# Publicatieblad C 323/12 s

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 323 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang12 september 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 323

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang12 september 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | |
| 2018/C 323/01 | Bericht aan de lezer | 1 |

Inhoud

Bladzijde

2018/C 323/01

Bericht aan de lezer

1

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Rekenkamer |
| 2018/C 323/02 | Verslag over de jaarrekening van de Europese Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 2017 | 2 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

2018/C 323/02

Verslag over de jaarrekening van de Europese Rekenkamer betreffende het begrotingsjaar 2017

2

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

12.9.2018

| 12.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 323/1 |
| --- | --- | --- | --- |

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 323/1

---

BERICHT AAN DE LEZER

(2018/C 323/01)

Onverminderd het bepaalde in artikel 287 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, waarin de verantwoordelijkheid voor de controle van alle ontvangsten en uitgaven van de Unie bij de Rekenkamer wordt gelegd, en het bepaalde in artikel 319 van voornoemd Verdrag betreffende de kwijtingverlening, laat de Rekenkamer sinds de afsluiting van het begrotingsjaar 1987 jaarlijks haar jaarrekening door een externe accountant controleren.

De verslagen die de externe accountant van de Rekenkamer heeft opgesteld over de rekeningen van de Rekenkamer voor de begrotingsjaren 1987-1991 werden alleen ter kennis gebracht van de voorzitter van de Commissie Begrotingscontrole van het Europees Parlement.

Overeenkomstig het besluit van het college van de Rekenkamer op haar vergadering van 8 juli 1993 worden de verslagen van de externe accountant sindsdien in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt, met ingang van het verslag betreffende het begrotingsjaar 1992.

Voor de Rekenkamer

Eduardo RUIZ GARCÍA

Secretaris-generaal van de Europese Rekenkamer

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

| 12.9.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 323/2 |
| --- | --- | --- | --- |

12.9.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 323/2

---

VERSLAG OVER DE JAARREKENING VAN DE EUROPESE REKENKAMER BETREFFENDE HET BEGROTINGSJAAR 2017

(2018/C 323/02)

INHOUD

| Certificering van de rekeningen | 3 |
| --- | --- |

| Controleverslag | 4 |
| --- | --- |

| Financiële staten en toelichting | 7 |
| --- | --- |

| Balans | 7 |
| --- | --- |

| Staat van de financiële resultaten | 8 |
| --- | --- |

| Kasstroomoverzicht | 9 |
| --- | --- |

| Staat van de veranderingen van de nettoactiva | 9 |
| --- | --- |

| Grondslagen voor financiële verslaglegging en toelichting bij de financiële staten | 10 |
| --- | --- |

| 1. | Algemeen | 10 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | Rechtsgrondslag en boekhoudregels | 10 |
| --- | --- | --- |

2.

| 3. | Toelichting bij de balans | 12 |
| --- | --- | --- |

3.

| 4. | Toelichting bij de staat van de financiële resultaten | 15 |
| --- | --- | --- |

4.

| 5. | Andere significante vermeldingen | 15 |
| --- | --- | --- |

5.

| Begrotingsinformatie over het begrotingsjaar 2017 | 17 |
| --- | --- |

| A | Berekening van het begrotingsresultaat | 17 |
| --- | --- | --- |

A

| B | Aansluiting van het economisch resultaat met het begrotingsresultaat | 18 |
| --- | --- | --- |

B

| Onafhankelijk verslag over de betrouwbaarheid | 19 |
| --- | --- |

CERTIFICERING VAN DE REKENINGEN

Certificering van de jaarrekening 2017 van de Europese Rekenkamer

De jaarrekening van de Europese Rekenkamer over het jaar 2017 is opgesteld overeenkomstig titel IX van het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Unie, de door de rekenplichtige van de Commissie vastgestelde boekhoudregels en de door mijzelf vastgestelde boekhoudbeginselen en -methoden.

Ik erken mijn verantwoordelijkheid voor de opstelling en presentatie van de jaarrekening van de Europese Rekenkamer overeenkomstig artikel 68 van het Financieel Reglement.

Ik heb van de ordonnateur, die voor de betrouwbaarheid instond, alle inlichtingen verkregen die nodig zijn voor het opstellen van de jaarrekening, die een beeld geeft van de activa en de passiva van de Europese Rekenkamer en de uitvoering van de begroting.

Hierbij verklaar ik dat, op basis van deze inlichtingen en van de controles die ik noodzakelijk achtte voor het aftekenen van de rekeningen, ik redelijke zekerheid heb dat de rekeningen op alle materiële punten een getrouw beeld geven van de financiële positie, de resultaten van de verrichtingen en de kasstroom van de Europese Rekenkamer.

Luxemburg, 17 mei 2018.

Pilar CALVO FUENTES

Rekenplichtige van de Europese Rekenkamer

---

CONTROLEVERSLAG

Aan de leiding van

de Europese Rekenkamer

Ons oordeel

De bijgaande financiële staten geven naar ons oordeel een getrouw beeld van de financiële situatie van de Europese Rekenkamer — ERK („de Onderneming”) per 31 december 2017, van de resultaten van haar verrichtingen, haar kasstromen, en van de veranderingen van de nettoactiva voor het per die datum afgesloten begrotingsjaar, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1) en de wijzigingen daarvan, hierna het „Financieel Reglement”; en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (2) houdende uitvoeringsvoorschriften voor het Financieel Reglement, en de wijzigingen daarvan.

Wat wij hebben gecontroleerd

De financiële staten van de Onderneming omvatten:

| — | de balans per 31 december 2017; |
| --- | --- |

—

de balans per 31 december 2017;

| — | de staat van de financiële resultaten voor het op die datum afgesloten jaar; |
| --- | --- |

—

de staat van de financiële resultaten voor het op die datum afgesloten jaar;

| — | het kasstroomoverzicht voor het op die datum afgesloten jaar; |
| --- | --- |

—

het kasstroomoverzicht voor het op die datum afgesloten jaar;

| — | de staat van de veranderingen van de nettoactiva over het per die datum afgesloten jaar, en |
| --- | --- |

—

de staat van de veranderingen van de nettoactiva over het per die datum afgesloten jaar, en

| — | de toelichting bij de financiële staten, met daarin een overzicht van belangrijke grondslagen voor financiële verslaglegging. |
| --- | --- |

—

de toelichting bij de financiële staten, met daarin een overzicht van belangrijke grondslagen voor financiële verslaglegging.

Grondslag voor het oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd overeenkomstig de wet van 23 juli 2016 inzake het accountantsberoep (wet van 23 juli 2016) en overeenkomstig de internationale controlestandaarden (ISA’s) zoals die voor Luxemburg zijn vastgesteld door de „Commission de Surveillance du Secteur Financier (CSSF)”. Onze verantwoordelijkheden in het kader van die wet en normen worden nader omschreven in het onderdeel „Verantwoordelijkheid van de „Réviseur d’entreprises agréé” voor de controle van de financiële staten” van ons verslag.

Wij achten de verkregen controle-informatie toereikend en geschikt als grondslag voor ons oordeel.

We zijn onafhankelijk van de Onderneming, zoals voorgeschreven in de Ethische gedragscode voor professionele accountants (Code of Ethics for Professional Accountants) van de International Ethics Standards Board for Accountants („IESBA Code”), zoals vastgesteld voor Luxemburg door de CSSF, samen met de ethische vereisten die relevant zijn voor onze controle van de financiële staten. We hebben ons van onze andere ethische verantwoordelijkheden gekweten in overeenstemming met deze ethische vereisten.

Overige informatie

De leiding is verantwoordelijk voor de overige informatie. De overige informatie omvat de informatie vervat in de Begrotingsinformatie — begrotingsjaar 2017 op blz. 18, maar niet de financiële staten en ons controleverslag daarover.

Ons oordeel over de financiële staten heeft geen betrekking op de overige informatie en we formuleren geen enkele conclusie over de betrouwbaarheid daarvan.

