# Gazzetta ufficiale C 124/2009

| | ISSN 1725-2466
  doi:10.3000/17252466.C_2009.124.ita |
| --- | --- |
| Gazzetta ufficiale
  dell'Unione europea | C 124 |
| | |
| Edizione in lingua italiana | Comunicazioni e informazioni | 52o anno4 giugno 2009 |

ISSN 1725-2466

doi:10.3000/17252466.C_2009.124.ita

Gazzetta ufficiale

dell'Unione europea

C 124

Edizione in lingua italiana

Comunicazioni e informazioni

52o anno4 giugno 2009

---

| Numero d'informazione | Sommario | pagina |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informazioni |
| | INFORMAZIONI PROVENIENTI DALLE ISTITUZIONI E DAGLI ORGANI DELL'UNIONE EUROPEA |
| | Commissione |
| 2009/C 124/01 | Tasso di interesse applicato dalla Banca centrale europea alle sue principali operazioni di rifinanziamento: 1,00 % al 4 giugno 2009 — Tassi di cambio dell'euro | 1 |
| | INFORMAZIONI PROVENIENTI DAGLI STATI MEMBRI |
| 2009/C 124/02 | Informazioni comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001 | 2 |
| 2009/C 124/03 | Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001 | 8 |
| 2009/C 124/04 | Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all’applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001 | 12 |

Numero d'informazione

Sommario

pagina

IV   Informazioni

INFORMAZIONI PROVENIENTI DALLE ISTITUZIONI E DAGLI ORGANI DELL'UNIONE EUROPEA

Commissione

2009/C 124/01

Tasso di interesse applicato dalla Banca centrale europea alle sue principali operazioni di rifinanziamento: 1,00 % al 4 giugno 2009 — Tassi di cambio dell'euro

1

INFORMAZIONI PROVENIENTI DAGLI STATI MEMBRI

2009/C 124/02

Informazioni comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

2

2009/C 124/03

Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

8

2009/C 124/04

Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all’applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

12

| | V   Avvisi |
| --- | --- |
| | PROCEDIMENTI AMMINISTRATIVI |
| | Commissione |
| 2009/C 124/05 | Invito a presentare proposte — DG TREN/E1/SUB-266-2009 | 15 |
| 2009/C 124/06 | Avviso di concorso generale EPSO/AD/176/09 | 16 |
| | PROCEDIMENTI GIURISDIZIONALI |
| | SPAZIO ECONOMICO EUROPEO |
| | Corte EFTA |
| 2009/C 124/07 | Sentenza della Corte, del 19 dicembre 2008, nelle cause riunite E-11/07 e E-1/08 tra Olga Rindal (causa E-11/07); Therese Slinning, rappresentata dal tutore legale Olav Slinning (causa E-1/08) e Stato norvegese, rappresentato dalla commissione per le esenzioni e i ricorsi in materia di trattamenti sanitari all'estero; (Sicurezza sociale — Libera prestazione dei servizi — Regimi nazionali di assicurazione malattia — Spese per il ricovero ospedaliero sostenute in un altro Stato appartenente al SEE — Trattamenti sperimentali e basati su test | 17 |
| | PROCEDIMENTI RELATIVI ALL'ATTUAZIONE DELLA POLITICA DELLA CONCORRENZA |
| | Commissione |
| 2009/C 124/08 | Aiuto di Stato — Paesi Bassi — Aiuto di stato C 11/09 (ex NN 53/B/08) — Presunto aiuto a favore di Fortis Bank Nederland e attività di ABN — Invito a presentare osservazioni a norma dell'articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE (
  1
  ) | 19 |
| 2009/C 124/09 | Notifica preventiva di una concentrazione — (Caso COMP/M.5539 — Safran/GEHP) — Caso ammissibile alla procedura semplificata (
  1
  ) | 31 |

V   Avvisi

PROCEDIMENTI AMMINISTRATIVI

Commissione

2009/C 124/05

Invito a presentare proposte — DG TREN/E1/SUB-266-2009

15

2009/C 124/06

Avviso di concorso generale EPSO/AD/176/09

16

PROCEDIMENTI GIURISDIZIONALI

SPAZIO ECONOMICO EUROPEO

Corte EFTA

2009/C 124/07

Sentenza della Corte, del 19 dicembre 2008, nelle cause riunite E-11/07 e E-1/08 tra Olga Rindal (causa E-11/07); Therese Slinning, rappresentata dal tutore legale Olav Slinning (causa E-1/08) e Stato norvegese, rappresentato dalla commissione per le esenzioni e i ricorsi in materia di trattamenti sanitari all'estero; (Sicurezza sociale — Libera prestazione dei servizi — Regimi nazionali di assicurazione malattia — Spese per il ricovero ospedaliero sostenute in un altro Stato appartenente al SEE — Trattamenti sperimentali e basati su test

(Sicurezza sociale — Libera prestazione dei servizi — Regimi nazionali di assicurazione malattia — Spese per il ricovero ospedaliero sostenute in un altro Stato appartenente al SEE — Trattamenti sperimentali e basati su test

17

PROCEDIMENTI RELATIVI ALL'ATTUAZIONE DELLA POLITICA DELLA CONCORRENZA

Commissione

2009/C 124/08

Aiuto di Stato — Paesi Bassi — Aiuto di stato C 11/09 (ex NN 53/B/08) — Presunto aiuto a favore di Fortis Bank Nederland e attività di ABN — Invito a presentare osservazioni a norma dell'articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE (
  1
  )

1

19

2009/C 124/09

Notifica preventiva di una concentrazione — (Caso COMP/M.5539 — Safran/GEHP) — Caso ammissibile alla procedura semplificata (
  1
  )

1

31

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Testo rilevante ai fini del SEE |

---

(1)   Testo rilevante ai fini del SEE

1

| IT | |
| --- | --- |

IT

---

IV Informazioni

INFORMAZIONI PROVENIENTI DALLE ISTITUZIONI E DAGLI ORGANI DELL'UNIONE EUROPEA

Commissione

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/1 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/1

---

Tasso di interesse applicato dalla Banca centrale europea alle sue principali operazioni di rifinanziamento (1):

1,00 % al 4 giugno 2009

Tassi di cambio dell'euro (2)

3 giugno 2009

2009/C 124/01

1 euro =

| | Moneta | Tasso di cambio |
| --- | --- | --- |
| USD | dollari USA | 1,4207 |
| JPY | yen giapponesi | 136,33 |
| DKK | corone danesi | 7,4463 |
| GBP | sterline inglesi | 0,85970 |
| SEK | corone svedesi | 10,7766 |
| CHF | franchi svizzeri | 1,5175 |
| ISK | corone islandesi | |
| NOK | corone norvegesi | 8,9210 |
| BGN | lev bulgari | 1,9558 |
| CZK | corone ceche | 26,816 |
| EEK | corone estoni | 15,6466 |
| HUF | fiorini ungheresi | 282,90 |
| LTL | litas lituani | 3,4528 |
| LVL | lats lettoni | 0,7093 |
| PLN | zloty polacchi | 4,4998 |
| RON | leu rumeni | 4,1936 |
| TRY | lire turche | 2,1748 |
| AUD | dollari australiani | 1,7414 |
| CAD | dollari canadesi | 1,5459 |
| HKD | dollari di Hong Kong | 11,0125 |
| NZD | dollari neozelandesi | 2,2013 |
| SGD | dollari di Singapore | 2,0462 |
| KRW | won sudcoreani | 1 755,81 |
| ZAR | rand sudafricani | 11,4022 |
| CNY | renminbi Yuan cinese | 9,7044 |
| HRK | kuna croata | 7,3396 |
| IDR | rupia indonesiana | 14 378,47 |
| MYR | ringgit malese | 4,9504 |
| PHP | peso filippino | 66,967 |
| RUB | rublo russo | 43,6217 |
| THB | baht thailandese | 48,368 |
| BRL | real brasiliano | 2,7466 |
| MXN | peso messicano | 18,7632 |
| INR | rupia indiana | 66,8580 |

