# Publicatieblad C 233/2018

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 233 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 61e jaargang4 juli 2018 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 233

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

61e jaargang4 juli 2018

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2018/C 233/01 | Mededeling van de Commissie — De aanpassing aan de inflatie van de minimumdekkingsbedragen die worden vermeld in Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid | 1 |
| 2018/C 233/02 | Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.8416 — The Priceline Group/Momondo Group Holdings) (
  1) | 3 |

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2018/C 233/01

Mededeling van de Commissie — De aanpassing aan de inflatie van de minimumdekkingsbedragen die worden vermeld in Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid

1

2018/C 233/02

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie (Zaak M.8416 — The Priceline Group/Momondo Group Holdings) (
  1)

1

3

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2018/C 233/03 | Wisselkoersen van de euro | 4 |
| 2018/C 233/04 | Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach) (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1) | 5 |
| 2018/C 233/05 | Intrekking van voorstellen van de Commissie | 6 |
| | De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming |
| 2018/C 233/06 | Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming over online-manipulatie en persoonsgegevens | 8 |
| 2018/C 233/07 | Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming voor het indienen van voorstellen voor twee verordeningen tot vaststelling van een kader voor de interoperabiliteit tussen grootschalige EU-informatiesystemen | 12 |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN |
| 2018/C 233/08 | Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap — Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten overeenkomstig openbaredienstverplichtingen (
  1) | 18 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2018/C 233/03

Wisselkoersen van de euro

4

2018/C 233/04

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach) (Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)
   (
  1)

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006)

1

5

2018/C 233/05

Intrekking van voorstellen van de Commissie

6

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

2018/C 233/06

Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming over online-manipulatie en persoonsgegevens

8

2018/C 233/07

Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming voor het indienen van voorstellen voor twee verordeningen tot vaststelling van een kader voor de interoperabiliteit tussen grootschalige EU-informatiesystemen

12

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

2018/C 233/08

Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap — Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten overeenkomstig openbaredienstverplichtingen (
  1)

1

18

---

| | V   Bekendmakingen |
| --- | --- |
| | PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID |
| | Europese Commissie |
| 2018/C 233/09 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8891 — Puig/BSH/Noustique) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1) | 19 |
| 2018/C 233/10 | Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8939 — Liberty House Group/Aluminium Dunkerque) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1) | 21 |
| | ANDERE HANDELINGEN |
| | Europese Commissie |
| 2018/C 233/11 | Aankondiging betreffende een verzoek uit hoofde van artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU — Einde van de opschorting van de termijn voor de vaststelling van uitvoeringshandelingen | 22 |

V   Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

2018/C 233/09

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8891 — Puig/BSH/Noustique) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1)

1

19

2018/C 233/10

Voorafgaande aanmelding van een concentratie (Zaak M.8939 — Liberty House Group/Aluminium Dunkerque) — Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak (
  1)

1

21

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

2018/C 233/11

Aankondiging betreffende een verzoek uit hoofde van artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU — Einde van de opschorting van de termijn voor de vaststelling van uitvoeringshandelingen

22

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/1

---

Mededeling van de Commissie

De aanpassing aan de inflatie van de minimumdekkingsbedragen die worden vermeld in Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid

(2018/C 233/01)

Deze mededeling betreft de aanpassing aan de inflatie, voor bepaalde lidstaten, van de minimumbedragen die worden vermeld in Richtlijn 2009/103/EG van het Europees Parlement en de Raad van 16 september 2009 betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe de deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en de controle op de verzekering tegen deze aansprakelijkheid (1). De betrokken lidstaten zijn de dertien lidstaten waarvoor een overgangsperiode geldt wat de toepassing van Richtlijn 2009/103/EG betreft.

Overeenkomstig artikel 9, lid 2, van Richtlijn 2009/103/EG werden de in euro luidende bedragen die in artikel 9, lid 1, worden vermeld, aangepast aan de wijzigingen in het door Eurostat bekendgemaakte Europese indexcijfer van de consumentenprijzen dat alle lidstaten bestrijkt.

De lidstaten waarvoor een overgangsperiode geldt, vallen uiteen in drie groepen met elk een verschillende overgangsperiode, waardoor de berekening voor elke groep apart moet worden uitgevoerd.

Voor de eerste groep lidstaten (Slowakije en Slovenië) liep de herzieningsperiode van december 2011 tot december 2016.

Voor de tweede groep lidstaten (Tsjechië, Griekenland en Letland) liep de herzieningsperiode van mei 2012 tot mei 2017.

Voor de derde groep lidstaten (Bulgarije, Estland, Italië, Litouwen, Malta, Polen, Portugal en Roemenië) liep de herzieningsperiode van juni 2012 tot juni 2017.

Als gevolg van de aanpassing zijn de in euro luidende bedragen als volgt.

Voor de lidstaten waarvoor de overgangsperiode in december 2011 afliep (Slowakije en Slovenië):

| — | voor lichamelijk letsel wordt het minimumbedrag van de dekking verhoogd tot 1 050 000 EUR per slachtoffer of 5 240 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers; |
| --- | --- |

—

voor lichamelijk letsel wordt het minimumbedrag van de dekking verhoogd tot 1 050 000 EUR per slachtoffer of 5 240 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers;

| — | voor materiële schade wordt het minimumbedrag verhoogd tot 1 050 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers. |
| --- | --- |

—

voor materiële schade wordt het minimumbedrag verhoogd tot 1 050 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers.

Voor de lidstaten waarvoor de overgangsperiode in mei 2012 afliep (Tsjechië, Griekenland en Letland), en voor de lidstaten waarvoor de overgangsperiode in juni 2012 afliep (Bulgarije, Estland, Italië, Litouwen, Malta, Polen, Portugal en Roemenië):

| — | voor lichamelijk letsel wordt het minimumbedrag van de dekking verhoogd tot 1 050 000 EUR per slachtoffer of 5 210 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers; |
| --- | --- |

—

voor lichamelijk letsel wordt het minimumbedrag van de dekking verhoogd tot 1 050 000 EUR per slachtoffer of 5 210 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers;

| — | voor materiële schade wordt het minimumbedrag verhoogd tot 1 050 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers. |
| --- | --- |

—

voor materiële schade wordt het minimumbedrag verhoogd tot 1 050 000 EUR per ongeval, ongeacht het aantal slachtoffers.

Voor andere lidstaten, waarvoor Richtlijn 2009/103/EG zonder overgangsperiode in werking is getreden, zijn de minimumbedragen reeds in 2016 herzien (2).

---

(1)  PB L 263 van 7.10.2009, blz. 11.

(2)  Mededeling COM(2016) 246 van de Commissie van 10 mei 2016.

---

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/3 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/3

---

Besluit om geen bezwaar aan te tekenen tegen een aangemelde concentratie

(Zaak M.8416 — The Priceline Group/Momondo Group Holdings)

(Voor de EER relevante tekst)

(2018/C 233/02)

Op 17 juli 2017 heeft de Commissie besloten zich niet te verzetten tegen bovenvermelde aangemelde concentratie en deze verenigbaar met de interne markt te verklaren. Dit besluit is gebaseerd op artikel 6, lid 1, onder b), van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1). De volledige tekst van het besluit is slechts beschikbaar in het Engels en zal openbaar worden gemaakt na verwijdering van eventuele bedrijfsgeheimen. De tekst is beschikbaar:

| — | op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector; |
| --- | --- |

—

op de website Concurrentie van de Commissie, afdeling Fusies (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Deze website biedt verschillende hulpmiddelen om individuele concentratiebesluiten op te zoeken, onder meer op: naam van de onderneming, nummer van de zaak, datum en sector;

| — | in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32017M8416. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving. |
| --- | --- |

—

in elektronische vorm op de EUR-Lex-website (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=nl) onder document nr. 32017M8416. EUR-Lex biedt onlinetoegang tot de communautaire wetgeving.

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1.

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/4 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/4

---

Wisselkoersen van de euro (1)

3 juli 2018

(2018/C 233/03)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,1665 |
| JPY | Japanse yen | 129,09 |
| DKK | Deense kroon | 7,4506 |
| GBP | Pond sterling | 0,88350 |
| SEK | Zweedse kroon | 10,3123 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,1573 |
| ISK | IJslandse kroon | 124,60 |
| NOK | Noorse kroon | 9,4655 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 26,073 |
| HUF | Hongaarse forint | 327,35 |
| PLN | Poolse zloty | 4,3915 |
| RON | Roemeense leu | 4,6615 |
| TRY | Turkse lira | 5,4444 |
| AUD | Australische dollar | 1,5761 |
| CAD | Canadese dollar | 1,5344 |
| HKD | Hongkongse dollar | 9,1506 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,7281 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5921 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 298,07 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 15,9718 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,7481 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,3845 |
| IDR | Indonesische roepia | 16 766,10 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,7208 |
| PHP | Filipijnse peso | 62,249 |
| RUB | Russische roebel | 73,6468 |
| THB | Thaise baht | 38,681 |
| BRL | Braziliaanse real | 4,5429 |
| MXN | Mexicaanse peso | 22,9451 |
| INR | Indiase roepie | 79,9310 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,1665

JPY

Japanse yen

129,09

DKK

Deense kroon

7,4506

GBP

Pond sterling

0,88350

SEK

Zweedse kroon

10,3123

CHF

Zwitserse frank

1,1573

ISK

IJslandse kroon

124,60

NOK

Noorse kroon

9,4655

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

26,073

HUF

Hongaarse forint

327,35

PLN

Poolse zloty

4,3915

RON

Roemeense leu

4,6615

TRY

Turkse lira

5,4444

AUD

Australische dollar

1,5761

CAD

Canadese dollar

1,5344

HKD

Hongkongse dollar

9,1506

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,7281

SGD

Singaporese dollar

1,5921

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 298,07

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

15,9718

CNY

Chinese yuan renminbi

7,7481

HRK

Kroatische kuna

7,3845

IDR

Indonesische roepia

16 766,10

MYR

Maleisische ringgit

4,7208

PHP

Filipijnse peso

62,249

RUB

Russische roebel

73,6468

THB

Thaise baht

38,681

BRL

Braziliaanse real

4,5429

MXN

Mexicaanse peso

22,9451

INR

Indiase roepie

79,9310

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/5 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/5

---

Samenvatting van de besluiten van de Europese Commissie betreffende autorisaties voor het in de handel brengen voor gebruik en/of het gebruik van stoffen die zijn opgenomen in bijlage XIV bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie en beoordeling van en de autorisatie en beperkingen ten aanzien van chemische stoffen (Reach)

(Bekendgemaakt overeenkomstig artikel 64, lid 9, van Verordening (EG) nr. 1907/2006 (1)
  )

(Voor de EER relevante tekst)

(2018/C 233/04)

Besluiten tot verlening van een autorisatie

| Referentie van het besluit (2) | Datum van het besluit | Naam van de stof | Houder van de autorisatie | Nummers van de autorisatie | Toegestaan gebruik | Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn | Gronden voor het besluit |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| C(2018) 3702 | 27 juni 2018 | Bis(2-methoxyethyl)ether
  (diglyme)
  EG-nr. 203-924-4
  CAS-nr. 111-96-6 | Merck KGaA, Frankfurter Strasse 250, D-64293 Darmstadt, Duitsland | REACH/18/11/0 | Industrieel gebruik van diglyme als oplosmiddel bij de vervaardiging van tussenproducten van cryptand voor verdere omzetting tot cryptand 221 en cryptand 222 | 27 juni 2030 | Het risico wordt afdoende beheerst overeenkomstig artikel 60, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1907/2006.
  Vóór de verbodsdatum zijn geen geschikte alternatieven beschikbaar |

Referentie van het besluit (2)

Datum van het besluit

Naam van de stof

Houder van de autorisatie

Nummers van de autorisatie

Toegestaan gebruik

Datum van verstrijken van de herbeoordelingstermijn

Gronden voor het besluit

C(2018) 3702

27 juni 2018

Bis(2-methoxyethyl)ether

(diglyme)

EG-nr. 203-924-4

CAS-nr. 111-96-6

Merck KGaA, Frankfurter Strasse 250, D-64293 Darmstadt, Duitsland

REACH/18/11/0

Industrieel gebruik van diglyme als oplosmiddel bij de vervaardiging van tussenproducten van cryptand voor verdere omzetting tot cryptand 221 en cryptand 222

27 juni 2030

Het risico wordt afdoende beheerst overeenkomstig artikel 60, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1907/2006.

