# Az Európai Unió C 124/2009

| | ISSN 1725-518X
  doi:10.3000/1725518X.C_2009.124.hun |
| --- | --- |
| Az Európai Unió
  Hivatalos Lapja | C 124 |
| | |
| Magyar nyelvű kiadás | Tájékoztatások és közlemények | 52. évfolyam2009. június 4. |

ISSN 1725-518X

doi:10.3000/1725518X.C_2009.124.hun

Az Európai Unió

Hivatalos Lapja

C 124

Magyar nyelvű kiadás

Tájékoztatások és közlemények

52. évfolyam2009. június 4.

---

| Közleményszám | Tartalom | Oldal |
| --- | --- | --- |
| | IV   Tájékoztatások |
| | AZ EURÓPAI UNIÓ INTÉZMÉNYEITŐL ÉS SZERVEITŐL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK |
| | Bizottság |
| 2009/C 124/01 | Az Európai Központi Bank által a főbb pénzügyi operációknál alkalmazott kamatláb: 1,00 % on 2009. június 4. – Euro-átváltási árfolyamok | 1 |
| | TAGÁLLAMOKTÓL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK |
| 2009/C 124/02 | Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról | 2 |
| 2009/C 124/03 | Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról | 8 |
| 2009/C 124/04 | Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról | 12 |

Közleményszám

Tartalom

Oldal

IV   Tájékoztatások

AZ EURÓPAI UNIÓ INTÉZMÉNYEITŐL ÉS SZERVEITŐL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK

Bizottság

2009/C 124/01

Az Európai Központi Bank által a főbb pénzügyi operációknál alkalmazott kamatláb: 1,00 % on 2009. június 4. – Euro-átváltási árfolyamok

1

TAGÁLLAMOKTÓL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK

2009/C 124/02

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

2

2009/C 124/03

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

8

2009/C 124/04

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

12

| | V   Vélemények |
| --- | --- |
| | KÖZIGAZGATÁSI ELJÁRÁSOK |
| | Bizottság |
| 2009/C 124/05 | Pályázati felhívás – DG TREN/E1/SUB-266-2009 | 15 |
| 2009/C 124/06 | Nyílt versenyvizsga-felhívás EPSO/AD/176/09 | 16 |
| | BÍRÓSÁGI ELJÁRÁSOK |
| | EURÓPAI GAZDASÁGI TÉRSÉG |
| | EFTA-bíróság |
| 2009/C 124/07 | A Bíróság ítélete (2008. december 19.) Az E-11/07 és E-1/08 egyesített ügyekben Olga Rindal (ügyszám: E-11/07); Therese Slinning, képviselve Olav Slinning törvényes gyám által (ügyszám: E-1/08) továbbá a Külföldi Gyógykezelések Mentességi és Fellebbviteli Tanácsa által képviselt Norvég Állam (szociális biztonság – szolgáltatásnyújtás szabadsága – nemzeti egészségbiztosítási rendszerek – másik EGT-államban keletkezett kórházi kezelési költségek – kísérleti és tesztkezelés) | 17 |
| | A VERSENYPOLITIKA VÉGREHAJTÁSÁRA VONATKOZÓ ELJÁRÁSOK |
| | Bizottság |
| 2009/C 124/08 | Állami támogatás – Hollandia – C 11/09 (korábbi NN 53/B/08) Számú állami támogatás – A Fortis Bank Nederland és az ABN Asset javára nyújtott állítólagos támogatás – Felhívás észrevételek benyújtására az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése értelmében (
  1
  ) | 19 |
| 2009/C 124/09 | Összefonódás előzetes bejelentése – (Ügyszám COMP/M.5539 – Safran/GEHP) – Egyszerűsített eljárás alá vont ügy (
  1
  ) | 31 |

V   Vélemények

KÖZIGAZGATÁSI ELJÁRÁSOK

Bizottság

2009/C 124/05

Pályázati felhívás – DG TREN/E1/SUB-266-2009

15

2009/C 124/06

Nyílt versenyvizsga-felhívás EPSO/AD/176/09

16

BÍRÓSÁGI ELJÁRÁSOK

EURÓPAI GAZDASÁGI TÉRSÉG

EFTA-bíróság

2009/C 124/07

A Bíróság ítélete (2008. december 19.) Az E-11/07 és E-1/08 egyesített ügyekben Olga Rindal (ügyszám: E-11/07); Therese Slinning, képviselve Olav Slinning törvényes gyám által (ügyszám: E-1/08) továbbá a Külföldi Gyógykezelések Mentességi és Fellebbviteli Tanácsa által képviselt Norvég Állam (szociális biztonság – szolgáltatásnyújtás szabadsága – nemzeti egészségbiztosítási rendszerek – másik EGT-államban keletkezett kórházi kezelési költségek – kísérleti és tesztkezelés)

(szociális biztonság – szolgáltatásnyújtás szabadsága – nemzeti egészségbiztosítási rendszerek – másik EGT-államban keletkezett kórházi kezelési költségek – kísérleti és tesztkezelés)

17

A VERSENYPOLITIKA VÉGREHAJTÁSÁRA VONATKOZÓ ELJÁRÁSOK

Bizottság

2009/C 124/08

Állami támogatás – Hollandia – C 11/09 (korábbi NN 53/B/08) Számú állami támogatás – A Fortis Bank Nederland és az ABN Asset javára nyújtott állítólagos támogatás – Felhívás észrevételek benyújtására az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése értelmében (
  1
  )

1

19

2009/C 124/09

Összefonódás előzetes bejelentése – (Ügyszám COMP/M.5539 – Safran/GEHP) – Egyszerűsített eljárás alá vont ügy (
  1
  )

1

31

| | |
| --- | --- |
| | (1)   EGT-vonatkozású szöveg |

---

(1)   EGT-vonatkozású szöveg

1

| HU | |
| --- | --- |

HU

---

IV Tájékoztatások

AZ EURÓPAI UNIÓ INTÉZMÉNYEITŐL ÉS SZERVEITŐL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK

Bizottság

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/1

---

Az Európai Központi Bank által a főbb pénzügyi operációknál alkalmazott kamatláb (1):

1,00 % on 2009. június 4.

Euro-átváltási árfolyamok (2)

2009. június 3.

2009/C 124/01

1 euro =

| | Pénznem | Átváltási árfolyam |
| --- | --- | --- |
| USD | USA dollár | 1,4207 |
| JPY | Japán yen | 136,33 |
| DKK | Dán korona | 7,4463 |
| GBP | Angol font | 0,85970 |
| SEK | Svéd korona | 10,7766 |
| CHF | Svájci frank | 1,5175 |
| ISK | Izlandi korona | |
| NOK | Norvég korona | 8,9210 |
| BGN | Bulgár leva | 1,9558 |
| CZK | Cseh korona | 26,816 |
| EEK | Észt korona | 15,6466 |
| HUF | Magyar forint | 282,90 |
| LTL | Litván litász/lita | 3,4528 |
| LVL | Lett lats | 0,7093 |
| PLN | Lengyel zloty | 4,4998 |
| RON | Román lej | 4,1936 |
| TRY | Török líra | 2,1748 |
| AUD | Ausztrál dollár | 1,7414 |
| CAD | Kanadai dollár | 1,5459 |
| HKD | Hongkongi dollár | 11,0125 |
| NZD | Új-zélandi dollár | 2,2013 |
| SGD | Szingapúri dollár | 2,0462 |
| KRW | Dél-Koreai won | 1 755,81 |
| ZAR | Dél-Afrikai rand | 11,4022 |
| CNY | Kínai renminbi | 9,7044 |
| HRK | Horvát kuna | 7,3396 |
| IDR | Indonéz rúpia | 14 378,47 |
| MYR | Maláj ringgit | 4,9504 |
| PHP | Fülöp-szigeteki peso | 66,967 |
| RUB | Orosz rubel | 43,6217 |
| THB | Thaiföldi baht | 48,368 |
| BRL | Brazil real | 2,7466 |
| MXN | Mexikói peso | 18,7632 |
| INR | Indiai rúpia | 66,8580 |

Pénznem

Átváltási árfolyam

USD

USA dollár

1,4207

JPY

Japán yen

136,33

DKK

Dán korona

7,4463

GBP

Angol font

0,85970

SEK

Svéd korona

10,7766

CHF

Svájci frank

1,5175

ISK

Izlandi korona

NOK

Norvég korona

8,9210

BGN

Bulgár leva

1,9558

CZK

Cseh korona

26,816

EEK

Észt korona

15,6466

HUF

Magyar forint

282,90

LTL

Litván litász/lita

3,4528

LVL

Lett lats

0,7093

PLN

Lengyel zloty

4,4998

RON

Román lej

4,1936

TRY

Török líra

2,1748

AUD

Ausztrál dollár

1,7414

CAD

Kanadai dollár

1,5459

HKD

Hongkongi dollár

11,0125

NZD

Új-zélandi dollár

2,2013

SGD

Szingapúri dollár

2,0462

KRW

Dél-Koreai won

1 755,81

ZAR

Dél-Afrikai rand

11,4022

CNY

Kínai renminbi

9,7044

HRK

Horvát kuna

7,3396

IDR

Indonéz rúpia

14 378,47

MYR

Maláj ringgit

4,9504

PHP

Fülöp-szigeteki peso

66,967

RUB

Orosz rubel

43,6217

THB

Thaiföldi baht

48,368

BRL

Brazil real

2,7466

MXN

Mexikói peso

18,7632

INR

Indiai rúpia

66,8580

---

(1)  Változó árfolyam esetén a kijelölt nap előtt végrehajtott legközelebbi pénzügyi operáció árfolyamát alkalmazzák, a kamatláb a legmagasabb árfolyam szerint számítandó.

(2)  Forrás: Az Európai Központi Bank (ECB) átváltási árfolyama.

---

TAGÁLLAMOKTÓL SZÁRMAZÓ TÁJÉKOZTATÁSOK

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/2 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/2

---

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

2009/C 124/02

Támogatás sz.: XA 368/08

Tagállam: Németországi Szövetségi Köztársaság

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Wachstum

Jogalap: § 3 des Gesetzes über die Landwirtschaftliche Rentenbank in der Fassung der Bekanntmachung vom 4. September 2002 (BGBl. I S. 3646), zuletzt geändert durch Artikel 174 der Verordnung vom 31. Oktober 2006 (BGBI. I S. 2407) in Verbindung mit der Programminformation Wachstum und dem Merkblatt Beihilfen

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: A támogatást kedvezményes kamatozású kölcsönök formájában folyósítják, előreláthatólag összesen 30 millió EUR értékben.

A támogatás maximális intenzitása: A támogatható költségek maximum 20 %-a. Három egymást követő gazdasági évben az egy adott vállalatnak folyósítható támogatás együttes értéke nem haladhatja meg a 400 000 EUR összeget. Abban az esetben, ha egy adott támogatható költség fedezetére a támogatás mellett egyéb nyilvános eszközöket is igénybe vesznek, az 1857/2006/EK rendeletben előírt határértékek az irányadóak. Támogatás adható olyan nem építkezési célra szánt föld vásárlására, amely a beruházás elszámolható költségeinek legfeljebb 10 %-ába kerül.

A végrehajtás időpontja: Az 1857/2006/EK rendelet 20. cikke (1) bekezdésében előírt határidőnek megfelelően, de legkorábban 2008. november 17-étől.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: 2014. június 30.