Moneta

Tasso di cambio

USD

dollari USA

1,4207

JPY

yen giapponesi

136,33

DKK

corone danesi

7,4463

GBP

sterline inglesi

0,85970

SEK

corone svedesi

10,7766

CHF

franchi svizzeri

1,5175

ISK

corone islandesi

NOK

corone norvegesi

8,9210

BGN

lev bulgari

1,9558

CZK

corone ceche

26,816

EEK

corone estoni

15,6466

HUF

fiorini ungheresi

282,90

LTL

litas lituani

3,4528

LVL

lats lettoni

0,7093

PLN

zloty polacchi

4,4998

RON

leu rumeni

4,1936

TRY

lire turche

2,1748

AUD

dollari australiani

1,7414

CAD

dollari canadesi

1,5459

HKD

dollari di Hong Kong

11,0125

NZD

dollari neozelandesi

2,2013

SGD

dollari di Singapore

2,0462

KRW

won sudcoreani

1 755,81

ZAR

rand sudafricani

11,4022

CNY

renminbi Yuan cinese

9,7044

HRK

kuna croata

7,3396

IDR

rupia indonesiana

14 378,47

MYR

ringgit malese

4,9504

PHP

peso filippino

66,967

RUB

rublo russo

43,6217

THB

baht thailandese

48,368

BRL

real brasiliano

2,7466

MXN

peso messicano

18,7632

INR

rupia indiana

66,8580

---

(1)  Tasso applicato all'operazione più recente rispetto alla data indicata. Nel caso di appalto a tasso variabile, il tasso di interesse è il tasso di interesse marginale.

(2)  Fonte: tassi di cambio di riferimento pubblicati dalla Banca centrale europea.

---

INFORMAZIONI PROVENIENTI DAGLI STATI MEMBRI

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/2 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/2

---

Informazioni comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

2009/C 124/02

Aiuto N.: XA 368/08

Stato membro: Repubblica federale di Germania

Titolo del regime di aiuto: Wachstum

Base giuridica: § 3 des Gesetzes über die Landwirtschaftliche Rentenbank in der Fassung der Bekanntmachung vom 4. September 2002 (BGBl. I S. 3646), zuletzt geändert durch Artikel 174 der Verordnung vom 31. Oktober 2006 (BGBI. I S. 2407) in Verbindung mit der Programminformation Wachstum und dem Merkblatt Beihilfen

Spesa annua prevista nell'ambito del regime o importo annuo totale concesso all'impresa: Saranno concessi prestiti agevolati. L'importo previsto dell'aiuto sarà di complessivi 30 milioni di EUR.

Intensità massima dell'aiuto: Fino a un massimo del 20 % delle spese ammissibili. L'importo dell'aiuto concesso ad una singola impresa nell'arco di tre esercizi finanziari non può in alcun caso superare i 400 000 euro. In caso di cumulo con altri finanziamenti pubblici per le stesse spese ammissibili, saranno applicati i massimali di cui al regolamento (CE) n. 1857/2006. Possono essere concessi aiuti per l'acquisto di terreni diversi da quelli destinati all'edilizia con un costo non superiore al 10 % delle spese ammissibili dell'investimento.

Data di applicazione: Nel rispetto del termine di cui all'articolo 20, paragrafo 1, del regolamento (CE) n. 1857/2006, ma non prima del 17 novembre 2008.

Durata del regime o dell'aiuto individuale: Fino al 30 giugno 2014

Obiettivo dell'aiuto: Sostegno alle PMI attive nel settore della produzione primaria di prodotti agricoli elencati nell'allegato I del trattato CE (eccetto i prodotti della pesca e dell'acquacoltura) mediante incentivi agli investimenti nella produzione primaria di prodotti agricoli (articolo 4 del regolamento (CE) n. 1857/2006). Le spese ammissibili comprendono: a) la costruzione, l'acquisizione o il miglioramento di beni immobili; b) l'acquisto o il leasing con patto di acquisto di macchine e attrezzature, compresi i programmi informatici, fino a un massimo del loro valore di mercato; c) le spese generali, collegate alla spesa di cui alle lettere a) e b), come onorari di architetti, ingegneri e consulenti, studi di fattibilità, acquisizione di brevetti o licenze. Si certifica che gli aiuti non saranno concessi contravvenendo ai divieti o alle restrizioni stabiliti nei regolamenti del Consiglio che istituiscono organizzazioni comuni di mercato, anche laddove tali divieti o restrizioni interessino solo il sostegno comunitario.

Settore economico: Agricoltura, viticoltura, orticoltura

Nome e indirizzo dell'autorità che concede l'aiuto:

| Landwirtschaftliche Rentenbank |
| --- |
| Hochstraße 2 |
| 60313 Frankfurt am Main |
| DEUTSCHLAND |

Landwirtschaftliche Rentenbank

Hochstraße 2

60313 Frankfurt am Main

DEUTSCHLAND

Indirizzo web: www.rentenbank.de/landwirtschaft/wachstum

Altre informazioni: —

Aiuto N.: XA 418/08

Stato membro: Grecia

Regione: Grecia

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Πληρωμή ανειλημμένων υποχρεώσεων του μέτρου Πρόωρη Συνταξιοδότηση Αγροτών. (Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης L 358/3, 16.12.2006 σελίδα 10 αρθ.8) — Pliromi anilimmenon ipokreoseon tou metrou Proori Sintaxiodotisi Agroton. (Episimi Efimerida tis Evropaikis Enosis L 358/3, 16.12.2006 selida 10 arth. 8)

Base giuridica: Αριθμ. 408583/6914/422/29-11-2000:

Arithm. 408583/6914/422/29-11-2000:

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa: 170 milioni di EUR per il pagamento dei beneficiari del regime di prepensionamento durante il II e III periodo di programmazione previsto nell’ambito della misura di prepensionamento degli agricoltori, il cui cofinanziamento da parte dell’Unione europea è cessato.

Intensità massima dell’aiuto: L’importo forfettario della compensazione mensile da versare agli agricoltori che partecipano alla misura di prepensionamento ammonta a:

311,07 EUR (caso generale)

366,83 EUR

| (i) | per le aziende agricole situate nelle regioni frontaliere e |
| --- | --- |

(i)

per le aziende agricole situate nelle regioni frontaliere e

| (ii) | se il successore è di età compresa tra 20 e 30 anni. |
| --- | --- |

(ii)

se il successore è di età compresa tra 20 e 30 anni.

Data di applicazione: A decorrere dalla pubblicazione del numero di registrazione della domanda di esenzione nella pagina web della Direzione generale dell’Agricoltura e dello Sviluppo rurale della Commissione europea.

Durata del regime o dell’aiuto individuale: Il versamento dell’ultima rata mensile è previsto al più tardi nel dicembre 2013.

Obiettivo dell’aiuto: L’aiuto trova la sua base giuridica nell’articolo 8 del regolamento (CE) n. 1857/2006 e persegue l’obiettivo di incoraggiare gli agricoltori più anziani a ritirarsi dall’attività professionale in modo da garantire:

the structural improvement of their farms, principally via:

| — | l’insediamento di giovani agricoltori e |
| --- | --- |

—

l’insediamento di giovani agricoltori e

| — | un aumento delle dimensioni delle aziende; |
| --- | --- |

—

un aumento delle dimensioni delle aziende;

un reddito familiare minimo all’agricoltore che cessa l’attività.

Settore economico: Tutti i settori delle produzioni vegetali; le aziende agricole miste dedite alla produzione vegetale e animale (allevamenti di bovini e ovicaprini) che possiedono una superficie minima di terreni agricoli.

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l’aiuto:

| Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon |
| --- |
| Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’ |
| Address: |
| 5 Acharnon street |
| 101 76 Athens |
| GREECE |
| Tel. +30 2102124134 |
| Fax: + 30 2105240210 |
| E-mail: ax5u055@minagric.gr |
| ax5u036@minagric.gr |

Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων — Ypourgio Agrotikis Anaptixis & Trofimon Δ/νση Προγραμματισμού και Γεωργικών Διαρθώσεων — D/nsi Programmatismou kai Yeorgikon Diarthoseon

Τμήμα ΣΤ’ — Tmima ST’

Address:

5 Acharnon street

101 76 Athens

GREECE

Tel. +30 2102124134

Fax: + 30 2105240210

E-mail: ax5u055@minagric.gr

ax5u036@minagric.gr

Indirizzo web: www.minagric.gr

www.agrotikianaptixi.gr

Altre informazioni: –

Il direttore

M. DIMITROULAKIS

Aiuto N.: XA 423/08

Stato membro: Spagna

Regione: Castilla y León (provincia de Salamanca)

Titolo del regime di aiuto o nome dell'impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

Base giuridica: Proyecto de bases reguladoras de la convocatoria de subvenciones dirigidas a asociaciones y federaciones ganaderas con sede en la provincia de Salamanca, anualidad 2009.