Vóór de verbodsdatum zijn geen geschikte alternatieven beschikbaar

---

(1)  PB L 396 van 30.12.2006, blz. 1.

(2)  Het besluit is te vinden op de website van de Europese Commissie: http://ec.europa.eu/growth/sectors/chemicals/reach/about_nl

---

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/6 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/6

---

Intrekking van voorstellen van de Commissie

(2018/C 233/05)

Lijst van ingetrokken voorstellen

| Document | Interinstitutionele procedure | Titel |
| --- | --- | --- |
| Landbouw en plattelandsontwikkeling |
| COM/2017/0150 | 2017/068/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1306/2013 op de rechtstreekse betalingen toe te passen aanpassingspercentage voor het kalenderjaar 2017 |
| Economische en financiële zaken, belastingen en douane |
| COM/2011/737 | 2011/333/CNS | Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de regels en procedures voor de terbeschikkingstelling van de eigen middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde |
| COM/2014/43 | 2014/0020/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende structurele maatregelen ter verbetering van de weerbaarheid van EU-kredietinstellingen |
| Buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid |
| COM/2003/695 | 2003/0268/CNS | Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Andesgemeenschap en haar lidstaten, de Republiek Chili, de Republiek Colombia, de Republiek Ecuador, de Republiek Peru en de Bolivariaanse Republiek Venezuela, anderzijds |
| COM/2014/360 | 2014/0182/NLE | Voorstel voor een besluit van de Raad inzake het standpunt van de Unie in de Samenwerkingsraad die is ingesteld bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds, wat betreft de vaststelling van een aanbeveling inzake de tenuitvoerlegging van de associatieagenda tussen de EU en Georgië |
| COM/2014/359 | 2014/0181/NLE | Voorstel voor een besluit van de Raad inzake het door de Unie in te nemen standpunt in de Samenwerkingsraad die is ingesteld bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds, wat betreft de vaststelling van een aanbeveling inzake de tenuitvoerlegging van de associatieagenda tussen de EU en Moldavië |
| JOIN/2013/014 | 2013/0149/NLE | Gezamenlijk voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het door de Unie in te nemen standpunt in de Associatieraad die is ingesteld bij de Europees-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds, inzake de goedkeuring van een aanbeveling voor de tenuitvoerlegging van het tweede ENB-actieplan EU–Libanon |
| Interne markt, industrie, ondernemerschap en midden- en kleinbedrijf |
| COM/2012/164 | 2012/82/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vereenvoudiging van de overbrenging van in een andere lidstaat ingeschreven motorvoertuigen binnen de interne markt |
| Internationale samenwerking en ontwikkeling |
| COM/2011/0861 | 2011/0420/NLE | Voorstel voor een besluit van de Raad inzake toetreding van de EU tot het Internationaal Raadgevend Comité voor Katoen (ICAC) |
| Justitie, consumentenzaken en gendergelijkheid |
| COM/2014/0212 | 2014/0120/COD | Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met beperkte aansprakelijkheid |
| Maritieme zaken en visserij |
| COM/2011/0760 | 2011/0345/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1300/2008 van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van een meerjarenplan voor het haringbestand in het gebied ten westen van Schotland en de visserijen die dat bestand exploiteren |
| COM/2013/09 | 2013/0007/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad tot vaststelling van een communautaire controleregeling die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen |
| Migratie, binnenlandse zaken en burgerschap |
| COM/2014/163 | 2014/0095/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een rondreisvisum en tot wijziging van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en van de Verordeningen (EG) nr. 562/2006 en (EG) nr. 767/2008 |
| COM/2014/164 | 2014/0094/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de visumcode van de Unie (Visumcode) |
| Vervoer |
| COM/2013/409 | 2013/0187/COD | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 216/2008 op het gebied van luchtvaartterreinen, luchtverkeersbeheer en luchtvaartnavigatiediensten |

Document

Interinstitutionele procedure

Titel

Landbouw en plattelandsontwikkeling

COM/2017/0150

2017/068/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 1306/2013 op de rechtstreekse betalingen toe te passen aanpassingspercentage voor het kalenderjaar 2017

Economische en financiële zaken, belastingen en douane

COM/2011/737

2011/333/CNS

Voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de regels en procedures voor de terbeschikkingstelling van de eigen middelen op basis van de belasting over de toegevoegde waarde

COM/2014/43

2014/0020/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende structurele maatregelen ter verbetering van de weerbaarheid van EU-kredietinstellingen

Buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

COM/2003/695

2003/0268/CNS

Voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een overeenkomst inzake politieke dialoog en samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Andesgemeenschap en haar lidstaten, de Republiek Chili, de Republiek Colombia, de Republiek Ecuador, de Republiek Peru en de Bolivariaanse Republiek Venezuela, anderzijds

COM/2014/360

2014/0182/NLE

Voorstel voor een besluit van de Raad inzake het standpunt van de Unie in de Samenwerkingsraad die is ingesteld bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en Georgië, anderzijds, wat betreft de vaststelling van een aanbeveling inzake de tenuitvoerlegging van de associatieagenda tussen de EU en Georgië

COM/2014/359

2014/0181/NLE

Voorstel voor een besluit van de Raad inzake het door de Unie in te nemen standpunt in de Samenwerkingsraad die is ingesteld bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Moldavië, anderzijds, wat betreft de vaststelling van een aanbeveling inzake de tenuitvoerlegging van de associatieagenda tussen de EU en Moldavië

JOIN/2013/014

2013/0149/NLE

Gezamenlijk voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het door de Unie in te nemen standpunt in de Associatieraad die is ingesteld bij de Europees-mediterrane overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Libanon, anderzijds, inzake de goedkeuring van een aanbeveling voor de tenuitvoerlegging van het tweede ENB-actieplan EU–Libanon

Interne markt, industrie, ondernemerschap en midden- en kleinbedrijf

COM/2012/164

2012/82/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vereenvoudiging van de overbrenging van in een andere lidstaat ingeschreven motorvoertuigen binnen de interne markt

Internationale samenwerking en ontwikkeling

COM/2011/0861

2011/0420/NLE

Voorstel voor een besluit van de Raad inzake toetreding van de EU tot het Internationaal Raadgevend Comité voor Katoen (ICAC)

Justitie, consumentenzaken en gendergelijkheid

COM/2014/0212

2014/0120/COD

Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake besloten eenpersoonsvennootschappen met beperkte aansprakelijkheid

Maritieme zaken en visserij

COM/2011/0760

2011/0345/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 1300/2008 van de Raad van 18 december 2008 tot vaststelling van een meerjarenplan voor het haringbestand in het gebied ten westen van Schotland en de visserijen die dat bestand exploiteren

COM/2013/09

2013/0007/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1224/2009 van de Raad tot vaststelling van een communautaire controleregeling die de naleving van de regels van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet garanderen

Migratie, binnenlandse zaken en burgerschap

COM/2014/163

2014/0095/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een rondreisvisum en tot wijziging van de Schengenuitvoeringsovereenkomst en van de Verordeningen (EG) nr. 562/2006 en (EG) nr. 767/2008

COM/2014/164

2014/0094/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de visumcode van de Unie (Visumcode)

Vervoer

COM/2013/409

2013/0187/COD

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 216/2008 op het gebied van luchtvaartterreinen, luchtverkeersbeheer en luchtvaartnavigatiediensten

---

De Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/8 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/8

---

Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming over online-manipulatie en persoonsgegevens

(De volledige tekst van dit advies is beschikbaar in het Engels, Frans en Duits op de EDPS-website: www.edps.europa.eu)

(2018/C 233/06)

De digitalisering van de maatschappij en de economie heeft een wisselend effect op de deelname van burgers aan de besluitvorming en op belemmeringen voor betrokkenheid van het publiek bij democratische processen.

Met big data analytics en kunstmatige-intelligentiesystemen kunnen enorme hoeveelheden gegevens verzameld, gecombineerd, geanalyseerd en onbeperkt opgeslagen worden. In de afgelopen twee decennia is voor de meeste internetdiensten een dominant bedrijfsmodel ontstaan waarmee mensen online worden gevolgd en hun persoonsgegevens worden verzameld, onder andere over hun gezondheid, relaties, gedachten en overtuigingen. Doel is geld verdienen aan digitale reclame. De digitale markten concentreren zich rond enkele ondernemingen die optreden als effectieve poortwachters voor het internet en die hogere voor inflatie gecorrigeerde marktkapitalisatiewaarden noteren dan elk ander bedrijf in het verleden.

Dit digitale ecosysteem heeft via internet mensen over de hele wereld met elkaar verbonden — meer dan 50 % van de wereldbevolking, hoewel de cijfers sterk variëren naargelang wordt gemeten naar geografie, welvaart of geslacht. Het aanvankelijke optimisme over de mogelijkheden van internettools en sociale media voor burgerparticipatie heeft plaats gemaakt voor ongerustheid dat mensen worden gemanipuleerd, eerst via het constant binnenhalen van vaak zeer persoonlijke informatie over hen en vervolgens door het uitoefenen van controle over de informatie die zij online zien, afhankelijk van de categorie waarin zij zijn ingedeeld. Het viraal gaan van op algoritmen gebaseerde diensten is een belangrijke aanjager van waarde. Producten en toepassingen worden ontworpen om maximale aandacht te trekken en een dusdanig sterke behoefte te creëren dat consumenten niet meer zonder lijken te kunnen. Verbondenheid heeft, althans in het huidige model, geleid tot verdeeldheid.