In het kader van onze controle van de financiële staten is het onze verantwoordelijkheid de bovengenoemde overige informatie te lezen en daarbij na te gaan of die informatie in materieel opzicht inconsistent is met de financiële staten of de kennis die we in de loop van de controle hebben opgedaan, of anderszins afwijkingen van materieel belang lijkt te bevatten. Wanneer wij op basis van de door ons verrichte werkzaamheden concluderen dat er sprake is van een afwijking van materieel belang in deze overige informatie, moeten we dat feit melden. Wij hebben in dit verband niets te melden.

Verantwoordelijkheden van de leiding en de met governance belaste personen voor de financiële staten

De leiding is verantwoordelijk voor de opstelling en getrouwe weergave van de financiële staten, overeenkomstig Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en van de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EU, Euratom) nr. 1605/2002 (3) en de wijzigingen ervan, hierna „Financieel Reglement”, en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (4) houdende nadere uitvoeringsvoorschriften voor dit Financieel Reglement en de wijzigingen ervan, alsmede voor de interne beheersing die de leiding noodzakelijk acht voor de opstelling van financiële staten die geen materiële afwijkingen als gevolg van fraude of fouten bevatten.

Bij het voorbereiden van de financiële staten is de leiding verantwoordelijk voor het beoordelen van het vermogen van de Onderneming om haar activiteiten voort te zetten, voor het in voorkomend geval melden van kwesties die verband houden met de bedrijfscontinuïteit en voor het hanteren van het continuïteitsbeginsel, tenzij de leiding voornemens is om de Onderneming te liquideren of om haar activiteiten stop te zetten, of als er geen realistisch alternatief bestaat.

Degenen die belast zijn met governance zijn verantwoordelijk voor de supervisie van het proces van financiële verslaglegging over de Onderneming.

Verantwoordelijkheid van de „Réviseur d’entreprises agréé” voor de controle van de financiële staten

De doelstellingen van onze controle bestaan erin, redelijke zekerheid te verkrijgen over de vraag of de financiële staten als geheel geen afwijkingen van materieel belang als gevolg van fraude of fouten bevatten, en een controleverslag uit te brengen dat ons oordeel omvat. Redelijke zekerheid is een hoge mate van zekerheid, maar geen garantie, dat bij een controle die wordt verricht overeenkomstig de wet van 23 juli 2016 en de ISA’s, zoals deze voor Luxemburg zijn vastgesteld door de CSSF, een bestaande materiële afwijking altijd zal worden opgespoord. Afwijkingen kunnen voortkomen uit fraude of fouten en worden van materieel belang geacht indien hiervan, afzonderlijk of geaggregeerd, redelijkerwijs zou kunnen worden verwacht dat deze invloed hebben op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze financiële staten nemen.

Als onderdeel van een controle in overeenstemming met de wet van 23 juli 2016 en de ISA’s zoals deze voor Luxemburg zijn vastgesteld door de CSSF, passen wij professionele oordeelsvorming toe en houden wij gedurende de hele controle een professioneel-kritische instelling. Daarnaast:

| — | identificeren en beoordelen we de risico’s op afwijkingen van materieel belang van de financiële staten, hetzij door fraude, hetzij door fouten; ontwerpen we in het licht van die risico’s controleprocedures en voeren we deze uit; en verkrijgen we controle-informatie die toereikend is en geschikt als grondslag voor ons oordeel. Het risico dat een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude niet wordt ontdekt is groter dan wanneer deze voortvloeit uit fouten, aangezien er bij fraude sprake kan zijn van collusie, vervalsing, opzettelijke omissies, verkeerde voorstellingen van zaken of het terzijde stellen van de interne beheersing; |
| --- | --- |

—

identificeren en beoordelen we de risico’s op afwijkingen van materieel belang van de financiële staten, hetzij door fraude, hetzij door fouten; ontwerpen we in het licht van die risico’s controleprocedures en voeren we deze uit; en verkrijgen we controle-informatie die toereikend is en geschikt als grondslag voor ons oordeel. Het risico dat een afwijking van materieel belang als gevolg van fraude niet wordt ontdekt is groter dan wanneer deze voortvloeit uit fouten, aangezien er bij fraude sprake kan zijn van collusie, vervalsing, opzettelijke omissies, verkeerde voorstellingen van zaken of het terzijde stellen van de interne beheersing;

| — | verkrijgen we inzicht in de internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de controle om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen van de Onderneming; |
| --- | --- |

—

verkrijgen we inzicht in de internebeheersingsmaatregelen die relevant zijn voor de controle om controleprocedures op te zetten die onder de gegeven omstandigheden adequaat zijn, maar niet om een oordeel uit te spreken over de doeltreffendheid van de internebeheersingsmaatregelen van de Onderneming;

| — | beoordelen we de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en de redelijkheid van de boekhoudkundige schattingen en de daarmee samenhangende informatieverschaffing door de leiding; |
| --- | --- |

—

beoordelen we de geschiktheid van de gehanteerde grondslagen voor financiële verslaglegging en de redelijkheid van de boekhoudkundige schattingen en de daarmee samenhangende informatieverschaffing door de leiding;

| — | trekken we conclusies over de geschiktheid van de wijze waarop de leiding het continuïteitsbeginsel hanteert en, op basis van de verkregen controle-informatie, over het al dan niet bestaan van materiële onzekerheden die verband houden met gebeurtenissen of omstandigheden die mogelijk aanzienlijke twijfel doen rijzen over het vermogen van de Onderneming om haar bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Als we tot de conclusie komen dat er een materiële onzekerheid bestaat, zijn we verplicht in ons verslag van de controleur de aandacht te vestigen op de gerelateerde informatie in de financiële staten of, indien de informatie ontoereikend is, ons oordeel aan te passen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die we hebben verkregen tot de datum van vaststelling van ons verslag van de controleur. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de Onderneming haar bedrijfsactiviteiten niet langer kan voortzetten; |
| --- | --- |

—

trekken we conclusies over de geschiktheid van de wijze waarop de leiding het continuïteitsbeginsel hanteert en, op basis van de verkregen controle-informatie, over het al dan niet bestaan van materiële onzekerheden die verband houden met gebeurtenissen of omstandigheden die mogelijk aanzienlijke twijfel doen rijzen over het vermogen van de Onderneming om haar bedrijfsactiviteiten voort te zetten. Als we tot de conclusie komen dat er een materiële onzekerheid bestaat, zijn we verplicht in ons verslag van de controleur de aandacht te vestigen op de gerelateerde informatie in de financiële staten of, indien de informatie ontoereikend is, ons oordeel aan te passen. Onze conclusies zijn gebaseerd op de controle-informatie die we hebben verkregen tot de datum van vaststelling van ons verslag van de controleur. Toekomstige gebeurtenissen of omstandigheden kunnen er echter toe leiden dat de Onderneming haar bedrijfsactiviteiten niet langer kan voortzetten;

| — | evalueren we de algemene presentatie, structuur en inhoud van de financiële staten, met inbegrip van de toelichtingen, en beoordelen we of de financiële staten de onderliggende verrichtingen en gebeurtenissen zodanig weergeven dat een getrouw beeld ontstaat. |
| --- | --- |

—

evalueren we de algemene presentatie, structuur en inhoud van de financiële staten, met inbegrip van de toelichtingen, en beoordelen we of de financiële staten de onderliggende verrichtingen en gebeurtenissen zodanig weergeven dat een getrouw beeld ontstaat.

Wij communiceren met diegenen die belast zijn met governance met betrekking tot, onder andere, de geplande reikwijdte en timing van de controle en over significante controlebevindingen, waaronder eventuele significante tekortkomingen in de interne beheersing die we tijdens onze controle constateren.

Luxemburg, 17 mei 2018.

PricewaterhouseCoopers, Société coopérative

Vertegenwoordigd door

Rima ADAS

---

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

1

(2)  PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1.

2

(3)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

3

(4)  PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1.