Spesa annua prevista nell'ambito del regime o importo annuo totale concesso all'impresa: La spesa prevista per il regime di aiuti nel 2009 è di 32 000 EUR (trentaduemila EUR).

Intensità massima dell'aiuto: L'importo massimo degli aiuti non può superare il 70 % del costo delle spese ammissibili né 8 000 EUR per richiedente.

Data di applicazione: A decorrere dalla data di pubblicazione del numero di registrazione della domanda di esenzione sulla pagina web della Direzione generale dell'Agricoltura e dello Sviluppo rurale della Commissione.

Durata del regime o dell'aiuto individuale: Fino al 31 dicembre 2009.

Obiettivo dell'aiuto: L'obiettivo dell'aiuto è incoraggiare le associazioni di allevatori della provincia di Salamanca onde potenziare l'istituzione di nuove associazioni e mantenere quelle esistenti.

Si intende altresì rafforzare la presenza delle sopra citate associazioni nel complesso fieristico, in occasione delle fiere organizzate dalla Diputación Provincial , conferendo in tal modo alle strutture e alle attività ivi organizzate una dimensione di rilievo sia a livello delle comunità autonome che a livello nazionale.

Il presente regime di aiuti rientra nel campo d'applicazione dell'articolo 15 del regolamento (CE) n. 1857/2006 del 15 dicembre 2006, relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli.

Si considerano attività sovvenzionabili la partecipazione a fiere organizzate dalla Diputación de Salamanca nonché la prestazione di assistenza tecnica al settore zootecnico di Salamanca.

Diputación de Salamanca

Si considerano spese ammissibili:

A)   per la partecipazione alle fiere organizzate dalla Diputación, quelle relative:

| 1. | all'iscrizione, all'affitto dei locali e degli stand, alla sicurezza, alle hostess e alle spese di iscrizione; |
| --- | --- |

1.

all'iscrizione, all'affitto dei locali e degli stand, alla sicurezza, alle hostess e alle spese di iscrizione;

| 2. | alle pubblicazioni connesse all'attività di cui trattasi; |
| --- | --- |

2.

alle pubblicazioni connesse all'attività di cui trattasi;

| 3. | alle spese di viaggio; |
| --- | --- |

3.

alle spese di viaggio;

| 4. | alle giornate di carattere tecnico organizzate nel complesso fieristico durante la fiera; |
| --- | --- |

4.

alle giornate di carattere tecnico organizzate nel complesso fieristico durante la fiera;

| 5. | ai premi assegnati nell'ambito dei concorsi indetti dall'ente durante le fiere fino a un valore massimo di 250 EUR per premio e per vincitore; |
| --- | --- |

5.

ai premi assegnati nell'ambito dei concorsi indetti dall'ente durante le fiere fino a un valore massimo di 250 EUR per premio e per vincitore;

B)   per la prestazione di assistenza tecnica, quelle relative:

| 1. | alle attività di formazione: i costi reali di organizzazione del programma di formazione; |
| --- | --- |

1.

alle attività di formazione: i costi reali di organizzazione del programma di formazione;

| 2. | alla partecipazione a fiere nazionali: affitto dei locali e degli stand, sicurezza, hostess, spese di iscrizione, spese di viaggio e pubblicazioni relative all'attività; |
| --- | --- |

2.

alla partecipazione a fiere nazionali: affitto dei locali e degli stand, sicurezza, hostess, spese di iscrizione, spese di viaggio e pubblicazioni relative all'attività;

| 3. | alla presentazione di prodotti di qualità in ambito nazionale e provinciale: sarà possibile sovvenzionare unicamente l'affitto delle strutture in cui si svolge la presentazione, le spese di viaggio e le pubblicazioni connesse con l'attività; |
| --- | --- |

3.

alla presentazione di prodotti di qualità in ambito nazionale e provinciale: sarà possibile sovvenzionare unicamente l'affitto delle strutture in cui si svolge la presentazione, le spese di viaggio e le pubblicazioni connesse con l'attività;

| 4. | alle pubblicazioni, quali cataloghi o siti web, contenenti informazioni sui produttori di una data regione o di un dato prodotto, purché le informazioni e la presentazione siano neutre e tutti i produttori interessati abbiano le stesse possibilità di figurare nelle pubblicazioni; |
| --- | --- |

4.

alle pubblicazioni, quali cataloghi o siti web, contenenti informazioni sui produttori di una data regione o di un dato prodotto, purché le informazioni e la presentazione siano neutre e tutti i produttori interessati abbiano le stesse possibilità di figurare nelle pubblicazioni;

| 5. | ai premi assegnati nell'ambito dei concorsi indetti dall'ente fino a un valore massimo di 250 EUR per premio e per vincitore. |
| --- | --- |

5.

ai premi assegnati nell'ambito dei concorsi indetti dall'ente fino a un valore massimo di 250 EUR per premio e per vincitore.

Settore economico: Settore zootecnico.

Nome e indirizzo dell'autorità che concede l'aiuto:

| Excma. Diputación Provincial de Salamanca |
| --- |
| C/ Felipe Espino no 1 |
| 37002 Salamanca |
| ESPAÑA |

Excma. Diputación Provincial de Salamanca

C/ Felipe Espino no 1

o

37002 Salamanca

ESPAÑA

Indirizzo web: http://www.lasalina.es/areas/eh//ProyConvocatorias/2009/Asociaciones.pdf

Altre informazioni: La sovvenzione sarà compatibile con qualsiasi altro aiuto, sovvenzione, risorsa o reddito concesso all'attività sovvenzionata da un'amministrazione, un ente pubblico o privato, a livello nazionale o dell'Unione europea o da un organismo internazionale. Se al richiedente è già stata assegnata — allo stesso scopo — un'altra sovvenzione incompatibile con quella concessa dalla Diputación, si applicherà l'articolo 33 del Real Decreto 887/2006, del 21 luglio, recante approvazione del regolamento della Ley General de Subvenciones.

Real Decreto

Ley General de Subvenciones

Tuttavia, l'importo delle sovvenzioni concesse dalla Diputación non potrà mai superare, preso isolatamente o cumulato con altri aiuti, sovvenzioni, redditi o risorse, il costo dell'attività sovvenzionata.

Analogamente, la sovvenzione sarà incompatibile con qualsiasi altro aiuto, sovvenzione, risorsa o reddito assegnato all'attività sovvenzionata dalla Diputación de Salamanca — vuoi mediante procedura di attribuzione diretta vuoi mediante concorso - che potrebbe coprire le stesse spese ammissibili.

Diputación de Salamanca

Aiuto N.: XA 434/2008

Stato membro: Repubblica federale di Germania

Regione: Schleswig-Holstein

Titolo del regime di aiuto o nome dell'impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Richtlinien zur Förderung von Investitionen in erweiterte Lagerkapazitäten für Gülle im Rahmen des Agrarinvestitionsförderungsprogramms als Gemeinschaftsaufgabe «Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes».

Base giuridica: Rahmenplan der Gemeinschaftsaufgabe «Verbesserung der Agrarstruktur und des Küstenschutzes»

| 1.1 | Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP) |
| --- | --- |

1.1

Agrarinvestitionsförderungsprogramm (AFP)

Spesa annua prevista nell'ambito del regime o importo annuo totale concesso all'impresa: 1,3 Mio EUR.

Intensità massima dell'aiuto: Sovvenzione fissa di 7 500 EUR.

Data di applicazione: A decorrere dalla pubblicazione dell’avviso in Internet da parte della Commissione europea.

Durata del regime o dell'aiuto individuale: Dalla pubblicazione dell’avviso da parte della Commissione fino al 31 dicembre 2010.