Dit heeft een discussie op gang gebracht die draait om misleidende, onjuiste of hatelijke „content” richting het publiek bedoeld om het politieke discours en verkiezingen te beïnvloeden, een verschijnsel dat met termen als „nepnieuws” of „online-desinformatie” wordt aangeduid. Oplossingen zijn vooral gericht op betere transparantie. Daarbij wordt de informatiebron weliswaar blootgelegd maar blijven actoren in het ecosysteem die garen spinnen bij schadelijk gedrag, buiten schot. Ondertussen zorgen de marktconcentratie in de sector en de opkomst van dominante platforms voor nieuwe dreigingen voor het pluralisme in de media. Het digitale ecosysteem kampt met een vertrouwenscrisis die volgens de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) illustreert dat privacy en vrijheid van meningsuiting onderling afhankelijk zijn. Het is een onvermijdelijk gegeven dat overheden en bedrijven mensen digitaal volgen. Dit schaadt de privacy en creëert een klimaat waarin mensen minder geneigd zijn vrijelijk meningen te uiten en contacten aan te gaan, ook in het publieke domein, iets wat essentieel is voor een gezonde democratie. Vandaar dit advies, dat gaat over de wijze waarop persoonsgegevens van individuen en groepen worden gebruikt om diezelfde individuen en groepen gericht te benaderen met specifieke content (microtargeting). Daarnaast wordt aandacht besteed aan de fundamentele rechten en waarden die op het spel staan, en aan toepasselijke wetgeving om aan de dreigingen het hoofd te bieden.

De EDPS pleit er al jaren voor dat gegevensbeschermingsautoriteiten en andere toezichthouders meer samenwerken om de rechten en belangen van individuen in de digitale samenleving te waarborgen. Daarom hebben wij in 2017 het Digital Clearinghouse opgericht. Vanwege de bezorgdheid dat voor politieke campagnes digitale ruimte kan worden benut om wetgeving te omzeilen (1), zijn wij van mening dat het tijd is om ook instituten die toezicht houden op verkiezingen en audiovisuele media bij deze samenwerking te betrekken.

1.   WAAROM DIT ADVIES?

i.   Felle, aanhoudende maatschappelijke discussie

Er woedt een felle maatschappelijke discussie over de invloed die het grote en complexe ecosysteem van digitale informatie uitoefent op zowel de markteconomie als de politieke economie, en over de wisselwerking tussen de politieke omgeving en de economie. De grote platforms vormen het middelpunt van dit ecosysteem. Zij profiteren onevenredig veel van de groei in digitale reclame en worden gaandeweg steeds machtiger. Persoonsgegevens zijn nodig om boodschappen te segmenteren naar, te richten op en op maat te snijden voor individuen. De meeste adverteerders weten echter niet hoe de besluitvorming daaromtrent plaatsvindt, en de meeste mensen weten niet hoe persoonsgegevens worden gebruikt. Het systeem beloont sensationele content die viraal gaat en maakt in het algemeen geen onderscheid tussen zakelijke en politieke adverteerders. Nu bekend is geworden hoe doelbewust desinformatie („nepnieuws”) via dit systeem wordt verspreid, is de angst ontstaan dat de integriteit van democratieën in gevaar komt. Ook de markt voor kunstmatige-intelligentiesystemen wordt gekenmerkt door concentratie. Het zijn systemen die zelf door gegevens worden gevoed en die — als er niet wordt ingegrepen — de besluitvorming in deze omgeving steeds diffuser maken en het zicht ontnemen op degenen die op besluiten kunnen worden aangesproken.

ii.   Belang van wetgeving inzake gegevensbescherming en politieke campagnes

Het is duidelijk dat de fundamentele rechten inzake privacy en gegevensbescherming een cruciale factor zijn bij inspanningen om verbetering in deze situatie te brengen. Dit maakt van deze kwestie een strategische prioriteit voor alle onafhankelijke gegevensbeschermingsautoriteiten. De toezichthouders inzake gegevensbescherming hebben in 2005 de Resolution on the Use of Personal Data for Political Communication (besluit inzake het gebruik van persoonsgegevens voor politieke communicatie) uitgebracht, waarin zij hun bezorgdheid verwoorden over belangrijke wereldwijde vraagstukken op het gebied van gegevensbescherming in verband met de toenemende verwerking van persoonsgegevens door niet-commerciële actoren. In het besluit wordt specifiek aandacht geschonken aan de verwerking van gevoelige gegevens in verband met echte of veronderstelde morele en politieke overtuigingen of met stemactiviteiten, en aan vergaande profilering van verschillende personen die momenteel — soms onnauwkeurig of op basis van een oppervlakkig contact — worden bestempeld als sympathisanten, aanhangers, voorstanders of partijleden (2). Ook wordt opgeroepen tot striktere handhaving van de voorschriften inzake gegevensminimalisering, rechtmatige verwerking, toestemming, transparantie, rechten van betrokkenen, doelbinding en gegevensbescherming. Het is wellicht tijd om deze oproep opnieuw kracht bij te zetten.

De EU-wetgeving inzake gegevensbescherming en vertrouwelijkheid van elektronische communicatie is van toepassing op gegevensverzameling, profilering en microtargeting. Als deze wetgeving naar behoren wordt gehandhaafd zou dat moeten helpen de schade door pogingen om individuen en groepen te manipuleren, zo veel mogelijk te beperken. Politieke partijen die gegevens van kiezers in de EU verwerken, vallen binnen de werkingssfeer van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Op grond van de AVG worden persoonsgegevens waaruit politieke overtuigingen blijken, als speciale gegevenscategorieën aangemerkt. Het is in het algemeen verboden om deze gegevens te verwerken, tenzij een van de genoemde uitzonderingen van toepassing is. In het kader van politieke campagnes zijn de volgende twee uitzonderingen van dusdanig groot belang dat ze hier voluit worden geciteerd:

| „d) | de verwerking wordt verricht door een stichting, een vereniging of een andere instantie zonder winstoogmerk die op politiek, levensbeschouwelijk, godsdienstig of vakbondsgebied werkzaam is, in het kader van haar gerechtvaardigde activiteiten en met passende waarborgen, mits de verwerking uitsluitend betrekking heeft op de leden of de voormalige leden van de instantie of op personen die in verband met haar doeleinden regelmatig contact met haar onderhouden, en de persoonsgegevens niet zonder de toestemming van de betrokkenen buiten die instantie worden verstrekt; |
| --- | --- |

„d)

de verwerking wordt verricht door een stichting, een vereniging of een andere instantie zonder winstoogmerk die op politiek, levensbeschouwelijk, godsdienstig of vakbondsgebied werkzaam is, in het kader van haar gerechtvaardigde activiteiten en met passende waarborgen, mits de verwerking uitsluitend betrekking heeft op de leden of de voormalige leden van de instantie of op personen die in verband met haar doeleinden regelmatig contact met haar onderhouden, en de persoonsgegevens niet zonder de toestemming van de betrokkenen buiten die instantie worden verstrekt;

| e) | de verwerking heeft betrekking op persoonsgegevens die kennelijk door de betrokkene openbaar zijn gemaakt [...]; |
| --- | --- |

e)

de verwerking heeft betrekking op persoonsgegevens die kennelijk door de betrokkene openbaar zijn gemaakt [...];

| g) | de verwerking is noodzakelijk om redenen van zwaarwegend algemeen belang, op grond van Unierecht of lidstatelijk recht, waarbij de evenredigheid met het nagestreefde doel wordt gewaarborgd, de wezenlijke inhoud van het recht op bescherming van persoonsgegevens wordt geëerbiedigd en passende en specifieke maatregelen worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en de fundamentele belangen van de betrokkene.” |
| --- | --- |

g)

de verwerking is noodzakelijk om redenen van zwaarwegend algemeen belang, op grond van Unierecht of lidstatelijk recht, waarbij de evenredigheid met het nagestreefde doel wordt gewaarborgd, de wezenlijke inhoud van het recht op bescherming van persoonsgegevens wordt geëerbiedigd en passende en specifieke maatregelen worden getroffen ter bescherming van de grondrechten en de fundamentele belangen van de betrokkene.”

Overweging 56 verduidelijkt artikel 9, lid 2, onder g): „Als het bij verkiezingsactiviteiten voor de goede werking van de democratie in een lidstaat vereist is dat politieke partijen persoonsgegevens over de politieke opvattingen van personen verzamelen, kan de verwerking van zulke gegevens op grond van een algemeen belang worden toegestaan, mits er passende waarborgen worden vastgesteld.”

Diverse gegevensbeschermingsautoriteiten hebben regels of richtsnoeren opgesteld voor de verwerking van gegevens voor politieke doeleinden:

| — | In maart 2014 heeft de Italiaanse autoriteit voor gegevensbescherming regels vastgesteld inzake de verwerking van persoonsgegeven door politieke partijen. De regels leggen de nadruk op het verbod tot gebruik van persoonsgegevens die op internet openbaar zijn gemaakt — zoals gegevens op sociale netwerken of fora — ten behoeve van politieke communicatie, indien deze gegevens voor andere doeleinden waren verzameld (3). |
| --- | --- |

—

In maart 2014 heeft de Italiaanse autoriteit voor gegevensbescherming regels vastgesteld inzake de verwerking van persoonsgegeven door politieke partijen. De regels leggen de nadruk op het verbod tot gebruik van persoonsgegevens die op internet openbaar zijn gemaakt — zoals gegevens op sociale netwerken of fora — ten behoeve van politieke communicatie, indien deze gegevens voor andere doeleinden waren verzameld (3).

| — | In november 2016 heeft de Franse nationale commissie voor gegevensbescherming (CNIL) aanvullende richtsnoeren uitgebracht voor haar aanbevelingen uit 2012 inzake politieke communicatie, waarin de regels worden vastgesteld voor de verwerking van persoonsgegevens op sociale netwerken. De CNIL heeft met name onderstreept dat de aggregatie van persoonsgegevens van kiezers om profielen van hen op te stellen en ze te benaderen op sociale netwerken slechts rechtmatig kan zijn wanneer ze gebaseerd is op toestemming als grond voor de gegevensverwerking (4). |
| --- | --- |

—

In november 2016 heeft de Franse nationale commissie voor gegevensbescherming (CNIL) aanvullende richtsnoeren uitgebracht voor haar aanbevelingen uit 2012 inzake politieke communicatie, waarin de regels worden vastgesteld voor de verwerking van persoonsgegevens op sociale netwerken. De CNIL heeft met name onderstreept dat de aggregatie van persoonsgegevens van kiezers om profielen van hen op te stellen en ze te benaderen op sociale netwerken slechts rechtmatig kan zijn wanneer ze gebaseerd is op toestemming als grond voor de gegevensverwerking (4).

| — | In april 2017 heeft Britse privacytoezichthouder ICO (Information Commissioner’s Office) een bijgewerkte versie uitgebracht van de Guidance on political campaigning, waarin ook richtsnoeren zijn opgenomen voor het gebruik van data-analyse bij het voeren van politieke campagnes. Het ICO legde uit dat als een politieke organisatie aan een derde partij opdracht geeft om data-analyses uit te voeren, de onderneming in kwestie waarschijnlijk een gegevensverwerker is en de organisatie een voor de verwerking verantwoordelijke. Voor een rechtmatige verwerking moet rekening worden gehouden met specifieke bepalingen van de wet inzake gegevensbescherming over de rolverdeling tussen de verantwoordelijke en de verwerker (5). |
| --- | --- |

—

In april 2017 heeft Britse privacytoezichthouder ICO (Information Commissioner’s Office) een bijgewerkte versie uitgebracht van de Guidance on political campaigning, waarin ook richtsnoeren zijn opgenomen voor het gebruik van data-analyse bij het voeren van politieke campagnes. Het ICO legde uit dat als een politieke organisatie aan een derde partij opdracht geeft om data-analyses uit te voeren, de onderneming in kwestie waarschijnlijk een gegevensverwerker is en de organisatie een voor de verwerking verantwoordelijke. Voor een rechtmatige verwerking moet rekening worden gehouden met specifieke bepalingen van de wet inzake gegevensbescherming over de rolverdeling tussen de verantwoordelijke en de verwerker (5).

