# Euroopan unionin C 124/2009

| | ISSN 1725-2490
  doi:10.3000/17252490.C_2009.124.fin |
| --- | --- |
| Euroopan unionin
  virallinen lehti | C 124 |
| | |
| Suomenkielinen laitos | Tiedonantoja ja ilmoituksia | 52. vuosikerta4. kesäkuu 2009 |

ISSN 1725-2490

doi:10.3000/17252490.C_2009.124.fin

Euroopan unionin

virallinen lehti

C 124

Suomenkielinen laitos

Tiedonantoja ja ilmoituksia

52. vuosikerta4. kesäkuu 2009

---

| Ilmoitusnumero | Sisältö | Sivu |
| --- | --- | --- |
| | IV   Tiedotteet |
| | EUROOPAN UNIONIN TOIMIELINTEN JA ELINTEN ANTAMAT TIEDOTTEET |
| | Komissio |
| 2009/C 124/01 | Euroopan keskuspankin perusrahoitusoperaation korko: 1,00 % 4. kesäkuuta 2009 – Euron kurssi | 1 |
| | JÄSENVALTIOIDEN ANTAMAT TIEDOTTEET |
| 2009/C 124/02 | Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta | 2 |
| 2009/C 124/03 | Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta | 8 |
| 2009/C 124/04 | Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta | 12 |

Ilmoitusnumero

Sisältö

Sivu

IV   Tiedotteet

EUROOPAN UNIONIN TOIMIELINTEN JA ELINTEN ANTAMAT TIEDOTTEET

Komissio

2009/C 124/01

Euroopan keskuspankin perusrahoitusoperaation korko: 1,00 % 4. kesäkuuta 2009 – Euron kurssi

1

JÄSENVALTIOIDEN ANTAMAT TIEDOTTEET

2009/C 124/02

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

2

2009/C 124/03

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

8

2009/C 124/04

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

12

| | V   Ilmoitukset |
| --- | --- |
| | HALLINNOLLISET MENETTELYT |
| | Komissio |
| 2009/C 124/05 | Ehdotuspyyntö – DG TREN/E1/SUB-266-2009 | 15 |
| 2009/C 124/06 | Ilmoitus avoimesta kilpailusta EPSO/AD/176/09 | 16 |
| | TUOMIOISTUINKÄSITTELYYN LIITTYVÄT MENETTELYT |
| | EUROOPAN TALOUSALUE |
| | EFTAn tuomioistuin |
| 2009/C 124/07 | Tuomioistuimen tuomio, annettu 19 päivänä joulukuuta 2008, yhdistetyissä asioissa E-11/07 ja E-1/08: Olga Rindal (asia E-11/07); Therese Slinning, jota edustaa laillinen huoltaja Olav Slinning (asia E-1/08) vastaan Norjan valtio, jota edustaa ulkomailla saatua hoitoa koskevia poikkeuksia ja valituksia käsittelevä lautakunta (Sosiaaliturva – palvelujen tarjoamisen vapaus – kansalliset sairausvakuutusjärjestelmät – toisessa ETA-valtiossa sairaalahoidosta aiheutuneet kulut – kokeellinen hoito ja testaushoito) | 17 |
| | KILPAILUPOLITIIKAN TOIMEENPANOON LIITTYVÄT MENETTELYT |
| | Komissio |
| 2009/C 124/08 | Valtiontuki – Alankomaat – Valtiontuki C 11/2009 (ex NN 53/B/08) – Väitetty tuki Fortis Bank Nederlandille ja ABN Assetille – Kehotus huomautusten esittämiseen EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdan mukaisesti (
  1
  ) | 19 |
| 2009/C 124/09 | Ennakkoilmoitus yrityskeskittymästä – (Asia COMP/M.5539 – Safran/GEHP) – Yksinkertaistettuun menettelyyn mahdollisesti soveltuva asia (
  1
  ) | 31 |

V   Ilmoitukset

HALLINNOLLISET MENETTELYT

Komissio

2009/C 124/05

Ehdotuspyyntö – DG TREN/E1/SUB-266-2009

15

2009/C 124/06

Ilmoitus avoimesta kilpailusta EPSO/AD/176/09

16

TUOMIOISTUINKÄSITTELYYN LIITTYVÄT MENETTELYT

EUROOPAN TALOUSALUE

EFTAn tuomioistuin

2009/C 124/07

Tuomioistuimen tuomio, annettu 19 päivänä joulukuuta 2008, yhdistetyissä asioissa E-11/07 ja E-1/08: Olga Rindal (asia E-11/07); Therese Slinning, jota edustaa laillinen huoltaja Olav Slinning (asia E-1/08) vastaan Norjan valtio, jota edustaa ulkomailla saatua hoitoa koskevia poikkeuksia ja valituksia käsittelevä lautakunta (Sosiaaliturva – palvelujen tarjoamisen vapaus – kansalliset sairausvakuutusjärjestelmät – toisessa ETA-valtiossa sairaalahoidosta aiheutuneet kulut – kokeellinen hoito ja testaushoito)

(Sosiaaliturva – palvelujen tarjoamisen vapaus – kansalliset sairausvakuutusjärjestelmät – toisessa ETA-valtiossa sairaalahoidosta aiheutuneet kulut – kokeellinen hoito ja testaushoito)

17

KILPAILUPOLITIIKAN TOIMEENPANOON LIITTYVÄT MENETTELYT

Komissio

2009/C 124/08

Valtiontuki – Alankomaat – Valtiontuki C 11/2009 (ex NN 53/B/08) – Väitetty tuki Fortis Bank Nederlandille ja ABN Assetille – Kehotus huomautusten esittämiseen EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdan mukaisesti (
  1
  )

1

19

2009/C 124/09

Ennakkoilmoitus yrityskeskittymästä – (Asia COMP/M.5539 – Safran/GEHP) – Yksinkertaistettuun menettelyyn mahdollisesti soveltuva asia (
  1
  )

1

31

| | |
| --- | --- |
| | (1)   ETA:n kannalta merkityksellinen teksti |

---

(1)   ETA:n kannalta merkityksellinen teksti

1

| FI | |
| --- | --- |

FI

---

IV Tiedotteet

EUROOPAN UNIONIN TOIMIELINTEN JA ELINTEN ANTAMAT TIEDOTTEET

Komissio

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/1

---

Euroopan keskuspankin perusrahoitusoperaation korko (1):

1,00 % 4. kesäkuuta 2009

Euron kurssi (2)

3. kesäkuuta 2009

2009/C 124/01

1 euro =

| | Rahayksikkö | Kurssi |
| --- | --- | --- |
| USD | Yhdysvaltain dollaria | 1,4207 |
| JPY | Japanin jeniä | 136,33 |
| DKK | Tanskan kruunua | 7,4463 |
| GBP | Englannin puntaa | 0,85970 |
| SEK | Ruotsin kruunua | 10,7766 |
| CHF | Sveitsin frangia | 1,5175 |
| ISK | Islannin kruunua | |
| NOK | Norjan kruunua | 8,9210 |
| BGN | Bulgarian leviä | 1,9558 |
| CZK | Tšekin korunaa | 26,816 |
| EEK | Viron kruunua | 15,6466 |
| HUF | Unkarin forinttia | 282,90 |
| LTL | Liettuan litiä | 3,4528 |
| LVL | Latvian latia | 0,7093 |
| PLN | Puolan zlotya | 4,4998 |
| RON | Romanian leuta | 4,1936 |
| TRY | Turkin liiraa | 2,1748 |
| AUD | Australian dollaria | 1,7414 |
| CAD | Kanadan dollaria | 1,5459 |
| HKD | Hongkongin dollaria | 11,0125 |
| NZD | Uuden-Seelannin dollaria | 2,2013 |
| SGD | Singaporin dollaria | 2,0462 |
| KRW | Etelä-Korean wonia | 1 755,81 |
| ZAR | Etelä-Afrikan randia | 11,4022 |
| CNY | Kiinan juan renminbiä | 9,7044 |
| HRK | Kroatian kunaa | 7,3396 |
| IDR | Indonesian rupiaa | 14 378,47 |
| MYR | Malesian ringgitiä | 4,9504 |
| PHP | Filippiinien pesoa | 66,967 |
| RUB | Venäjän ruplaa | 43,6217 |
| THB | Thaimaan bahtia | 48,368 |
| BRL | Brasilian realia | 2,7466 |
| MXN | Meksikon pesoa | 18,7632 |
| INR | Intian rupiaa | 66,8580 |

Rahayksikkö

Kurssi

USD

Yhdysvaltain dollaria

1,4207

JPY

Japanin jeniä

136,33

DKK

Tanskan kruunua

7,4463

GBP

Englannin puntaa

0,85970

SEK

Ruotsin kruunua

10,7766

CHF

Sveitsin frangia

1,5175

ISK

Islannin kruunua

NOK

Norjan kruunua

8,9210

BGN

Bulgarian leviä

1,9558

CZK

Tšekin korunaa

26,816

EEK

Viron kruunua

15,6466

HUF

Unkarin forinttia

282,90

LTL

Liettuan litiä

3,4528

LVL

Latvian latia

0,7093

PLN

Puolan zlotya

4,4998

RON

Romanian leuta

4,1936

TRY

Turkin liiraa

2,1748

AUD

Australian dollaria

1,7414

CAD

Kanadan dollaria

1,5459

HKD

Hongkongin dollaria

11,0125

NZD

Uuden-Seelannin dollaria

2,2013

SGD

Singaporin dollaria

2,0462

KRW

Etelä-Korean wonia

1 755,81

ZAR

Etelä-Afrikan randia

11,4022

CNY

Kiinan juan renminbiä

9,7044

HRK

Kroatian kunaa

7,3396

IDR

Indonesian rupiaa

14 378,47

MYR

Malesian ringgitiä

4,9504

PHP

Filippiinien pesoa

66,967

RUB

Venäjän ruplaa

43,6217

THB

Thaimaan bahtia

48,368

BRL

Brasilian realia

2,7466

MXN

Meksikon pesoa

18,7632

INR

Intian rupiaa

66,8580

---

(1)  Korko, jota sovellettiin viimeiseen ennen ilmoitettua päivää suoritettuun rahoitusoperaatioon. Jos sovellettu korko on vaihtuva huutokauppakorko, korko on marginaalinen korko.

(2)  Lähde: Euroopan keskuspankin ilmoittama viitekurssi.

---

JÄSENVALTIOIDEN ANTAMAT TIEDOTTEET

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/2 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/2

---

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

2009/C 124/02

Tuen N:o: XA 368/08

Jäsenvaltio: Saksan liittotasavalta

Tukijärjestelmän nimike: Kasvu

Oikeusperusta: § 3 des Gesetzes über die Landwirtschaftliche Rentenbank in der Fassung der Bekanntmachung vom 4. September 2002 (BGBl. I S. 3646), zuletzt geändert durch Artikel 174 der Verordnung vom 31. Oktober 2006 (BGBI. I S. 2407) in Verbindung mit der Programminformation Wachstum und dem Merkblatt Beihilfen

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: Järjestelmästä myönnetään halpakorkoisia lainoja. Arvioitu tuen määrä on 30 miljoonaa EUR.

Tuen enimmäisintensiteetti: Enintään 20 prosenttia tukikelpoisista kustannuksista. Yhdelle yritykselle myönnettyjen tukien kokonaismäärä voi minkä tahansa kolmen tilikauden muodostaman ajanjakson aikana olla enintään 400 000 EUR. Jos samoja tukikelpoisia kustannuksia varten myönnetään muita julkisia varoja, sovelletaan asetuksessa (EY) N:o 1857/2006 mainittuja kynnysmääriä. Tukea voidaan myöntää muun kuin rakentamiseen tarkoitetun maan hankintaan enintään 10 prosenttia investoinnin tukikelpoisista kustannuksista.