Obiettivo dell'aiuto: Sostegno ad un’agricoltura competitiva e rispettosa dell’ambiente mediante la concessione di sovvenzioni agli investimenti di aziende agricole nel Land Schleswig-Holstein destinate a aumentare su base volontaria la capacità di stoccaggio di concime semiliquido e di letame solido.

Le sovvenzioni sono concesse con la partecipazione finanziaria dello Stato federale nel quadro del progetto di interesse comune «Miglioramento della struttura agricola e della protezione costiera» 2008-2011, parte A del regime di aiuti, Programma di aiuti per gli investimenti agricoli in conformità con il programma summenzionato e le disposizioni di applicazione dell'articolo 44 del regolamento sul bilancio agricolo (LHO). La misura si basa sull'articolo 4 (Investimenti nelle aziende agricole) del regolamento (CE) n. 1857/2006.

Settore economico: Agricoltura/Allevamento.

Nome e indirizzo dell'autorità che concede l'aiuto: Il pagamento dell'aiuto è effettuato da:

Ministerium für Landwirtschaft, Umwelt und ländliche Räume des Landes Schleswig-Holstein,

Mercatorstraße 3

24105 Kiel

DEUTSCHLAND

Indirizzo web: http://www.schleswig-holstein.de/UmweltLandwirtschaft/DE/LandFischRaum/11__ZPLR/PDF/Guellefoerderungsprogramm,templateId=raw,property=publicationFile.pdf

Aiuto N.: XA 47/2009

Stato membro: Repubblica federale di Germania

Regione: Brandeburgo

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Gewährung von Beihilfen und sonstigen Leistungen durch die Tierseuchenkasse des Landes Brandenburg nach Artikel 10 der Verordnung (EG) Nr. 1857/2006

Base giuridica: § 71 Tierseuchengesetz der Bundesrepublik Deutschland

§ 8 des Gesetz zur Ausführung des Tierseuchengesetzes des Landes Brandenburg (AGTierSGBbg)

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa: Aiuti complessivi annui di 4,2 milioni di EUR. Detto importo è finanziato dal Land e con i contributi degli allevatori alla Tierseuchenkasse – Fondo malattie animali – come tassa parafiscale ai sensi della decisione d'autorizzazione della Commissione NN 23/97 del 31 ottobre 2000.

Intensità massima dell’aiuto: Fino al 100 %

Data di applicazione: Dal 27 febbraio 2009

Durata del regime o dell’aiuto individuale:

Obiettivo dell'aiuto: Articolo 10, paragrafi 1 e 2, del regolamento (CE) n. 1857/2006

Aiuti destinati alla lotta contro le epizoozie

Aiuti per indennizzare gli allevatori delle perdite subite a seguito di epizoozie

Aiuti a copertura di prestazioni per misure di prevenzione, individuazione e eradicazione di epizoozie

Aiuti in forma di assunzione dei costi di interventi diagnostici e di laboratorio per l'individuazione di epizoozie.

Settore economico: Agricoltura, allevamento

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l'aiuto:

| Landesamt für Verbraucherschutz |
| --- |
| Landwirtschaft und Flurneuordnung |
| Tierseuchenkasse Brandenburg |
| Groß Gaglow |
| Am Seegraben 18 |
| 03051 Cottbus |
| DEUTSCHLAND |
| Mail: info@tsk-BB.de |

Landesamt für Verbraucherschutz

Landwirtschaft und Flurneuordnung

Tierseuchenkasse Brandenburg

Groß Gaglow

Am Seegraben 18

03051 Cottbus

DEUTSCHLAND

Mail: info@tsk-BB.de

Indirizzo web: Tierseuchengesetz http://www.bgblportal.de/BGBL/bgbl1f/bgbl104s1260.pdf

Ausführungsgesetz zum Tierseuchengesetz des Landes Brandenburg (AGTierSGBbg) http://www.bravors.brandenburg.de/sixcms/detail.php?gsid=land_bb_bravors_01.c.23595.de

Erlass des Ministeriums für Ländliche Entwicklung, Umwelt und Verbraucherschutz zur Gewährung von Beihilfen für Maßnahmen zur Tierseuchenverhütung und -bekämpfung sowie zur Verbesserung der Tiergesundheit (published in the Brandenburg Official Gazette) http://www.mluv.brandenburg.de/v/lbsvet/TEILA/A1_2_2_1.PDF

Altre informazioni: —

---

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/8 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/8

---

Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all'applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

2009/C 124/03

Aiuto N.: XA 62/09

Stato membro: Ungheria

Regione: L’intero territorio dell’Ungheria

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Állami program keretében egyes állatbetegségek megelőzéséhez, illetve leküzdéséhez kapcsolódóan igénybe vehető nemzeti támogatások

Base giuridica:

| — | A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.). |
| --- | --- |

—

A földművelésügyi és vidékfejlesztési miniszter 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelete az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről (XA 348/2007.).

| — | Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (.... ....) FVM rendelet |
| --- | --- |

—

Az egyes állatbetegségek megelőzésével, illetve leküzdésével kapcsolatos támogatások igénylésének és kifizetésének rendjéről szóló 148/2007. (XII. 8.) FVM rendelet módosításáról szóló .../2009. (.... ....) FVM rendelet

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa:

Intensità massima dell’aiuto: L’importo dell’aiuto non può superare i costi massimi ammissibili, al netto dell’IVA, indicati nel bando. Il decreto n. 148/2007 fissa i costi massimi ammissibili per ciascuna malattia animale.

Data di applicazione: 23 febbraio 2009, o dopo la posizione della Commissione.

Durata del regime o dell’aiuto individuale:

Obiettivo dell'aiuto: Obiettivo dell’aiuto è l’attento monitoraggio o l'eradicazione delle malattie animali indicate nell'allegato del decreto e la prevenzione delle zoonosi ivi menzionate.

Vengono applicate le disposizioni dell'articolo 10 del regolamento (CE) n. 1857/2006 per quanto riguarda gli aiuti al monitoraggio delle malattie animali e alla prevenzione e eradicazione delle infezioni, mentre i test della TSE sono coperti dalle disposizioni dell'articolo 16, paragrafo 1, lettera g).

Possono essere chiesti aiuti (dietro presentazione delle fatture) in relazione ai costi sostenuti per fare ricorso ai servizi veterinari per l'esecuzione di esami e di controlli, per l'attuazione di programmi di monitoraggio e per il trattamento veterinario e l'immunizzazione in relazione alle malattie animali.

Settore economico: Le singole specie per le quali sono ammissibili gli aiuti sono riportate nel decreto.

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l'aiuto:

| Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium |
| --- |
| 11 Kossuth tér |
| Budapest |
| MAGYARORSZÁG/HUNGARY |

Földművelésügyi és Vidékfejlesztési Minisztérium

11 Kossuth tér

Budapest

MAGYARORSZÁG/HUNGARY

Indirizzo web: www.fvm.hu/main.php?folderID=1846&articleID=13710&ctag=articlelist&iid=1

Altre informazioni: Il programma di aiuti di Stato XA 348/2007 è un programma preesistente, le cui condizioni generali sono rimaste immutate. Esso è stato tuttavia esteso ai bovini in quanto specie ammissibile agli aiuti ai sensi del decreto allegato alla presente comunicazione.

Dr András MÁHR

Sottosegretario

Aiuto N.: XA 393/08

Stato membro: Paesi Bassi

Regione: —

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Tegemoetkoming sneeuwdrukschade 2005 (compensazione per i danni causati dalla pressione della neve nel 2005)

Base giuridica: Artikel 2 en 4 van de Kaderwet LNV-subsidies

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa: 3 500 000 EUR

Intensità massima dell’aiuto: 70 %

Data di applicazione:

Durata del regime o dell’aiuto individuale:

Obiettivo dell'aiuto: Avversità atmosferiche (articolo 11 del regolamento (CE) n. 1857/2006)

Settore economico: Settore della silvicoltura

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l’aiuto:

| Ministerie van LNV |
| --- |
| Postbus 20401 |
| 2500 EK Den Haag |
| NEDERLAND |

Ministerie van LNV

Postbus 20401

2500 EK Den Haag

NEDERLAND

Indirizzo web: http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640321&_dad=portal&_schema=PORTAL&p_file_id=31942

Altre informazioni: Il regime prevede una compensazione per i danni subiti dal settore della silvicoltura il 25 novembre 2005 a causa delle avversità atmosferiche (abbondanti nevicate). Il regime si basa sull'articolo 11 del regolamento (CE) n. 1857/2006 riguardante gli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli.

