, wordt de informatie
  op het niveau van de lidstaat samengevoegd
  .

op het niveau van de lidstaat samengevoegd

In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor elke lidstaat afzonderlijk weergegeven. Wanneer een lidstaat meerdere fiscale rechtsgebieden omvat, wordt de informatie
  voor elk fiscaal rechtsgebied afzonderlijk weergegeven
  .

voor elk fiscaal rechtsgebied afzonderlijk weergegeven

Amendement 43

Amendement 43

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Het verslag bevat ook de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie afzonderlijk voor elk fiscaal rechtsgebied
  dat aan het einde van het vorige boekjaar was opgenomen in de overeenkomstig artikel 48 octies opgestelde gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden, tenzij in het verslag, onder de in artikel 48 sexies bedoelde verantwoordelijkheid, uitdrukkelijk wordt bevestigd dat
  de
  verbonden ondernemingen van een groep die onder het recht van dat fiscaal rechtsgebied vallen, niet rechtstreeks transacties uitvoeren met een verbonden onderneming van dezelfde groep die onder het recht van een lidstaat valt
  . | Het verslag bevat ook de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie afzonderlijk voor elk fiscaal rechtsgebied
  buiten
  de
  Unie
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Het verslag bevat ook de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie afzonderlijk voor elk fiscaal rechtsgebied
  dat aan het einde van het vorige boekjaar was opgenomen in de overeenkomstig artikel 48 octies opgestelde gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden, tenzij in het verslag, onder de in artikel 48 sexies bedoelde verantwoordelijkheid, uitdrukkelijk wordt bevestigd dat
  de
  verbonden ondernemingen van een groep die onder het recht van dat fiscaal rechtsgebied vallen, niet rechtstreeks transacties uitvoeren met een verbonden onderneming van dezelfde groep die onder het recht van een lidstaat valt
  .

dat aan het einde van het vorige boekjaar was opgenomen in de overeenkomstig artikel 48 octies opgestelde gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden, tenzij in het verslag, onder de in artikel 48 sexies bedoelde verantwoordelijkheid, uitdrukkelijk wordt bevestigd dat

verbonden ondernemingen van een groep die onder het recht van dat fiscaal rechtsgebied vallen, niet rechtstreeks transacties uitvoeren met een verbonden onderneming van dezelfde groep die onder het recht van een lidstaat valt

Het verslag bevat ook de in lid 2 van dit artikel bedoelde informatie afzonderlijk voor elk fiscaal rechtsgebied
  buiten
  de
  Unie
  .

buiten

Unie

Amendement 44

Amendement 44

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor andere fiscale rechtsgebieden op geaggregeerde basis weergegeven. | Schrappen |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor andere fiscale rechtsgebieden op geaggregeerde basis weergegeven.

In het verslag wordt de in lid 2 bedoelde informatie voor andere fiscale rechtsgebieden op geaggregeerde basis weergegeven.

Schrappen

Schrappen

Amendement 83

Amendement 83

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Om commercieel gevoelige informatie te beschermen en eerlijke concurrentie te waarborgen, kunnen de lidstaten toestaan dat een of meerdere specifieke gegevens als vermeld in dit artikel tijdelijk worden weggelaten uit het verslag wat activiteiten in een of meerdere specifieke fiscale rechtsgebieden betreft, indien deze van dien aard zijn dat de openbaarmaking ervan ernstige schade zou toebrengen aan de commerciële positie van de ondernemingen als bedoeld in artikel 48 ter, lid 1, en artikel 48 ter, lid 3, waarmee deze gegevens verband houden. Het weglaten van gegevens mag een eerlijk en evenwichtig inzicht in de fiscale positie van de onderneming niet in de weg staan. In het verslag wordt aangegeven dat er gegevens zijn weggelaten, vergezeld van een naar behoren gemotiveerde uitleg voor elk fiscaal rechtsgebied en met verwijzing naar het fiscale rechtsgebied of de fiscale rechtsgebieden in kwestie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Om commercieel gevoelige informatie te beschermen en eerlijke concurrentie te waarborgen, kunnen de lidstaten toestaan dat een of meerdere specifieke gegevens als vermeld in dit artikel tijdelijk worden weggelaten uit het verslag wat activiteiten in een of meerdere specifieke fiscale rechtsgebieden betreft, indien deze van dien aard zijn dat de openbaarmaking ervan ernstige schade zou toebrengen aan de commerciële positie van de ondernemingen als bedoeld in artikel 48 ter, lid 1, en artikel 48 ter, lid 3, waarmee deze gegevens verband houden. Het weglaten van gegevens mag een eerlijk en evenwichtig inzicht in de fiscale positie van de onderneming niet in de weg staan. In het verslag wordt aangegeven dat er gegevens zijn weggelaten, vergezeld van een naar behoren gemotiveerde uitleg voor elk fiscaal rechtsgebied en met verwijzing naar het fiscale rechtsgebied of de fiscale rechtsgebieden in kwestie.

Om commercieel gevoelige informatie te beschermen en eerlijke concurrentie te waarborgen, kunnen de lidstaten toestaan dat een of meerdere specifieke gegevens als vermeld in dit artikel tijdelijk worden weggelaten uit het verslag wat activiteiten in een of meerdere specifieke fiscale rechtsgebieden betreft, indien deze van dien aard zijn dat de openbaarmaking ervan ernstige schade zou toebrengen aan de commerciële positie van de ondernemingen als bedoeld in artikel 48 ter, lid 1, en artikel 48 ter, lid 3, waarmee deze gegevens verband houden. Het weglaten van gegevens mag een eerlijk en evenwichtig inzicht in de fiscale positie van de onderneming niet in de weg staan. In het verslag wordt aangegeven dat er gegevens zijn weggelaten, vergezeld van een naar behoren gemotiveerde uitleg voor elk fiscaal rechtsgebied en met verwijzing naar het fiscale rechtsgebied of de fiscale rechtsgebieden in kwestie.

Amendement 69/rev

Amendement 69/rev

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De lidstaten zorgen ervoor dat het weglaten van gegevens enkel mogelijk is met voorafgaande toestemming van de nationale bevoegde autoriteit. De onderneming verzoekt elk jaar opnieuw om toestemming van de bevoegde autoriteit, die haar besluit baseert op een nieuwe beoordeling van de situatie. Indien de weggelaten informatie niet langer voldoet aan de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis, wordt ze onmiddellijk openbaar gemaakt. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lidstaten zorgen ervoor dat het weglaten van gegevens enkel mogelijk is met voorafgaande toestemming van de nationale bevoegde autoriteit. De onderneming verzoekt elk jaar opnieuw om toestemming van de bevoegde autoriteit, die haar besluit baseert op een nieuwe beoordeling van de situatie. Indien de weggelaten informatie niet langer voldoet aan de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis, wordt ze onmiddellijk openbaar gemaakt. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde.

De lidstaten zorgen ervoor dat het weglaten van gegevens enkel mogelijk is met voorafgaande toestemming van de nationale bevoegde autoriteit. De onderneming verzoekt elk jaar opnieuw om toestemming van de bevoegde autoriteit, die haar besluit baseert op een nieuwe beoordeling van de situatie. Indien de weggelaten informatie niet langer voldoet aan de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis, wordt ze onmiddellijk openbaar gemaakt. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde.

Amendement 47

Amendement 47

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de verlening van een dergelijke tijdelijke afwijking en bezorgen haar de weggelaten gegevens op vertrouwelijke wijze, vergezeld van een uitvoerige motivering van de toegekende afwijking. Elk jaar publiceert de Commissie de kennisgevingen van de lidstaten op haar website, samen met de motiveringen die zijn verstrekt overeenkomstig alinea 3 bis. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de verlening van een dergelijke tijdelijke afwijking en bezorgen haar de weggelaten gegevens op vertrouwelijke wijze, vergezeld van een uitvoerige motivering van de toegekende afwijking. Elk jaar publiceert de Commissie de kennisgevingen van de lidstaten op haar website, samen met de motiveringen die zijn verstrekt overeenkomstig alinea 3 bis.

De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de verlening van een dergelijke tijdelijke afwijking en bezorgen haar de weggelaten gegevens op vertrouwelijke wijze, vergezeld van een uitvoerige motivering van de toegekende afwijking. Elk jaar publiceert de Commissie de kennisgevingen van de lidstaten op haar website, samen met de motiveringen die zijn verstrekt overeenkomstig alinea 3 bis.

Amendement 48

Amendement 48

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 quinquies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De Commissie gaat na of de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis naar behoren is vervuld en ziet toe op het gebruik van een dergelijke door nationale instanties verleende tijdelijke afwijking. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De Commissie gaat na of de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis naar behoren is vervuld en ziet toe op het gebruik van een dergelijke door nationale instanties verleende tijdelijke afwijking.

De Commissie gaat na of de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis naar behoren is vervuld en ziet toe op het gebruik van een dergelijke door nationale instanties verleende tijdelijke afwijking.

Amendement 70/rev

Amendement 70/rev

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 sexies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Indien de Commissie na beoordeling van de ontvangen informatie als bedoeld in alinea 3 quater tot de vaststelling komt dat de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis niet is vervuld, maakt de onderneming in kwestie de informatie onmiddellijk openbaar. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de Commissie na beoordeling van de ontvangen informatie als bedoeld in alinea 3 quater tot de vaststelling komt dat de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis niet is vervuld, maakt de onderneming in kwestie de informatie onmiddellijk openbaar. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde.

Indien de Commissie na beoordeling van de ontvangen informatie als bedoeld in alinea 3 quater tot de vaststelling komt dat de voorwaarde als vastgesteld in alinea 3 bis niet is vervuld, maakt de onderneming in kwestie de informatie onmiddellijk openbaar. Na afloop van de periode gedurende welke de informatie niet openbaar hoeft te worden gemaakt, maakt de onderneming ook de krachtens dit artikel vereiste informatie over de voorgaande jaren waarin de informatie niet openbaar hoefde te worden gemaakt, openbaar in de vorm van een rekenkundig gemiddelde.

Amendement 50

Amendement 50

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 3 — alinea 3 septies (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De Commissie stelt door middel van een gedelegeerde handeling richtsnoeren vast die de lidstaten kunnen hanteren bij het omschrijven van gevallen waarin de openbaarmaking van gegevens wordt geacht erg schadelijk te zijn voor de commerciële positie van de ondernemingen waarop de informatie betrekking heeft. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De Commissie stelt door middel van een gedelegeerde handeling richtsnoeren vast die de lidstaten kunnen hanteren bij het omschrijven van gevallen waarin de openbaarmaking van gegevens wordt geacht erg schadelijk te zijn voor de commerciële positie van de ondernemingen waarop de informatie betrekking heeft.

De Commissie stelt door middel van een gedelegeerde handeling richtsnoeren vast die de lidstaten kunnen hanteren bij het omschrijven van gevallen waarin de openbaarmaking van gegevens wordt geacht erg schadelijk te zijn voor de commerciële positie van de ondernemingen waarop de informatie betrekking heeft.

Amendement 51

Amendement 51

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 quater — lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 5.   Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie op de
  website gepubliceerd en
  toegankelijk gemaakt. | 5.   Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt
  in ten minste één van de officiële talen van de Unie op de
  datum van publicatie publiek
  toegankelijk gemaakt
  op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming. Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

5.   Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt in ten minste één van de officiële talen van de Unie op de
  website gepubliceerd en
  toegankelijk gemaakt.

5.   Het verslag met informatie over de winstbelasting wordt
  gepubliceerd in een gemeenschappelijk model dat gratis beschikbaar is in een opendata-formaat en wordt
  in ten minste één van de officiële talen van de Unie op de
  datum van publicatie publiek
  toegankelijk gemaakt
  op de website van de dochteronderneming of op de website van een verbonden onderneming. Op dezelfde datum laat de onderneming het verslag opnemen in een openbaar register dat wordt beheerd door de Commissie.

Amendement 52

Amendement 52

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 sexies — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   
  De lidstaten
  zorgen ervoor dat de leden van de administratieve, leidinggevende en toezichthoudende organen van de in artikel 48 ter, lid 1, bedoelde uiteindelijke moederonderneming, handelend binnen het kader van de hun krachtens het nationaal recht toegewezen bevoegdheden, collectief verantwoordelijk zijn om ervoor te zorgen dat het verslag met informatie over de winstbelasting wordt opgesteld, gepubliceerd en toegankelijk gemaakt overeenkomstig de artikelen 48 ter, 48 quater en 48 quinquies. | 1.   
  Om de verantwoordingsplicht ten opzichte van derden te versterken en behoorlijk bestuur te garanderen,
  zorgen
  de lidstaten
  ervoor dat de leden van de administratieve, leidinggevende en toezichthoudende organen van de in artikel 48 ter, lid 1, bedoelde uiteindelijke moederonderneming, handelend binnen het kader van de hun krachtens het nationaal recht toegewezen bevoegdheden, collectief verantwoordelijk zijn om ervoor te zorgen dat het verslag met informatie over de winstbelasting wordt opgesteld, gepubliceerd en toegankelijk gemaakt overeenkomstig de artikelen 48 ter, 48 quater en 48 quinquies. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   
  De lidstaten
  zorgen ervoor dat de leden van de administratieve, leidinggevende en toezichthoudende organen van de in artikel 48 ter, lid 1, bedoelde uiteindelijke moederonderneming, handelend binnen het kader van de hun krachtens het nationaal recht toegewezen bevoegdheden, collectief verantwoordelijk zijn om ervoor te zorgen dat het verslag met informatie over de winstbelasting wordt opgesteld, gepubliceerd en toegankelijk gemaakt overeenkomstig de artikelen 48 ter, 48 quater en 48 quinquies.

1.   
  Om de verantwoordingsplicht ten opzichte van derden te versterken en behoorlijk bestuur te garanderen,
  zorgen
  de lidstaten
  ervoor dat de leden van de administratieve, leidinggevende en toezichthoudende organen van de in artikel 48 ter, lid 1, bedoelde uiteindelijke moederonderneming, handelend binnen het kader van de hun krachtens het nationaal recht toegewezen bevoegdheden, collectief verantwoordelijk zijn om ervoor te zorgen dat het verslag met informatie over de winstbelasting wordt opgesteld, gepubliceerd en toegankelijk gemaakt overeenkomstig de artikelen 48 ter, 48 quater en 48 quinquies.

Amendement 53

Amendement 53

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 octies

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Artikel 48 octies | Schrappen |
| Gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden | |
| De Commissie is overeenkomstig artikel 49 bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot het opstellen van een gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden. Die lijst is gebaseerd op de beoordeling van de fiscale rechtsgebieden die niet voldoen aan de volgende criteria: | |
| (1) | transparantie en uitwisseling van inlichtingen, met inbegrip van uitwisseling van inlichtingen op verzoek en automatische uitwisseling van inlichtingen over financiële rekeningen; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Artikel 48 octies

Artikel 48 octies

Schrappen

Schrappen

Gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden

Gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden

De Commissie is overeenkomstig artikel 49 bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot het opstellen van een gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden. Die lijst is gebaseerd op de beoordeling van de fiscale rechtsgebieden die niet voldoen aan de volgende criteria:

De Commissie is overeenkomstig artikel 49 bevoegd om gedelegeerde handelingen vast te stellen met betrekking tot het opstellen van een gemeenschappelijke Unielijst met bepaalde fiscale rechtsgebieden. Die lijst is gebaseerd op de beoordeling van de fiscale rechtsgebieden die niet voldoen aan de volgende criteria:

(1)

(1)

transparantie en uitwisseling van inlichtingen, met inbegrip van uitwisseling van inlichtingen op verzoek en automatische uitwisseling van inlichtingen over financiële rekeningen;

transparantie en uitwisseling van inlichtingen, met inbegrip van uitwisseling van inlichtingen op verzoek en automatische uitwisseling van inlichtingen over financiële rekeningen;

| (2) | eerlijke belastingconcurrentie; |
| --- | --- |

(2)

(2)

eerlijke belastingconcurrentie;

eerlijke belastingconcurrentie;

| (3) | door de G20 en/of de OESO opgestelde normen; |
| --- | --- |

(3)

(3)

door de G20 en/of de OESO opgestelde normen;

door de G20 en/of de OESO opgestelde normen;

| (4) | andere relevante normen, met inbegrip van door de Financial Action Task Force opgestelde internationale normen. |
| --- | --- |

(4)

(4)

andere relevante normen, met inbegrip van door de Financial Action Task Force opgestelde internationale normen.

andere relevante normen, met inbegrip van door de Financial Action Task Force opgestelde internationale normen.

De Commissie evalueert de lijst regelmatig en wijzigt ze, indien nodig, om rekening te houden met nieuwe omstandigheden.

De Commissie evalueert de lijst regelmatig en wijzigt ze, indien nodig, om rekening te houden met nieuwe omstandigheden.

Amendement 54

Amendement 54

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 decies — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De Commissie brengt verslag uit over de naleving en de effecten van de in de artikelen 48 bis tot en met 48 septies vastgestelde rapportageverplichtingen. In dat verslag wordt nagegaan of het verslag met informatie over de winstbelasting passende en evenredige resultaten oplevert, rekening houdend met de noodzaak om te zorgen voor voldoende transparantie en de behoefte
  van
  ondernemingen
  aan
  een concurrerende omgeving. | De Commissie brengt verslag uit over de naleving en de effecten van de in de artikelen 48 bis tot en met 48 septies vastgestelde rapportageverplichtingen. In dat verslag wordt nagegaan of het verslag met informatie over de winstbelasting passende en evenredige resultaten oplevert
  en wordt beoordeeld wat de kosten en baten zijn van een verlaging van de drempelwaarde voor de geconsolideerde netto-omzet waarboven ondernemingen en bijkantoren verplicht zijn informatie over de winstbelasting te rapporteren. Daarnaast wordt in het verslag geëvalueerd of het eventueel nodig is verdere aanvullende maatregelen te nemen
  , rekening houdend met de noodzaak om te zorgen voor voldoende transparantie en de behoefte
  om voor
  ondernemingen
  en particuliere investeringen
  een concurrerende omgeving
  in stand te houden en te waarborgen
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De Commissie brengt verslag uit over de naleving en de effecten van de in de artikelen 48 bis tot en met 48 septies vastgestelde rapportageverplichtingen. In dat verslag wordt nagegaan of het verslag met informatie over de winstbelasting passende en evenredige resultaten oplevert, rekening houdend met de noodzaak om te zorgen voor voldoende transparantie en de behoefte
  van
  ondernemingen
  aan
  een concurrerende omgeving.

van

aan

De Commissie brengt verslag uit over de naleving en de effecten van de in de artikelen 48 bis tot en met 48 septies vastgestelde rapportageverplichtingen. In dat verslag wordt nagegaan of het verslag met informatie over de winstbelasting passende en evenredige resultaten oplevert
  en wordt beoordeeld wat de kosten en baten zijn van een verlaging van de drempelwaarde voor de geconsolideerde netto-omzet waarboven ondernemingen en bijkantoren verplicht zijn informatie over de winstbelasting te rapporteren. Daarnaast wordt in het verslag geëvalueerd of het eventueel nodig is verdere aanvullende maatregelen te nemen
  , rekening houdend met de noodzaak om te zorgen voor voldoende transparantie en de behoefte
  om voor
  ondernemingen
  en particuliere investeringen
  een concurrerende omgeving
  in stand te houden en te waarborgen
  .

en wordt beoordeeld wat de kosten en baten zijn van een verlaging van de drempelwaarde voor de geconsolideerde netto-omzet waarboven ondernemingen en bijkantoren verplicht zijn informatie over de winstbelasting te rapporteren. Daarnaast wordt in het verslag geëvalueerd of het eventueel nodig is verdere aanvullende maatregelen te nemen

om voor

en particuliere investeringen

in stand te houden en te waarborgen

Amendement 55

Amendement 55

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2 bis (nieuw)

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2 bis (nieuw)

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 decies bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 bis) | het volgende artikel wordt ingevoegd: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(2 bis)

(2 bis)

het volgende artikel wordt ingevoegd:

het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 48 decies bis

„Artikel 48 decies bis

Uiterlijk vier jaar na de aanneming van deze richtlijn en rekening houdend met de situatie op het niveau van de OESO, zorgt de Commissie voor een evaluatie, beoordeling en rapportage in verband met de bepalingen van dit hoofdstuk, met name wat betreft:

Uiterlijk vier jaar na de aanneming van deze richtlijn en rekening houdend met de situatie op het niveau van de OESO, zorgt de Commissie voor een evaluatie, beoordeling en rapportage in verband met de bepalingen van dit hoofdstuk, met name wat betreft:

| — | ondernemingen en bijkantoren die verplicht zijn een verslag met informatie over de winstbelasting op te stellen, met name om na te gaan of het wenselijk is het toepassingsgebied van dit hoofdstuk uit te breiden naar grote ondernemingen als omschreven in artikel 3, lid 4, en grote groepen als gedefinieerd in artikel 3, lid 7, van deze richtlijn; |
| --- | --- |

—

ondernemingen en bijkantoren die verplicht zijn een verslag met informatie over de winstbelasting op te stellen, met name om na te gaan of het wenselijk is het toepassingsgebied van dit hoofdstuk uit te breiden naar grote ondernemingen als omschreven in artikel 3, lid 4, en grote groepen als gedefinieerd in artikel 3, lid 7, van deze richtlijn;

ondernemingen en bijkantoren die verplicht zijn een verslag met informatie over de winstbelasting op te stellen, met name om na te gaan of het wenselijk is het toepassingsgebied van dit hoofdstuk uit te breiden naar grote ondernemingen als omschreven in artikel 3, lid 4, en grote groepen als gedefinieerd in artikel 3, lid 7, van deze richtlijn;

| — | de inhoud van het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig artikel 48 quater; |
| --- | --- |

—

de inhoud van het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig artikel 48 quater;

de inhoud van het verslag met informatie over de winstbelasting overeenkomstig artikel 48 quater;

| — | de tijdelijke afwijking als bedoeld in artikel 48 quater, lid 3, alinea's 3 bis tot en met 3 septies. |
| --- | --- |

—

de tijdelijke afwijking als bedoeld in artikel 48 quater, lid 3, alinea's 3 bis tot en met 3 septies.

de tijdelijke afwijking als bedoeld in artikel 48 quater, lid 3, alinea's 3 bis tot en met 3 septies.

De Commissie brengt hierover verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad, in voorkomend geval vergezeld van een wetgevingsvoorstel.”

De Commissie brengt hierover verslag uit aan het Europees Parlement en de Raad, in voorkomend geval vergezeld van een wetgevingsvoorstel.”

Amendement 56

Amendement 56

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2 ter (nieuw)

Artikel 1 — alinea 1 — punt 2 ter (nieuw)

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 48 decies ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (2 ter) | het volgende artikel wordt ingevoegd: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(2 ter)

(2 ter)

het volgende artikel wordt ingevoegd:

het volgende artikel wordt ingevoegd:

„Artikel 48 decies ter

„Artikel 48 decies ter

Gemeenschappelijk model voor het verslag

Gemeenschappelijk model voor het verslag

De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen het gemeenschappelijk model vast als bedoeld in artikel 48 ter, leden 1, 3, 4 en 6, en in artikel 48 quater, lid 5. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 50, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.”

De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen het gemeenschappelijk model vast als bedoeld in artikel 48 ter, leden 1, 3, 4 en 6, en in artikel 48 quater, lid 5. Die uitvoeringshandelingen worden vastgesteld volgens de in artikel 50, lid 2, bedoelde onderzoeksprocedure.”

Amendement 57

Amendement 57

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 3 — letter b

Artikel 1 — alinea 1 — punt 3 — letter b

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 49 — lid 3 bis

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3 bis.   Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn vastgesteld in het interinstitutioneel akkoord over beter wetgeven van
  [date]
  ." | 3 bis.   Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn vastgesteld in het interinstitutioneel akkoord
  van 13 april 2016
  over beter wetgeven

   (*1)

  , met bijzondere inachtneming van de bepalingen van de Verdragen en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3 bis.   Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn vastgesteld in het interinstitutioneel akkoord over beter wetgeven van
  [date]
  ."

3 bis.   Vóór de vaststelling van een gedelegeerde handeling raadpleegt de Commissie de door elke lidstaat aangewezen deskundigen overeenkomstig de beginselen die zijn vastgesteld in het interinstitutioneel akkoord
  van 13 april 2016
  over beter wetgeven

   (*1)

  , met bijzondere inachtneming van de bepalingen van de Verdragen en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie
  .

Amendement 58

Amendement 58

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 1 — punt 3 bis (nieuw)

Artikel 1 — alinea 1 — punt 3 bis (nieuw)

Richtlijn 2013/34/EU

Artikel 51 — alinea 1

| Bestaande tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (3 bis) | in artikel 51 wordt lid 1 vervangen door: |

Bestaande tekst

Bestaande tekst

Amendement

Amendement

(3 bis)

(3 bis)

in artikel 51 wordt lid 1 vervangen door:

in artikel 51 wordt lid 1 vervangen door:

„De lidstaten
  voorzien in
  sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen en nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat
  die sancties
  worden
  gehandhaafd
  . De sancties waarin wordt voorzien, zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend.”

„De lidstaten
  stellen regels vast voor
  sancties die van toepassing zijn op inbreuken op de overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen en nemen de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat
  ze
  worden
  toegepast
  . De sancties waarin wordt voorzien, zijn doeltreffend, evenredig en afschrikkend.

stellen regels vast voor

ze

toegepast

De lidstaten voorzien ten minste in administratieve maatregelen en sancties voor inbreuken van ondernemingen op overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen.

De lidstaten voorzien ten minste in administratieve maatregelen en sancties voor inbreuken van ondernemingen op overeenkomstig deze richtlijn vastgestelde nationale bepalingen.

De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op ... [gelieve de datum van inwerkingtreding in te voegen] in kennis van deze bepalingen en stellen de Commissie tevens onverwijld in kennis van eventuele latere wijzigingen die gevolgen hebben voor de bepalingen.

De lidstaten stellen de Commissie uiterlijk op ... [gelieve de datum van inwerkingtreding in te voegen] in kennis van deze bepalingen en stellen de Commissie tevens onverwijld in kennis van eventuele latere wijzigingen die gevolgen hebben voor de bepalingen.

Uiterlijk op ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] stelt de Commissie een lijst op van de maatregelen en sancties die elke lidstaat overeenkomstig deze richtlijn heeft vastgesteld.”

Uiterlijk op ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] stelt de Commissie een lijst op van de maatregelen en sancties die elke lidstaat overeenkomstig deze richtlijn heeft vastgesteld.”

---

(1)  De zaak werd voor interinstitutionele onderhandelingen terugverwezen naar de bevoegde commissies op grond van artikel 59, lid 4, vierde alinea, van het Reglement (A8-0227/2017).

1

(16)  COM(2015)0610 van 27 oktober 2015.

16

(17)  COM(2014)0910 van 16 december 2014.

17

(16)  COM(2015)0610 van 27 oktober 2015.

16

(17)  COM(2014)0910 van 16 december 2014.

17

(18)  2015/2010(INL).

18

(18)  2015/2010(INL).

18

(20)  Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (PB L 64 van 11.3.2011, blz. 1).

20

(20)  Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (PB L 64 van 11.3.2011, blz. 1).

20

(1 bis)  
  Verordening (EU) 2015/1017 van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2015 betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen, de Europese investeringsadvieshub en het Europese investeringsprojectenportaal en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 — het Europees Fonds voor strategische investeringen (PB L 169 van 1.7.2015, blz. 1).

1 bis

Verordening (EU) 2015/1017 van het Europees Parlement en de Raad van 25 juni 2015 betreffende het Europees Fonds voor strategische investeringen, de Europese investeringsadvieshub en het Europese investeringsprojectenportaal en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 1291/2013 en (EU) nr. 1316/2013 — het Europees Fonds voor strategische investeringen (PB L 169 van 1.7.2015, blz. 1).

(1 bis)  
  Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

1 bis

Verordening (EU) nr. 182/2011 van het Europees Parlement en de Raad van 16 februari 2011 tot vaststelling van de algemene voorschriften en beginselen die van toepassing zijn op de wijze waarop de lidstaten de uitoefening van de uitvoeringsbevoegdheden door de Commissie controleren (PB L 55 van 28.2.2011, blz. 13).

(24)  PB C 369 van 17.12.2011, blz. 14.

24

(24)  PB C 369 van 17.12.2011, blz. 14.

24

(*1)  

  PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1."

*1

PB L 123 van 12.5.2016, blz. 1."

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/227 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/227

---

P8_TA(2017)0285

Invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de Associatieovereenkomst (COM(2016)0631 — C8-0392/2016 — 2016/0308(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/28)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0631), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0631),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0392/2016), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0392/2016),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 29 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 29 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A8-0193/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie internationale handel en het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling (A8-0193/2017),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast (1); |
| --- | --- |

1.

| 2. | neemt kennis van de verklaring van de Commissie die als bijlage bij onderhavige resolutie is gevoegd, die samen met de definitieve wetgevingstekst in de L-reeks van het Publicatieblad van de Europese Unie zal worden bekendgemaakt; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  Dit standpunt vervangt de amendementen die zijn aangenomen op 1 juni 2017 (Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0236).

---

P8_TC1-COD(2016)0308

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 4 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne ter aanvulling van de handelsconcessies uit hoofde van de associatieovereenkomst

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling:Verordening (EU) 2017/1566.)

---

BIJLAGE BIJ DE WETGEVINGSRESOLUTIE

Verklaring van de Commissie met betrekking tot artikel 3 van de verordening inzake de tijdelijke autonome handelsmaatregelen voor Oekraïne

Voor gevallen waarin het niet mogelijk is de opschorting van preferentiële regelingen van kracht te laten worden voordat de jaarlijkse tariefcontingenten tegen nultarief voor landbouwproducten volledig zijn benut, merkt de Commissie op dat zij ernaar zal streven een beperking of opschorting van deze concessies in de jaren daarna voor te stellen.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/229 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/229

---

P8_TA(2017)0286

Ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2 bij de algemene begroting 2017 om het overschot van het begrotingsjaar 2016 erin op te nemen

Resolutie van het Europees Parlement van 4 juli 2017 over het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2017: Boeking van het overschot van het begrotingsjaar 2016 (09437/2017 — C8-0190/2017 — 2017/2061(BUD))

(2018/C 334/29)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), met name artikel 41, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), met name artikel 41,

| — | gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2017, definitief vastgesteld op 1 december 2016 (2), |
| --- | --- |

—

gezien de algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2017, definitief vastgesteld op 1 december 2016 (2),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (3), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (3),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (4), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (4),

| — | gezien Besluit 2014/335/EU, Euratom van de Raad van 26 mei 2014 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (5), |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2014/335/EU, Euratom van de Raad van 26 mei 2014 betreffende het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie (5),

| — | gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017, goedgekeurd door de Commissie op 12 april 2017 (COM(2017)0188), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017, goedgekeurd door de Commissie op 12 april 2017 (COM(2017)0188),

| — | gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017, vastgesteld door de Raad op 8 juni 2017 en toegezonden aan het Europees Parlement op 9 juni 2017 (09437/2017 — C8-0190/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017, vastgesteld door de Raad op 8 juni 2017 en toegezonden aan het Europees Parlement op 9 juni 2017 (09437/2017 — C8-0190/2017),

| — | gezien de artikelen 88 en 91 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 88 en 91 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0229/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie (A8-0229/2017),

| A. | overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 dient om het overschot van het begrotingsjaar 2016, te weten 6 405 miljoen EUR, op te nemen in de begroting voor 2017; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 dient om het overschot van het begrotingsjaar 2016, te weten 6 405 miljoen EUR, op te nemen in de begroting voor 2017;

| B. | overwegende dat dit overschot hoofdzakelijk bestaat uit hogere ontvangsten ten belope van 1 688 miljoen EUR, onderbestedingen van 4 889 miljoen EUR en wisselkoersverschillen van -173 miljoen EUR; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat dit overschot hoofdzakelijk bestaat uit hogere ontvangsten ten belope van 1 688 miljoen EUR, onderbestedingen van 4 889 miljoen EUR en wisselkoersverschillen van -173 miljoen EUR;

| C. | overwegende dat aan de inkomstenzijde de rente op late betalingen en boetes (3 052 miljoen EUR) en een negatief resultaat voor de eigen middelen (1 511 miljoen EUR) de twee belangrijkste componenten zijn; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat aan de inkomstenzijde de rente op late betalingen en boetes (3 052 miljoen EUR) en een negatief resultaat voor de eigen middelen (1 511 miljoen EUR) de twee belangrijkste componenten zijn;

| D. | overwegende dat aan de uitgavenzijde de onderbestedingen 4 825 miljoen EUR bedragen voor 2016 en 28 miljoen EUR aan onderbestede van 2015 overgedragen kredieten in afdeling III (Commissie), alsmede 35 miljoen EUR voor andere instellingen; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat aan de uitgavenzijde de onderbestedingen 4 825 miljoen EUR bedragen voor 2016 en 28 miljoen EUR aan onderbestede van 2015 overgedragen kredieten in afdeling III (Commissie), alsmede 35 miljoen EUR voor andere instellingen;

| 1. | neemt kennis van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017, zoals ingediend door de Commissie, dat uitsluitend tot doel heeft het overschot van 2016, ter hoogte van 6 405 miljoen EUR, in de begroting op te nemen, overeenkomstig artikel 18 van het Financieel Reglement, en neemt kennis van het standpunt van de Raad hierover; |
| --- | --- |

1.

| 2. | stelt met grote bezorgdheid vast dat voor 2016 de aanzienlijke onderbesteding 4 889 miljoen EUR bedroeg, ondanks het feit dat gewijzigde begroting nr. 4/2016 het niveau van de betalingskredieten reeds met 7 284,3 miljoen EUR had verlaagd; wijst erop dat de uiterst lage uitvoering van de betalingskredieten op het gebied van cohesie (rubriek 1b) deels voortvloeit uit de onjuiste ramingen van de lidstaten en uit vertragingen met de aanwijzing van beheers- en certificeringsautoriteiten door de lidstaten; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wijst op de negatieve effecten van de waardedaling van het Britse pond ten opzichte van de euro, hetgeen de hoofdoorzaak is van het tekort aan ontvangsten ter hoogte van 1 511 miljoen EUR van de eigen middelen; wijst erop dat dat tekort ernstige problemen voor de financiering van de Uniebegroting had kunnen opleveren; merkt op dat dat tekort aan ontvangsten te wijten is aan het eenzijdige Britse besluit om de Unie te verlaten, maar dat de correctie door de Unie als geheel moet worden gedragen; benadrukt dat die kosten in aanmerking moeten worden genomen bij de onderhandelingen over de afwikkeling van de financiële verplichtingen tussen het Verenigd Koninkrijk en de Unie; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wijst in het bijzonder op het relatief hoge niveau aan boetes in 2016, voor in totaal 4 159 miljoen EUR, waarvan 2 861 miljoen EUR worden meegeteld in het overschot van 2016; |
| --- | --- |

4.

| 5. | dringt erop aan dat, in plaats van de bni-bijdrage aan te passen, overschotten op de begroting van de Unie die het resultaat zijn van de onderbesteding van kredieten of van boetes die aan bedrijven zijn opgelegd wegens inbreuken op het mededingingsrecht van de Unie kunnen worden gebruikt om tegemoet te komen aan de financieringsbehoeften van de Unie; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst erop dat de goedkeuring van het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 het aandeel van de bni-bijdragen van de lidstaten in de begroting van de Unie in 2017 met 6 405 miljoen EUR zal verminderen; dringt er eens te meer op aan dat de lidstaten deze terugvloeiende middelen gebruiken om hun toezeggingen met betrekking tot de vluchtelingencrisis na te komen en hun bijdrage aan het trustfonds van de Unie en het nieuwe Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling met die van de Unie in overeenstemming te brengen (6); |
| --- | --- |

6.

| 7. | verzoekt de Unie-instellingen de lopende en geplande ontwerpen van gewijzigde begroting voor het Jongerenwerkgelegenheidsinitiatief en het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling snel te behandelen, overeenkomstig de uitgesproken voornemens in het kader van de resultaten van de bemiddeling inzake de begroting 2017; |
| --- | --- |

7.

| 8. | betreurt in het kader van dit ontwerp van gewijzigde begroting dat de goedkeuring van de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) in de Raad meerdere maanden werd geblokkeerd; is opgelucht dat de Britse regering haar woord heeft gehouden en haar blokkade op de herziening van het MFK spoedig na de parlementsverkiezingen in het VK heeft opgeheven; hoopt dat het terugvloeien van financiële middelen naar de lidstaten de komende onderhandelingen over de verrekening van de financiële verplichtingen tussen het VK en de Unie zal versoepelen; |
| --- | --- |

8.

| 9. | keurt het standpunt van de Raad inzake het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 2/2017 goed; |
| --- | --- |

9.

| 10. | verzoekt zijn Voorzitter te constateren dat de gewijzigde begroting nr. 2/2017 definitief is vastgesteld en zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad, de Commissie, de overige instellingen en de betrokken organen, alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

11.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 51 van 28.2.2017, blz. 1.