De richtsnoeren van de nationale gegevensbeschermingsautoriteiten kunnen voorzien in een aanvullende gezaghebbende uitlegging van wetgevingsbepalingen op het gebied van gegevensbescherming en privacy die de verschillen verklaart in de inrichting van nationale politieke systemen (6).

iii.   Doel van dit EDPS-advies

De EDPS wil de EU helpen een voorbeeldfunctie te vervullen in de internationale discussie over gegevensbescherming en privacy in het digitale tijdperk door interdisciplinaire beleidsoplossingen aan te reiken voor big data-uitdagingen en een ethische dimensie te ontwikkelen voor de verwerking van persoonsgegevens (7). Wij hebben gevraagd de betrokkene te behandelen „als een individu en niet enkel als consument of gebruiker” en de nadruk gelegd op ethische vraagstukken omtrent de gevolgen van het opstellen van voorspellende profielen en via algoritmes bepaalde personalisatie (8). Wij hebben gevraagd om een verantwoordelijke en duurzame ontwikkeling van de digitale samenleving waarin de burger de regie over zijn of haar eigen persoonsgegevens voert, rekening wordt gehouden met de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen, rekenschap wordt afgelegd en de regels op coherente wijze worden gehandhaafd (9). De Ethics Advisory Group van de EDPS stelt in haar rapport van januari 2018 dat „microtargeting bij verkiezingscampagnes de regels van het spreken in het openbaar verandert en de ruimte voor discussie en uitwisseling van ideeën kleiner maakt. Er moet dan ook dringend een democratisch debat worden gevoerd over de inzet en het gebruik van gegevens voor politieke campagnes en besluitvorming (10).”

Het gebruik van informatie en persoonsgegevens om mensen en de politiek te manipuleren is een vraagstuk dat uiteraard veel meer omvat dan het recht op gegevensbescherming. Een met microtargeting gepersonaliseerde online-omgeving zorgt voor een filterbubbel waarin mensen worden blootgesteld aan informatie die „meer van hetzelfde” is en minder pluriforme meningen bevat. Deze omgeving leidt tot meer politieke en ideologische polarisering (11) en is een voedingsbodem voor onwaarheden en complottheorieën (12). Uit onderzoek blijkt dat de manipulatie van nieuws dat mensen voorgeschoteld krijgen of zoekresultaten hun stemgedrag kan of kunnen beïnvloeden (13).

De EDPS wil ertoe bijdragen dat, in de woorden van de AVG, de verwerking van persoonsgegevens ten dienste staat van de mens, en niet andersom (14). De technologische vooruitgang zou niet belemmerd maar eerder overeenkomstig onze waarden gestuurd moeten worden. De eerbiediging van fundamentele rechten, met inbegrip van het recht op gegevensbescherming, is van cruciaal belang om eerlijke verkiezingen te waarborgen, zeker met het oog op de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2019 (15). Dit EDPS-advies is het laatste in een reeks van brede visies op de vraag hoe gegevensbescherming moet worden toegepast voor de aanpak van de meest dringende zorgen met betrekking tot het overheidsbeleid. Het bouwt voort op eerder werk van de EDPS betreffende big data en digitale ethiek en de noodzaak om de regulering van concurrerende en eerlijke markten te coördineren (16). Het advies begint met een samenvatting van het proces waarin persoonsgegevens de bepalende factor zijn in en de brandstof vormen voor de heersende cyclus van „digital tracking”, microtargeting en manipulatie. Daarna wordt ingegaan op de rollen die de verschillende actoren vervullen in het ecosysteem van digitale informatie, waarbij aandacht wordt geschonken aan de fundamentele rechten die op het spel staan en de gegevensbeschermingsbeginselen en wettelijke verplichtingen die van toepassing zijn. Het advies sluit af met de stelling dat online-manipulatie een probleem is dat waarschijnlijk alleen maar groter wordt, dat geen enkele op zichzelf staande aanpak toereikend zal zijn en dat de toezichthouders daarom zo snel mogelijk moeten samenwerken om zowel gelokaliseerde misstanden als structurele verstoringen die voortvloeien uit de buitensporige marktconcentratie aan te pakken.

7.   CONCLUSIE

Online-manipulatie vormt een bedreiging voor de samenleving omdat filterbubbels en gesloten gemeenschappen het voor mensen moeilijker maken elkaar te begrijpen en ervaringen uit te wisselen. De afname van verbondenheid in de maatschappij kan de democratie en de bijbehorende fundamentele rechten en vrijheden ondermijnen. Online-manipulatie is ook een symptoom van het diffuse beeld van en het gebrek aan verantwoordingsplicht in het digitale ecosysteem. Het probleem is reëel en urgent en wordt waarschijnlijk erger naarmate meer mensen en dingen verbonden raken met het internet en kunstmatige-intelligentiesystemen een grotere rol gaan spelen. De hoofdoorzaak van het probleem is voor een deel gelegen in onverantwoordelijk, onrechtmatig of onethisch gebruik van persoonsgegevens. Transparantie is noodzakelijk, maar er is meer nodig. Contentbeheer kan noodzakelijk zijn maar mag niet ten koste gaan van fundamentele rechten. Een deel van de oplossing is daarom gelegen in strikte handhaving van de bestaande regelgeving, met name de AVG, en in toepasselijke normen op het gebied van verkiezingen en mediapluralisme.

Om het debat vooruit te helpen zal de EDPS in het voorjaar van 2019 een workshop houden waar nationale toezichthouders op het gebied van gegevensbescherming, verkiezingsrecht en audiovisuele wetgeving zich zullen kunnen buigen over de genoemde wisselwerkingen, de uitdagingen waarvoor zij zich gesteld zien en mogelijkheden voor gezamenlijke acties, ook met het oog op de komende verkiezingen voor het Europees Parlement.

In dit advies wordt betoogd dat technologie en gedragingen in de markt voor schade zorgen vanwege structurele onevenwichtigheden en disrupties. Wij hebben gevraagd om bijstelling van de stimulansen voor innovatie. De techreuzen en pioniers hebben er profijt van gehad dat zij tot nu toe in een relatief ongereguleerde omgeving hebben kunnen opereren. Traditionele sectoren en basisconcepten van territoriale bevoegdheid, soevereiniteit, sociale normen en de democratie hebben schade opgelopen. Zij voorzien in waarden die afhankelijk zijn van pluriformiteit van stemmen en evenwicht tussen partijen. Geen enkele speler kan dit probleem alleen aanpakken. Gegevensbescherming is een deel van de oplossing; misschien wel een groter deel dan gedacht. Het volstaat niet te vertrouwen op de goede wil van zakelijke actoren die uiteindelijk geen verantwoording hoeven af te leggen. We moeten nu ingrijpen om de digitaliseringskoek beter te verdelen.

Brussel, 19 maart 2018.

Giovanni BUTTARELLI

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

---

(1)  Zie bijvoorbeeld http://www.independent.co.uk/news/uk/politics/election-2017-facebook-ads-marginal-seats-tories-labour-outdated-election-spending-rules-a7733131.html (bezocht op 18.3.2018).

1

(2)  Het besluit is beschikbaar op https://icdppc.org/wp-content/uploads/2015/02/Resolution-on-Use-of-Personal-Data-for-Polictical-Communication.pdf (bezocht op 18.3.2018).

2

(3)  http://www.garanteprivacy.it/web/guest/home/docweb/-/docweb-display/docweb/3013267 „Provvedimento in materia di trattamento di dati presso i partiti politici e di esonero dall’informativa per fini di propaganda elettorale”, bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Italiaanse gegevensbeschermingsautoriteit, nummer 71, 26.3.2014 (doc. web n. 3013267).

3

(4)  https://www.cnil.fr/fr/communication-politique-quelles-sont-les-regles-pour-lutilisation-des-donnees-issues-des-reseaux „Communication politique: quelles sont les règles pour l’utilisation des données issues des réseaux sociaux?”, gepubliceerd door de Commission Nationale de l’informatique et des libertés (Franse nationale commissie voor informatica en vrijheden), 8.11.2016.

4

(5)  https://ico.org.uk/media/for-organisations/documents/1589/promotion_of_a_political_party.pdf Information Commissioner’s Office „Guidance on political campaigning” (20170426).

5

(6)  Artikel 57, lid 1, onder d), van de AVG bepaalt dat elke toezichthoudende autoriteit op haar grondgebied „de verwerkingsverantwoordelijken en de verwerkers beter bekend [maakt] met hun verplichtingen uit hoofde van deze verordening”.

6

(7)  Zie Leading by Example: The EDPS Strategy 2015-2019, blz. 17. Met de term „big data” wordt naar onze mening verwezen naar de praktijk waarin grote hoeveelheden informatie afkomstig uit verschillende bronnen worden gecombineerd en geanalyseerd, vaak met behulp van zelflerende algoritmen, om weldoordachte besluiten te nemen. Een van de belangrijkste waarden van big data voor ondernemingen en overheden is afgeleid van de monitoring van menselijk gedrag, zowel gezamenlijk als individueel: het voorspellende potentieel; Advies 4/2015 van de EDPS, Naar een nieuwe digitale ethiek: data, waardigheid en technologie, 11.9.2015, blz. 6.

7

(8)  Het gevaar van profielen die worden gebruikt om het gedrag van mensen te voorspellen is dat ze stigmatiserend kunnen zijn en bestaande stereotypen, sociale en culturele segregatie en uitsluiting kunnen versterken, waarbij deze „collectieve inlichtingen” de individuele keuze en gelijke kansen ondermijnen. Deze „filterbubbels” of „persoonlijke echoruimten” kunnen ertoe leiden dat de creativiteit, innovatie, vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vereniging worden onderdrukt die er juist voor hebben gezorgd dat de digitale technologie tot bloei kon komen; Advies 4/2015 van de EDPS, blz. 13 (verwijzingen weggelaten).