Le condizioni di cui all'articolo 11 del regolamento summenzionato sono rispettate. L'intensità massima del sostegno è del 70 % e i danni sono calcolati in conformità dell'articolo 11, paragrafo 2, del regolamento in questione. Inoltre dall'importo massimo delle perdite ammissibili sono dedotti i costi causati da fattori diversi dalle condizioni meteorologiche avverse. Al momento del verificarsi dei danni non esisteva un piano assicurativo a copertura dei danni subiti. I danni subiti sono calcolati a livello dell'azienda agricola e l'aiuto è versato direttamente all'agricoltore interessato. Il presente regime di aiuto entra in vigore il 25 novembre 2008. È aperto a decorrere dal 1o luglio 2009 e scade il 31 luglio 2009. Pertanto è introdotto al più tardi tre anni dopo il verificarsi del danno. L'aiuto viene versato entro quattro anni dal verificarsi del danno.

o

Viste queste premesse, le condizioni di cui all'articolo 11 del regolamento summenzionato sono rispettate. Ai sensi dell'articolo 20, paragrafo 1, del regolamento (CE) n. 1857/2006 il regime di aiuti entra in vigore non prima di 10 giorni lavorativi dopo l'informazione sintetica.

Aiuto N.: XA 438/08

Stato membro: Repubblica federale di Germania

Regione: Freistaat Sachsen

Titolo del regime di aiuto o nome dell'impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Richtlinie des Sächsischen Staatsministeriums für Umwelt und Landwirtschaft für die Förderung von Maßnahmen zur Sicherung der natürlichen biologischen Vielfalt und des natürlichen ländlichen Erbes im Freistaat Sachsen (Förderrichtlinie Natürliches Erbe):

Anwendung des Maßnahmebereiche A 1 davon Trocken- und Weinbergsmauern

Base giuridica: Die Förderung wird darüber hinaus nach Maßgabe der §§ 23 und 44 der Haushaltsordnung für den Freistaat Sachsen (Sächsische Haushaltsordnung – SäHO, SächsGVBl. 2001, S. 154) sowie der hierzu ergangenen Verwaltungsvorschriften des Sächsischen Staatsministeriums der Finanzen gewährt.

Spesa annua prevista nell'ambito del regime o importo annuo totale concesso all'impresa: 1,4 Mio EUR l'anno.

A 1 fino all'80 %

L'intensità massima dell'aiuto è composta dalla sovvenzione pari al 60 %, cui si aggiungono i sovraccosti connessi all'impiego di materiali tradizionali pari al 100 % in totale.

Data di applicazione: Il regime di aiuto entra in vigore conformemente all'articolo 20 del regolamento (CE) n. 1857/2006 non prima dell'1 gennaio 2009.

Durata del regime o dell'aiuto individuale: Fino al 31 dicembre 2009.

Obiettivo dell'aiuto: L'obiettivo dell'aiuto è la conservazione di paesaggi e fabbricati tradizionali. Le seguenti misure devono essere autorizzate ai sensi dell'articolo 5 del regolamento (CE) n. 1857/2006:

| A.1 | CREAZIONE DI BIOTOPI |
| --- | --- |

A.1

CREAZIONE DI BIOTOPI

di cui:

Muri in pietra e dei vigneti e misure di protezione specifiche per i terreni adiacenti.

Settore economico: Agricoltura

Nome e indirizzo dell'autorità che concede l'aiuto:

| Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie |
| --- |
| Außenstelle Mockrehna |
| Schildauer Straße 18 |
| 04862 Mockrehna |
| DEUTSCHLAND |

Sächsisches Landesamt für Umwelt, Landwirtschaft und Geologie

Außenstelle Mockrehna

Schildauer Straße 18

04862 Mockrehna

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Kamenz |
| --- |
| Garnisonsplatz 7 |
| 01917 Kamenz |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Kamenz

Garnisonsplatz 7

01917 Kamenz

DEUTSCHLAND

| Außenstelle Zwickau |
| --- |
| Werdauer Strasse 70 |
| 08060 Zwickau |
| DEUTSCHLAND |

Außenstelle Zwickau

Werdauer Strasse 70

08060 Zwickau

DEUTSCHLAND

Indirizzo web: http://www.smul.sachsen.de/foerderung/download/RL_NE_Aenderung1857_2006.pdf

Altre informazioni:

| Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft |
| --- |
| Referat 23 „Förderstrategie“ |
| 01076 Dresden |
| DEUTSCHLAND |
| Tel. +49 351564-6847 |

Sächsisches Staatsministerium für Umwelt und Landwirtschaft

Referat 23 „Förderstrategie“

01076 Dresden

DEUTSCHLAND

Tel. +49 351564-6847

Aiuto N.: XA 445/08

Stato membro: Italia

Regione: Provincia Autonoma di Trento

Titolo del regime di aiuto: Intervento per lo smaltimento di materiale a rischio nel caso di capi sottoposti obbligatoriamente a test TSE.

Base giuridica: L.P. 4 del 28 marzo 2003«Sostegno dell’economia agricola, disciplina dell’agricoltura biologica e della contrassegnazione di prodotti geneticamente non modificati» art. 43 bis.

bis

Deliberazione della Giunta provinciale di Trento n. 3213 del 12 dicembre 2008 criteri attuativi dell’art. 43 bis della L.P.4/2003.

bis

Spesa annua prevista nell’ambito del regime: L’importo annuo stanziato a bilancio ammonta a EUR 300 000,00.

Intensità massima dell’aiuto: L’entità dell’aiuto sarà pari al 100 % dei costi di raccolta, distruzione e smaltimento delle carcasse, nei limiti dei seguenti parametri individuali:

Tipologia di spesa: II «raccolta carcasse con smaltimento a mezzo incenerimento capi grossi».

Parametro massimo: EUR 190,00 cad.

Data di applicazione: Il regime troverà attuazione a partire dalla data di pubblicazione del numero di identificazione della domanda di esenzione sul sito della Direzione Generale dell’Agricoltura e dello Sviluppo Rurale della Commissione.

Durata del regime: Gli aiuti potranno essere concessi entro e non oltre il 31 dicembre 2013.

Obiettivo dell’aiuto: Indennizzare gli allevatori dei costi di raccolta e smaltimento delle carcasse di animali (bovini, equini, ovi-caprini, suini, avicunicoli) sottoposti obbligatoriamente a test TSE.

L’articolo di riferimento per l’applicazione del regime di aiuto è l’art. 16, comma 1, lettera f) del regulamento (CE) n. 1857/2006 di esenzione.

Sono ammissibili i costi di rimozione (raccolta e trasporto) e distruzione (deposito, trasformazione e smaltimento definitivo) dei capi morti.

Settore o settori interessati: Settore Zootecnico (bovini, equini, ovi-caprini, suini, avicunicoli)

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l’aiuto:

| Provincia Autonoma di Trento |
| --- |
| Dipartimento Agricoltura e Alimentazione |
| Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole |
| Via G.B. Trener, 3 |
| 38100 Trento |
| ITALIA |

Provincia Autonoma di Trento

Dipartimento Agricoltura e Alimentazione

Servizio Vigilanza e promozione delle attività agricole

Via G.B. Trener, 3

38100 Trento

ITALIA

Sito web: http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/gethtmlDeli.asp?Item=61&Type=FulView

http://www.delibere.provincia.tn.it/scripts/viewAllegatoDeli.asp?Item=61

Altre informazioni: Si rende noto che il presente regime di aiuto integra il precedente Aiuto n. XA 038/08.

---

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/12 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/12

---

Informazioni sintetiche comunicate dagli Stati membri sugli aiuti di Stato concessi ai sensi del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione relativo all’applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001

2009/C 124/04

Numero dell’aiuto: XA 64/2009

Stato membro: Lettonia.

Regione: —

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: «Atbalsts ciltsdarbam».