(3)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(4)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

(5)  PB L 168 van 7.6.2014, blz. 105.

(6)  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en tot instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds (COM(2016)0586).

---

Woensdag 5 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/231 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/231

---

P8_TA(2017)0291

Besluit om geen bezwaar te maken tegen een gedelegeerde handeling: Europese betalingsbevelprocedure

Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening van de Commissie van 19 juni 2017 ter vervanging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (C(2017)03984 — 2017/2747(DEA))

(2018/C 334/30)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2017)03984), |
| --- | --- |

—

gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2017)03984),

| — | gezien het schrijven van de Commissie van 19 juni 2017, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie van 19 juni 2017, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening,

| — | gezien het schrijven van de Commissie juridische zaken van 22 juni 2017 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie juridische zaken van 22 juni 2017 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters,

| — | gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (1), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421 van het Europees Parlement en de Raad (2), en met name artikel 30 en artikel 31, lid 5, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 1896/2006 van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 tot invoering van een Europese betalingsbevelprocedure (1), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421 van het Europees Parlement en de Raad (2), en met name artikel 30 en artikel 31, lid 5,

| — | gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie juridische zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie juridische zaken,

| — | gezien artikel 105, lid 6, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 105, lid 6, van zijn Reglement,

| — | gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 105, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 4 juli 2017 verstreek, |
| --- | --- |

—

gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 105, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 4 juli 2017 verstreek,

| A. | overwegende dat de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 de formulieren bevatten die moeten worden gebruikt om de toepassing van de verordening te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 de formulieren bevatten die moeten worden gebruikt om de toepassing van de verordening te vergemakkelijken;

| B. | overwegende dat Verordening (EG) nr. 1896/2006 is gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421, die met ingang van 14 juli 2017 van kracht wordt; overwegende dat de aangebrachte wijzigingen in de Europese betalingsbevelprocedure tot uiting moeten komen in bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Verordening (EG) nr. 1896/2006 is gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421, die met ingang van 14 juli 2017 van kracht wordt; overwegende dat de aangebrachte wijzigingen in de Europese betalingsbevelprocedure tot uiting moeten komen in bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006;

| C. | overwegende dat het noodzakelijk is bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 te vervangen en overwegende dat de nieuwe bijlage I op hetzelfde moment van kracht moet worden als Verordening (EU) 2015/2421; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het noodzakelijk is bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1896/2006 te vervangen en overwegende dat de nieuwe bijlage I op hetzelfde moment van kracht moet worden als Verordening (EU) 2015/2421;

| D. | overwegende dat de wijzigingen aan Verordening (EG) nr. 1896/2006 met ingang van 14 juli 2017 van kracht zullen worden en dat de gedelegeerde verordening derhalve op 14 juli 2017 in werking moet treden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de wijzigingen aan Verordening (EG) nr. 1896/2006 met ingang van 14 juli 2017 van kracht zullen worden en dat de gedelegeerde verordening derhalve op 14 juli 2017 in werking moet treden;

| 1. | verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 399 van 30.12.2006, blz. 1.

(2)  PB L 341 van 24.12.2015, blz. 1.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/232 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/232

---

P8_TA(2017)0292

Besluit om geen bezwaar te maken tegen een gedelegeerde handeling: Europese procedure voor geringe vorderingen

Besluit van het Europees Parlement om geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde Verordening van de Commissie van 19 juni 2017 tot vervanging van de bijlagen I, II, III en IV bij Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (C(2017)03982 — 2017/2748(DEA))

(2018/C 334/31)

Het Europees Parlement,

| — | gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2017)03982), |
| --- | --- |

—

gezien de gedelegeerde verordening van de Commissie (C(2017)03982),

| — | gezien het schrijven van de Commissie van 19 juni 2017, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening, |
| --- | --- |

—

gezien het schrijven van de Commissie van 19 juni 2017, waarin zij het Parlement verzoekt te verklaren dat het geen bezwaar zal maken tegen de gedelegeerde verordening,

| — | gezien de brief van de Commissie juridische zaken van 22 juni 2017 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, |
| --- | --- |

—

gezien de brief van de Commissie juridische zaken van 22 juni 2017 aan de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters,

| — | gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 290 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (1), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421 van het Europees Parlement en de Raad (2), en met name artikel 26 en artikel 27, lid 5, |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EG) nr. 861/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 11 juli 2007 tot vaststelling van een Europese procedure voor geringe vorderingen (1), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421 van het Europees Parlement en de Raad (2), en met name artikel 26 en artikel 27, lid 5,

| — | gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie juridische zaken, |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor een besluit van de Commissie juridische zaken,

| — | gezien artikel 105, lid 6, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 105, lid 6, van zijn Reglement,

| — | gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 105, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 4 juli 2017 verstreek, |
| --- | --- |

—

gezien er geen bezwaar werd gemaakt binnen de in artikel 105, lid 6, derde en vierde streepje, van zijn Reglement gestelde termijn, die op 4 juli 2017 verstreek,

| A. | overwegende dat in de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 861/2007 de formulieren zijn opgenomen die moeten worden gebruikt om de toepassing van de verordening te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

A.

overwegende dat in de bijlagen bij Verordening (EG) nr. 861/2007 de formulieren zijn opgenomen die moeten worden gebruikt om de toepassing van de verordening te vergemakkelijken;

| B. | overwegende dat Verordening (EG) nr. 861/2007 is gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421, die met ingang van 14 juli 2017 van kracht wordt; overwegende dat de in de Europese procedure voor geringe vorderingen aangebrachte wijzigingen moeten worden weerspiegeld in bovengenoemde formulieren in de bijlagen; |
| --- | --- |

B.

overwegende dat Verordening (EG) nr. 861/2007 is gewijzigd bij Verordening (EU) 2015/2421, die met ingang van 14 juli 2017 van kracht wordt; overwegende dat de in de Europese procedure voor geringe vorderingen aangebrachte wijzigingen moeten worden weerspiegeld in bovengenoemde formulieren in de bijlagen;

| C. | overwegende dat het noodzakelijk is de bijlagen I t/m IV bij Verordening (EG) nr. 861/2007 te vervangen en overwegende dat de nieuwe bijlagen I t/m IV op hetzelfde moment van kracht moet worden als Verordening (EU) 2015/2421; |
| --- | --- |

C.

overwegende dat het noodzakelijk is de bijlagen I t/m IV bij Verordening (EG) nr. 861/2007 te vervangen en overwegende dat de nieuwe bijlagen I t/m IV op hetzelfde moment van kracht moet worden als Verordening (EU) 2015/2421;

| D. | overwegende dat de wijzigingen van Verordening (EG) nr. 861/2007 met ingang van 14 juli 2017 van kracht zullen worden en dat de gedelegeerde verordening derhalve op 14 juli 2017 in werking moet treden; |
| --- | --- |

D.

overwegende dat de wijzigingen van Verordening (EG) nr. 861/2007 met ingang van 14 juli 2017 van kracht zullen worden en dat de gedelegeerde verordening derhalve op 14 juli 2017 in werking moet treden;

| 1. | verklaart geen bezwaar te maken tegen de gedelegeerde verordening; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter dit besluit te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  PB L 199 van 31.7.2007, blz. 1.

(2)  PB L 341 van 24.12.2015, blz. 1.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/233 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/233

---

P8_TA(2017)0294

In Kigali goedgekeurde overeenkomst tot wijziging van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting, namens de Europese Unie, van de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal betreffende stoffen die de ozonlaag afbreken (07725/2017 — C8-0157/2017 — 2017/0016(NLE))

(Goedkeuring)

(2018/C 334/32)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07725/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07725/2017),

| — | gezien de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal, die is goedgekeurd tijdens de 28e vergadering van de Partijen bij het Protocol van Montreal, die is gehouden in Kigali, Rwanda, in oktober 2016, |
| --- | --- |

—

gezien de wijziging van Kigali van het Protocol van Montreal, die is goedgekeurd tijdens de 28e vergadering van de Partijen bij het Protocol van Montreal, die is gehouden in Kigali, Rwanda, in oktober 2016,

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0157/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0157/2017),

| — | gezien artikel 99, lid 1, eerste en vierde alinea, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, lid 1, eerste en vierde alinea, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0237/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0237/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de wijziging; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/234 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/234

---

P8_TA(2017)0295

Verdrag inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau bij het Verdrag betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de aanvaarding namens de Europese Unie van de wijziging van het Protocol van 1999 inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand (07524/2017 — C8-0143/2017 — 2013/0448(NLE))

(Goedkeuring)

(2018/C 334/33)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07524/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (07524/2017),

| — | gezien de wijziging van de tekst van het Protocol van 1999 inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau en van de bijlagen II tot en met IX daarbij en toevoeging van nieuwe bijlagen X en XI (07524/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de wijziging van de tekst van het Protocol van 1999 inzake vermindering van verzuring, eutrofiëring en ozon op leefniveau en van de bijlagen II tot en met IX daarbij en toevoeging van nieuwe bijlagen X en XI (07524/2017),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0143/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens artikel 192, lid 1, en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0143/2017),

| — | gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0241/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid (A8-0241/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de aanvaarding van een wijziging van het protocol; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten. |
| --- | --- |

2.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/235 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/235

---

P8_TA(2017)0296

Sluiting van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de EU en Cuba (goedkeuring) ***

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerp van besluit van de Raad betreffende de sluiting namens de Unie van de Overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12502/2016 — C8-0517/2016 — 2016/0298(NLE))

(Goedkeuring)

(2018/C 334/34)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12502/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van besluit van de Raad (12502/2016),

| — | gezien de ontwerpovereenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12504/2016), |
| --- | --- |

—

gezien de ontwerpovereenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Cuba, anderzijds (12504/2016),

| — | gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens de artikelen 207 en 209 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0517/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het verzoek om goedkeuring dat de Raad heeft ingediend krachtens de artikelen 207 en 209 en artikel 218, lid 6, tweede alinea, onder a), en artikel 218, lid 8, tweede alinea, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (C8-0517/2016),

| — | gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 5 juli 2017 (1) over het ontwerp van besluit, |
| --- | --- |

—

gezien zijn niet-wetgevingsresolutie van 5 juli 2017 (1) over het ontwerp van besluit,

| — | gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 99, leden 1 en 4, en artikel 108, lid 7, van zijn Reglement,

| — | gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel (A8-0232/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling van de Commissie buitenlandse zaken en de adviezen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie internationale handel (A8-0232/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan de sluiting van de overeenkomst; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie, alsmede aan de regeringen en parlementen van de lidstaten en Cuba. |
| --- | --- |

2.

---

(1)  Aangenomen teksten van die datum, P8_TA(2017)0297.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/236 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/236

---

P8_TA(2017)0298

Memorandum van overeenstemming tussen het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht en Eurojust *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het ontwerpuitvoeringsbesluit van de Raad houdende goedkeuring van de sluiting door Eurojust van het memorandum van overeenstemming tussen het Europees Agentschap voor het operationeel beheer van grootschalige IT-systemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht en Eurojust (07536/2017 — C8-0136/2017 — 2017/0804(CNS))

(Raadpleging)

(2018/C 334/35)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het ontwerp van de Raad (07536/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van de Raad (07536/2017),

| — | gezien artikel 39, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam, en artikel 9 van Protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0136/2017), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 39, lid 1, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, zoals gewijzigd bij het Verdrag van Amsterdam, en artikel 9 van Protocol nr. 36 betreffende de overgangsbepalingen, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0136/2017),

| — | gezien Besluit 2002/187/JBZ van de Raad van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken (1), en met name artikel 26, lid 2, |
| --- | --- |

—

gezien Besluit 2002/187/JBZ van de Raad van 28 februari 2002 betreffende de oprichting van Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige vormen van criminaliteit te versterken (1), en met name artikel 26, lid 2,

| — | gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 78 quater van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0215/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0215/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het ontwerp van de Raad; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in de door het Parlement goedgekeurde tekst; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie. |
| --- | --- |

4.

---

(1)  PB L 63 van 6.3.2002, blz. 1.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/237 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/237

---

P8_TA(2017)0299

De strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt ***II

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het standpunt van de Raad in eerste lezing met het oog op de vaststelling van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de Unie schaadt (06182/1/2017 — C8-0150/2017 — 2012/0193(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: tweede lezing)

(2018/C 334/36)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (06182/1/2017 — C8-0150/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het standpunt van de Raad in eerste lezing (06182/1/2017 — C8-0150/2017),

| — | gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2012)0363), |
| --- | --- |

—

gezien zijn in eerste lezing geformuleerde standpunt (1) inzake het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2012)0363),

| — | gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 7, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 67 bis van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 67 bis van zijn Reglement,

| — | gezien het gezamenlijk overleg van de Commissie begrotingscontrole en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken overeenkomstig artikel 55 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien het gezamenlijk overleg van de Commissie begrotingscontrole en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken overeenkomstig artikel 55 van het Reglement,

| — | gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie begrotingscontrole en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0230/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de aanbeveling voor de tweede lezing van de Commissie begrotingscontrole en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (A8-0230/2017),

| 1. | keurt het standpunt van de Raad in eerste lezing goed; |
| --- | --- |

1.

| 2. | constateert dat het besluit is vastgesteld overeenkomstig het standpunt van de Raad; |
| --- | --- |

2.

| 3. | Verzoekt zijn Voorzitter het besluit samen met de voorzitter van de Raad, overeenkomstig artikel 297, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie te ondertekenen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | verzoekt zijn secretaris-generaal het besluit te ondertekenen, nadat is nagegaan of alle procedures naar behoren zijn uitgevoerd, en samen met de secretaris-generaal van de Raad zorg te dragen voor publicatie ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

5.

---

(1)  Aangenomen teksten van 16.4.2014, P7_TA(2014)0427.

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/238 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/238

---

P8_TA(2017)0300

Het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en -sancties ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 betreffende het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de EU inzake douaneovertredingen en sancties (COM(2013)0884 — C8-0033/2014 — 2013/0432(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/37)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2013)0884), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad (COM(2013)0884),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 33 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0033/2014), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 33 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0033/2014),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken inzake de voorgestelde rechtsgrond,

| — | gezien artikel 294, lid 3, en de artikelen 33 en 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, en de artikelen 33 en 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn ingediend door het Litouwse en het Zweedse parlement, en waarin het ontwerp van wetgevingshandeling in strijd met het subsidiariteitsbeginsel wordt geacht, |
| --- | --- |

—

gezien de gemotiveerde adviezen die in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid zijn ingediend door het Litouwse en het Zweedse parlement, en waarin het ontwerp van wetgevingshandeling in strijd met het subsidiariteitsbeginsel wordt geacht,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 21 september 2016 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 21 september 2016 (1),

| — | gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie internationale handel (A8-0239/2016), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie interne markt en consumentenbescherming en het advies van de Commissie internationale handel (A8-0239/2016),

| 1. | stelt als zijn standpunt in eerste lezing de tekst vast die is vastgesteld op 25 oktober 2016 (2); |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 487 van 28.12.2016, blz. 57.

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0400.

---

P8_TC1-COD(2013)0432

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 5 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad betreffende het rechtskader van de Unie inzake douaneovertredingen en sancties

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name
  de
  artikel
  en
   33
  en 114
  , [Am. 1]

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen,

Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1),

Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De bepalingen op het gebied van de douane-unie zijn geharmoniseerd op grond van het recht van de Unie. De handhaving ervan behoort echter tot het toepassingsgebied van het nationale recht van de lidstaten. |
| --- | --- |

(1)

De bepalingen op het gebied van de douane-unie zijn geharmoniseerd op grond van het recht van de Unie. De handhaving ervan behoort echter tot het toepassingsgebied van het nationale recht van de lidstaten.

| (1 bis) | Deze richtlijn dient in overeenstemming te zijn met Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad
   (3)

  . („het douanewetboek”) [Am. 2] |
| --- | --- |

(1 bis)

Deze richtlijn dient in overeenstemming te zijn met Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad
   (3)

  . („het douanewetboek”) [Am. 2]

| (2) | Als gevolg daarvan is de

  De
  omgang met douaneovertredingen en -sancties
  is
  op 28 verschillende soorten rechtsregels gebaseerd. Dientengevolge wordt een schending van de douanewetgeving in de Unie niet op dezelfde manier aangepakt en verschillen de sancties die kunnen worden opgelegd per geval in aard en ernst, al naar gelang de lidstaat die de sanctie oplegt
  , met als gevolg een verlies voor de staatskas van de lidstaten en een verstoring van de handelsstromen
  . [Am. 3] |
| --- | --- |

(2)

Als gevolg daarvan is de

  De
  omgang met douaneovertredingen en -sancties
  is
  op 28 verschillende soorten rechtsregels gebaseerd. Dientengevolge wordt een schending van de douanewetgeving in de Unie niet op dezelfde manier aangepakt en verschillen de sancties die kunnen worden opgelegd per geval in aard en ernst, al naar gelang de lidstaat die de sanctie oplegt
  , met als gevolg een verlies voor de staatskas van de lidstaten en een verstoring van de handelsstromen
  . [Am. 3]

| (3) | Dit verschil in rechtsstelsels van de lidstaten is niet alleen van
  nadelige
  invloed op het optimale beheer van de douane-unie
  en de noodzakelijke transparantie die nodig is om het correct functioneren van de interne markt te garanderen met betrekking tot de wijze waarop overtredingen door de verschillende douaneautoriteiten worden afgehandeld
  , maar voorkomt ook dat

  het realiseren van
  een gelijk speelveld wordt gerealiseerd voor marktdeelnemers in de douane-unie
  , die reeds te maken krijgen met verschillende stelsels en regels in de Unie,
  omdat het gevolgen heeft voor hun toegang tot douanevereenvoudigingen en -faciliteiten. [Am. 4] |
| --- | --- |

(3)

Dit verschil in rechtsstelsels van de lidstaten is niet alleen van
  nadelige
  invloed op het optimale beheer van de douane-unie
  en de noodzakelijke transparantie die nodig is om het correct functioneren van de interne markt te garanderen met betrekking tot de wijze waarop overtredingen door de verschillende douaneautoriteiten worden afgehandeld
  , maar voorkomt ook dat

  het realiseren van
  een gelijk speelveld wordt gerealiseerd voor marktdeelnemers in de douane-unie
  , die reeds te maken krijgen met verschillende stelsels en regels in de Unie,
  omdat het gevolgen heeft voor hun toegang tot douanevereenvoudigingen en -faciliteiten. [Am. 4]

| (4) | Het douanewetboek is ontworpen voor een multinationale elektronische omgeving waar sprake is van realtime communicatie tussen de douaneautoriteiten en waar een door de lidstaten genomen beslissing in alle andere lidstaten van toepassing is. Dit rechtskader vereist om die reden een geharmoniseerde handhaving. Het douanewetboek bevat tevens een bepaling waarin van lidstaten wordt vereist te voorzien in effectieve, afschrikkende en evenredige sancties. |
| --- | --- |

(4)

Het douanewetboek is ontworpen voor een multinationale elektronische omgeving waar sprake is van realtime communicatie tussen de douaneautoriteiten en waar een door de lidstaten genomen beslissing in alle andere lidstaten van toepassing is. Dit rechtskader vereist om die reden een geharmoniseerde handhaving. Het douanewetboek bevat tevens een bepaling waarin van lidstaten wordt vereist te voorzien in effectieve, afschrikkende en evenredige sancties.

| (5) | Het in deze richtlijn voorziene rechtskader voor de handhaving van de Unie-douanewetgeving is in overeenstemming met de geldende wetgeving inzake de financiële belangen van de Unie, en met name Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad (4). Tot de douaneovertredingen binnen het door deze richtlijn vastgestelde kader behoren douaneovertredingen die gevolgen hebben voor deze financiële belangen terwijl zij op basis van het strafrecht niet onder het toepassingsgebied van de wetgeving vallen die deze belangen moet beschermen, en douaneovertredingen die in het geheel geen invloed hebben op de financiële belangen van de Unie. |
| --- | --- |

(5)

Het in deze richtlijn voorziene rechtskader voor de handhaving van de Unie-douanewetgeving is in overeenstemming met de geldende wetgeving inzake de financiële belangen van de Unie, en met name Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad (4). Tot de douaneovertredingen binnen het door deze richtlijn vastgestelde kader behoren douaneovertredingen die gevolgen hebben voor deze financiële belangen terwijl zij op basis van het strafrecht niet onder het toepassingsgebied van de wetgeving vallen die deze belangen moet beschermen, en douaneovertredingen die in het geheel geen invloed hebben op de financiële belangen van de Unie.

| (6) | Er dient
  middels deze richtlijn
  een lijst te worden vastgesteld met gedragingen die beschouwd moeten worden als schendingen van de Unie-douanewetgeving en waarop sancties zouden moeten staan. Deze douaneovertredingen dienen volledig te zijn gebaseerd op de verplichtingen die voortvloeien uit de douanewetgeving en rechtstreeks betrekking te hebben op het douanewetboek. Met deze richtlijn moet worden niet bepaald wanneer

  dat
  lidstaten voor deze douaneovertredingen een administratieve of

  niet-
  strafrechtelijke sanctie
  s
  moeten opleggen.
  Lidstaten moeten eveneens de mogelijkheid hebben te voorzien in de oplegging van strafrechtelijke sancties, in overeenstemming met het nationale en het Unierecht, in plaats van niet-strafrechtelijke sancties, wanneer de aard en ernst van de desbetreffende overtredingen dit vereisen teneinde de opgelegde sanctie afschrikkend, doeltreffend en evenredig te laten zijn. [Am. 5] |
| --- | --- |

(6)

Er dient
  middels deze richtlijn
  een lijst te worden vastgesteld met gedragingen die beschouwd moeten worden als schendingen van de Unie-douanewetgeving en waarop sancties zouden moeten staan. Deze douaneovertredingen dienen volledig te zijn gebaseerd op de verplichtingen die voortvloeien uit de douanewetgeving en rechtstreeks betrekking te hebben op het douanewetboek. Met deze richtlijn moet worden niet bepaald wanneer

  dat
  lidstaten voor deze douaneovertredingen een administratieve of

  niet-
  strafrechtelijke sanctie
  s
  moeten opleggen.
  Lidstaten moeten eveneens de mogelijkheid hebben te voorzien in de oplegging van strafrechtelijke sancties, in overeenstemming met het nationale en het Unierecht, in plaats van niet-strafrechtelijke sancties, wanneer de aard en ernst van de desbetreffende overtredingen dit vereisen teneinde de opgelegde sanctie afschrikkend, doeltreffend en evenredig te laten zijn. [Am. 5]

| (7) | De eerste categorie gedragingen zou douaneovertredingen op basis van objectieve aansprakelijkheid moeten bevatten, waarvoor geen enkele vorm van schuld is vereist gezien de objectieve aard van de daarmee verbonden verplichtingen en het feit dat de personen die verantwoordelijk zijn om aan deze verplichtingen voldoen, het bestaansrecht en bindende karakter ervan niet kunnen negeren.
  [Am. 6] |
| --- | --- |

(7)

De eerste categorie gedragingen zou douaneovertredingen op basis van objectieve aansprakelijkheid moeten bevatten, waarvoor geen enkele vorm van schuld is vereist gezien de objectieve aard van de daarmee verbonden verplichtingen en het feit dat de personen die verantwoordelijk zijn om aan deze verplichtingen voldoen, het bestaansrecht en bindende karakter ervan niet kunnen negeren.
  [Am. 6]

| (8) | De tweede en derde categorie gedragingen zouden douaneovertredingen moeten bevatten die uit nalatigheid of met opzet zijn begaan, met andere woorden waar het subjectieve element voor de verschuldigheid bepalend is.
  [Am. 7] |
| --- | --- |

(8)

De tweede en derde categorie gedragingen zouden douaneovertredingen moeten bevatten die uit nalatigheid of met opzet zijn begaan, met andere woorden waar het subjectieve element voor de verschuldigheid bepalend is.
  [Am. 7]

| (9) | Het aanmoedigen, mede mogelijk maken en uitlokken van een gedraging die kan worden aangemerkt als een met opzet gepleegde douaneovertreding, evenals een poging om bepaalde douaneovertredingen met opzet te begaan, dient als douaneovertreding te worden beschouwd. |
| --- | --- |

(9)

Het aanmoedigen, mede mogelijk maken en uitlokken van een gedraging die kan worden aangemerkt als een met opzet gepleegde douaneovertreding, evenals een poging om bepaalde douaneovertredingen met opzet te begaan, dient als douaneovertreding te worden beschouwd.

| (10) | Met het oog op de rechtszekerheid dient te worden bepaald dat een handeling of nalatigheid als gevolg van een vergissing van de douaneautoriteiten
  als bedoeld in het douanewetboek
  niet als een douaneovertreding dient te worden aangemerkt. [Am. 8] |
| --- | --- |

(10)

Met het oog op de rechtszekerheid dient te worden bepaald dat een handeling of nalatigheid als gevolg van een vergissing van de douaneautoriteiten
  als bedoeld in het douanewetboek
  niet als een douaneovertreding dient te worden aangemerkt. [Am. 8]

| (11) | De lidstaten moeten waarborgen dat de aansprakelijkheid voor eenzelfde douaneovertreding zowel voor rechtspersonen als voor natuurlijke personen geldt indien de douaneovertreding ten bate van een rechtspersoon is begaan. |
| --- | --- |

(11)

De lidstaten moeten waarborgen dat de aansprakelijkheid voor eenzelfde douaneovertreding zowel voor rechtspersonen als voor natuurlijke personen geldt indien de douaneovertreding ten bate van een rechtspersoon is begaan.

| (12) | Om de nationale sanctiesystemen van de lidstaten onderling aan te passen, dienen sanctieschalen te worden vastgesteld die een weerspiegeling vormen

  de ernst
  van de verschillende categorieën douaneovertredingen en de ernst ervan

  weerspiegelen
  . Om effectieve, evenredige en afschrikkende sancties op te leggen, dienen de lidstaten eveneens te waarborgen dat hun bevoegde autoriteiten rekening houden met specifieke verzwarende of verzachtende omstandigheden bij het bepalen van de soort en de hoogte van de toe te passen sancties. [Am. 9] |
| --- | --- |

(12)

Om de nationale sanctiesystemen van de lidstaten onderling aan te passen, dienen sanctieschalen te worden vastgesteld die een weerspiegeling vormen

  de ernst
  van de verschillende categorieën douaneovertredingen en de ernst ervan

  weerspiegelen
  . Om effectieve, evenredige en afschrikkende sancties op te leggen, dienen de lidstaten eveneens te waarborgen dat hun bevoegde autoriteiten rekening houden met specifieke verzwarende of verzachtende omstandigheden bij het bepalen van de soort en de hoogte van de toe te passen sancties. [Am. 9]

| (12 bis) | Uitsluitend wanneer ernstige overtredingen geen verband houden met de ontdoken douanerechten, maar met de waarde van de desbetreffende goederen, bijvoorbeeld in geval van overtredingen in verband met intellectuele-eigendomsrechten of goederen waarvoor een verbod of een beperking geldt, dienen douaneautoriteiten de opgelegde sanctie te baseren op de waarde van de goederen. [Am. 10] |
| --- | --- |

(12 bis)

Uitsluitend wanneer ernstige overtredingen geen verband houden met de ontdoken douanerechten, maar met de waarde van de desbetreffende goederen, bijvoorbeeld in geval van overtredingen in verband met intellectuele-eigendomsrechten of goederen waarvoor een verbod of een beperking geldt, dienen douaneautoriteiten de opgelegde sanctie te baseren op de waarde van de goederen. [Am. 10]

| (13) | De verjaringstermijn voor de vervolging van een douaneovertreding dient op vier jaar te worden vastgesteld met ingang van de dag waarop de douaneovertreding is begaan of, in het geval van voortdurende of herhaalde overtredingen, met ingang van de dag waarop het gedrag dat een overtreding vormt, is beëindigd. De lidstaten dienen te waarborgen dat de verjaringstermijn wordt onderbroken door een handeling met betrekking tot onderzoeken of gerechtelijke procedures die verband houden met
  dezelfde douaneovertreding, of door een handeling van
  de douaneovertreding

  voor de overtreding verantwoordelijke persoon
  . De lidstaten kunnen

  moeten de mogelijkheid hebben
  de gevallen vastleggen

  vast te leggen
  waarvoor deze verjaring wordt gestuit. De aanvang of voortzetting van deze procedures dient

  Alle procedures dienen, ongeacht een eventuele onderbreking van de verjaringstermijn, te verjaren
  na het verstrijken van de

  een
  termijn van acht jaar te worden uitgesloten en de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van een sanctie dient op drie jaar te worden gesteld. [Am. 11] |
| --- | --- |

(13)

De verjaringstermijn voor de vervolging van een douaneovertreding dient op vier jaar te worden vastgesteld met ingang van de dag waarop de douaneovertreding is begaan of, in het geval van voortdurende of herhaalde overtredingen, met ingang van de dag waarop het gedrag dat een overtreding vormt, is beëindigd. De lidstaten dienen te waarborgen dat de verjaringstermijn wordt onderbroken door een handeling met betrekking tot onderzoeken of gerechtelijke procedures die verband houden met
  dezelfde douaneovertreding, of door een handeling van
  de douaneovertreding

  voor de overtreding verantwoordelijke persoon
  . De lidstaten kunnen

  moeten de mogelijkheid hebben
  de gevallen vastleggen

  vast te leggen
  waarvoor deze verjaring wordt gestuit. De aanvang of voortzetting van deze procedures dient

  Alle procedures dienen, ongeacht een eventuele onderbreking van de verjaringstermijn, te verjaren
  na het verstrijken van de

  een
  termijn van acht jaar te worden uitgesloten en de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van een sanctie dient op drie jaar te worden gesteld. [Am. 11]

| (14) | De administratieve procedure met betrekking tot douaneovertredingen dient te worden opgeschort indien een strafrechtelijke procedure is ingeleid tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten. De voortzetting van de administratieve procedure na voltooiing van de strafrechtelijke procedure is alleen mogelijk indien het ne bis in idem-beginsel strikt in acht wordt genomen
  , wat betekent dat dezelfde overtreding niet twee keer mag worden bestraft
  . [Am. 12] |
| --- | --- |

(14)

De administratieve procedure met betrekking tot douaneovertredingen dient te worden opgeschort indien een strafrechtelijke procedure is ingeleid tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten. De voortzetting van de administratieve procedure na voltooiing van de strafrechtelijke procedure is alleen mogelijk indien het ne bis in idem-beginsel strikt in acht wordt genomen
  , wat betekent dat dezelfde overtreding niet twee keer mag worden bestraft
  . [Am. 12]

| (15) | Om positieve jurisdictieverschillen te voorkomen, moet in voorschriften worden opgenomen welke lidstaat met jurisdictie de zaak dient te onderzoeken. |
| --- | --- |

(15)

Om positieve jurisdictieverschillen te voorkomen, moet in voorschriften worden opgenomen welke lidstaat met jurisdictie de zaak dient te onderzoeken.

| (15 bis) | De algemene doelstelling van deze richtlijn is het garanderen van de doeltreffende tenuitvoerlegging van de wetgeving in de EU-douane-unie. Het wettelijke kader waarbinnen deze richtlijn valt, staat echter geen geïntegreerde aanpak toe van de handhaving, met inbegrip van toezicht, controle en onderzoek. De Commissie moet daarom het Europees Parlement en de Raad een verslag voorleggen over die aspecten, inclusief de uitvoering van het gemeenschappelijk kader voor risicobeheer, teneinde te beoordelen of er verdere wetgeving nodig is. [Am. 13] |
| --- | --- |

(15 bis)

De algemene doelstelling van deze richtlijn is het garanderen van de doeltreffende tenuitvoerlegging van de wetgeving in de EU-douane-unie. Het wettelijke kader waarbinnen deze richtlijn valt, staat echter geen geïntegreerde aanpak toe van de handhaving, met inbegrip van toezicht, controle en onderzoek. De Commissie moet daarom het Europees Parlement en de Raad een verslag voorleggen over die aspecten, inclusief de uitvoering van het gemeenschappelijk kader voor risicobeheer, teneinde te beoordelen of er verdere wetgeving nodig is. [Am. 13]

| (16) | Deze richtlijn dient te voorzien in de samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie om een doeltreffend optreden tegen douaneovertredingen te waarborgen. |
| --- | --- |

(16)

Deze richtlijn dient te voorzien in de samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie om een doeltreffend optreden tegen douaneovertredingen te waarborgen.

| (17) | Om het onderzoek naar douaneovertredingen te vergemakkelijken, dienen de bevoegde autoriteiten in de gelegenheid te worden gesteld bij de gepleegde overtreding gebruikte goederen, transportmiddelen of andere instrumenten tijdelijk in beslag te nemen. |
| --- | --- |

(17)

Om het onderzoek naar douaneovertredingen te vergemakkelijken, dienen de bevoegde autoriteiten in de gelegenheid te worden gesteld bij de gepleegde overtreding gebruikte goederen, transportmiddelen of andere instrumenten tijdelijk in beslag te nemen.

| (18) | Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (5) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van deze stukken gerechtvaardigd. |
| --- | --- |

(18)

Overeenkomstig de gezamenlijke politieke verklaring van 28 september 2011 van de lidstaten en de Commissie over toelichtende stukken (5) hebben de lidstaten zich ertoe verbonden om in gerechtvaardigde gevallen de kennisgeving van hun omzettingsmaatregelen vergezeld te doen gaan van één of meer stukken waarin het verband tussen de onderdelen van een richtlijn en de overeenkomstige delen van de nationale omzettingsinstrumenten wordt toegelicht. Met betrekking tot deze richtlijn acht de wetgever de toezending van deze stukken gerechtvaardigd.

| (18 bis) | Deze richtlijn heeft tot doel de douanesamenwerking te versterken door de nationale wetgevingen inzake douanesancties onderling aan te passen. Aangezien de gerechtelijke tradities van de lidstaten momenteel sterk van elkaar verschillen, is een totale harmonisering echter niet mogelijk. [Am. 14] |
| --- | --- |

(18 bis)

Deze richtlijn heeft tot doel de douanesamenwerking te versterken door de nationale wetgevingen inzake douanesancties onderling aan te passen. Aangezien de gerechtelijke tradities van de lidstaten momenteel sterk van elkaar verschillen, is een totale harmonisering echter niet mogelijk. [Am. 14]

| (19) | Aangezien deze richtlijn tot doel heeft te voorzien in een lijst douaneovertredingen die in alle lidstaten plaatsvinden, alsmede in een basis zodat lidstaten effectieve, afschrikkende en evenredige sancties op kunnen leggen op het — volledig geharmoniseerde — gebied van de douane-unie, kunnen deze doelstellingen onvoldoende worden gerealiseerd door de lidstaten op basis van hun verschillende gerechtelijke tradities en kunnen zij door de schaal en de gevolgen ervan beter op het niveau van de Unie worden gerealiseerd. De Unie kan overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie uiteengezette subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Krachtens het evenredigheidsbeginsel in dat artikel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken, |
| --- | --- |

(19)

Aangezien deze richtlijn tot doel heeft te voorzien in een lijst douaneovertredingen die in alle lidstaten plaatsvinden, alsmede in een basis zodat lidstaten effectieve, afschrikkende en evenredige sancties op kunnen leggen op het — volledig geharmoniseerde — gebied van de douane-unie, kunnen deze doelstellingen onvoldoende worden gerealiseerd door de lidstaten op basis van hun verschillende gerechtelijke tradities en kunnen zij door de schaal en de gevolgen ervan beter op het niveau van de Unie worden gerealiseerd. De Unie kan overeenkomstig het in artikel 5 van het Verdrag betreffende de Europese Unie uiteengezette subsidiariteitsbeginsel maatregelen nemen. Krachtens het evenredigheidsbeginsel in dat artikel gaat deze richtlijn niet verder dan wat nodig is om deze doelstellingen te verwezenlijken,

HEBBEN DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

Onderwerp en toepassingsgebied

1.   Met deze

  Deze
  richtlijn wordt een

  heeft tot doel bij te dragen aan de goede werking van de interne markt en het
  kader vastgesteld

  vast te stellen
  met betrekking tot de schendingen van de Unie-douanewetgeving, en voorzien

  voorziet
  in
  het opleggen van niet-strafrechtelijke
  sancties voor deze schendingen
  door de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten onderling aan te passen
  . [Am. 15]

2.   De richtlijn is van toepassing op de schending van de verplichtingen die zijn neergelegd in Verordening (EU) nr. 952/2013 (hierna „het douanewetboek” genoemd) en van identieke verplichtingen die zijn neergelegd in andere delen van de Unie-douanewetgeving als omschreven in artikel 5, lid 2, van het douanewetboek.