Täytäntöönpanopäivä: Asetuksen (EY) N:o 1857/2006 20 artiklan 1 kohdassa säädetyn määräajan mukaisesti, kuitenkin aikaisintaan 17. päivänä marraskuuta 2008.

Tukijärjestelmän kesto:

Tuen tarkoitus: EY:n perustamissopimuksen liitteessä I lueteltujen maataloustuotteiden (lukuun ottamatta kalastus- ja vesiviljelyalaa) alkutuotannon alalla toimivien pk-yritysten toiminnan edistäminen myöntämällä tukea maataloustuotteiden alkutuotannon investointeihin (asetuksen (EY) N:o 1857/2006 4 artikla). Tukikelpoisia kustannuksia ovat seuraavat: a) kiinteän omaisuuden rakentaminen, hankinta tai parantaminen, b) koneiden tai laitteiden hankinta tai ostoleasing, tietokoneohjelmistot mukaan luettuina, enintään omaisuuden markkina-arvoon asti tai c) edellä olevan a ja b alakohdan menoihin liittyvät yleiskulut, kuten arkkitehtien, insinöörien ja konsulttien palkkiot ja toteutettavuustutkimukset. Tukea myönnettäessä varmistetaan, että yhteisistä markkinajärjestelyistä annetuissa neuvoston asetuksissa säädettyjen kieltojen tai rajoitusten kanssa ristiriidassa olevalle tuelle ei voida myöntää poikkeusta silloinkaan, kun kiellot ja rajoitukset koskevat vain yhteisön tukea.

Alat, joita tuki koskee: Maatalous, viininviljely, puutarhaviljely

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Landwirtschaftliche Rentenbank |
| --- |
| Hochstraße 2 |
| 60313 Frankfurt am Main |
| DEUTSCHLAND |

Landwirtschaftliche Rentenbank

Hochstraße 2

60313 Frankfurt am Main

DEUTSCHLAND

Internetosoite: www.rentenbank.de/landwirtschaft/wachstum

Muita tietoja: —

Tuen N:o: XA 418/2008

Jäsenvaltio: Kreikka

Alue: Kreikka

Tukiohjelman nimike tai yksittäistä tukea saavan yrityksen nimi: Πληρωμή ανειλημμένων υποχρεώσεων του μέτρου Πρόωρη Συνταξιοδότηση Αγροτών. (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 358/3, 16.12.2006 σελίδα 10 αρθ.8) — Pliromi anilimmenon ipokreoseon tou metrou Proori Sintaxiodotisi Agroton. (Episimi Efimerida tis Evropaikis Enosis L 358/3, 16.12.2006 selida 10 arth. 8)

Oikeusperusta: Αριθμ. 408583/6914/422/29-11-2000:

Arithm. 408583/6914/422/29-11-2000.

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: Sata seitsemänkymmentä (170) miljoonaa euroa, jotka on määrä maksaa henkilöille, jotka olivat oikeutettuja maanviljelijöiden varhaiseläkejärjestelmän 2. ja 3. ohjelmallakauden tukiin, joiden rahoitukseen EU ei enää osallistu.

Tuen enimmäisintensiteetti: Maanviljelijöiden varhaiseläkejärjestelmän tukeen oikeutetuille maksetaan kiinteämääräinen kuukausikorvaus

311,07 EUR (vakiomäärä)

366,83 EUR

| (i) | rajaseuduilla sijaitseville tiloille |
| --- | --- |

(i)

rajaseuduilla sijaitseville tiloille

| (ii) | jos seuraajan ikä on 20–30 vuotta. |
| --- | --- |

(ii)

jos seuraajan ikä on 20–30 vuotta.

Täytäntöönpanopäivä: Päivä, jona poikkeushakemuksen rekisteröintinumero julkaistaan komission maatalouden ja maaseudun kehittämisen pääosaston verkkosivustolla.

Tukiohjelman tai yksittäisen tuen kesto: Joulukuun 2013 loppuun

Tuen tarkoitus: Tuki perustuu asetuksen (EY) N:o 1857/2006 8 artiklaan, ja sen tavoitteena on rohkaista ikääntyneitä maanviljelijöitä luopumaan aktiivisesta ammatinharjoituksesta, jotta

heidän tilojaan voidaan parantaa rakenteellisesti pääasiassa siten, että

| — | nuoret viljelijät jatkavat toimintaa ja |
| --- | --- |

—

nuoret viljelijät jatkavat toimintaa ja

| — | tilojen kokoja suurennetaan, |
| --- | --- |

—

tilojen kokoja suurennetaan,

eläkkeensaajalle perheineen voidaan varmistaa vähimmäistulo.

Alat, joita tuki koskee: Kaikki maataloustuotannon alat. Tilat, joilla harjoitetaan sekä maanviljelyä että karjanhoitoa (nauta-, lammas- ja vuohitilat) silloin kun viljelypinta-ala on hyvin pieni.

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon |
| --- |
| Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’ |
| Address: |
| 5 Acharnon street |
| 101 76 Athens |
| GREECE |
| Tel.: +30 2102124134 |
| Fax: + 30 2105240210 |
| E-mail: ax5u055@minagric.gr |
| ax5u036@minagric.gr |

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon

Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’

Address:

5 Acharnon street

101 76 Athens

GREECE

Tel.: +30 2102124134

Fax: + 30 2105240210

E-mail: ax5u055@minagric.gr

ax5u036@minagric.gr

Verkko-osoite: www.minagric.gr

www.agrotikianaptixi.gr

Lisätietoja: –

Johtaja

M. ΔΗΜΗΤΡΟΥΛΑΚΗΣ (M. DIMITROULAKIS)

Tuen N:o: XA 423/08

Jäsenvaltio: Espanja

Alue: Castilla y León (provincia de Salamanca).

Tukiohjelman nimike tai yksittäistä tukea saaneen yrityksen nimi: Subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

Oikeusperusta: Proyecto de bases reguladoras de la convocatoria de subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

Tukiohjelman arvioidut vuosittaiset menot tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: Tukiohjelman arvioidut menot vuonna 2009 ovat 32 000 (kolmekymmentäkaksi tuhatta) EUR.

Tuen enimmäisintensiteetti: Tuen määrä saa olla enintään 70 prosenttia tukikelpoisista menoista tai 8 000 EUR hakijaa kohti.

Täytäntöönpanopäivä: Sinä päivänä, jona poikkeushakemuksen rekisteröintinumero julkaistaan maatalouden ja maaseudun kehittämisen pääosaston verkkosivustolla.

Tukiohjelman tai yksittäisen tuen kesto: 31. joulukuuta 2009 asti.

Tuen tarkoitus: Tuen tarkoituksena on edistää kotieläintuottajien yhdistystoimintaa Salamancan maakunnassa ja tukea kotieläintuotannon alalla toimivien yhdistysten perustamista ja ylläpitoa.

Tarkoituksena on myös lisätä kyseisten yhdistysten osallistumista messuilla pidettäviin kilpailuihin, joita maakuntaneuvosto (Diputación) järjestää messualueilla, minkä myötä kyseiset alueet ja toiminnot saavat näkyvyyttä sekä itsehallintoalueella että valtakunnallisesti.

Tämä tukiohjelma kuuluu perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin 15. joulukuuta 2006 annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 15 artiklan soveltamisalaan.

Tukikelpoisiksi menoiksi katsotaan osallistuminen Salamancan maakuntaneuvoston järjestämille messuille sekä teknisen tuen antaminen Salamancan kotieläintuotannolle.

Seuraavia menoja pidetään tukikelpoisina:

A)   Osallistuminen maakuntaneuvoston järjestämille messuille::

| 1. | Ilmoittautumismaksut, näyttelytilojen vuokra, turvallisuustoimet, messuemäntien palkkaaminen ja osallistumismaksut. |
| --- | --- |

1.

Ilmoittautumismaksut, näyttelytilojen vuokra, turvallisuustoimet, messuemäntien palkkaaminen ja osallistumismaksut.

| 2. | Toimiin liittyvät julkaisut. |
| --- | --- |

2.

Toimiin liittyvät julkaisut.

| 3. | Matkakustannukset. |
| --- | --- |

3.

Matkakustannukset.

| 4. | Teemapäivät, joita messualueella järjestetään messujen aikana. |
| --- | --- |

4.

Teemapäivät, joita messualueella järjestetään messujen aikana.

| 5. | Yhdistyksen messuilla järjestämien kilpailujen palkinnot, joiden suuruus on enintään 250 EUR palkintoa ja voittajaa kohden. |
| --- | --- |

5.

Yhdistyksen messuilla järjestämien kilpailujen palkinnot, joiden suuruus on enintään 250 EUR palkintoa ja voittajaa kohden.

B)   Tekninen tuki::

| 1. | Koulutusmenot: Koulutusohjelman tosiasialliset järjestämiskustannukset. |
| --- | --- |

1.

Koulutusmenot: Koulutusohjelman tosiasialliset järjestämiskustannukset.

| 2. | Kustannukset, jotka aiheutuvat osallistumisesta luonteeltaan kansallisille messuille: näyttelytilojen vuokra, turvallisuus, messuemäntien palkkaaminen, osallistumismaksut, matkakustannukset sekä toimintaan liittyvät julkaisut. |
| --- | --- |

2.

Kustannukset, jotka aiheutuvat osallistumisesta luonteeltaan kansallisille messuille: näyttelytilojen vuokra, turvallisuus, messuemäntien palkkaaminen, osallistumismaksut, matkakustannukset sekä toimintaan liittyvät julkaisut.

| 3. | Korkealaatuisten tuotteiden esittely kansallisella ja maakunnan tasolla: tukea voidaan myöntää ainoastaan esittelytilojen vuokraukseen, matkakustannuksiin sekä toimintaan liittyviin julkaisuihin. |
| --- | --- |

3.

Korkealaatuisten tuotteiden esittely kansallisella ja maakunnan tasolla: tukea voidaan myöntää ainoastaan esittelytilojen vuokraukseen, matkakustannuksiin sekä toimintaan liittyviin julkaisuihin.

| 4. | Julkaisut, kuten esitteet tai verkkosivustot, joissa esitellään jonkin tietyn alueen tai tuotteen tuottajia koskevia tietoja, jos tiedot ja niiden esitystapa ovat puolueettomia ja kaikilla asianomaisilla tuottajilla on tasavertaiset mahdollisuudet olla edustettuina julkaisussa. |
| --- | --- |

4.

Julkaisut, kuten esitteet tai verkkosivustot, joissa esitellään jonkin tietyn alueen tai tuotteen tuottajia koskevia tietoja, jos tiedot ja niiden esitystapa ovat puolueettomia ja kaikilla asianomaisilla tuottajilla on tasavertaiset mahdollisuudet olla edustettuina julkaisussa.

| 5. | Yhdistyksen järjestämien kilpailujen palkinnot, joiden suuruus on enintään 250 EUR palkintoa ja voittajaa kohden. |
| --- | --- |

5.

Yhdistyksen järjestämien kilpailujen palkinnot, joiden suuruus on enintään 250 EUR palkintoa ja voittajaa kohden.