8

(9)  Advies 7/2015 van de EDPS, Het hoofd bieden aan de uitdagingen van big data, blz. 9.

9

(10)  Rapport van de Ethics Advisory Group van de EDPS, januari 2018, blz.28.

10

(11)  Zie bijvoorbeeld The Economist, How the World Was Trolled (november 4-10, 2017), Vol. 425, No 9065, blz. 21-24.

11

(12)  Allcott H. en Gentzkow M., Social Media and Fake News in the 2016 Election (voorjaar 2017). Stanford University, Journal of Economic Perspectives, Vol. 31, No. 2, blz. 211-236. https://web.stanford.edu/~gentzkow/research/fakenews.pdf, blz. 219.

12

(13)  In een van de experimenten werd gebruikers van sociale platforms verteld hoe hun vrienden naar eigen zeggen hadden gestemd, wat zorgde voor een statistisch significante stijging van het populatiesegment (0,14 % van de populatie op stemgerechtigde leeftijd, ofwel ca. 340 000 kiezers) dat bij de tussentijdse verkiezingen in 2010 voor het Congres een stem uitbracht; Allcott H. en Gentzkow M., Social Media and Fake News in the 2016 Election (voorjaar 2017), Stanford University, Journal of Economic Perspectives, Vol. 31, No. 2, blz. 211-236., blz. 219). In een andere studie stelden de onderzoekers dat verschillen in zoekresultaten van Google konden resulteren in een verschuiving van 20 % in voorkeuren bij zwevende kiezers; Zuiderveen Borgesius, F. & Trilling, D. & Möller, J. & Bodó, B. & de Vreese, C. & Helberger, N. (2016). Should we worry about filter bubbles?. Internet Policy Review, 5(1). DOI: 10.14763/2016.1.401, blz. 9.

13

(14)  Overweging 4 van Verordening (EU) 2016/679 van het Europees Parlement en de Raad van 27 april 2016 betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en tot intrekking van Richtlijn 95/46/EG, hierna „AVG” genoemd.

14

(15)  In de zaak Orlovskaya Iskra t. Rusland heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens geoordeeld dat „vrije verkiezingen, de vrijheid van meningsuiting en met name de vrijheid van politiek debat aan de basis liggen van ieder democratisch systeem. Deze twee rechten zijn onderling verbonden en versterken elkaar. Zo is bijvoorbeeld de vrijheid van meningsuiting een van de noodzakelijke „voorwaarden voor de vrije meningsuiting van het volk bij het kiezen van de wetgevende macht”. Het is dan ook van groot belang dat in de aanloop naar verkiezingen allerlei standpunten en informatie vrijelijk kunnen circuleren. In het kader van verkiezingsdebatten is het van bijzonder belang dat kandidaten de vrijheid van meningsuiting ongehinderd kunnen uitoefenen” (verwijzingen weggelaten uit de tekst), punt 110, http://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-171525

15

(16)  2014 — Voorlopig advies over privacy en concurrentievermogen in het tijdperk van big data; 2015 — Advies 4/2015 Naar een nieuwe digitale ethiek: data, waardigheid en technologie; 2015 — Advies 7/2015 Het hoofd bieden aan de uitdagingen van big data: een oproep tot transparantie, gebruikerscontrole, ingebouwde gegevensbescherming en verantwoording; 2016 — Advies 8/2016 Advies van de EDPS inzake een doeltreffende handhaving in de digitale economie.

16

---

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/12 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/12

---

Samenvatting van het advies van de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming voor het indienen van voorstellen voor twee verordeningen tot vaststelling van een kader voor de interoperabiliteit tussen grootschalige EU-informatiesystemen

(De volledige tekst van dit advies is beschikbaar in het Engels, Frans en Duits op de EDPS-website: www.edps.europa.eu)

(2018/C 233/07)

De huidige urgente problemen met veiligheid en grensbeheer vereisen een slimmer gebruik van de informatie waarover de bevoegde overheidsinstanties reeds beschikken. Dit heeft de Europese Commissie ertoe aangezet een proces op gang te brengen met het oog op de interoperabiliteit van (bestaande en toekomstige) grootschalige EU-informatiesystemen op het gebied van migratie, asiel en veiligheid. In december 2017 diende de Commissie twee voorstellen in voor verordeningen tot vaststelling van een rechtskader voor de interoperabiliteit tussen grootschalige EU-informatiesystemen.

Interoperabiliteit kan, mits uitgevoerd op een weldoordachte wijze en met volledige inachtneming van de grondrechten, met inbegrip van de rechten op bescherming van gegevens en van de persoonlijke levenssfeer, een nuttig instrument zijn om te voorzien in de legitieme behoeften van bevoegde autoriteiten die gebruikmaken van grootschalige informatiesystemen, en om bij te dragen tot de ontwikkeling van doeltreffende en efficiënte informatie-uitwisseling. Interoperabiliteit is niet alleen of voornamelijk een technische keuze, maar eerder een politieke keuze die ingrijpende juridische en maatschappelijke gevolgen kan hebben die niet verborgen kunnen worden achter zogenaamd technische veranderingen. Het besluit van de EU-wetgever om grootschalige IT-systemen interoperabel te maken zou niet alleen blijvende en vergaande gevolgen hebben voor de structuur en de werkwijze van die systemen, maar ook van invloed zijn op de wijze waarop de juridische beginselen op dit gebied tot dusver geïnterpreteerd zijn, en bijgevolg leiden tot een onomkeerbare situatie.

Hoewel interoperabiliteit wellicht aanvankelijk bedoeld was als een instrument om slechts het gebruik van de systemen te faciliteren, zouden met de voorstellen nieuwe mogelijkheden worden geboden om toegang te verkrijgen tot en gebruik te maken van de in de verschillende systemen opgeslagen gegevens om identiteitsfraude te bestrijden, identiteitscontroles te vergemakkelijken, alsook de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen te stroomlijnen.

Met de voorstellen wordt in het bijzonder een nieuwe, gecentraliseerde databank opgericht die informatie zou bevatten over miljoenen onderdanen van derde landen, met inbegrip van hun biometrische gegevens. Vanwege de omvang en de aard van de gegevens die in deze databank moeten worden opgeslagen, zouden de gevolgen van schending van gegevensbescherming ernstige gevolgen kunnen hebben voor een potentieel zeer groot aantal personen. Als dergelijke informatie ooit in verkeerde handen valt, zou de databank een gevaarlijk instrument kunnen worden dat indruist tegen de grondrechten. Het is daarom van essentieel belang om sterke juridische, technische en organisatorische waarborgen in te bouwen. Tevens dient speciale waakzaamheid te worden betracht ten aanzien van de doeleinden van de databank, alsook aan voorwaarden en gebruiksmodaliteiten van de databank.

In dit verband benadrukt de Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) het belang van verdere verduidelijking van de omvang van het probleem van identiteitsfraude tussen onderdanen van derde landen, om ervoor te zorgen dat de voorgestelde maatregel passend en evenredig is. Er moet een duidelijker kader komen voor de mogelijkheid om de gecentraliseerde databank te raadplegen om identiteitscontroles op het grondgebied van de lidstaten te vergemakkelijken.

De EDPS begrijpt dat het nodig is dat rechtshandhavingsinstanties moeten kunnen profiteren van de best mogelijke instrumenten om snel de identiteit van daders van terroristische handelingen en andere ernstige strafbare feiten te achterhalen. Het vergemakkelijken van de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen (bv. informatie die door autoriteiten verkregen is voor andere doeleinden dan voor rechtshandhaving) is, zelfs in beperkte mate, vanuit het oogpunt van de grondrechten echter verre van onbeduidend. Routinematige toegang zou namelijk een ernstige inbreuk zijn op het beginsel van doelbinding. Derhalve roept de EDPS op tot handhaving van betrouwbare waarborgen ter bescherming van de grondrechten van onderdanen van derde landen.

Ten slotte wil de EDPS benadrukken dat de voorstellen zowel vanuit juridisch als technisch oogpunt voor meer complexiteit zorgen ten aanzien van de bestaande systemen, alsook van de systemen die nog in de pijplijn zitten met precieze gevolgen die in dit stadium moeilijk te beoordelen zijn. Deze complexiteit heeft niet alleen gevolgen voor de bescherming van gegevens, maar ook voor het beheer van en het toezicht op de systemen. De precieze gevolgen voor de rechten en vrijheden die de kern van het EU-project vormen zijn in dit stadium moeilijk te beoordelen. Om deze redenen roept de EDPS op tot een breder debat over de toekomst van de gegevensuitwisseling binnen de EU, het beheer van die gegevens en de wijze van bescherming van de grondrechten in dit verband.

1.   INLEIDING

1.1.   Achtergrond

| 1. | In april 2016 nam de Commissie een mededeling voor krachtigere en slimmere informatiesystemen voor grenzen en veiligheid (1) aan die een discussie op gang bracht over de wijze waarop informatiesystemen in de Europese Unie het grensbeheer en de interne veiligheid zouden kunnen verbeteren. |
| --- | --- |

1.

| 2. | In juni 2016 stelde de Commissie naar aanleiding van de mededeling een deskundigengroep op hoog niveau inzake informatiesystemen en interoperabiliteit („de deskundigengroep”) samen. De deskundigengroep werd belast met het aanpakken van juridische, technische en operationele vraagstukken bij de verwezenlijking van interoperabiliteit tussen centrale EU-systemen voor grenzen en veiligheid (2). |
| --- | --- |

2.

| 3. | De deskundigengroep deed eerste aanbevelingen in zijn tussentijdse verslag van december 2016 (3), en later in zijn eindverslag van mei 2017 (4). De EDPS werd uitgenodigd deel te nemen aan de werkzaamheden van de deskundigengroep en gaf een verklaring af over het concept interoperabiliteit op het gebied van migratie, asiel en veiligheid die is opgenomen in het eindverslag van de deskundigengroep. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Voortbouwend op de mededeling van 2016 en de aanbevelingen van de deskundigengroep, stelde de Commissie een nieuwe aanpak voor, waarbij alle gecentraliseerde EU-informatiesystemen voor veiligheid, grensbeheer en migratiebeheer interoperabel zouden zijn (5). De Commissie maakte bekend te willen werken aan een Europees zoekportaal, een gezamenlijke dienst voor biometrische matching en een gemeenschappelijk identiteitsregister. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Op 8 juni 2017 toonde de Raad zich ingenomen met het standpunt van de Commissie en de voorgestelde aanpak voor de totstandbrenging van interoperabiliteit van informatiesystemen in 2020 (6). Op 27 juli 2017 startte de Commissie een openbare raadpleging over de interoperabiliteit van EU-informatiesystemen voor grenzen en veiligheid (7). De raadpleging ging vergezeld van een aanvangseffectbeoordeling. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Op 17 november 2017 gaf de EDPS als aanvullende bijdrage een discussienota uit over de interoperabiliteit van informatiesystemen op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht (8). In deze nota erkende hij dat interoperabiliteit, wanneer die op weldoordachte wijze en in overeenstemming met de belangrijkste voorwaarden van noodzakelijkheid en evenredigheid wordt geïmplementeerd, een nuttig instrument kan zijn om te voorzien in de legitieme behoeften van bevoegde autoriteiten die gebruikmaken van grootschalige informatiesystemen, waaronder het verbeteren van de uitwisseling van informatie. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Op 12 december 2017 publiceerde de Commissie twee wetsvoorstellen („de voorstellen”):






  — | een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor interoperabiliteit tussen de informatiesystemen van de EU (grenzen en visa) en tot wijziging van Besluit 2004/512/EG van de Raad, Verordening (EG) nr. 767/2008, Besluit 2008/633/JHA van de Raad, Verordening (EU) 2016/399 en Verordening (EU) 2017/2226, hierna het „voorstel voor grenzen en visa” genoemd; |
| --- | --- | --- |

7.