2 bis.
     
  Deze richtlijn heeft betrekking op de verplichtingen van de lidstaten ten aanzien van de handelspartners van de Europese Unie, alsook de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de Werelddouaneorganisatie, met het oog op de totstandbrenging van een homogene en efficiënte interne markt die de handel faciliteert en waarbij tegelijk zekerheid geboden wordt. [Am. 16]

Artikel 2

Douaneovertredingen en -sancties

  Algemene beginselen

1.
     De lidstaten stellen regels vast met betrekking tot de in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde sancties
  , met strikte inachtneming van het ne bis in idem-beginsel
  .

De lidstaten zorgen ervoor dat handelingen of nalatigheden zoals uiteengezet in de artikelen 3 en 6 gelden voor douaneovertredingen die door nalatigheid of opzettelijk worden begaan.

Lidstaten kunnen voorzien in het, in overeenstemming met het nationale en Unierecht, opleggen van strafrechtelijke sancties in plaats van niet-strafrechtelijke sancties, wanneer de aard en ernst van de desbetreffende overtredingen dit vereisen teneinde de opgelegde sanctie afschrikkend, doeltreffend en evenredig te laten zijn.

2.
     
  Voor de toepassing van deze richtlijn:

| a) | bepalen de douneautoriteiten of de overtreding is begaan door nalatigheid, hetgeen betekent dat de persoon die verantwoordelijk is heeft nagelaten om redelijke zorgvuldigheid met betrekking tot de controle over zijn activiteiten in acht te nemen, of dat die persoon maatregelen heeft genomen die onmiskenbaar ontoereikend waren om het optreden van omstandigheden die tot de overtreding leidden, te voorkomen, in het geval het risico van het optreden ervan redelijkerwijs te voorzien was; |
| --- | --- |

a)

bepalen de douneautoriteiten of de overtreding is begaan door nalatigheid, hetgeen betekent dat de persoon die verantwoordelijk is heeft nagelaten om redelijke zorgvuldigheid met betrekking tot de controle over zijn activiteiten in acht te nemen, of dat die persoon maatregelen heeft genomen die onmiskenbaar ontoereikend waren om het optreden van omstandigheden die tot de overtreding leidden, te voorkomen, in het geval het risico van het optreden ervan redelijkerwijs te voorzien was;

| b) | bepalen de douaneautoriteiten of de overtreding opzettelijk is gepleegd, hetgeen betekent dat de persoon die verantwoordelijk is heeft gehandeld of heeft nagelaten te handelen in de wetenschap dat de handeling of nalatigheid een overtreding vormde, of met de vrije en doelbewuste wens om de douanewetgeving te overtreden; |
| --- | --- |

b)

bepalen de douaneautoriteiten of de overtreding opzettelijk is gepleegd, hetgeen betekent dat de persoon die verantwoordelijk is heeft gehandeld of heeft nagelaten te handelen in de wetenschap dat de handeling of nalatigheid een overtreding vormde, of met de vrije en doelbewuste wens om de douanewetgeving te overtreden;

| c) | vormen administratieve fouten of vergissingen geen douaneovertredingen, tenzij uit alle omstandigheden blijkt dat zij opzettelijk zijn gepleegd of begaan als gevolg van nalatigheid. [Am. 17] |
| --- | --- |

c)

vormen administratieve fouten of vergissingen geen douaneovertredingen, tenzij uit alle omstandigheden blijkt dat zij opzettelijk zijn gepleegd of begaan als gevolg van nalatigheid. [Am. 17]

Artikel 2 bis

Facilitatie van de handel

Om te voldoen aan de verplichtingen van de Unie in het kader van de handelsfacilitatieovereenkomst van de WTO plegen de lidstaten overleg om een samenwerkingssysteem in te stellen waaraan alle lidstaten deelnemen. Dit systeem is bedoeld voor de coördinatie van de sleutelindicatoren inzake de doeltreffendheid van de douanesancties (analyse van het aantal beroepen, recidivecijfers, enz.), de verspreiding van de beste praktijken tussen de douanediensten (doeltreffendheid van de controles en de sancties, verminderen van de administratieve kosten, enz.), het doorgeven van de ervaringen van de marktdeelnemers en onderlinge banden creëren, de monitoring van de wijze waarop de douanediensten hun werkzaamheden uitvoeren, en het opstellen van statistieken over de overtredingen die begaan worden door ondernemingen uit derde landen. Binnen het samenwerkingssysteem worden alle lidstaten onverwijld in kennis gesteld van onderzoeken naar douaneovertredingen en vastgestelde overtredingen, teneinde de handelstransacties te faciliteren, de plaatsing van illegale goederen op de gemeenschappelijke markt te voorkomen en de doeltreffendheid van de controles te verbeteren. [Am. 18]

Artikel 3

Douaneovertredingen met objectieve aansprakelijkheid

De lidstaten garanderen dat bij de volgende handelingen of nalatigheden sprake is van een douaneovertreding, ongeacht enige vorm van schuld:

| a) | verzuim van eenieder die een douaneaangifte, een aangifte tot tijdelijke opslag, een summiere aangifte bij binnenbrengen, een summiere aangifte bij uitgaan, een aangifte tot wederuitvoer of een kennisgeving van wederuitvoer bij de douaneautoriteiten indient om de juistheid en volledigheid van de in de aangifte, de kennisgeving of de aanvraag verstrekte inlichtingen te garanderen overeenkomstig artikel 15, lid 2, onder a), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

a)

verzuim van eenieder die een douaneaangifte, een aangifte tot tijdelijke opslag, een summiere aangifte bij binnenbrengen, een summiere aangifte bij uitgaan, een aangifte tot wederuitvoer of een kennisgeving van wederuitvoer bij de douaneautoriteiten indient om de juistheid en volledigheid van de in de aangifte, de kennisgeving of de aanvraag verstrekte inlichtingen te garanderen overeenkomstig artikel 15, lid 2, onder a), van het douanewetboek;

| b) | verzuim van eenieder die een douaneaangifte, een aangifte tot tijdelijke opslag, een summiere aangifte bij binnenbrengen, een summiere aangifte bij uitgaan, een aangifte tot wederuitvoer of een kennisgeving van wederuitvoer bij de douaneautoriteiten indient om de echtheid, juistheid en geldigheid van het bewijsstuk te garanderen overeenkomstig artikel 15, lid 2, onder b), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

b)

verzuim van eenieder die een douaneaangifte, een aangifte tot tijdelijke opslag, een summiere aangifte bij binnenbrengen, een summiere aangifte bij uitgaan, een aangifte tot wederuitvoer of een kennisgeving van wederuitvoer bij de douaneautoriteiten indient om de echtheid, juistheid en geldigheid van het bewijsstuk te garanderen overeenkomstig artikel 15, lid 2, onder b), van het douanewetboek;

| c) | verzuim van eenieder om een summiere aangifte bij binnenbrengen overeenkomstig artikel 127 van het douanewetboek, een kennisgeving van aankomst van een zeeschip of luchtvaartuig over zee of door de lucht overeenkomstig artikel 133 van het douanewetboek, een aangifte tot tijdelijke opslag overeenkomstig artikel 145 van het douanewetboek, een douaneaangifte overeenkomstig artikel 158 van het douanewetboek, een kennisgeving van activiteiten in vrije zones overeenkomstig artikel 244, lid 2, van het douanewetboek, een aangifte vóór vertrek overeenkomstig artikel 263 van het douanewetboek, een aangifte tot wederuitvoer overeenkomstig artikel 270 van het douanewetboek, een summiere aangifte bij uitgaan overeenkomstig artikel 271 van het douanewetboek of een kennisgeving van wederuitvoer overeenkomstig artikel 274 van het douanewetboek in te dienen; |
| --- | --- |

c)

verzuim van eenieder om een summiere aangifte bij binnenbrengen overeenkomstig artikel 127 van het douanewetboek, een kennisgeving van aankomst van een zeeschip of luchtvaartuig over zee of door de lucht overeenkomstig artikel 133 van het douanewetboek, een aangifte tot tijdelijke opslag overeenkomstig artikel 145 van het douanewetboek, een douaneaangifte overeenkomstig artikel 158 van het douanewetboek, een kennisgeving van activiteiten in vrije zones overeenkomstig artikel 244, lid 2, van het douanewetboek, een aangifte vóór vertrek overeenkomstig artikel 263 van het douanewetboek, een aangifte tot wederuitvoer overeenkomstig artikel 270 van het douanewetboek, een summiere aangifte bij uitgaan overeenkomstig artikel 271 van het douanewetboek of een kennisgeving van wederuitvoer overeenkomstig artikel 274 van het douanewetboek in te dienen;

| d) | verzuim van een marktdeelnemer om met de vervulling van de douaneformaliteiten verband houdende bescheiden en gegevens te bewaren op een wijze die toegankelijk is voor de in de douanewetgeving vereiste termijn overeenkomstig artikel 51 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

d)

verzuim van een marktdeelnemer om met de vervulling van de douaneformaliteiten verband houdende bescheiden en gegevens te bewaren op een wijze die toegankelijk is voor de in de douanewetgeving vereiste termijn overeenkomstig artikel 51 van het douanewetboek;

| e) | de onttrekking van in het douanegebied van de Unie binnengebrachte goederen aan douanetoezicht zonder toestemming van de douaneautoriteiten, in strijd met de eerste en tweede alinea van artikel 134, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

e)

de onttrekking van in het douanegebied van de Unie binnengebrachte goederen aan douanetoezicht zonder toestemming van de douaneautoriteiten, in strijd met de eerste en tweede alinea van artikel 134, lid 1, van het douanewetboek;

| f) | de onttrekking van goederen aan douanetoezicht, in strijd met artikel 134, lid 1, vierde alinea, artikel 158, lid 3, en artikel 242, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

f)

de onttrekking van goederen aan douanetoezicht, in strijd met artikel 134, lid 1, vierde alinea, artikel 158, lid 3, en artikel 242, van het douanewetboek;

| g) | verzuim van eenieder die goederen in het douanegebied van de Unie binnenbrengt om te voldoen aan de verplichtingen in verband met het vervoer van de goederen naar de plaats van bestemming overeenkomstig artikel 135, lid 1, van het douanewetboek, of om de douaneautoriteiten
  onverwijld
  in kennis te stellen wanneer de verplichtingen niet kunnen worden nagekomen overeenkomstig artikel 137, leden 1 en 2, van het douanewetboek
  , alsmede de plaats bekend te maken waar zich de goederen bevinden
  ; |
| --- | --- |

g)

verzuim van eenieder die goederen in het douanegebied van de Unie binnenbrengt om te voldoen aan de verplichtingen in verband met het vervoer van de goederen naar de plaats van bestemming overeenkomstig artikel 135, lid 1, van het douanewetboek, of om de douaneautoriteiten
  onverwijld
  in kennis te stellen wanneer de verplichtingen niet kunnen worden nagekomen overeenkomstig artikel 137, leden 1 en 2, van het douanewetboek
  , alsmede de plaats bekend te maken waar zich de goederen bevinden
  ;

| h) | verzuim van eenieder die goederen naar een vrije zone brengt, waar de vrije zone grenst aan de landgrens tussen een lidstaat en een derde land, om deze goederen rechtstreeks naar die vrije zone te brengen zonder gebruik te maken van een ander deel van het douanegebied van de Unie, overeenkomstig artikel 135, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

h)

verzuim van eenieder die goederen naar een vrije zone brengt, waar de vrije zone grenst aan de landgrens tussen een lidstaat en een derde land, om deze goederen rechtstreeks naar die vrije zone te brengen zonder gebruik te maken van een ander deel van het douanegebied van de Unie, overeenkomstig artikel 135, lid 2, van het douanewetboek;

| i) | verzuim van de aangever van een tijdelijke opslag of een douaneregeling om aan de douaneautoriteiten van documenten te voorzien indien de Uniewetgeving dit vereist of indien dat met het oog op douanecontroles noodzakelijk is overeenkomstig artikel 145, lid 2, en artikel 163, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

i)

verzuim van de aangever van een tijdelijke opslag of een douaneregeling om aan de douaneautoriteiten van documenten te voorzien indien de Uniewetgeving dit vereist of indien dat met het oog op douanecontroles noodzakelijk is overeenkomstig artikel 145, lid 2, en artikel 163, lid 2, van het douanewetboek;

| j) | verzuim van de marktdeelnemer

  aangever van een tijdelijke opslag of de persoon die de goederen beheert in geval deze zijn opgeslagen in een andere door de douaneautoriteiten toegestane plaats beheert,
  die verantwoordelijk is voor niet-Uniegoederen in tijdelijke opslag om deze goederen onder een douaneregeling te plaatsen of weder uit te voeren binnen de termijn overeenkomstig artikel 149 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

j)

verzuim van de marktdeelnemer

  aangever van een tijdelijke opslag of de persoon die de goederen beheert in geval deze zijn opgeslagen in een andere door de douaneautoriteiten toegestane plaats beheert,
  die verantwoordelijk is voor niet-Uniegoederen in tijdelijke opslag om deze goederen onder een douaneregeling te plaatsen of weder uit te voeren binnen de termijn overeenkomstig artikel 149 van het douanewetboek;

| k) | verzuim van de aangever van een douaneregeling om de bewijsstukken die nodig zijn voor de toepassing van de betreffende regeling, in diens bezit en ter beschikking te hebben voor de douaneautoriteiten op het tijdstip waarop de douaneaangifte of een aanvullende aangifte wordt ingediend overeenkomstig artikel 163, lid 1, en de tweede alinea van artikel 167, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

k)

verzuim van de aangever van een douaneregeling om de bewijsstukken die nodig zijn voor de toepassing van de betreffende regeling, in diens bezit en ter beschikking te hebben voor de douaneautoriteiten op het tijdstip waarop de douaneaangifte of een aanvullende aangifte wordt ingediend overeenkomstig artikel 163, lid 1, en de tweede alinea van artikel 167, lid 1, van het douanewetboek;

| l) | verzuim van de aangever van een douaneregeling, in geval van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek of een inschrijving in de administratie van de aangever overeenkomstig artikel 182 van het douanewetboek, om een aanvullende aangifte in te dienen bij het bevoegde douanekantoor en binnen de specifieke termijn overeenkomstig artikel 167, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

l)

verzuim van de aangever van een douaneregeling, in geval van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek of een inschrijving in de administratie van de aangever overeenkomstig artikel 182 van het douanewetboek, om een aanvullende aangifte in te dienen bij het bevoegde douanekantoor en binnen de specifieke termijn overeenkomstig artikel 167, lid 1, van het douanewetboek;

| m) | het verwijderen of vernietigen van de identificatiemiddelen die door de douaneautoriteiten op de goederen, verpakking of vervoermiddelen zijn aangebracht zonder dat hiervoor door de douaneautoriteiten voorafgaande toestemming is verleend overeenkomstig artikel 192, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

m)

het verwijderen of vernietigen van de identificatiemiddelen die door de douaneautoriteiten op de goederen, verpakking of vervoermiddelen zijn aangebracht zonder dat hiervoor door de douaneautoriteiten voorafgaande toestemming is verleend overeenkomstig artikel 192, lid 2, van het douanewetboek;

| n) | verzuim van de houder van de regeling actieve veredeling om een douaneregeling te zuiveren binnen de vastgestelde termijn overeenkomstig artikel 257 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

n)

verzuim van de houder van de regeling actieve veredeling om een douaneregeling te zuiveren binnen de vastgestelde termijn overeenkomstig artikel 257 van het douanewetboek;

| o) | verzuim van de houder van de regeling passieve veredeling om de gebrekkige goederen uit te voeren binnen de vastgestelde termijn overeenkomstig artikel 262 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

o)

verzuim van de houder van de regeling passieve veredeling om de gebrekkige goederen uit te voeren binnen de vastgestelde termijn overeenkomstig artikel 262 van het douanewetboek;

| p) | het oprichten van gebouwen in een vrije zone zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 244, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

p)

het oprichten van gebouwen in een vrije zone zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 244, lid 1, van het douanewetboek;

| q) | niet-betaling van invoer- of uitvoerrechten door de persoon die betaling is verschuldigd binnen de voorgeschreven termijn overeenkomstig artikel 108 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

q)

niet-betaling van invoer- of uitvoerrechten door de persoon die betaling is verschuldigd binnen de voorgeschreven termijn overeenkomstig artikel 108 van het douanewetboek;

| (q bis) | verzuim van een marktdeelnemer om op verzoek van de douaneautoriteiten hen op passende wijze en binnen een redelijke termijn van alle vereiste documenten en informatie te voorzien en alle nodige bijstand te verlenen voor het vervullen van de douaneformaliteiten of -controles overeenkomstig artikel 15, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q bis)

verzuim van een marktdeelnemer om op verzoek van de douaneautoriteiten hen op passende wijze en binnen een redelijke termijn van alle vereiste documenten en informatie te voorzien en alle nodige bijstand te verlenen voor het vervullen van de douaneformaliteiten of -controles overeenkomstig artikel 15, lid 1, van het douanewetboek;

| (q ter) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q ter)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek;

| (q quater) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q quater)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek;

| (q quinquies) | verzuim van de houder van de regeling Uniedouanevervoer om de goederen binnen de gestelde termijn ongeschonden bij het douanekantoor van bestemming aan te geven overeenkomstig artikel 233, lid 1, onder a), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q quinquies)

verzuim van de houder van de regeling Uniedouanevervoer om de goederen binnen de gestelde termijn ongeschonden bij het douanekantoor van bestemming aan te geven overeenkomstig artikel 233, lid 1, onder a), van het douanewetboek;

| (q sexies) | het lossen of overladen van goederen uit het vervoermiddel waarop zij zich bevinden, zonder toestemming van de douaneautoriteiten of op plaatsen die niet door deze autoriteiten zijn aangewezen of goedgekeurd overeenkomstig artikel 140 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q sexies)

het lossen of overladen van goederen uit het vervoermiddel waarop zij zich bevinden, zonder toestemming van de douaneautoriteiten of op plaatsen die niet door deze autoriteiten zijn aangewezen of goedgekeurd overeenkomstig artikel 140 van het douanewetboek;

| (q septies) | de opslag van goederen in ruimten voor tijdelijke opslag of douane-entrepots zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 147 en 148 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q septies)

de opslag van goederen in ruimten voor tijdelijke opslag of douane-entrepots zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 147 en 148 van het douanewetboek;

| (q octies) | verzuim van de houder van de vergunning of de houder van de regeling om de verplichtingen na te komen die voortvloeien uit de opslag van goederen onder de regeling douane-entrepot overeenkomstig artikel 242, lid 1, onder a) en b), van het douanewetboek. |
| --- | --- |

(q octies)

verzuim van de houder van de vergunning of de houder van de regeling om de verplichtingen na te komen die voortvloeien uit de opslag van goederen onder de regeling douane-entrepot overeenkomstig artikel 242, lid 1, onder a) en b), van het douanewetboek.

| (q nonies) | het verstrekken van onjuiste gegevens of documenten aan de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 15 of 163 van het douanewetboek betreffende de door deze douaneautoriteiten vereiste gegevens of documenten; |
| --- | --- |

(q nonies)

het verstrekken van onjuiste gegevens of documenten aan de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 15 of 163 van het douanewetboek betreffende de door deze douaneautoriteiten vereiste gegevens of documenten;

| (q decies) | het gebruikmaken door een marktdeelnemer van onjuiste of onvolledige gegevens of valse, onjuiste of ongeldige gegevens om een vergunning van de douaneautoriteiten te verwerven:










  (i) | om een geautoriseerde marktdeelnemer te worden overeenkomstig artikel 38 van het douanewetboek; |
| --- | --- | --- |

(q decies)

het gebruikmaken door een marktdeelnemer van onjuiste of onvolledige gegevens of valse, onjuiste of ongeldige gegevens om een vergunning van de douaneautoriteiten te verwerven:

(i)

om een geautoriseerde marktdeelnemer te worden overeenkomstig artikel 38 van het douanewetboek;

| (ii) | om gebruik te maken van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(ii)

om gebruik te maken van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek;

| (iii) | om gebruik te maken van andere douanevereenvoudigingen overeenkomstig artikel 177, 179, 182 of 185 van het douanewetboek; of |
| --- | --- |

(iii)

om gebruik te maken van andere douanevereenvoudigingen overeenkomstig artikel 177, 179, 182 of 185 van het douanewetboek; of

| (iv) | om goederen onder een bijzondere regeling te plaatsen overeenkomstig artikel 211 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(iv)

om goederen onder een bijzondere regeling te plaatsen overeenkomstig artikel 211 van het douanewetboek;

| (q undecies) | de binnenkomst in of het uitgaan van goederen uit het douanegebied van de Unie zonder dat deze bij de douaneautoriteiten zijn aangebracht overeenkomstig artikel 139, artikel 245 of artikel 267, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q undecies)

de binnenkomst in of het uitgaan van goederen uit het douanegebied van de Unie zonder dat deze bij de douaneautoriteiten zijn aangebracht overeenkomstig artikel 139, artikel 245 of artikel 267, lid 2, van het douanewetboek;

| (q duodecies) | de veredeling van goederen in een douane-entrepot zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 241 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(q duodecies)

de veredeling van goederen in een douane-entrepot zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 241 van het douanewetboek;

| (q terdecies) | het verwerven of onder zich houden van goederen die bij een van de onder q quinquies) en q undecies) van dit artikel genoemde douaneovertredingen zijn betrokken. [Am. 19] |
| --- | --- |

(q terdecies)

het verwerven of onder zich houden van goederen die bij een van de onder q quinquies) en q undecies) van dit artikel genoemde douaneovertredingen zijn betrokken. [Am. 19]

Artikel 4

Douaneovertredingen die uit nalatigheid zijn begaan

De lidstaten garanderen dat bij de volgende handelingen of nalatigheden sprake is van een douaneovertreding indien de overtreding uit nalatigheid is begaan:

| a) | verzuim van de marktdeelnemer die verantwoordelijk is voor niet-Uniegoederen in tijdelijke opslag om deze goederen onder een douaneregeling te plaatsen of weder uit te voeren binnen de termijn overeenkomstig artikel 149 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

a)

verzuim van de marktdeelnemer die verantwoordelijk is voor niet-Uniegoederen in tijdelijke opslag om deze goederen onder een douaneregeling te plaatsen of weder uit te voeren binnen de termijn overeenkomstig artikel 149 van het douanewetboek;

| b) | verzuim van de marktdeelnemer om de douaneautoriteiten alle nodige bijstand te verlenen voor het vervullen van de douaneformaliteiten of -controles overeenkomstig artikel 15, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

b)

verzuim van de marktdeelnemer om de douaneautoriteiten alle nodige bijstand te verlenen voor het vervullen van de douaneformaliteiten of -controles overeenkomstig artikel 15, lid 1, van het douanewetboek;

| c) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

c)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek;

| d) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

d)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek;

| e) | verzuim van een marktdeelnemer om de in het douanegebied van de Unie gebrachte goederen bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 139 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

e)

verzuim van een marktdeelnemer om de in het douanegebied van de Unie gebrachte goederen bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 139 van het douanewetboek;

| f) | verzuim van de houder van de regeling Uniedouanevervoer om de goederen binnen de gestelde termijn ongeschonden bij het douanekantoor van bestemming aan te brengen overeenkomstig artikel 233, lid 1, onder a), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

f)

verzuim van de houder van de regeling Uniedouanevervoer om de goederen binnen de gestelde termijn ongeschonden bij het douanekantoor van bestemming aan te brengen overeenkomstig artikel 233, lid 1, onder a), van het douanewetboek;

| g) | verzuim van een marktdeelnemer om de in de vrije zone gebrachte goederen bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 245 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

g)

verzuim van een marktdeelnemer om de in de vrije zone gebrachte goederen bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 245 van het douanewetboek;

| h) | verzuim van een marktdeelnemer om de goederen die het douanegebied van de Unie verlaten bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 267, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

h)

verzuim van een marktdeelnemer om de goederen die het douanegebied van de Unie verlaten bij de douaneautoriteiten aan te brengen overeenkomstig artikel 267, lid 2, van het douanewetboek;

| i) | het lossen of overladen van goederen uit het vervoermiddel waarop zij zich bevinden, zonder toestemming van de douaneautoriteiten of op plaatsen die niet door deze autoriteiten zijn aangewezen of goedgekeurd overeenkomstig artikel 140 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

i)

het lossen of overladen van goederen uit het vervoermiddel waarop zij zich bevinden, zonder toestemming van de douaneautoriteiten of op plaatsen die niet door deze autoriteiten zijn aangewezen of goedgekeurd overeenkomstig artikel 140 van het douanewetboek;

| j) | de opslag van goederen in ruimten voor tijdelijke opslag zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 147 en 148 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

j)

de opslag van goederen in ruimten voor tijdelijke opslag zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 147 en 148 van het douanewetboek;

| k) | verzuim van de houder van de vergunning of de houder van de regeling om de verplichtingen na te komen die voortvloeien uit de opslag van goederen onder de regeling douane-entrepot overeenkomstig artikel 242, lid 1, onder a) en b), van het douanewetboek.
  [Am. 20] |
| --- | --- |

k)

verzuim van de houder van de vergunning of de houder van de regeling om de verplichtingen na te komen die voortvloeien uit de opslag van goederen onder de regeling douane-entrepot overeenkomstig artikel 242, lid 1, onder a) en b), van het douanewetboek.
  [Am. 20]

Artikel 5

Douaneovertredingen die met opzet zijn begaan

De lidstaten garanderen dat bij de volgende handelingen of nalatigheden sprake is van een douaneovertreding indien de overtreding met opzet is begaan:

| a) | het verstrekken van onjuiste gegevens of documenten aan de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 15 of 163 van het douanewetboek betreffende de door deze douaneautoriteiten vereiste gegevens of documenten; |
| --- | --- |

a)

het verstrekken van onjuiste gegevens of documenten aan de douaneautoriteiten overeenkomstig de artikelen 15 of 163 van het douanewetboek betreffende de door deze douaneautoriteiten vereiste gegevens of documenten;

| b) | het gebruikmaken door een marktdeelnemer van valse verklaringen of een andere onregelmatige wijze om een vergunning van de douaneautoriteiten te verwerven;








  i) | om een geautoriseerde marktdeelnemer te worden overeenkomstig artikel 38 van het douanewetboek; |
| --- | --- | --- |

b)

het gebruikmaken door een marktdeelnemer van valse verklaringen of een andere onregelmatige wijze om een vergunning van de douaneautoriteiten te verwerven;

i)

om een geautoriseerde marktdeelnemer te worden overeenkomstig artikel 38 van het douanewetboek;

| ii) | om gebruik te maken van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

ii)

om gebruik te maken van een vereenvoudigde aangifte overeenkomstig artikel 166 van het douanewetboek;

| iii) | om gebruik te maken van andere douanevereenvoudigingen overeenkomstig de artikelen 177, 179, 182 en 185 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

iii)

om gebruik te maken van andere douanevereenvoudigingen overeenkomstig de artikelen 177, 179, 182 en 185 van het douanewetboek;

| iv) | om goederen onder een bijzondere regeling te plaatsen overeenkomstig artikel 211 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

iv)

om goederen onder een bijzondere regeling te plaatsen overeenkomstig artikel 211 van het douanewetboek;

| c) | de binnenkomst in of het doen uitgaan van goederen uit het douanegebied van de Unie zonder dat deze bij de douaneautoriteiten zijn aangebracht overeenkomstig artikel 139, artikel 245 of artikel 267, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

c)

de binnenkomst in of het doen uitgaan van goederen uit het douanegebied van de Unie zonder dat deze bij de douaneautoriteiten zijn aangebracht overeenkomstig artikel 139, artikel 245 of artikel 267, lid 2, van het douanewetboek;

| d) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

d)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om te voldoen aan de uit deze beschikking voortvloeiende verplichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 1, van het douanewetboek;

| e) | verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek; |
| --- | --- |

e)

verzuim van een houder van een beschikking in verband met de toepassing van douanewetgeving om de douaneautoriteit onverwijld in kennis te stellen van alle voorvallen die zich voordoen na vaststelling van de beschikking door deze autoriteit en die van invloed zijn op de continuïteit of de inhoud ervan overeenkomstig artikel 23, lid 2, van het douanewetboek;

| f) | de veredeling van goederen in een douane-entrepot zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 241 van het douanewetboek; |
| --- | --- |

f)

de veredeling van goederen in een douane-entrepot zonder toestemming van de douaneautoriteiten overeenkomstig artikel 241 van het douanewetboek;

| g) | het verwerven of onder zich houden van goederen die bij een van de in artikel 4, onder f), en in dit artikel, onder c) genoemde douaneovertredingen zijn betrokken.
  [Am. 21] |
| --- | --- |

g)

het verwerven of onder zich houden van goederen die bij een van de in artikel 4, onder f), en in dit artikel, onder c) genoemde douaneovertredingen zijn betrokken.
  [Am. 21]

Artikel 6

Aanmoedigen, mede mogelijk maken, uitlokken en pogen

1.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat het aanmoedigen of mede mogelijk maken en het uitlokken van een in artikel 5 
  8 ter, lid 2,
  vermelde handeling of nalatigheid een douaneovertreding betreft

  vormt
  .

2.   De lidstaten nemen de nodige maatregelen om te waarborgen dat een poging om een in artikel 5

  3
  , onder b

  q decies
  ) of c

  q undecies
  ), vermelde nalatigheid of een handeling te begaan een douaneovertreding betreft

  vormt
  . [Am. 22]

Artikel 7

Vergissing van de douaneautoriteiten

Er is bij de in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde handelingen of nalatigheden geen sprake van een douaneovertreding indien zij het gevolg zijn van een vergissing van de douaneautoriteiten
  , overeenkomstig met artikel 119 van het douanewetboek. De douaneautoriteiten zijn aansprakelijk voor schade die is veroorzaakt door dergelijke vergissingen
  . [Am. 23]

Artikel 8

Aansprakelijkheid van rechtspersonen

1.   De lidstaten waarborgen dat rechtspersonen aansprakelijk worden gesteld voor
  de in de artikelen 3 en 6 vermelde
  overtredingen die in hun voordeel zijn gepleegd door eenieder die ofwel individueel of als lid van een orgaan van de rechtspersoon optrad en die een leidende positie bekleedde binnen de rechtspersoon, op grond van:

| a) | de bevoegdheid om de rechtspersoon te vertegenwoordigen, of |
| --- | --- |

a)

de bevoegdheid om de rechtspersoon te vertegenwoordigen, of

| b) | de bevoegdheid om namens de rechtspersoon beslissingen te nemen, of |
| --- | --- |

b)

de bevoegdheid om namens de rechtspersoon beslissingen te nemen, of

| c) | de bevoegdheid om binnen de rechtspersoon toezicht uit te oefenen. [Am. 24] |
| --- | --- |

c)

de bevoegdheid om binnen de rechtspersoon toezicht uit te oefenen. [Am. 24]

2.   De lidstaten waarborgen eveneens dat rechtspersonen aansprakelijk worden gesteld indien het gebrek aan toezicht of controle door een in lid 1 genoemd persoon het begaan van een douaneovertreding ten gunste van die rechtspersoon door een persoon onder toezicht van de in lid 1 vermelde persoon mogelijk heeft gemaakt.

3.   De aansprakelijkheid van een rechtspersoon op grond van de leden 1 en 2 doet geen afbreuk aan de aansprakelijkheid van natuurlijke personen die de douaneovertreding hebben gepleegd.

3 bis.
     
  In deze richtlijn wordt onder „rechtspersoon” verstaan, ieder lichaam dat krachtens het toepasselijke recht rechtspersoonlijkheid bezit, met uitzondering van staten en andere overheidslichamen in de uitoefening van het openbaar gezag, en publiekrechtelijke internationale organisaties. [Am. 26]

Artikel 8 bis

Factoren waarmee rekening moet worden gehouden bij het beoordelen of het al dan niet om een kleine overtreding gaat

1.
     
  De lidstaten garanderen dat hun bevoegde autoriteiten bij het bepalen of een overtreding als bedoeld in artikel 3 klein is, vanaf het begin van het proces ter bepaling of een douaneovertreding is begaan, rekening houden met alle relevante omstandigheden die van toepassing zijn, inclusief, de volgende omstandigheden:

| a) | de overtreding is uit nalatigheid begaan; |
| --- | --- |

a)

de overtreding is uit nalatigheid begaan;

| b) | de betrokken goederen zijn niet onderworpen aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

b)

de betrokken goederen zijn niet onderworpen aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek;

| c) | de overtreding heeft een geringe of geen invloed op het te betalen bedrag aan douanerechten. |
| --- | --- |

c)

de overtreding heeft een geringe of geen invloed op het te betalen bedrag aan douanerechten.

| d) | de voor de overtreding verantwoordelijke persoon werkt doeltreffend mee met de bevoegde autoriteit; |
| --- | --- |

d)

de voor de overtreding verantwoordelijke persoon werkt doeltreffend mee met de bevoegde autoriteit;

| e) | de voor de overtreding verantwoordelijke persoon maakt de overtreding vrijwillig openbaar, op voorwaarde dat de overtreding nog geen voorwerp is van een onderzoek, waarvan de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding kennis heeft; |
| --- | --- |

e)

de voor de overtreding verantwoordelijke persoon maakt de overtreding vrijwillig openbaar, op voorwaarde dat de overtreding nog geen voorwerp is van een onderzoek, waarvan de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding kennis heeft;

| f) | de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding, toont aan dat hij of zij aanzienlijke inspanning levert om te voldoen aan de EU-douanewetgeving door een hoge mate van controle over zijn activiteiten te tonen, bijvoorbeeld door middel van een compliance-systeem; |
| --- | --- |

f)

de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding, toont aan dat hij of zij aanzienlijke inspanning levert om te voldoen aan de EU-douanewetgeving door een hoge mate van controle over zijn activiteiten te tonen, bijvoorbeeld door middel van een compliance-systeem;

| g) | de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding is een kleine of middelgrote onderneming die geen eerdere ervaring heeft met douanegerelateerde zaken. |
| --- | --- |

g)

de persoon die verantwoordelijk is voor de overtreding is een kleine of middelgrote onderneming die geen eerdere ervaring heeft met douanegerelateerde zaken.

2.
     
  De bevoegde autoriteiten beschouwen een overtreding alleen als klein wanneer er geen sprake is van een verzwarende omstandigheid ten aanzien van de overtreding als bedoeld in artikel 8 ter. [Am. 27]

Artikel 8 ter

Factoren waarmee rekening moet worden gehouden bij het beoordelen of het al dan niet om een ernstige overtreding gaat

1.
     