4

---

FINANCIËLE STATEN EN TOELICHTING (1)

Balans

| (EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Niet-vlottende activa | | | |
| Immateriële activa | 3.1. | 1 977 442 | 3 530 432 |
| Materiële vaste activa | 3.2. | 74 664 292 | 78 146 338 |
| Vorderingen | | — | — |
| | | 76 641 734 | 81 676 770 |
| Vlottende activa | | | |
| Vorderingen | 3.3. | 655 198 | 691 455 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten | 3.4. | 7 110 125 | 8 356 341 |
| | | 7 765 323 | 9 047 796 |
| Totaal activa | | 84 407 057 | 90 724 566 |
| Vlottende passiva | | | |
| Voorzieningen | | — | — |
| Schulden | 3.5. | 6 042 069 | 5 354 888 |
| | | 6 042 069 | 5 354 888 |
| Totaal passiva | | 6 042 069 | 5 354 888 |
| Nettoactiva | | 78 364 988 | 85 369 678 |
| Gecumuleerd overschot/tekort | | 85 369 678 | 88 953 458 |
| Economisch resultaat over het jaar | | (7 004 690 ) | (3 583 780 ) |
| Nettoactiva | | 78 364 988 | 85 369 678 |

(EUR)

Toelichting

31 december 2017

31 december 2016

Niet-vlottende activa

Immateriële activa

3.1.

1 977 442

3 530 432

Materiële vaste activa

3.2.

74 664 292

78 146 338

Vorderingen

—

—

76 641 734

81 676 770

Vlottende activa

Vorderingen

3.3.

655 198

691 455

Geldmiddelen en kasequivalenten

3.4.

7 110 125

8 356 341

7 765 323

9 047 796

Totaal activa

84 407 057

90 724 566

Vlottende passiva

Voorzieningen

—

—

Schulden

3.5.

6 042 069

5 354 888

6 042 069

5 354 888

Totaal passiva

6 042 069

5 354 888

Nettoactiva

78 364 988

85 369 678

Gecumuleerd overschot/tekort

85 369 678

88 953 458

Economisch resultaat over het jaar

(7 004 690 )

(3 583 780 )

Nettoactiva

78 364 988

85 369 678

Staat van de financiële resultaten

| (EUR) |
| --- |
| | Toelichting | 2017 | 2016 |
| Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen | 4.1. | 115 900 000 | 116 700 000 |
| Ontvangsten uit administratieve verrichtingen | 4.2. | 20 918 724 | 20 234 812 |
| Overige operationele ontvangsten | 4.3. | 10 460 | 49 328 |
| Totaal operationele ontvangsten | 4.4. | 136 829 184 | 136 984 140 |
| Personeelsuitgaven | 4.5. | (115 939 175 ) | (112 410 058 ) |
| Uitgaven in verband met activa | 4.6. | (7 512 025 ) | (7 764 105 ) |
| Overige administratieve uitgaven | 4.7. | (20 366 931 ) | (20 351 775 ) |
| Operationele uitgaven | 4.8. | (7 168 ) | (25 270 ) |
| Totaal operationele uitgaven | | (143 825 299 ) | (140 551 208 ) |
| Overschot/(tekort) uit operationele activiteiten | | (6 996 115 ) | (3 567 068 ) |
| Financiële uitgaven | 4.9. | (8 575 ) | (16 712 ) |
| Overschot/(tekort) uit niet-operationele activiteiten | | (8 575 ) | (16 712 ) |
| Economisch jaarresultaat | | (7 004 690 ) | (3 583 780 ) |

(EUR)

Toelichting

2017

2016

Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen

4.1.

115 900 000

116 700 000

Ontvangsten uit administratieve verrichtingen

4.2.

20 918 724

20 234 812

Overige operationele ontvangsten

4.3.

10 460

49 328

Totaal operationele ontvangsten

4.4.

136 829 184

136 984 140

Personeelsuitgaven

4.5.

(115 939 175 )

(112 410 058 )

Uitgaven in verband met activa

4.6.

(7 512 025 )

(7 764 105 )

Overige administratieve uitgaven

4.7.

(20 366 931 )

(20 351 775 )

Operationele uitgaven

4.8.

(7 168 )

(25 270 )

Totaal operationele uitgaven

(143 825 299 )

(140 551 208 )

Overschot/(tekort) uit operationele activiteiten

(6 996 115 )

(3 567 068 )

Financiële uitgaven

4.9.

(8 575 )

(16 712 )

Overschot/(tekort) uit niet-operationele activiteiten

(8 575 )

(16 712 )

Economisch jaarresultaat

(7 004 690 )

(3 583 780 )

Kasstroomoverzicht

| (EUR) |
| --- |
| | 2017 | 2016 |
| Economisch jaarresultaat | (7 004 690 ) | (3 583 780 ) |
| Operationele activiteiten — Aanpassingen | | |
| Afschrijvingen | 1 566 045 | 1 600 449 |
| Afwaardering | 5 927 200 | 6 146 461 |
| Toename/(afname) voorzieningen | — | (50 000 ) |
| Toename/(afname) vorderingen | 36 257 | (87 142 ) |
| Toename/(afname) schulden | 687 182 | (1 627 120 ) |
| Nettokasstroom uit operationele activiteiten | 1 211 994 | 2 398 868 |
| Kasstroom uit investeringsactiviteiten | | |
| Aanschaf van materiële vaste activa en immateriële activa (-) | (2 476 990 ) | (1 274 770 ) |
| Opbrengst van materiële vaste activa en immateriële activa (+) | 18 780 | 17 195 |
| Nettokasstroom uit investeringsactiviteiten | (2 458 210 ) | (1 257 575 ) |
| Toename/(afname) personeelsbeloningen | — | — |
| Netto toename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten | (1 246 216 ) | 1 141 293 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten aan het begin van het jaar | 8 356 341 | 7 215 048 |
| Geldmiddelen en kasequivalenten aan het eind van het jaar | 7 110 125 | 8 356 341 |

(EUR)

2017

2016

Economisch jaarresultaat

(7 004 690 )

(3 583 780 )

Operationele activiteiten — Aanpassingen

Afschrijvingen

1 566 045

1 600 449

Afwaardering

5 927 200

6 146 461

Toename/(afname) voorzieningen

—

(50 000 )

Toename/(afname) vorderingen

36 257

(87 142 )

Toename/(afname) schulden

687 182

(1 627 120 )

Nettokasstroom uit operationele activiteiten

1 211 994

2 398 868

Kasstroom uit investeringsactiviteiten

Aanschaf van materiële vaste activa en immateriële activa (-)

(2 476 990 )

(1 274 770 )

Opbrengst van materiële vaste activa en immateriële activa (+)

18 780

17 195

Nettokasstroom uit investeringsactiviteiten

(2 458 210 )

(1 257 575 )

Toename/(afname) personeelsbeloningen

—

—

Netto toename/(afname) geldmiddelen en kasequivalenten

(1 246 216 )

1 141 293

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het begin van het jaar

8 356 341

7 215 048

Geldmiddelen en kasequivalenten aan het eind van het jaar

7 110 125

8 356 341

Staat van de veranderingen van de nettoactiva

| (EUR) |
| --- |
| Nettoactiva | Gecumuleerd overschot/(tekort) | Economisch jaarresultaat | Totaal |
| Balans per 31.12.2016 | 88 953 458 | (3 583 780 ) | 85 369 678 |
| Toewijzing economisch resultaat uit voorgaand jaar | (3 583 780 ) | 3 583 780 | — |
| Economisch jaarresultaat | — | (7 004 690 ) | (7 004 690 ) |
| Balans per 31.12.2017 | 85 369 678 | (7 004 690 ) | 78 364 988 |

(EUR)

Nettoactiva

Gecumuleerd overschot/(tekort)

Economisch jaarresultaat

Totaal

Balans per 31.12.2016

88 953 458

(3 583 780 )

85 369 678

Toewijzing economisch resultaat uit voorgaand jaar

(3 583 780 )

3 583 780

—

Economisch jaarresultaat

—

(7 004 690 )