Base giuridica: Allegato 2 del progetto di regolamento del Consiglio dei ministri «Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību».

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa: Spese annue previste in base al regime: 15 000 000 di LVL.

Intensità massima dell’aiuto: Ai sensi dell’articolo 16 del regolamento n. 1857/2006:

Ai sensi dell’articolo 15 del regolamento n. 1857/2006:

Data di applicazione:

Durata del regime o dell’aiuto individuale: Fino al 31 dicembre 2013.

Fino al 31 dicembre 2011 nel caso degli aiuti relativi all’introduzione a livello di azienda di metodi o tecniche innovative in materia di riproduzione animale, eccettuati i costi relativi all’introduzione o all’effettuazione dell’inseminazione artificiale.

Obiettivo dell’aiuto: L’obiettivo dell’aiuto alle piccole e medie imprese è:

incoraggiare gli allevatori a partecipare a programmi di valutazione di riproduttori in base alla discendenza e ad altri programmi di selezione;

aumentare la produttività degli animali da allevamento, migliorarne il potenziale genetico e aumentare il numero di mandrie ad alto valore genetico;

istituire registri contenenti i dati relativi alla produttività degli animali e alla loro origine, migliorare l’informatizzazione dell’allevamento e i programmi di selezione degli animali tramite una rete informatica comune;

modernizzare le tecnologie di valutazione della produttività degli animali e della qualità delle carni;

incoraggiare i produttori ad allevare animali ad alto valore zootecnico e a migliorarne le caratteristiche riproduttive;

mantenere e migliorare gli animali della Lettonia ottenuti per selezione genealogica e il loro patrimonio genetico;

procedere alla valutazione degli animali ottenuti per selezione genealogica e organizzare mostre di animali e test di capacità/concorsi per cavalli.

Sono applicabili gli articoli 15 e 16 del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione.

Spese ammissibili in virtù dei criteri di concessione degli aiuti:

Settore economico: Gli aiuti sono destinati alle piccole e medie imprese attive nel settore della produzione primaria di prodotti agricoli.

Gli aiuti sono destinati al settore dell’allevamento.

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l’aiuto:

| Zemkopības ministrija |
| --- |
| Riga 10.03.2009. |
| Latvijas Republikas Zemkopības ministrija |
| Riga, LV-1981 |
| LATVIJA |

Zemkopības ministrija

Riga 10.03.2009.

Latvijas Republikas Zemkopības ministrija

Riga, LV-1981

LATVIJA

Indirizzo web: Allegato II del progetto di regolamento del Consiglio dei Ministri «Noteikumi par ikgadējo valsts atbalstu lauksaimniecībai un tā piešķiršanas kārtību»:http://www.zm.gov.lv/index.php?sadala=1546&id=8055

Altre informazioni: Tale regime di aiuti sostituisce il regime di aiuti XA 150/2008 (pubblicato nella Gazzetta ufficiale dell’Unione europea C 222 del 30.8.2008, pag. 8).

Le modifiche del programma si basano sul criterio secondo il quale l’aiuto, sotto forma di servizi sovvenzionati per determinare la qualità genetica degli animali, sarà concesso soltanto per le vacche da latte la cui produzione lattiera durante l’ultimo periodo di lattazione di riferimento è stata pari almeno a 5 000 kg, o almeno a 4 000 kg nel caso dell’agricoltura biologica.

Il regime di aiuti deve garantire la copertura delle spese connesse ai costi amministrativi di adozione e tenuta dei libri genealogici e alla determinazione della qualità genetica degli animali nei settori di allevamento interessati.

L’aiuto è concesso alle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli conformemente all’articolo 16, paragrafo 3, del regolamento (CE) n. 1857/2006 del 15 dicembre 2006, relativo all’applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001. L’aiuto è concesso in natura sotto forma di servizi sovvenzionati e non comporta pagamenti diretti in specie ai produttori; non è nemmeno concesso retroattivamente per attività già intraprese dal beneficiario.

Con la presente confermiamo che l’aiuto non sarà concesso retroattivamente, in quanto il pertinente regime denominato «aiuti alle attività di allevamento» (riepilogo n. XA 150/2008, pubblicato nella GU dell’Unione europea C 222 del 30.8.2008, pag. 8) contiene anche un capitolo relativo alla raccolta, al trasporto, alla trasformazione ed alla distruzione delle carcasse. Il regime di aiuti n. XA 150/2008 resta in vigore fino alla pubblicazione del presente regime (regime temporaneo n. 22786) nella GU dell’Unione europea.

I costi relativi all’organizzazione e alla partecipazione a forum per lo scambio di conoscenze tra imprese, a concorsi, mostre e fiere sono conformi all’articolo 15, paragrafo 4, del regolamento (CE) n. 1857/2006 della Commissione, del 15 dicembre 2006, relativo all’applicazione degli articoli 87 e 88 del trattato agli aiuti di Stato a favore delle piccole e medie imprese attive nella produzione di prodotti agricoli e recante modifica del regolamento (CE) n. 70/2001. L’aiuto sarà accessibile a tutte le persone ammissibili della zona interessata, in base a condizioni obiettivamente definite.

La ripartizione in sotto-misure prevista dal bilancio del regime di aiuti è la seguente:

aiuti allo sviluppo del settore zootecnico – 14 000 000 di LVL;

aiuti alla raccolta, al trasporto, alla trasformazione e allo smaltimento delle carcasse – 1 000 000 di LVL.

Gli aiuti allo sviluppo del settore zootecnico saranno concessi a circa 10 fornitori di servizi (organizzazioni di allevatori di razze selezionate) e circa 10 000 agricoltori beneficeranno di tali servizi.

Gli aiuti alla raccolta, alla trasformazione e alla distruzione delle carcasse saranno concessi a tre fornitori di servizi.

Numero dell’aiuto: XA 455/2008

Stato membro: Cipro

Regione: Cipro

Titolo del regime di aiuto o nome dell’impresa beneficiaria di un aiuto individuale: Προγράμματα εκρίζωσης και επιτήρησης Βρουκέλωσης Βοοειδών και Αιγοπροβάτων.

Base giuridica:

| 1) | Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

1)

Άρθρο 03525 του Προϋπολογισμού για το 2009 – Συμμετοχή σε Προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 2) | 2) Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004) |
| --- | --- |

2)

2) Ο περί της Εφαρμογής Κοινοτικών Κανονισμών στον Τομέα της Κτηνιατρικής Νόμος του 2004 (Ν 149(Ι)/2004)

| 3) | 3) Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001) |
| --- | --- |

3)

3) Νόμος που προνοεί για την Υγεία των Ζώων (Ν.109(Ι)2001)

| 4) | Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156) |
| --- | --- |

4)

Απόφαση Εφόρου Ελέγχου Κρατικών Ενισχύσεων με αριθμό 305 και ημερομηνία 31 Δεκεμβρίου 2008 (Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας με αριθμό 4339 και ημερομηνία 16 Ιανουαρίου 2009 σ. 156)

Spesa annua prevista nell’ambito del regime o importo annuo totale concesso all’impresa: 0,46 milioni di euro.

Intensità massima dell’aiuto: 100 %

Data di applicazione: Il programma sarà attuato solo dopo la sua pubblicazione da parte della Commissione europea in conformità al regolamento (CE) n. 1857/2006.

Durata del regime o dell’aiuto individuale: Fino al 31.12.2009.

Obiettivo dell’aiuto: Malattie degli animali (articolo 10 del regolamento (CE) n. 1857/2006). Il regime di aiuti riguarda: i) aiuti per risarcire gli agricoltori delle spese sostenute per la profilassi e l’eradicazione di epizoozie (articolo 10, paragrafo 1, del regolamento (CE) n. 1857/2006) e ii) aiuti per compensare gli agricoltori per le perdite di capi malati (articolo 10, paragrafo 2 del regolamento (CE) n. 1857/2006).