Ala, jota tuki koskee: Kotieläintuotanto

Tuen myöntävän organisaation nimi ja osoite:

| Excma. Diputación Provincial de Salamanca |
| --- |
| C/ Felipe Espino no 1 |
| 37002 Salamanca |
| ESPAÑA |

Excma. Diputación Provincial de Salamanca

C/ Felipe Espino no 1

o

37002 Salamanca

ESPAÑA

Internetosoite: http://www.lasalina.es/areas/eh//ProyConvocatorias/2009/Asociaciones.pdf

Muita tietoja: Tätä tukea voidaan myöntää yhdessä muun tuen, avustuksen tai rahoituksen kanssa, jota tuetulle toiminnalle voi myöntää jokin kansallinen tai EU:n viranomainen, julkinen tai yksityinen elin taikka kansainvälinen organisaatio. Jos hakijalle on myönnetty samaan tarkoitukseen muuta tukea, jota ei voida myöntää yhdessä maakuntaneuvoston myöntämän tuen kanssa, sovelletaan tukia koskevan lain täytäntöönpanosäännöistä 21. heinäkuuta 2006 annetun kuninkaallisen asetuksen 887/2006 33 artiklaa.

Maakuntaneuvoston myöntämä tuki ei kuitenkaan missään tapauksessa saa yksin tai yhdessä muiden avustusten, tukien tai rahoituksen kanssa ylittää tuetuista toimista aiheutuneita kustannuksia.

Tukea ei myöskään voida myöntää yhdessä minkään Salamancan maakuntaneuvoston myöntämän muun tuen, avustuksen tai rahoituksen kanssa, riippumatta siitä, onko kyseessä suora sopimusmenettely vai kilpailumenettely, jos tämä voisi johtaa tukien päällekkäisyyksiin.

Tuen N:o: XA 434/2008

Jäsenvaltio: Saksan liittotasavalta

Alue: Schleswig-Holstein

Tukijärjestelmän nimike: Richtlinien zur Förderung von Investitionen in erweiterte Lagerkapazitäten für Gülle im Rahmen des Agrarinvestitionsförderungsprogramms als Gemeinschaftsaufgabe ”Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes”

Oikeusperusta: Rahmenplan der Gemeinschaftsaufgabe ‘Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes’

| 1.1 | Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP) |
| --- | --- |

1.1

Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP)

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset: 1,3 miljoonaa EUR

Tuen enimmäisintensiteetti: 7 500 EUR suuruinen kiinteämääräinen avustus

Täytäntöönpanopäivä: Sen jälkeen, kun Euroopan komissio on julkaissut ilmoituksen internetissä

Tukijärjestelmän kesto: Siitä alkaen, kun komissio on julkaissut ilmoituksen internetissä, 31 päivästä joulukuuta 2010 asti

Tuen tarkoitus: Tarkoituksena on lisätä maatalouden kilpailukykyä ja ympäristöystävällisyyttä myöntämällä avustuksia investointeihin, joita schleswig-holsteinilaiset maatalousyritykset tekevät liete- ja kiinteän lannan varastointikapasiteetin vapaaehtoiseen laajentamiseen.

Saksan liittotasavallan hallitus osallistuu avustusten rahoittamiseen tukiohjelman (Gemeinschaftsaufgabe ”Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes” 2008-2011, Fördergrundsatz Teil A, Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP)) puitteissa edellä mainittujen ohjeiden ja LHO:n (osavaltion talousarviolain) 44 §:ää koskevien hallinnollisten määräysten mukaisesti. Toimenpide perustuu 4 artiklaan (maatilainvestoinnit).

Kyseessä oleva ala/olevat alat: Maatalous/kotieläintalous

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite: Tuen maksaa seuraava viranomainen:

Ministerium für Landwirtschaft, Umwelt und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein

Mercatorstraße 3

24105 Kiel

DEUTSCHLAND

Verkko-osoite: http://www.schleswig-holstein.de/UmweltLandwirtschaft/DE/LandFischRaum/11__ZPLR/PDF/Guellefoerderungsprogramm,templateId=raw,property=publicationFile.pdf

Tuen N:o: XA 47/09

Jäsenvaltio: Saksan liittotasavalta

Alue: Brandenburg

Tukijärjestelmän nimike tai yksittäistä tukea saavan yrityksen nimi: Gewährung von Beihilfen und sonstigen Leistungen durch die Tierseuchenkasse des Landes Brandenburg nach Artikel 10 der Verordnung (EG) Nr. 1857/2006

Oikeusperusta: § 71 Tierseuchengesetz der Bundesrepublik Deutschland

§ 8 des Gesetz zur Ausführung des Tierseuchengesetzes des Landes Brandenburg (AGTierSGBbg)

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: Tuen vuosittainen kokonaismäärä on 4,2 miljoonaa EUR. Se rahoitetaan osavaltion varoista ja eläinten omistajien veronluonteisina maksuina valtiontukea NN 23/97 koskevan 31 päivänä lokakuuta 2000 tehdyn komission hyväksymispäätöksen mukaisesti eläintautien torjuntarahastoon suorittamista maksuosuuksista.

Tuen enimmäisintensiteetti: Enintään 100 %

Täytäntöönpanoajankohta: 27 päivänä helmikuuta 2009 alkaen

Tukijärjestelmän tai yksittäisen tuen kesto: 31 päivään joulukuuta 2013 asti

Tuen tarkoitus: Asetuksen (EY) N:o 1857/2006 10 artiklan 1 ja 2 kohta

Tuki eläintautien torjuntaan

Tuki tartuntatautiin kuolleista eläimistä aiheutuneisiin vahinkoihin

Tuki eläintautien ehkäisy-, havaitsemis- ja torjuntatoimien korvaamiseksi

Eläintautien havaitsemiseksi tehtyjen laboratoriotutkimusten korvaamisen muodossa myönnetty tuki

Alat, joita tuki koskee: Maatalous kotieläintalous

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Landesamt für Verbraucherschutz |
| --- |
| Landwirtschaft und Flurneuordnung |
| Tierseuchenkasse Brandenburg |
| Groß Gaglow |
| Am Seegraben 18 |
| 03051 Cottbus |
| DEUTSCHLAND |
| Sähköposti: info@tsk-BB.de |

Landesamt für Verbraucherschutz

Landwirtschaft und Flurneuordnung

Tierseuchenkasse Brandenburg

Groß Gaglow

Am Seegraben 18

03051 Cottbus

DEUTSCHLAND

Sähköposti: info@tsk-BB.de

Internet-osoite: Tierseuchengesetz http://www.bgblportal.de/BGBL/bgbl1f/bgbl104s1260.pdf

Ausführungsgesetz zum Tierseuchengesetz des Landes Brandenburg (AGTierSGBbg) http://www.bravors.brandenburg.de/sixcms/detail.php?gsid=land_bb_bravors_01.c.23595.de

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit (published in the Brandenburg Official Gazette) http://www.mluv.brandenburg.de/v/lbsvet/TEILA/A1_2_2_1.PDF

Muita tietoja: —

---

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/8 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/8

---

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

2009/C 124/03

Tuen N:o: XA 62/09

Jäsenvaltio: Unkari

Alue: Koko Unkari

Tukijärjestelmän nimike tai yksittäisen tuen saaneen yrityksen nimi: Állami program keretében egyes állatbetegségek megelőzéséhez, illetve leküzdéséhez kapcsolódóan igénybe vehető nemzeti támogatások

Oikeusperusta:

| — | A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.). |
| --- | --- |

—

A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.).

| — | Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (.... ....) FVM rendelet |
| --- | --- |

—

Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (.... ....) FVM rendelet

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä:

Tuen enimmäisintensiteetti: Tuki on enintään 100 prosenttia laskulla todistetuista tukikelpoisista enimmäiskustannuksista, ilman arvonlisäveroa. Asetuksessa luetellaan erikseen kunkin eläintaudin osalta tukikelpoiset enimmäiskustannukset.

Täytäntöönpanopäivä: 23. helmikuuta 2009 tai komission tehtyä päätöksensä.

Tukijärjestelmän tai yksittäisen tuen kesto: 31 päivään joulukuuta 2013 saakka.

Tuen tarkoitus: Tuen tarkoituksena on asetuksen liitteessä lueteltujen eläintautien seuranta ja hävittäminen ja zoonoosien ehkäiseminen eläinpopulaatiossa.

Asetuksen (EY) N:o 1857/2006 10 artiklan säännöksiä sovelletaan tukeen, joka myönnetään eläintautien seurantaan sekä tartuntojen ehkäisemiseen ja hävittämiseen. TSE-testeihin sovelletaan puolestaan 16 artiklan 1 kohdan g alakohtaa.

Tukea voidaan hakea eläintautitutkimuksista, tarkastuksista, seurantaohjelmista, lääkityksestä ja rokotuksista aiheutuviin laskulla todistettuihin eläinten terveyskustannuksiin.

Kyseessä olevat alat: Asetuksessa määrätään kunkin eläintaudin osalta, mitkä eläinlajit ovat tukikelpoisia.

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium |
| --- |
| 11 Kossuth tér |
| Budapest |
| MAGYARORSZÁG/HUNGARY |

Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium

11 Kossuth tér

Budapest

MAGYARORSZÁG/HUNGARY

Internetosoite: www.fvm.hu/main.php?folderID=1846&articleID=13710&åctag=articlelist&iid=1

Lisätietoja: Tukijärjestelmä XA 348/2007 on voimassa oleva valtiontuki, jonka perusedellytykset eivät muutu, mutta nautakarja lisätään tukikelpoisiin lajeihin tähän ilmoitukseen liitetyn asetuksen mukaisesti.

András MÁHR

Valtiosihteeri

Tuen N:o: XA 393/08

Jäsenvaltio: Alankomaat

Alue: —

Tukijärjestelmän nimike tai yksittäistä tukea saavan yrityksen nimi: Tegemoetkoming sneeuwdrukschade 2005

Oikeusperusta: Artikel 2 en 4 van de Kaderwet LNV-subsidies

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: 3 500 000 EUR

Tuen enimmäisintensiteetti: 70 %

Täytäntöönpanoajankohta:

Tukijärjestelmän tai yksittäisen tuen kesto: 31 päivään heinäkuuta 2009 asti

Tuen tarkoitus: Epäsuotuisat sääolosuhteet (asetuksen (EY) N:o 1857/2006 11 artikla)

Alat, joita tuki koskee: Taimitarha-ala

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Ministerie van LNV |
| --- |
| Postbus 20401 |
| 2500 EK Den Haag |
| NEDERLAND |

Ministerie van LNV

Postbus 20401

2500 EK Den Haag

NEDERLAND

Internet-osoite: http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640321&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_file_id=31942

Muita tietoja: Tukijärjestelmän avulla on tarkoitus korvata epäsuotuisien sääolojen (tässä tapauksessa runsaiden lumisateiden) taimitarha-alalle 25 päivänä marraskuuta 2005 aiheuttamat vahingot. Järjestelmä perustuu maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiville pienille ja keskisuurille yritykselle myönnettävästä valtiontuesta annetun asetuksen (EY) N:o 1857/2006 11 artiklaan.

Asetuksen (EY) N:o 1857/2006 11 artiklan edellytykset täyttyvät. Tuen intensiteetti on enintään 70 %, ja vahingot lasketaan asetuksen 11 artiklan 2 kohdan mukaisesti. Lisäksi huomioon otettavien vahinkojen enimmäismäärästä vähennetään kustannukset, jotka ovat aiheutuneet muista tekijöistä kuin epäsuotuisista sääoloista. Vahinkojen sattuessa ei ollut olemassa vakuutusjärjestelyä tällaisten vahinkojen varalta. Vahingot lasketaan tilakohtaisesti, ja tuki maksetaan suoraan asianomaiselle maatalousyrittäjälle. Tukijärjestelmä tulee voimaan 25 päivänä marraskuuta 2008, ja se on avoinna 1. päivästä heinäkuuta 2009 alkaen 31 päivänä heinäkuuta 2009 asti. Siten järjestelmä otetaan käyttöön viimeistään kolmen vuoden kuluessa vahinkojen tapahtumisesta, ja tuki maksetaan neljän vuoden kuluessa.