(7 004 690 )

Balans per 31.12.2017

85 369 678

(7 004 690 )

78 364 988

Grondslagen voor financiële verslaglegging en toelichting bij de financiële staten

1.   
  Algemeen

De Europese Rekenkamer (hierna „Rekenkamer”) werd opgericht bij het Verdrag van Brussel van 22 juli 1975 en begon haar werkzaamheden in oktober 1977; zij is gevestigd te Luxemburg.

| Taakomschrijving van de Europese Rekenkamer

  Het is de taak van de Europese Rekenkamer om bij te dragen tot de verbetering van het financieel beheer van de EU en om op te treden als onafhankelijk hoedster van de financiële belangen van de burgers van de Unie, waarbij zij de verantwoording en transparantie bevordert. In haar rol als onafhankelijke extern controleur van de EU gaat de ERK na of de EU-middelen naar behoren worden verantwoord, of zij worden geheven en uitgegeven overeenkomstig de regelgeving ter zake, en of zij waar voor geld opleveren.
  De ERK controleert of de begroting van de Europese Unie juist is uitgevoerd en of de EU-middelen op wettige wijze en in overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer zijn verkregen en uitgegeven.
  De ERK is de EU-instelling die de EU-financiën controleert en wil als efficiënte organisatie toonaangevend zijn in ontwikkelingen op het gebied van de controle van de openbare financiën en openbaar bestuur. |
| --- |

Taakomschrijving van de Europese Rekenkamer

Het is de taak van de Europese Rekenkamer om bij te dragen tot de verbetering van het financieel beheer van de EU en om op te treden als onafhankelijk hoedster van de financiële belangen van de burgers van de Unie, waarbij zij de verantwoording en transparantie bevordert. In haar rol als onafhankelijke extern controleur van de EU gaat de ERK na of de EU-middelen naar behoren worden verantwoord, of zij worden geheven en uitgegeven overeenkomstig de regelgeving ter zake, en of zij waar voor geld opleveren.

De ERK controleert of de begroting van de Europese Unie juist is uitgevoerd en of de EU-middelen op wettige wijze en in overeenstemming met de beginselen van goed financieel beheer zijn verkregen en uitgegeven.

De ERK is de EU-instelling die de EU-financiën controleert en wil als efficiënte organisatie toonaangevend zijn in ontwikkelingen op het gebied van de controle van de openbare financiën en openbaar bestuur.

Het begrotingsjaar van de Rekenkamer loopt van 1 januari tot en met 31 december.

2.   
  Rechtsgrondslag en boekhoudregels

2.1.   Basis van de presentatie

De financiële staten van de Rekenkamer worden opgesteld overeenkomstig de bepalingen van Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (1) (hierna „Financieel Reglement”), en Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie (2) houdende de uitvoeringsvoorschriften voor dit Financieel Reglement en de wijzigingen ervan.

2.2.   Boekhoudbeginselen

De financiële staten worden voorbereid op basis van boekhoudregels op transactiebasis die zijn afgeleid van de International Public Sector Accounting Standards (IPSAS). Deze EU-boekhoudregels zijn vastgesteld door de rekenplichtige van de Commissie na raadpleging van de andere instellingen.

De boekhoudbeginselen die moeten worden gevolgd bij de opstelling van de financiële staten zijn vastgesteld in EU-boekhoudregel nr. 1 „Financiële staten” en zijn dezelfde als die welke zijn beschreven in IPSAS 1, namelijk: getrouwe weergave, transactiebasis, continuïteit, consistentie van de presentatie, samenvoeging, verrekening en vergelijkende informatie. Volgens artikel 144 van het Financieel Reglement omvatten de kwalitatieve kenmerken van financiële verslaglegging relevantie, betrouwbaarheid, begrijpelijkheid en vergelijkbaarheid.

Overeenkomstig de IPSAS en algemeen aanvaarde boekhoudbeginselen bevatten de financiële staten onvermijdelijk bedragen die steunen op ramingen en veronderstellingen die op basis van de meest betrouwbare beschikbare informatie door de leiding zijn gedaan.

2.3.   Munteenheid en omrekeningsbeginselen

De financiële staten zijn uitgedrukt in euro, aangezien de euro de functionele en rapporteringsvaluta van de EU is.

Transacties in vreemde valuta worden in euro omgerekend tegen de per de transactiedatum geldende wisselkoers.

Deviezenwinsten en -verliezen op de afsluiting van transacties in vreemde valuta en op de omrekening van in vreemde valuta uitgedrukte monetaire activa en passiva tegen de aan het eind van het jaar geldende wisselkoers worden opgenomen in de staat van de financiële resultaten.

De saldi aan het eind van het jaar van in vreemde valuta uitgedrukte monetaire activa en passiva worden in euro omgerekend tegen de op 31 december geldende wisselkoers.

2.4.   Immateriële activa

Aangekochte licenties voor computersoftware worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met de gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De activa worden lineair afgeschreven in de loop van vier jaar. Intern geproduceerde immateriële activa worden in rekeningen opgenomen wanneer zij aan de relevante criteria van de boekhoudregels van de EU voldoen. De activeerbare kosten omvatten alle direct toerekenbare kosten die nodig zijn om het activum te creëren, te produceren en voor te bereiden zodat het kan worden gebruikt op de door de leiding van de Rekenkamer beoogde wijze. De kosten voor onderzoeksactiviteiten en de niet geactiveerde kosten voor ontwikkeling en onderhoud worden als uitgaven geboekt wanneer zij worden gedaan.

2.5.   Materiële vaste activa

Alle materiële vaste activa worden geboekt tegen historische kostprijs verminderd met gecumuleerde afschrijvingen en waardeverminderingsverliezen. De historische kostprijs omvat uitgaven die direct aan de aanschaf of de bouw van het activum kunnen worden toegerekend.

De daarna gemaakte kosten worden, naargelang van het geval, slechts in de boekwaarde van het activum opgenomen of als afzonderlijk activum geboekt wanneer het waarschijnlijk is dat de daaruit in de toekomst voortkomende economische baten of het daaruit voortkomende dienstenpotentieel aan de Rekenkamer zullen toevloeien en de kosten op betrouwbare wijze kunnen worden gemeten. De herstel- en onderhoudskosten worden in de staat van de financiële resultaten geboekt tijdens de begrotingsperiode waarin zij zich voordoen. Aangezien de Rekenkamer geen geld leent om de aankoop van materiële vaste activa te financieren, gaan dergelijke aankopen niet gepaard met financieringskosten.

Activa waarop afschrijvingen worden toegepast, worden op waardevermindering gecontroleerd telkens wanneer er op grond van gebeurtenissen of veranderde omstandigheden aanleiding is om te veronderstellen dat de boekwaarde niet realiseerbaar is. Een waardeverminderingsverlies is het bedrag waarmee de boekwaarde van een activum zijn realiseerbare waarde overtreft.

Op terreinen en kunstwerken worden geen afschrijvingen toegepast, aangezien ervan wordt uitgegaan dat zij een onbeperkte levensduur hebben. Activa in aanbouw worden niet afgeschreven, aangezien deze activa nog niet beschikbaar zijn voor gebruik. De afschrijvingen op andere activa worden voor de toerekening van de kosten aan de restwaarde over hun geraamde levensduur als volgt berekend volgens de lineaire methode:

| Gebouwen | 4 % |
| --- | --- |
| Installaties, machines en uitrusting | 12,5  % tot 25 % |
| Meubilair en wagenpark | 10 % tot 25 % |
| Computerapparatuur | 25 % |
| Andere installaties | 12,5  % tot 25 % |

Gebouwen

4 %

Installaties, machines en uitrusting

12,5  % tot 25 %

Meubilair en wagenpark

10 % tot 25 %

Computerapparatuur

25 %

Andere installaties

12,5  % tot 25 %

2.6.   Voorzieningen

Voorzieningen worden opgenomen wanneer de Rekenkamer een bestaande, in rechte afdwingbare of feitelijke verplichting tegenover derden heeft als gevolg van gebeurtenissen in het verleden, het zeer waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen nodig zal zijn om de verplichting af te wikkelen en het bedrag op betrouwbare wijze kan worden geraamd. Voor toekomstige exploitatieverliezen worden geen voorzieningen opgenomen. Het bedrag van de voorziening is de beste raming van de uitgaven die naar verwachting nodig zullen zijn om de huidige verplichting op de verslagdatum af te wikkelen.