Settore economico: Codice NACE

A10401— Allevamento di bovini da latte

A10405— Allevamento di ovini e caprini

A10407— Allevamento di pollame

Nome e indirizzo dell’autorità che concede l’aiuto:

| Servizi veterinari |
| --- |
| Ministero dell’Agricoltura, delle Risorse naturali e dell’Ambiente |
| Athalassa |
| 1417 Nicosia |
| CYPRUS |

Servizi veterinari

Ministero dell’Agricoltura, delle Risorse naturali e dell’Ambiente

Athalassa

1417 Nicosia

CYPRUS

Indirizzo web: http://www.moa.gov.cy/moa/vs/vs.nsf/DMLinfo_gr/DMLinfo_gr?OpenDocument

http://www.publicaid.gov.cy/publicaid/publicaid.nsf/All/8C33E1F6FE7EC4C0C2257545002A533E/$file/Απόφαση%20Αρ.%20305.pdf

Altre informazioni: L’obiettivo dell’aiuto è l’attuazione dei programmi di eradicazione e sorveglianza della brucellosi dei bovini e degli ovicaprini secondo le disposizioni della normativa comunitaria vigente (direttiva 64/432/CEE – bovini; direttiva 91/68/CEE – ovini e caprini). Le malattie figurano nell’elenco dell’OIE (Ufficio internazionale delle epizoozie) e nell’allegato della decisione 90/424/CEE del Consiglio (elenco delle malattie che possono beneficiare di un cofinanziamento). Le spese previste per il 2009 per i programmi di eradicazione e sorveglianza della brucellosi dei bovini e degli ovicaprini sono state comunicate alla Commissione nell’ambito dei programmi di cofinanziamento.I beneficiari dell’aiuto nell’ambito della misura in esame sono gli allevatori di bovini, di ovini e di caprini nel territorio controllato dalla Repubblica di Cipro. Nell’ambito del programma di eradicazione della brucellosi percepiscono aiuti gli allevatori nelle cui aziende la presenza della malattia è sospetta o confermata. Il programma di sorveglianza della brucellosi prevede la raccolta e l’analisi di campioni in tutti gli allevamenti di bovini e di ovicaprini.

---

V Avvisi

PROCEDIMENTI AMMINISTRATIVI

Commissione

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/15 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/15

---

INVITO A PRESENTARE PROPOSTE — DG TREN/E1/SUB-266-2009

2009/C 124/05

La Commissione intende accordare una sovvenzione a favore di azioni miranti a migliorare la formazione dei funzionari addetti al controllo, responsabili dell’applicazione della normativa comunitaria in materia di trasporto internazionale su strada, come annunciato nel programma di lavoro della DG TREN per il 2009.

Le informazioni relative al presente invito sono pubblicate sul seguente sito internet:

http://ec.europa.eu/transport/grants/index_en.htm

---

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/16 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/16

---

AVVISO DI CONCORSO GENERALE EPSO/AD/176/09

2009/C 124/06

L’Ufficio europeo di selezione del personale (EPSO) organizza il concorso generale EPSO/AD/176/09 per assumere Interpreti di conferenza (AD 5/AD 7) di lingua finlandese.

Il bando di concorso è pubblicato esclusivamente in finlandese nella Gazzetta ufficiale C 124 A del 4 giugno 2009.

Informazioni complementari possono essere consultate sul sito di EPSO: http://eu-careers.eu

---

PROCEDIMENTI GIURISDIZIONALI

SPAZIO ECONOMICO EUROPEO

Corte EFTA

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/17 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/17

---

SENTENZA DELLA CORTE

del 19 dicembre 2008

nelle cause riunite E-11/07 e E-1/08 tra Olga Rindal (causa E-11/07); Therese Slinning, rappresentata dal tutore legale Olav Slinning (causa E-1/08) e Stato norvegese, rappresentato dalla commissione per le esenzioni e i ricorsi in materia di trattamenti sanitari all'estero;

(Sicurezza sociale — Libera prestazione dei servizi — Regimi nazionali di assicurazione malattia — Spese per il ricovero ospedaliero sostenute in un altro Stato appartenente al SEE — Trattamenti sperimentali e basati su test

2009/C 124/07

Nelle cause riunite E-11/07 e E-1/08, Olga Rindal (causa E-11/07) e Therese Sinning (causa E-1/08) contro lo Stato norvegese, rappresentato dalla commissione per le esenzioni e i ricorsi in materia di trattamenti sanitari all'estero – DOMANDA presentata alla Corte dalla Borgarting lagmannsrett (Corte d'appello di Borgarting) e dall'Oslo tingrett (Tribunale distrettuale di Oslo), avente ad oggetto l'interpretazione delle disposizioni relative alla libera circolazione dei servizi nello Spazio economico europeo, in particolare l'interpretazione degli articoli 36 e 37 dell'accordo SEE nonché dell'articolo 22 del regolamento (CEE) n. 1408/71 del Consiglio relativo all'applicazione dei regimi di sicurezza sociale ai lavoratori subordinati, ai lavoratori autonomi e ai loro familiari che si spostano all'interno della Comunità, come adattato all'accordo SEE dal protocollo 1 dello stesso, questa Corte, composta da Carl Baudenbacher, presidente e relatore, Henrik Bull e Thorgeir Örlygsson, giudici, ha pronunciato in data 19 dicembre 2008 la propria sentenza, il cui dispositivo stabilisce quanto segue.

| 1. | Può essere compatibile con gli articoli 36 e 37 dell'accordo SEE rifiutare la copertura delle spese sostenute per trattamenti all'estero che debbano essere considerati sperimentali o basati su test secondo gli standard medici internazionali, qualora l'interessato non abbia diritto a tali cure nel proprio Stato di residenza. Ciò si verifica, in primo luogo, qualora il regime di rimborso delle spese sostenute per un trattamento sanitario all'estero non imponga ai beneficiari di un trattamento dispensato all'estero un onere più gravoso di quello per un trattamento dispensato in ospedali appartenenti al sistema previdenziale dello Stato di residenza. In secondo luogo, ciò si verifica allorquando tale onere più gravoso derivi esclusivamente da misure necessarie e ragionevoli impiegate per conseguire obiettivi che possano comportare legittime restrizioni alla libera circolazione dei servizi ospedalieri. |
| --- | --- |

1.

Può essere compatibile con gli articoli 36 e 37 dell'accordo SEE rifiutare la copertura delle spese sostenute per trattamenti all'estero che debbano essere considerati sperimentali o basati su test secondo gli standard medici internazionali, qualora l'interessato non abbia diritto a tali cure nel proprio Stato di residenza. Ciò si verifica, in primo luogo, qualora il regime di rimborso delle spese sostenute per un trattamento sanitario all'estero non imponga ai beneficiari di un trattamento dispensato all'estero un onere più gravoso di quello per un trattamento dispensato in ospedali appartenenti al sistema previdenziale dello Stato di residenza. In secondo luogo, ciò si verifica allorquando tale onere più gravoso derivi esclusivamente da misure necessarie e ragionevoli impiegate per conseguire obiettivi che possano comportare legittime restrizioni alla libera circolazione dei servizi ospedalieri.

| 2. | È irrilevante che il metodo di trattamento sia riconosciuto e documentato a livello internazionale per indicazioni mediche diverse da quelle del paziente in questione.
  Ai fini della risposta al primo quesito è irrilevante che il metodo di trattamento in questione debba essere considerato attuato in uno Stato di residenza che lo dispensa soltanto sotto forma di progetti di ricerca, ovvero, in via eccezionale, a seconda dei casi. È altresì irrilevante che lo Stato di residenza stia vagliando la possibilità di introdurre in futuro detto trattamento. |
| --- | --- |

2.

È irrilevante che il metodo di trattamento sia riconosciuto e documentato a livello internazionale per indicazioni mediche diverse da quelle del paziente in questione.

Ai fini della risposta al primo quesito è irrilevante che il metodo di trattamento in questione debba essere considerato attuato in uno Stato di residenza che lo dispensa soltanto sotto forma di progetti di ricerca, ovvero, in via eccezionale, a seconda dei casi. È altresì irrilevante che lo Stato di residenza stia vagliando la possibilità di introdurre in futuro detto trattamento.

| 3. | Può essere compatibile con gli articoli 36 e 37 dell'accordo SEE rifiutare la copertura delle spese sostenute per trattamenti ospedalieri all'estero qualora il paziente abbia accesso nel proprio Stato di residenza, entro un lasso di tempo accettabile, a cure mediche ritenute adeguate sulla base di metodi riconosciuti a livello internazionale.
  È irrilevante ai fini della risposta al terzo quesito che al paziente che abbia preferito un trattamento all'estero rispetto a cure confacenti nel proprio Stato di residenza, le spese sostenute all'estero non vengano rimborsate per un ammontare pari alle spese che avrebbe dovuto sostenere per un adeguato trattamento offerto dal proprio Stato di residenza. |
| --- | --- |

3.