Edellä sanotun perusteella asetuksen (EY) N:o 1857/2006 11 artiklan edellytykset täyttyvät. Asetuksen 20 artiklan 1 kohdan mukaan järjestelmä tulee voimaan aikaisintaan 10 työpäivän kuluttua tiivistelmän toimittamisesta.

Tuen N:o: XA 438/2008

Jäsenvaltio: Saksan liittotasavalta

Alue: Freistaat Sachsen

Tukijärjestelmän nimike tai yksittäisen tuen saaneen yrityksen nimi: Richtlinie des Sächsischen Staatsministeriums für Umwelt und Landwirtschaft für die Förderung von Maßnahmen zur Sicherung der natürlichen biologischen Vielfalt und des natürlichen ländlichen Erbes im Freistaat Sachsen (Förderrichtlinie Natürliches Erbe)

Anwendung des Maßnahmebereiche A 1 davon Trocken- und Weinbergsmauern

Oikeusperusta: Die Förderung wird darüber hinaus nach Maßgabe der §§ 23 und 44 der Haushaltsordnung für den Freistaat Sachsen (Sächsische Haushaltsordnung – SäHO, SächsGVBl. 2001, S. 154) sowie der hierzu ergangenen Verwaltungsvorschriften des Sächsischen Staatsministeriums der Finanzen gewährt.

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: 1,4 milj. EUR/vuosi

Tuen enimmäisintensiteetti: A 1 enintään 80 prosenttia

Tuen enimmäisintensiteetti: 60 prosentin suuruinen tuki plus perinteisten materiaalien käytöstä aiheutuvat ylimääräiset kustannukset, 100 prosenttia.

Täytäntöönpanopäivä: Tukijärjestelmä tulee voimaan asetuksen (EY) N:o 1857/2006 20 artiklan mukaisesti, kuitenkin aikaisintaan 1. tammikuuta 2009.

Tukijärjestelmän tai yksittäisen tuen kesto: 31 päivään joulukuuta 2009 asti.

Tuen tarkoitus: Tuen tavoitteena on perinteisten maisemien ja rakennusten säilyttäminen. Sen vuoksi seuraavat toimenpiteet on vapautettava asetuksen (EY) N:o 1857/2006 5 artiklan mukaisesti

| A.1 | BIOTOOPIN MUODOSTAMINEN |
| --- | --- |

A.1

BIOTOOPIN MUODOSTAMINEN

Tähän kuuluvat:

Kivimuurit ja viinitarhojen muurit sekä erityistoimenpiteet niihin rajoittuvien alueiden suojelemiseksi.

Kyseessä oleva ala/olevat alat: Maatalous

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie |
| --- |
| Außenstelle Mockrehna |
| Schildauer Straße 18 |
| 04862 Mockrehna |
| DEUTSCHLAND |

Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie

Außenstelle Mockrehna

Schildauer Straße 18

04862 Mockrehna

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Kamenz |
| --- |
| Garnisonsplatz 7 |
| 01917 Kamenz |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Kamenz

Garnisonsplatz 7

01917 Kamenz

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Zwickau |
| --- |
| Werdauer Straße 70 |
| 08060 Zwickau |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Zwickau

Werdauer Straße 70

08060 Zwickau

DEUTSCHLAND

Verkko-osoite: http://www.smul.sachsen.de/foerderung/download/RL_NE_Aenderung1857_2006.pdf

Muut tiedot:

| Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft |
| --- |
| Referat 23 „Förderstrategie“ |
| Postiosoite: 01076 Dresden |
| DEUTSCHLAND |
| Puh. +49 351564-6847 |

Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft

Referat 23 „Förderstrategie“

Postiosoite: 01076 Dresden

DEUTSCHLAND

Puh. +49 351564-6847

Tuen N:o: XA 445/08

Jäsenvaltio: Italia

Alue: Provincia Autonoma di Trento

Tukiohjelman nimike: Intervento per lo smaltimento di materiale a rischio nel caso di capi sottoposti obbligatoriamente a test TSE.

Oikeusperusta: L.P. 4 del 28 marzo 2003«Sostegno dell’economia agricola, disciplina dell’agricoltura biologica e della contrassegnazione di prodotti geneticamente non modificati» art. 43 bis.

bis

Deliberazione della Giunta provinciale di Trento n. 3213 del 12 dicembre 2008 criteri attuativi dell’art. 43 bis della L.P.4/2003.

bis

Tukiohjelman arvioidut vuosikustannukset: Vuosittaiset määrärahat ovat 300 000 EUR.

Tuen enimmäisintensiteetti: Tuen määrä on 100 % ruhojen keräämis- ja hävittämiskustannuksista seuraavien yksilöllisten parametrien rajoissa

Kustannustyyppi: ”ruhojen keruu ja isojen eläinten hävittäminen tuhkaamalla”.

Enimmäisparametri: 190,00 EUR/eläin.

Täytäntöönpanopäivä: Ohjelma pannaan täytäntöön siitä päivästä lähtien, jolloin poikkeushakemuksen tunnistenumero julkaistaan maatalouden pääosaston internetsivuilla.

Tukiohjelman kesto: Tukea voidaan myöntää 31 päivään joulukuuta 2013 asti.

Tuen tarkoitus: Tavoitteena on korvata karjankasvattajille eläinten (nauta- ja hevoseläimet, lampaat ja vuohet, sikaeläimet, kanit ja linnut) sellaisten ruhojen keräämis- ja hävittämiskuluja, joille on tehty pakollinen TSE-testaus.

Tukiohjelmaa sovelletaan ryhmäpoikkeusasetuksen (EY) N:o 1857/2006 16 artiklan 1 kohdan f alakohdan perusteella.

Hyväksyttäviä kuluja ovat kuolleiden eläinten poistamiseen (keruu ja kuljetus) ja hävittämiseen (varastointi, prosessointi ja loppukäsittely) liittyvät kulut.

Alat, joita tuki koskee: Kotieläintuotannon ala (nauta- ja hevoseläimet, lampaat ja vuohet, sikaeläimet, kanit ja linnut)

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Provincia Autonoma di Trento |
| --- |
| Dipartimento Agricoltura e Alimentazione |
| Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole |
| Via G.B. Trener, 3 |
| 38100 Trento |
| ITALIA |

Provincia Autonoma di Trento

Dipartimento Agricoltura e Alimentazione

Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole

Via G.B. Trener, 3

38100 Trento

ITALIA

Internet-osoite: http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/gethtmlDeli.asp?Item=61&Type=FulView

http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/viewAllegatoDeli.asp?Item=61

Muita tietoja: On huomattava, että tämä tukiohjelma täydentää aiempaa tukea N: o XA 038/08.

---

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/12 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/12

---

Jäsenvaltion toimittamat tiedot perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti myönnetystä valtiontuesta

2009/C 124/04

Tuen numero: XA 64/2009

Jäsenvaltio: Latvia

Alue: —

Tukijärjestelmän nimike tai yksittäistä tukea saavan yrityksen nimi: Atbalsts ciltsdarbam.

Oikeusperusta: Ministru kabineta noteikumu projekts ”Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību” 2. pielikums.

Tukiohjelman arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä: Ohjelman arvioidut vuosikustannukset ovat 15 000 000 LVL.

Tuen enimmäisintensiteetti: Asetuksen (EY) No 1857/2006 16 artiklan mukaisesti:

Asetuksen (EY) N:o 1857/2006 15 artiklan mukaisesti:

Täytäntöönpanoajankohta:

Tukiohjelman tai yksittäisen tuen kesto: 31. joulukuuta 2013 asti.

31. joulukuuta 2011 asti, kun kyseessä on tuki kotieläinten innovatiivisten jalostustekniikoiden tai -käytänteiden käyttöönotosta tilalla aiheutuviin kustannuksiin, lukuun ottamatta keinosiemennyksen käyttöönotosta aiheutuvia kustannuksia.

Tuen tarkoitus: Pienille ja keskisuurille yrityksille myönnettävällä tuella on tarkoitus:

kannustaa karjankasvattajia osallistumaan siitoseläinten arviointiin niiden jälkeläisten perusteella tai muihin valintaohjelmiin;

lisätä eläinten tuottavuutta ja parantaa perimän mahdollisuuksia ja lisätä jalostusarvoltaan suurten kantojen lukumäärää;

pitää kirjaa eläinten tuottavuudesta ja alkuperästä ja parantaa ohjelmistoja, jotka liittyvät yhtenäistä tietoverkkojärjestelmää käyttäviin jalostustoimiin ja eläinten valintaohjelmiin;

nykyaikaistaa eläintuotantoa ja lihan laadun arviointitekniikkaa;

kannustaa karjankasvattajia kasvattamaan eläimiä, joiden jalostusarvo on suuri, ja parantaa eläinten jalostusarvoa;

säilyttää ja parantaa kantakirjaeläimiä ja niiden geenipoolia Latviassa;

arvioida kantakirjaeläimiä ja järjestää näyttelyitä ja hevoskokeita ja -kilpailuja.

Komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 15 ja 16 artiklaa sovelletaan.

Tukikelpoisia kustannuksia ovat seuraavat:

Alat, joita tuki koskee: Tuki on tarkoitettu maataloustuotteiden alkutuotannon alalla toimiville pienille ja keskisuurille yrityksille.

Tuki koskee eläintuotantoalaa.

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite:

| Zemkopības ministrija |
| --- |
| Riga 10.3.2009. |
| Latvijas Republikas Zemkopības ministrija |
| Riga, LV-1981 |
| LATVIJA |

Zemkopības ministrija

Riga 10.3.2009.

Latvijas Republikas Zemkopības ministrija

Riga, LV-1981

LATVIJA

Internet-osoite: Ministru kabineta noteikumu projekta ”Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību” 2. pielikuma interneta adrese: http://www.zm.gov.lv/index.php?sadala=1546&id=8055

Muita tietoja: Tämä tukiohjelma korvaa tukiohjelman XA 150/2008 (julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä C 222, 30.8.2008, s. 8).

Ohjelmaan tehtävien muutosten perusteena on se, että kotieläinten perimän laadun määrittämiseksi tuettujen palvelujen muodossa myönnettävä tuki koskee ainoastaan lypsylehmiä, jotka tuottivat viimeisen tavanomaisen lypsykauden aikana maitoa vähintään 5 000 kg tai vähintään 4 000 kg, kun kyseessä on luonnonmukainen viljely.

Tukiohjelmalla varmistetaan kantakirjojen perustamisesta ja kotieläinten perimän laadun määrittämisestä asianomaisilla aloilla aiheutuvien hallinnollisten kustannusten kattaminen.

Maataloustuotteiden alkutuotannon alalla toimiville pienille ja keskisuurille yrityksille myönnetään tukea perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta 15 päivänä joulukuuta 2006 annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 16 artiklan 3 kohdan mukaisesti. Tuki on myönnettävä luontoissuorituksena tuettujen palvelujen muodossa eikä siihen saa liittyä tuottajille suoraan maksettavia tukia. Tukea ei myönnetä takautuvasti toimille, jotka tuensaaja on jo toteuttanut.