A támogatás célja: Az EK-szerződés I. melléklete szerinti mezőgazdasági termékek (halászat és akvakultúra kivételével) elsődleges termelésével foglalkozó kis- és középvállalkozások támogatása, az elsődleges mezőgazdasági termelésbe való beruházások ösztönzése révén (lásd az 1857/2006/EK rendelet 4. cikkét). A támogatható költségek a következők: a) ingatlan építése, vásárlása vagy korszerűsítése; b) gépek és berendezések – ideértve a számítástechnikai szoftvereket is – vásárlása vagy lízingelése, az eszköz piaci értékéig; illetve c) az a) és b) pontok kapcsán felmerülő járulékos költségek, így például az építészeti és mérnöki szolgáltatások, a tanácsadás és a megvalósíthatósági tanulmányok díjai. Biztosítják, hogy a támogatás a közös piacszervezések létrehozásáról szóló tanácsi rendeletekben megállapított tiltások vagy korlátozások megszegésével még akkor sem folyósítható, ha az ilyen tiltások és korlátozások csak a közösségi támogatásokra vonatkoznak.

Az érintett ágazat(ok): Mezőgazdaság, borszőlőtermesztés, kertészet

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Landwirtschaftliche Rentenbank |
| --- |
| Hochstraße 2 |
| 60313 Frankfurt am Main |
| DEUTSCHLAND |

Landwirtschaftliche Rentenbank

Hochstraße 2

60313 Frankfurt am Main

DEUTSCHLAND

Internetcím: www.rentenbank.de/landwirtschaft/wachstum

Egyéb információk: —

Támogatás sz.: XA 418/2008

Tagállam: Görögország

Régió: Görögország

Title of aid scheme or name of company receiving an individual aid: Πληρωμή ανειλημμένων υποχρεώσεων του μέτρου Πρόωρη Συνταξιοδότηση Αγροτών. (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 358/3, 16.12.2006 σελίδα 10 αρθ.8) — Pliromi anilimmenon ipokreoseon tou metrou Proori Sintaxiodotisi Agroton. (Episimi Efimerida tis Evropaikis Enosis L 358/3, 16.12.2006 selida 10 arth. 8)

Jogalap: Αριθμ. 408583/6914/422/29-11-2000:

Arithm. 408583/6914/422/29-11-2000:

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: Százhetven (170) millió EUR a korengedményes nyugdíjrendszer kedvezményezettjeinek folyósított kifizetésekre a program második és harmadik programozási időszakában, amelyhez az EU már nem nyújt társfinanszírozást.

A támogatás maximális intenzitása: A korengedményes nyugdíjazási támogatásban részesülő gazdálkodók részére folyósítható havi átalányösszeg:

311,07 EUR (alapeset)

366,83 EUR

| (i) | határmenti régiókban található mezőgazdasági üzem esetében |
| --- | --- |

(i)

határmenti régiókban található mezőgazdasági üzem esetében

| (ii) | amennyiben a gazdálkodó utódja 20 és 30 év közötti. |
| --- | --- |

(ii)

amennyiben a gazdálkodó utódja 20 és 30 év közötti.

A végrehajtás időpontja: A mentesség iránti kérelem jegyzékszámának a Bizottság Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Főigazgatósága honlapján történő közzétételének időpontja

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: Az utolsó havi kifizetésnek 2013. december végéig meg kell történnie.

A támogatás célja: A támogatás nyújtása az 1857/2006/EK rendelet 8. cikke alapján történik, és célja, hogy az idősebb gazdálkodókat az alábbiak érdekében mezőgazdasági tevékenységük megszüntetésére ösztönözze:

gazdaságaik strukturális fejlesztése, főként

| — | fiatal gazdálkodók letelepítésével, valamint |
| --- | --- |

—

fiatal gazdálkodók letelepítésével, valamint

| — | a gazdaságok méretének növelésével; |
| --- | --- |

—

a gazdaságok méretének növelésével;

a nyugdíjba vonuló gazdálkodó minimális családi jövedelmének biztosítása.

Az érintett ágazat(ok): Valamennyi mezőgazdasági termelői ágazat. Valamennyi növénytermelő, illetve állattartó (szarvasmarha, juh és kecske), minimális területnagyságú mezőgazdasági üzem.

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon |
| --- |
| Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’ |
| Address: |
| 5 Acharnon street |
| 101 76 Athens |
| GREECE |
| Tel.: +30 2102124134 |
| Fax: + 30 2105240210 |
| E-mail: ax5u055@minagric.gr |
| ax5u036@minagric.gr |

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon

Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’

Address:

5 Acharnon street

101 76 Athens

GREECE

Tel.: +30 2102124134

Fax: + 30 2105240210

E-mail: ax5u055@minagric.gr

ax5u036@minagric.gr

Internetcím: www.minagric.gr

www.agrotikianaptixi.gr

Egyéb információk: —

M. DIMITROULAKIS

The Director

Támogatás sz.: XA 423/08

Tagállam: Spanyolország.

Régió: Castilla y León (provincia de Salamanca)

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

Jogalap: Proyecto de bases reguladoras de la convocatoria de subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: A támogatási program keretében tervezett éves kiadások összege 32 000 EUR (harminckétezer EUR) a 2009. évre.

A támogatás maximális intenzitása: A támogatás összege nem haladhatja meg a támogatható költségek 70 %-át, és egy kérelmező legfeljebb 8 000 EUR támogatásban részesülhet.

A végrehajtás időpontja: Attól a naptól kezdődően, hogy az Európai Bizottság Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Főigazgatóságának internetes oldalain közzétették a mentességi kérelem jegyzékszámát.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: 2009. december 31-ig.

A támogatás célja: A támogatás célja a Salamanca tartományban működő állattartók szövetségeinek segítése, ezen belül állattartói szövetségek létrehozásának és fenntartásának ösztönzése.

További cél, hogy növekedjék e szövetségek részvétele a kifejezetten erre a célra létesített kiállítási csarnokban a tartományi önkormányzat által szervezett szakmai vásárokon és versenyeken, ami egyben azt is célozza, hogy a létesítményben szervezett rendezvények túllépjenek a tartomány keretein, és az egész autonóm körzetben, illetőleg az egész országban ismertté váljanak.

A támogatás az EK-Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról szóló, 2006. december 15-i 1857/2006/EK bizottsági rendelet 15. cikkén alapul.

Támogatható tevékenységnek a salamancai tartományi önkormányzat által szervezett szakmai vásárokon való részvétellel, valamint a tartományban működő állattartó gazdaságoknak nyújtott technikai segítségnyújtással kapcsolatos tevékenységek minősülnek.

Támogatható költségnek minősül:

A)   az önkormányzat által szervezett szakmai vásárokon való részvétel tekintetében::

| 1. | a regisztrációs díj, a terület- és standbérleti díj, a biztonsági szolgálat és a kiszolgáló személyzet költségei és a részvételi díj; |
| --- | --- |

1.

a regisztrációs díj, a terület- és standbérleti díj, a biztonsági szolgálat és a kiszolgáló személyzet költségei és a részvételi díj;

| 2. | a részvétellel kapcsolatos kiadványok költségei; |
| --- | --- |

2.

a részvétellel kapcsolatos kiadványok költségei;

| 3. | az utazási költségek; |
| --- | --- |

3.

az utazási költségek;

| 4. | a szakmai vásár idején a kiállítási csarnokban megrendezett szakmai napok költségei; |
| --- | --- |

4.

a szakmai vásár idején a kiállítási csarnokban megrendezett szakmai napok költségei;

| 5. | a szakmai vásár idején a kedvezményezett által szervezett versenyeken kiosztott díjak, díjanként és díjazottanként azonban legfeljebb 250,00 EUR. |
| --- | --- |

5.

a szakmai vásár idején a kedvezményezett által szervezett versenyeken kiosztott díjak, díjanként és díjazottanként azonban legfeljebb 250,00 EUR.

B)   a technikai segítségnyújtás tekintetében::

| 1. | a képzési tevékenységek költségei: a képzési programok szervezésének tényleges költségei; |
| --- | --- |

1.

a képzési tevékenységek költségei: a képzési programok szervezésének tényleges költségei;

| 2. | az országos szakmai vásárokon való részvétel költségei: a terület- és standbérleti díj, a biztonsági személyzet és a kiszolgáló személyzet költségei, a részvételi díj, az utazási költségek és a részvétellel kapcsolatos kiadványok költségei; |
| --- | --- |

2.

az országos szakmai vásárokon való részvétel költségei: a terület- és standbérleti díj, a biztonsági személyzet és a kiszolgáló személyzet költségei, a részvételi díj, az utazási költségek és a részvétellel kapcsolatos kiadványok költségei;

| 3. | minőségi termékek országos és tartományi szintű megismertetésének költségei: ez esetben csak a megismertetés céljára igénybe vett helyiségek bérleti díja, az utazási költségek és a tevékenységgel kapcsolatos kiadványok költségei támogathatók; |
| --- | --- |

3.

minőségi termékek országos és tartományi szintű megismertetésének költségei: ez esetben csak a megismertetés céljára igénybe vett helyiségek bérleti díja, az utazási költségek és a tevékenységgel kapcsolatos kiadványok költségei támogathatók;

| 4. | az egy adott régióban működő vagy egy adott terméket előállító termelőket ismertető katalógusok, internetes oldalak és egyéb hasonló kiadványok költségei azzal a feltétellel, hogy a közzétett információk és a közzététel módja részrehajlástól mentes, és valamennyi érintett termelő azonos feltételekkel kerülhet be a kiadványba. |
| --- | --- |

4.

az egy adott régióban működő vagy egy adott terméket előállító termelőket ismertető katalógusok, internetes oldalak és egyéb hasonló kiadványok költségei azzal a feltétellel, hogy a közzétett információk és a közzététel módja részrehajlástól mentes, és valamennyi érintett termelő azonos feltételekkel kerülhet be a kiadványba.

| 5. | a kedvezményezett által szervezett versenyeken kiosztott díjak, díjanként és díjazottanként azonban legfeljebb 250,00 EUR. |
| --- | --- |

5.

a kedvezményezett által szervezett versenyeken kiosztott díjak, díjanként és díjazottanként azonban legfeljebb 250,00 EUR.

Az érintett ágazat(ok): Állattenyésztés

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Excma. Diputación Provincial de Salamanca |
| --- |
| C/ Felipe Espino no 1 |
| 37002 Salamanca |
| ESPAÑA |

Excma. Diputación Provincial de Salamanca

C/ Felipe Espino no 1

o

37002 Salamanca

ESPAÑA

Internetcím: http://www.lasalina.es/areas/eh//ProyConvocatorias/2009/Asociaciones.pdf

Egyéb információk: A támogatásnak összeegyeztethetőnek kell lennie minden más olyan támogatással, juttatással, eszközzel vagy egyéb forrással, amelyet a támogatásban részesülő jogalany bármely szervtől, köz- vagy magánszektorbeli szervezettől, illetőleg országos, európai uniós vagy nemzetközi intézménytől az adott tevékenység céljára igénybe vesz. Ha a kérelmező az adott célra olyan egyéb támogatásra is jogosult, amely e támogatási program feltételeinek nem felel meg, akkor az állami támogatásokról szóló törvény végrehajtásáról szóló, 2006. július 21-i 887/2006. sz. királyi rendelet 33. cikke szerint kell eljárni.