2.7.   Opname van uitgaven

Overeenkomstig de boekhoudregels van de EU worden transacties en gebeurtenissen in de financiële staten opgenomen in de periode waarop zij betrekking hebben. Aan het eind van de boekhoudperiode worden te betalen kosten opgenomen op basis van een geschat bedrag voor de verschuldigde overdracht voor de periode. De berekening van de te betalen kosten verloopt volgens gedetailleerde operationele en praktische richtsnoeren die zijn uitgegeven door de rekenplichtige en die moeten waarborgen dat de financiële staten een getrouw beeld geven.

2.8.   Voorwaardelijke verplichtingen

Een voorwaardelijke verplichting is een mogelijke verplichting die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden en waarvan het bestaan alleen wordt bevestigd door het al dan niet plaatsvinden van één of meer onzekere toekomstige gebeurtenissen waarover de EU niet de volledige controle heeft, of een bestaande verbintenis die voortvloeit uit gebeurtenissen in het verleden, maar die niet wordt opgenomen omdat het niet waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen die economische voordelen of dienstenpotentieel in zich bergen vereist zal zijn om de verbintenis af te wikkelen of, in zeldzame omstandigheden, omdat het bedrag van de verbintenis niet betrouwbaar genoeg kan worden bepaald.

3.   
  Toelichting bij de balans

NIET-VLOTTENDE ACTIVA

3.1.   Immateriële activa

De mutaties in de immateriële activa gedurende het jaar 2017 waren:

| (EUR) |
| --- |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2016 | 7 777 459 |
| Toevoegingen | 13 055 |
| Vervreemdingen | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — |
| Andere wijzigingen | — |
| Brutoboekwaarde per 31.12.2017 | 7 790 514 |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016 | (4 247 027 ) |
| Afschrijvingskosten voor het jaar | (1 566 045 ) |
| Teruggeboekte afschrijvingen | — |
| Vervreemdingen | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2017 | (5 813 072 ) |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2017 | 1 977 442 |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2016 | 3 530 432 |

(EUR)

Brutoboekwaarde op 31.12.2016

7 777 459

Toevoegingen

13 055

Vervreemdingen

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

Andere wijzigingen

—

Brutoboekwaarde per 31.12.2017

7 790 514

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016

(4 247 027 )

Afschrijvingskosten voor het jaar

(1 566 045 )

Teruggeboekte afschrijvingen

—

Vervreemdingen

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2017

(5 813 072 )

Nettoboekwaarde per 31.12.2017

1 977 442

Nettoboekwaarde per 31.12.2016

3 530 432

In 2017 werden er geen kosten in verband met onderzoeksactiviteiten opgenomen.

3.2.   Materiële vaste activa

De mutaties in de materiële vaste activa gedurende het jaar 2017 waren:

| (EUR) |
| --- |
| | Terreinen en gebouwen | Installatie en uitrusting | Meubilair en wagenpark | Computerapparatuur | Andere installaties | Grond en gebouwen in aanbouw | Materiële activa in aanbouw | Totaal |
| Brutoboekwaarde op 31.12.2016 | 125 179 306 | 939 260 | 5 222 855 | 4 421 414 | 2 262 957 | — | 9 000 | 138 034 792 |
| Toevoegingen | 4 392 | 154 788 | 168 683 | 619 164 | 30 729 | 1 480 179 | 6 000 | 2 463 935 |
| Vervreemdingen | — | (12 972 ) | (92 257 ) | (674 347 ) | (33 397 ) | — | — | (812 973 ) |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — | — | — | — | — | — | — | — |
| Andere wijzigingen | — | — | — | — | — | — | — | — |
| Brutoboekwaarde per 31.12.2017 | 125 183 698 | 1 081 076 | 5 299 281 | 4 366 231 | 2 260 289 | 1 480 179 | 15 000 | 139 685 754 |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016 | (51 061 631 ) | (754 282 ) | (2 904 255 ) | (3 402 841 ) | (1 765 444 ) | — | — | (59 888 453 ) |
| Afwaarderingskosten voor het jaar | (4 609 285 ) | (80 599 ) | (474 560 ) | (546 806 ) | (215 950 ) | — | — | (5 927 200 ) |
| Teruggeboekte afwaarderingen | — | 12 971 | 84 959 | 664 725 | 31 536 | — | — | 794 191 |
| Vervreemdingen | — | — | — | — | — | — | — | — |
| Overdrachten tussen categorieën van activa | — | — | — | — | — | — | — | — |
| Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2017 | (55 670 916 ) | (821 910 ) | (3 293 856 ) | (3 284 922 ) | (1 949 858 ) | — | — | (65 021 462 ) |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2017 | 69 512 782 | 259 166 | 2 005 425 | 1 081 309 | 310 431 | 1 480 179 | 15 000 | 74 664 292 |
| Nettoboekwaarde per 31.12.2016 | 74 117 675 | 184 978 | 2 318 600 | 1 018 573 | 497 513 | — | 9 000 | 78 146 339 |

(EUR)

Terreinen en gebouwen

Installatie en uitrusting

Meubilair en wagenpark

Computerapparatuur

Andere installaties

Grond en gebouwen in aanbouw

Materiële activa in aanbouw

Totaal

Brutoboekwaarde op 31.12.2016

125 179 306

939 260

5 222 855

4 421 414

2 262 957

—

9 000

138 034 792

Toevoegingen

4 392

154 788

168 683

619 164

30 729

1 480 179

6 000

2 463 935

Vervreemdingen

—

(12 972 )

(92 257 )

(674 347 )

(33 397 )

—

—

(812 973 )

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

—

—

—

—

—

—

—

Andere wijzigingen

—

—

—

—

—

—

—

—

Brutoboekwaarde per 31.12.2017

125 183 698

1 081 076

5 299 281

4 366 231

2 260 289

1 480 179

15 000

139 685 754

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2016

(51 061 631 )

(754 282 )

(2 904 255 )

(3 402 841 )

(1 765 444 )

—

—

(59 888 453 )

Afwaarderingskosten voor het jaar

(4 609 285 )

(80 599 )

(474 560 )

(546 806 )

(215 950 )

—

—

(5 927 200 )

Teruggeboekte afwaarderingen

—

12 971

84 959

664 725

31 536

—

—

794 191

Vervreemdingen

—

—

—

—

—

—

—

—

Overdrachten tussen categorieën van activa

—

—

—

—

—

—

—

—

Gecumuleerde afschrijving per 31.12.2017

(55 670 916 )

(821 910 )

(3 293 856 )

(3 284 922 )

(1 949 858 )

—

—

(65 021 462 )

Nettoboekwaarde per 31.12.2017

69 512 782

259 166

2 005 425

1 081 309

310 431

1 480 179

15 000

74 664 292

Nettoboekwaarde per 31.12.2016

74 117 675

184 978

2 318 600

1 018 573

497 513

—

9 000

78 146 339

VLOTTENDE ACTIVA

3.3.   Vorderingen

| (EUR) |
| --- |
| | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Vlottende activa | (5 770 ) | (4 123 ) |
| Diverse vorderingen, met name in verband met voorschotten op salarissen en dienstreizen | 82 724 | 134 738 |
| Uitgestelde lasten voor huur van gebouwen en IT-contracten | 578 244 | 551 166 |
| Vorderingen op EU-entiteiten | — | 9 674 |
| Totaal | 655 198 | 691 455 |

(EUR)

31 december 2017

31 december 2016

Vlottende activa

(5 770 )

(4 123 )

Diverse vorderingen, met name in verband met voorschotten op salarissen en dienstreizen