Täten vahvistamme, ettei tukea myönnetä takautuvasti, sillä asiaa koskeva tukiohjelma ”Atbalsts ciltsdarbam” (tukiohjelman XA 150/2008, julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä C 222, 30.8.2008, s. 8) sisältää niin ikään kohdan, joka koskee eläinten ruhojen keräämiseen, kuljettamiseen, käsittelyyn ja tuhoamiseen tarkoitettua tukea. Tukiohjelma XA 150/2008 on voimassa siihen asti, kun tämä tukiohjelma (väliaikainen ohjelma 22786) julkaistaan Euroopan unionin virallisessa lehdessä.

Kilpailujen, näyttelyiden ja messujen järjestämistä ja niihin osallistumista sekä yritysten välistä tiedonvaihtoa koskevat kustannukset ovat perustamissopimuksen 87 ja 88 artiklan soveltamisesta maataloustuotteiden tuottamisen alalla toimiviin pieniin ja keskisuuriin yrityksiin sekä asetuksen (EY) N:o 70/2001 muuttamisesta 15 päivänä joulukuuta 2006 annetun komission asetuksen (EY) N:o 1857/2006 15 artiklan 4 kohdan mukaisia. Kaikilla kyseisen alueen tukikelpoisilla toimijoilla on oltava mahdollisuus saada tätä tukea puolueettomasti määriteltyjen edellytysten perusteella.

Tukiohjelman talousarvion on suunniteltu jakautuvan osatoimenpiteiden kesken seuraavasti:

karjankasvatuksen kehittämistä koskeva tuki –14 000 000 LVL;

ruhojen keräämistä, kuljettamista, käsittelemistä ja tuhoamista koskeva tuki –1 000 000 LVL;

Karjankasvatuksen kehittämistä koskevaa tukea myönnetään noin kymmenelle palveluntarjoajalle (puhdasrotuisten eläinten kasvattajien järjestöt), ja palveluja tarjotaan noin 10 000 viljelijälle.

Ruhojen keräämiseen, kuljettamiseen, käsittelyyn ja tuhoamiseen koskevaa tukea myönnetään kolmelle palveluntarjoajalle.

Tuen numero: XA 455/2008

Jäsenvaltio: Cyprus

Alue: Cyprus

Tukiohjelman nimike tai yksittäistä tukea saaneen yrityksen nimi:: Προγράμματα εκρίζωσης και επιτήρησης Βρουκέλωσης Βοοειδών και Αιγοπροβάτων

Oikeusperusta::

| 1) | Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης |
| --- | --- |

1)

Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

| 2) | Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν149(Ι)/2004 |
| --- | --- |

2)

Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν149(Ι)/2004

| 3) | Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001) |
| --- | --- |

3)

Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001)

| 4) | Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156) |
| --- | --- |

4)

Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156)

Tukijärjestelmän arvioidut vuosikustannukset tai yritykselle myönnetyn yksittäisen tuen kokonaismäärä:: 0,46 miljoonaa euroa

Tuen enimmäisintensiteetti: 100 %

Täytäntöönpanopäivä: Tukiohjelma tulee voimaan vasta, kun se on julkaistu Euroopan unionin virallisessa lehdessä asetuksen (EY) N:o 1857/2006 mukaisesti.

Tukiohjelman tai yksittäisen tuen kesto: 31.12.2009 saakka

Tuen tarkoitus: Eläintaudit (asetuksen (EY) N:o 1857/2006 10 artikla) Tukiohjelma koskee: i) viljelijöille eläintautien torjunnan tai hävittämisen aiheuttamista menoista maksettavia korvauksia (asetuksen (EY) N:o 1857/2006 10 artiklan 1 kohta) ja ii) viljelijöille eläintautien aiheuttamien menetysten korvaamiseksi maksettavia tukia (asetuksen (EY) N:o 1857/2006 10 artiklan 2 kohta).

Asianomaiset alat:: NACE-luokka

A10401— Lypsykarjanhoito

A10405— Lampaan- ja vuohenhoito

A10407— Siipikarjanhoito

Tuen myöntävän viranomaisen nimi ja osoite::

| Τμήμα Γεωργίας, Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (Maatalousosasto, Maatalous-, luonnonvara- ja ympäristöministeriö,maatalousosasto) |
| --- |
| Τμήμα Κτηνιατρικών Υπηρεσιών |
| Κτηνιατρείο Αθαλάσσας |
| 1417 Nikosia |
| CYPRUS |

Τμήμα Γεωργίας, Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (Maatalousosasto, Maatalous-, luonnonvara- ja ympäristöministeriö,maatalousosasto)

Τμήμα Κτηνιατρικών Υπηρεσιών

Κτηνιατρείο Αθαλάσσας

1417 Nikosia

CYPRUS

Internetosoite:: http://www.moa.gov.cy/moa/vs/vs.nsf/DMLinfo_gr/DMLinfo_gr?OpenDocument

http://www.publicaid.gov.cy/publicaid/publicaid.nsf/All/8C33E1F6FE7EC4C0C2257545002A533E/$file/Απόφαση%20Αρ.%20305.pdf

Muut tiedot:: Tuen tarkoituksena on toteuttaa ohjelmia, joiden tavoitteena on hävittää ja seurata nautojen sekä lampaiden ja vuohien luomistautia yhteisön lainsäädännön mukaisesti (direktiivi 64/432/ETY naudoille, direktiivi 91/68/ETY lampaille ja vuohille). Kyseiset taudit mainitaan sekä Kansainvälisen eläintautiviraston (OIE) luettelossa että komission päätöksen 90/424/ETY liitteessä (luettelo taudeista, joiden perusteella voidaan myöntää yhteisrahoitusta). Menot, jotka on varattu vuodelle 2009 nautojen sekä lampaiden ja vuohien luomistaudin hävittämis- ja seurantaohjelmia varten, on ilmoitettu Euroopan komissiolle yhteisrahoitusohjelmien yhteydessä. Näitä tukia voivat saada Kyproksen hallituksen valvomilla alueilla toimivat nautakarjan sekä lampaiden ja vuohien kasvattajat. Luomistaudin hävittämisohjelmasta maksetaan tukia karjankasvattajille, joiden tiloilla epäillään tai tiedetään esiintyvän kyseistä tautia. Luomistaudin seurantaohjelmassa kerätään ja tutkitaan näytteitä kaikilta nautojen, lampaiden ja vuohien siitostiloilta.

---

V Ilmoitukset

HALLINNOLLISET MENETTELYT

Komissio

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/15 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/15

---

EHDOTUSPYYNTÖ – DG TREN/E1/SUB-266-2009

2009/C 124/05

Komissio aikoo myöntää avustusta toimille, joilla parannetaan kansainvälisiä maantiekuljetuksia koskevan yhteisön oikeuden soveltamisesta vastaavien valvontavirkailijoiden koulutusta liikenteen pääosaston vuoden 2009 työohjelman mukaisesti.

Lisätietoja ehdotuspyynnöstä on saatavilla osoitteessa:

http://ec.europa.eu/transport/grants/index_en.htm

---

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/16 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/16

---

ILMOITUS AVOIMESTA KILPAILUSTA EPSO/AD/176/09

2009/C 124/06

Euroopan yhteisöjen henkilöstövalintatoimisto (EPSO) järjestää avoimen kilpailun EPSO/AD/176/09 ottaakseen palvelukseen suomenkielisiä konferenssitulkkeja (AD 5/AD 7).

Kilpailuilmoitus julkaistaan 4. kesäkuuta 2009Euroopan unionin virallisen lehden numerossa C 124 A ainoastaan suomen kielellä.

Lisätietoja EPSOn verkkosivuilla: http://eu-careers.eu

---

TUOMIOISTUINKÄSITTELYYN LIITTYVÄT MENETTELYT

EUROOPAN TALOUSALUE

EFTAn tuomioistuin

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/17 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/17

---

TUOMIOISTUIMEN TUOMIO,

annettu 19 päivänä joulukuuta 2008,

yhdistetyissä asioissa E-11/07 ja E-1/08: Olga Rindal (asia E-11/07); Therese Slinning, jota edustaa laillinen huoltaja Olav Slinning (asia E-1/08) vastaan Norjan valtio, jota edustaa ulkomailla saatua hoitoa koskevia poikkeuksia ja valituksia käsittelevä lautakunta

(Sosiaaliturva – palvelujen tarjoamisen vapaus – kansalliset sairausvakuutusjärjestelmät – toisessa ETA-valtiossa sairaalahoidosta aiheutuneet kulut – kokeellinen hoito ja testaushoito)

2009/C 124/07

Yhdistetyissä asioissa E-11/07 ja E-1/08, Olga Rindal (asia E-11/07) ja Therese Slinning (asia E-1/08) vastaan Norjan valtio, jota edustaa ulkomailla saatua hoitoa koskevia poikkeuksia ja valituksia käsittelevä lautakunta, Borgarting lagmannsrett (Borgartingin laamannioikeus) ja Oslo tingrett (Oslon käräjäoikeus) ovat esittäneet tuomioistuimelle PYYNNÖN, joka liittyy palvelujen vapaata liikkuvuutta Euroopan talousalueella koskevien oikeussääntöjen tulkintaan, erityisesti ETA-sopimuksen 36 ja 37 artiklan tulkintaan sekä sosiaaliturvajärjestelmien soveltamisesta yhteisön alueella liikkuviin palkattuihin työntekijöihin ja heidän perheenjäseniinsä annetun neuvoston asetuksen (ETY) N:o 1408/71, sellaisena kuin se on mukautettuna ETA-sopimukseen sopimuksen pöytäkirjalla 1, 22 artiklan tulkintaan. EFTAn tuomioistuin, toimien kokoonpanossa Carl Baudenbacher, presidentti ja esittelevä tuomari, ja tuomarit Henrik Bull ja Thorgeir Örlygsson on antanut 19 päivänä joulukuuta 2008 tuomion, jonka tuomiolauselma on seuraava:

| 1. | Saattaa olla ETA-sopimuksen 36 ja 37 artiklan mukaista kieltäytyä korvaamasta ulkomailla saatua hoitoa, jota on kansainvälisen lääketieteen mukaan pidettävä kokeellisena hoitona tai testaushoitona, silloin kun henkilö ei ole oikeutettu saamaan kyseistä hoitoa kotivaltiossaan. Ensinnäkin tämä on tilanne silloin, kun korvausjärjestelmä korvaa ulkomailla saadun hoidon kustannukset yhtä kattavasti kuin kotivaltion sosiaaliturvajärjestelmän piiriin kuuluvissa sairaaloissa hoitoa saaneille aiheutuneet kustannukset. Toiseksi tilanne on tällainen jos se, että ulkomailla saadun hoidon kustannuksia ei korvata samassa määrin, johtuu ainoastaan keinoista, jotka ovat välttämättömiä ja asianmukaisia pyrittäessä saavuttamaan päämääriä, jotka voivat laillisesti oikeuttaa sairaalapalveluiden vapaan liikkuvuuden rajoittamisen. |
| --- | --- |

1.