Az e támogatási program keretében odaítélt támogatás összege ugyanakkor sem önmagában, sem más támogatással, juttatással, eszközzel vagy egyéb forrással összevonva nem haladhatja meg a támogatott tevékenység tényleges költségét.

A támogatás ezen túlmenően nem egyeztethető össze egyetlen olyan más támogatással, juttatással, eszközzel vagy egyéb forrással, amelyet a salamancai tartományi önkormányzat – akár közvetlen támogatásként, akár versenyeztetésen alapuló pályázati eljáráson keresztül – a támogatott tevékenység céljára nyújt, és amely esetében a támogatható költségek megegyeznek az e program keretében támogatott költségekkel.

Támogatás sz.: XA 434/2008

Tagállam: Németországi Szövetségi Köztársaság

Régió: Schleswig-Holstein

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Richtlinien zur Förderung von Investitionen in erweiterte Lagerkapazitäten für Gülle im Rahmen des Agrarinvestitionsförderungsprogramms als Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes”

Jogalap: Rahmenplan der Gemeinschaftsaufgabe „Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes”

| 1.1 | Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP) |
| --- | --- |

1.1

Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP)

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: 1,3 millió EUR

A támogatás maximális intenzitása: 7 500 EUR kötött összegű támogatás.

A végrehajtás időpontja: A támogatást a hirdetmény Európai Bizottság általi interneten történő közzétételétől nyújtják.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: A hirdetménynek a Bizottság általi interneten való közzétételétől 2010. december 31-ig.

A támogatás célja: Egy versenyképesebb és természetkímélőbb mezőgazdaság ösztönzése, a schleswig-holstein-i mezőgazdasági vállalkozások trágyalé és szilárd trágya tárolására szolgáló kapacitásainak kibővítésére irányuló önkéntes beruházások támogatása révén.

A támogatások finanszírozásában részt vesz a szövetségi állam is a „mezőgazdasági struktúrák fejlesztése és a tengerpart védelmének javítása” („Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes 2008–2011”) közösségi feladat – Finanszírozási elvek A. rész, mezőgazdasági beruházástámogatási program („Agrarinvestitionsförderungsprogramm”) – keretében, ezen iránymutatásokkal és a tartományi költségvetési törvény (LHO) 44. cikke szerinti közigazgatási rendelkezésekkel összhangban. Az intézkedés a 4. cikkre alapszik (Mezőgazdasági üzemekben végrehajtott beruházások).

Az érintett ágazat(ok): Mezőgazdaság/állattenyésztés

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe: A támogatást kifizeti:

Ministerium für Landwirtschaft, Umwelt und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein

Mercatorstraße 3

24105 Kiel

DEUTSCHLAND

Internetcím: http://www.schleswig-holstein.de/UmweltLandwirtschaft/DE/LandFischRaum/11__ZPLR/PDF/Guellefoerderungsprogramm,templateId=raw,property=publicationFile.pdf

Támogatás sz.: XA 47/2009

Tagállam: Németországi Szövetségi Köztársaság

Régió: Brandenburg

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Gewährung von Beihilfen und sonstigen Leistungen durch die Tierseuchenkasse des Landes Brandenburg nach Artikel 10 der Verordnung (EG) Nr. 1857/2006

Jogalap: § 71 Tierseuchengesetz der Bundesrepublik Deutschland

§ 8 des Gesetz zur Ausführung des Tierseuchengesetzes des Landes Brandenburg (AGTierSGBbg)

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: A támogatás teljes összege évente: 4,2 millió EUR. Ennek az összegnek a finanszírozása a Bizottság 2000. október 31-i NN 23/97 számú jóváhagyó határozatának megfelelően tartományi forrásokból és az állattenyésztők által az állatjárványügyi alapba (Tierseuchenkasse) befizetett adó jellegű járulékokból történik.

A támogatás maximális intenzitása: legfeljebb 100 %

A végrehajtás időpontja:

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: 2013. december 31.

A támogatás célja: Az 1857/2006/EK rendelet 10. cikkének (1) és (2) bekezdése

állatjárványok leküzdéséhez nyújtott támogatás

fertőző betegséggel sújtott állatok elhullása miatti veszteségek tekintetében nyújtott támogatás

állatbetegségek megelőzésére, felismerésére és leküzdésére szolgáló intézkedések tekintetében nyújtott támogatás

az állatbetegségek felderítése érdekében tett laboratóriumi intézkedések költségeinek kifizetése révén nyújtott támogatás

Az érintett gazdasági ágazatok: Mezőgazdaság, állattenyésztés

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Landesamt für Verbraucherschutz |
| --- |
| Landwirtschaft und Flurneuordnung |
| Tierseuchenkasse Brandenburg |
| Groß Gaglow |
| Am Seegraben 18 |
| 03051 Cottbus |
| DEUTSCHLAND |
| Mail: info@tsk-BB.de |

Landesamt für Verbraucherschutz

Landwirtschaft und Flurneuordnung

Tierseuchenkasse Brandenburg

Groß Gaglow

Am Seegraben 18

03051 Cottbus

DEUTSCHLAND

Mail: info@tsk-BB.de

Internetcím: Tierseuchengesetz (állatjárványügyi törvény) http://www.bgblportal.de/BGBL/bgbl1f/bgbl104s1260.pdf

Ausführungsgesetz zum Tierseuchengesetz des Landes Baden-Württemberg (Baden-Württemberg tartomány állatjárványügyi törvényének végrehajtási rendelete) http://www.bravors.brandenburg.de/sixcms/detail.php?gsid=land_bb_bravors_01.c.23595.de

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit (a vidékfejlesztési, környezetvédelmi és fogyasztóvédelmi minisztérium rendelete az állatjárványok megelőzését és leküzdését, valamint az állatok egészségének javítását célzó intézkedésekhez nyújtott támogatásokról) (közzétéve Brandenburg tartomány közlönyében) http://www.mluv.brandenburg.de/v/lbsvet/TEILA/A1_2_2_1.PDF

Egyéb információk: —

---

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/8 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/8

---

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

2009/C 124/03

Támogatás sz.: XA 62/09

Tagállam: Magyarország

Régió: Magyarország teljes területe

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Állami program keretében egyes állatbetegségek megelőzéséhez, illetve leküzdéséhez kapcsolódóan igénybe vehető nemzeti támogatások

Jogalap:

| — | A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.). |
| --- | --- |

—

A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.).

| — | Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (... ...) FVM rendelet |
| --- | --- |

—

Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (... ...) FVM rendelet

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege

Maximális támogatási intenzitás: A támogatás mértéke a maximálisan elszámolható díjakat meg nem haladó, ÁFÁ-t nem tartalmazó, számlaérték 100 %. A rendelet állatbetegségenként, tételesen tartalmazza a maximálisan elszámolható költségeket.

A végrehajtás időpontja: 2009. február 23., illetve a Bizottság állásfoglalását követően.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama:

A támogatás célja: A támogatás célja: az állatállományokban a rendelet mellékletében felsorolt állatbetegségek figyelemmel kísérése, illetve felszámolása, valamint a felsorolt zoonózisok megelőzése.

A 1857/2006/EK rendelet 10. cikkében foglaltakat alkalmazzuk az állat betegségek monitorozása és a fertőzések megelőzése, felszámolása tekintetében nyújtandó támogatásokra vonatkozóan, a TSE vizsgálatok esetében pedig a 16. cikk (1) bekezdés g) pontjára vonatkozó előírásokat.

A támogatást az állatbetegségekkel kapcsolatos vizsgálatok, ellenőrzések, monitoring program végrehajtása, a gyógykezelések, illetve immunizálások során felmerült, számlával igazolt, állat-egészségügyi szolgáltatások költségeinek támogatására lehet igénybe venni.

Az érintett ágazat(ok): Az egyes állatbetegségekre vonatkozóan a rendelet külön-külön tartalmazza a támogatható állatfajok körét.

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium |
| --- |
| 11 Kossuth tér |
| Budapest |
| MAGYARORSZÁG/HUNGARY |

Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium

11 Kossuth tér

Budapest

MAGYARORSZÁG/HUNGARY

Internetcím: www.fvm.hu/main.php?folderID=1846&articleID=13710&ctag=articlelist&iid=1

További információ: Az XA 348/2007. állami támogatási program egy működő állami támogatási jogcím, amely alapvető feltételeiben nem változik, egyedül a szarvasmarha támogatható állatfaj körével kapcsolatban bővül jelen tájékoztatás mellékletében megküldött rendelet szerint.

Dr. MÁHR András

Szakállamtitkár

Támogatás sz.: XA 393/08

Tagállam: Hollandia

Régió: —

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Tegemoetkoming sneeuwdrukschade 2005

Jogalap: Artikel 2 en 4 van de Kaderwet LNV-subsidies

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: 3 500 000 EUR

A támogatás maximális intenzitása: 70 %

A végrehajtás időpontja:

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama:

A támogatás célja: Kedvezőtlen időjárási körülmények folytán nyújtott támogatás (lásd az 1857/2006/EK rendelet 11. cikkét).

Az érintett ágazat(ok): Faiskolai ágazat

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Ministerie van LNV (Holland Földművelésügyi, Természetvédelmi és Élelmiszer-minőségügyi Minisztérium) |
| --- |
| Postbus 20401 |
| 2500 EK Den Haag |
| NEDERLAND |

Ministerie van LNV (Holland Földművelésügyi, Természetvédelmi és Élelmiszer-minőségügyi Minisztérium)

Postbus 20401

2500 EK Den Haag

NEDERLAND

Internetcím: http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640321&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_file_id=31942

Egyéb információk: E rendelet a kedvezőtlen időjárási körülmények – súlyos havazás – következtében 2005. november 25-én a faiskolai szektorban keletkezett károk enyhítését hagyta jóvá. A rendelet a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokról szóló 1857/2006/EK rendelet 11. cikkén alapul.

Az 1857/2006/EK rendelet 11. cikkében foglalt követelmények teljesülnek. A támogatás maximális intenzitása 70 %-os, a károk mértéke az 1857/2006/EK rendelet 11. cikke (2) bekezdése alapján kerül megállapításra. A támogatás körébe tartozó károk maximális összegét továbbá a nem a kedvezőtlen időjárási körülmények következtében keletkezett költségekkel csökkentik. A káresemény időpontjában nem állt rendelkezésre az ilyen károk vonatkozásában biztosítási rendelet. A keletkezett károkat az egyes gazdaságok szintjén számítják ki, a támogatást pedig közvetlenül az érintett termelő részére folyósítják. A támogatási rendelet 2008. november 25-én lép hatályba. A támogatási program 2009. július 1-jétől2009. július 31-ig tart. Ezáltal a támogatási rendelet a káreseménytől számított három éven belül bevezetésre kerül. A támogatásokat a káreseménytől számított négy éven belül folyósítják.

A fentiek tekintetében az 1857/2006/EK rendelet 11. cikkében foglalt követelmények tehát teljesültek. Az 1857/2006/EK rendelet 20. cikkének (1) bekezdésével összhangban a támogatási program legkorábban az összefoglaló bejelentőlap benyújtását követő tizedik napon lép életbe.