82 724

134 738

Uitgestelde lasten voor huur van gebouwen en IT-contracten

578 244

551 166

Vorderingen op EU-entiteiten

—

9 674

Totaal

655 198

691 455

3.4.   Geldmiddelen en kasequivalenten

| (EUR) |
| --- |
| | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Kleine kas | 1 122 | 1 000 |
| Lopende bankrekening | 206 765 | 1 447 332 |
| Trustrekening | 6 902 238 | 6 908 009 |
| Totaal | 7 110 125 | 8 356 341 |

(EUR)

31 december 2017

31 december 2016

Kleine kas

1 122

1 000

Lopende bankrekening

206 765

1 447 332

Trustrekening

6 902 238

6 908 009

Totaal

7 110 125

8 356 341

Op 27 januari 2010 opende de Europese Rekenkamer een trustrekening bij de Banque et Caisse d’Épargne de l’État te Luxemburg. Door middel van deze trustrekening kon de Rekenkamer het door de begrotingsautoriteit voor het K3-bouwproject toegekende budget beheren (zie toelichting 5.3). Op 14 maart 2014 verzocht de Rekenkamer het Europees Parlement en de Raad om het geraamde resterende budget voor het K3-project (7 miljoen EUR) te mogen gebruiken voor de noodzakelijke en verplichte technische modernisering van het K2-gebouw van de Rekenkamer. Dit voorstel werd op 1 april 2014 goedgekeurd door het Europees Parlement en de Raad. Op 23 maart 2015 heeft de Rekenkamer aan het Europees Parlement en de Raad medegedeeld dat het definitieve resterende budget voor het K3-project 9,4 miljoen EUR bedroeg en op 12 mei 2015 werd 2,4 miljoen EUR teruggestort in de EU-begroting, aangezien de geraamde kosten voor de modernisering van de het K2-gebouw 7 miljoen EUR bedroegen. De betalingen over 2017 bedroegen 5 756,78 EUR. De Rekenkamer verwacht dat de werkzaamheden in 2019-2020 zullen plaatsvinden.

VLOTTENDE PASSIVA

3.5.   Schulden

| (EUR) |
| --- |
| | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Lopende schulden | 65 297 | 88 815 |
| Diverse schulden in verband met salarissen en personeel | (18 589 ) | (14 199 ) |
| Te betalen lasten | 5 866 734 | 5 148 263 |
| Aan geconsolideerde EU-entiteiten te betalen posten | 128 627 | 132 009 |
| Totaal | 6 042 069 | 5 354 888 |

(EUR)

31 december 2017

31 december 2016

Lopende schulden

65 297

88 815

Diverse schulden in verband met salarissen en personeel

(18 589 )

(14 199 )

Te betalen lasten

5 866 734

5 148 263

Aan geconsolideerde EU-entiteiten te betalen posten

128 627

132 009

Totaal

6 042 069

5 354 888

4.   
  Toelichting bij de staat van de financiële resultaten

| 4.1. | „Door de Commissie aan andere instellingen overgedragen middelen”: het bedrag komt overeen met de door de Rekenkamer aan de Commissie gerichte maandelijkse verzoeken tot storting om haar bankrekening aan te vullen. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | „Ontvangsten uit administratieve verrichtingen”: voor het grootste gedeelte bestaat deze rubriek uit inhoudingen op salarissen van leden en personeel in verband met belasting en sociale bijdragen. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | „Overige operationele ontvangsten” ontstaan onder meer uit wisselkoerswinsten. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Ontvangsten werden als volgt door wissel- en niet-wisseltransacties gegenereerd:







  (EUR) |
| --- | --- |
| | 2017 | 2016 |
| Ontvangsten uit ruiltransacties | 27 791 | 59 002 |
| Ontvangsten uit niet-ruiltransacties | 136 801 393 | 136 925 138 |
| Totale ontvangsten | 136 829 184 | 136 984 140 |

4.4.

(EUR)

2017

2016

Ontvangsten uit ruiltransacties

27 791

59 002

Ontvangsten uit niet-ruiltransacties

136 801 393

136 925 138

Totale ontvangsten

136 829 184

136 984 140

| 4.5. | „Personeelsuitgaven” omvatten de salarissen van leden, statutair personeel, arbeidscontractanten en tijdelijk personeel. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | De „uitgaven in verband met activa” bestaan uit de waardevermindering/afschrijving van de materiële en immateriële activa. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | De voornaamste posten van de rubriek „Overige administratieve uitgaven” waren: |
| --- | --- |

4.7.

| — | informatica en telecommunicatie |
| --- | --- |

—

informatica en telecommunicatie

| — | kosten van dienstreizen |
| --- | --- |

—

kosten van dienstreizen

| — | schoonmaak- en beveiligingsdiensten. |
| --- | --- |

—

schoonmaak- en beveiligingsdiensten.

| 4.8. | „Operationele uitgaven” ontstaan onder meer uit wisselkoersverliezen. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | „Financiële uitgaven” zijn over de lopende rekening en de trustrekening van de Rekenkamer geheven bankkosten. |
| --- | --- |

4.9.

5.   
  Andere significante vermeldingen

5.1.   Voorwaardelijke activa

De volgende bankgaranties zijn ingevolge contractuele verplichtingen door dienstverleners verstrekt:

| (EUR) |
| --- |
| | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Renovatie gebouw | 230 264 | 251 139 |
| Projectbeheer K3-gebouw | 10 339 | 10 339 |
| Verzekeringsmaatschappij | 1 361 | 1 361 |
| Telecommunicatie | 20 000 | 20 000 |
| Methodologische steun voor EMAS (*1) | — | 4 680 |
| Totaal | 261 964 | 287 519 |

(EUR)

31 december 2017

31 december 2016

Renovatie gebouw

230 264

251 139

Projectbeheer K3-gebouw

10 339

10 339

Verzekeringsmaatschappij

1 361

1 361

Telecommunicatie

20 000

20 000

Methodologische steun voor EMAS (*1)

—

4 680

Totaal

261 964

287 519

5.2.   Vastleggingen voor toekomstige financiering

| (EUR) |
| --- |
| | 31 december 2017 | 31 december 2016 |
| Operationele lease voor gebouwen | 475 000 | 875 000 |
| Operationele lease voor IT-materiaal, auto's en andere uitrusting | 1 760 453 | 2 156 313 |
| Subtotaal | 2 235 453 | 3 031 313 |
| Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten — RAL („Restant à liquider”) — na aftrek van te betalen kosten voor 2017 | 5 959 568 | 8 166 271 |
| Totaal | 8 195 021 | 11 197 584 |

(EUR)

31 december 2017

31 december 2016

Operationele lease voor gebouwen

475 000

875 000

Operationele lease voor IT-materiaal, auto's en andere uitrusting

1 760 453

2 156 313

Subtotaal

2 235 453

3 031 313

Vastleggingen ten laste van nog niet gebruikte kredieten — RAL („Restant à liquider”) — na aftrek van te betalen kosten voor 2017

5 959 568

8 166 271

Totaal

8 195 021

11 197 584

De RAL is een element van de begrotingsboekhouding dat de waarde van de nog af te wikkelen vastleggingen weergeeft. Dat is het verschil tussen de aangegane verbintenissen en de betalingen, dat ontstaat door het tijdsverloop tussen het aangaan van een verbintenis en het verrichten van de desbetreffende betaling.

5.3.   Bouwprojecten van de Rekenkamer

De Rekenkamer nam haar hoofdkantoor (het „K1”-gebouw) in 1988 in gebruik en kocht dit en de grond waarop het staat in 1990 aan. In 1999 tekende de Rekenkamer een kaderovereenkomst met de Luxemburgse staat waarmee zij het recht verkreeg een tweede stuk grond gedurende 49 jaar (eenmaal te verlengen) te gebruiken voor de bouw van een uitbreiding (het „K2”-gebouw) in ruil voor de betaling van één euro. Voor de tweede uitbreiding, het „K3”-gebouw, moesten de Luxemburgse staat en de Rekenkamer echter een nieuwe kaderovereenkomst sluiten vanwege verschillende regelingen voor de projectuitvoering; dat gebeurde op 22 februari 2008.