Saattaa olla ETA-sopimuksen 36 ja 37 artiklan mukaista kieltäytyä korvaamasta ulkomailla saatua hoitoa, jota on kansainvälisen lääketieteen mukaan pidettävä kokeellisena hoitona tai testaushoitona, silloin kun henkilö ei ole oikeutettu saamaan kyseistä hoitoa kotivaltiossaan. Ensinnäkin tämä on tilanne silloin, kun korvausjärjestelmä korvaa ulkomailla saadun hoidon kustannukset yhtä kattavasti kuin kotivaltion sosiaaliturvajärjestelmän piiriin kuuluvissa sairaaloissa hoitoa saaneille aiheutuneet kustannukset. Toiseksi tilanne on tällainen jos se, että ulkomailla saadun hoidon kustannuksia ei korvata samassa määrin, johtuu ainoastaan keinoista, jotka ovat välttämättömiä ja asianmukaisia pyrittäessä saavuttamaan päämääriä, jotka voivat laillisesti oikeuttaa sairaalapalveluiden vapaan liikkuvuuden rajoittamisen.

| 2. | Sillä ei ole merkitystä, että kyseinen hoitomenetelmä itsessään on kansainvälisesti tunnustettu ja vahvistettu muihin taudin oireisiin kuin niihin, joita kyseisellä potilaalla esiintyy.
  Ensimmäiseen kysymykseen vastattaessa ei ole merkitystä sillä, että kyseistä hoitomenetelmää on katsottava sovellettavan kotivaltiossa, joka tarjoaa sitä ainoastaan tutkimushankkeiden muodossa tai, poikkeuksellisesti, tapauskohtaisesti. Silläkään ei ole merkitystä, että kotivaltio harkitsee hoitomenetelmän käyttämistä tulevaisuudessa. |
| --- | --- |

2.

Sillä ei ole merkitystä, että kyseinen hoitomenetelmä itsessään on kansainvälisesti tunnustettu ja vahvistettu muihin taudin oireisiin kuin niihin, joita kyseisellä potilaalla esiintyy.

Ensimmäiseen kysymykseen vastattaessa ei ole merkitystä sillä, että kyseistä hoitomenetelmää on katsottava sovellettavan kotivaltiossa, joka tarjoaa sitä ainoastaan tutkimushankkeiden muodossa tai, poikkeuksellisesti, tapauskohtaisesti. Silläkään ei ole merkitystä, että kotivaltio harkitsee hoitomenetelmän käyttämistä tulevaisuudessa.

| 3. | Saattaa olla ETA-sopimuksen 36 ja 37 artiklan mukaista kieltäytyä korvaamasta ulkomailla saadun sairaalahoidon kustannuksia, jos potilaalle voidaan kotivaltiossa tarjota hyväksyttyjen kansainvälisten menetelmien mukaisesti riittäväksi arvioitu lääketieteellinen hoito hyväksyttävän ajan kuluessa.
  Annettaessa vastausta kolmanteen kysymykseen ei ole merkitystä sillä, että potilas, joka päätettyään ottaa vastaan ulkomailla annettavaa hoitoa eikä kotivaltiossa tarjolla olevaa riittävää hoitoa, ei saa korvauksia ulkomailla saadusta hoidosta samassa määrin, kuin mitä kotivaltiossa tarjolla oleva riittävä hoito olisi maksanut. |
| --- | --- |

3.

Saattaa olla ETA-sopimuksen 36 ja 37 artiklan mukaista kieltäytyä korvaamasta ulkomailla saadun sairaalahoidon kustannuksia, jos potilaalle voidaan kotivaltiossa tarjota hyväksyttyjen kansainvälisten menetelmien mukaisesti riittäväksi arvioitu lääketieteellinen hoito hyväksyttävän ajan kuluessa.

Annettaessa vastausta kolmanteen kysymykseen ei ole merkitystä sillä, että potilas, joka päätettyään ottaa vastaan ulkomailla annettavaa hoitoa eikä kotivaltiossa tarjolla olevaa riittävää hoitoa, ei saa korvauksia ulkomailla saadusta hoidosta samassa määrin, kuin mitä kotivaltiossa tarjolla oleva riittävä hoito olisi maksanut.

| 4. | Vastattaessa ensimmäiseen kysymykseen ja kolmannen kysymyksen ensimmäiseen kohtaan ei ole merkitystä sillä, että






  — | kotivaltio ei itse asiassa tarjoa ulkomailla saatua hoitoa; |
| --- | --- | --- |

4.

Vastattaessa ensimmäiseen kysymykseen ja kolmannen kysymyksen ensimmäiseen kohtaan ei ole merkitystä sillä, että

—

kotivaltio ei itse asiassa tarjoa ulkomailla saatua hoitoa;

| — | potilaalle ei itse asiassa ole tarjottu kyseistä hoitoa kotivaltiossa, koska potilasta ei koskaan arvioitu tämän hoidon näkökulmasta, vaikka hoitoa olisikin ollut tarjolla kotivaltiossa; |
| --- | --- |

—

potilaalle ei itse asiassa ole tarjottu kyseistä hoitoa kotivaltiossa, koska potilasta ei koskaan arvioitu tämän hoidon näkökulmasta, vaikka hoitoa olisikin ollut tarjolla kotivaltiossa;

| — | potilas on arvioitu kotivaltiossa, mutta hänelle ei ole tarjottu kirurgista jatkotoimenpidettä, koska hänen ei katsota saavan hoidosta vahvistettua hyötyä; |
| --- | --- |

—

potilas on arvioitu kotivaltiossa, mutta hänelle ei ole tarjottu kirurgista jatkotoimenpidettä, koska hänen ei katsota saavan hoidosta vahvistettua hyötyä;

| — | ulkomailla saatu hoito on itse asiassa parantanut kyseisen potilaan terveydentilaa. |
| --- | --- |

—

ulkomailla saatu hoito on itse asiassa parantanut kyseisen potilaan terveydentilaa.

Vastattaessa kolmannen kysymyksen ensimmäiseen kohtaan saattaa kuitenkin olla merkitystä sillä, että kyseiselle potilaalle ei itse asiassa ole lääketieteellisesti hyväksyttävän ajan kuluessa tarjottu riittävää hoitoa kotivaltiossa. Tämä on tilanne silloin, kun kotivaltio kieltäytyy korvaamasta ulkomailla saatua hoitoa tilanteessa, jossa se ei ole pystynyt lääketieteellisesti hyväksyttävän ajan kuluessa täyttämään oman sosiaalilainsäädäntönsä mukaista velvoitetta tarjota potilaalle hoitoa jossakin omista sairaaloistaan.

---

KILPAILUPOLITIIKAN TOIMEENPANOON LIITTYVÄT MENETTELYT

Komissio

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/19 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/19

---

VALTIONTUKI – ALANKOMAAT

Valtiontuki C 11/2009 (ex NN 53/B/08) – Väitetty tuki Fortis Bank Nederlandille ja ABN Assetille

Kehotus huomautusten esittämiseen EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdan mukaisesti

(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)

2009/C 124/08

Komissio on ilmoittanut 8 päivänä huhtikuuta 2009 päivätyllä, tätä tiivistelmää seuraavilla sivuilla todistusvoimaisella kielellä toistetulla kirjeellä Alankomaille päätöksestään aloittaa EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdassa tarkoitettu menettely, joka koskee mainittua toimenpidettä.

Asianomaiset voivat esittää huomautuksensa toimenpiteestä, jota koskevan menettelyn komissio aloittaa, kuukauden kuluessa tämän tiivistelmän ja sitä seuraavan kirjeen julkaisemisesta. Huomautukset on lähetettävä osoitteeseen:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| State aid Greffe |
| 1049 Brussels |
| BELGIQUE/BELGIË |
| Faksi: +32 22961242 |

European Commission

Directorate-General for Competition

State aid Greffe

1049 Brussels

BELGIQUE/BELGIË

Faksi: +32 22961242

Huomautukset toimitetaan Alankomaille. Huomautusten esittäjä voi pyytää kirjallisesti henkilöllisyytensä luottamuksellista käsittelyä. Tämä pyyntö on perusteltava.

TIIVISTELMÄ

I.   MENETTELY

| 1. | Alankomaiden valtio osti 3. lokakuuta 2008 Fortis Bank Nederlandin, jäljempänä ”FBN”, myönsi sille lainoja ja osti Fortis Bankin sille myöntämät pitkäaikaiset luotot. Niistä ilmoitettiin 7. lokakuuta 2008 toimenpiteinä, jotka eivät ole tukea. Komissio katsoi 3. joulukuuta 2008 tehdyssä päätöksessään, että Alankomaiden 3. lokakuuta 2008 toteuttamat toimenpiteet ovat tukea Fortis Bankille. Komissio ei tuolloin arvioinut tuen mahdollisuutta FBN:n kannalta; kyseinen arvio esitetään tässä päätöksessä. Alankomaiden valtio osti 24. joulukuuta 2008 ABN AMROn toiminnot, joista FBN vastasi, jäljempänä ”ABN:n toiminnot”. Alankomaiden viranomaiset ilmoittivat liiketoimen 2. helmikuuta 2009 toimenpiteenä, joka ei ole tukea. |
| --- | --- |

1.

Alankomaiden valtio osti 3. lokakuuta 2008 Fortis Bank Nederlandin, jäljempänä ”FBN”, myönsi sille lainoja ja osti Fortis Bankin sille myöntämät pitkäaikaiset luotot. Niistä ilmoitettiin 7. lokakuuta 2008 toimenpiteinä, jotka eivät ole tukea. Komissio katsoi 3. joulukuuta 2008 tehdyssä päätöksessään, että Alankomaiden 3. lokakuuta 2008 toteuttamat toimenpiteet ovat tukea Fortis Bankille. Komissio ei tuolloin arvioinut tuen mahdollisuutta FBN:n kannalta; kyseinen arvio esitetään tässä päätöksessä. Alankomaiden valtio osti 24. joulukuuta 2008 ABN AMROn toiminnot, joista FBN vastasi, jäljempänä ”ABN:n toiminnot”. Alankomaiden viranomaiset ilmoittivat liiketoimen 2. helmikuuta 2009 toimenpiteenä, joka ei ole tukea.

II.   KUVAUS

| 2. | Väitetyn tuen ensisijainen saaja on FBN, joka on Alankomaissa toimivista pankeista neljänneksi suurin. Vuoden 2008 lopussa sen henkilöstömäärä oli kokoaikavastaaviksi muutettuna 9 793. Pankki toimii vähittäis-, yksityis- ja yritysmarkkinoilla. Väitetyn valtiontuen toinen mahdollinen saaja on ABN, joka on kolmanneksi suurin pankki Alankomaiden vähittäismarkkinoilla ja suurin pankkipalveluja pienille ja keskisuurille yrityksille tarjoava pankki. Sen henkilöstömäärä oli 30. syyskuuta 2008 kokoaikavastaaviksi muutettuna 23 300. |
| --- | --- |

2.

Väitetyn tuen ensisijainen saaja on FBN, joka on Alankomaissa toimivista pankeista neljänneksi suurin. Vuoden 2008 lopussa sen henkilöstömäärä oli kokoaikavastaaviksi muutettuna 9 793. Pankki toimii vähittäis-, yksityis- ja yritysmarkkinoilla. Väitetyn valtiontuen toinen mahdollinen saaja on ABN, joka on kolmanneksi suurin pankki Alankomaiden vähittäismarkkinoilla ja suurin pankkipalveluja pienille ja keskisuurille yrityksille tarjoava pankki. Sen henkilöstömäärä oli 30. syyskuuta 2008 kokoaikavastaaviksi muutettuna 23 300.

| 3. | Alankomaiden valtio osti 3. lokakuuta 2008 FBN:n 12,8 miljardilla EUR Fortis Bankilta, joka oli pahoissa vaikeuksissa. FBN oli Fortis Bankin kiinteä osa. Erityisen riippuvainen FBN oli emoyhtiöltä saamastaan rahoituksesta. Fortis Bankin nettoluotonanto FBN:lle oli [45-55] (1) miljardia EUR ostoajankohtana. Jotta FBN voitaisiin tosiasiallisesti erottaa Fortis Bankista ja se voisi maksaa takaisin 34 miljardin EUR lyhytaikaisen velkansa emoyhtiölleen, Alankomaiden valtio myönsi FBN:lle luottojärjestelyn: 5 miljardia EUR päivittäistarpeisiin ja 40 miljardia pidempiaikaisiin maturiteetteihin. Lisäksi Alankomaiden valtio osti Fortis Bankin FBN:lle myöntämät pitkäaikaiset lainat 16 miljardilla EUR. |
| --- | --- |

3.