Támogatás sz.: XA 438/08

Tagállam: Németországi Szövetségi Köztársaság

Régió: Freistaat Sachsen

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Richtlinie des Sächsischen Staatsministeriums für Umwelt und Landwirtschaft für die Förderung von Maßnahmen zur Sicherung der natürlichen biologischen Vielfalt und des natürlichen ländlichen Erbes im Freistaat Sachsen (Förderrichtlinie Natürliches Erbe):

Anwendung des Maßnahmebereiche A 1 davon Trocken- und Weinbergsmauern

Jogalap: Die Förderung wird darüber hinaus nach Maßgabe der §§ 23 und 44 der Haushaltsordnung für den Freistaat Sachsen (Sächsische Haushaltsordnung – SäHO, SächsGVBl. 2001, S. 154) sowie der hierzu ergangenen Verwaltungsvorschriften des Sächsischen Staatsministeriums der Finanzen gewährt.

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: Évente 1,4 millió EUR.

A támogatás maximális intenzitása: A 1: legfeljebb 80 %-ig.

A támogatás maximális intenzitása a 60 %-os támogatásból, valamint a hagyományos anyagok felhasználása miatt keletkezett többletköltségek 100 %-os ellentételezéséből tevődik össze.

A végrehajtás időpontja: A támogatási program az 1857/2006/EK rendelet 20. cikkének megfelelően, de legkorábban 2009. január 1-jén lép hatályba.

A program időtartama, illetve az egyedi támogatás kifizetése: 2009. december 31-ig.

A támogatás célja: A támogatás célja a hagyományos tájkép és épületek megőrzése. Ezért az 1857/2006/EK rendelet 5. cikke alapján a következő intézkedéseket indokolt engedélyezni:

| A.1 | BIOTÓPOK KIALAKÍTÁSA |
| --- | --- |

A.1

BIOTÓPOK KIALAKÍTÁSA

ebből:

Terméskőfalak és szőlőültetvények falai, valamint különleges intézkedések a környező területek védelmében.

Az érintett ágazat(ok): Mezőgazdaság

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie |
| --- |
| Außenstelle Mockrehna |
| Schildauer Straße 18 |
| 04862 Mockrehna |
| DEUTSCHLAND |

Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie

Außenstelle Mockrehna

Schildauer Straße 18

04862 Mockrehna

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Kamenz |
| --- |
| Garnisonsplatz 7 |
| 01917 Kamenz |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Kamenz

Garnisonsplatz 7

01917 Kamenz

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Zwickau |
| --- |
| Werdauer Straße 70 |
| 08060 Zwickau |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Zwickau

Werdauer Straße 70

08060 Zwickau

DEUTSCHLAND

Internetcím: http://www.smul.sachsen.de/foerderung/download/RL_NE_Aenderung1857_2006.pdf

Egyéb információk:

| Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft |
| --- |
| Referat 23 „Förderstrategie“ |
| Postanschrift: 01076 Dresden |
| DEUTSCHLAND |
| Tel. +49 351564-6847 |

Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft

Referat 23 „Förderstrategie“

Postanschrift: 01076 Dresden

DEUTSCHLAND

Tel. +49 351564-6847

Támogatás sz.: XA 445/08

Tagállam: Olaszország

Régió: Provincia Autonoma di Trento

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Intervento per lo smaltimento di materiale a rischio nel caso di capi sottoposti obbligatoriamente a test TSE.

Jogalap: L.P. 4 del 28. marzo 2003.»Sostegno dell’economia agricola, disciplina dell’agricoltura biologica e della contrassegnazione di prodotti geneticamente non modificati« art. 43 bis.

bis

Deliberazione della Giunta provinciale di Trento n. 3213 del 12. dicembre 2008. criteri attuativi dell’art. 43 bis della L.P.4/2003.

bis

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: A költségvetésben elkülönített éves összeg 300 000,00 EUR.

A támogatás maximális intenzitása: A támogatás az elhullott állatok összegyűjtése, megsemmisítése és az ártalmatlanítása tekintetében a költségek 100 %-át fedezi, az alábbi összeghatáron belül:

A kiadás típusa: II. „Nagy állatok tetemeinek begyűjtése és elégetése”

Maximális összeg: 190,00 EUR/db.

A végrehajtás időpontja: A program azt követően hajtható végre, hogy a Bizottság Mezőgazdasági és Vidékfejlesztési Főigazgatóságának honlapján közzéteszik a mentességi határozat azonosító számát.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: Támogatásokat 2013. december 31-ig lehet nyújtani.

A támogatás célja: Az állattenyésztők mentesítése a TSE-vizsgálatnak kötelezően alávetett, elhullott egyedek (szarvasmarha, lófélék, juh- és kecskefélék, sertés, baromfi és házinyúl) összegyűjtésének és megsemmisítésének költségei alól.

A támogatási program esetében az 1857/2006/EK mentesítési rendelet 16. cikke (1) bekezdésének f) pontja az irányadó.

Az elhullott állatok eltávolításának (összegyűjtés és szállítás), illetve megsemmisítésének költségeihez (elhelyezés, átalakítás és végleges megsemmisítés) nyújtható támogatás.

Az érintett ágazat(ok): Állattenyésztés (szarvasmarha, lófélék, juh- és kecskefélék, sertés, baromfi és házinyúl)

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Provincia Autonoma di Trento |
| --- |
| Dipartimento Agricoltura e Alimentazione |
| Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole |
| Via G.B. Trener, 3 |
| 38100 Trento |
| ITALIA |

Provincia Autonoma di Trento

Dipartimento Agricoltura e Alimentazione

Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole

Via G.B. Trener, 3

38100 Trento

ITALIA

Internetcím: http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/gethtmlDeli.asp?Item=61&Type=FulView

http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/viewAllegatoDeli.asp?Item=61

Egyéb információk: Ez a támogatási program az XA 038/08. szám alatt korábban már bejelentett program kiegészítése.

---

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/12 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/12

---

Tagállami összefoglaló adatok a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló 1857/2006/EK bizottsági rendelet alapján nyújtott állami támogatásokról

2009/C 124/04

Támogatás száma: XA 64/2009

Tagállam: Lettország

Régió: —

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Atbalsts ciltsdarbam.

Jogalap: A „Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību” című kabinetrendelet-tervezet 2. melléklete

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: A program tervezett éves költségvetése 15 000 000 LVL.

A támogatás maximális intenzitása: Az 1857/2006/EK rendelet 16. cikke alapján:

Az 1857/2006/EK rendelet 15. cikke alapján:

A végrehajtás időpontja:

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama: 2013. december 31-ig

2011. december 31-ig az egyes mezőgazdasági üzemek szintjén bevezetett, nem a mesterséges megtermékenyítéssel kapcsolatos innovatív állattenyésztési technikák és eljárások támogatása esetében.

A támogatás célja: A kis- és középvállalkozásoknak nyújtott támogatás céljai a következők:

ösztönözni a tenyésztőket arra, hogy az utódkiválasztásos és egyéb kiválasztási programok keretében részt vegyenek a tenyészállomány értékelésében,

növelni az állomány termelékenységét, javítani genetikai potenciálját, növelni a kiváló tenyészértékű tenyészvonalak számát,

nyilvántartásokat felállítani az egyedek eredetéről és termelékenységéről, egy közös informatikai hálózat felhasználásával javítani a tenyésztési tevékenységgel és a kiválasztási programokkal kapcsolatos szoftvereket,

korszerűsíteni az állatok termelékenységének megállapítását és a hús minőségértékelését lehetővé tévő technológiákat,

ösztönözni a tenyésztőket minőségi tenyészvonalakhoz tartozó egyedek tartására és a leszármazási tulajdonságok javítására,

tenyészegyedeket tartani, tenyészegyedek genetikai állományát megőrizni és javítani Lettországban,

értékelni a tenyészegyedeket, kiállításokat és a munkavégző képességet mérő teszteket/versenyeket szervezni lovak számára.

A támogatási programra az 1857/2006/EK bizottsági rendelet 15. és 16. cikke irányadó.

A támogatható költségek a következők:

Az érintett ágazat(ok): A támogatás címzettjei a mezőgazdasági termékek elsődleges előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozások.

A támogatás az állattenyésztési ágazatban vehető igénybe.

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Zemkopības ministrija |
| --- |
| Riga 10.03.2009 |
| Latvijas Republikas Zemkopības ministrija |
| Riga, LV-1981 |
| LATVIJA |

Zemkopības ministrija

Riga 10.03.2009

Latvijas Republikas Zemkopības ministrija

Riga, LV-1981

LATVIJA

Internetcím: A „Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību” című kabinetrendelet-tervezet 2. melléklete a következő internetcímen olvasható: http://www.zm.gov.lv/index.php?sadala=1546&id=8055

Egyéb információk: Ez a támogatási program az XA 150/2008. sz. támogatási program helyébe lép (Az Európai Unió Hivatalos Lapja, C 222., 2008.8.30., 8. o.).

A program módosítása annak a kritériumnak az érvényesítését szolgálja, amely szerint az állatállomány genetikai minőségének meghatározásával kapcsolatos támogatott szolgáltatások csak olyan tejelő tehenek esetében vehetők igénybe, amelyek a legutóbbi rendes tejtermelési időszak során általános esetben legalább 5 000 kg, ökológiai termelés esetében legalább 4 000 kg tejet adtak.

A támogatási program keretében a kedvezményezett állattenyésztési ágazatokban a törzskönyvek létrehozásával és az állomány genetikai minőségével összefüggésben felmerülő igazgatási jellegű kiadásokra is nyújtható támogatás.

A mezőgazdasági termékek elsődleges előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak szóló támogatás nyújtása a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló, 2006. december 15-i 1857/2006/EK bizottsági rendelet 16. cikkének (3) bekezdésében foglalt rendelkezéssel összhangban fog történni: a támogatás természetben, támogatott szolgáltatások finanszírozása formájában fog megvalósulni, a termelők közvetlen pénzkifizetésben nem részesülnek; a támogatás továbbá nem nyújtható visszamenőlegesen olyan tevékenységekre, amelyeket a kedvezményezett már korábban végrehajtott.

Ezúton kijelentjük, hogy a támogatás nem nyújtható visszamenőlegesen, hiszen az állattenyésztési tevékenységek támogatására vonatkozó XA 150/2008. sz. támogatási program (Az Európai Unió Hivatalos Lapja, C 222., 2008.8.30., 8. o.) egyik fejezete már tartalmazza az állati tetemek összegyűjtésére, szállítására, feldolgozására és megsemmisítésére nyújtható támogatásokat. Az XA 150/2008. sz. támogatási program e programnak (ideiglenes sorszám: 22786) Az Európai Unió Hivatalos Lapjában való közzétételéig hatályban marad.

Az ágazaton belüli információcserét célzó szakmai versenyek, kiállítások, vásárok és fórumok szervezésével és az ilyen rendezvényeken való részvétellel összefüggő költségek támogatása a Szerződés 87. és 88. cikkének a mezőgazdasági termékek előállításával foglalkozó kis- és középvállalkozásoknak nyújtott állami támogatásokra történő alkalmazásáról és a 70/2001/EK rendelet módosításáról szóló, 2006. december 15-i 1857/2006/EK bizottsági rendelet 15. cikkének (4) bekezdésben foglalt rendelkezésekkel összhangban fog történni: a támogatáshoz az érintett területen működő valamennyi jogosult objektív módon meghatározott kritériumok alapján férhet hozzá.