—

een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor interoperabiliteit tussen de informatiesystemen van de EU (grenzen en visa) en tot wijziging van Besluit 2004/512/EG van de Raad, Verordening (EG) nr. 767/2008, Besluit 2008/633/JHA van de Raad, Verordening (EU) 2016/399 en Verordening (EU) 2017/2226, hierna het „voorstel voor grenzen en visa” genoemd;

| — | een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor interoperabiliteit tussen de informatiesystemen van de EU (politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, asiel en migratie), hierna het „voorstel voor politiële en justitiële samenwerking, asiel en migratie” genoemd. |
| --- | --- |

—

een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de totstandbrenging van een kader voor interoperabiliteit tussen de informatiesystemen van de EU (politiële en justitiële samenwerking in strafzaken, asiel en migratie), hierna het „voorstel voor politiële en justitiële samenwerking, asiel en migratie” genoemd.

1.2.   Doelstellingen van de voorstellen

| 8. | De voorstellen zijn erop gericht het beheer van de buitengrenzen van het Schengengebied te verbeteren en bij te dragen tot de interne veiligheid van de Europese Unie. Hiertoe wordt met deze voorstellen een kader vastgesteld tot waarborging van de interoperabiliteit tussen bestaande en toekomstige grootschalige EU-informatiesystemen op het gebied van grenscontroles, asiel en immigratie, politiële en justitiële samenwerking in strafzaken. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De in de voorstellen vastgestelde interoperabiliteitscomponenten zouden betrekking hebben op:






  — | de drie reeds bestaande systemen: het Schengeninformatiesysteem (SIS), het Eurodac-systeem en het Visuminformatiesysteem (VIS); |
| --- | --- | --- |

9.

—

de drie reeds bestaande systemen: het Schengeninformatiesysteem (SIS), het Eurodac-systeem en het Visuminformatiesysteem (VIS);

| — | de drie voorgestelde systemen die nog in voorbereiding zijn of nog ontwikkeld worden:






  — | een systeem dat onlangs overeengekomen is door de EU-wetgevers en nog ontwikkeld moet worden: het inreis-uitreissysteem (Entry/Exit System — EES) (9), en |
| --- | --- | --- |

—

de drie voorgestelde systemen die nog in voorbereiding zijn of nog ontwikkeld worden:

—

een systeem dat onlangs overeengekomen is door de EU-wetgevers en nog ontwikkeld moet worden: het inreis-uitreissysteem (Entry/Exit System — EES) (9), en

| — | twee systemen waarover momenteel nog onderhandeld wordt: het voorgestelde Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (Etias) (10), en het voorgestelde Europees Strafregister Informatiesysteem voor onderdanen van derde landen (Ecris-TCN) (11); |
| --- | --- |

—

twee systemen waarover momenteel nog onderhandeld wordt: het voorgestelde Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (Etias) (10), en het voorgestelde Europees Strafregister Informatiesysteem voor onderdanen van derde landen (Ecris-TCN) (11);

| — | de Interpol-databank voor verloren en gestolen reisdocumenten (SLTD), en |
| --- | --- |

—

de Interpol-databank voor verloren en gestolen reisdocumenten (SLTD), en

| — | gegevens van Europol (12). |
| --- | --- |

—

gegevens van Europol (12).

| 10. | De interoperabiliteit tussen deze systemen bestaat uit vier componenten:






  — | een Europees zoekportaal (European search portal — ESP), |
| --- | --- | --- |

10.

—

een Europees zoekportaal (European search portal — ESP),

| — | een gezamenlijke dienst voor biometrische matching (biometric matching service — BMS), |
| --- | --- |

—

een gezamenlijke dienst voor biometrische matching (biometric matching service — BMS),

| — | een gemeenschappelijk identiteitsregister (common identity repository — CIR), en |
| --- | --- |

—

een gemeenschappelijk identiteitsregister (common identity repository — CIR), en

| — | een detector van meerdere identiteiten (multiple-identity detector — MID). |
| --- | --- |

—

een detector van meerdere identiteiten (multiple-identity detector — MID).

| 11. | Het ESP zou werken als een centraal loket („messagebroker”). Het doel ervan is te voorzien in een eenvoudige interface die op transparante wijze snelle zoekresultaten oplevert. Het zou het mogelijk maken om gelijktijdig verschillende systemen te doorzoeken aan de hand van identiteitsgegevens (zowel biografische als biometrische gegevens). Met andere woorden, de eindgebruiker zou met één enkele zoekopdracht resultaten verkrijgen van alle systemen waartoe hij/zij toegang heeft, zonder elk systeem afzonderlijk te hoeven doorzoeken. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De gezamenlijke BMS zou een technisch instrument zijn dat de identificatie moet vergemakkelijken van een natuurlijke persoon die wellicht geregistreerd is in verschillende databanken. Er zouden sjablonen opgeslagen worden van de biometrische gegevens (vingerafdrukken en gezichtsopnames) die in de gecentraliseerde informatiesystemen van de EU staan (d.w.z. het SIS, het Eurodac-systeem, het EES, het VIS en het Ecris-TCN). Het zou het enerzijds mogelijk maken gelijktijdig te zoeken naar biometrische gegevens die in de verschillende systemen worden bewaard en anderzijds om deze gegevens te vergelijken. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CIR zou de identificatie van personen vergemakkelijken, ook op het grondgebied van de lidstaten, en tevens helpen de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen te stroomlijnen. In het CIR zouden biografische en biometrische gegevens worden bewaard die zijn opgeslagen in het VIS, het Ecris-TCN, het EES, het Eurodac-systeem en het Etias). De gegevens worden logisch gescheiden bewaard, al naargelang het systeem waaruit de gegevens afkomstig zijn. |
| --- | --- |

13.

| 14. | De MID zou een instrument zijn waarmee identiteiten binnen het CIR en het SIS gekoppeld kunnen worden en waarin de links tussen records worden bewaard. Er zouden links opgeslagen worden die informatie verstrekken wanneer een of meer bepaalde of mogelijke match(es) wordt (worden) vastgesteld en/of wanneer er sprake is van identiteitsfraude. Met de MID zou worden nagegaan of opgevraagde of ingevoerde gegevens in meer dan één van de systemen voorkomen om meerdere identiteiten op te sporen (bv. dezelfde biometrische gegevens gekoppeld aan diverse biografische gegevens of dezelfde/vergelijkbare biografische gegevens gekoppeld aan diverse biometrische gegevens). Het is de bedoeling dat de MID de biografische identiteitsgegevens weergeeft waarnaar in de verschillende systemen wordt gelinkt. |
| --- | --- |

14.

| 15. | In de voorstellen wordt er met de vier interoperabiliteitscomponenten naar gestreefd om:






  — | bevoegde gebruikers te voorzien van snelle, naadloze, systematische en gecontroleerde toegang tot relevante informatiesystemen, |
| --- | --- | --- |

15.

—

bevoegde gebruikers te voorzien van snelle, naadloze, systematische en gecontroleerde toegang tot relevante informatiesystemen,

| — | identiteitscontroles van onderdanen van derde landen op het grondgebied van lidstaten te vergemakkelijken, |
| --- | --- |

—

identiteitscontroles van onderdanen van derde landen op het grondgebied van lidstaten te vergemakkelijken,

| — | meerdere aan dezelfde reeks gegevens gekoppelde identiteiten op te sporen, en |
| --- | --- |

—

meerdere aan dezelfde reeks gegevens gekoppelde identiteiten op te sporen, en

| — | de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen te stroomlijnen. |
| --- | --- |

—

de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen te stroomlijnen.

| 16. | Bovendien zou met de voorstellen ook een centraal register voor rapportage en statistieken (CRRS) worden opgezet, het Universal Message Format (UMF) worden vastgesteld en geautomatiseerde mechanismen voor de controle van gegevenskwaliteit worden ingevoerd. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De publicatie van twee wetsvoorstellen in plaats van één komt voort uit de noodzaak om onderscheid te maken tussen systemen die betrekking hebben op:






  — | het Schengenacquis inzake grenzen en visa (d.w.z. het VIS, het EES, het Etias en het SIS in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1987/2006), |
| --- | --- | --- |

17.

—

het Schengenacquis inzake grenzen en visa (d.w.z. het VIS, het EES, het Etias en het SIS in overeenstemming met Verordening (EG) nr. 1987/2006),

| — | het Schengenacquis inzake politiële samenwerking, of systemen die geen verband houden met het Schengenacquis (het Eurodac-systeem, het Ecris-TCN en het SIS in overeenstemming met Besluit 2007/533/JBZ van de Raad). |
| --- | --- |

—

het Schengenacquis inzake politiële samenwerking, of systemen die geen verband houden met het Schengenacquis (het Eurodac-systeem, het Ecris-TCN en het SIS in overeenstemming met Besluit 2007/533/JBZ van de Raad).

| 18. | Beide voorstellen horen bij elkaar en moeten derhalve samen worden gelezen. De nummering van de artikelen is in beide voorstellen hoofdzakelijk hetzelfde, evenals de inhoud ervan. Derhalve verwijst een specifiek artikel dat wij noemen, tenzij anders vermeld, naar een van beide voorstellen. |
| --- | --- |

18.