  De lidstaten garanderen dat hun bevoegde autoriteiten bij het bepalen of een overtreding als bedoeld in artikel 3 of 6 ernstig is, vanaf het begin van het proces ter bepaling of een douaneovertreding is begaan, rekening houden met de volgende omstandigheden die van toepassing zijn:

| (a) | de overtreding is opzettelijk begaan; |
| --- | --- |

(a)

de overtreding is opzettelijk begaan;

| (b) | de overtreding duurde gedurende een lange periode voort, hetgeen duidt op de intentie haar in stand te houden; |
| --- | --- |

(b)

de overtreding duurde gedurende een lange periode voort, hetgeen duidt op de intentie haar in stand te houden;

| (c) | een soortgelijke of gerelateerde overtreding duurt voort of wordt herhaaldelijk begaan, dat wil zeggen, vaker dan een keer; |
| --- | --- |

(c)

een soortgelijke of gerelateerde overtreding duurt voort of wordt herhaaldelijk begaan, dat wil zeggen, vaker dan een keer;

| (d) | de overtreding heeft een aanzienlijke invloed op het te betalen bedrag aan ontdoken invoer- of uitvoerrechten; |
| --- | --- |

(d)

de overtreding heeft een aanzienlijke invloed op het te betalen bedrag aan ontdoken invoer- of uitvoerrechten;

| (e) | de betrokken goederen zijn onderworpen aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek; |
| --- | --- |

(e)

de betrokken goederen zijn onderworpen aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek;

| (f) | de voor de overtreding verantwoordelijke persoon weigert om mee te werken of volledig mee te werken met de bevoegde autoriteit; |
| --- | --- |

(f)

de voor de overtreding verantwoordelijke persoon weigert om mee te werken of volledig mee te werken met de bevoegde autoriteit;

| (g) | de voor de overtreding verantwoordelijke persoon heeft eerdere overtredingen begaan; |
| --- | --- |

(g)

de voor de overtreding verantwoordelijke persoon heeft eerdere overtredingen begaan;

2.
     
  De onder f), g), p), q decies) en q undecies) van artikel 3 begane overtredingen vormen, vanwege hun aard, ernstige overtredingen. [Am. 28]

Artikel 9

Niet-strafrechtelijke

  S

  s
  ancties voor de in artikel 3 vermelde

  kleine
  douaneovertredingen

1.
     De lidstaten waarborgen dat er
  , naast de invordering van de ontdoken rechten,
  effectieve, evenredige, en afschrikkende en
  niet-strafrechtelijke
  sancties worden opgelegd, aan de in artikel 3 vermelde douaneovertredingen
  die overeenkomstig artikel 8 bis als kleine overtredingen worden beschouwd
  , binnen de volgende grenzen:

| a) | een geldboete van 1 % tot 5

  70
   % van de waarde van de goederen

  ontdoken rechten
  indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen

  verband houdt met de ontdoken rechten; |
| --- | --- |

a)

een geldboete van 1 % tot 5

  70
   % van de waarde van de goederen

  ontdoken rechten
  indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen

  verband houdt met de ontdoken rechten;

| b) | een geldboete van 150 EUR tot 7 500 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen

  verband houdt met de ontdoken rechten
  . |
| --- | --- |

b)

een geldboete van 150 EUR tot 7 500 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen

  verband houdt met de ontdoken rechten
  .

2.
     
  Bij de bepaling van de hoogte van de op te leggen sancties binnen de in lid 1 van dit artikel vastgelegde grenzen, zorgen de lidstaten ervoor dat rekening wordt gehouden met alle in artikel 8 bis beschreven relevante omstandigheden. [Am. 29]

Artikel 10

Sancties voor de in artikel 4 vermelde douaneovertredingen

De lidstaten waarborgen dat er effectieve, evenredige en afschrikkende sancties worden opgelegd aan de in artikel 4 vermelde douaneovertredingen, binnen de volgende grenzen:

| a) | een geldboete tot 15 % van de waarde van de goederen indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen, |
| --- | --- |

a)

een geldboete tot 15 % van de waarde van de goederen indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen,

| b) | een geldboete tot 22 500 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen.
  [Am. 30] |
| --- | --- |

b)

een geldboete tot 22 500 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen.
  [Am. 30]

Artikel 11

Niet-strafrechtelijke

  S

  s
  ancties voor de in de artikelen 5 en 6 vermelde

  ernstige
  douaneovertredingen

1.
     De lidstaten waarborgen dat er
  , naast de invordering van de ontdoken rechten,
  effectieve, evenredige en afschrikkende
  en niet-strafrechtelijke
  sancties worden opgelegd, aan

  voor
  de in de artikelen 5

  3
  en 6 vermelde douaneovertredingen
  die overeenkomstig artikel 8 ter als ernstige overtredingen worden beschouwd
  , binnen de volgende grenzen:

| a) | een geldboete tot 30 % van de waarde

  van tussen 40
   %
  en 70 %
  van de goederen

  ontdoken rechten
  indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen,
  verband houdt met de ontdoken rechten; |
| --- | --- |

a)

een geldboete tot 30 % van de waarde

  van tussen 40
   %
  en 70 %
  van de goederen

  ontdoken rechten
  indien de douaneovertreding betrekking heeft op specifieke goederen,
  verband houdt met de ontdoken rechten;

| (a bis) | een geldboete van tussen 15 % and 30 % van de waarde van de goederen indien de douaneovertreding geen verband houdt met de ontdoken rechten, maar met de waarde van de goederen; |
| --- | --- |

(a bis)

een geldboete van tussen 15 % and 30 % van de waarde van de goederen indien de douaneovertreding geen verband houdt met de ontdoken rechten, maar met de waarde van de goederen;

| b) | een geldboete tot

  van tussen 7 500 EUR en
  45 000 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen.

  verband houdt met de ontdoken rechten noch met de waarde van de goederen de 15 % en 30 % van de ontdoken rechten; |
| --- | --- |

b)

een geldboete tot

  van tussen 7 500 EUR en
  45 000 EUR indien de douaneovertreding geen betrekking heeft op specifieke goederen.

  verband houdt met de ontdoken rechten noch met de waarde van de goederen de 15 % en 30 % van de ontdoken rechten;

2.
     
  Bij de bepaling van de hoogte van de op te leggen sancties binnen de in lid 1 van dit artikel vastgelegde grenzen, zorgen de lidstaten ervoor dat rekening wordt gehouden met alle in artikel 8 bis en artikel 8 ter, lid 1, beschreven relevante omstandigheden. [Am. 31]

Artikel 11 bis

Andere niet-strafrechtelijke sancties voor ernstige overtredingen

1.
     
  Naast de in artikel 11 vermelde sancties kunnen lidstaten, overeenkomstig het douanewetboek de volgende niet-geldelijke sancties opleggen indien een ernstige overtreding is begaan:

| a) | permanente of tijdelijke inbeslagname van de goederen; |
| --- | --- |

a)

permanente of tijdelijke inbeslagname van de goederen;

| b) | schorsing van de vergunning die is verleend. |
| --- | --- |

b)

schorsing van de vergunning die is verleend.

2.
     
  Overeenkomstig het douanewetboek zorgen de lidstaten ervoor dat besluiten inzake de verlening van de status van geautoriseerde marktdeelnemer worden ingetrokken in geval van een ernstige of herhaaldelijke overtreding van de douanewetgeving. [Am. 32]

Artikel 11 ter

Evaluatie

1.
     
  De bedragen van de overeenkomstig artikelen 9 en 11 toepasselijke geldboetes worden vanaf ... [vijf jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] herzien door de Commissie, samen met de bevoegde autoriteiten van de lidstaten. Deze procedure voor een nieuw onderzoek is bedoeld om de bedragen van geldboetes die worden toegepast in het kader van de douane-unie, beter te laten samenvallen, teneinde de werking ervan te harmoniseren.

2.
     
  De Commissie publiceert jaarlijks gegevens over de sancties die de lidstaten hebben opgelegd voor de in de artikelen 3 en 6 bedoelde douaneovertredingen.

3.
     
  De lidstaten zorgen voor de naleving van de douanewetgeving in de zin van punt 2 van artikel 5 van het douanewetboek, alsook Verordening (EU) nr. 978/2012 van het Europees Parlement en de Raad
   (6)
  . [Am. 33]

Artikel 11 quarter

Schikking

De lidstaten voorzien in een schikkingsprocedure, waarbij de bevoegde autoriteiten een overeenkomst kunnen sluiten met de voor de overtreding verantwoordelijke persoon teneinde de zaak van een douaneovertreding af te handelen, als alternatief voor het initiëren of doorzetten van een gerechtelijke procedure, in ruil voor aanvaarding door die persoon van een onmiddellijk afdwingbare sanctie.

Wanneer juridische stappen zijn ondernomen, kunnen de bevoegde autoriteiten evenwel alleen een schikking treffen wanneer de gerechtelijke autoriteit hiermee akkoord gaat.

De Commissie stelt richtsnoeren op voor schikkingsprocedures om ervoor te zorgen dat een voor een overtreding verantwoordelijke persoon de mogelijkheid krijgt om op transparante wijze tot een schikking te komen in overeenstemming met het beginsel van gelijke behandeling, en dat iedere overeengekomen schikking voorziet in openbaarmaking van de uitkomst van de procedure. [Am. 34]

Artikel 12

Effectieve toepassing van sancties en uitoefening van bevoegdheden om sancties op te leggen door bevoegde autoriteiten

De lidstaten garanderen dat de bevoegde autoriteiten bij het bepalen van het soort en de hoogte van de in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde douaneovertredingen rekening houden met alle relevante omstandigheden, inclusief, in voorkomend geval:

| a) | de ernst en de duur van de overtreding; |
| --- | --- |

a)

de ernst en de duur van de overtreding;

| b) | het feit dat de voor de overtreding verantwoordelijke persoon een geautoriseerde marktdeelnemer is; |
| --- | --- |

b)

het feit dat de voor de overtreding verantwoordelijke persoon een geautoriseerde marktdeelnemer is;

| c) | het bedrag aan ontdoken invoer- of uitvoerrechten; |
| --- | --- |

c)

het bedrag aan ontdoken invoer- of uitvoerrechten;

| d) | het feit dat de betrokken goederen onderworpen zijn aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek, of een gevaar vormen voor de openbare veiligheid; |
| --- | --- |

d)

het feit dat de betrokken goederen onderworpen zijn aan de verboden of beperkingen in artikel 134, lid 1, tweede zin, van het douanewetboek en in artikel 267, lid 3, onder e), van het douanewetboek, of een gevaar vormen voor de openbare veiligheid;

| e) | de mate waarin de voor de overtreding verantwoordelijke persoon met de bevoegde autoriteit samenwerkte; |
| --- | --- |

e)

de mate waarin de voor de overtreding verantwoordelijke persoon met de bevoegde autoriteit samenwerkte;

| f) | eerdere overtredingen van de voor de overtreding verantwoordelijke persoon.
  [Am. 35] |
| --- | --- |

f)

eerdere overtredingen van de voor de overtreding verantwoordelijke persoon.
  [Am. 35]

Artikel 12 bis

Naleving

De lidstaten zorgen ervoor dat de richtsnoeren en publicaties over hoe aan de douanewetgeving van de Unie kan worden voldaan, in een gemakkelijk toegankelijke, begrijpelijke en actuele vorm aan belanghebbende partijen beschikbaar worden gesteld. [Am. 36]

Artikel 13

Verjaring

1.   De lidstaten garanderen dat de verjaringstermijn voor
  het initiëren van
  de procedures die verband houden met de in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde douaneovertredingen vier

  drie
  jaar bedraagt en
  dat deze
  begint op de dag dat de douaneovertreding is begaan

  gepleegd.

2.   De lidstaten garanderen dat, in het geval van voortdurende of herhaalde overtredingen, de verjaringstermijn begint op de dag waarop de handeling of nalatigheid die een douaneovertreding vormt, is beëindigd.

3.   De lidstaten garanderen dat de verjaringstermijn wordt onderbroken door elke aan de betrokken persoon gemelde onderzoekshandeling of gerechtelijke procedure
  van de bevoegde autoriteit
  met betrekking tot dezelfde douaneovertreding
  , of door een handeling van de voor de overtreding verantwoordelijke persoon
  . De verjaringstermijn begint

  loopt door
  op de dag dat de
  onderbrekende
  handeling is onderbroken

  tot een einde komt
  .

4.   De lidstaten garanderen, dat de aanvang of voortzetting van

  onverminderd artikel 14, lid 2, dat
  de in artikel 3 tot en met

  of
  6 vermelde procedure

  procedures
  met betrekking tot een douaneovertreding, wordt uitgesloten

  ongeacht een eventuele onderbreking van de in lid 3 van dit artikel vermelde verjaringstermijn, verjaren
  na het verstrijken van de termijn van acht jaar vanaf de in lid 1 of 2
  van dit artikel
  vermelde dag.

5.   De lidstaten garanderen dat de verjaringstermijn voor de tenuitvoerlegging van een beslissing over het opleggen van een sanctie drie jaar bedraagt. Deze termijn begint op de dag waarop die beslissing definitief is.

6.   De lidstaten stellen de gevallen vast waarvoor de in de leden 1, 4 en 5 vermelde verjaringstermijnen worden gestuit. [Am. 37]

Artikel 14

Opschorting van de procedure

1.   De lidstaten garanderen dat de administratieve procedure met betrekking tot een in de artikelen 3 en 6 vermelde douaneovertreding wordt opgeschort indien een strafrechtelijke procedure is ingeleid tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten.

2.   De lidstaten garanderen dat de opgeschorte administratieve procedure met betrekking tot een in de artikelen 3 en 6 vermelde douaneovertreding wordt stopgezet indien de in lid 1 van dit artikel vermelde strafrechtelijke procedure definitief is afgehandeld. In andere gevallen kan de opgeschorte administratieve procedure met betrekking tot een in de artikelen 3 en 6 vermelde douaneovertreding worden hervat.

Artikel 15

Jurisdictie

1.   De lidstaten garanderen dat zij jurisdictie uitoefenen over de in de artikelen 3 en 6 vermelde douaneovertredingen overeenkomstig de volgende criteria:

| a) | de douaneovertreding is geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van deze lidstaat begaan; |
| --- | --- |

a)

de douaneovertreding is geheel of gedeeltelijk op het grondgebied van deze lidstaat begaan;

| b) | de persoon die de douaneovertreding heeft begaan, is een onderdaan van deze lidstaat; |
| --- | --- |

b)

de persoon die de douaneovertreding heeft begaan, is een onderdaan van deze lidstaat;

| c) | de goederen waarop de douaneovertreding betrekking heeft, bevinden zich op het grondgebied van deze lidstaat. |
| --- | --- |

c)

de goederen waarop de douaneovertreding betrekking heeft, bevinden zich op het grondgebied van deze lidstaat.

2.   De lidstaten garanderen dat in het geval dat meer dan één lidstaat de jurisdictie opeist voor dezelfde douaneovertreding, de lidstaat waarin een strafrechtprocedure tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten aanhangig is, de jurisdictie uitoefent. Indien de jurisdictie op grond van lid 1 niet kan worden vastgesteld, garanderen de lidstaten dat de lidstaat waarin de bevoegde autoriteit als eerste de procedure start met betrekking tot de douaneovertreding tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten, de jurisdictie uitoefent.

Artikel 16

Samenwerking tussen de lidstaten

De lidstaten werken samen en wisselen inlichtingen uit die nodig zijn voor de procedure met betrekking tot een handeling of nalatigheid die een in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde douaneovertreding vormt, in het bijzonder in het geval

  gevallen
  waarin meer dan een lidstaat een procedure is begonnen tegen dezelfde persoon in verband met dezelfde feiten.
  De samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten heeft als doel de doeltreffendheid van de controles van de douanegoederen te versterken en de procedures binnen de Unie te harmoniseren. [Am. 38]

De Commissie oefent toezicht uit op de samenwerking tussen de lidstaten om sleutelindicatoren inzake de doeltreffendheid van douanecontroles en -sancties vast te leggen, om beste praktijken te verspreiden en de opleiding van douaneambtenaren te coördineren. [Am. 39]

Artikel 17

Inbeslagneming

De lidstaten garanderen dat de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid hebben goederen, transportmiddelen of andere instrumenten tijdelijk in beslag te nemen die bij het plegen van de in de artikelen 3 tot en met 6 vermelde douaneovertredingen zijn gebruikt.
  Indien een lidstaat na het opleggen van een sanctie permanent beslag legt op de desbetreffende goederen, kan de lidstaat ervoor kiezen de goederen te vernietigen, hergebruiken of recyclen, al naargelang het geval. [Am. 40]

Artikel 18

Verslaglegging door de Commissie en toetsing

De Commissie dient uiterlijk op 1 mei 2019 een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van deze richtlijn en de mate waarin de lidstaten de nodige maatregelen hebben genomen om aan deze richtlijn te voldoen.

Uiterlijk op 31 december 2017 dient de Commissie bij het Europees Parlement en de Raad een verslag in over de andere elementen van de handhaving van de EU-douanewetgeving, zoals toezicht, controle en onderzoek, indien nodig vergezeld van een wetgevingsvoorstel om deze richtlijn aan te vullen. [Am. 41]

Artikel 18 bis

Verslaglegging door de lidstaten

De lidstaten voorzien de Commissie van statistieken betreffende overtredingen en geven daarbij aan welke sancties zijn opgelegd als gevolg van deze overtredingen, teneinde de Commissie in staat te stellen de toepassing van deze richtlijn te beoordelen. Na de inwerkingtreding van deze richtlijn dienen deze gegevens elk jaar te worden verstrekt. De Commissie kan bij het herzien van deze richtlijn gebruikmaken van deze gegevens om de nationale sanctiesystemen onderling beter aan te passen. [Am. 42]

Artikel 19

Omzetting

1.   De lidstaten doen de nodige wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in werking treden om uiterlijk op 1 mei 2017 aan deze richtlijn te voldoen. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mee.

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking daarvan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor deze verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

2.   De lidstaten delen de Commissie de tekst van de belangrijkste bepalingen van intern recht mee die zij op het onder deze richtlijn vallende gebied vaststellen.

Artikel 20

Inwerkingtreding

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 21

Adressaten

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te,

Voor het Europees Parlement

De voorzitter

Voor de Raad

De voorzitter

---

(1)  PB C 487 van 28.12.2016, blz. 57.

1

(2)  Standpunt van het Europees Parlement van 5 juli 2017.

2

(3)  
  Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie (PB L 269 van 10.10.2013, blz. 1).

3

Verordening (EU) nr. 952/2013 van het Europees Parlement en van de Raad van 9 oktober 2013 tot vaststelling van het douanewetboek van de Unie (PB L 269 van 10.10.2013, blz. 1).

(4)  Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad van 5 juli 2017 betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële belangen van de EU schaadt (PB L ...).

4

(5)  PB C 369 van 17.12.2011, blz. 14.

5

(6)  
  Verordening (EU) nr. 978/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 732/2008 van de Raad (PB L 303 van 31.10.2012, blz. 1).

6

Verordening (EU) nr. 978/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 houdende toepassing van een schema van algemene tariefpreferenties en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 732/2008 van de Raad (PB L 303 van 31.10.2012, blz. 1).

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/253 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/253

---

P8_TA(2017)0302

Begroting 2018 –- Mandaat voor de trialoog

Resolutie van het Europees Parlement van 5 juli 2017 over het mandaat voor de trialoog over de ontwerpbegroting 2018 (2017/2043(BUD))

(2018/C 334/38)

Het Europees Parlement,

| — | gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 314 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 106 bis van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

| — | gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018, goedgekeurd door de Commissie op 30 mei 2017 (COM(2017)0400), |
| --- | --- |

—

gezien het ontwerp van algemene begroting van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2018, goedgekeurd door de Commissie op 30 mei 2017 (COM(2017)0400),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1),

| — | gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2), |
| --- | --- |

—

gezien Verordening (EU, Euratom) nr. 1311/2013 van de Raad van 2 december 2013 tot bepaling van het meerjarig financieel kader voor de jaren 2014-2020 (2),

| — | gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3), |
| --- | --- |

—

gezien het Interinstitutioneel Akkoord van 2 december 2013 tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer (3),

| — | gezien zijn resolutie van 15 maart 2017 over de algemene richtsnoeren voor de voorbereiding van de begroting 2018, afdeling III — Commissie (4), |
| --- | --- |

—

gezien zijn resolutie van 15 maart 2017 over de algemene richtsnoeren voor de voorbereiding van de begroting 2018, afdeling III — Commissie (4),

| — | gezien de conclusies van de Raad van 21 februari 2017 betreffende de begrotingsrichtsnoeren voor 2018 (06522/2017), |
| --- | --- |

—

gezien de conclusies van de Raad van 21 februari 2017 betreffende de begrotingsrichtsnoeren voor 2018 (06522/2017),

| — | gezien artikel 86 bis van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 86 bis van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Begrotingscommissie en de adviezen van de overige betrokken commissies (A8-0249/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Begrotingscommissie en de adviezen van de overige betrokken commissies (A8-0249/2017),

Ontwerpbegroting 2018: resultaten behalen op het vlak van groei, banen en veiligheid

| 1. | brengt in herinnering dat het Parlement in zijn resolutie van 15 maart 2017 heeft bevestigd dat duurzame groei, fatsoenlijke, hoogwaardige en stabiele banen, sociaaleconomische cohesie, veiligheid, migratie en de klimaatverandering de voornaamste onderwerpen en prioriteiten zijn voor de EU-begroting 2018; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is van mening dat het voorstel van de Commissie in het algemeen een goed uitgangspunt is voor de onderhandelingen die dit jaar worden gevoerd, aangezien de EU-begroting voor 2018 de EU in staat moet stellen voor duurzame groei en banen te blijven zorgen en tegelijk de veiligheid van haar inwoners te garanderen en de migratieproblemen aan te pakken; betreurt dat het voorstel van de Commissie niet volledig aansluit bij het verzoek van het Parlement om te voorzien in maatregelen om de klimaatverandering tegen te gaan; |
| --- | --- |

2.

| 3. | is ingenomen met het besluit van de Commissie om de resultaten van de tussentijdse herziening van het meerjarig financieel kader (MFK) 2014-2020 in de ontwerpbegroting op te nemen nog voordat deze officieel door de Raad is goedgekeurd, en zo een duidelijk signaal te geven omtrent het belang van deze herziening van het MFK en de noodzaak van meer flexibiliteit in de EU-begroting, waarmee de Unie efficiënt zou kunnen reageren op nieuwe noodgevallen en haar politieke prioriteiten doeltreffend zou kunnen financieren; |
| --- | --- |

3.

| 4. | herhaalt zijn vaste overtuiging dat het stimuleren van investeringen in onderzoek, innovatie, infrastructuur, onderwijs en kmo's essentieel is om duurzame groei en nieuwe, stabiele en hoogwaardige werkgelegenheid te creëren in de EU; verheugt zich in dit verband over de voorgestelde versterkingen van Horizon 2020, de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen (CEF: Connecting Europe Facility) en Erasmus+, aangezien deze programma's rechtstreeks zullen bijdragen tot het verwezenlijken van de gestelde doelen; is echter van mening dat verdere versterkingen noodzakelijk zullen zijn, met name gezien de bezuinigingen op de financiering van deze beleidslijnen, die ten goede komen aan de EFSI-financiering; |
| --- | --- |

4.

| 5. | herinnert aan de sleutelrol die kmo's spelen op het gebied van nieuwe werkgelegenheid en het verkleinen van de investeringskloof, en benadrukt dat de passende financiering van kmo's een van de belangrijkste prioriteiten van de EU-begroting moet blijven vormen; betreurt in dit opzicht dat de voorgestelde toewijzing van middelen aan COSME 2,9 % lager is dan in de begroting 2017 en is voornemens het programma verder te versterken in de begroting 2018; wijst op de noodzaak van verdere ondersteuning van kmo's, en roept op tot de volledige naleving van de financiële verplichtingen van het programma in het kader van het resterende deel van de huidige MFK-periode; is ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de financiering van kmo's te stroomlijnen binnen Horizon 2020; |
| --- | --- |

5.

| 6. | looft de rol van het Europees Fonds voor strategische investeringen (EFSI) bij het dichten van de investeringskloof in de EU en tussen de EU-regio's onderling, en bij het helpen bij de uitvoering van strategische investeringen met een hoge economische, milieugerelateerde en maatschappelijke toegevoegde waarde; is daarom voorstander van de verlenging van het EFSI tot 2020; wijst op het hoge tempo waarin gebruik is gemaakt van middelen in het kader van het venster kmo's van het EFSI en is verheugd over de voorgenomen schaalvergroting; betreurt het ontbreken van een holistische benadering van kmo-financiering op basis waarvan een duidelijk overzicht van alle beschikbare middelen zou kunnen worden verkregen; onderstreept zijn standpunt in de lopende wetgevingsonderhandelingen, volgens welke de middelen voor de bestaande EU-programma's niet opnieuw mogen worden verlaagd om deze verlenging te financieren; is van mening dat het EFSI, met een garantiefonds dat grotendeels wordt gefinancierd vanuit de EU-begroting, niet mag worden ingezet ter ondersteuning van entiteiten die zijn opgericht of een rechtspersoonlijkheid hebben in rechtsgebieden die zijn opgenomen in de EU-lijst van niet-coöperatieve rechtsgebieden of waar de Europese of internationale belastingnormen inzake transparantie en uitwisseling van informatie niet worden nageleefd; |
| --- | --- |

6.

| 7. | neemt kennis van en is ingenomen met de EU-initiatieven op het vlak van defensieonderzoek en ontwikkeling en verwerving van technologie, die zullen bijdragen tot schaalvoordelen in de sector en tot meer coördinatie tussen de lidstaten, en, mits op de juiste manier ontwikkeld, tot rationelere defensie-uitgaven en besparingen op nationaal niveau; benadrukt voorts dat het concurrentie- en innovatievermogen van de Europese defensie-industrie moet worden vergroot; verwijst naar zijn eerdere standpunt dat nieuwe initiatieven op dit gebied met bijkomende middelen moeten worden gefinancierd en niet ten koste mogen gaan van bestaande programma's, waaronder de CEF; |
| --- | --- |

7.

| 8. | constateert dat de Commissie niet is ingegaan op het verzoek van het Parlement om een beoordeling uit te voeren van en aangepaste voorstellen te doen voor een „Interrailpas voor Europa op de achttiende verjaardag”; is van mening dat dergelijke voorstellen het Europese bewustzijn en de Europese identiteit kunnen versterken; benadrukt evenwel dat nieuwe projecten moeten worden gefinancierd met nieuwe financiële middelen, zonder dat dit gevolgen heeft voor bestaande programma's, en dat nieuwe projecten zo sociaal inclusief mogelijk moeten zijn; dringt bij de Commissie nogmaals aan op gepaste voorstellen hieromtrent; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is verheugd dat in de ontwerpbegroting 2018 bijkomende middelen worden toegekend aan het jongerenwerkgelegenheidsinitiatief (YEI), waarmee gehoor wordt gegeven aan eerdere oproepen van het Parlement om dit programma voort te zetten; neemt tegelijk kennis van het voorstel voor het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 3/2017, waarin aan het YEI 500 miljoen EUR aan vastleggingen wordt toegekend, zoals overeengekomen door het Parlement en de Raad tijdens het begrotingsoverleg 2017; is ervan overtuigd dat de voorgestelde bedragen verre van voldoende zijn om de doelstellingen van het YEI te verwezenlijken en is van mening dat het YEI, om de jongerenwerkloosheid doeltreffend aan te pakken, zal moeten blijven bijdragen tot de prioritaire doelstelling van de Unie inzake groei en werkgelegenheid; benadrukt dat de jongerenwerkloosheid in de Unie doeltreffend moet worden aangepakt en beklemtoont dat het YEI verder kan worden verbeterd en efficiënter kan worden gemaakt, onder meer door ervoor te zorgen dat het initiatief daadwerkelijke Europese toegevoegde waarde oplevert ten aanzien van het werkgelegenheidsbeleid voor jongeren in de lidstaten en niet wordt ingezet ter vervanging van voormalig nationaal beleid; |
| --- | --- |

9.

| 10. | brengt in herinnering dat het cohesiebeleid een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling en groei van de EU; benadrukt dat de cohesiebeleidsprogramma's in 2018 naar verwachting een inhaalslag zullen maken en op kruissnelheid zullen komen; benadrukt dat het Parlement vast voornemens is om voor gepaste kredieten te zorgen voor deze programma's die deel uitmaken van het kernbeleid van de EU; maakt zich evenwel zorgen over de onaanvaardbare vertraging bij de tenuitvoerlegging van operationele programma's op nationaal niveau; vraagt de lidstaten ervoor te zorgen dat de aanwijzing van autoriteiten voor beheer, controle en certificering wordt afgerond en dat de tenuitvoerlegging wordt versneld; erkent dat de langdurige onderhandelingen over de rechtsgronden ertoe hebben geleid dat de betrokken EU-instellingen mede verantwoordelijk zijn voor de lage uitvoeringsgraad; merkt op dat enkele lidstaten cohesiefondsen beschouwen als een instrument waarmee de solidariteit in alle beleidsmaatregelen van de Unie kan worden gewaarborgd; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is met name bezorgd over een mogelijke nieuwe ophoping van onbetaalde rekeningen aan het eind van de huidige MFK-periode en wijst erop dat de achterstallige betalingen eind 2014 waren opgelopen tot een ongekend bedrag van 24,7 miljard EUR; is ingenomen met het feit dat de Commissie, ter gelegenheid van de tussentijdse herziening van het MFK, voor het eerst in een prognose tot 2020 heeft voorzien, maar benadrukt dat die elk jaar naar behoren moet worden bijgewerkt om de begrotingsautoriteit de mogelijkheid te geven de noodzakelijke maatregelen tijdig te treffen; waarschuwt voor de nadelige gevolgen die een nieuwe betalingscrisis zou hebben, met name voor begunstigden van de EU-begroting; is ervan overtuigd dat de geloofwaardigheid van de EU voor een deel afhangt van haar capaciteit om voor een niveau van betalingskredieten in de EU-begroting te zorgen dat hoog genoeg is om haar verbintenissen na te kunnen komen; wijst op de schadelijke gevolgen die late betalingen hebben voor de private sector, en met name voor kmo's die overeenkomsten hebben met overheidsinstellingen; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt hoe belangrijk het is om uitvoering te geven aan de toezegging van de EU tot verwezenlijking van de doelstellingen van COP21, met name in het licht van het recente besluit van de Amerikaanse overheid om zich uit de overeenkomst terug te trekken; onderstreept in dit verband dat de kans groot is dat de doelstelling om ten minste 20 % van de EU-begroting in het kader van het MFK 2014-2020 te bestemmen voor klimaatgerelateerde maatregelen, niet zal worden gehaald; stelt bezorgd vast dat de begroting voor biodiversiteit met slechts 0,1 % is gestegen; wijst op het belang dat in de EU-begroting moet worden gehecht aan de bescherming van de biodiversiteit, en herhaalt zijn eerdere oproep tot een traceringssysteem waarin rekening wordt gehouden met alle aan biodiversiteit gerelateerde uitgaven en de doeltreffendheid hiervan; benadrukt bovendien dat door de EU gefinancierde projecten geen negatieve gevolgen mogen hebben voor de mitigatie van de klimaatverandering of voor de overgang naar een circulaire, koolstofarme economie; |
| --- | --- |

12.

| 13. | onderstreept dat de ongekende toevlucht tot bijzondere instrumenten bewijst dat de EU-begroting oorspronkelijk niet berekend was op vraagstukken zoals de huidige migratie- en vluchtelingencrisis; meent dat het voorbarig is om over te schakelen op een post-crisisbenadering; is derhalve gekant tegen de voorgestelde verlagingen in rubriek 3 ten opzichte van de begroting 2017, die niet in overeenstemming zijn met de verbintenis van de EU om de migratie- en vluchtelingencrisis op doeltreffende wijze het hoofd te bieden; benadrukt echter dat een eerste reactie op een dringende en niet eerder voorgekomen situatie, gevolgd moet worden door een meer systematische en proactieve aanpak met effectieve gebruikmaking van de EU-begroting; herhaalt dat de beveiliging en veiligheid van burgers een prioriteit is van de EU; |
| --- | --- |

13.

| 14. | herhaalt dat het aanpakken van de onderliggende oorzaken van de migratie- en vluchtelingencrisis in combinatie met de stabilisering van de toestand in de buurlanden van de EU een langetermijnoplossing betreft en dat investeringen in de landen van oorsprong van migranten en vluchtelingen hiertoe essentieel zijn; is in dit opzicht ingenomen met het plan voor externe investeringen (EIP) en met de overeenstemming die de instellingen bereikt hebben over het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), en wenst dat het fonds op korte termijn ten uitvoer wordt gelegd; is dan ook verrast over de verlagingen in rubriek 4, die niet geheel kunnen worden gerechtvaardigd door begrotingsverhogingen uit het verleden of een lage uitvoeringsgraad; herhaalt dat het aanpakken van de onderliggende oorzaken van migratie onder meer, maar niet uitsluitend, betrekking heeft op kwesties als armoede, werkloosheid, onderwijs en economische kansen, alsook op instabiliteit, conflicten en de klimaatverandering; |
| --- | --- |

14.

| 15. | is ingenomen met de voorgestelde verhoging voor de oostelijke component van het instrument voor het Europees nabuurschapsbeleid, waarmee gehoor wordt gegeven aan eerdere verzoeken van het Parlement; is van mening dat de steun van de EU, met name in landen die associatieovereenkomsten hebben ondertekend, van cruciaal belang is om de economische integratie en convergentie met de EU te bevorderen, evenals de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten in de oostelijke buurlanden van de EU; benadrukt dat dergelijke steun van toepassing moet zijn zolang de betrokken landen aan de subsidiabiliteitscriteria voldoen, met name met betrekking tot de rechtsstaat, de bestrijding van corruptie en de versterking van de democratische instellingen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | onderstreept het belang van het solidariteitsfonds van de Europese Unie (SFEU) dat is opgezet om de EU in staat te stellen te reageren op grote natuurrampen en solidariteit te betonen met de rampgebieden in Europa, en neemt kennis van de voorgenomen vastleggings- en betalingskredieten voor het SFEU; verzoekt de Commissie zonder verdere vertraging te beoordelen of een aanvullende verhoging nodig is, met name rekening houdend met de aardbevingen in Italië en de branden in Spanje en Portugal, waar een tragisch verlies van mensenlevens heeft plaatsgehad en die een dramatische en grote impact hebben gehad op de bevolking in buitengewoon achtergestelde regio's; roept op tot het aanpassen van de regels met betrekking tot de toewijzing van middelen uit dit fonds voor een flexibelere en snellere inzet van deze middelen ten behoeve van een ruim scala van rampen met grote gevolgen teneinde de tijd tussen de ramp en de beschikbaarheid van de middelen in te korten; |
| --- | --- |

16.

| 17. | merkt op dat in de rubrieken 1, 3 en 4 van de ontwerpbegroting 2018 bijzonder weinig of zelfs geen enkele marge beschikbaar is onder de MFK-maxima; beschouwt dit als een gevolg van de belangrijke nieuwe initiatieven die sinds 2014 zijn genomen (het EFSI, migratiegerelateerde voorstellen, en recentelijk defensieonderzoek en het Europees Solidariteitskorps) en die zijn ingepast binnen de in 2013 overeengekomen MFK-maxima; brengt in herinnering dat het MFK, met name na de tussentijdse herziening ervan, voorziet in bepalingen — weliswaar beperkt — voor flexibiliteit, die zo veel mogelijk moeten worden benut om het ambitieniveau van succesvolle programma's te handhaven en nieuwe en onvoorziene uitdagingen het hoofd te bieden; geeft uiting aan het voornemen van het Parlement om deze flexibiliteitsbepalingen te blijven gebruiken tijdens de amenderingsprocedure; verzoekt nogmaals om de invoering van een systeem van nieuwe echte en eigen middelen in de EU-begroting; |
| --- | --- |

17.

| 18. | wijst in dit verband op de talrijke verwijzingen in de ontwerpbegroting naar de noodzaak van een nota van wijzigingen die het standpunt van het Parlement in de begrotingsprocedure deels kan vervangen; stelt vast dat de Commissie heeft aangekondigd dat eventuele nieuwe initiatieven op het vlak van veiligheid en migratie en een mogelijke uitbreiding van de Faciliteit voor vluchtelingen in Turkije (FRT) kunnen worden voorgesteld in de vorm van een nota van wijzigingen, en betreurt dat zij deze voorstellen niet meteen in de ontwerpbegroting heeft opgenomen; vraagt de Commissie met klem om tijdig details over deze verwachte voorstellen te verstrekken, zodat de begrotingsautoriteit ze naar behoren kan bestuderen; benadrukt dat deze eventuele voorstellen de in de context van deze begrotingsprocedure door het Parlement gedane verzoeken en amendementen niet buiten beschouwing mogen laten en zeker niet mogen vervangen; |
| --- | --- |

18.

| 19. | herhaalt zijn steun voor de tenuitvoerlegging van de „resultaatgerichte EU-begroting” van de Commissie en dringt aan op aanhoudende verbetering van de kwaliteit en aanlevering van prestatiegegevens teneinde nauwkeurige, duidelijke en begrijpelijke informatie te verkrijgen inzake de resultaten van de EU-programma's; |
| --- | --- |

19.