A támogatási program költségvetésének intézkedésenkénti tervezett bontása a következő:

tenyésztésfejlesztési célú támogatás: 14 000 000 LVL,

az elhullott állatok összegyűjtésével, szállításával, feldolgozásával és megsemmisítésével összefüggő támogatás: 1 000 000 LVL.

A tenyésztésfejlesztési célú támogatást mintegy tíz szolgáltató fogja kapni (tenyészegyedek tartásával foglalkozó termelők szervezetei), és a szolgáltatásokat körülbelül 10 000 gazdálkodó fogja igénybe venni.

Az elhullott állatok összegyűjtésével, szállításával, feldolgozásával és megsemmisítésével összefüggő támogatást három szolgáltató fogja kapni.

Támogatás száma: XA 455/2008

Tagállam: Ciprus

Régió: Ciprus

A támogatási program megnevezése vagy az egyedi támogatásban részesülő vállalkozás neve: Προγράμματα εκρίζωσης και επιτήρησης Βρουκέλωσης Βοοειδών και Αιγοπροβάτων.

Jogalap:

| 1. | Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

1.

Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 2. | Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004) |
| --- | --- |

2.

Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004)

| 3. | Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001) |
| --- | --- |

3.

Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001)

| 4. | Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156) |
| --- | --- |

4.

Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156)

A támogatási program keretében tervezett éves kiadások, illetve a vállalkozásnak nyújtott egyedi támogatás teljes összege: 0,46 millió EUR

A támogatás maximális intenzitása: 100 %

A végrehajtás időpontja: A program végrehajtására csak azt követően kerül sor, hogy azt az Európai Bizottság közzétette az 1857/2006/EK rendelettel összhangban.

A program, illetve az egyedi támogatás nyújtásának időtartama:

A támogatás célja: Állatbetegségek (az 1857/2006/EK rendelet 10. cikke). A program a következőkre vonatkozik: i. a mezőgazdasági termelőknek az állatbetegségek megelőzése és felszámolása során felmerült költségekhez nyújtott támogatás (az 1857/2006/EK rendelet 10. cikkének (1) bekezdése) és ii. a mezőgazdasági termelőknek az állatbetegségek okozta károk ellentételezésére nyújtott támogatás (az 1857/2006/EK rendelet 10. cikkének (2) bekezdése).

Az érintett ágazat(ok): NACE-kód

A10401— Tejhasznú szarvasmarha tenyésztése

A10405— Juh- és kecsketenyésztés

A10407— Baromfitenyésztés

A támogatást nyújtó hatóság neve és címe:

| Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (mezőgazdasági, környezetvédelmi és a természeti erőforrásokért felelős minisztérium) |
| --- |
| Τμήμα Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (állat-egészségügyi szolgálat) |
| Athalassa |
| 1417 Nicosia |
| CYPRUS |

Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, Υπουργείο Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος (mezőgazdasági, környezetvédelmi és a természeti erőforrásokért felelős minisztérium)

Τμήμα Κτηνιατρικών Υπηρεσιών (állat-egészségügyi szolgálat)

Athalassa

1417 Nicosia

CYPRUS

Internetcím: http://www.moa.gov.cy/moa/vs/vs.nsf/DMLinfo_gr/DMLinfo_gr?OpenDocument

http://www.publicaid.gov.cy/publicaid/publicaid.nsf/All/8C33E1F6FE7EC4C0C2257545002A533E/$file/Απόφαση %20Αρ. %20305.pdf

Egyéb információk: A támogatás célja – a közösségi szabályozás (64/432/EK irányelv) vonatkozó rendelkezéseivel összhangban – a szarvasmarha-, juh- és kecskebrucellózis felszámolására és megfigyelésére vonatkozó programok végrehajtása (64/432/EGK irányelv – szarvasmarhafélék, 91/68/EGK irányelv – juh- és kecskefélék). A szóban forgó betegségek szerepelnek az Állat-egészségügyi Világszervezet (OIE) jegyzékében és a 90/424/EGK tanácsi határozat mellékletben (azon betegségek jegyzéke, amelyek esetében társfinanszírozás nyújtható). A szarvasmarha-, juh- és kecskebrucellózis felszámolására és megfigyelésére vonatkozó programok tervezett 2009-es kiadásairól a társfinanszírozási programok keretében értesítették az Európai Bizottságot. Az említett intézkedés keretében nyújtandó támogatás kedvezményezettjei a Ciprusi Köztársaság ellenőrzése alatt álló területeken tevékenységet folytató szarvasmarha-, juh- és kecsketenyésztők. A brucellózis-felszámolási program keretében támogatásban részesülnek azok az állattenyésztők, akik mezőgazdasági üzemeiben felmerült a betegség gyanúja, illetve megállapítást nyert a betegség jelenléte. A brucellózis-megfigyelési program magában foglalja a szarvasmarha-, juh- és kecsketenyésztő üzemekben végzett mintavételezést és a minták laboratóriumi vizsgálatát.

---

V Vélemények

KÖZIGAZGATÁSI ELJÁRÁSOK

Bizottság

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/15 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/15

---

PÁLYÁZATI FELHÍVÁS – DG TREN/E1/SUB-266-2009

2009/C 124/05

A Bizottság az Energiaügyi és Közlekedési Főigazgatóság 2009. évi munkaprogramjában meghirdetettek szerint támogatásban kívánja részesíteni a nemzetközi közúti szállításra vonatkozó közösségi jogszabályok alkalmazásáért felelős, ellenőrzést végző hatósági személyek képzésének javítását célzó intézkedéseket.

A pályázati felhívással kapcsolatos információk az alábbi weboldalon érhetők el:

http://ec.europa.eu/transport/grants/index_en.htm

---

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/16 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/16

---

NYÍLT VERSENYVIZSGA-FELHÍVÁS EPSO/AD/176/09

2009/C 124/06

Az Európai Személyzeti Felvételi Hivatal (EPSO) az alábbi nyílt versenyvizsgát szervezi: EPSO/AD/176/09 finn nyelvű (AD 5/AD 7 besorolási osztályú) konferenciatolmácsok felvétele céljából.

A versenyvizsga-felhívás kizárólag finnül jelenik meg a Hivatalos Lap 2009. június 4-én C 124 A számában.

További információk az EPSO honlapján találhatók: http://eu-careers.eu

---

BÍRÓSÁGI ELJÁRÁSOK

EURÓPAI GAZDASÁGI TÉRSÉG

EFTA-bíróság

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/17 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/17

---

A BÍRÓSÁG ÍTÉLETE

(2008. december 19.)

Az E-11/07 és E-1/08 egyesített ügyekben Olga Rindal (ügyszám: E-11/07); Therese Slinning, képviselve Olav Slinning törvényes gyám által (ügyszám: E-1/08) továbbá a Külföldi Gyógykezelések Mentességi és Fellebbviteli Tanácsa által képviselt Norvég Állam

(szociális biztonság – szolgáltatásnyújtás szabadsága – nemzeti egészségbiztosítási rendszerek – másik EGT-államban keletkezett kórházi kezelési költségek – kísérleti és tesztkezelés)

2009/C 124/07

Az Olga Rindal (ügyszám: E-11/07) és Therese Slinning (ügyszám: E-1/08) kontra Külföldi Gyógykezelések Mentességi és Fellebbviteli Tanácsa által képviselt Norvég Állam E-11/07 és E-1/08 egyesített ügyekben – a Borgarting lagmannsrett (Borgarting Fellebbviteli Bíróság) és az Oslo tingrett (Oslo Kerületi Bíróság) Bírósághoz benyújtott KÉRELME a szolgáltatások Európai Gazdasági Térségen belüli szabad mozgására vonatkozó szabályok értelmezésére, különösen az EGT-megállapodás 36. és 37. cikkei és az EGT-megállapodásba az annak 1. jegyzőkönyvével belefoglalt, a szociális biztonsági rendszereknek a Közösségen belül mozgó munkavállalókra és családtagjaikra történő alkalmazásáról szóló 1408/71/EGK tanácsi rendelet 22. cikkének értelmezésére irányulóan a Carl Baudenbacher elnök és előadó bíró, a Henrik Bull és Thorgeir Örlygsson bírók alkotta Bíróság 2008. december 19-én ítéletet hozott, melynek rendelkező része a következő:

| 1. | Összeegyeztethető lehet az EGT-megállapodás 36. és 37. cikkével az olyan külföldi gyógykezelés költségei fedezésének visszautasítása, amelyet a nemzetközi orvostudomány szerint kísérleti vagy tesztkezelésnek kell minősíteni, amennyiben ilyen jellegű gyógykezelésre a lakóhely szerinti államban nincs jogosultság. Először, ez az eset áll fenn akkor, amikor a külföldi gyógykezelés költségeinek visszatérítési rendszere nem terheli jobban a külföldi gyógykezelésben részesülőket azokhoz képest, akik a lakóhely szerinti állam társadalombiztosítási rendszerének részét képező kórházakban részesülnek gyógykezelésben. Másodszor, ez az eset áll fenn akkor, amikor az esetlegesen felmerülő nagyobb teher kizárólag az olyan célok eléréséhez szükséges és indokolt eszközök alkalmazásából származik, amelyek a kórházi szolgáltatások szabad mozgásának korlátozását jogosan igazolhatják. |
| --- | --- |

1.

Összeegyeztethető lehet az EGT-megállapodás 36. és 37. cikkével az olyan külföldi gyógykezelés költségei fedezésének visszautasítása, amelyet a nemzetközi orvostudomány szerint kísérleti vagy tesztkezelésnek kell minősíteni, amennyiben ilyen jellegű gyógykezelésre a lakóhely szerinti államban nincs jogosultság. Először, ez az eset áll fenn akkor, amikor a külföldi gyógykezelés költségeinek visszatérítési rendszere nem terheli jobban a külföldi gyógykezelésben részesülőket azokhoz képest, akik a lakóhely szerinti állam társadalombiztosítási rendszerének részét képező kórházakban részesülnek gyógykezelésben. Másodszor, ez az eset áll fenn akkor, amikor az esetlegesen felmerülő nagyobb teher kizárólag az olyan célok eléréséhez szükséges és indokolt eszközök alkalmazásából származik, amelyek a kórházi szolgáltatások szabad mozgásának korlátozását jogosan igazolhatják.

| 2. | Nem bír jelentőséggel, hogy magát a gyógykezelési módszert nemzetközileg elismerték és a szóban forgó betegétől eltérő más orvosi javallatokra dokumentálták.
  Az első kérdésre adandó választ illetően nincs jelentősége annak, hogy a kérdéses gyógykezelési módszert a lakóhely szerinti államban nyújtottnak kell tekinteni, mely a gyógykezelést csak kutatási projekt formájában, vagy kivételesen eseti alapon nyújtja. Nem bír jelentőséggel továbbá az sem, hogy a lakóhely szerinti állam mérlegeli a gyógykezelés jövőbeni nyújtását. |
| --- | --- |

2.

Nem bír jelentőséggel, hogy magát a gyógykezelési módszert nemzetközileg elismerték és a szóban forgó betegétől eltérő más orvosi javallatokra dokumentálták.