Alankomaiden valtio osti 3. lokakuuta 2008 FBN:n 12,8 miljardilla EUR Fortis Bankilta, joka oli pahoissa vaikeuksissa. FBN oli Fortis Bankin kiinteä osa. Erityisen riippuvainen FBN oli emoyhtiöltä saamastaan rahoituksesta. Fortis Bankin nettoluotonanto FBN:lle oli [45-55] (1) miljardia EUR ostoajankohtana. Jotta FBN voitaisiin tosiasiallisesti erottaa Fortis Bankista ja se voisi maksaa takaisin 34 miljardin EUR lyhytaikaisen velkansa emoyhtiölleen, Alankomaiden valtio myönsi FBN:lle luottojärjestelyn: 5 miljardia EUR päivittäistarpeisiin ja 40 miljardia pidempiaikaisiin maturiteetteihin. Lisäksi Alankomaiden valtio osti Fortis Bankin FBN:lle myöntämät pitkäaikaiset lainat 16 miljardilla EUR.

| 4. | Alankomaiden viranomaiset ostivat 24. joulukuuta 2008 ABN:n toiminnot, joista FBN vastasi, 6,5 miljardilla eurolla. Toimenpiteellä pyrittiin muun muassa parantamaan FBN:n vakavaraisuutta. |
| --- | --- |

4.

Alankomaiden viranomaiset ostivat 24. joulukuuta 2008 ABN:n toiminnot, joista FBN vastasi, 6,5 miljardilla eurolla. Toimenpiteellä pyrittiin muun muassa parantamaan FBN:n vakavaraisuutta.

III.   ARVIOINTI

| 5. | Lokakuun 3 päivänä 2008 toteutetusta toimenpiteestä näyttäisi olevan huomattavaa etua FBN:lle. Erityisen merkittävä on sille tarjottu 45 miljardin EUR rahoitus, jota se ei olisi voinut saada markkinoilta. Näin ollen vaikuttaisi, että toimenpiteessä on kyse tuesta FBN:lle. Tässä vaiheessa ei voida sulkea pois mahdollisuutta, että myös ABN:n toiminnot hyötyivät toimenpiteestä. Pitkäaikaisten luottojen osto valtion toimesta voi sekin olla etu FBN:lle. On kyseenalaista, ovatko nämä väitetyt tukitoimenpiteet yhteensopivia pankkitiedonannon (2) kanssa. Luottojärjestelyllä ei ole selvää päättymisajankohtaa, ja valtion veloittama korko vaikuttaa matalammalta kuin hyväksytyssä takausohjelmassa veloitettava maksu (3). Lisäksi näyttäisi, ettei järjestelyyn sisälly suojatoimia kilpailun kohtuuttoman vääristymisen ehkäisemiseksi. |
| --- | --- |

5.

Lokakuun 3 päivänä 2008 toteutetusta toimenpiteestä näyttäisi olevan huomattavaa etua FBN:lle. Erityisen merkittävä on sille tarjottu 45 miljardin EUR rahoitus, jota se ei olisi voinut saada markkinoilta. Näin ollen vaikuttaisi, että toimenpiteessä on kyse tuesta FBN:lle. Tässä vaiheessa ei voida sulkea pois mahdollisuutta, että myös ABN:n toiminnot hyötyivät toimenpiteestä. Pitkäaikaisten luottojen osto valtion toimesta voi sekin olla etu FBN:lle. On kyseenalaista, ovatko nämä väitetyt tukitoimenpiteet yhteensopivia pankkitiedonannon (2) kanssa. Luottojärjestelyllä ei ole selvää päättymisajankohtaa, ja valtion veloittama korko vaikuttaa matalammalta kuin hyväksytyssä takausohjelmassa veloitettava maksu (3). Lisäksi näyttäisi, ettei järjestelyyn sisälly suojatoimia kilpailun kohtuuttoman vääristymisen ehkäisemiseksi.

| 6. | Mitä tulee 24 joulukuuta 2008 tapahtuneeseen ABN:n toimintojen ostoon, valtio näyttäisi maksaneen niistä niiden markkina-arvoa korkeamman hinnan. Näin ollen vaikuttaisi siltä, että liiketoimeen sisältyy ABN:n toimintojen myyjälle eli FBN:lle tukea, joka näyttäisi vastaavaan pääomasijoitusta FBN:ään. Tässä vaiheessa komissiolla on kuitenkin epäilyksiä siitä, täyttääkö toimenpide pääomapohjan vahvistamista koskevassa tiedonannossa (4) vahvistetut edellytykset. |
| --- | --- |

6.

Mitä tulee 24 joulukuuta 2008 tapahtuneeseen ABN:n toimintojen ostoon, valtio näyttäisi maksaneen niistä niiden markkina-arvoa korkeamman hinnan. Näin ollen vaikuttaisi siltä, että liiketoimeen sisältyy ABN:n toimintojen myyjälle eli FBN:lle tukea, joka näyttäisi vastaavaan pääomasijoitusta FBN:ään. Tässä vaiheessa komissiolla on kuitenkin epäilyksiä siitä, täyttääkö toimenpide pääomapohjan vahvistamista koskevassa tiedonannossa (4) vahvistetut edellytykset.

| 7. | Komissio katsookin tässä vaiheessa, että toimenpiteet vaikuttaisivat olevan tukea, ja epäilee niiden valtiontukisääntöjen mukaisuutta. Tästä syystä komissio on päättänyt aloittaa EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdan mukaisen menettelyn. |
| --- | --- |

7.

Komissio katsookin tässä vaiheessa, että toimenpiteet vaikuttaisivat olevan tukea, ja epäilee niiden valtiontukisääntöjen mukaisuutta. Tästä syystä komissio on päättänyt aloittaa EY:n perustamissopimuksen 88 artiklan 2 kohdan mukaisen menettelyn.

KIRJE

”Met dit schrijven stelt de Commissie Nederland ervan in kennis dat zij, na onderzoek van de door uw autoriteiten met betrekking tot de bovengenoemde steunmaatregel verstrekte inlichtingen, heeft besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden.

1.   PROCEDURE

| (1) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft. |
| --- | --- |

(1)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft.

| (2) | Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen. |
| --- | --- |

(2)

Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen.

| (3) | Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(3)

Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft.

| (4) | In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure. |
| --- | --- |

(4)

In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure.

| (5) | Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. |
| --- | --- |

(5)

Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen.

| (6) | Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft.

2.   TOEPASSINGSBEREIK VAN HET ONDERHAVIGE BESLUIT

| (7) | In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is. |
| --- | --- |

(7)

In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is.

3.   BESCHRIJVING

3.1.   Beschrijving van de potentiële begunstigden

3.1.1.   Fortis Bank Nederland

| (8) | Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro. |
| --- | --- |

(8)

Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro.

| (9) | De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten. |
| --- | --- |

(9)

De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten.

| (10) | In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(10)

In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.1.2.   De geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (11) | De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf. |
| --- | --- |

(11)

De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf.

| (12) | Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat. |
| --- | --- |

(12)

Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat.

| (13) | In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(13)

In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.2.   Beschrijving van de in het onderhavige besluit beoordeelde maatregelen

| (14) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A). |
| --- | --- |

(14)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A).

| (15) | Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV. |
| --- | --- |

(15)

Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV.

| (16) | Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR. |
| --- | --- |

(16)

Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR.

| (17) | Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:






  — | Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B); |
| --- | --- | --- |

(17)

Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:

—

Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B);

| — | de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C). |
| --- | --- |

—

de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C).

| (18) | Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden. |
| --- | --- |

(18)

Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden.

3.3.   De moeilijkheden van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (19) | De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg. |
| --- | --- |

(19)

De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg.

| (20) | Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd. |
| --- | --- |

(20)

Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd.

| (21) | Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden. |
| --- | --- |

(21)

Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden.

4.   STANDPUNT VAN DE NEDERLANDSE AUTORITEITEN

| (22) | Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun. |
| --- | --- |

(22)

Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun.

| (23) | Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(23)

Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (24) | Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(24)

Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (25) | De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(25)

De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland.

| (26) | Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft. |
| --- | --- |

(26)

Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft.

| (27) | Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. |
| --- | --- |

(27)

Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken.

5.   BEOORDELING

5.1.   Is er sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag?

| (28) | In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. |
| --- | --- |

(28)

In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

5.1.1.   De maatregelen van 3 oktober 2008 (de maatregelen A, B en C)

| (29) | De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden. |
| --- | --- |

(29)

De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden.

| (30) | In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn. |
| --- | --- |

(30)

In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn.

| (31) | Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend. |
| --- | --- |

(31)

Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend.

| (32) | De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. |
| --- | --- |

(32)

De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt.

| (33) | Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt. |
| --- | --- |

(33)

Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt.

| (34) | Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren. |
| --- | --- |

(34)

Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren.

| (35) | Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend. |
| --- | --- |

(35)

Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend.

| (36) | De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt. |
| --- | --- |

(36)

De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt.

| (37) | De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(37)

De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (38) | Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft. |
| --- | --- |

(38)

Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft.

| (39) | De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(39)

De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (40) | Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat. |
| --- | --- |

(40)

Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat.

5.1.2.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D)

| (41) | Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd. |
| --- | --- |

(41)

Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd.

| (42) | De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken. |
| --- | --- |

(42)

De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken.

| (43) | Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld. |
| --- | --- |

(43)

Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld.

| (44) | Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. |
| --- | --- |

(44)

Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

| (45) | De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen. |
| --- | --- |

(45)

De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen.

5.2.   Verenigbaarheid van de steun

5.2.1.   Toepasselijkheid van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (46) | Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst. |
| --- | --- |

(46)

Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst.

5.2.2.   De maatregelen B en C beoordeeld op hun verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (47) | Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd). |
| --- | --- |

(47)

Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd).

| (48) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(48)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen.

| (49) | Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:






  — | „doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald; |
| --- | --- | --- |

(49)

Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:

—

„doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald;

| — | evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en |
| --- | --- |

—

evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en

| — | aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”. |
| --- | --- |

—

aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”.

| (50) | In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen. |
| --- | --- |

(50)

In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen.

| (51) | Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn. |
| --- | --- |

(51)

Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn.

| (52) | Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:






  i) | ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- | --- |

(52)

Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:

i)

ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| ii) | ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- |

ii)

ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| iii) | de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

iii)

de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft;

| iv) | de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren. |
| --- | --- |

iv)

de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren.

| (53) | De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken. |
| --- | --- |

(53)

De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken.

| (54) | Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet. |
| --- | --- |

(54)

Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet.

| (55) | Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen. |
| --- | --- |

(55)

Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen.

| (56) | Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(56)

Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

| (57) | Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(57)

Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

5.2.3.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D) beoordeeld op haar verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (58) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst. |
| --- | --- |

(58)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst.

| (59) | In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen. |
| --- | --- |

(59)

In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen.

| (60) | Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet. |
| --- | --- |

(60)

Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet.

| (61) | Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):






  i) | de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder; |
| --- | --- | --- |

(61)

Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):

i)

de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder;

| ii) | de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt; |
| --- | --- |

ii)

de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt;

| iii) | de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel; |
| --- | --- |

iii)

de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel;

| iv) | de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel. |
| --- | --- |

iv)

de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel.

| (62) | Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken. |
| --- | --- |

(62)

Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken.

| (63) | Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008). |
| --- | --- |

(63)

Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008).

| (64) | Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is. |
| --- | --- |

(64)

Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is.

| (65) | Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).