Subrubriek 1a — Concurrentievermogen voor groei en banen

| 20. | merkt op dat het voorstel van de Commissie voor 2018 in vergelijking met 2017 overeenkomt met een verhoging van de vastleggingskredieten onder rubriek 1a met 2,5 %, naar 21 841,3 miljoen EUR; is verheugd dat een groot deel van deze verhoging betrekking heeft op Horizon 2020, de CEF en Erasmus+, waarvoor de vastleggingskredieten namelijk met respectievelijk 7,3 %, 8,7 % en 9,5 % worden verhoogd, maar stelt vast dat de bedragen in kwestie toch nog enigszins lager liggen dan de financiële programmering van Horizon 2020, de CEF en Erasmus+; wijst in het bijzonder op de zeer lage succespercentages waar het aanvragen voor Horizon 2020 betreft; |
| --- | --- |

20.

| 21. | toont zich evenwel verbaasd over de verlaging van de vastleggings- en betalingskredieten voor COSME met respectievelijk 2,9 % en 31,3 %, hoewel steun aan kmo's als één van de topprioriteiten van de EU wordt beschouwd; |
| --- | --- |

21.

| 22. | herhaalt, voor wat de verlenging van het EFSI betreft, dat het Parlement gekant is tegen verdere besparingen op de CEF, en is van mening dat de aan de EU-garantie toegewezen aanvullende 1,1 miljard EUR uitsluitend afkomstig mag zijn uit niet-toegewezen marges (voor een bedrag van 650 miljoen EUR) en verwachte positieve netto-inkomsten (voor een bedrag van 450 miljoen EUR); wijst erop dat de enveloppe voor de CEF (onderdeel ICT) ook de middelen voor het nieuwe initiatief Wifi4EU omvat; wijst erop dat de CEF-begroting een hoge mate van structurele overintekening kent als gevolg van onvoldoende kredieten, met name ten aanzien van het onderdeel infrastructuur; |
| --- | --- |

22.

| 23. | neemt kennis van het voorstel van de Commissie voor de oprichting van een Europees Solidariteitskorps (ESK); stelt evenwel bezorgd vast dat in het op 30 mei 2017 goedgekeurde wetgevingsvoorstel ondanks de waarschuwingen van het Parlement wordt overwogen om drie vierde van de begroting van het ESK te financieren met middelen uit bestaande programma's, voornamelijk Erasmus+ (197,7 miljoen EUR); vreest dat dit negatieve gevolgen zal hebben voor de EU-programma's in kwestie en is voornemens Erasmus+ verder te versterken in de begroting voor 2018; herhaalt dat eventuele nieuwe politieke toezeggingen gefinancierd moeten worden uit nieuwe kredieten en niet door middel van de herschikking van bestaande programma's; |
| --- | --- |

23.

| 24. | is ingenomen met de voorgestelde uitbreiding van de voorbereidende actie inzake defensieonderzoek en met het door de Commissie gepresenteerde wetgevingsvoorstel voor een ontwikkelingsprogramma voor de defensie-industrie; |
| --- | --- |

24.

Subrubriek 1b — Economische, sociale en territoriale samenhang

| 25. | stelt vast dat de totale vastleggingskredieten voor subrubriek 1b 55 407,9 miljoen EUR bedragen (als het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 3 wordt meegerekend), wat neerkomt op een verhoging van 2,4 % in vergelijking met de begroting voor 2017; |
| --- | --- |

25.

| 26. | stelt vast dat het voorgestelde bedrag van 46 763,5 miljoen EUR aan betalingskredieten 25,7 % hoger is dan in 2017, wat vooral te wijten is aan de daling die in 2017 heeft plaatsgevonden als gevolg van de vertraging bij het daadwerkelijke lanceren van de nieuwe operationele programma's; wijst erop dat onjuiste ramingen van de lidstaten in 2016 tot een aanzienlijke onderbenutting van de betalingskredieten in subrubriek 1b hebben geleid, in een grootteorde van ruim 11 miljard EUR, en stelt vast dat de voorgestelde niveaus voor 2018 sinds de vorige ramingen al met 1,6 miljard EUR naar beneden zijn bijgesteld; |
| --- | --- |

26.

| 27. | benadrukt dat de tenuitvoerlegging van de programma's 2014-2020 op kruissnelheid moet komen en is er stellig van overtuigd dat een „abnormale” ophoping van onbetaalde rekeningen in de toekomst moet worden voorkomen; doet in dit verband een beroep op de Commissie en de lidstaten om zo snel mogelijk een oplossing te vinden voor hangende kwesties die verband houden met de vertraagde aanwijzing van nationale autoriteiten voor beheer en certificering, alsook voor andere knelpunten inzake de indiening van betalingsaanvragen; hoopt ten zeerste dat zowel de nationale autoriteiten als de Commissie hun ramingen voor de betalingsbehoeften in de begroting 2018 hebben verbeterd en dat het voorgestelde niveau van de betalingskredieten volledig ten uitvoer zal worden gelegd; erkent dat de huidige lage uitvoeringsgraad mede te wijten is aan de lange duur van de door de EU-instellingen gevoerde onderhandelingen over de rechtsgronden; |
| --- | --- |

27.

| 28. | verheugt zich over het voorstel van de Commissie om het YEI te blijven financieren en neemt kennis van de voorgestelde beschikbaarstelling van 233,3 miljoen EUR uit de overkoepelende marge voor vastleggingen; verzoekt de Commissie en de lidstaten gevolg te geven aan de aanwijzingen in het recente verslag van de Europese Rekenkamer; herinnert eraan dat elke verhoging in de specifieke toewijzing voor het YEI aan het overeenstemmende bedrag uit het Europees Sociaal Fonds (ESF) moet worden gekoppeld; is voornemens alle mogelijkheden te onderzoeken om in de begroting voor 2018 meer middelen toe te kennen aan dit programma; |
| --- | --- |

28.

| 29. | benadrukt het belang van het Fonds voor Europese hulp aan de meest behoeftigen (FEAD) voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting en dringt erop aan dat er in de begroting 2018 voldoende middelen worden uitgetrokken om adequaat te kunnen voldoen aan de behoeften van de doelgroepen en aan de doelstellingen van het Fonds; |
| --- | --- |

29.

Rubriek 2 — Duurzame groei: natuurlijke hulpbronnen

| 30. | neemt kennis van de voorgestelde 59 553,5 miljoen EUR aan vastleggingen (+1,7 % in vergelijking met 2017) en 56 359,8 miljoen EUR aan betalingen (+2,6 %) voor rubriek 2, met als resultaat een marge van 713,5 miljoen EUR onder het maximum voor vastleggingen; stelt vast dat de kredietverhoging ter financiering van de behoeften van het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF) voor 2018 (+2,1 %) vooral het gevolg is van een aanzienlijk lager bedrag aan bestemmingsontvangsten dat naar verwachting in 2018 beschikbaar zal zijn; |
| --- | --- |

30.

| 31. | merkt op dat de Commissie een marge van 713,5 miljoen EUR heeft voorzien onder de maxima voor rubriek 2; wijst erop dat deze marge gezien de toegenomen volatiliteit van de landbouwmarkten misschien zal moeten worden aangesproken, zoals is gebeurd ten tijde van de crisis in de zuivelsector; vraagt de Commissie zich ervan te vergewissen dat de onder de maxima voorziene marge volstaat om eventuele crisissen het hoofd te bieden; |
| --- | --- |

31.

| 32. | neemt kennis van de verlenging van buitengewone steunmaatregelen voor bepaalde soorten fruit waarvoor de marktsituatie moeilijk blijft; betreurt echter dat de Commissie geen maatregelen ter ondersteuning van de veeteeltsector heeft voorgesteld, in het bijzonder in de zuivelsector, in verband met het Russische verbod op de invoer van producten uit de EU en verwacht in dit opzicht derhalve een koerswijziging; verwacht dan ook dat als de marge in rubriek 2 wordt aangesproken een deel hiervan wordt toegewezen aan melkveehouders in de landen die het meest te lijden hebben onder het Russische embargo; kijkt uit naar de nota van wijzigingen van de Commissie, die in oktober 2017 wordt verwacht en moet gebaseerd zijn op geactualiseerde informatie over financiering uit het ELGF ter identificatie van de werkelijke behoeften in de landbouwsector, rekening houdend met de gevolgen van het Russische embargo en andere vormen van marktvolatiliteit; |
| --- | --- |

32.

| 33. | is ingenomen met de verhoging van de vastleggingen voor het Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) (+2,4 %) van het LIFE+-programma (+5,9 %), overeenkomstig de financiële programmering, maar betreurt dat de aanzienlijk verlaagde betalingskredieten erop lijken te wijzen dat beide programma's in de periode 2014-2020 nog altijd maar traag op gang komen; |
| --- | --- |

33.

Rubriek 3 — Veiligheid en burgerschap

| 34. | neemt kennis van het voorgestelde bedrag van 3,4731 miljard EUR aan vastleggingskredieten voor rubriek 3; benadrukt de noodzaak van gemeenschappelijke, veelomvattende en duurzame oplossingen voor de migratie- en vluchtelingensituatie en de daarmee samenhangende uitdagingen; |
| --- | --- |

34.

| 35. | is dan ook ingenomen met het voorstel van de Commissie om een aanvullend bedrag van 800 miljoen EUR uit te trekken om veiligheidskwesties aan te pakken, met name naar aanleiding van de reeks terroristische aanslagen in de EU; |
| --- | --- |

35.

| 36. | is van mening dat het belang en de dringendheid van deze kwesties niet in verhouding is met de aanzienlijke voor rubriek 3 voorgestelde verlagingen van de vastleggings- en betalingskredieten ten opzichte van de begroting 2017 (respectievelijk -18,9 % en -21,7 %), in het bijzonder wat betreft het Fonds voor asiel, migratie en integratie (AMIF), het Fonds voor interne veiligheid (ISF) en het programma Justitie; vraagt dat er voor deze fondsen adequate begrotingsmiddelen worden uitgetrokken; is van mening dat deze verlagingen niet kunnen worden gerechtvaardigd door de vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de overeengekomen maatregelen en de vaststelling van de nieuwe wetgevingsvoorstellen; vraagt de Commissie daarom ervoor te zorgen dat er voldoende begrotingsmiddelen worden uitgetrokken en dat eventuele extra behoeften snel in aanmerking worden genomen; |
| --- | --- |

36.

| 37. | betreurt dat er nog geen doeltreffend systeem is voor de herverdeling van migranten, ten gevolge waarvan bepaalde lidstaten, met name Italië en Griekenland, onevenredig zwaar belast worden; wijst erop dat het aantal vluchtelingen en migranten dat in 2016 in de EU arriveerde 361 678 bedroeg, en dat 181 405 daarvan in Italië aankwamen en 173 447 in Griekenland, en dat Italië 85 % van alle vluchtelingen en migranten die tot nu toe in 2017 zijn aangekomen heeft ontvangen; betreurt dat Italië tot nu toe slechts 147,6 miljoen EUR uit het AMIF heeft ontvangen, waarmee slechts 3 % van de totale uitgaven van het land in verband met de migratiecrisis wordt gedekt; |
| --- | --- |

37.

| 38. | is er voorts van overtuigd dat de samenwerking tussen de lidstaten in veiligheidsgerelateerde kwesties middels meer steun uit de EU-begroting nog kan worden verbeterd; vraagt zich af hoe deze doelstelling kan worden bereikt als de middelen voor de betreffende begrotingslijnen van het ISF aanzienlijk lager zijn dan in 2017; benadrukt dat de nodige middelen moeten worden vrijgemaakt voor de invoering van de voorgestelde nieuwe informatie- en grenssystemen, zoals het Europese Systeem voor reisinformatie en -autorisatie (Etias) en het inreis- en uitreissysteem; |
| --- | --- |

38.

| 39. | meent dat 2018 een spiljaar wordt voor de totstandkoming van de Europese migratieagenda, waarvan verscheidene essentiële onderdelen momenteel worden uitgewerkt; benadrukt dat de begrotingsimpact van een aantal op tafel liggende wetgevingsvoorstellen, zoals de hervorming van het gemeenschappelijk asielstelsel van Dublin, het nieuwe inreis- en uitreissysteem en het Etias-systeem, alsook de mogelijke vertraagde goedkeuring van deze voorstellen, zorgvuldig moeten worden onderzocht; benadrukt hoe belangrijk het is adequate financiering uit te trekken om de ambitie van de Unie in dit verband waar te maken en snel een doeltreffend Europees asiel- en migratiebeleid in te voeren, met volledige inachtneming van het internationaal recht en op basis van solidariteit tussen de lidstaten; |
| --- | --- |

39.

| 40. | wijst erop dat in het voorstel van de Commissie voor het derde opeenvolgende jaar in geen enkele marge is voorzien onder het maximum voor rubriek 3, hetgeen aantoont dat de omvang van de kleinste MFK-rubriek niet meer aan de realiteit beantwoordt, zoals het Parlement bij de tussentijdse herziening van het MFK aanvoerde; verheugt zich in deze context over het voorstel van de Commissie om een bedrag van 817 miljoen EUR aan vastleggingskredieten beschikbaar te stellen uit het flexibiliteitsinstrument, wat alleen mogelijk is dankzij de aanvullende flexibiliteit waarin met de herziene MFK-verordening wordt voorzien; wijst erop dat het uitgavenniveau nog altijd ontoereikend is en betreurt dat de Commissie een eventueel nieuw voorstel heeft uitgesteld tot een toekomstige nota van wijzigingen; |
| --- | --- |

40.

| 41. | herinnert eraan dat het Parlement cultuur- en mediaprogramma's altijd sterk heeft gesteund; is ingenomen met de voorgestelde verhogingen in vergelijking met de begroting 2017 voor het programma Creatief Europa, inclusief het Europees Jaar van het Cultureel Erfgoed onder „Multimedia-acties”; dringt voorts aan op voldoende financiering voor het programma „Europa voor de burger”; verzoekt de Commissie initiatieven in het kader van de begrotingslijn „multimedia-acties” aan een beoordeling te onderwerpen om ervoor te zorgen dat de begroting daadwerkelijk een kwalitatief hoogwaardige en onafhankelijke berichtgeving over de EU ten goede komt; spreekt nogmaals zijn steun uit voor een duurzame meerjarige financieringsregeling voor Euranet+; waardeert tevens de verhoging van de vastleggingskredieten voor het programma Levensmiddelen en diervoeders en het Consumentenprogramma ten opzichte van de begroting 2017; benadrukt tot slot het belang van een solide Gezondheidsprogramma en een passend budget ten behoeve van Europese samenwerking op gezondheidsgebied, met inbegrip van aspecten als nieuwe innovaties in de gezondheidszorg, ongelijkheid op gezondheidsniveau, het hoge aantal chronisch zieken, antimicrobiële resistentie, grensoverschrijdende gezondheidszorg en toegang tot gezondheidszorg; |
| --- | --- |

41.

Rubriek 4 — Europa als wereldspeler

| 42. | betreurt de algemene verlaging van de financiering voor rubriek 4 ten bedrage van 9,6 miljard EUR aan vastleggingskredieten (-5,6 % in vergelijking met de begroting 2017); stelt vast dat de verlagingen in de belangrijkste instrumenten in rubriek 4 grotendeels verband houden met in de begroting 2017 goedgekeurde verhogingen voor de FRT en het nieuwe partnerschapskader in het kader van de Europese migratieagenda; |
| --- | --- |

42.

| 43. | is van mening dat de omvang van de besparingen voor het instrument voor ontwikkelingssamenwerking (DCI) en het Europees nabuurschapsinstrument (ENI), in het bijzonder de zuidelijke component daarvan, niet gerechtvaardigd is in het licht van het op langere termijn noodzakelijke EU-optreden inzake migratie, dat verder gaat dan de migratieakkoorden uit hoofde van het partnerschapskader en de inspanningen van de EU op het vlak van internationale ontwikkeling; vraagt in dit verband dat er meer financiële middelen worden uitgetrokken voor het vredesproces en financiële bijstand aan Palestina en de UNRWA; herinnert eraan hoe belangrijk het is voldoende middelen uit te trekken voor de zuidelijke buurlanden van de EU, aangezien stabiliteit in het Midden-Oosten van cruciaal belang is voor het aanpakken van de onderliggende oorzaken van migratie; |
| --- | --- |

43.

| 44. | is niettemin ingenomen met de voorgestelde verhogingen voor de oostelijke component van het ENI, die zullen bijdragen tot de ondersteuning van democratische hervormingen en economische integratie met de EU, met name in de landen die associatieovereenkomsten met de EU hebben gesloten; |
| --- | --- |

44.

| 45. | neemt nota van de verhoogde steun voor politieke hervormingen in Turkije (IPA II), in het bijzonder in de context van de achteruitgang op het vlak van de rechtsstaat, de vrijheid van meningsuiting en de grondrechten in het land; vraagt dat de Commissie de pretoetredingssteun op te schorten indien de toetredingsonderhandelingen worden opgeschort, en dat die middelen in dat geval worden gebruikt om het maatschappelijk middenveld in Turkije rechtstreeks te steunen en meer te investeren in uitwisselingsprogramma's voor studenten, academici en journalisten, zoals Erasmus+; verwacht dat er voldoende financiële middelen worden vrijgemaakt voor IPA-begunstigden in de Westelijke Balkan, waar dringend financiële ondersteuning voor hervormingen nodig is; |
| --- | --- |

45.

| 46. | is, gezien het belang van hoger onderwijs voor de hervormingsprocessen in partnerlanden, van mening dat mobiliteit van studenten en academische samenwerking tussen de EU en haar buurlanden aanhoudend gesteund moet worden; betreurt derhalve de verlaging van de kredieten voor technische en financiële bijstand in het kader van de drie externe financiële instrumenten (IPA, ENI en DCI) ter bevordering van de internationale dimensie van het hoger onderwijs bij de uitvoering van het programma Erasmus+; |
| --- | --- |

46.

| 47. | neemt kennis van het voorstel van de Commissie om te voorzien in een marge van 232 miljoen EUR onder het maximum; is ervan overtuigd dat de uitdagingen waarmee de EU in haar buitenlands optreden wordt geconfronteerd, langdurige financiering noodzakelijk maken, op een niveau dat de huidige omvang van rubriek 4 overschrijdt; brengt in herinnering dat de marge voor onvoorziene uitgaven in de begroting 2017 is gebruikt om financiering boven het maximum mogelijk te maken; blijft erbij dat nieuwe initiatieven met nieuwe kredieten moeten worden gefinancierd en dat alle mogelijkheden voor flexibiliteit binnen de in het kader van de MFK-herziening vastgelegde grenzen ten volle moeten worden gebruikt; |
| --- | --- |

47.

| 48. | vraagt de Commissie, die herhaaldelijk verwijst naar een mogelijke verlenging van de faciliteit voor vluchtelingen in Turkije, een echt voorstel voor de verlenging ervan voor te leggen indien zij van plan is dit te doen; herhaalt dat het Parlement, de Raad en de Commissie zich ertoe hebben verbonden ervoor te zorgen dat de oprichting van de FRT en van de trustfondsen op transparante en duidelijke wijze gebeurt en in overeenstemming is met het beginsel van eenheid van de begroting van de Unie, met inachtneming van de prerogatieven van de begrotingsautoriteit, met inbegrip van parlementaire controle; roept de lidstaten nogmaals met klem op hun verbintenissen ten aanzien van de financiering van de FRT en de trustfondsen tijdig na te komen; |
| --- | --- |

48.

| 49. | sluit zich onvoorwaardelijk aan bij de toezeggingen die de EU tijdens de conferentie over Syrië in Brussel heeft gedaan, die een bevestiging vormen van haar eerdere toezeggingen in Londen; stemt in met de versterking van het ENI en van de humanitaire hulpverlening met telkens 120 miljoen EUR om deze toezeggingen te kunnen nakomen; |
| --- | --- |

49.

Rubriek 5 — Administratie

| 50. | stelt vast dat de uitgaven van rubriek 5 ten opzichte van de begroting 2017 met 3,1 % zijn verhoogd, tot 9,6824 miljard EUR (+ 287,9 miljoen EUR); stelt vast dat ruim een derde van deze nominale stijging het gevolg is van aanvullende kredieten voor pensioenen (+ 108,5 miljoen EUR); stelt vast dat de aanvullende kredieten grotendeels overeenstemmen met een verwachte toename van het aantal gepensioneerden (+4,2 %); neemt er nota van dat het aantal gepensioneerden de komende jaren naar verwachting verder zal stijgen; neemt kennis van de rigoureuze benadering van de administratieve uitgaven en de nominale bevriezing van alle niet-salarisgerelateerde uitgaven; |
| --- | --- |

50.

| 51. | stelt vast dat de feitelijke marge, na verrekening van 570 miljoen EUR voor het gebruik in 2017 van de marge voor onvoorziene uitgaven voor rubriek 3, 93,6 miljoen EUR onder het maximum bedraagt; onderstreept dat het aandeel van rubriek 5 in de EU-begroting als gevolg van de pensioenlast licht is gestegen, tot 6 % (in vastleggingskredieten); |
| --- | --- |

51.

Proefprojecten — voorbereidende acties

| 52. | onderstreept hoe essentieel proefprojecten en voorbereidende acties zijn om politieke prioriteiten te formuleren en nieuwe initiatieven in te voeren die kunnen uitmonden in permanente EU-acties en -programma's; is van plan een evenwichtig pakket van proefprojecten en voorbereidende acties vast te stellen; merkt op dat de marge voor sommige rubrieken in het huidige voorstel vrij beperkt of zelfs onbestaand is, en is van plan mogelijkheden te onderzoeken om ruimte te maken voor eventuele proefprojecten en voorbereidende acties zonder de middelen voor andere politieke prioriteiten te verlagen; is van mening dat de Commissie bij de uitvoering van de proefprojecten en voorbereidende acties de leden van het Parlement stap die eraan ten grondslag liggen, stap voor stap op de hoogte moet houden, zodat recht wordt gedaan aan de geest van hun voorstellen; |
| --- | --- |

52.

Agentschappen

| 53. | neemt kennis van de algemene verhoging in de ontwerpbegroting 2018 voor gedecentraliseerde agentschappen met 3,1 % (bestemmingsontvangsten buiten beschouwing gelaten) en de toevoeging van 146 posten, maar wijst op de grote verschillen tussen „agentschappen op kruissnelheid” (-11,2 %) en „agentschappen met nieuwe taken” (+10,5 %); gaat ervan uit dat deze cijfers een getrouwe weergave vormen van het feit dat de meeste agentschappen hun personeelsbestand sedert 2013 met 5 % of zelfs meer hebben verkleind (sommige agentschappen zullen deze doelstelling van 5 % pas in 2018 bereiken), en dat aanwervingen in diezelfde periode voorbehouden waren voor agentschappen die met migratie en veiligheid te maken hebben (+183 posten), agentschappen voor financieel toezicht (+28 posten) en een aantal agentschappen met nieuwe bevoegdheden (ERA, EASA, GSA) (+18 posten); hernieuwt zijn oproep, zoals al verwoord in het kwijtingsprocedure voor 2015 (5), om ervoor te zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn, en zo nodig aanvullende middelen ter beschikking te stellen, voor een goede werking van de agentschappen en van het permanent secretariaat van het netwerk van EU-agentschappen (tegenwoordig Shared Support Office genoemd); |
| --- | --- |

53.

| 54. | herhaalt zijn overtuiging dat de EU-agentschappen die werkzaam zijn op het vlak van justitie en binnenlandse zaken met spoed over de nodige operationele middelen en werknemers moeten beschikken om de taken en verantwoordelijkheden die zij er de voorbije jaren hebben bij gekregen, te kunnen uitvoeren; verheugt zich in dit verband over de personeelstoename die wordt voorgesteld voor het Europees Grens- en kustwachtagentschap (Frontex) en het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken (EASO), en beschouwt deze toename als het minimum om te waarborgen dat deze agentschappen hun werkzaamheden naar behoren kunnen verrichten; onderstreept dat de voorgestelde begroting en het voorgestelde personeelsbestand voor Europol onvoldoende zijn voor het uitvoeren van de toegewezen taken nu de Commissie en de lidstaten in de afgelopen jaren hebben besloten de samenwerking tussen de lidstaten te intensiveren, met name op het gebied van de bestrijding van terrorisme, georganiseerde misdaad, cybercriminaliteit en mensensmokkel en de bescherming van niet-begeleide kinderen; onderstreept de geconstateerde lacunes in het bestaande systeem voor informatie-uitwisseling en verzoekt de Commissie eu-LISA van passende menselijke en financiële middelen te voorzien voor het uitvoeren van de recentelijk aan dit agentschap toegewezen aanvullende taken en verantwoordelijkheden; wijst erop dat het EASO een belangrijke rol speelt door de lidstaten te ondersteunen bij het beheer van asielaanvragen, zeker wanneer het erom gaat een toegenomen aantal asielzoekers het hoofd te bieden; betreurt de verlaging van de operationele middelen (-23,6 % ten opzichte van 2017) en het personeelsbestand (-4 %) voor Eurojust, dat momenteel te maken heeft met een hogere werkdruk; |
| --- | --- |

54.

| 55. | stelt met bezorgdheid vast dat vooral de EU-agentschappen op het gebied van werkgelegenheid en opleidingen (Cedefop, ETF, EU-OSHA, Eurofound) op het gebied van milieumaatregelen (ECDC, ECHA, EFSA, EMA) te maken hebben met personeelsinkrimping (met respectievelijk - 5 posten en - 12 posten); is van mening dat dit in strijd is met het algehele EU-beleid, dat gericht is op het creëren van fatsoenlijke, hoogwaardige en stabiele banen en het tegengaan van klimaatverandering; is verheugd over de verhoging van het personeelsbestand en de begroting voor ACER en GSA, maar benadrukt dat deze verhogingen niet voldoende zijn om de agentschappen hun taken adequaat te laten uitvoeren; |
| --- | --- |

55.

| 56. | neemt kennis van het feit dat de derde REACH-registratietermijn in 2018 valt, hetgeen gevolgen zal hebben voor een groot aantal bedrijven in Europa en het grootste aantal kmo's tot dusver, hetgeen op zijn beurt aanzienlijke gevolgen zal hebben voor de werkdruk van ECHA; verzoekt de Commissie derhalve af te zien van de geplande inkrimping met zes tijdelijke functionarissen in 2018 en deze inkrimping uit te stellen tot 2019, zodat ECHA in 2018 zijn hele werkprogramma naar behoren kan uitvoeren; constateert in dit opzicht dat ECHA sinds 2012 al een personeelsinkrimping van 10 % heeft doorgevoerd in het kader van REACH; |
| --- | --- |

56.

o

o o

| 57. | wijst erop dat gendermainstreaming een wettelijke verplichting is die rechtstreeks voortvloeit uit de Verdragen; roept op tot verplichte genderbewuste budgettering in de begrotingsprocedure en het aanwenden van begrotingsuitgaven als doeltreffend middel om de gelijkheid van vrouwen en mannen te bevorderen; beveelt aan om een begrotingsplan te ontwikkelen voor de toepassing van gendermainstreaming in de EU-instellingen, overeenkomstig het goedgekeurde proefproject, en in de toekomst een specifieke begrotingslijn in te voeren voor het coördineren van gendermainstreaming in alle instellingen; |
| --- | --- |

57.

| 58. | verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie. |
| --- | --- |

58.

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 884.

(3)  PB C 373 van 20.12.2013, blz. 1.

(4)  Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0085.

(5)  Zie de resolutie van het Europees Parlement van 27 april 2017 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van de agentschappen van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2015: prestaties, financieel beheer en controle (Aangenomen teksten, P8_TA(2017)0155).

---

BIJLAGE

GEZAMENLIJKE VERKLARING OVER DE DATA VOOR DE BEGROTINGSPROCEDURE EN REGELS VOOR DE WERKING VAN HET BEMIDDELINGSCOMITÉ IN 2018

| A. | Overeenkomstig deel A van de bijlage bij het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline, de samenwerking in begrotingszaken en een goed financieel beheer komen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie voor de begrotingsprocedure voor 2018 de volgende belangrijke data overeen:






  1. | op 13 juli wordt in de ochtend, voorafgaand aan de vaststelling van het standpunt van de Raad, een trialoogvergadering belegd; |
| --- | --- | --- |

A.

1.

op 13 juli wordt in de ochtend, voorafgaand aan de vaststelling van het standpunt van de Raad, een trialoogvergadering belegd;

| 2. | de Commissie streeft ernaar de ontwerpraming 2018 tegen eind mei te presenteren; |
| --- | --- |

2.

de Commissie streeft ernaar de ontwerpraming 2018 tegen eind mei te presenteren;

| 3. | de Raad tracht voor week 37 (derde week van september) zijn standpunt vast te stellen en aan het Europees Parlement toe te zenden, opdat tijdig een akkoord met het Europees Parlement kan worden bereikt; |
| --- | --- |

3.

de Raad tracht voor week 37 (derde week van september) zijn standpunt vast te stellen en aan het Europees Parlement toe te zenden, opdat tijdig een akkoord met het Europees Parlement kan worden bereikt;

| 4. | de Begrotingscommissie van het Europees Parlement tracht uiterlijk aan het eind van week 41 (medio oktober) amendementen op het standpunt van de Raad aan te nemen; |
| --- | --- |

4.

de Begrotingscommissie van het Europees Parlement tracht uiterlijk aan het eind van week 41 (medio oktober) amendementen op het standpunt van de Raad aan te nemen;

| 5. | op 18 oktober wordt na de middag, voorafgaand aan de lezing door het Europees Parlement, een trialoogvergadering belegd; |
| --- | --- |

5.

op 18 oktober wordt na de middag, voorafgaand aan de lezing door het Europees Parlement, een trialoogvergadering belegd;

| 6. | het Europees Parlement stelt in week 43 (plenaire vergadering van 23-26 oktober) zijn lezing vast; |
| --- | --- |

6.

het Europees Parlement stelt in week 43 (plenaire vergadering van 23-26 oktober) zijn lezing vast;

| 7. | de bemiddelingsperiode begint op 31 oktober. Overeenkomstig artikel 314, punt 4, letter c), van het VWEU verstrijkt de voor bemiddeling voorziene periode op 20 november 2017; |
| --- | --- |

7.

de bemiddelingsperiode begint op 31 oktober. Overeenkomstig artikel 314, punt 4, letter c), van het VWEU verstrijkt de voor bemiddeling voorziene periode op 20 november 2017;

| 8. | het bemiddelingscomité vergadert op 6 november, na de middag, in het Europees Parlement, op 17 november in de Raad en kan, indien nodig, ook nadien nog bijeenkomen; de bijeenkomsten van het bemiddelingscomité worden voorbereid tijdens één of meerdere trialogen. Een eerste trialoog staat gepland op 9 november, voor de middag. Aanvullende trialogen kunnen plaatsvinden tijdens de bemiddelingsperiode van 21 dagen, bijvoorbeeld op 13 en 14 november (in Straatsburg). |
| --- | --- |

8.

het bemiddelingscomité vergadert op 6 november, na de middag, in het Europees Parlement, op 17 november in de Raad en kan, indien nodig, ook nadien nog bijeenkomen; de bijeenkomsten van het bemiddelingscomité worden voorbereid tijdens één of meerdere trialogen. Een eerste trialoog staat gepland op 9 november, voor de middag. Aanvullende trialogen kunnen plaatsvinden tijdens de bemiddelingsperiode van 21 dagen, bijvoorbeeld op 13 en 14 november (in Straatsburg).

| B. | De regels voor de werking van het bemiddelingscomité staan in deel E van de bijlage bij bovengenoemd Interinstitutioneel Akkoord. |
| --- | --- |

B.

---

Donderdag 6 juli 2017

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/263 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/263

---

P8_TA(2017)0311

Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO) en tot instelling van de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds (COM(2016)0586 — C8-0377/2016 — 2016/0281(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/39)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0586), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0586),

| — | gezien artikel 294, lid 2, artikel 209, lid 1, en artikel 212, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0377/2016), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, artikel 209, lid 1, en artikel 212, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0377/2016),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 28 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 28 juni 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien de gezamenlijke vergaderingen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie overeenkomstig artikel 55 van het Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de gezamenlijke vergaderingen van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie overeenkomstig artikel 55 van het Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie begrotingscontrole (A8-0170/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Begrotingscommissie en het advies van de Commissie begrotingscontrole (A8-0170/2017),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

P8_TC1-COD(2016)0281

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van het Europees Fonds voor duurzame ontwikkeling (EFDO), de EFDO-garantie en het EFDO-garantiefonds

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2017/1601.)

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/264 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/264

---

P8_TA(2017)0312

Toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (COM(2016)0596 — C8-0381/2016 — 2016/0278(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/40)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0596), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0596),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0381/2016), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0381/2016),

| — | gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 januari 2017 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 25 januari 2017 (1),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 mei 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 mei 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien artikel 59 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 59 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie verzoekschriften (A8-0097/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie verzoekschriften (A8-0097/2017),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  PB C 125 van 21.4.2017, blz. 27.

---

P8_TC1-COD(2016)0278

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Richtlijn (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake bepaalde toegestane vormen van gebruik van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben, en tot wijziging van Richtlijn 2001/29/EG betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Richtlijn (EU) 2017/1564.)

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/265 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/265

---

P8_TA(2017)0313

Grensoverschrijdende uitwisseling van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander beschermd materiaal ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben ***I

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben (COM(2016)0595 — C8-0380/2016 — 2016/0279(COD))

(Gewone wetgevingsprocedure: eerste lezing)

(2018/C 334/41)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0595), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad (COM(2016)0595),

| — | gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0380/2016), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 2, en artikel 207 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het voorstel door de Commissie bij het Parlement is ingediend (C8-0380/2016),

| — | gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag, |
| --- | --- |

—

gezien het advies van de Commissie juridische zaken over de voorgestelde rechtsgrondslag,

| — | gezien artikel 294, lid 3, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 294, lid 3, en artikel 114 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

| — | gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 5 juli 2017 (1), |
| --- | --- |

—

gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité van 5 juli 2017 (1),

| — | gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 mei 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren, |
| --- | --- |

—

gezien het overeenkomstig artikel 69 septies, lid 4, van zijn Reglement door de bevoegde commissie goedgekeurde voorlopig akkoord en de door de vertegenwoordiger van de Raad bij brief van 19 mei 2017 gedane toezegging om het standpunt van het Europees Parlement overeenkomstig artikel 294, lid 4, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie goed te keuren,

| — | gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien de artikelen 59 en 39 van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie verzoekschriften (A8-0102/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie juridische zaken en de adviezen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie verzoekschriften (A8-0102/2017),

| 1. | stelt onderstaand standpunt in eerste lezing vast; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie om hernieuwde voorlegging aan het Parlement indien zij haar voorstel vervangt, ingrijpend wijzigt of voornemens is het ingrijpend te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

3.

---

(1)  Nog niet in het Publicatieblad verschenen.