5.   CONCLUSIES

| 142. | De EDPS erkent dat interoperabiliteit, wanneer die op weldoordachte wijze en in overeenstemming met de belangrijkste voorwaarden van noodzakelijkheid en evenredigheid wordt geïmplementeerd, een nuttig instrument kan zijn om te voorzien in de legitieme behoeften van bevoegde autoriteiten die gebruikmaken van grootschalige informatiesystemen, waaronder het verbeteren van de uitwisseling van informatie. |
| --- | --- |

142.

| 143. | Hij benadrukt dat interoperabiliteit niet in de eerste plaats een technische keuze is, maar boven alles een politieke keuze die moet worden gemaakt, met ingrijpende juridische en maatschappelijke gevolgen in de komende jaren. Tegen de achtergrond van de duidelijke trend om verschillende EU-wetgevings- en beleidsdoelstellingen (d.w.z. grenscontroles, asiel en immigratie, politiële samenwerking en nu ook de justitiële samenwerking in strafzaken) samen te voegen, alsook om rechtshandhavingsinstanties routinematige toegang te verlenen tot niet voor rechtshandhaving bedoelde databanken, zou het besluit van de EU-wetgever om grootschalige IT-systemen interoperabel te maken niet alleen blijvende en vergaande gevolgen hebben voor de structuur en de werkwijze van die systemen, maar ook van invloed zijn op de wijze waarop de juridische beginselen op dit gebied tot dusver geïnterpreteerd zijn, en bijgevolg leiden tot een onomkeerbare situatie. Om deze redenen roept de EDPS op tot een breder debat over de toekomst van de gegevensuitwisseling binnen de EU, het beheer van die gegevens en de wijze van bescherming van de grondrechten in dit verband. |
| --- | --- |

143.

| 144. | Hoewel de ingediende voorstellen de indruk zouden kunnen wekken dat interoperabiliteit het sluitstuk vormt van reeds volledig functionerende informatiesystemen (althans systemen waarvan de juridische grondslagen reeds „stabiel” zijn en zich in de laatste fasen van het wetgevingsproces bevinden), wil de EDPS erop wijzen dat dit niet het geval is. In werkelijkheid bestaan drie van de zes EU-informatiesystemen die in de voorstellen aan elkaar gekoppeld worden nog niet (Etias, Ecris-TCN en EES), worden er twee momenteel herzien (SIS en Eurodac) en moet er één later dit jaar nog worden herzien (VIS). Het beoordelen van de precieze gevolgen voor de bescherming van gegevens en van de persoonlijke levenssfeer van een uiterst complex systeem met veel „bewegende delen” is vrijwel onmogelijk. De EDPS herinnert aan de noodzaak om te zorgen voor samenhang tussen de wetsteksten waarover reeds onderhandeld wordt (of die op handen zijn) en de voorstellen, teneinde een uniforme juridische, organisatorische en technische omgeving te waarborgen voor alle activiteiten op het gebied van gegevensverwerking in de Unie. In dit verband wil hij benadrukken dat dit advies geen afbreuk doet aan verdere interventies die kunnen volgen naarmate de diverse onderling gekoppelde rechtsinstrumenten vorderen via de wetgevingsprocedure. |
| --- | --- |

144.

| 145. | De EDPS merkt op dat hoewel interoperabiliteit aanvankelijk wellicht bedoeld was als een instrument om slechts het gebruik van de systemen te faciliteren, met de voorstellen nieuwe mogelijkheden worden geboden om toegang te verkrijgen tot en gebruik te maken van de in de verschillende systemen opgeslagen gegevens om identiteitsfraude te bestrijden, identiteitscontroles te vergemakkelijken en de toegang van rechtshandhavingsinstanties tot niet voor rechtshandhaving bedoelde informatiesystemen te stroomlijnen. |
| --- | --- |

145.

| 146. | Zoals reeds benadrukt in zijn discussienota, benadrukt de EDPS de noodzaak om eerst meer duidelijkheid te krijgen over de omvang van het probleem van identiteitsfraude tussen onderdanen van derde landen, zodat passende en evenredige maatregelen kunnen worden voorgesteld. |
| --- | --- |

146.

| 147. | Wat betreft het gebruik van de gegevens die zijn opgeslagen in de diverse systemen om identiteitscontroles op het grondgebied van de lidstaten te vergemakkelijken, benadrukt de EDPS dat de doeleinden van dit gebruik, d.w.z. illegale migratie bestrijden en bijdragen tot een hoog veiligheidsniveau, te breed geformuleerd zijn en „streng beperkt” en „nauwkeurig omschreven” moeten worden in de voorstellen om in overeenstemming te zijn met de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie. Hij is met name van mening dat toegang tot het CIR om de identiteit van een onderdaan van een derde land vast te stellen teneinde een hoog veiligheidsniveau te waarborgen, alleen mag worden toegestaan indien voor dezelfde doeleinden toegang tot vergelijkbare nationale databanken (bv. het register van onderdanen/ingezetenen enz.) bestaat en onder dezelfde voorwaarden. Hij beveelt aan om dit duidelijk te maken in de voorstellen. Anders zou uit de voorstellen kunnen blijken dat het vermoeden bestaat dat onderdanen van derde landen vanuit veiligheidsoogpunt per definitie een bedreiging vormen. Tevens beveelt hij aan ervoor te zorgen dat de toegang tot gegevens voor het identificeren van een persoon tijdens een identiteitscontrole wordt toegestaan:






  — | in beginsel, in aanwezigheid van de desbetreffende persoon, en |
| --- | --- | --- |

147.

—

in beginsel, in aanwezigheid van de desbetreffende persoon, en

| — | wanneer hij of zij niet in staat is om mee te werken en niet over een document beschikt dat zijn/haar identiteit aantoont, of |
| --- | --- |

—

wanneer hij of zij niet in staat is om mee te werken en niet over een document beschikt dat zijn/haar identiteit aantoont, of

| — | weigert mee te werken, of |
| --- | --- |

—

weigert mee te werken, of

indien er gegronde of goed onderbouwde redenen bestaan om aan te nemen dat de voorgelegde documenten vervalst zijn of dat de persoon niet de waarheid spreekt over zijn/haar identiteit.

| 148. | De EDPS begrijpt dat het nodig is dat rechtshandhavingsinstanties moeten kunnen profiteren van de best mogelijke instrumenten om snel de identiteit van de daders van terroristische handelingen en andere ernstige strafbare feiten te achterhalen. Het wegnemen van betrouwbare waarborgen die ingevoerd zijn ter bescherming van de grondrechten, met name om een procedure te versnellen, zou echter niet aanvaardbaar zijn. Derhalve beveelt hij aan om in artikel 22, lid 1, van de voorstellen de voorwaarden toe te voegen die betrekking hebben op het bestaan van redelijke gronden, het uitvoeren van een voorafgaande zoekopdracht in de nationale databanken en het doorzoeken van het geautomatiseerde identificatiesysteem voor vingerafdrukken van de andere lidstaten op grond van Besluit 2008/615/JBZ, alvorens in het centrale register een identiteit op te zoeken. Bovendien is hij van oordeel dat de naleving van de voorwaarden voor toegang tot zelfs beperkte informatie, zoals een treffer/geen treffer altijd geverifieerd moet worden, onafhankelijk van verdere toegang tot de gegevens die worden bewaard in het systeem dat de treffer gaf. |
| --- | --- |

148.

| 149. | De EDPS is van mening dat de noodzaak en de evenredigheid van het gebruik van de gegevens die worden bewaard in het Ecris-TCN om meerdere identiteiten op te sporen en om identiteitscontroles te vergemakkelijken duidelijker moeten worden aangetoond, ook met betrekking tot de verenigbaarheid ervan met het beginsel van doelbinding. Derhalve beveelt hij aan om in de voorstellen te waarborgen dat de gegevens die worden bewaard in het Ecris-TCN uitsluitend toegankelijk zijn en gebruikt worden voor de doeleinden van het Ecris-TCN zoals vastgesteld in het bijbehorende rechtsinstrument. |
| --- | --- |

149.

| 150. | De EDPS is ingenomen met het feit dat de voorstellen gericht zijn op de totstandbrenging van een geharmoniseerde technische omgeving van systemen die samenwerken om een snelle, naadloze, gecontroleerde en systematische toegang te verschaffen tot de informatie die verschillende belanghebbenden nodig hebben voor het verrichten van hun taken. Hij wijst erop dat de fundamentele beginselen inzake gegevensbescherming in aanmerking moeten worden genomen in alle stadia van de uitvoering van de voorstellen en beveelt bijgevolg aan om in de voorstellen de verplichting voor eu-LISA en de lidstaten om de beginselen van gegevensbescherming door ontwerp en gegevensbescherming door standaardinstellingen te eerbiedigen op te nemen. |
| --- | --- |

150.

| 151. | Naast de algemene opmerkingen en de belangrijkste punten die hierboven zijn genoemd, heeft de EDPS aanvullende aanbevelingen met betrekking tot de volgende aspecten van de voorstellen:






  — | de functionaliteit van het ESP, de gezamenlijke BMS, het CIR en de MID, |
| --- | --- | --- |

151.

—

de functionaliteit van het ESP, de gezamenlijke BMS, het CIR en de MID,

| — | de gegevensbewaringstermijnen in het CIR en in de MID, |
| --- | --- |

—

de gegevensbewaringstermijnen in het CIR en in de MID,

| — | de handmatige controle van links, |
| --- | --- |

—

de handmatige controle van links,

| — | het centrale register voor rapportage en statistieken, |
| --- | --- |

—

het centrale register voor rapportage en statistieken,

| — | de verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen eu-LISA en de lidstaten, |
| --- | --- |

—

de verdeling van rollen en verantwoordelijkheden tussen eu-LISA en de lidstaten,

| — | de beveiliging van de interoperabiliteitscomponenten, |
| --- | --- |

—

de beveiliging van de interoperabiliteitscomponenten,

| — | de rechten van de betrokkenen, |
| --- | --- |

—

de rechten van de betrokkenen,

| — | de toegang door personeel van eu-LISA, |
| --- | --- |

—

de toegang door personeel van eu-LISA,

| — | de overgangsperiode, |
| --- | --- |

—

de overgangsperiode,

| — | de logbestanden, en |
| --- | --- |

—

de logbestanden, en

| — | de rol van de nationale toezichthoudende autoriteiten en de EDPS. |
| --- | --- |

—

de rol van de nationale toezichthoudende autoriteiten en de EDPS.

| 152. | De EDPS blijft beschikbaar voor verdere advisering over de voorstellen, alsmede in verband met gedelegeerde en uitvoeringshandelingen die na de voorgestelde verordeningen worden aangenomen en die mogelijk gevolgen hebben voor de verwerking van persoonsgegevens. |
| --- | --- |

152.

Brussel, 19 maart 2018.

Giovanni BUTTARELLI

Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming

---

(1)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over krachtigere en slimmere informatiesystemen voor grenzen en veiligheid, 6.4.2017, COM(2016) 205 final.

1

(2)  Idem, blz. 15.

2

(3)  Tussentijds verslag van de voorzitter van de door de Europese Commissie samengestelde deskundigengroep op hoog niveau inzake informatiesystemen en interoperabiliteit, tussentijds verslag van de voorzitter van de deskundigengroep op hoog niveau, december 2016, beschikbaar op: http://ec.europa.eu/transparency/regexpert/index.cfm?do=groupDetail.groupDetail&groupID=3435

3

(4)  Eindverslag van de door de Europese Commissie samengestelde deskundigengroep op hoog niveau inzake informatiesystemen en interoperabiliteit, 11 mei 2017; beschikbaar op http://ec.europa.eu/transparency/regexpert/index.cfm?do=groupDetail.groupDetail&groupID=3435

4

(5)  Mededeling van 16.5.2017 van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad en de Raad, Zevende voortgangsverslag over de totstandbrenging van een echte en doeltreffende Veiligheidsunie, COM(2017)261 final.