Az első kérdésre adandó választ illetően nincs jelentősége annak, hogy a kérdéses gyógykezelési módszert a lakóhely szerinti államban nyújtottnak kell tekinteni, mely a gyógykezelést csak kutatási projekt formájában, vagy kivételesen eseti alapon nyújtja. Nem bír jelentőséggel továbbá az sem, hogy a lakóhely szerinti állam mérlegeli a gyógykezelés jövőbeni nyújtását.

| 3. | Összeegyeztethető lehet az EGT-megállapodás 36. és 37. cikkével a külföldi kórházi kezelés költségei fedezésének visszautasítása, amennyiben a beteg a lakóhely szerinti államban ésszerű határidőn belül, az elfogadott nemzetközi módszereknek megfelelő, alkalmas egészségügyi ellátásra irányuló ajánlatot kaphat.
  A harmadik kérdésre adandó választ illetően nincs jelentősége annak, hogy a beteg – aki a lakóhely szerinti államban nyújtott megfelelő gyógykezelés helyett inkább a külföldi gyógykezelés mellett döntött – nem kapja meg a külföldi gyógykezelés költségeinek olyan mértékű fedezését, mint amennyibe a lakóhely szerinti államban nyújtott megfelelő gyógykezelés került volna. |
| --- | --- |

3.

Összeegyeztethető lehet az EGT-megállapodás 36. és 37. cikkével a külföldi kórházi kezelés költségei fedezésének visszautasítása, amennyiben a beteg a lakóhely szerinti államban ésszerű határidőn belül, az elfogadott nemzetközi módszereknek megfelelő, alkalmas egészségügyi ellátásra irányuló ajánlatot kaphat.

A harmadik kérdésre adandó választ illetően nincs jelentősége annak, hogy a beteg – aki a lakóhely szerinti államban nyújtott megfelelő gyógykezelés helyett inkább a külföldi gyógykezelés mellett döntött – nem kapja meg a külföldi gyógykezelés költségeinek olyan mértékű fedezését, mint amennyibe a lakóhely szerinti államban nyújtott megfelelő gyógykezelés került volna.

| 4. | Az első kérdésre és a harmadik kérdés első bekezdésére adandó válaszok tekintetében nem bír jelentőséggel, hogy:






  — | a lakóhely szerinti állam ténylegesen nem nyújtja a külföldön nyújtott gyógykezelést; |
| --- | --- | --- |

4.

Az első kérdésre és a harmadik kérdés első bekezdésére adandó válaszok tekintetében nem bír jelentőséggel, hogy:

—

a lakóhely szerinti állam ténylegesen nem nyújtja a külföldön nyújtott gyógykezelést;

| — | a betegnek nem ajánlották fel a szóban forgó gyógykezelést a lakóhely szerinti államban, mert a beteget a gyógykezelés szempontjából nem vették tekintetbe, még ha a gyógykezelés a lakóhely szerinti államban elérhető is; |
| --- | --- |

—

a betegnek nem ajánlották fel a szóban forgó gyógykezelést a lakóhely szerinti államban, mert a beteget a gyógykezelés szempontjából nem vették tekintetbe, még ha a gyógykezelés a lakóhely szerinti államban elérhető is;

| — | a beteget megvizsgálták a lakóhely szerinti államban, viszont további műtéti beavatkozást nem ajánlottak fel neki, mivel úgy vélték, hogy a beteg nem tesz szert bizonyított haszonra a gyógykezelésből; |
| --- | --- |

—

a beteget megvizsgálták a lakóhely szerinti államban, viszont további műtéti beavatkozást nem ajánlottak fel neki, mivel úgy vélték, hogy a beteg nem tesz szert bizonyított haszonra a gyógykezelésből;

| — | a külföldi gyógykezelés valójában a szóban forgó beteg egészségi állapotának javulásához vezetett. |
| --- | --- |

—

a külföldi gyógykezelés valójában a szóban forgó beteg egészségi állapotának javulásához vezetett.

Azonban a harmadik kérdés első bekezdése tekintetében jelentőséggel bírhat, hogy az érintett betegnek orvosilag ésszerű határidőn belül ténylegesen nem ajánlottak fel megfelelő gyógykezelést a lakóhely szerinti államban. Ez az eset áll fenn akkor, amikor a lakóhely szerinti állam elutasítja a külföldi gyógykezelés költségeinek fedezését, holott orvosilag ésszerű határidőn belül nem tudott eleget tenni a társadalombiztosítási törvényből fakadó kötelezettségeinek, és a beteg számára nem tudta a gyógykezelést nyújtani valamelyik saját kórházában.

---

A VERSENYPOLITIKA VÉGREHAJTÁSÁRA VONATKOZÓ ELJÁRÁSOK

Bizottság

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/19 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/19

---

ÁLLAMI TÁMOGATÁS – HOLLANDIA

C 11/09 (korábbi NN 53/B/08) Számú állami támogatás – A Fortis Bank Nederland és az ABN Asset javára nyújtott állítólagos támogatás

Felhívás észrevételek benyújtására az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése értelmében

(EGT-vonatkozású szöveg)

2009/C 124/08

2009. április 8-án kelt levelében, amelynek hiteles nyelvi másolata megtalálható ezen összefoglaló végén, a Bizottság értesítette Hollandiát arról, hogy a fent említett intézkedéssel kapcsolatosan az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése szerinti eljárás megindításáról határozott.

Az érdekeltek a bizottsági eljárás tárgyát képező támogatásra vonatkozó észrevételeiket az ezen összefoglaló és az annak végén található levél közzétételét követő egy hónapon belül tehetik meg az alábbi címen:

| European Commission (Európai Bizottság) |
| --- |
| Directorate-General for Competition (Versenypolitikai Főigazgatóság) |
| State aid Greffe (Állami Támogatások Hivatala) |
| 1049 Brussels (Brüsszel) |
| BELGIQUE/BELGIË |
| Faxszám: +32 22961242 |

European Commission (Európai Bizottság)

Directorate-General for Competition (Versenypolitikai Főigazgatóság)

State aid Greffe (Állami Támogatások Hivatala)

1049 Brussels (Brüsszel)

BELGIQUE/BELGIË

Faxszám: +32 22961242

Az észrevételeket a Bizottság továbbítja Hollandiának. Az észrevételek benyújtói kérésüket megindokolva, írásban kérhetik adataik bizalmas kezelését.

ÖSSZEFOGLALÓ

I.   ELJÁRÁS

| 1. | 2008. október 3-án a holland állam megvásárolta a Fortis Bank Nederlandet (a továbbiakban: FBN), hiteleket nyújtott a számára, valamint megvásárolta a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott hosszú lejáratú hiteleket. Ezeket az intézkedéseket nem állami támogatási intézkedésként jelentették be 2008. október 7-én. A Bizottság 2008. december 3-i határozatában (a továbbiakban: a 2008. december 3-i határozat) úgy ítélte meg, hogy a Hollandia által 2008. október 3-án bevezetett intézkedések a Fortis Banknak nyújtott támogatásnak minősülnek, azonban nem értékelte, hogy az FBN javára is történt-e támogatásnyújtás – ez jelen határozat tárgya. 2008. december 24-én a holland állam megvásárolta az ABN AMRO azon tevékenységeit, amelyek az FBN alá tartoztak (a továbbiakban: az ABN meghatározott tevékenységei). A holland hatóságok nem állami támogatási intézkedésként jelentették be ezt az ügyletet 2009. február 2-án. |
| --- | --- |

1.

2008. október 3-án a holland állam megvásárolta a Fortis Bank Nederlandet (a továbbiakban: FBN), hiteleket nyújtott a számára, valamint megvásárolta a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott hosszú lejáratú hiteleket. Ezeket az intézkedéseket nem állami támogatási intézkedésként jelentették be 2008. október 7-én. A Bizottság 2008. december 3-i határozatában (a továbbiakban: a 2008. december 3-i határozat) úgy ítélte meg, hogy a Hollandia által 2008. október 3-án bevezetett intézkedések a Fortis Banknak nyújtott támogatásnak minősülnek, azonban nem értékelte, hogy az FBN javára is történt-e támogatásnyújtás – ez jelen határozat tárgya. 2008. december 24-én a holland állam megvásárolta az ABN AMRO azon tevékenységeit, amelyek az FBN alá tartoztak (a továbbiakban: az ABN meghatározott tevékenységei). A holland hatóságok nem állami támogatási intézkedésként jelentették be ezt az ügyletet 2009. február 2-án.

II.   LEÍRÁS

| 2. | Az állítólagos támogatás első kedvezményezettje az FBN, amely a holland piac negyedik legnagyobb bankja. 2008 végén 9 793 fő teljes munkaidősre átszámított munkaerővel rendelkezett. A bank a lakossági, a privát és a vállalati piacokon tevékenykedik. Az állítólagos támogatás második potenciális kedvezményezettje az ABN, amely a harmadik legnagyobb bank a holland lakossági piacon és a legnagyobb bank a kis- és középvállalkozásoknak nyújtott banki szolgáltatások piacain. 2008 szeptember 30-án23 300 fő teljes munkaidősre átszámított munkaerővel rendelkezett. |
| --- | --- |

2.

Az állítólagos támogatás első kedvezményezettje az FBN, amely a holland piac negyedik legnagyobb bankja. 2008 végén 9 793 fő teljes munkaidősre átszámított munkaerővel rendelkezett. A bank a lakossági, a privát és a vállalati piacokon tevékenykedik. Az állítólagos támogatás második potenciális kedvezményezettje az ABN, amely a harmadik legnagyobb bank a holland lakossági piacon és a legnagyobb bank a kis- és középvállalkozásoknak nyújtott banki szolgáltatások piacain. 2008 szeptember 30-án23 300 fő teljes munkaidősre átszámított munkaerővel rendelkezett.

| 3. | 2008. október 3-án a holland állam 12,8 milliárd EUR-ért megvásárolta az FBN-t a nehéz helyzetben lévő Fortis Banktól. Az FBN mélyen integrálódott a Fortis Bankba. Az FBN különösen az anyavállalat által nyújtott finanszírozástól fügött. Az ügylet idején a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott nettó kölcsönök összege [45-55] (1) milliárd EUR-t tett ki. Annak érdekében, hogy az FBN-t hatékonyan leválasszák a Fortis Banktól, valamint hogy az FBN visszafizethesse 34 milliárd EUR-nyi rövid lejáratú tartozását a Fortis Banknak, a holland állam 5 milliárd EUR-s hitelkeretet bocsátott az FBN rendelkezésére a napi szükségletek fedezésére, valamint egy 40 milliárd EUR-s hitelkeretet a hosszabb lejáratokra. A holland állam megvásárolta továbbá a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott, összesen 16 milliárd EUR-nyi hosszú lejáratú kölcsönöket. |
| --- | --- |

3.