---

P8_TC1-COD(2016)0279

Standpunt van het Europees Parlement in eerste lezing vastgesteld op 6 juli 2017 met het oog op de vaststelling van Verordening (EU) 2017/... van het Europees Parlement en de Raad inzake de grensoverschrijdende uitwisseling tussen de Unie en derde landen van exemplaren in toegankelijke vorm van bepaalde werken en ander materiaal die door het auteursrecht en naburige rechten beschermd zijn ten behoeve van personen die blind zijn, visueel gehandicapt of anderszins een leeshandicap hebben

(Aangezien het Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn geraakt, komt het standpunt van het Parlement overeen met de definitieve rechtshandeling: Verordening (EU) 2017/1563.)

---

| 19.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 334/266 |
| --- | --- | --- | --- |

19.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 334/266

---

P8_TA(2017)0314

Mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting in de EU *

Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement van 6 juli 2017 over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting in de Europese Unie (COM(2016)0686 — C8-0035/2017 — 2016/0338(CNS))

(Bijzondere wetgevingsprocedure — raadpleging)

(2018/C 334/42)

Het Europees Parlement,

| — | gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2016)0686), |
| --- | --- |

—

gezien het voorstel van de Commissie aan de Raad (COM(2016)0686),

| — | gezien artikel 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0035/2017), |
| --- | --- |

—

gezien artikel 115 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, op grond waarvan het Parlement door de Raad is geraadpleegd (C8-0035/2017),

| — | gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel, |
| --- | --- |

—

gezien het gemotiveerde advies dat in het kader van protocol nr. 2 betreffende de toepassing van de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid is uitgebracht door de Zweedse Rijksdag, en waarin wordt gesteld dat het ontwerp van wetgevingshandeling niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel,

| — | gezien zijn resoluties van 25 november 2015 (1) en van 6 juli 2016 (2) over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect, |
| --- | --- |

—

gezien zijn resoluties van 25 november 2015 (1) en van 6 juli 2016 (2) over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect,

| — | gezien artikel 78 quater van zijn Reglement, |
| --- | --- |

—

gezien artikel 78 quater van zijn Reglement,

| — | gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0225/2017), |
| --- | --- |

—

gezien het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken (A8-0225/2017),

| 1. | hecht zijn goedkeuring aan het Commissievoorstel, als geamendeerd door het Parlement; |
| --- | --- |

1.

| 2. | verzoekt de Commissie haar voorstel krachtens artikel 293, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie dienovereenkomstig te wijzigen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | verzoekt de Raad, wanneer deze voornemens is af te wijken van de door het Parlement goedgekeurde tekst, het Parlement hiervan op de hoogte te stellen; |
| --- | --- |

3.

| 4. | wenst opnieuw te worden geraadpleegd ingeval de Raad voornemens is ingrijpende wijzigingen aan te brengen in het voorstel van de Commissie; |
| --- | --- |

4.

| 5. | verzoekt de Raad de mogelijkheid te overwegen om na de vaststelling van de voorgestelde richtlijn het Verdrag van 23 juli 1990 ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen (3) geleidelijk af te schaffen en zodoende de gecoördineerde benadering van de Unie voor de beslechting van geschillen door de voorgestelde richtlijn te versterken; |
| --- | --- |

5.

| 6. | verzoekt zijn Voorzitter het standpunt van het Parlement te doen toekomen aan de Raad en aan de Commissie alsmede aan de nationale parlementen. |
| --- | --- |

6.

Amendement 1

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (1) | Situaties waarin verschillende lidstaten tweemaal dezelfde inkomsten of hetzelfde kapitaal belasten, kunnen ernstige fiscale belemmeringen vormen voor ondernemingen die over de grenzen heen actief zijn. Dergelijke situaties leiden tot een buitensporige belastingdruk op ondernemingen, veroorzaken meestal economische verstoringen en inefficiënties,
  en
  hebben doorgaans negatieve gevolgen voor de grensoverschrijdende investeringen en de groei. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1)

Situaties waarin verschillende lidstaten tweemaal dezelfde inkomsten of hetzelfde kapitaal belasten, kunnen ernstige fiscale belemmeringen vormen voor ondernemingen die over de grenzen heen actief zijn. Dergelijke situaties leiden tot een buitensporige belastingdruk op ondernemingen, veroorzaken meestal economische verstoringen en inefficiënties,
  en
  hebben doorgaans negatieve gevolgen voor de grensoverschrijdende investeringen en de groei.

| (1) | Op basis van het beginsel van een eerlijke en effectieve belastingheffing moeten alle ondernemingen hun billijke bijdrage in de belastingen betalen daar waar zij hun winsten en waardevermeerderingen behalen, maar dubbele belastingheffing en dubbele niet-belastingheffing moeten worden vermeden.
  Situaties waarin verschillende lidstaten tweemaal dezelfde inkomsten of hetzelfde kapitaal belasten, kunnen ernstige fiscale belemmeringen vormen
  , met name
  voor
  kleine en middelgrote
  ondernemingen die over de grenzen heen actief zijn
  , en dus een negatieve invloed op de soepele werking van de interne markt hebben
  . Dergelijke situaties leiden tot een buitensporige belastingdruk,
  rechtsonzekerheid en onnodige kosten
  voor ondernemingen,
  en
  veroorzaken meestal economische verstoringen en inefficiënties.
  Bovendien
  hebben
  zij
  doorgaans negatieve gevolgen voor de grensoverschrijdende investeringen en de groei. |
| --- | --- |

(1)

Op basis van het beginsel van een eerlijke en effectieve belastingheffing moeten alle ondernemingen hun billijke bijdrage in de belastingen betalen daar waar zij hun winsten en waardevermeerderingen behalen, maar dubbele belastingheffing en dubbele niet-belastingheffing moeten worden vermeden.
  Situaties waarin verschillende lidstaten tweemaal dezelfde inkomsten of hetzelfde kapitaal belasten, kunnen ernstige fiscale belemmeringen vormen
  , met name
  voor
  kleine en middelgrote
  ondernemingen die over de grenzen heen actief zijn
  , en dus een negatieve invloed op de soepele werking van de interne markt hebben
  . Dergelijke situaties leiden tot een buitensporige belastingdruk,
  rechtsonzekerheid en onnodige kosten
  voor ondernemingen,
  en
  veroorzaken meestal economische verstoringen en inefficiënties.
  Bovendien
  hebben
  zij
  doorgaans negatieve gevolgen voor de grensoverschrijdende investeringen en de groei.

Amendement 2

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 1 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 bis) | Op 25 november 2015 nam het Europees Parlement een resolutie aan over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect waarin het Parlement het nut van het Verdrag van 23 juli 1990 ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen

   (1 bis)

  (het „arbitrageverdrag van de Unie”) betwist en van oordeel is dat dit instrument moet worden herzien en doelmatiger moet worden, of moet worden vervangen door een geschillenbeslechtingsmechanisme van de Unie met doeltreffendere procedures voor onderlinge afspraken. Op 6 juli 2016 nam het Europees Parlement een resolutie aan over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect waarin het benadrukte dat het vaststellen van een duidelijk tijdschema voor geschillenbeslechtingsprocedures essentieel is om de doeltreffendheid van de stelsels te vergroten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 bis)

Op 25 november 2015 nam het Europees Parlement een resolutie aan over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect waarin het Parlement het nut van het Verdrag van 23 juli 1990 ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen

   (1 bis)

  (het „arbitrageverdrag van de Unie”) betwist en van oordeel is dat dit instrument moet worden herzien en doelmatiger moet worden, of moet worden vervangen door een geschillenbeslechtingsmechanisme van de Unie met doeltreffendere procedures voor onderlinge afspraken. Op 6 juli 2016 nam het Europees Parlement een resolutie aan over fiscale rulings en andere maatregelen van vergelijkbare aard of met vergelijkbaar effect waarin het benadrukte dat het vaststellen van een duidelijk tijdschema voor geschillenbeslechtingsprocedures essentieel is om de doeltreffendheid van de stelsels te vergroten.

Amendement 3

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 1 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 ter) | Op 16 december 2015 heeft het Europees Parlement een resolutie met aanbevelingen aan de Commissie aangenomen betreffende meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie, waarin het er bij de Commissie op aandringt met een wetsvoorstel te komen om de beslechting van grensoverschrijdende belastinggeschillen binnen de Unie te verbeteren, waarbij niet alleen aandacht moet worden besteed aan gevallen van dubbele belastingheffing, maar ook van dubbele niet-belastingheffing. Het Parlement heeft ook om duidelijkere regels en striktere termijnen en transparantie verzocht. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 ter)

Op 16 december 2015 heeft het Europees Parlement een resolutie met aanbevelingen aan de Commissie aangenomen betreffende meer transparantie, coördinatie en convergentie van het vennootschapsbelastingbeleid in de Unie, waarin het er bij de Commissie op aandringt met een wetsvoorstel te komen om de beslechting van grensoverschrijdende belastinggeschillen binnen de Unie te verbeteren, waarbij niet alleen aandacht moet worden besteed aan gevallen van dubbele belastingheffing, maar ook van dubbele niet-belastingheffing. Het Parlement heeft ook om duidelijkere regels en striktere termijnen en transparantie verzocht.

Amendement 4

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 1 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (1 quater) | Pogingen om een einde te maken aan dubbele belastingheffing, hebben vaak geleid tot „dubbele niet-belastingheffing”, waarbij ondernemingen via grondslaguitholling en winstverschuiving erin zijn geslaagd hun winsten te laten belasten in die lidstaten waar de vennootschapsbelasting nagenoeg nihil is. Deze praktijk verstoort de mededinging, schaadt binnenlandse ondernemingen en ondermijnt de belastingheffing ten koste van de groei en werkgelegenheid. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(1 quater)

Pogingen om een einde te maken aan dubbele belastingheffing, hebben vaak geleid tot „dubbele niet-belastingheffing”, waarbij ondernemingen via grondslaguitholling en winstverschuiving erin zijn geslaagd hun winsten te laten belasten in die lidstaten waar de vennootschapsbelasting nagenoeg nihil is. Deze praktijk verstoort de mededinging, schaadt binnenlandse ondernemingen en ondermijnt de belastingheffing ten koste van de groei en werkgelegenheid.

Amendement 5

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (2) | Om die reden is het
  noodzakelijk
  dat er in de Unie mechanismen voorhanden zijn voor
  de
  beslechting van geschillen over dubbele belasting en voor de effectieve afschaffing van dubbele belastingheffing. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(2)

Om die reden is het
  noodzakelijk
  dat er in de Unie mechanismen voorhanden zijn voor
  de
  beslechting van geschillen over dubbele belasting en voor de effectieve afschaffing van dubbele belastingheffing.

| (2) | De huidige procedures voor geschillenbeslechting zijn te lang, te duur en zij resulteren vaak niet in een overeenkomst, waarbij sommige gevallen helemaal geen erkenning krijgen. Sommige ondernemingen accepteren momenteel liever dubbele belastingheffing dan dat zij geld en tijd spenderen aan omslachtige procedures om de dubbele belastingheffing af te schaffen.
  Om die reden is het
  van


  essentieel belang
  dat er in de Unie mechanismen voorhanden zijn voor
  een doeltreffende, snelle en afdwingbare
  beslechting van geschillen over dubbele belasting en voor de effectieve
  en tijdige
  afschaffing van dubbele belastingheffing
  , met regelmatige en doeltreffende communicatie met de belastingplichtige
  . |
| --- | --- |

(2)

De huidige procedures voor geschillenbeslechting zijn te lang, te duur en zij resulteren vaak niet in een overeenkomst, waarbij sommige gevallen helemaal geen erkenning krijgen. Sommige ondernemingen accepteren momenteel liever dubbele belastingheffing dan dat zij geld en tijd spenderen aan omslachtige procedures om de dubbele belastingheffing af te schaffen.
  Om die reden is het
  van


  essentieel belang
  dat er in de Unie mechanismen voorhanden zijn voor
  een doeltreffende, snelle en afdwingbare
  beslechting van geschillen over dubbele belasting en voor de effectieve
  en tijdige
  afschaffing van dubbele belastingheffing
  , met regelmatige en doeltreffende communicatie met de belastingplichtige
  .

Amendement 6

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (3) | De momenteel bestaande mechanismen waarin bilaterale
  belasting
  verdragen voorzien, maken niet in alle gevallen binnen een redelijke termijn een volledig einde aan dubbele belastingheffing.
  Het bestaande Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen (90/436/EEG)

   (7)
  („het arbitrageverdrag van de Unie”) heeft een beperkte werkingssfeer en is alleen van toepassing op verrekenprijsgeschillen en de toerekening van winsten aan vaste inrichtingen. De monitoring die in het kader van de tenuitvoerlegging van het arbitrageverdrag van de Unie plaatsvindt, heeft een aantal belangrijke tekortkomingen aan het licht gebracht, met name wat de toegang tot de procedure
  en
  de duur en
  de
  effectieve sluiting van de procedure betreft. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3)

De momenteel bestaande mechanismen waarin bilaterale
  belasting
  verdragen voorzien, maken niet in alle gevallen binnen een redelijke termijn een volledig einde aan dubbele belastingheffing.
  Het bestaande Verdrag ter afschaffing van dubbele belasting in geval van winstcorrecties tussen verbonden ondernemingen (90/436/EEG)

   (7)
  („het arbitrageverdrag van de Unie”) heeft een beperkte werkingssfeer en is alleen van toepassing op verrekenprijsgeschillen en de toerekening van winsten aan vaste inrichtingen. De monitoring die in het kader van de tenuitvoerlegging van het arbitrageverdrag van de Unie plaatsvindt, heeft een aantal belangrijke tekortkomingen aan het licht gebracht, met name wat de toegang tot de procedure
  en
  de duur en
  de
  effectieve sluiting van de procedure betreft.

| (3) | De momenteel bestaande mechanismen waarin bilaterale verdragen
  ter vermijding van dubbele belasting
  voorzien, maken niet in alle gevallen binnen een redelijke termijn een volledig einde aan dubbele belastingheffing.
  De in deze verdragen vastgestelde mechanismen zijn in veel gevallen tijdrovend, duur en moeilijk toegankelijk, en resulteren niet altijd in een overeenkomst.
  Het arbitrageverdrag van de Unie heeft een beperkte werkingssfeer en is alleen van toepassing op verrekenprijsgeschillen en de toerekening van winsten aan vaste inrichtingen. De monitoring die in het kader van de tenuitvoerlegging van het arbitrageverdrag van de Unie plaatsvindt, heeft een aantal belangrijke tekortkomingen aan het licht gebracht, met name wat betreft de toegang tot de procedure
  , ontbrekende rechtsmiddelen,
  de duur en
  het ontbreken
  van
  een definitief bindende
  effectieve sluiting van de procedure.
  Deze tekortkomingen vormen een hinderpaal voor investeringen en moeten worden weggewerkt. |
| --- | --- |

(3)

De momenteel bestaande mechanismen waarin bilaterale verdragen
  ter vermijding van dubbele belasting
  voorzien, maken niet in alle gevallen binnen een redelijke termijn een volledig einde aan dubbele belastingheffing.
  De in deze verdragen vastgestelde mechanismen zijn in veel gevallen tijdrovend, duur en moeilijk toegankelijk, en resulteren niet altijd in een overeenkomst.
  Het arbitrageverdrag van de Unie heeft een beperkte werkingssfeer en is alleen van toepassing op verrekenprijsgeschillen en de toerekening van winsten aan vaste inrichtingen. De monitoring die in het kader van de tenuitvoerlegging van het arbitrageverdrag van de Unie plaatsvindt, heeft een aantal belangrijke tekortkomingen aan het licht gebracht, met name wat betreft de toegang tot de procedure
  , ontbrekende rechtsmiddelen,
  de duur en
  het ontbreken
  van
  een definitief bindende
  effectieve sluiting van de procedure.
  Deze tekortkomingen vormen een hinderpaal voor investeringen en moeten worden weggewerkt.

Amendement 7

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (3 bis) | Om een eerlijk, duidelijk en stabiel belastingklimaat te creëren en de belastinggeschillen binnen de interne markt terug te dringen, is minstens een minimale convergentie in het vennootschapsbelastingbeleid nodig. De invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting, zoals voorgesteld door de Commissie

   (1 bis)

  , is het meest effectieve middel om het risico van dubbele heffing weg te nemen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(3 bis)

Om een eerlijk, duidelijk en stabiel belastingklimaat te creëren en de belastinggeschillen binnen de interne markt terug te dringen, is minstens een minimale convergentie in het vennootschapsbelastingbeleid nodig. De invoering van een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting, zoals voorgesteld door de Commissie

   (1 bis)

  , is het meest effectieve middel om het risico van dubbele heffing weg te nemen.

Amendement 8

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (4) | Om tot een eerlijker belastingklimaat te komen, moeten de transparantieregels worden verbeterd en de
  anti-ontgaansmaatregelen
  worden versterkt. Tegelijkertijd is het in de geest van een eerlijk belastingstelsel noodzakelijk te voorkomen dat belastingplichtigen tweemaal op hetzelfde inkomen worden belast, en moet er tevens voor worden gezorgd dat geschillenbeslechtingsmechanismen alomvattend, effectief en duurzaam zijn. In de mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting
  moeten
  ook verbeteringen worden aangebracht om in te spelen op het risico dat er alsmaar meer geschillen over dubbele of meervoudige belastingheffing zullen rijzen waarmee mogelijk grote bedragen zijn gemoeid, omdat belastingdiensten regelmatiger en doelgerichter controles uitvoeren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(4)

Om tot een eerlijker belastingklimaat te komen, moeten de transparantieregels worden verbeterd en de
  anti-ontgaansmaatregelen
  worden versterkt. Tegelijkertijd is het in de geest van een eerlijk belastingstelsel noodzakelijk te voorkomen dat belastingplichtigen tweemaal op hetzelfde inkomen worden belast, en moet er tevens voor worden gezorgd dat geschillenbeslechtingsmechanismen alomvattend, effectief en duurzaam zijn. In de mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting
  moeten
  ook verbeteringen worden aangebracht om in te spelen op het risico dat er alsmaar meer geschillen over dubbele of meervoudige belastingheffing zullen rijzen waarmee mogelijk grote bedragen zijn gemoeid, omdat belastingdiensten regelmatiger en doelgerichter controles uitvoeren.

| (4) | Om tot een eerlijker belastingklimaat
  voor de in de Unie actieve ondernemingen
  te komen, moeten de transparantieregels worden verbeterd en de
  maatregelen tegen belastingontwijking en -ontduiking
  worden versterkt
  op nationaal, Uniaal en mondiaal niveau
  .
  De vermijding van dubbele niet-belastingheffing moet een prioriteit van de Unie blijven.
  Tegelijkertijd is het in de geest van een eerlijk belastingstelsel noodzakelijk te voorkomen dat belastingplichtigen tweemaal op hetzelfde inkomen worden belast, en moet er tevens voor worden gezorgd dat geschillenbeslechtingsmechanismen alomvattend, effectief en duurzaam zijn. In de mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting
  is het
  ook
  essentieel dat
  verbeteringen worden aangebracht om in te spelen op het risico dat er alsmaar meer geschillen over dubbele of meervoudige belastingheffing zullen rijzen waarmee mogelijk grote bedragen zijn gemoeid, omdat belastingdiensten regelmatiger en doelgerichter controles uitvoeren. |
| --- | --- |

(4)

Om tot een eerlijker belastingklimaat
  voor de in de Unie actieve ondernemingen
  te komen, moeten de transparantieregels worden verbeterd en de
  maatregelen tegen belastingontwijking en -ontduiking
  worden versterkt
  op nationaal, Uniaal en mondiaal niveau
  .
  De vermijding van dubbele niet-belastingheffing moet een prioriteit van de Unie blijven.
  Tegelijkertijd is het in de geest van een eerlijk belastingstelsel noodzakelijk te voorkomen dat belastingplichtigen tweemaal op hetzelfde inkomen worden belast, en moet er tevens voor worden gezorgd dat geschillenbeslechtingsmechanismen alomvattend, effectief en duurzaam zijn. In de mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting
  is het
  ook
  essentieel dat
  verbeteringen worden aangebracht om in te spelen op het risico dat er alsmaar meer geschillen over dubbele of meervoudige belastingheffing zullen rijzen waarmee mogelijk grote bedragen zijn gemoeid, omdat belastingdiensten regelmatiger en doelgerichter controles uitvoeren.

Amendement 9

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (5) | De invoering van een doeltreffend en efficiënt kader voor de beslechting van belastinggeschillen dat voor rechtszekerheid
  en een bedrijfsvriendelijk klimaat voor
  investeringen zorgt, is dan ook een maatregel die van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van een eerlijk en efficiënt vennootschapsbelastingstelsel in de Unie.
  De mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting zouden ook een geharmoniseerd en transparant kader voor de regeling van kwesties inzake dubbele belastingheffing bieden en aldus voordelen voor alle belastingplichtigen opleveren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5)

De invoering van een doeltreffend en efficiënt kader voor de beslechting van belastinggeschillen dat voor rechtszekerheid
  en een bedrijfsvriendelijk klimaat voor
  investeringen zorgt, is dan ook een maatregel die van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van een eerlijk en efficiënt vennootschapsbelastingstelsel in de Unie.
  De mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting zouden ook een geharmoniseerd en transparant kader voor de regeling van kwesties inzake dubbele belastingheffing bieden en aldus voordelen voor alle belastingplichtigen opleveren.

| (5) | De invoering van een doeltreffend en efficiënt kader voor de beslechting van belastinggeschillen dat voor rechtszekerheid zorgt en investeringen
  ondersteunt
  , is dan ook een maatregel die van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van een eerlijk en efficiënt vennootschapsbelastingstelsel in de Unie.
  De lidstaten moeten hiertoe aan de bevoegde autoriteiten toereikende personele, technische en financiële middelen ter beschikking stellen. |
| --- | --- |

(5)

De invoering van een doeltreffend en efficiënt kader voor de beslechting van belastinggeschillen dat voor rechtszekerheid zorgt en investeringen
  ondersteunt
  , is dan ook een maatregel die van cruciaal belang is voor de totstandbrenging van een eerlijk en efficiënt vennootschapsbelastingstelsel in de Unie.
  De lidstaten moeten hiertoe aan de bevoegde autoriteiten toereikende personele, technische en financiële middelen ter beschikking stellen.

Amendement 10

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 bis) | De Unie heeft het potentieel om een model en een wereldleider op het gebied van fiscale transparantie en coördinatie te worden. De mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting moeten derhalve ook een geharmoniseerd en transparant kader voor de regeling van kwesties inzake dubbele belastingheffing bieden en aldus voordelen voor alle belastingplichtigen opleveren. Alle eindbesluiten moeten in hun geheel worden gepubliceerd en door de Commissie in een gangbaar gegevensformaat beschikbaar worden gesteld, ook op een centraal beheerde webpagina, tenzij door de betrokken belastingplichtigen kan worden aangetoond dat bepaalde gevoelige handels-, nijverheids- of beroepsinformatie in het besluit niet moeten worden gepubliceerd. De bekendmaking van de eindbesluiten is in het belang van het publiek, aangezien hierdoor een beter begrip mogelijk is van hoe de regels moeten worden geïnterpreteerd en toegepast. Het potentieel van deze richtlijn zal pas ten volle worden benut als vergelijkbare bepalingen ook in derde landen worden omgezet. Derhalve moet de Commissie zich ook op internationaal niveau voor de instelling van bindende geschillenbeslechtingsprocedures inzetten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 bis)

De Unie heeft het potentieel om een model en een wereldleider op het gebied van fiscale transparantie en coördinatie te worden. De mechanismen ter beslechting van geschillen over dubbele belasting moeten derhalve ook een geharmoniseerd en transparant kader voor de regeling van kwesties inzake dubbele belastingheffing bieden en aldus voordelen voor alle belastingplichtigen opleveren. Alle eindbesluiten moeten in hun geheel worden gepubliceerd en door de Commissie in een gangbaar gegevensformaat beschikbaar worden gesteld, ook op een centraal beheerde webpagina, tenzij door de betrokken belastingplichtigen kan worden aangetoond dat bepaalde gevoelige handels-, nijverheids- of beroepsinformatie in het besluit niet moeten worden gepubliceerd. De bekendmaking van de eindbesluiten is in het belang van het publiek, aangezien hierdoor een beter begrip mogelijk is van hoe de regels moeten worden geïnterpreteerd en toegepast. Het potentieel van deze richtlijn zal pas ten volle worden benut als vergelijkbare bepalingen ook in derde landen worden omgezet. Derhalve moet de Commissie zich ook op internationaal niveau voor de instelling van bindende geschillenbeslechtingsprocedures inzetten.

Amendement 11

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 5 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (5 ter) | Een doeltreffend en doelmatig kader moet het voor de lidstaten mogelijk maken alternatieve mechanismen voor de beslechting van geschillen voor te stellen die beter rekening houden met de bijzondere kenmerken van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), en die voor lagere kosten, minder bureaucratie, meer efficiëntie en een snellere afschaffing van de dubbele belastingheffing kunnen zorgen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(5 ter)

Een doeltreffend en doelmatig kader moet het voor de lidstaten mogelijk maken alternatieve mechanismen voor de beslechting van geschillen voor te stellen die beter rekening houden met de bijzondere kenmerken van kleine en middelgrote ondernemingen (kmo's), en die voor lagere kosten, minder bureaucratie, meer efficiëntie en een snellere afschaffing van de dubbele belastingheffing kunnen zorgen.

Amendement 12

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (6) | De afschaffing van de dubbele belasting moet worden verwezenlijkt aan de hand van een procedure
  waarbij
  de zaak in een eerste fase aan de belastingautoriteiten van de betrokken lidstaten wordt voorgelegd met de bedoeling het geschil via de procedure voor onderling overleg te beslechten. Indien daarover binnen een bepaalde termijn geen overeenstemming wordt bereikt, moet de zaak worden voorgelegd aan een raadgevende commissie of een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie, samengesteld uit zowel vertegenwoordigers van de betrokken belastingautoriteiten als vooraanstaande onafhankelijke personen. De belastingautoriteiten moeten een bindend eindbesluit nemen onder verwijzing naar het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(6)

De afschaffing van de dubbele belasting moet worden verwezenlijkt aan de hand van een procedure
  waarbij
  de zaak in een eerste fase aan de belastingautoriteiten van de betrokken lidstaten wordt voorgelegd met de bedoeling het geschil via de procedure voor onderling overleg te beslechten. Indien daarover binnen een bepaalde termijn geen overeenstemming wordt bereikt, moet de zaak worden voorgelegd aan een raadgevende commissie of een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie, samengesteld uit zowel vertegenwoordigers van de betrokken belastingautoriteiten als vooraanstaande onafhankelijke personen. De belastingautoriteiten moeten een bindend eindbesluit nemen onder verwijzing naar het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie.

| (6) | De afschaffing van de dubbele belasting moet worden verwezenlijkt aan de hand van een
  voor alle partijen eenvoudige
  procedure. In een eerste fase wordt de zaak aan de belastingautoriteiten van de betrokken lidstaten voorgelegd met de bedoeling het geschil via de procedure voor onderling overleg te beslechten. Indien daarover binnen een bepaalde termijn geen overeenstemming wordt bereikt, moet de zaak worden voorgelegd aan een raadgevende commissie of een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie, samengesteld uit zowel vertegenwoordigers van de betrokken belastingautoriteiten als vooraanstaande onafhankelijke personen
  wier namen zijn opgenomen in een publiek beschikbare lijst van vooraanstaande onafhankelijke personen
  . De belastingautoriteiten moeten een bindend eindbesluit nemen onder verwijzing naar het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie. |
| --- | --- |

(6)

De afschaffing van de dubbele belasting moet worden verwezenlijkt aan de hand van een
  voor alle partijen eenvoudige
  procedure. In een eerste fase wordt de zaak aan de belastingautoriteiten van de betrokken lidstaten voorgelegd met de bedoeling het geschil via de procedure voor onderling overleg te beslechten. Indien daarover binnen een bepaalde termijn geen overeenstemming wordt bereikt, moet de zaak worden voorgelegd aan een raadgevende commissie of een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie, samengesteld uit zowel vertegenwoordigers van de betrokken belastingautoriteiten als vooraanstaande onafhankelijke personen
  wier namen zijn opgenomen in een publiek beschikbare lijst van vooraanstaande onafhankelijke personen
  . De belastingautoriteiten moeten een bindend eindbesluit nemen onder verwijzing naar het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie.

Amendement 13

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 7 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (7 bis) | De in deze richtlijn vastgestelde procedure ter regeling van geschillen over dubbele belasting bestaat naast andere mogelijkheden uit geschillenbeslechting voor de belastingplichtige. Hiertoe behoren procedures voor onderling overleg overeenkomstig bilaterale overeenkomsten ter vermijding van dubbele belasting of overeenkomstig het arbitrageverdrag van de Unie. De in deze richtlijn vastgelegde geschillenbeslechtingsprocedure moet voorrang krijgen boven andere mogelijkheden, omdat zij in een gecoördineerde Uniebrede benadering voor geschillenbeslechting voorziet die duidelijke en afdwingbare voorschriften, een verplichting tot afschaffing van dubbele belastingheffing en een vastgesteld tijdsbestek bevat. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7 bis)

De in deze richtlijn vastgestelde procedure ter regeling van geschillen over dubbele belasting bestaat naast andere mogelijkheden uit geschillenbeslechting voor de belastingplichtige. Hiertoe behoren procedures voor onderling overleg overeenkomstig bilaterale overeenkomsten ter vermijding van dubbele belasting of overeenkomstig het arbitrageverdrag van de Unie. De in deze richtlijn vastgelegde geschillenbeslechtingsprocedure moet voorrang krijgen boven andere mogelijkheden, omdat zij in een gecoördineerde Uniebrede benadering voor geschillenbeslechting voorziet die duidelijke en afdwingbare voorschriften, een verplichting tot afschaffing van dubbele belastingheffing en een vastgesteld tijdsbestek bevat.

Amendement 14

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 7 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (7 ter) | Momenteel is het onduidelijk hoe deze richtlijn zich verhoudt tot bestaande arbitragebepalingen in bilaterale belastingovereenkomsten en het bestaande arbitrageverdrag van de Unie. Derhalve moet de Commissie die verhoudingen verduidelijken, zodat belastingplichtigen, indien van toepassing, de procedure kunnen kiezen die het meest geschikt is voor het beoogde doel. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7 ter)

Momenteel is het onduidelijk hoe deze richtlijn zich verhoudt tot bestaande arbitragebepalingen in bilaterale belastingovereenkomsten en het bestaande arbitrageverdrag van de Unie. Derhalve moet de Commissie die verhoudingen verduidelijken, zodat belastingplichtigen, indien van toepassing, de procedure kunnen kiezen die het meest geschikt is voor het beoogde doel.

Amendement 15

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 7 quater (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (7 quater) | Een groot aantal gevallen van dubbele belastingheffing heeft betrekking op derde landen. Derhalve moet de Commissie ernaar streven een mondiaal kader tot stand brengen, bij voorkeur in de context van de OESO. Totdat een dergelijk OESO-kader is vastgesteld, moet de Commissie streven naar een verplichte, in plaats van de huidige vrijwillige, en bindende overlegprocedure voor alle gevallen van mogelijke grensoverschrijdende dubbele belastingheffing. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(7 quater)

Een groot aantal gevallen van dubbele belastingheffing heeft betrekking op derde landen. Derhalve moet de Commissie ernaar streven een mondiaal kader tot stand brengen, bij voorkeur in de context van de OESO. Totdat een dergelijk OESO-kader is vastgesteld, moet de Commissie streven naar een verplichte, in plaats van de huidige vrijwillige, en bindende overlegprocedure voor alle gevallen van mogelijke grensoverschrijdende dubbele belastingheffing.

Amendement 16

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 10 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | (10 bis) | De werkingssfeer van deze richtlijn moet zo snel mogelijk worden verruimd. De richtlijn bevat enkel en alleen een kader voor de beslechting van geschillen over dubbele belastingheffing van ondernemingswinsten. Geschillen over dubbele belastingheffing op inkomsten, zoals pensioenen en lonen, zijn niet in de werkingssfeer opgenomen, terwijl de impact daarvan op particulieren aanzienlijk kan zijn. Een uiteenlopende interpretatie van een belastingovereenkomst door lidstaten kan leiden tot economische dubbele belastingheffing, bijvoorbeeld als de ene lidstaat een bron van inkomsten interpreteert als loon terwijl de andere lidstaat dezelfde bron van inkomsten interpreteert als winst. Derhalve moeten interpretatieverschillen tussen de lidstaten met betrekking tot de belastingheffing op inkomsten eveneens in de werkingssfeer van deze richtlijn worden opgenomen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(10 bis)

De werkingssfeer van deze richtlijn moet zo snel mogelijk worden verruimd. De richtlijn bevat enkel en alleen een kader voor de beslechting van geschillen over dubbele belastingheffing van ondernemingswinsten. Geschillen over dubbele belastingheffing op inkomsten, zoals pensioenen en lonen, zijn niet in de werkingssfeer opgenomen, terwijl de impact daarvan op particulieren aanzienlijk kan zijn. Een uiteenlopende interpretatie van een belastingovereenkomst door lidstaten kan leiden tot economische dubbele belastingheffing, bijvoorbeeld als de ene lidstaat een bron van inkomsten interpreteert als loon terwijl de andere lidstaat dezelfde bron van inkomsten interpreteert als winst. Derhalve moeten interpretatieverschillen tussen de lidstaten met betrekking tot de belastingheffing op inkomsten eveneens in de werkingssfeer van deze richtlijn worden opgenomen.

Amendement 17

Voorstel voor een richtlijn

Overweging 11

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (11) | De Commissie dient na vijf jaar een evaluatie van de toepassing van deze richtlijn te verrichten
  en
  de lidstaten moeten de Commissie daarbij helpen door haar passende input te verstrekken, |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

(11)

De Commissie dient na vijf jaar een evaluatie van de toepassing van deze richtlijn te verrichten
  en
  de lidstaten moeten de Commissie daarbij helpen door haar passende input te verstrekken,

| (11) | De Commissie dient na vijf jaar een evaluatie van de toepassing van deze richtlijn te verrichten
  , met inbegrip van de vaststelling of de richtlijn verder moet worden toegepast of moet worden gewijzigd
  . De lidstaten moeten de Commissie daarbij helpen door haar passende input te verstrekken.
  Aan het einde van deze evaluatie moet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voorleggen, met inbegrip van een beoordeling van de verruiming van de werkingssfeer van deze richtlijn tot alle situaties van grensoverschrijdende dubbele belastingheffing en dubbele niet-belastingheffing en, indien nodig, een wetsvoorstel tot wijziging indienen
  , |
| --- | --- |

(11)

De Commissie dient na vijf jaar een evaluatie van de toepassing van deze richtlijn te verrichten
  , met inbegrip van de vaststelling of de richtlijn verder moet worden toegepast of moet worden gewijzigd
  . De lidstaten moeten de Commissie daarbij helpen door haar passende input te verstrekken.
  Aan het einde van deze evaluatie moet de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad een verslag voorleggen, met inbegrip van een beoordeling van de verruiming van de werkingssfeer van deze richtlijn tot alle situaties van grensoverschrijdende dubbele belastingheffing en dubbele niet-belastingheffing en, indien nodig, een wetsvoorstel tot wijziging indienen
  ,

Amendement 18

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 1 — alinea 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Deze richtlijn vormt geen beletsel voor de toepassing van nationale wetgeving of bepalingen van internationale overeenkomsten wanneer zulks noodzakelijk is om belastingontduiking, belastingfraude en misbruik te bestrijden. | Deze richtlijn vormt geen beletsel voor de toepassing van nationale wetgeving of bepalingen van internationale overeenkomsten wanneer zulks noodzakelijk is om belastingontduiking
  en -ontwijking
  , belastingfraude en misbruik te bestrijden. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Deze richtlijn vormt geen beletsel voor de toepassing van nationale wetgeving of bepalingen van internationale overeenkomsten wanneer zulks noodzakelijk is om belastingontduiking, belastingfraude en misbruik te bestrijden.