De beide terreinen voor de bovengenoemde twee uitbreidingen („K2” en „K3”) heeft de staat verkocht aan de Rekenkamer voor het symbolische bedrag van één EUR.

Mocht de Rekenkamer harerzijds ooit overwegen een van de gebouwen aan een andere partij dan een uniaal orgaan of instelling af te staan, dan zal zij voor het symbolische bedrag van één euro het terrein in eigendom teruggeven aan de staat; deze beschikt tevens over een optie, het gebouw voor een door een onafhankelijke deskundige vast te stellen bedrag te kopen. Ingeval de staat besluit van deze optie geen gebruik te maken, zal hij het recht om het terrein te gebruiken aan de kopers van het gebouw overdragen.

5.4.   Voorwaardelijke verplichtingen

Er zijn geen voorwaardelijke verplichtingen.

---

(1)  De bijgevoegde toelichting maakt integrerend deel uit van deze financiële staten.

(1)  PB L 298 van 26.10.2012, blz. 1.

(2)  PB L 362 van 31.12.2012, blz. 1.

(*1)  EMAS (Eco-Management and Audit Scheme): milieubeheer- en milieuauditsysteem

---

BEGROTINGSINFORMATIE OVER HET BEGROTINGSJAAR 2017

A.   Berekening van het begrotingsresultaat

Het begrotingsresultaat van het jaar wordt berekend op basis van de cijfers van de begrotingsuitvoering.

| (EUR) |
| --- |
| Betalingen ten laste van kredieten van het jaar 2017 | (130 130 938 ) |
| Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten | (8 010 322 ) |
| Betalingen ten laste van kredieten i.v.m. bestemmingsontvangsten | (84 539 ) |
| Invorderingsopdrachten van het jaar, geïnd tijdens het jaar 2017 | 20 937 154 |
| Budgettaire invorderingsopdrachten afgegeven vóór 2016 en geïnd gedurende 2017 | 11 581 |
| Aanpassing van invorderingsopdrachten van voorgaande jaren | — |
| Naar 2018 overgedragen betalingskredieten | (8 071 426 ) |
| Uit voorgaande jaren overgedragen kredieten | 9 134 560 |
| Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten | 129 040 |
| Begrotingsresultaat | (116 084 890 ) |

(EUR)

Betalingen ten laste van kredieten van het jaar 2017

(130 130 938 )

Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten

(8 010 322 )

Betalingen ten laste van kredieten i.v.m. bestemmingsontvangsten

(84 539 )

Invorderingsopdrachten van het jaar, geïnd tijdens het jaar 2017

20 937 154

Budgettaire invorderingsopdrachten afgegeven vóór 2016 en geïnd gedurende 2017

11 581

Aanpassing van invorderingsopdrachten van voorgaande jaren

—

Naar 2018 overgedragen betalingskredieten

(8 071 426 )

Uit voorgaande jaren overgedragen kredieten

9 134 560

Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten

129 040

Begrotingsresultaat

(116 084 890 )

B.   Aansluiting van het economisch resultaat met het begrotingsresultaat

| (EUR) |
| --- |
| Economisch jaarresultaat | (7 004 690 ) |
| Aanpassing voor posten in het economisch resultaat maar niet in het begrotingsresultaat | (99 619 839 ) |
| | Verschil transitorische posten eind voorgaand jaar/eind lopend jaar | (213 369 ) |
| | Bedrag uit verbindingsrekening met de Commissie, geboekt op de economische resultatenrekening | (115 900 000 ) |
| | Onbetaalde facturen aan het eind van het jaar, geboekt onder lasten (klasse 6) | 819 508 |
| | Waardevermindering immateriële en materiële vaste activa | 7 694 587 |
| | Voorzieningen | — |
| | Waardevermindering | (352) |
| | Nog niet geïnde, in 2017 afgegeven invorderingsopdrachten in klasse 7 | (629) |
| | Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten | 8 010 322 |
| | Overig | (25 220 ) |
| | Wisselkoersverschillen | (4 686 ) |
| Aanpassing voor posten in het begrotingsresultaat maar niet in het economisch resultaat | (9 460 361 ) |
| | Verwerving van activa (betaald gedurende het jaar) | (2 653 795 ) |
| | Vóór 2017 afgegeven invorderingsopdrachten, geïnd tijdens het jaar | 11 581 |
| | Naar 2018 overgedragen betalingskredieten | (8 071 426 ) |
| | Annulering van ongebruikte, uit het voorgaande jaar overgedragen betalingskredieten | 1 124 238 |
| | Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten | 129 041 |
| | Betalingen voor pensioenen (dit zijn begrotingsbetalingen, maar geboekt ten laste van voorzieningen) | — |
| | Overig | — |
| Begrotingsresultaat | (116 084 890 ) |

(EUR)

Economisch jaarresultaat

(7 004 690 )

Aanpassing voor posten in het economisch resultaat maar niet in het begrotingsresultaat

(99 619 839 )

Verschil transitorische posten eind voorgaand jaar/eind lopend jaar

(213 369 )

Bedrag uit verbindingsrekening met de Commissie, geboekt op de economische resultatenrekening

(115 900 000 )

Onbetaalde facturen aan het eind van het jaar, geboekt onder lasten (klasse 6)

819 508

Waardevermindering immateriële en materiële vaste activa

7 694 587

Voorzieningen

—

Waardevermindering

(352)

Nog niet geïnde, in 2017 afgegeven invorderingsopdrachten in klasse 7

(629)

Betalingen ten laste van overgedragen betalingskredieten

8 010 322

Overig

(25 220 )

Wisselkoersverschillen

(4 686 )

Aanpassing voor posten in het begrotingsresultaat maar niet in het economisch resultaat

(9 460 361 )

Verwerving van activa (betaald gedurende het jaar)

(2 653 795 )

Vóór 2017 afgegeven invorderingsopdrachten, geïnd tijdens het jaar

11 581

Naar 2018 overgedragen betalingskredieten

(8 071 426 )

Annulering van ongebruikte, uit het voorgaande jaar overgedragen betalingskredieten

1 124 238

Aanpassing in verband met overdrachten uit het voorgaande jaar van per 31.12 beschikbare kredieten afkomstig uit bestemmingsontvangsten

129 041

Betalingen voor pensioenen (dit zijn begrotingsbetalingen, maar geboekt ten laste van voorzieningen)

—

Overig

—

Begrotingsresultaat

(116 084 890 )

---

ONAFHANKELIJK VERSLAG OVER DE BETROUWBAARHEID

Aan de leiding van

de Europese Rekenkamer

Wij hebben onderzocht of de door de Europese Commissie aan de Europese Rekenkamer (hierna „de Rekenkamer”) toegewezen financiële middelen voor de beoogde doelen zijn gebruikt en of de door de ordonnateurs ingestelde controleprocedures de nodige waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving voor de financiële middelen die ter beschikking werden gesteld en werden gebruikt voor de periode van 1 januari 2017 tot 31 december 2017.

Het voeren van de boekhouding en de administratie en het vaststellen en in stand houden van passende controles valt onder de verantwoordelijkheid van de leiding van de Rekenkamer. Onze verantwoordelijkheid bestaat in het geven van een oordeel op basis van ons onderzoek.