  Ratingbureau | Langetermijnrating | Kortetermijnrating |
| --- | --- | --- | --- |
| S&P (8.1.2009) | A | A-1 |
| Fitch (6.10.2008) | A+ | F1+ |
| Moody's (17.12.2008) | A1 (positieve outlook) | P-1 |

(65)

Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).

Ratingbureau

Langetermijnrating

Kortetermijnrating

S&P (8.1.2009)

A

A-1

Fitch (6.10.2008)

A+

F1+

Moody's (17.12.2008)

A1 (positieve outlook)

P-1

| (66) | Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd. |
| --- | --- |

(66)

Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd.

| (67) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is. |
| --- | --- |

(67)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is.

| (68) | Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:






  i) | indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen; |
| --- | --- | --- |

(68)

Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:

i)

indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen;

| ii) | wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

ii)

wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft;

| iii) | ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd. |
| --- | --- |

iii)

ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd.

| (69) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(69)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

BESLUIT

Gelet op de bovenstaande overwegingen heeft de Commissie besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van het verschaffen van een kredietlijn van 45 miljoen EUR aan Fortis Bank Nederland, de overname van de door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland verstrekte 16 miljard EUR lange leningen en de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De potentiële begunstigde van deze maatregelen is Fortis Bank Nederland. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat de kredietfaciliteit ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam.

De Commissie maant Nederland aan om haar binnen één maand na de datum van ontvangst van dit schrijven, naast de reeds verschafte documenten, alle inlichtingen en gegevens te verstrekken die noodzakelijk zijn om de verenigbaarheid van de steunmaatregel te beoordelen.

Met name wil de Commissie opmerkingen ontvangen over de punten ten aanzien waarvan zij twijfel heeft geformuleerd.

Nederland wordt verzocht onverwijld een afschrift van deze brief aan de potentiële begunstigden van de steunmaatregel te doen toekomen.

De Commissie wijst Nederland op de schorsende werking van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. Zij verwijst naar artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999, volgens hetwelk elke onrechtmatige steun van de begunstigde kan worden teruggevorderd.

Voorts deelt de Commissie Nederland mee dat zij de belanghebbenden door de bekendmaking van dit schrijven en van een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie in kennis zal stellen. Tevens zal zij de belanghebbenden in de lidstaten van de EVA die partij zijn bij de EER-Overeenkomst door de bekendmaking van een mededeling in het EER-Supplement van het Publicatieblad in kennis stellen, alsmede de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA door haar een afschrift van dit schrijven toe te zenden. Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden verzocht hun opmerkingen te maken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking.”

---

(1)  Luottamuksellisia tietoja

1

(2)  EUVL C 270, 25.10.2008, s. 8.

2

(3)  Valtiontuki N 524/08, komission päätös K(2008) 6616, 31 lokakuuta 2008 (EUVL C 328, 23.12.2008, s. 9).

3

(4)  EUVL C 10, 15.1.2009, s. 2.

4

(5)  In het onderhavige besluit wordt de benaming „Fortis Bank Nederland” gebruikt voor zowel Fortis Bank Nederland (Holdings) NV als Fortis Bank (Nederland) NV.

5

(6)  Daarnaast heeft de Nederlandse Staat Fortis Insurance Nederland voor 4 miljard EUR van Fortis Insurance NV overgenomen. In haar besluit van 3 december 2008 kwam de Commissie tot de conclusie dat deze maatregel geen steun vormde.

6

(7)  In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis-groep” verwezen naar alle entiteiten die onder de zeggenschap stonden van Fortis SA/NV en Fortis NV. Een schematische voorstelling van de structuur van de Fortis-groep is te vinden in punt 6 van het besluit van 3 december 2008. In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis Holding” verwezen naar Fortis SA/NV, Fortis NV, Fortis Brussels, Fortis Utrecht en Fortis Insurance NV.

7

(8)  De leden van het consortium hadden de „N-aandelen” aanvankelijk „F-aandelen” genoemd.

8

(9)  Vertrouwelijke informatie

9

(10)  Besluit C(2008) 8085 van 3 december 2008 betreffende Steunmaatregelen NN 42/08 — België, NN 46/08 — Luxemburg, NN 53/08/A — Nederland — Herstructureringssteun ten behoeve van Fortis Bank en Fortis Banque Luxembourg (nog niet bekendgemaakt).

10

(11)  Zie punt 4 van het besluit van 3 december 2008.

11

(12)  Vervanging van één partij bij een contract door een andere partij.

12

(13)  In deze prijs is geen rekening gehouden met de potentieel grote synergie-effecten tussen de beide banken.

13

(14)  Met andere woorden, de waarde waartegen de N-aandelen van RFS Holdings in de boekhouding van Fortis Bank Nederland waren opgenomen, diende te worden verlaagd om rekening te houden met de daling van de geraamde waarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

14

(15)  Zowel het bedrag van [...] miljard EUR als dat van [...] miljard EUR zijn gebaseerd op een stand alone-waardering van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en houden geen rekening met potentieel aanzienlijke synergie-effecten tussen de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en Fortis Bank Nederland. Deze synergie-effecten lijken niet te moeten worden verrekend bij het beoordelen van de prijs die de Nederlandse Staat op 24.12.2008 heeft betaald, omdat die transactie ten doel had de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te scheiden van Fortis Bank Nederland.

15

stand alone

(16)  PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8.

16

(17)  PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2.

17

(18)  PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1.

18

(19)  Besluit C(2008) 6616 van de Commissie van 31 oktober 2008 betreffende Steunmaatregel N 524/08 — Nederland — Garantieregeling ten behoeve van banken in Nederland (PB C 328 van 23.12.2008, blz. 9).

19

(20)  Zie de bijlage „Indicatoren voor de beoordeling van het risicoprofiel van een bank” van de herkapitalisatiemededeling.

20

(21)  In het laatste onderzoek dat Standard & Poor's op 8.1.2009 heeft bekendgemaakt, verklaart dit ratingbureau: „The current „A/A-1” Ratings on FBNH take into consideration its ownership by and support from the Dutch state as well as its current position as the fourth-largest Dutch banking group (...) Ownership by the Dutch government is currently a key factor for FBNH and will remain important in the delicate period of integration with ABN Amro.”

21

(22)  Zaak COMP/M.4844 — Fortis/ABN AMRO Assets.

22

---

| 4.6.2009 | FI | Euroopan unionin virallinen lehti | C 124/31 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

FI

Euroopan unionin virallinen lehti

C 124/31

---

Ennakkoilmoitus yrityskeskittymästä

(Asia COMP/M.5539 – Safran/GEHP)

Yksinkertaistettuun menettelyyn mahdollisesti soveltuva asia

(ETA:n kannalta merkityksellinen teksti)

2009/C 124/09

| 1. | Komissio vastaanotti 26 päivänä toukokuuta 2009 neuvoston asetuksen (EY) N:o 139/2004 (1) 4 artiklan mukaisen ilmoituksen ehdotetusta yrityskeskittymästä, jolla ranskalaisen yrityksen SAFRAN SA (SAFRAN) määräysvallassa oleva yritys SAFRAN USA hankkii asetuksen 3 artiklan 1 kohdan b alakohdassa tarkoitetun yhteisen määräysvallan yhdysvaltalaisen yrityksen General Electric Company (GE) määräysvallassa olevassa yhdysvaltalaisessa yrityksessä General Electric Homeland Protection (GEHP) ostamalla osakkeita. |
| --- | --- |

1.

Komissio vastaanotti 26 päivänä toukokuuta 2009 neuvoston asetuksen (EY) N:o 139/2004 (1) 4 artiklan mukaisen ilmoituksen ehdotetusta yrityskeskittymästä, jolla ranskalaisen yrityksen SAFRAN SA (SAFRAN) määräysvallassa oleva yritys SAFRAN USA hankkii asetuksen 3 artiklan 1 kohdan b alakohdassa tarkoitetun yhteisen määräysvallan yhdysvaltalaisen yrityksen General Electric Company (GE) määräysvallassa olevassa yhdysvaltalaisessa yrityksessä General Electric Homeland Protection (GEHP) ostamalla osakkeita.

| 2. | Kyseisten yritysten liiketoiminnan sisältö on seuraava:






  — | SAFRAN: ilma- ja avaruusalusten työntövoimajärjestelmät, ilma-alusten laitteet ja puolustusturvallisuus, |
| --- | --- | --- |

2.

Kyseisten yritysten liiketoiminnan sisältö on seuraava:

—

SAFRAN: ilma- ja avaruusalusten työntövoimajärjestelmät, ilma-alusten laitteet ja puolustusturvallisuus,

| — | GE: teollisuuden, teknologian ja palvelujen alojen eri toiminnot, |
| --- | --- |

—

GE: teollisuuden, teknologian ja palvelujen alojen eri toiminnot,

| — | GEHP: räjähteiden, aseiden, laittomien huumeiden, radioaktiivisten aineiden, biologisten ja kemiallisten aineiden sekä niihin liittyvien vaarojen havaitsemisessa käytettävien tuotteiden kehitys, valmistus, asennus ja huolto. |
| --- | --- |

—

GEHP: räjähteiden, aseiden, laittomien huumeiden, radioaktiivisten aineiden, biologisten ja kemiallisten aineiden sekä niihin liittyvien vaarojen havaitsemisessa käytettävien tuotteiden kehitys, valmistus, asennus ja huolto.

| 3. | Komissio katsoo alustavan tarkastelun perusteella, että ilmoitettu keskittymä voi kuulua asetuksen (EY) N:o 139/2004 soveltamisalaan. Asiaa koskeva lopullinen päätös tehdään kuitenkin vasta myöhemmin. Asia soveltuu mahdollisesti käsiteltäväksi menettelyssä, joka on esitetty komission tiedonannossa yksinkertaistetusta menettelystä tiettyjen keskittymien käsittelemiseksi neuvoston asetuksen (EY) N:o 139/2004 nojalla (2). |
| --- | --- |

3.

Komissio katsoo alustavan tarkastelun perusteella, että ilmoitettu keskittymä voi kuulua asetuksen (EY) N:o 139/2004 soveltamisalaan. Asiaa koskeva lopullinen päätös tehdään kuitenkin vasta myöhemmin. Asia soveltuu mahdollisesti käsiteltäväksi menettelyssä, joka on esitetty komission tiedonannossa yksinkertaistetusta menettelystä tiettyjen keskittymien käsittelemiseksi neuvoston asetuksen (EY) N:o 139/2004 nojalla (2).

| 4. | Komissio pyytää kolmansia osapuolia esittämään ehdotettua toimenpidettä koskevat huomautuksensa.
  Huomautusten on oltava komissiolla 10 päivän kuluessa tämän ilmoituksen julkaisupäivästä. Huomautukset voidaan lähettää komissiolle faksilla (+32 2 2964301 tai 2967244) tai postitse viitteellä COMP/M.5539 – Safran/GEHP seuraavaan osoitteeseen:





  Euroopan komissio |
| --- | --- |
| Kilpailun PO (DG COMP) |
| Merger Registry |
| J-70 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

Komissio pyytää kolmansia osapuolia esittämään ehdotettua toimenpidettä koskevat huomautuksensa.

Huomautusten on oltava komissiolla 10 päivän kuluessa tämän ilmoituksen julkaisupäivästä. Huomautukset voidaan lähettää komissiolle faksilla (+32 2 2964301 tai 2967244) tai postitse viitteellä COMP/M.5539 – Safran/GEHP seuraavaan osoitteeseen:

Euroopan komissio

Kilpailun PO (DG COMP)

Merger Registry

J-70

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  EUVL L 24, 29.1.2004, s. 1.

(2)  EUVL C 56, 5.3.2005, s. 32.

---