2008. október 3-án a holland állam 12,8 milliárd EUR-ért megvásárolta az FBN-t a nehéz helyzetben lévő Fortis Banktól. Az FBN mélyen integrálódott a Fortis Bankba. Az FBN különösen az anyavállalat által nyújtott finanszírozástól fügött. Az ügylet idején a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott nettó kölcsönök összege [45-55] (1) milliárd EUR-t tett ki. Annak érdekében, hogy az FBN-t hatékonyan leválasszák a Fortis Banktól, valamint hogy az FBN visszafizethesse 34 milliárd EUR-nyi rövid lejáratú tartozását a Fortis Banknak, a holland állam 5 milliárd EUR-s hitelkeretet bocsátott az FBN rendelkezésére a napi szükségletek fedezésére, valamint egy 40 milliárd EUR-s hitelkeretet a hosszabb lejáratokra. A holland állam megvásárolta továbbá a Fortis Bank által az FBN-nek nyújtott, összesen 16 milliárd EUR-nyi hosszú lejáratú kölcsönöket.

| 4. | 2008. december 24-én a holland hatóságok 6,5 milliárd EUR-ért megvásárolták az ABN meghatározott tevékenységeit, amelyek az FBN-hez tartoztak. Ez az intézkedés egyebek mellett az FBN fizetőképességének javítását célozta. |
| --- | --- |

4.

2008. december 24-én a holland hatóságok 6,5 milliárd EUR-ért megvásárolták az ABN meghatározott tevékenységeit, amelyek az FBN-hez tartoztak. Ez az intézkedés egyebek mellett az FBN fizetőképességének javítását célozta.

III.   ÉRTÉKELÉS

| 5. | Úgy tűnik, hogy a 2008. október 3-i intézkedés jelentős előnyt teremtett az FBN számára. Különös tekintettel arra, hogy az FBN rendelkezésére bocsátottak hozzáférést kapott 45 milliárd EUR-nyi finanszírozást, amelyhez a piacon nem jutott volna hozzá. Ezért úgy tűnik, hogy ez az intézkedés az FBN-nek nyújtott támogatásnak minősül. Ebben a szakaszban nem kizárható, hogy az ABN meghatározott tevékenységei is részesültek belőle. A hosszú lejáratú kölcsönök állam általi megvásárlása szintén előnyt teremthet az FBN számára. Ezen állítólagos támogatási intézkedések összeegyeztethetősége a pénzintézetekről szóló közleménnyel (2) kétséges. A hitelkeretnek nincs pontos lejárati dátuma és az állam által megállapított kamatláb alacsonyabbnak tűnik, mint a jóváhagyott kezességvállalási program (3) keretében megállapított kezességvállalási díj. Úgy tűnik továbbá, hogy nincsenek biztosítékok a verseny indokolatlan torzulásainak kiküszöbölésére. |
| --- | --- |

5.

Úgy tűnik, hogy a 2008. október 3-i intézkedés jelentős előnyt teremtett az FBN számára. Különös tekintettel arra, hogy az FBN rendelkezésére bocsátottak hozzáférést kapott 45 milliárd EUR-nyi finanszírozást, amelyhez a piacon nem jutott volna hozzá. Ezért úgy tűnik, hogy ez az intézkedés az FBN-nek nyújtott támogatásnak minősül. Ebben a szakaszban nem kizárható, hogy az ABN meghatározott tevékenységei is részesültek belőle. A hosszú lejáratú kölcsönök állam általi megvásárlása szintén előnyt teremthet az FBN számára. Ezen állítólagos támogatási intézkedések összeegyeztethetősége a pénzintézetekről szóló közleménnyel (2) kétséges. A hitelkeretnek nincs pontos lejárati dátuma és az állam által megállapított kamatláb alacsonyabbnak tűnik, mint a jóváhagyott kezességvállalási program (3) keretében megállapított kezességvállalási díj. Úgy tűnik továbbá, hogy nincsenek biztosítékok a verseny indokolatlan torzulásainak kiküszöbölésére.

| 6. | Az ABN meghatározott tevékenységeinek 2008. december 24-i vételét illetően úgy tűnik, hogy az állam a piaci értéket meghaladó árat fizetett ezekért a tevékenységekért. Következésképp úgy tűnik, hogy támogatást nyújtottak az ABN meghatározott tevékenységeinek eladója, nevezetesen az FBN javára. Ez úgy tűnik, hogy az FBN részére nyújtott tőkeinjekciónak felel meg. Az eljárás jelenlegi szakaszában azonban a Bizottságnak kételyei vannak afelől, hogy az intézkedés megfelel-e a feltőkésítésről szóló közleményben (4) megállapított feltételeknek. |
| --- | --- |

6.

Az ABN meghatározott tevékenységeinek 2008. december 24-i vételét illetően úgy tűnik, hogy az állam a piaci értéket meghaladó árat fizetett ezekért a tevékenységekért. Következésképp úgy tűnik, hogy támogatást nyújtottak az ABN meghatározott tevékenységeinek eladója, nevezetesen az FBN javára. Ez úgy tűnik, hogy az FBN részére nyújtott tőkeinjekciónak felel meg. Az eljárás jelenlegi szakaszában azonban a Bizottságnak kételyei vannak afelől, hogy az intézkedés megfelel-e a feltőkésítésről szóló közleményben (4) megállapított feltételeknek.

| 7. | Következésképpen a Bizottság az eljárás jelenlegi szakaszában úgy véli, hogy ezek az intézkedések támogatásnak tűnnek és kételyei vannak azt illetően, hogy az állami támogatás szabályaival összeegyeztethetőek-e. Ezért a Bizottság úgy határozott, hogy megindítja az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése szerinti eljárást. |
| --- | --- |

7.

Következésképpen a Bizottság az eljárás jelenlegi szakaszában úgy véli, hogy ezek az intézkedések támogatásnak tűnnek és kételyei vannak azt illetően, hogy az állami támogatás szabályaival összeegyeztethetőek-e. Ezért a Bizottság úgy határozott, hogy megindítja az EK-Szerződés 88. cikkének (2) bekezdése szerinti eljárást.

A LEVÉL SZÖVEGE

„Met dit schrijven stelt de Commissie Nederland ervan in kennis dat zij, na onderzoek van de door uw autoriteiten met betrekking tot de bovengenoemde steunmaatregel verstrekte inlichtingen, heeft besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden.

1.   PROCEDURE

| (1) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft. |
| --- | --- |

(1)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft.

| (2) | Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen. |
| --- | --- |

(2)

Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen.

| (3) | Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(3)

Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft.

| (4) | In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure. |
| --- | --- |

(4)

In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure.

| (5) | Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. |
| --- | --- |

(5)

Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen.

| (6) | Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft.

2.   TOEPASSINGSBEREIK VAN HET ONDERHAVIGE BESLUIT

| (7) | In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is. |
| --- | --- |

(7)

In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is.

3.   BESCHRIJVING

3.1.   Beschrijving van de potentiële begunstigden

3.1.1.   Fortis Bank Nederland

| (8) | Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro. |
| --- | --- |

(8)

Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro.

| (9) | De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten. |
| --- | --- |

(9)

De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten.

| (10) | In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(10)

In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.1.2.   De geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (11) | De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf. |
| --- | --- |

(11)

De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf.

| (12) | Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat. |
| --- | --- |

(12)

Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat.

| (13) | In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(13)

In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.2.   Beschrijving van de in het onderhavige besluit beoordeelde maatregelen

| (14) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A). |
| --- | --- |

(14)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A).

| (15) | Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV. |
| --- | --- |

(15)

Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV.

| (16) | Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR. |
| --- | --- |

(16)

Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR.

| (17) | Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:






  — | Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B); |
| --- | --- | --- |

(17)

Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:

—

Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B);

| — | de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C). |
| --- | --- |

—

de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C).

| (18) | Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden. |
| --- | --- |

(18)

Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden.

3.3.   De moeilijkheden van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (19) | De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg. |
| --- | --- |

(19)

De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg.

| (20) | Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd. |
| --- | --- |

(20)

Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd.

| (21) | Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden. |
| --- | --- |

(21)

Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden.

4.   STANDPUNT VAN DE NEDERLANDSE AUTORITEITEN

| (22) | Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun. |
| --- | --- |

(22)

Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun.

| (23) | Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(23)

Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (24) | Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(24)

Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (25) | De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(25)

De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland.

| (26) | Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft. |
| --- | --- |

(26)

Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft.

| (27) | Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. |
| --- | --- |

(27)

Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken.

5.   BEOORDELING

5.1.   Is er sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag?

| (28) | In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. |
| --- | --- |

(28)

In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

5.1.1.   De maatregelen van 3 oktober 2008 (de maatregelen A, B en C)

| (29) | De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden. |
| --- | --- |

(29)

De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden.

| (30) | In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn. |
| --- | --- |

(30)

In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn.

| (31) | Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend. |
| --- | --- |

(31)

Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend.

| (32) | De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. |
| --- | --- |

(32)

De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt.

| (33) | Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt. |
| --- | --- |

(33)

Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt.

| (34) | Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren. |
| --- | --- |

(34)

Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren.

| (35) | Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend. |
| --- | --- |

(35)

Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend.

| (36) | De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt. |
| --- | --- |

(36)

De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt.

| (37) | De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(37)

De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (38) | Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft. |
| --- | --- |

(38)

Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft.

| (39) | De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(39)

De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (40) | Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat. |
| --- | --- |

(40)

Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat.

5.1.2.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D)

| (41) | Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd. |
| --- | --- |

(41)

Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd.

| (42) | De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken. |
| --- | --- |

(42)

De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken.

| (43) | Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld. |
| --- | --- |

(43)

Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld.

| (44) | Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. |
| --- | --- |

(44)

Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

| (45) | De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen. |
| --- | --- |

(45)

De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen.

5.2.   Verenigbaarheid van de steun

5.2.1.   Toepasselijkheid van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (46) | Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst. |
| --- | --- |

(46)

Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst.

5.2.2.   De maatregelen B en C beoordeeld op hun verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (47) | Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd). |
| --- | --- |

(47)

Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd).

| (48) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(48)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen.

| (49) | Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:






  — | „doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald; |
| --- | --- | --- |

(49)

Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:

—

„doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald;

| — | evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en |
| --- | --- |

—

evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en

| — | aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”. |
| --- | --- |

—

aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”.

| (50) | In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen. |
| --- | --- |

(50)

In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen.

| (51) | Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn. |
| --- | --- |

(51)

Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn.

| (52) | Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:






  i) | ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- | --- |

(52)

Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:

i)

ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| ii) | ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- |

ii)

ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| iii) | de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

iii)

de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft;

| iv) | de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren. |
| --- | --- |

iv)

de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren.

| (53) | De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken. |
| --- | --- |

(53)

De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken.

| (54) | Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet. |
| --- | --- |

(54)

Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet.

| (55) | Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen. |
| --- | --- |

(55)

Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen.

| (56) | Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(56)

Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

| (57) | Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(57)

Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

5.2.3.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D) beoordeeld op haar verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (58) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst. |
| --- | --- |

(58)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst.

| (59) | In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen. |
| --- | --- |

(59)

In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen.

| (60) | Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet. |
| --- | --- |

(60)

Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet.

| (61) | Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):






  i) | de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder; |
| --- | --- | --- |

(61)

Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):

i)

de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder;

| ii) | de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt; |
| --- | --- |

ii)

de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt;

| iii) | de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel; |
| --- | --- |

iii)

de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel;

| iv) | de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel. |
| --- | --- |

iv)

de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel.

| (62) | Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken. |
| --- | --- |

(62)

Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken.

| (63) | Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008). |
| --- | --- |

(63)

Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008).

| (64) | Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is. |
| --- | --- |

(64)

Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is.

| (65) | Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).







  Ratingbureau | Langetermijnrating | Kortetermijnrating |
| --- | --- | --- | --- |
| S&P (8.1.2009) | A | A-1 |
| Fitch (6.10.2008) | A+ | F1+ |
| Moody's (17.12.2008) | A1 (positieve outlook) | P-1 |

(65)

Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).