Deze richtlijn vormt geen beletsel voor de toepassing van nationale wetgeving of bepalingen van internationale overeenkomsten wanneer zulks noodzakelijk is om belastingontduiking
  en -ontwijking
  , belastingfraude en misbruik te bestrijden.

Amendement 19

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   Elke belastingplichtige die aan dubbele belasting onderworpen is, heeft het recht bezwaar te maken en elk van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van drie jaar, te rekenen vanaf de ontvangst van de eerste kennisgeving van de handeling die tot dubbele belasting aanleiding geeft, om de afschaffing van de dubbele belasting te verzoeken, ongeacht of hij al dan niet de nationale rechtsmiddelen van de betrokken lidstaten aanwendt. De belastingplichtige geeft in zijn tot elke respectieve bevoegde autoriteit gerichte bezwaar aan welke andere lidstaten betrokken zijn. | 1.   Elke belastingplichtige die aan dubbele belasting onderworpen is, heeft het recht bezwaar te maken en elk van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van drie jaar, te rekenen vanaf de ontvangst van de eerste kennisgeving van de handeling die tot dubbele belasting aanleiding geeft, om de afschaffing van de dubbele belasting te verzoeken, ongeacht of hij al dan niet de nationale rechtsmiddelen van de betrokken lidstaten aanwendt. De belastingplichtige
  dient het bezwaar gelijktijdig in bij beide bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten en
  geeft in zijn tot elke respectieve bevoegde autoriteit gerichte bezwaar aan welke andere lidstaten betrokken zijn.
  De Commissie richt een centraal contactpunt in, beschikbaar in alle officiële talen van de Unie, dat gemakkelijk toegankelijk is voor het publiek met bijgewerkte informatie ten behoeve van elke bevoegde autoriteit en een volledig overzicht van de toepasselijke Uniewetgeving en belastingverdragen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

1.   Elke belastingplichtige die aan dubbele belasting onderworpen is, heeft het recht bezwaar te maken en elk van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van drie jaar, te rekenen vanaf de ontvangst van de eerste kennisgeving van de handeling die tot dubbele belasting aanleiding geeft, om de afschaffing van de dubbele belasting te verzoeken, ongeacht of hij al dan niet de nationale rechtsmiddelen van de betrokken lidstaten aanwendt. De belastingplichtige geeft in zijn tot elke respectieve bevoegde autoriteit gerichte bezwaar aan welke andere lidstaten betrokken zijn.

1.   Elke belastingplichtige die aan dubbele belasting onderworpen is, heeft het recht bezwaar te maken en elk van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van drie jaar, te rekenen vanaf de ontvangst van de eerste kennisgeving van de handeling die tot dubbele belasting aanleiding geeft, om de afschaffing van de dubbele belasting te verzoeken, ongeacht of hij al dan niet de nationale rechtsmiddelen van de betrokken lidstaten aanwendt. De belastingplichtige
  dient het bezwaar gelijktijdig in bij beide bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten en
  geeft in zijn tot elke respectieve bevoegde autoriteit gerichte bezwaar aan welke andere lidstaten betrokken zijn.
  De Commissie richt een centraal contactpunt in, beschikbaar in alle officiële talen van de Unie, dat gemakkelijk toegankelijk is voor het publiek met bijgewerkte informatie ten behoeve van elke bevoegde autoriteit en een volledig overzicht van de toepasselijke Uniewetgeving en belastingverdragen.

Amendement 20

Amendement 20

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 2

Artikel 3 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   
  De
  bevoegde
  autoriteiten bevestigen
  de ontvangst van het bezwaar
  binnen een termijn van één maand, te rekenen vanaf de ontvangst van het bezwaar
  .
  Zij stellen tevens
  de bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat in kennis
  van
  de ontvangst van het bezwaar. | 2.   
  Elke
  bevoegde
  autoriteit bevestigt schriftelijk
  de ontvangst van het bezwaar
  en stelt
  de bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat
  binnen twee weken na
  ontvangst van het bezwaar
  daarvan
  in kennis. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   
  De
  bevoegde
  autoriteiten bevestigen
  de ontvangst van het bezwaar
  binnen een termijn van één maand, te rekenen vanaf de ontvangst van het bezwaar
  .
  Zij stellen tevens
  de bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat in kennis
  van
  de ontvangst van het bezwaar.

2.   
  Elke
  bevoegde
  autoriteit bevestigt schriftelijk
  de ontvangst van het bezwaar
  en stelt
  de bevoegde autoriteiten van de andere betrokken lidstaat
  binnen twee weken na
  ontvangst van het bezwaar
  daarvan
  in kennis.

Amendement 21

Amendement 21

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 3 — letter a

Artikel 3 — lid 3 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | naam, adres, fiscaal identificatienummer en alle andere inlichtingen die nodig zijn voor de identificatie van de belastingplichtige(n) die bij de bevoegde autoriteiten bezwaar heeft (hebben) gemaakt, en van elke andere rechtstreeks betrokken belastingplichtige; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(a)

naam, adres, fiscaal identificatienummer en alle andere inlichtingen die nodig zijn voor de identificatie van de belastingplichtige(n) die bij de bevoegde autoriteiten bezwaar heeft (hebben) gemaakt, en van elke andere rechtstreeks betrokken belastingplichtige;

| (a) | naam, adres, fiscaal identificatienummer en alle andere inlichtingen die nodig zijn voor de identificatie van de belastingplichtige(n) die bij de bevoegde autoriteiten bezwaar heeft (hebben) gemaakt, en van elke andere rechtstreeks betrokken belastingplichtige
  , naar beste weten van de indiener van het bezwaar
  ; |
| --- | --- |

(a)

naam, adres, fiscaal identificatienummer en alle andere inlichtingen die nodig zijn voor de identificatie van de belastingplichtige(n) die bij de bevoegde autoriteiten bezwaar heeft (hebben) gemaakt, en van elke andere rechtstreeks betrokken belastingplichtige
  , naar beste weten van de indiener van het bezwaar
  ;

, naar beste weten van de indiener van het bezwaar

Amendement 22

Amendement 22

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 3 — letter d

Artikel 3 — lid 3 — letter d

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (d) | de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(d)

(d)

de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting;

de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting;

Schrappen

Schrappen

Amendement 23

Amendement 23

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 3 — letter e — punt iii

Artikel 3 — lid 3 — letter e — punt iii

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (iii) | een toezegging van de belastingplichtige dat hij zo volledig en zo snel mogelijk op alle passende verzoeken van een bevoegde autoriteit zal reageren en op verzoek van de bevoegde autoriteiten alle documentatie zal verstrekken; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(iii)

een toezegging van de belastingplichtige dat hij zo volledig en zo snel mogelijk op alle passende verzoeken van een bevoegde autoriteit zal reageren en op verzoek van de bevoegde autoriteiten alle documentatie zal verstrekken;

| (iii) | een toezegging van de belastingplichtige dat hij zo volledig en zo snel mogelijk op alle passende verzoeken van een bevoegde autoriteit zal reageren en op verzoek van de bevoegde autoriteiten alle documentatie zal verstrekken
  , waarbij de bevoegde autoriteiten voldoende rekening houden met beperkingen wat de toegang tot vereiste documenten betreft en externe vertragingen
  ; |
| --- | --- |

(iii)

een toezegging van de belastingplichtige dat hij zo volledig en zo snel mogelijk op alle passende verzoeken van een bevoegde autoriteit zal reageren en op verzoek van de bevoegde autoriteiten alle documentatie zal verstrekken
  , waarbij de bevoegde autoriteiten voldoende rekening houden met beperkingen wat de toegang tot vereiste documenten betreft en externe vertragingen
  ;

, waarbij de bevoegde autoriteiten voldoende rekening houden met beperkingen wat de toegang tot vereiste documenten betreft en externe vertragingen

Amendement 24

Amendement 24

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 3 — letter f

Artikel 3 — lid 3 — letter f

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (f) | alle specifieke aanvullende informatie waarom de bevoegde autoriteiten verzoeken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(f)

alle specifieke aanvullende informatie waarom de bevoegde autoriteiten verzoeken.

| (f) | alle
  voor het belastinggeschil relevante
  specifieke aanvullende informatie waarom de bevoegde autoriteiten verzoeken. |
| --- | --- |

(f)

alle
  voor het belastinggeschil relevante
  specifieke aanvullende informatie waarom de bevoegde autoriteiten verzoeken.

voor het belastinggeschil relevante

Amendement 25

Amendement 25

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 3 — lid 5

Artikel 3 — lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 5.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten nemen een besluit over de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar van een belastingplichtige binnen een termijn van
  zes
  maanden na de ontvangst
  ervan
  .
  De bevoegde autoriteiten
  stellen
  de belastingplichtigen
  en de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten van hun besluit in kennis. | 5.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten nemen een besluit over de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar van een belastingplichtige binnen een termijn van
  drie
  maanden na de ontvangst
  van het bezwaar
  en zij stellen
  die belastingplichtige
  en de bevoegde autoriteit van de andere lidstaat
  binnen twee weken schriftelijk
  van hun besluit in kennis. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

5.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten nemen een besluit over de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar van een belastingplichtige binnen een termijn van
  zes
  maanden na de ontvangst
  ervan
  .
  De bevoegde autoriteiten
  stellen
  de belastingplichtigen
  en de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten van hun besluit in kennis.

5.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten nemen een besluit over de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar van een belastingplichtige binnen een termijn van
  drie
  maanden na de ontvangst
  van het bezwaar
  en zij stellen
  die belastingplichtige
  en de bevoegde autoriteit van de andere lidstaat
  binnen twee weken schriftelijk
  van hun besluit in kennis.

Amendement 26

Amendement 26

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 4 — lid 1 — alinea 1

Artikel 4 — lid 1 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 5, hebben besloten het bezwaar te aanvaarden, trachten zij binnen een termijn van
  twee
  jaar, te rekenen vanaf de laatste kennisgeving van een besluit van één van de lidstaten tot aanvaarding van het bezwaar, via de procedure voor onderling overleg een einde aan de dubbele belasting te maken. | Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 5, hebben besloten het bezwaar te aanvaarden, trachten zij binnen een termijn van
  één
   jaar, te rekenen vanaf de laatste kennisgeving van een besluit van één van de lidstaten tot aanvaarding van het bezwaar, via de procedure voor onderling overleg een einde aan de dubbele belasting te maken. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 5, hebben besloten het bezwaar te aanvaarden, trachten zij binnen een termijn van
  twee
  jaar, te rekenen vanaf de laatste kennisgeving van een besluit van één van de lidstaten tot aanvaarding van het bezwaar, via de procedure voor onderling overleg een einde aan de dubbele belasting te maken.

twee

Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten overeenkomstig artikel 3, lid 5, hebben besloten het bezwaar te aanvaarden, trachten zij binnen een termijn van
  één
   jaar, te rekenen vanaf de laatste kennisgeving van een besluit van één van de lidstaten tot aanvaarding van het bezwaar, via de procedure voor onderling overleg een einde aan de dubbele belasting te maken.

één

Amendement 27

Amendement 27

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 4 — lid 1 — alinea 2

Artikel 4 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De in de eerste alinea bedoelde periode van
  twee
  jaar kan op verzoek van een bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat met ten hoogste
  zes
  maanden worden verlengd, mits de verzoekende bevoegde autoriteit dit verzoek schriftelijk motiveert. De belastingplichtigen en de andere bevoegde autoriteiten moeten met deze verlenging instemmen. | De in de eerste alinea bedoelde periode van
  één
   jaar kan op verzoek van een bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat met ten hoogste
  drie
   maanden worden verlengd, mits de verzoekende bevoegde autoriteit dit verzoek schriftelijk motiveert. De belastingplichtigen en de andere bevoegde autoriteiten moeten met deze verlenging instemmen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De in de eerste alinea bedoelde periode van
  twee
  jaar kan op verzoek van een bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat met ten hoogste
  zes
  maanden worden verlengd, mits de verzoekende bevoegde autoriteit dit verzoek schriftelijk motiveert. De belastingplichtigen en de andere bevoegde autoriteiten moeten met deze verlenging instemmen.

twee

zes

De in de eerste alinea bedoelde periode van
  één
   jaar kan op verzoek van een bevoegde autoriteit van een betrokken lidstaat met ten hoogste
  drie
   maanden worden verlengd, mits de verzoekende bevoegde autoriteit dit verzoek schriftelijk motiveert. De belastingplichtigen en de andere bevoegde autoriteiten moeten met deze verlenging instemmen.

één

drie

Amendement 28

Amendement 28

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 4 — lid 3

Artikel 4 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   Zodra de bevoegde autoriteiten van de lidstaten binnen de in lid 1 vastgestelde termijn een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting hebben bereikt, doet elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten deze overeenkomst aan de belastingplichtige toekomen als een besluit dat bindend is voor de autoriteit en afdwingbaar door de belastingplichtige, mits de belastingplichtige afziet van het recht om nationale rechtsmiddelen aan te wenden. Dat besluit wordt uitgevoerd, ongeacht de termijnen in de nationale wetgeving van de betrokken lidstaten. | 3.   Zodra de bevoegde autoriteiten van de lidstaten binnen de in lid 1 vastgestelde termijn een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting hebben bereikt, doet elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten deze overeenkomst
  binnen vijf dagen
  aan de belastingplichtige toekomen als een besluit dat bindend is voor de autoriteit en afdwingbaar door de belastingplichtige, mits de belastingplichtige afziet van het recht om nationale rechtsmiddelen aan te wenden. Dat besluit wordt
  onverwijld
  uitgevoerd, ongeacht de termijnen in de nationale wetgeving van de betrokken lidstaten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3.   Zodra de bevoegde autoriteiten van de lidstaten binnen de in lid 1 vastgestelde termijn een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting hebben bereikt, doet elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten deze overeenkomst aan de belastingplichtige toekomen als een besluit dat bindend is voor de autoriteit en afdwingbaar door de belastingplichtige, mits de belastingplichtige afziet van het recht om nationale rechtsmiddelen aan te wenden. Dat besluit wordt uitgevoerd, ongeacht de termijnen in de nationale wetgeving van de betrokken lidstaten.

3.   Zodra de bevoegde autoriteiten van de lidstaten binnen de in lid 1 vastgestelde termijn een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting hebben bereikt, doet elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten deze overeenkomst
  binnen vijf dagen
  aan de belastingplichtige toekomen als een besluit dat bindend is voor de autoriteit en afdwingbaar door de belastingplichtige, mits de belastingplichtige afziet van het recht om nationale rechtsmiddelen aan te wenden. Dat besluit wordt
  onverwijld
  uitgevoerd, ongeacht de termijnen in de nationale wetgeving van de betrokken lidstaten.

Amendement 29

Amendement 29

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 4 — lid 4

Artikel 4 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er binnen de in lid 1 vastgestelde termijn niet in zijn geslaagd een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting te bereiken, stelt elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen daarvan in kennis, met opgave van de redenen waarom geen overeenkomst kon worden bereikt. | 4.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er binnen de in lid 1 vastgestelde termijn niet in zijn geslaagd een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting te bereiken, stelt elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen
  binnen twee weken
  daarvan in kennis, met opgave van de redenen waarom geen overeenkomst kon worden bereikt
  en van de beroepsmogelijkheden voor de belastingplichtigen, samen met relevante contactgegevens van de beroepsinstanties
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

4.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er binnen de in lid 1 vastgestelde termijn niet in zijn geslaagd een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting te bereiken, stelt elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen daarvan in kennis, met opgave van de redenen waarom geen overeenkomst kon worden bereikt.

4.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er binnen de in lid 1 vastgestelde termijn niet in zijn geslaagd een overeenkomst over het afschaffen van de dubbele belasting te bereiken, stelt elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen
  binnen twee weken
  daarvan in kennis, met opgave van de redenen waarom geen overeenkomst kon worden bereikt
  en van de beroepsmogelijkheden voor de belastingplichtigen, samen met relevante contactgegevens van de beroepsinstanties
  .

Amendement 30

Amendement 30

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 5 — lid 1

Artikel 5 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen tot afwijzing van het bezwaar besluiten wanneer het bezwaar onontvankelijk is, wanneer er van geen dubbele belasting sprake is, of wanneer de in artikel 3, lid 1, vastgestelde termijn van drie jaar niet in acht is genomen. | 1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen tot afwijzing van het bezwaar besluiten wanneer het bezwaar onontvankelijk is, wanneer er van geen dubbele belasting sprake is, of wanneer de in artikel 3, lid 1, vastgestelde termijn van drie jaar niet in acht is genomen.
  De bevoegde autoriteiten stellen de belastingplichtige in kennis van de redenen voor de afwijzing van het bezwaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen tot afwijzing van het bezwaar besluiten wanneer het bezwaar onontvankelijk is, wanneer er van geen dubbele belasting sprake is, of wanneer de in artikel 3, lid 1, vastgestelde termijn van drie jaar niet in acht is genomen.

1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen tot afwijzing van het bezwaar besluiten wanneer het bezwaar onontvankelijk is, wanneer er van geen dubbele belasting sprake is, of wanneer de in artikel 3, lid 1, vastgestelde termijn van drie jaar niet in acht is genomen.
  De bevoegde autoriteiten stellen de belastingplichtige in kennis van de redenen voor de afwijzing van het bezwaar.

Amendement 31

Amendement 31

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 5 — lid 2

Artikel 5 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van
  zes
  maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van een bezwaar van een belastingplichtige, geen besluit over het bezwaar hebben genomen, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen. | 2.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van
  drie
   maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van een bezwaar van een belastingplichtige, geen besluit over het bezwaar hebben genomen, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen
  en wordt de belastingplichtige binnen één maand na die periode van drie maanden daarvan in kennis gesteld
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van
  zes
  maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van een bezwaar van een belastingplichtige, geen besluit over het bezwaar hebben genomen, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen.

2.   Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten binnen een termijn van
  drie
   maanden, te rekenen vanaf de ontvangst van een bezwaar van een belastingplichtige, geen besluit over het bezwaar hebben genomen, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen
  en wordt de belastingplichtige binnen één maand na die periode van drie maanden daarvan in kennis gesteld
  .

Amendement 32

Amendement 32

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 5 — lid 3

Artikel 5 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   In geval van afwijzing van het bezwaar heeft de belastingplichtige het recht overeenkomstig de nationale voorschriften beroep in te stellen tegen het besluit van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten. | 3.   In geval van afwijzing van het bezwaar heeft de belastingplichtige het recht overeenkomstig de nationale voorschriften beroep in te stellen tegen het besluit van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten.
  De belastingplichtige heeft het recht in beroep te gaan bij een van de bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteit waarbij het beroep is ingesteld, stelt de andere bevoegde autoriteit in kennis van het bestaan van het beroep en de twee bevoegde autoriteiten coördineren met elkaar bij de behandeling van het beroep. Wanneer in het geval van kmo's het beroep succesvol is, worden de financiële lasten gedragen door de bevoegde autoriteit die het bezwaar in eerste instantie had afgewezen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3.   In geval van afwijzing van het bezwaar heeft de belastingplichtige het recht overeenkomstig de nationale voorschriften beroep in te stellen tegen het besluit van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten.

3.   In geval van afwijzing van het bezwaar heeft de belastingplichtige het recht overeenkomstig de nationale voorschriften beroep in te stellen tegen het besluit van de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten.
  De belastingplichtige heeft het recht in beroep te gaan bij een van de bevoegde autoriteiten. De bevoegde autoriteit waarbij het beroep is ingesteld, stelt de andere bevoegde autoriteit in kennis van het bestaan van het beroep en de twee bevoegde autoriteiten coördineren met elkaar bij de behandeling van het beroep. Wanneer in het geval van kmo's het beroep succesvol is, worden de financiële lasten gedragen door de bevoegde autoriteit die het bezwaar in eerste instantie had afgewezen.

Amendement 33

Amendement 33

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6 — lid 2- alinea 1

Artikel 6 — lid 2- alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De raadgevende commissie neemt binnen een termijn van
  zes
  maanden, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van het overeenkomstig artikel 5, lid 1, genomen laatste besluit tot afwijzing van het bezwaar door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, een besluit over de ontvankelijkheid en de aanvaarding van het bezwaar. Indien er binnen de termijn van
  zes
  maanden geen kennis is gegeven van een dergelijk besluit, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen. | De raadgevende commissie neemt binnen een termijn van
  drie
  maanden, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van het overeenkomstig artikel 5, lid 1, genomen laatste besluit tot afwijzing van het bezwaar door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, een besluit over de ontvankelijkheid en de aanvaarding van het bezwaar. Indien er binnen de termijn van
  drie
  maanden geen kennis is gegeven van een dergelijk besluit, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De raadgevende commissie neemt binnen een termijn van
  zes
  maanden, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van het overeenkomstig artikel 5, lid 1, genomen laatste besluit tot afwijzing van het bezwaar door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, een besluit over de ontvankelijkheid en de aanvaarding van het bezwaar. Indien er binnen de termijn van
  zes
  maanden geen kennis is gegeven van een dergelijk besluit, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen.

zes

zes

De raadgevende commissie neemt binnen een termijn van
  drie
  maanden, te rekenen vanaf de datum van kennisgeving van het overeenkomstig artikel 5, lid 1, genomen laatste besluit tot afwijzing van het bezwaar door de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten, een besluit over de ontvankelijkheid en de aanvaarding van het bezwaar. Indien er binnen de termijn van
  drie
  maanden geen kennis is gegeven van een dergelijk besluit, wordt het bezwaar geacht te zijn afgewezen.

drie

drie

Amendement 34

Amendement 34

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6 — lid 2 — alinea 2

Artikel 6 — lid 2 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de raadgevende commissie het bestaan van dubbele belasting en de ontvankelijkheid van het bezwaar bevestigt, wordt op verzoek van één van de bevoegde autoriteiten de procedure voor onderling overleg van artikel 4 ingeleid. De betrokken bevoegde autoriteit stelt de raadgevende commissie, de andere betrokken bevoegde autoriteiten en de belastingplichtigen van dat verzoek in kennis. De in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  twee
  jaar vangt aan vanaf de datum van het door de raadgevende commissie genomen besluit betreffende de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar. | Indien de raadgevende commissie het bestaan van dubbele belasting en de ontvankelijkheid van het bezwaar bevestigt, wordt op verzoek van één van de bevoegde autoriteiten de procedure voor onderling overleg van artikel 4 ingeleid. De betrokken bevoegde autoriteit stelt de raadgevende commissie, de andere betrokken bevoegde autoriteiten en de belastingplichtigen van dat verzoek in kennis. De in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  één
  jaar vangt aan vanaf de datum van het door de raadgevende commissie genomen besluit betreffende de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de raadgevende commissie het bestaan van dubbele belasting en de ontvankelijkheid van het bezwaar bevestigt, wordt op verzoek van één van de bevoegde autoriteiten de procedure voor onderling overleg van artikel 4 ingeleid. De betrokken bevoegde autoriteit stelt de raadgevende commissie, de andere betrokken bevoegde autoriteiten en de belastingplichtigen van dat verzoek in kennis. De in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  twee
  jaar vangt aan vanaf de datum van het door de raadgevende commissie genomen besluit betreffende de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar.

twee

Indien de raadgevende commissie het bestaan van dubbele belasting en de ontvankelijkheid van het bezwaar bevestigt, wordt op verzoek van één van de bevoegde autoriteiten de procedure voor onderling overleg van artikel 4 ingeleid. De betrokken bevoegde autoriteit stelt de raadgevende commissie, de andere betrokken bevoegde autoriteiten en de belastingplichtigen van dat verzoek in kennis. De in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  één
  jaar vangt aan vanaf de datum van het door de raadgevende commissie genomen besluit betreffende de aanvaarding en ontvankelijkheid van het bezwaar.

één

Amendement 35

Amendement 35

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6 — lid 3- alinea 1

Artikel 6 — lid 3- alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De raadgevende commissie
  wordt door
  de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten
  opgericht
  indien
  zij
  er niet binnen de in artikel 4, lid 1, vastgestelde termijn in zijn geslaagd via de procedure voor onderling overleg een overeenkomst over de afschaffing van de dubbele belasting te bereiken. | Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er niet binnen de in artikel 4, lid 1, vastgestelde termijn in zijn geslaagd via de procedure voor onderling overleg een overeenkomst over de afschaffing van de dubbele belasting te bereiken
  , brengt
  de raadgevende commissie
  overeenkomstig artikel 13, lid 1, een advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De raadgevende commissie
  wordt door
  de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten
  opgericht
  indien
  zij
  er niet binnen de in artikel 4, lid 1, vastgestelde termijn in zijn geslaagd via de procedure voor onderling overleg een overeenkomst over de afschaffing van de dubbele belasting te bereiken.

wordt door

opgericht

zij

Indien de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten er niet binnen de in artikel 4, lid 1, vastgestelde termijn in zijn geslaagd via de procedure voor onderling overleg een overeenkomst over de afschaffing van de dubbele belasting te bereiken
  , brengt
  de raadgevende commissie
  overeenkomstig artikel 13, lid 1, een advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit
  .

, brengt

overeenkomstig artikel 13, lid 1, een advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit

Amendement 36

Amendement 36

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6 — lid 4 — alinea 1

Artikel 6 — lid 4 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 1 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  vijftig kalenderdagen
  na het einde van de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  zes
  maanden opgericht. | Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 1 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  een maand
  na het einde van de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  drie
  maanden opgericht. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 1 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  vijftig kalenderdagen
  na het einde van de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  zes
  maanden opgericht.

vijftig kalenderdagen

zes

Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 1 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  een maand
  na het einde van de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  drie
  maanden opgericht.

een maand

drie

Amendement 37

Amendement 37

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 6 — lid 4 — alinea 2

Artikel 6 — lid 4 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 2 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  vijftig kalenderdagen
  na het einde van de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn opgericht. | Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 2 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  een maand
  na het einde van de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn opgericht. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 2 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  vijftig kalenderdagen
  na het einde van de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn opgericht.

vijftig kalenderdagen

Indien de raadgevende commissie in overeenstemming met lid 2 wordt opgericht, wordt zij uiterlijk
  een maand
  na het einde van de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn opgericht.

een maand

Amendement 38

Amendement 38

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 7 — lid 1 — alinea 2

Artikel 7 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de bevoegde autoriteit van een lidstaat heeft nagelaten ten minste één vooraanstaande onafhankelijke persoon en zijn plaatsvervanger aan te wijzen, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbank in die lidstaat verzoeken een onafhankelijke persoon en de plaatsvervanger aan te wijzen aan de hand van de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst. | Indien de bevoegde autoriteit van een lidstaat heeft nagelaten ten minste één vooraanstaande onafhankelijke persoon en zijn plaatsvervanger aan te wijzen, kan de belastingplichtige
  binnen drie maanden
  de bevoegde rechtbank in die lidstaat verzoeken een onafhankelijke persoon en de plaatsvervanger aan te wijzen aan de hand van de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de bevoegde autoriteit van een lidstaat heeft nagelaten ten minste één vooraanstaande onafhankelijke persoon en zijn plaatsvervanger aan te wijzen, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbank in die lidstaat verzoeken een onafhankelijke persoon en de plaatsvervanger aan te wijzen aan de hand van de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst.

Indien de bevoegde autoriteit van een lidstaat heeft nagelaten ten minste één vooraanstaande onafhankelijke persoon en zijn plaatsvervanger aan te wijzen, kan de belastingplichtige
  binnen drie maanden
  de bevoegde rechtbank in die lidstaat verzoeken een onafhankelijke persoon en de plaatsvervanger aan te wijzen aan de hand van de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst.

binnen drie maanden

Amendement 39

Amendement 39

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 7 — lid 1 — alinea 3

Artikel 7 — lid 1 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien de bevoegde autoriteiten van alle betrokken lidstaten dat hebben nagelaten, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat verzoeken de beide vooraanstaande onafhankelijke personen aan te wijzen in overeenstemming met de tweede en de derde alinea. De aldus aangewezen vooraanstaande onafhankelijke personen wijzen aan de hand van de lijst van de onafhankelijke personen die overeenkomstig artikel 8, lid 4, als voorzitter in aanmerking komen, de voorzitter aan door loting. | Indien de bevoegde autoriteiten van alle betrokken lidstaten dat hebben nagelaten, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat verzoeken de beide vooraanstaande onafhankelijke personen aan te wijzen
  in
  overeenstemming met
  artikel 8, lid 4,
  tweede en derde alinea.
  De Commissie stelt nadere gegevens van de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat duidelijk ter beschikking in een centraal informatiepunt op haar website in alle officiële talen van de Unie.
  De aldus aangewezen vooraanstaande onafhankelijke personen wijzen aan de hand van de lijst van de onafhankelijke personen die overeenkomstig artikel 8, lid 4, als voorzitter in aanmerking komen, de voorzitter aan door loting. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien de bevoegde autoriteiten van alle betrokken lidstaten dat hebben nagelaten, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat verzoeken de beide vooraanstaande onafhankelijke personen aan te wijzen in overeenstemming met de tweede en de derde alinea. De aldus aangewezen vooraanstaande onafhankelijke personen wijzen aan de hand van de lijst van de onafhankelijke personen die overeenkomstig artikel 8, lid 4, als voorzitter in aanmerking komen, de voorzitter aan door loting.

Indien de bevoegde autoriteiten van alle betrokken lidstaten dat hebben nagelaten, kan de belastingplichtige de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat verzoeken de beide vooraanstaande onafhankelijke personen aan te wijzen
  in
  overeenstemming met
  artikel 8, lid 4,
  tweede en derde alinea.
  De Commissie stelt nadere gegevens van de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat duidelijk ter beschikking in een centraal informatiepunt op haar website in alle officiële talen van de Unie.
  De aldus aangewezen vooraanstaande onafhankelijke personen wijzen aan de hand van de lijst van de onafhankelijke personen die overeenkomstig artikel 8, lid 4, als voorzitter in aanmerking komen, de voorzitter aan door loting.

in

artikel 8, lid 4,

De Commissie stelt nadere gegevens van de bevoegde rechtbanken van elke lidstaat duidelijk ter beschikking in een centraal informatiepunt op haar website in alle officiële talen van de Unie.

Amendement 40

Amendement 40

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 7 — lid 2

Artikel 7 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De aanwijzing van de onafhankelijke personen en hun plaatsvervangers in overeenstemming met lid 1 wordt pas na het verstrijken van de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig dagen
  , en dat binnen een termijn van twee weken na het verstrijken van de genoemde termijn, aan een bevoegde rechtbank van een lidstaat voorgelegd. | 2.   De aanwijzing van de onafhankelijke personen en hun plaatsvervangers in overeenstemming met lid 1 wordt pas na het verstrijken van de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  , en dat binnen een termijn van twee weken na het verstrijken van de genoemde termijn, aan een bevoegde rechtbank van een lidstaat voorgelegd. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   De aanwijzing van de onafhankelijke personen en hun plaatsvervangers in overeenstemming met lid 1 wordt pas na het verstrijken van de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig dagen
  , en dat binnen een termijn van twee weken na het verstrijken van de genoemde termijn, aan een bevoegde rechtbank van een lidstaat voorgelegd.

2.   De aanwijzing van de onafhankelijke personen en hun plaatsvervangers in overeenstemming met lid 1 wordt pas na het verstrijken van de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  , en dat binnen een termijn van twee weken na het verstrijken van de genoemde termijn, aan een bevoegde rechtbank van een lidstaat voorgelegd.

Amendement 41

Amendement 41

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 7 — lid 3

Artikel 7 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De bevoegde rechtbank doet overeenkomstig lid 1 uitspraak en stelt de verzoeker daarvan in kennis. De door de bevoegde rechtbank te volgen toepasselijke procedure voor het aanwijzen van de onafhankelijke personen wanneer de lidstaten nalaten deze aan te wijzen, is dezelfde procedure als die welke uit hoofde van de nationale voorschriften bij arbitrage in civielrechtelijke en handelszaken toepasselijk is wanneer rechtbanken arbiters aanwijzen in zaken waarbij partijen er niet in slagen overeenstemming ter zake te bereiken. De bevoegde rechtbank stelt ook de bevoegde autoriteiten in kennis die aanvankelijk hebben nagelaten de raadgevende commissie op te richten. Deze lidstaten hebben het recht beroep in te stellen tegen een uitspraak van de rechtbank, op voorwaarde dat zij daartoe ook volgens hun nationale wetgeving het recht hebben. In geval van een afwijzing heeft de verzoekende het recht volgens de nationale procesregels tegen de uitspraak van de rechtbank beroep in te stellen. | 3.   De bevoegde rechtbank doet overeenkomstig lid 1 uitspraak en stelt de verzoeker
  binnen één maand
  daarvan in kennis. De door de bevoegde rechtbank te volgen toepasselijke procedure voor het aanwijzen van de onafhankelijke personen wanneer de lidstaten nalaten deze aan te wijzen, is dezelfde procedure als die welke uit hoofde van de nationale voorschriften bij arbitrage in civielrechtelijke en handelszaken toepasselijk is wanneer rechtbanken arbiters aanwijzen in zaken waarbij partijen er niet in slagen overeenstemming ter zake te bereiken. De bevoegde rechtbank stelt ook de bevoegde autoriteiten in kennis die aanvankelijk hebben nagelaten de raadgevende commissie op te richten. Deze lidstaten hebben het recht beroep in te stellen tegen een uitspraak van de rechtbank, op voorwaarde dat zij daartoe ook volgens hun nationale wetgeving het recht hebben. In geval van een afwijzing heeft de verzoekende het recht volgens de nationale procesregels tegen de uitspraak van de rechtbank beroep in te stellen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3.   De bevoegde rechtbank doet overeenkomstig lid 1 uitspraak en stelt de verzoeker daarvan in kennis. De door de bevoegde rechtbank te volgen toepasselijke procedure voor het aanwijzen van de onafhankelijke personen wanneer de lidstaten nalaten deze aan te wijzen, is dezelfde procedure als die welke uit hoofde van de nationale voorschriften bij arbitrage in civielrechtelijke en handelszaken toepasselijk is wanneer rechtbanken arbiters aanwijzen in zaken waarbij partijen er niet in slagen overeenstemming ter zake te bereiken. De bevoegde rechtbank stelt ook de bevoegde autoriteiten in kennis die aanvankelijk hebben nagelaten de raadgevende commissie op te richten. Deze lidstaten hebben het recht beroep in te stellen tegen een uitspraak van de rechtbank, op voorwaarde dat zij daartoe ook volgens hun nationale wetgeving het recht hebben. In geval van een afwijzing heeft de verzoekende het recht volgens de nationale procesregels tegen de uitspraak van de rechtbank beroep in te stellen.

3.   De bevoegde rechtbank doet overeenkomstig lid 1 uitspraak en stelt de verzoeker
  binnen één maand
  daarvan in kennis. De door de bevoegde rechtbank te volgen toepasselijke procedure voor het aanwijzen van de onafhankelijke personen wanneer de lidstaten nalaten deze aan te wijzen, is dezelfde procedure als die welke uit hoofde van de nationale voorschriften bij arbitrage in civielrechtelijke en handelszaken toepasselijk is wanneer rechtbanken arbiters aanwijzen in zaken waarbij partijen er niet in slagen overeenstemming ter zake te bereiken. De bevoegde rechtbank stelt ook de bevoegde autoriteiten in kennis die aanvankelijk hebben nagelaten de raadgevende commissie op te richten. Deze lidstaten hebben het recht beroep in te stellen tegen een uitspraak van de rechtbank, op voorwaarde dat zij daartoe ook volgens hun nationale wetgeving het recht hebben. In geval van een afwijzing heeft de verzoekende het recht volgens de nationale procesregels tegen de uitspraak van de rechtbank beroep in te stellen.