Wij verrichtten ons onderzoek overeenkomstig de internationale standaard inzake controleopdrachten „controleopdrachten buiten controles of beoordelingen van historische financiële informatie” (ISAE 3000), zoals vastgesteld door de „Commission de Surveillance du Secteur Financier”. Deze standaard schrijft voor dat wij ons onderzoek zodanig plannen en verrichten dat er redelijke zekerheid bestaat dat misbruik van de middelen dat van materieel belang is voor de boekhouding van de Rekenkamer, wordt ontdekt. Ons werk bestond hoofdzakelijk in het toetsings- en steekproefsgewijs onderzoeken van bewijs ter onderbouwing van het feit dat:

| — | de aan de Rekenkamer toegewezen middelen voor de beoogde doelen zijn gebruikt; |
| --- | --- |

—

de aan de Rekenkamer toegewezen middelen voor de beoogde doelen zijn gebruikt;

| — | de bestaande controleprocedures de noodzakelijke waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving. |
| --- | --- |

—

de bestaande controleprocedures de noodzakelijke waarborgen bieden betreffende de conformiteit van de financiële verrichtingen met de toepasselijke voorschriften en regelgeving.

Als criteria hebben wij voor ons onderzoek de volgende voorschriften en regelgeving gehanteerd:

| — | Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna „begroting”) en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (hierna het „Financieel Reglement”); |
| --- | --- |

—

Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 25 oktober 2012 tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna „begroting”) en tot intrekking van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 (hierna het „Financieel Reglement”);

| — | Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna de „uitvoeringsvoorschriften”); |
| --- | --- |

—

Gedelegeerde Verordening (EU) nr. 1268/2012 van de Commissie van 29 oktober 2012 houdende uitvoeringsvoorschriften voor Verordening (EU, Euratom) nr. 966/2012 van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de financiële regels van toepassing op de algemene begroting van de Unie (hierna de „uitvoeringsvoorschriften”);

| — | Besluit nr. 38-2016 van 2 juni 2016 van de Europese Rekenkamer tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor het reglement van orde van de Rekenkamer, met name de artikelen 16 en 42, zoals laatstelijk gewijzigd door de Rekenkamer tijdens haar vergadering van 14 september 2017. |
| --- | --- |

—

Besluit nr. 38-2016 van 2 juni 2016 van de Europese Rekenkamer tot vaststelling van de uitvoeringsvoorschriften voor het reglement van orde van de Rekenkamer, met name de artikelen 16 en 42, zoals laatstelijk gewijzigd door de Rekenkamer tijdens haar vergadering van 14 september 2017.

Besluit nr. 54-2016 van de Europese Rekenkamer van 12 september 2016 betreffende de interne regels voor de uitvoering van haar begroting, zoals gewijzigd bij Besluit nr. 58-2017 tijdens haar vergadering van 14 december 2017. Deze bepalingen maken deel uit van de in de Verdragen vastgelegde procedures of de op grond daarvan gesloten overeenkomsten welke betrekking hebben op de operationele procedure in verband met de begrotingsuitvoering.

Met name de volgende interne regels zijn als criteria gehanteerd:

| — | Artikel 7.1 — Ondertekening — „Elk van de partijen die zijn betrokken bij het voorbereiden, controleren en registreren van verrichtingen ter vaststelling en invordering van ontvangsten, of ter vastlegging van bedragen en ter verrichting van betalingen, tekent voor deze betrokkenheid met vermelding van de datum”. |
| --- | --- |

—

Artikel 7.1 — Ondertekening — „Elk van de partijen die zijn betrokken bij het voorbereiden, controleren en registreren van verrichtingen ter vaststelling en invordering van ontvangsten, of ter vastlegging van bedragen en ter verrichting van betalingen, tekent voor deze betrokkenheid met vermelding van de datum”.

| — | Artikel 8 — Bouwprojecten — „De president dient elk bouwproject dat aanzienlijke financiële gevolgen kan hebben voor de begroting van de Rekenkamer voor te leggen aan het Europees Parlement en de Raad. Voordat de Rekenkamer enige contractuele verbintenis inzake een dergelijk project goedkeurt, moet de bevoegde dienst een verklarend document afgeven waarin de verenigbaarheid van het project met het financiële kader wordt aangetoond”. |
| --- | --- |

—

Artikel 8 — Bouwprojecten — „De president dient elk bouwproject dat aanzienlijke financiële gevolgen kan hebben voor de begroting van de Rekenkamer voor te leggen aan het Europees Parlement en de Raad. Voordat de Rekenkamer enige contractuele verbintenis inzake een dergelijk project goedkeurt, moet de bevoegde dienst een verklarend document afgeven waarin de verenigbaarheid van het project met het financiële kader wordt aangetoond”.

| — | Artikel 11.2 — „De personen die gemachtigd zijn tot ondertekening van overschrijvingsopdrachten moeten, alvorens te ondertekenen, specifiek nagaan of de overschrijvingsopdrachten overeenstemmen met de betalingsopdracht”. |
| --- | --- |

—

Artikel 11.2 — „De personen die gemachtigd zijn tot ondertekening van overschrijvingsopdrachten moeten, alvorens te ondertekenen, specifiek nagaan of de overschrijvingsopdrachten overeenstemmen met de betalingsopdracht”.

| — | Artikel 16.2 — „Het verzoek om overschrijving moet vergezeld gaan van de in artikel 16, lid 2, genoemde informatie.” |
| --- | --- |

—

Artikel 16.2 — „Het verzoek om overschrijving moet vergezeld gaan van de in artikel 16, lid 2, genoemde informatie.”

| — | Artikel 17.4 — „Het is de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs ervoor te zorgen dat aan het eind van het jaar alleen die bedragen worden overgedragen waarvoor hiertoe een wettelijke verplichting bestaat”. |
| --- | --- |

—

Artikel 17.4 — „Het is de verantwoordelijkheid van de ordonnateurs ervoor te zorgen dat aan het eind van het jaar alleen die bedragen worden overgedragen waarvoor hiertoe een wettelijke verplichting bestaat”.

| — | Artikel 19.1 — Eigendomsinventaris — „Overeenkomstig de door de secretaris-generaal na overleg met de rekenplichtige vastgestelde procedures wordt een inventaris van de materiële activa bijgehouden in een voor alle ordonnateurs gemeenschappelijke database”. |
| --- | --- |

—

Artikel 19.1 — Eigendomsinventaris — „Overeenkomstig de door de secretaris-generaal na overleg met de rekenplichtige vastgestelde procedures wordt een inventaris van de materiële activa bijgehouden in een voor alle ordonnateurs gemeenschappelijke database”.

| — | Artikel 21.1 — Minimumprocedures voor beheer en interne beheersing — „De procedures voor beheer en interne beheersing worden door de ordonnateurs opgesteld met inachtneming van de door de Rekenkamer vastgestelde minimumnormen voor de interne beheersing.” |
| --- | --- |

—

Artikel 21.1 — Minimumprocedures voor beheer en interne beheersing — „De procedures voor beheer en interne beheersing worden door de ordonnateurs opgesteld met inachtneming van de door de Rekenkamer vastgestelde minimumnormen voor de interne beheersing.”

Wij zijn van mening dat met ons onderzoek een redelijke grondslag is gelegd ter onderbouwing van ons oordeel.

Op basis van onze in dit verslag omschreven werkzaamheden is niets onder onze aandacht gekomen dat ons in enig materieel opzicht en op grond van de hiervoor vermelde criteria doet aannemen:

| — | dat de aan de Rekenkamer toegewezen middelen niet voor de beoogde doelen zijn gebruikt; |
| --- | --- |

—

dat de aan de Rekenkamer toegewezen middelen niet voor de beoogde doelen zijn gebruikt;

| — | dat de bestaande controleprocedures niet de noodzakelijke waarborgen bieden dat de financiële verrichtingen in overeenstemming zijn met de toepasselijke voorschriften en regelgeving. |
| --- | --- |

—

dat de bestaande controleprocedures niet de noodzakelijke waarborgen bieden dat de financiële verrichtingen in overeenstemming zijn met de toepasselijke voorschriften en regelgeving.

Ons verslag heeft slechts het in de eerste alinea gestelde doel en dient uitsluitend te uwer informatie, en mag voor geen enkel ander doel worden gebruikt, noch worden verspreid onder derden, behoudens ter bekendmaking in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Luxemburg, 17 mei 2018.

PricewaterhouseCoopers, Société coopérative

Vertegenwoordigd door

Rima ADAS

---