Ratingbureau

Langetermijnrating

Kortetermijnrating

S&P (8.1.2009)

A

A-1

Fitch (6.10.2008)

A+

F1+

Moody's (17.12.2008)

A1 (positieve outlook)

P-1

| (66) | Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd. |
| --- | --- |

(66)

Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd.

| (67) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is. |
| --- | --- |

(67)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is.

| (68) | Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:






  i) | indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen; |
| --- | --- | --- |

(68)

Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:

i)

indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen;

| ii) | wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

ii)

wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft;

| iii) | ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd. |
| --- | --- |

iii)

ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd.

| (69) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(69)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

BESLUIT

Gelet op de bovenstaande overwegingen heeft de Commissie besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van het verschaffen van een kredietlijn van 45 miljoen EUR aan Fortis Bank Nederland, de overname van de door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland verstrekte 16 miljard EUR lange leningen en de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De potentiële begunstigde van deze maatregelen is Fortis Bank Nederland. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat de kredietfaciliteit ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam.

De Commissie maant Nederland aan om haar binnen één maand na de datum van ontvangst van dit schrijven, naast de reeds verschafte documenten, alle inlichtingen en gegevens te verstrekken die noodzakelijk zijn om de verenigbaarheid van de steunmaatregel te beoordelen.

Met name wil de Commissie opmerkingen ontvangen over de punten ten aanzien waarvan zij twijfel heeft geformuleerd.

Nederland wordt verzocht onverwijld een afschrift van deze brief aan de potentiële begunstigden van de steunmaatregel te doen toekomen.

De Commissie wijst Nederland op de schorsende werking van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. Zij verwijst naar artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999, volgens hetwelk elke onrechtmatige steun van de begunstigde kan worden teruggevorderd.

Voorts deelt de Commissie Nederland mee dat zij de belanghebbenden door de bekendmaking van dit schrijven en van een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie in kennis zal stellen. Tevens zal zij de belanghebbenden in de lidstaten van de EVA die partij zijn bij de EER-Overeenkomst door de bekendmaking van een mededeling in het EER-Supplement van het Publicatieblad in kennis stellen, alsmede de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA door haar een afschrift van dit schrijven toe te zenden. Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden verzocht hun opmerkingen te maken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking.”

---

(1)  Bizalmas információk

1

(2)  HL C 270., 2008.10.25., 8. o.

2

(3)  N 524/08 sz. állami támogatás, a Bizottság 2008. október 31-i C(2008)6616 határozata (HL C 328., 2008.12.23., 9. o.).

3

(4)  HL C 10., 2009.1.15., 2. o.

4

(5)  In het onderhavige besluit wordt de benaming „Fortis Bank Nederland” gebruikt voor zowel Fortis Bank Nederland (Holdings) NV als Fortis Bank (Nederland) NV.

5

(6)  Daarnaast heeft de Nederlandse Staat Fortis Insurance Nederland voor 4 miljard EUR van Fortis Insurance NV overgenomen. In haar besluit van 3 december 2008 kwam de Commissie tot de conclusie dat deze maatregel geen steun vormde.

6

(7)  In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis-groep” verwezen naar alle entiteiten die onder de zeggenschap stonden van Fortis SA/NV en Fortis NV. Een schematische voorstelling van de structuur van de Fortis-groep is te vinden in punt 6 van het besluit van 3 december 2008. In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis Holding” verwezen naar Fortis SA/NV, Fortis NV, Fortis Brussels, Fortis Utrecht en Fortis Insurance NV.

7

(8)  De leden van het consortium hadden de „N-aandelen” aanvankelijk „F-aandelen” genoemd.

8

(9)  Vertrouwelijke informatie

9

(10)  Besluit C(2008) 8085 van 3 december 2008 betreffende Steunmaatregelen NN 42/08 — België, NN 46/08 — Luxemburg, NN 53/08/A — Nederland — Herstructureringssteun ten behoeve van Fortis Bank en Fortis Banque Luxembourg (nog niet bekendgemaakt).

10

(11)  Zie punt 4 van het besluit van 3 december 2008.

11

(12)  Vervanging van één partij bij een contract door een andere partij.

12

(13)  In deze prijs is geen rekening gehouden met de potentieel grote synergie-effecten tussen de beide banken.

13

(14)  Met andere woorden, de waarde waartegen de N-aandelen van RFS Holdings in de boekhouding van Fortis Bank Nederland waren opgenomen, diende te worden verlaagd om rekening te houden met de daling van de geraamde waarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

14

(15)  Zowel het bedrag van [...] miljard EUR als dat van [...] miljard EUR zijn gebaseerd op een stand alone-waardering van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en houden geen rekening met potentieel aanzienlijke synergie-effecten tussen de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en Fortis Bank Nederland. Deze synergie-effecten lijken niet te moeten worden verrekend bij het beoordelen van de prijs die de Nederlandse Staat op 24.12.2008 heeft betaald, omdat die transactie ten doel had de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te scheiden van Fortis Bank Nederland.

15

stand alone

(16)  PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8.

16

(17)  PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2.

17

(18)  PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1.

18

(19)  Besluit C(2008) 6616 van de Commissie van 31 oktober 2008 betreffende Steunmaatregel N 524/08 — Nederland — Garantieregeling ten behoeve van banken in Nederland (PB C 328 van 23.12.2008, blz. 9).

19

(20)  Zie de bijlage „Indicatoren voor de beoordeling van het risicoprofiel van een bank” van de herkapitalisatiemededeling.

20

(21)  In het laatste onderzoek dat Standard & Poor's op 8.1.2009 heeft bekendgemaakt, verklaart dit ratingbureau: „The current „A/A-1” Ratings on FBNH take into consideration its ownership by and support from the Dutch state as well as its current position as the fourth-largest Dutch banking group (...) Ownership by the Dutch government is currently a key factor for FBNH and will remain important in the delicate period of integration with ABN Amro.”

21

(22)  Zaak COMP/M.4844 — Fortis/ABN AMRO Assets.

22

---

| 4.6.2009 | HU | Az Európai Unió Hivatalos Lapja | C 124/31 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

HU

Az Európai Unió Hivatalos Lapja

C 124/31

---

Összefonódás előzetes bejelentése

(Ügyszám COMP/M.5539 – Safran/GEHP)

Egyszerűsített eljárás alá vont ügy

(EGT-vonatkozású szöveg)

2009/C 124/09

| 1. | 2009. május 26-án a Bizottság a 139/2004/EK tanácsi rendelet (1) 4. cikke szerint bejelentést kapott a SAFRAN SA (a továbbiakban: SAFRAN, Franciaország) irányítása alá tartozó SAFRAN USA által tervezett összefonódásról, amely szerint e vállalkozás részesedés vásárlása útján közös irányítást szerez a tanácsi rendelet 3. cikke (1) bekezdésének b) pontja értelmében a jelenleg a General Electric Company (a továbbiakban: GE, Egyesült Államok) irányítása alatt álló General Electric Homeland Protection (a továbbiakban: GEHP, Egyesült Államok) felett. |
| --- | --- |

1.

2009. május 26-án a Bizottság a 139/2004/EK tanácsi rendelet (1) 4. cikke szerint bejelentést kapott a SAFRAN SA (a továbbiakban: SAFRAN, Franciaország) irányítása alá tartozó SAFRAN USA által tervezett összefonódásról, amely szerint e vállalkozás részesedés vásárlása útján közös irányítást szerez a tanácsi rendelet 3. cikke (1) bekezdésének b) pontja értelmében a jelenleg a General Electric Company (a továbbiakban: GE, Egyesült Államok) irányítása alatt álló General Electric Homeland Protection (a továbbiakban: GEHP, Egyesült Államok) felett.

| 2. | Az érintett vállalkozások üzleti tevékenysége a következő:






  — | a SAFRAN esetében: űrrepülőgép-hajtóművek, légijármű-berendezések, valamint védelmi– és biztonságtechnológia, |
| --- | --- | --- |

2.

Az érintett vállalkozások üzleti tevékenysége a következő:

—

a SAFRAN esetében: űrrepülőgép-hajtóművek, légijármű-berendezések, valamint védelmi– és biztonságtechnológia,

| — | a GE esetében: különböző gyártási, technológiai és szolgáltatási tevékenységek, |
| --- | --- |

—

a GE esetében: különböző gyártási, technológiai és szolgáltatási tevékenységek,

| — | a GEHP esetében: robbanóanyagok, fegyverek, illegális kábítószerek, radioaktív anyagok, biológiai vagy vegyi anyagok felderítésére, valamint az azokkal összefüggő veszélyek felderítésére használt termékek kifejlesztése, gyártása, üzembe helyezése és karbantartása. |
| --- | --- |

—

a GEHP esetében: robbanóanyagok, fegyverek, illegális kábítószerek, radioaktív anyagok, biológiai vagy vegyi anyagok felderítésére, valamint az azokkal összefüggő veszélyek felderítésére használt termékek kifejlesztése, gyártása, üzembe helyezése és karbantartása.

| 3. | A Bizottság előzetes vizsgálatára alapozva megállapítja, hogy a bejelentett összefonódás a 139/2004/EK rendelet hatálya alá tartozhat, a végleges döntés jogát azonban fenntartja. A Bizottság a 139/2004/EK tanácsi rendelet szerinti egyes összefonódások kezelésére vonatkozó egyszerűsített eljárásról szóló közleménye (2) szerint az ügyet egyszerűsített eljárásra utalhatja. |
| --- | --- |

3.

A Bizottság előzetes vizsgálatára alapozva megállapítja, hogy a bejelentett összefonódás a 139/2004/EK rendelet hatálya alá tartozhat, a végleges döntés jogát azonban fenntartja. A Bizottság a 139/2004/EK tanácsi rendelet szerinti egyes összefonódások kezelésére vonatkozó egyszerűsített eljárásról szóló közleménye (2) szerint az ügyet egyszerűsített eljárásra utalhatja.

| 4. | A Bizottság felhívja az érdekelt harmadik feleket, hogy az ügylet kapcsán esetlegesen felmerülő észrevételeiket nyújtsák be a Bizottságnak.
  Az észrevételeknek a közzétételt követő 10 napon belül kell a Bizottsághoz beérkezniük. Az észrevételeket a COMP/M.5539 – Safran/GEHP hivatkozási szám feltüntetése mellett lehet eljuttatni a Bizottsághoz faxon (+32 2 2964301 vagy 2967244) vagy postai úton a következő címre:





  Európai Bizottság |
| --- | --- |
| Versenypolitikai Főigazgatóság |
| Fúziós Iktatási Osztály |
| J-70 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

A Bizottság felhívja az érdekelt harmadik feleket, hogy az ügylet kapcsán esetlegesen felmerülő észrevételeiket nyújtsák be a Bizottságnak.

Az észrevételeknek a közzétételt követő 10 napon belül kell a Bizottsághoz beérkezniük. Az észrevételeket a COMP/M.5539 – Safran/GEHP hivatkozási szám feltüntetése mellett lehet eljuttatni a Bizottsághoz faxon (+32 2 2964301 vagy 2967244) vagy postai úton a következő címre:

Európai Bizottság

Versenypolitikai Főigazgatóság

Fúziós Iktatási Osztály

J-70

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  HL L 24., 2004.1.29., 1. o.

(2)  HL C 56., 2005.3.5., 32. o.

---