Amendement 42

Amendement 42

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 1 — alinea 1 — letter c

Artikel 8 — lid 1 — alinea 1 — letter c

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (c) | één of twee vooraanstaande onafhankelijke personen die aan de hand van de in lid 4 bedoelde lijst van personen door elke bevoegde autoriteit worden aangewezen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(c)

één of twee vooraanstaande onafhankelijke personen die aan de hand van de in lid 4 bedoelde lijst van personen door elke bevoegde autoriteit worden aangewezen.

| (c) | één of twee vooraanstaande onafhankelijke personen die aan de hand van de in lid 4 bedoelde lijst van personen door elke bevoegde autoriteit worden aangewezen
  , met uitzondering van de personen die door hun eigen lidstaat zijn voorgesteld
  . |
| --- | --- |

(c)

één of twee vooraanstaande onafhankelijke personen die aan de hand van de in lid 4 bedoelde lijst van personen door elke bevoegde autoriteit worden aangewezen
  , met uitzondering van de personen die door hun eigen lidstaat zijn voorgesteld
  .

, met uitzondering van de personen die door hun eigen lidstaat zijn voorgesteld

Amendement 43

Amendement 43

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 1 — alinea 3 bis (nieuw)

Artikel 8 — lid 1 — alinea 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De lidstaten kunnen de onder b) van de eerste alinea genoemde vertegenwoordigers op een permanente basis benoemen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lidstaten kunnen de onder b) van de eerste alinea genoemde vertegenwoordigers op een permanente basis benoemen.

De lidstaten kunnen de onder b) van de eerste alinea genoemde vertegenwoordigers op een permanente basis benoemen.

Amendement 44

Amendement 44

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 3 — letter b

Artikel 8 — lid 3 — letter b

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (b) | deze persoon een belangrijke deelneming in één of in elke van de belastingplichtigen heeft of heeft gehad of er werknemer of adviseur van is of is geweest; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(b)

deze persoon een belangrijke deelneming in één of in elke van de belastingplichtigen heeft of heeft gehad of er werknemer of adviseur van is of is geweest;

| (b) | deze persoon of
  een familielid van deze persoon
  een belangrijke deelneming in één of in elke van de belastingplichtigen heeft of heeft gehad of er werknemer of adviseur van is of is geweest; |
| --- | --- |

(b)

deze persoon of
  een familielid van deze persoon
  een belangrijke deelneming in één of in elke van de belastingplichtigen heeft of heeft gehad of er werknemer of adviseur van is of is geweest;

een familielid van deze persoon

Amendement 45

Amendement 45

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 4 — alinea 2

Artikel 8 — lid 4 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De vooraanstaande onafhankelijke personen moeten onderdaan zijn van een lidstaat en hun woonplaats in de Unie hebben. Zij moeten bekwaam
  en
  onafhankelijk zijn. | De vooraanstaande onafhankelijke personen moeten onderdaan zijn van een lidstaat en hun woonplaats in de Unie hebben
  , bij voorkeur functionarissen en ambtenaren die op het gebied van belastingrecht werken of leden van een administratieve rechtbank
  . Zij moeten bekwaam, onafhankelijk
  , onpartijdig en zeer integer
  zijn. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De vooraanstaande onafhankelijke personen moeten onderdaan zijn van een lidstaat en hun woonplaats in de Unie hebben. Zij moeten bekwaam
  en
  onafhankelijk zijn.

en

De vooraanstaande onafhankelijke personen moeten onderdaan zijn van een lidstaat en hun woonplaats in de Unie hebben
  , bij voorkeur functionarissen en ambtenaren die op het gebied van belastingrecht werken of leden van een administratieve rechtbank
  . Zij moeten bekwaam, onafhankelijk
  , onpartijdig en zeer integer
  zijn.

, bij voorkeur functionarissen en ambtenaren die op het gebied van belastingrecht werken of leden van een administratieve rechtbank

, onpartijdig en zeer integer

Amendement 46

Amendement 46

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de namen van de vooraanstaande onafhankelijke personen die zij hebben aangewezen. De lidstaten
  kunnen
  in de kennisgeving
  specificeren
  welke van de vijf door hen aangewezen personen als voorzitter kan worden aangewezen. Zij verschaffen de Commissie tevens volledige en actuele informatie over hun professionele en academische achtergrond, vakbekwaamheid, deskundigheid en belangenconflicten. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle wijzigingen die in de lijst van onafhankelijke personen worden aangebracht. | De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de namen van de vooraanstaande onafhankelijke personen die zij hebben aangewezen. De lidstaten
  specificeren
  in de kennisgeving welke van de vijf door hen aangewezen personen als voorzitter kan worden aangewezen. Zij verschaffen de Commissie tevens volledige en actuele informatie over hun professionele en academische achtergrond, vakbekwaamheid, deskundigheid en belangenconflicten.
  Deze informatie wordt bijgewerkt in geval van wijzigingen in het curriculum vitae van de onafhankelijke personen.
  De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle wijzigingen die in de lijst van onafhankelijke personen worden aangebracht. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de namen van de vooraanstaande onafhankelijke personen die zij hebben aangewezen. De lidstaten
  kunnen
  in de kennisgeving
  specificeren
  welke van de vijf door hen aangewezen personen als voorzitter kan worden aangewezen. Zij verschaffen de Commissie tevens volledige en actuele informatie over hun professionele en academische achtergrond, vakbekwaamheid, deskundigheid en belangenconflicten. De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle wijzigingen die in de lijst van onafhankelijke personen worden aangebracht.

kunnen

specificeren

De lidstaten stellen de Commissie in kennis van de namen van de vooraanstaande onafhankelijke personen die zij hebben aangewezen. De lidstaten
  specificeren
  in de kennisgeving welke van de vijf door hen aangewezen personen als voorzitter kan worden aangewezen. Zij verschaffen de Commissie tevens volledige en actuele informatie over hun professionele en academische achtergrond, vakbekwaamheid, deskundigheid en belangenconflicten.
  Deze informatie wordt bijgewerkt in geval van wijzigingen in het curriculum vitae van de onafhankelijke personen.
  De lidstaten stellen de Commissie onverwijld in kennis van alle wijzigingen die in de lijst van onafhankelijke personen worden aangebracht.

specificeren

Deze informatie wordt bijgewerkt in geval van wijzigingen in het curriculum vitae van de onafhankelijke personen.

Amendement 47

Amendement 47

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3 bis (nieuw)

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De Commissie controleert de in de derde alinea bedoelde informatie over de door de lidstaten voorgedragen vooraanstaande onafhankelijke personen. Dergelijke controles geschieden binnen drie maanden na ontvangst van de informatie van de lidstaten. Als de Commissie twijfels heeft in verband met de onafhankelijkheid van de voorgedragen personen, kan zij een lidstaat verzoeken om aanvullende informatie te verstrekken en, als er twijfels blijven bestaan, kan zij de lidstaat vragen om die persoon van de lijst te verwijderen en iemand anders aan te wijzen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De Commissie controleert de in de derde alinea bedoelde informatie over de door de lidstaten voorgedragen vooraanstaande onafhankelijke personen. Dergelijke controles geschieden binnen drie maanden na ontvangst van de informatie van de lidstaten. Als de Commissie twijfels heeft in verband met de onafhankelijkheid van de voorgedragen personen, kan zij een lidstaat verzoeken om aanvullende informatie te verstrekken en, als er twijfels blijven bestaan, kan zij de lidstaat vragen om die persoon van de lijst te verwijderen en iemand anders aan te wijzen.

De Commissie controleert de in de derde alinea bedoelde informatie over de door de lidstaten voorgedragen vooraanstaande onafhankelijke personen. Dergelijke controles geschieden binnen drie maanden na ontvangst van de informatie van de lidstaten. Als de Commissie twijfels heeft in verband met de onafhankelijkheid van de voorgedragen personen, kan zij een lidstaat verzoeken om aanvullende informatie te verstrekken en, als er twijfels blijven bestaan, kan zij de lidstaat vragen om die persoon van de lijst te verwijderen en iemand anders aan te wijzen.

Amendement 48

Amendement 48

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3 ter (nieuw)

Artikel 8 — lid 4 — alinea 3 ter (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | De lijst van vooraanstaande onafhankelijke personen is publiek beschikbaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lijst van vooraanstaande onafhankelijke personen is publiek beschikbaar.

De lijst van vooraanstaande onafhankelijke personen is publiek beschikbaar.

Amendement 49

Amendement 49

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 9 — lid 1

Artikel 9 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen overeenkomen in plaats van de raadgevende commissie een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie op te richten om overeenkomstig artikel 13 advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit te brengen. | 1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen overeenkomen in plaats van de raadgevende commissie een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie op te richten om overeenkomstig artikel 13 advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit te brengen.
  Het gebruik van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie blijft echter zo uitzonderlijk mogelijk. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen overeenkomen in plaats van de raadgevende commissie een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie op te richten om overeenkomstig artikel 13 advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit te brengen.

1.   De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen overeenkomen in plaats van de raadgevende commissie een alternatieve geschillenbeslechtingscommissie op te richten om overeenkomstig artikel 13 advies over de afschaffing van de dubbele belasting uit te brengen.
  Het gebruik van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie blijft echter zo uitzonderlijk mogelijk.

Amendement 50

Amendement 50

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 9 — lid 2

Artikel 9 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De alternatieve geschillenbeslechtingscommissie kan qua vorm en samenstelling van de raadgevende commissie verschillen en mag verzoening, bemiddeling, expertise, adjudicatie of andere geschillenbeslechtingsprocessen of -technieken toepassen om het geschil te regelen. | 2.   De alternatieve geschillenbeslechtingscommissie kan qua vorm en samenstelling van de raadgevende commissie verschillen en mag verzoening, bemiddeling, expertise, adjudicatie of andere
  doeltreffende en erkende
  geschillenbeslechtingsprocessen of -technieken toepassen om het geschil te regelen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   De alternatieve geschillenbeslechtingscommissie kan qua vorm en samenstelling van de raadgevende commissie verschillen en mag verzoening, bemiddeling, expertise, adjudicatie of andere geschillenbeslechtingsprocessen of -technieken toepassen om het geschil te regelen.

2.   De alternatieve geschillenbeslechtingscommissie kan qua vorm en samenstelling van de raadgevende commissie verschillen en mag verzoening, bemiddeling, expertise, adjudicatie of andere
  doeltreffende en erkende
  geschillenbeslechtingsprocessen of -technieken toepassen om het geschil te regelen.

Amendement 51

Amendement 51

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 9 — lid 4

Artikel 9 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   De artikelen 11 tot en met 15 zijn op de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie van toepassing, met uitzondering van de in artikel 13, lid 3, vastgestelde meerderheidsregels. De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen in het kader van de werkingsregels van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie andere meerderheidsregels overeenkomen. | 4.   De artikelen 11 tot en met 15 zijn op de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie van toepassing, met uitzondering van de in artikel 13, lid 3, vastgestelde meerderheidsregels. De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen in het kader van de werkingsregels van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie andere meerderheidsregels overeenkomen,
  mits de onafhankelijkheid van de aangewezen personen om de geschillen op te lossen en de afwezigheid van belangenconflicten worden gewaarborgd
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

4.   De artikelen 11 tot en met 15 zijn op de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie van toepassing, met uitzondering van de in artikel 13, lid 3, vastgestelde meerderheidsregels. De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen in het kader van de werkingsregels van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie andere meerderheidsregels overeenkomen.

4.   De artikelen 11 tot en met 15 zijn op de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie van toepassing, met uitzondering van de in artikel 13, lid 3, vastgestelde meerderheidsregels. De bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten kunnen in het kader van de werkingsregels van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie andere meerderheidsregels overeenkomen,
  mits de onafhankelijkheid van de aangewezen personen om de geschillen op te lossen en de afwezigheid van belangenconflicten worden gewaarborgd
  .

Amendement 52

Amendement 52

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 10 — lid 1 — inleidende formule

Artikel 10 — lid 1 — inleidende formule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De lidstaten bepalen dat elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen binnen de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig kalenderdagen
  in kennis stelt van het volgende: | De lidstaten bepalen dat elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen binnen de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  in kennis stelt van het volgende: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De lidstaten bepalen dat elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen binnen de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig kalenderdagen
  in kennis stelt van het volgende:

vijftig kalenderdagen

De lidstaten bepalen dat elke bevoegde autoriteit van de betrokken lidstaten de belastingplichtigen binnen de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  in kennis stelt van het volgende:

een maand

Amendement 53

Amendement 53

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 10 — lid 1 — alinea 2

Artikel 10 — lid 1 — alinea 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| De in de eerste alinea, onder b), bedoelde datum valt niet later dan
  6
  maanden na de oprichting van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie. | De in de eerste alinea, onder b), bedoelde datum valt niet later dan
  drie
  maanden na de oprichting van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

De in de eerste alinea, onder b), bedoelde datum valt niet later dan
  6
  maanden na de oprichting van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie.

6

De in de eerste alinea, onder b), bedoelde datum valt niet later dan
  drie
  maanden na de oprichting van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie.

drie

Amendement 54

Amendement 54

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 10 — lid 3

Artikel 10 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De lidstaten bepalen dat indien niet of onvolledig van de werkingsregels kennis wordt gegeven aan de belastingplichtigen, de onafhankelijke personen en de voorzitter de werkingsregels volgens bijlage II moeten vervolledigen en deze binnen een termijn van twee weken, te rekenen vanaf de datum waarop de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig kalenderdagen
  is verstreken, aan de belastingplichtigen moeten toezenden. Wanneer de onafhankelijke personen en de voorzitter geen overeenstemming over de werkingsregels bereiken of de belastingplichtigen daarvan niet in kennis stellen, kunnen de belastingplichtigen zich tot de bevoegde rechtbank van hun staat van woonplaats of vestiging wenden om daaraan rechtsgevolgen te verbinden en de werkingsregels te implementeren. | 3.   De lidstaten bepalen dat indien niet of onvolledig van de werkingsregels kennis wordt gegeven aan de belastingplichtigen, de onafhankelijke personen en de voorzitter de werkingsregels volgens bijlage II moeten vervolledigen en deze binnen een termijn van twee weken, te rekenen vanaf de datum waarop de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  is verstreken, aan de belastingplichtigen moeten toezenden. Wanneer de onafhankelijke personen en de voorzitter geen overeenstemming over de werkingsregels bereiken of de belastingplichtigen daarvan niet in kennis stellen, kunnen de belastingplichtigen zich tot de bevoegde rechtbank van hun staat van woonplaats of vestiging wenden om daaraan rechtsgevolgen te verbinden en de werkingsregels te implementeren. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3.   De lidstaten bepalen dat indien niet of onvolledig van de werkingsregels kennis wordt gegeven aan de belastingplichtigen, de onafhankelijke personen en de voorzitter de werkingsregels volgens bijlage II moeten vervolledigen en deze binnen een termijn van twee weken, te rekenen vanaf de datum waarop de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  vijftig kalenderdagen
  is verstreken, aan de belastingplichtigen moeten toezenden. Wanneer de onafhankelijke personen en de voorzitter geen overeenstemming over de werkingsregels bereiken of de belastingplichtigen daarvan niet in kennis stellen, kunnen de belastingplichtigen zich tot de bevoegde rechtbank van hun staat van woonplaats of vestiging wenden om daaraan rechtsgevolgen te verbinden en de werkingsregels te implementeren.

3.   De lidstaten bepalen dat indien niet of onvolledig van de werkingsregels kennis wordt gegeven aan de belastingplichtigen, de onafhankelijke personen en de voorzitter de werkingsregels volgens bijlage II moeten vervolledigen en deze binnen een termijn van twee weken, te rekenen vanaf de datum waarop de in artikel 6, lid 4, genoemde termijn van
  een maand
  is verstreken, aan de belastingplichtigen moeten toezenden. Wanneer de onafhankelijke personen en de voorzitter geen overeenstemming over de werkingsregels bereiken of de belastingplichtigen daarvan niet in kennis stellen, kunnen de belastingplichtigen zich tot de bevoegde rechtbank van hun staat van woonplaats of vestiging wenden om daaraan rechtsgevolgen te verbinden en de werkingsregels te implementeren.

Amendement 55

Amendement 55

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 12 — lid 1 — inleidende formule

Artikel 12 — lid 1 — inleidende formule

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   Ten behoeve van de in artikel 6 bedoelde procedure
  kan (kunnen)
  de betrokken belastingplichtige(n) aan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken
  verschaffen
  die dienstig kunnen zijn om tot een besluit te komen. Op verzoek van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie verschaffen de belastingplichtige(n) en de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken. De bevoegde autoriteiten van een betrokken lidstaat mogen in de volgende gevallen echter weigeren inlichtingen aan de raadgevende commissie te verstrekken: | 1.   Ten behoeve van de in artikel 6 bedoelde procedure
  verschaft (verschaffen)
  de betrokken belastingplichtige(n) aan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken die dienstig kunnen zijn om tot een besluit te komen. Op verzoek van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie verschaffen de belastingplichtige(n) en de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken. De bevoegde autoriteiten van een betrokken lidstaat mogen in de volgende gevallen echter weigeren inlichtingen aan de raadgevende commissie te verstrekken: |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   Ten behoeve van de in artikel 6 bedoelde procedure
  kan (kunnen)
  de betrokken belastingplichtige(n) aan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken
  verschaffen
  die dienstig kunnen zijn om tot een besluit te komen. Op verzoek van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie verschaffen de belastingplichtige(n) en de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken. De bevoegde autoriteiten van een betrokken lidstaat mogen in de volgende gevallen echter weigeren inlichtingen aan de raadgevende commissie te verstrekken:

1.   Ten behoeve van de in artikel 6 bedoelde procedure
  verschaft (verschaffen)
  de betrokken belastingplichtige(n) aan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken die dienstig kunnen zijn om tot een besluit te komen. Op verzoek van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie verschaffen de belastingplichtige(n) en de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten alle inlichtingen, bewijsmiddelen en stukken. De bevoegde autoriteiten van een betrokken lidstaat mogen in de volgende gevallen echter weigeren inlichtingen aan de raadgevende commissie te verstrekken:

Amendement 56

Amendement 56

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 13 — lid 1

Artikel 13 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie brengt uiterlijk
  zes
  maanden na de datum waarop zij is opgericht, advies uit aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten. | 1.   De raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie brengt uiterlijk
  drie
  maanden na de datum waarop zij is opgericht, advies uit aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   De raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie brengt uiterlijk
  zes
  maanden na de datum waarop zij is opgericht, advies uit aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten.

1.   De raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie brengt uiterlijk
  drie
  maanden na de datum waarop zij is opgericht, advies uit aan de bevoegde autoriteiten van de betrokken lidstaten.

Amendement 57

Amendement 57

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 13 — lid 2

Artikel 13 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   Bij de opstelling van haar advies houdt de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie rekening met de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting. Bij gebreke van een verdrag tot het vermijden van dubbele belasting of bij gebreke van overeenstemming tussen de betrokken lidstaten kan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bij de opstelling van haar advies verwijzen naar de internationale praktijk in fiscale aangelegenheden, zoals het meest recente OESO-modelverdrag ter voorkoming van dubbele belasting. | 2.   Bij de opstelling van haar advies houdt de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie rekening met de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting. Bij gebreke van een verdrag tot het vermijden van dubbele belasting of bij gebreke van overeenstemming tussen de betrokken lidstaten kan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bij de opstelling van haar advies verwijzen naar de internationale praktijk in fiscale aangelegenheden, zoals het meest recente OESO-modelverdrag ter voorkoming van dubbele belasting
  en het meest recente modelverdrag van de Verenigde Naties inzake dubbele belasting
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   Bij de opstelling van haar advies houdt de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie rekening met de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting. Bij gebreke van een verdrag tot het vermijden van dubbele belasting of bij gebreke van overeenstemming tussen de betrokken lidstaten kan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bij de opstelling van haar advies verwijzen naar de internationale praktijk in fiscale aangelegenheden, zoals het meest recente OESO-modelverdrag ter voorkoming van dubbele belasting.

2.   Bij de opstelling van haar advies houdt de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie rekening met de toepasselijke nationale voorschriften en verdragen tot het vermijden van dubbele belasting. Bij gebreke van een verdrag tot het vermijden van dubbele belasting of bij gebreke van overeenstemming tussen de betrokken lidstaten kan de raadgevende commissie of de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bij de opstelling van haar advies verwijzen naar de internationale praktijk in fiscale aangelegenheden, zoals het meest recente OESO-modelverdrag ter voorkoming van dubbele belasting
  en het meest recente modelverdrag van de Verenigde Naties inzake dubbele belasting
  .

Amendement 58

Amendement 58

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 14 — lid 1

Artikel 14 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   Binnen een termijn van
  zes
  maanden na de kennisgeving van het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bereiken de bevoegde autoriteiten overeenstemming over de afschaffing van de dubbele belasting. | 1.   Binnen een termijn van
  drie
  maanden na de kennisgeving van het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bereiken de bevoegde autoriteiten overeenstemming over de afschaffing van de dubbele belasting. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   Binnen een termijn van
  zes
  maanden na de kennisgeving van het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bereiken de bevoegde autoriteiten overeenstemming over de afschaffing van de dubbele belasting.

1.   Binnen een termijn van
  drie
  maanden na de kennisgeving van het advies van de raadgevende commissie of van de alternatieve geschillenbeslechtingscommissie bereiken de bevoegde autoriteiten overeenstemming over de afschaffing van de dubbele belasting.

Amendement 59

Amendement 59

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 14 — lid 3

Artikel 14 — lid 3

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 3.   De lidstaten bepalen dat het eindbesluit tot afschaffing van de dubbele belasting binnen een termijn van dertig kalenderdagen na de vaststelling ervan door elke bevoegde autoriteit aan de belastingplichtigen wordt toegezonden. Wanneer
  de belastingplichtigen
  niet binnen de termijn van dertig
  kalender
  dagen van het besluit in kennis
  zijn
  gesteld,
  kunnen zij
  overeenkomstig de nationale voorschriften in
  hun
  lidstaat van woonplaats of vestiging beroep instellen. | 3.   De lidstaten bepalen dat het eindbesluit tot afschaffing van de dubbele belasting binnen een termijn van dertig kalenderdagen na de vaststelling ervan door elke bevoegde autoriteit aan de belastingplichtigen wordt toegezonden. Wanneer
  een belastingplichtige
  niet binnen de termijn van dertig dagen van het besluit in kennis
  is
  gesteld,
  kan die belastingplichtige
  overeenkomstig de nationale voorschriften in
  zijn
  lidstaat van woonplaats of vestiging beroep instellen. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

3.   De lidstaten bepalen dat het eindbesluit tot afschaffing van de dubbele belasting binnen een termijn van dertig kalenderdagen na de vaststelling ervan door elke bevoegde autoriteit aan de belastingplichtigen wordt toegezonden. Wanneer
  de belastingplichtigen
  niet binnen de termijn van dertig
  kalender
  dagen van het besluit in kennis
  zijn
  gesteld,
  kunnen zij
  overeenkomstig de nationale voorschriften in
  hun
  lidstaat van woonplaats of vestiging beroep instellen.

3.   De lidstaten bepalen dat het eindbesluit tot afschaffing van de dubbele belasting binnen een termijn van dertig kalenderdagen na de vaststelling ervan door elke bevoegde autoriteit aan de belastingplichtigen wordt toegezonden. Wanneer
  een belastingplichtige
  niet binnen de termijn van dertig dagen van het besluit in kennis
  is
  gesteld,
  kan die belastingplichtige
  overeenkomstig de nationale voorschriften in
  zijn
  lidstaat van woonplaats of vestiging beroep instellen.

Amendement 60

Amendement 60

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 15 — lid 2

Artikel 15 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   Het feit dat het geschil aan de procedure voor onderling overleg of aan de geschillenbeslechtingsprocedure is onderworpen, vormt
  geen
  beletsel voor een lidstaat om voor diezelfde zaak rechtsvervolging of procedures met het oog op de toepassing van administratieve sancties in te stellen of voort te zetten. | 2.   Het feit dat het geschil aan de procedure voor onderling overleg of aan de geschillenbeslechtingsprocedure is onderworpen, vormt
  een
  beletsel voor een lidstaat om voor diezelfde zaak rechtsvervolging of procedures met het oog op de toepassing van administratieve sancties in te stellen of voort te zetten. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   Het feit dat het geschil aan de procedure voor onderling overleg of aan de geschillenbeslechtingsprocedure is onderworpen, vormt
  geen
  beletsel voor een lidstaat om voor diezelfde zaak rechtsvervolging of procedures met het oog op de toepassing van administratieve sancties in te stellen of voort te zetten.

2.   Het feit dat het geschil aan de procedure voor onderling overleg of aan de geschillenbeslechtingsprocedure is onderworpen, vormt
  een
  beletsel voor een lidstaat om voor diezelfde zaak rechtsvervolging of procedures met het oog op de toepassing van administratieve sancties in te stellen of voort te zetten.

Amendement 61

Amendement 61

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 15 — lid 3 — letter a

Artikel 15 — lid 3 — letter a

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (a) | de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  zes
  maanden; |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(a)

de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  zes
  maanden;

zes

| (a) | de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  drie
  maanden; |
| --- | --- |

(a)

de in artikel 3, lid 5, genoemde termijn van
  drie
  maanden;

drie

Amendement 62

Amendement 62

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 15 — lid 3 — letter b

Artikel 15 — lid 3 — letter b

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| (b) | de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  twee
  jaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

(b)

de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  twee
  jaar.

twee

| (b) | de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  een
  jaar. |
| --- | --- |

(b)

de in artikel 4, lid 1, genoemde termijn van
  een
  jaar.

een

Amendement 63

Amendement 63

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 15 — lid 6

Artikel 15 — lid 6

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 6.   In afwijking van artikel 6 mogen de betrokken lidstaten de toegang tot de geschillenbeslechtingsprocedure weigeren in geval van belastingfraude, moedwillig verzuim en grove nalatigheid. | 6.   In afwijking van artikel 6 mogen de betrokken lidstaten
  in dezelfde zaak
  de toegang tot de geschillenbeslechtingsprocedure weigeren in geval van
  in een straf- of administratieve procedure door een rechtsgeldige uitspraak aangetoonde
  belastingfraude, moedwillig verzuim en grove nalatigheid. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

6.   In afwijking van artikel 6 mogen de betrokken lidstaten de toegang tot de geschillenbeslechtingsprocedure weigeren in geval van belastingfraude, moedwillig verzuim en grove nalatigheid.

6.   In afwijking van artikel 6 mogen de betrokken lidstaten
  in dezelfde zaak
  de toegang tot de geschillenbeslechtingsprocedure weigeren in geval van
  in een straf- of administratieve procedure door een rechtsgeldige uitspraak aangetoonde
  belastingfraude, moedwillig verzuim en grove nalatigheid.

Amendement 64

Amendement 64

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 16 — lid 2

Artikel 16 — lid 2

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 2.   De bevoegde autoriteiten publiceren het in artikel 14 bedoelde eindbesluit
  indien alle betrokken belastingplichtigen daarmee instemmen
  . | 2.   De bevoegde autoriteiten publiceren het in artikel 14 bedoelde eindbesluit
  in zijn geheel
  .
  Indien een van de belastingplichtigen echter aanvoert dat enkele specifieke punten in het besluit gevoelige handels-, nijverheids- of beroepsinformatie vormen, nemen de bevoegde autoriteiten deze argumenten in aanmerking en publiceren zij zoveel mogelijk informatie van het besluit, terwijl de gevoelige delen worden gewist. De bevoegde autoriteiten trachten bij de bescherming van de grondwettelijke rechten van de belastingplichtigen, vooral ten aanzien van informatie waarvan de bekendmaking duidelijk en kennelijk commercieel gevoelige informatie aan mededingers zou onthullen, een zo groot mogelijke transparantie te betrachten via de bekendmaking van het eindbesluit. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

2.   De bevoegde autoriteiten publiceren het in artikel 14 bedoelde eindbesluit
  indien alle betrokken belastingplichtigen daarmee instemmen
  .

2.   De bevoegde autoriteiten publiceren het in artikel 14 bedoelde eindbesluit
  in zijn geheel
  .
  Indien een van de belastingplichtigen echter aanvoert dat enkele specifieke punten in het besluit gevoelige handels-, nijverheids- of beroepsinformatie vormen, nemen de bevoegde autoriteiten deze argumenten in aanmerking en publiceren zij zoveel mogelijk informatie van het besluit, terwijl de gevoelige delen worden gewist. De bevoegde autoriteiten trachten bij de bescherming van de grondwettelijke rechten van de belastingplichtigen, vooral ten aanzien van informatie waarvan de bekendmaking duidelijk en kennelijk commercieel gevoelige informatie aan mededingers zou onthullen, een zo groot mogelijke transparantie te betrachten via de bekendmaking van het eindbesluit.

Amendement 65

Amendement 65

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 16 — lid 3 — alinea 1

Artikel 16 — lid 3 — alinea 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| Indien een betrokken belastingplichtige niet met de publicatie van het volledige eindbesluit instemt, publiceren de bevoegde autoriteiten een samenvatting van het eindbesluit met een beschrijving van de kwestie en het onderwerp, de datum, de betrokken belastingtijdvakken, de rechtsgrondslag, de bedrijfstak en een beknopte beschrijving van het uiteindelijke resultaat. | Schrappen |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Indien een betrokken belastingplichtige niet met de publicatie van het volledige eindbesluit instemt, publiceren de bevoegde autoriteiten een samenvatting van het eindbesluit met een beschrijving van de kwestie en het onderwerp, de datum, de betrokken belastingtijdvakken, de rechtsgrondslag, de bedrijfstak en een beknopte beschrijving van het uiteindelijke resultaat.

Indien een betrokken belastingplichtige niet met de publicatie van het volledige eindbesluit instemt, publiceren de bevoegde autoriteiten een samenvatting van het eindbesluit met een beschrijving van de kwestie en het onderwerp, de datum, de betrokken belastingtijdvakken, de rechtsgrondslag, de bedrijfstak en een beknopte beschrijving van het uiteindelijke resultaat.

Schrappen

Schrappen

Amendement 67

Amendement 67

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 16 — lid 4

Artikel 16 — lid 4

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 4.   De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen standaardformulieren vast voor de mededeling van de in
  de leden 2 en 3
  bedoelde informatie. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 18, lid 2, bedoelde procedure vastgesteld. | 4.   De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen standaardformulieren vast voor de mededeling van de in
  lid 2
  bedoelde informatie. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 18, lid 2, bedoelde procedure vastgesteld. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

4.   De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen standaardformulieren vast voor de mededeling van de in
  de leden 2 en 3
  bedoelde informatie. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 18, lid 2, bedoelde procedure vastgesteld.

4.   De Commissie stelt door middel van uitvoeringshandelingen standaardformulieren vast voor de mededeling van de in
  lid 2
  bedoelde informatie. Die uitvoeringshandelingen worden volgens de in artikel 18, lid 2, bedoelde procedure vastgesteld.

Amendement 68

Amendement 68

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 16 — lid 5

Artikel 16 — lid 5

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 5.   De bevoegde autoriteiten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de overeenkomstig lid 3 te publiceren informatie. | 5.   De bevoegde autoriteiten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de overeenkomstig lid 3 te publiceren informatie.
  De Commissie stelt deze informatie in een gangbaar gegevensformaat op een centraal beheerde webpagina beschikbaar. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

5.   De bevoegde autoriteiten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de overeenkomstig lid 3 te publiceren informatie.

5.   De bevoegde autoriteiten stellen de Commissie onverwijld in kennis van de overeenkomstig lid 3 te publiceren informatie.
  De Commissie stelt deze informatie in een gangbaar gegevensformaat op een centraal beheerde webpagina beschikbaar.

Amendement 69

Amendement 69

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 17 — lid 1

Artikel 17 — lid 1

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| 1.   De Commissie stelt de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst van de vooraanstaande onafhankelijke personen, met vermelding van de personen die als voorzitter kunnen worden aangewezen, online beschikbaar en houdt deze lijst actueel. Deze lijst bevat
  alleen
  de namen van die personen. | 1.   De Commissie stelt de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst van de vooraanstaande onafhankelijke personen, met vermelding van de personen die als voorzitter kunnen worden aangewezen, online
  in een open gegevensformaat
  beschikbaar en houdt deze lijst actueel. Deze lijst bevat de namen
  , affiliaties en curricula vitae
  van die personen
  en de informatie die betrekking heeft op hun kwalificaties en praktijkervaring samen met de verklaringen over eventuele belangenconflicten
  . |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

1.   De Commissie stelt de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst van de vooraanstaande onafhankelijke personen, met vermelding van de personen die als voorzitter kunnen worden aangewezen, online beschikbaar en houdt deze lijst actueel. Deze lijst bevat
  alleen
  de namen van die personen.

1.   De Commissie stelt de in artikel 8, lid 4, bedoelde lijst van de vooraanstaande onafhankelijke personen, met vermelding van de personen die als voorzitter kunnen worden aangewezen, online
  in een open gegevensformaat
  beschikbaar en houdt deze lijst actueel. Deze lijst bevat de namen
  , affiliaties en curricula vitae
  van die personen
  en de informatie die betrekking heeft op hun kwalificaties en praktijkervaring samen met de verklaringen over eventuele belangenconflicten
  .

Amendement 70

Amendement 70

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Artikel 21 bis (nieuw)

Artikel 21 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Artikel 21 bis |
| | Evaluatie |
| | Uiterlijk ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] verricht de Commissie, op basis van een openbare raadpleging en na overleg met de bevoegde autoriteiten, een evaluatie van de toepassing en de werkingssfeer van deze richtlijn. De Commissie evalueert tevens of een adviserende commissie van permanente aard („permanente adviserende commissie”) de doeltreffendheid en doelmatigheid van de procedures voor geschillenbeslechting zou vergroten. |
| | De Commissie dient een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad, met inbegrip van, indien van toepassing, een wetsvoorstel tot wijziging. |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Artikel 21 bis

Artikel 21 bis

Evaluatie

Evaluatie

Uiterlijk ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] verricht de Commissie, op basis van een openbare raadpleging en na overleg met de bevoegde autoriteiten, een evaluatie van de toepassing en de werkingssfeer van deze richtlijn. De Commissie evalueert tevens of een adviserende commissie van permanente aard („permanente adviserende commissie”) de doeltreffendheid en doelmatigheid van de procedures voor geschillenbeslechting zou vergroten.

Uiterlijk ... [drie jaar na de inwerkingtreding van deze richtlijn] verricht de Commissie, op basis van een openbare raadpleging en na overleg met de bevoegde autoriteiten, een evaluatie van de toepassing en de werkingssfeer van deze richtlijn. De Commissie evalueert tevens of een adviserende commissie van permanente aard („permanente adviserende commissie”) de doeltreffendheid en doelmatigheid van de procedures voor geschillenbeslechting zou vergroten.

De Commissie dient een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad, met inbegrip van, indien van toepassing, een wetsvoorstel tot wijziging.

De Commissie dient een verslag in bij het Europees Parlement en de Raad, met inbegrip van, indien van toepassing, een wetsvoorstel tot wijziging.

Amendement 71

Amendement 71

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Bijlage I — kopje 5 — lijn 2 bis (nieuw)

Bijlage I — kopje 5 — lijn 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Gewerbesteuer |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Gewerbesteuer

Gewerbesteuer

Amendement 72

Amendement 72

Voorstel voor een richtlijn

Voorstel voor een richtlijn

Bijlage I — kopje 12 — lijn 2 bis (nieuw)

Bijlage I — kopje 12 — lijn 2 bis (nieuw)

| Door de Commissie voorgestelde tekst | Amendement |
| --- | --- |
| | Imposta regionale sulle attività produttive |

Door de Commissie voorgestelde tekst

Door de Commissie voorgestelde tekst

Amendement

Amendement

Imposta regionale sulle attività produttive

Imposta regionale sulle attività produttive

---

(1)  Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0408.

1

(2)  Aangenomen teksten, P8_TA(2016)0310.

2

(3)  PB L 225 van 20.8.1990, blz. 10.

3

(1 bis)  

  PB L 225 van 20.8.1990, blz. 10.

1 bis

PB L 225 van 20.8.1990, blz. 10.

(7)  

  PB L 225 van 20.8.1990, blz. 10.

7

PB L 225 van 20.8.1990, blz. 10.

(1 bis)  
  Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (COM(2016)0683).

1 bis

Voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende een gemeenschappelijke geconsolideerde heffingsgrondslag voor de vennootschapsbelasting (CCCTB) (COM(2016)0683).

---