5

(6)  Conclusies van de Raad over de verdere stappen voor het verbeteren van de informatie-uitwisseling en het waarborgen van de interoperabiliteit van de EU-informatiesystemen, 8 juni 2017: http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10151-2017-INIT/nl/pdf

6

(7)  De openbare raadpleging en de effectbeoordeling zijn te vinden op: https://ec.europa.eu/home-affairs/content/consultation-interoperability-eu-information-systems-borders-and-security_en.

7

(8)  https://edps.europa.eu/sites/edp/files/publication/17-11-16_opinion_interoperability_en.pdf

8

(9)  Verordening (EU) 2017/2226 van het Europees Parlement en de Raad van 30 november 2017 tot instelling van een inreis-uitreissysteem (EES) voor de registratie van inreis- en uitreisgegevens en van gegevens over weigering van toegang ten aanzien van onderdanen van derde landen die de buitengrenzen overschrijden en tot vaststelling van de voorwaarden voor toegang tot het EES voor rechtshandhavingsdoeleinden en tot wijziging van de overeenkomst ter uitvoering van het te Schengen gesloten akkoord en Verordeningen (EG) nr. 767/2008 en (EU) nr. 1077/2011 (PB L 327 van 9.12.2017, blz. 20).

9

(10)  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een Europees systeem voor reisinformatie en -autorisatie (ETIAS) en tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 515/2014, (EU) 2016/399, (EU) 2016/794 en (EU) 2016/1624, COM(2016) 731 final, 16.11.2016.

10

(11)  Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en van de Raad tot invoering van een gecentraliseerd systeem voor de vaststelling welke lidstaten over informatie beschikken inzake veroordelingen van onderdanen van derde landen en staatlozen (TCN) ter aanvulling en ondersteuning van het Europees Strafregister Informatiesysteem (Ecris-TCN) en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 1077/2011, COM(2017) 344 final, 29.6.2017.

11

(12)  Verordening (EU) 2016/794 van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2016 betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor samenwerking op het gebied van rechtshandhaving (Europol), en tot vervanging en intrekking van de Besluiten 2009/371/JBZ, 2009/934/JBZ, 2009/935/JBZ, 2009/936/JBZ en 2009/968/JBZ van de Raad (PB L 135 van 24.5.2016, blz. 53).

12

---

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE LIDSTATEN

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/18 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/18

---

Mededeling van de Commissie overeenkomstig artikel 17, lid 5, van Verordening (EG) nr. 1008/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake gemeenschappelijke regels voor de exploitatie van luchtdiensten in de Gemeenschap

Aanbesteding met betrekking tot de exploitatie van geregelde luchtdiensten overeenkomstig openbaredienstverplichtingen

(Voor de EER relevante tekst)

(2018/C 233/08)

| Lidstaat | Frankrijk |
| --- | --- |
| Betrokken route | Agen — Parijs (Orly) |
| Looptijd van het contract | Van 7 januari 2019 tot en met 6 januari 2023 |
| Uiterste datum voor de indiening van de inschrijvingen en de offertes | 10 september 2018 (12.00 uur plaatselijke tijd) |
| Adres waar de tekst van de aanbesteding en alle relevante informatie en/of documentatie met betrekking tot de openbare aanbesteding en de openbaredienstverplichting kunnen worden verkregen | Syndicat Mixte pour l’Aérodrome Départemental |
| Aéroport d’Agen La Garenne |
| 47520 Le Passage |
| FRANKRIJK |
| Tel. +33 553770083 |
| E-mail: m.bertaud@aeroport-agen.fr |
| Ou sur la plateforme du profil d’acheteur du SMAD: https://www.e-marchespublics.fr |

Lidstaat

Frankrijk

Betrokken route

Agen — Parijs (Orly)

Looptijd van het contract

Van 7 januari 2019 tot en met 6 januari 2023

Uiterste datum voor de indiening van de inschrijvingen en de offertes

10 september 2018 (12.00 uur plaatselijke tijd)

Adres waar de tekst van de aanbesteding en alle relevante informatie en/of documentatie met betrekking tot de openbare aanbesteding en de openbaredienstverplichting kunnen worden verkregen

Syndicat Mixte pour l’Aérodrome Départemental

Aéroport d’Agen La Garenne

47520 Le Passage

FRANKRIJK

Tel. +33 553770083

E-mail: m.bertaud@aeroport-agen.fr

Ou sur la plateforme du profil d’acheteur du SMAD: https://www.e-marchespublics.fr

---

V Bekendmakingen

PROCEDURES IN VERBAND MET DE UITVOERING VAN HET GEMEENSCHAPPELIJK MEDEDINGINGSBELEID

Europese Commissie

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/19 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/19

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.8891 — Puig/BSH/Noustique)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2018/C 233/09)

1.

Deze aanmelding betreft de volgende ondernemingen:

| — | Puig International, S.A. („Puig International”, Zwitserland), die onder zeggenschap staat van Puig, S.L., |
| --- | --- |

—

Puig International, S.A. („Puig International”, Zwitserland), die onder zeggenschap staat van Puig, S.L.,

| — | BSH Hausgeräte GmbH („BSH”, Duitsland), die onder zeggenschap staat van Robert Bosch GmbH („Bosch”), |
| --- | --- |

—

BSH Hausgeräte GmbH („BSH”, Duitsland), die onder zeggenschap staat van Robert Bosch GmbH („Bosch”),

| — | Noustique Perfumes, S.L. („Noustique”, Spanje). |
| --- | --- |

—

Noustique Perfumes, S.L. („Noustique”, Spanje).

Puig International en BSH verkrijgen gezamenlijke zeggenschap in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), en artikel 3, lid 4, van de concentratieverordening over Noustique.

De concentratie komt tot stand door de verwerving van aandelen in een nieuw opgerichte onderneming die een joint venture vormt.

2.

—   Puig International: vervaardiging en distributie van geurstoffen en cosmetica waaronder eigen merken, zoals Carolina Herrera of Nina Ricci; licenties en bekende geurstoffen;

—   BSH: vervaardiging en distributie van huishoudapparaten via haar wereldwijde merken Bosch, Siemens, Gaggenau en Neff en verschillende lokale merken. Bosch biedt technologie en diensten voor de automobielindustrie, industriële technologie, consumentengoederen (bijv. huishoudapparaten) en energie- en bouwtechnologische industrieën over de hele wereld;

—   Noustique: gemeenschappelijke onderneming voor de ontwiikkeling en de bevordering van een nieuw product in de parfumsector.

3.

Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking komt voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

4.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na de datum van deze bekendmaking hebben bereikt. De volgende referentie moet altijd worden vermeld:

M.8891 — PUIG/BSH/Noustique

Opmerkingen kunnen aan de Commissie worden toegezonden per e-mail, per fax of per post. Gelieve de onderstaande contactgegevens te gebruiken:

| E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu |
| --- |
| Fax +32 22964301 |
| Postadres: |
| Europese Commissie |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Fax +32 22964301

Postadres:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 („de concentratieverordening”).

1

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

2

---

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/21 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/21

---

Voorafgaande aanmelding van een concentratie

(Zaak M.8939 — Liberty House Group/Aluminium Dunkerque)

Voor de vereenvoudigde procedure in aanmerking komende zaak

(Voor de EER relevante tekst)

(2018/C 233/10)

1.

Deze aanmelding betreft de volgende ondernemingen:

| — | Liberty Industries France (Frankrijk), die onder zeggenschap staat van Liberty House Group (Verenigd Koninkrijk), |
| --- | --- |

—

Liberty Industries France (Frankrijk), die onder zeggenschap staat van Liberty House Group (Verenigd Koninkrijk),

| — | Aluminium Dunkerque (Frankrijk) |
| --- | --- |

—

Aluminium Dunkerque (Frankrijk)

Liberty Industries France verkrijgt zeggenschap in de zin van artikel 3, lid 1, onder b), van de concentratieverordening over het geheel van Aluminium Dunkerque.

De concentratie komt tot stand door de verwerving van aandelen.

2.

—   Liberty House Group: productie, verhandeling en recycling van staal en aluminium en vervaardiging wereldwijd van engineeringproducten met toegevoegde waarde,

—   Aluminium Dunkerque: productie van primair aluminium in Frankrijk.

3.

Er zij op gewezen dat deze zaak in aanmerking komt voor de vereenvoudigde procedure zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie betreffende een vereenvoudigde procedure voor de behandeling van bepaalde concentraties krachtens Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (2).

4.

Deze opmerkingen moeten de Commissie uiterlijk tien dagen na de datum van deze bekendmaking hebben bereikt. De volgende referentie moet altijd worden vermeld:

M.8939 — Liberty House Group/Aluminium Dunkerque

Opmerkingen kunnen aan de Commissie worden toegezonden per e-mail, per fax of per post. Gelieve de onderstaande contactgegevens te gebruiken:

| E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu |
| --- |
| Fax +32 22964301 |
| Postadres: |
| Europese Commissie |
| Directoraat-generaal Concurrentie |
| Griffie voor concentraties |
| 1049 Brussel |
| BELGIË |

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Fax +32 22964301

Postadres:

Europese Commissie

Directoraat-generaal Concurrentie

Griffie voor concentraties

1049 Brussel

BELGIË

---

(1)  PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1 („de concentratieverordening”).

1

(2)  PB C 366 van 14.12.2013, blz. 5.

2

---

ANDERE HANDELINGEN

Europese Commissie

| 4.7.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 233/22 |
| --- | --- | --- | --- |

4.7.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 233/22

---

Aankondiging betreffende een verzoek uit hoofde van artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU

Einde van de opschorting van de termijn voor de vaststelling van uitvoeringshandelingen

(2018/C 233/11)

Op 2 november 2016 heeft de Commissie een verzoek ontvangen uit hoofde van artikel 35 van Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad (1).

Dat verzoek, dat door Tsjechië is ingediend, betreft bepaalde activiteiten op de detailhandelsmarkten voor gas en elektriciteit in Tsjechië. De desbetreffende aankondigingen zijn bekendgemaakt in PB C 23 van 24.1.2017, blz. 10, in PB C 167 van 25.5.2017, blz. 10, in PB C 276 van 19.8.2017, blz. 4, in PB C 396 van 23.11.2017, blz. 18 en in PB C 439 van 20.12.2017, blz. 12.

Op 21 december 2017 heeft de Commissie de verzoeker gevraagd uiterlijk op 10 januari 2018 aanvullende informatie te verstrekken. Zoals gemeld in de aankondiging die is bekendgemaakt in PB C 114 van 28.3.2018, blz. 20, is de definitieve termijn verlengd met 55 werkdagen na de ontvangst van de volledige en juiste informatie. Volledige en juiste informatie is ontvangen op 12 april 2018.

De definitieve termijn loopt dus af op 5 juli 2018.

---

(1)  Richtlijn 2014/25/EU van het Europees Parlement en de Raad van 26 februari 2014 betreffende het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening, vervoer en postdiensten en houdende intrekking van Richtlijn 2004/17/EG (PB L 94 van 28.3.2014, blz. 243).

---