Può essere compatibile con gli articoli 36 e 37 dell'accordo SEE rifiutare la copertura delle spese sostenute per trattamenti ospedalieri all'estero qualora il paziente abbia accesso nel proprio Stato di residenza, entro un lasso di tempo accettabile, a cure mediche ritenute adeguate sulla base di metodi riconosciuti a livello internazionale.

È irrilevante ai fini della risposta al terzo quesito che al paziente che abbia preferito un trattamento all'estero rispetto a cure confacenti nel proprio Stato di residenza, le spese sostenute all'estero non vengano rimborsate per un ammontare pari alle spese che avrebbe dovuto sostenere per un adeguato trattamento offerto dal proprio Stato di residenza.

| 4. | Ai fini della risposta al primo e al terzo quesito, primo paragrafo, è irrilevante che:






  — | di fatto lo Stato di residenza non offra il trattamento ricevuto all'estero; |
| --- | --- | --- |

4.

Ai fini della risposta al primo e al terzo quesito, primo paragrafo, è irrilevante che:

—

di fatto lo Stato di residenza non offra il trattamento ricevuto all'estero;

| — | il trattamento in questione, ancorché disponibile nello Stato di residenza, non sia stato effettivamente offerto al paziente in tale Stato, in quanto il caso del paziente non è mai stato esaminato ai fini di tale trattamento; |
| --- | --- |

—

il trattamento in questione, ancorché disponibile nello Stato di residenza, non sia stato effettivamente offerto al paziente in tale Stato, in quanto il caso del paziente non è mai stato esaminato ai fini di tale trattamento;

| — | il caso del paziente sia stato esaminato nello Stato di residenza, ma non gli sia stato proposto un ulteriore trattamento chirurgico poiché si riteneva che non potesse trarre benefici documentati da tale trattamento; |
| --- | --- |

—

il caso del paziente sia stato esaminato nello Stato di residenza, ma non gli sia stato proposto un ulteriore trattamento chirurgico poiché si riteneva che non potesse trarre benefici documentati da tale trattamento;

| — | il trattamento prestato all'estero abbia comportato un miglioramento delle condizioni di salute del paziente in questione. |
| --- | --- |

—

il trattamento prestato all'estero abbia comportato un miglioramento delle condizioni di salute del paziente in questione.

Può tuttavia risultare rilevante per il terzo quesito, primo paragrafo, che al paziente in questione non sia stato di fatto offerto, entro un lasso di tempo accettabile sotto il profilo medico, un trattamento adeguato nello Stato di residenza. Tale circostanza si verifica quando lo Stato di residenza rifiuti di rimborsare le spese per il trattamento all'estero in una situazione in cui non sia stato in grado, entro un lasso di tempo accettabile sotto il profilo medico, di adempiere all'obbligo incombentegli in forza della propria legislazione previdenziale, di fornire al paziente il trattamento in un ospedale nazionale.

---

PROCEDIMENTI RELATIVI ALL'ATTUAZIONE DELLA POLITICA DELLA CONCORRENZA

Commissione

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/19 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/19

---

AIUTO DI STATO — PAESI BASSI

Aiuto di stato C 11/09 (ex NN 53/B/08) — Presunto aiuto a favore di Fortis Bank Nederland e attività di ABN

Invito a presentare osservazioni a norma dell'articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE

(Testo rilevante ai fini del SEE)

2009/C 124/08

Con lettera del 8 aprile 2009, riprodotta nella lingua facente fede dopo la presente sintesi, la Commissione ha notificato ai Paesi Bassi la decisione di avviare la procedura di cui all’articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE in relazione alla misura in oggetto.

La Commissione invita gli interessati a presentare osservazioni in merito alla misura riguardo alla quale viene avviato il procedimento entro un mese dalla data della presente pubblicazione, inviandole al seguente indirizzo:

| Commissione europea |
| --- |
| Direzione Generale Concorrenza |
| Protocollo Aiuti di Stato |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |
| Fax: +32 22961242 |

Commissione europea

Direzione Generale Concorrenza

Protocollo Aiuti di Stato

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Fax: +32 22961242

Dette osservazioni saranno comunicate ai Paesi Bassi. Su richiesta scritta e motivata degli autori delle osservazioni, la loro identità non sarà rivelata.

SINTESI

I.   PROCEDIMENTO

| 1. | Il 3 ottobre 2008 lo Stato olandese ha acquistato Fortis Bank Nederland (in appresso «FBN»), le ha concesso prestiti e ha acquisito i suoi prestiti a lungo termine ottenuti da Fortis Bank. Il 7 ottobre 2008 tali misure sono state notificate come misure che non costituiscono aiuto. Con decisione del 3 dicembre 2008 (in appresso «la decisione del 3 dicembre 2008»), la Commissione ha accertato che le misure attuate dai Paesi Bassi il 3 ottobre 2008 costituiscono aiuto a favore di Fortis Bank ma non ha verificato l'esistenza di aiuto a favore di FBN, che è oggetto di valutazione nella presente decisione. Il 24 dicembre 2008 lo Stato olandese ha rilevato le attività di ABN AMRO detenute da FBN («le attività ABN»). Il 2 febbraio 2009 le autorità olandesi hanno notificato questa operazione come misura che non costituisce aiuto. |
| --- | --- |

1.

Il 3 ottobre 2008 lo Stato olandese ha acquistato Fortis Bank Nederland (in appresso «FBN»), le ha concesso prestiti e ha acquisito i suoi prestiti a lungo termine ottenuti da Fortis Bank. Il 7 ottobre 2008 tali misure sono state notificate come misure che non costituiscono aiuto. Con decisione del 3 dicembre 2008 (in appresso «la decisione del 3 dicembre 2008»), la Commissione ha accertato che le misure attuate dai Paesi Bassi il 3 ottobre 2008 costituiscono aiuto a favore di Fortis Bank ma non ha verificato l'esistenza di aiuto a favore di FBN, che è oggetto di valutazione nella presente decisione. Il 24 dicembre 2008 lo Stato olandese ha rilevato le attività di ABN AMRO detenute da FBN («le attività ABN»). Il 2 febbraio 2009 le autorità olandesi hanno notificato questa operazione come misura che non costituisce aiuto.

II.   DESCRIZIONE

| 2. | Il primo beneficiario del presunto aiuto è FBN, quarta più grande banca sul mercato olandese. Alla fine del 2008 contava un organico di 9 739 ETP (equivalenti a tempo pieno). La banca opera sul mercato al dettaglio, privato nonché delle aziende. Il secondo beneficiario potenziale del presunto aiuto è ABN, terza più grande banca sul mercato olandese al dettaglio e prima banca sui mercati dei servizi finanziari a piccole e medie imprese. Al 30 settembre 2008 contava un organico di 23 300 ETP. |
| --- | --- |

2.

Il primo beneficiario del presunto aiuto è FBN, quarta più grande banca sul mercato olandese. Alla fine del 2008 contava un organico di 9 739 ETP (equivalenti a tempo pieno). La banca opera sul mercato al dettaglio, privato nonché delle aziende. Il secondo beneficiario potenziale del presunto aiuto è ABN, terza più grande banca sul mercato olandese al dettaglio e prima banca sui mercati dei servizi finanziari a piccole e medie imprese. Al 30 settembre 2008 contava un organico di 23 300 ETP.

| 3. | Il 3 ottobre 2008 lo Stato olandese ha acquistato FBN da Fortis Bank, che si trovava in grandi difficoltà, per 12,8 miliardi di EUR. FBN era fortemente integrata all’interno del gruppo Fortis Bank: in particolare essa dipendeva dai finanziamenti forniti dall’impresa madre. Al momento dell’operazione, il totale netto dei prestiti concessi da Fortis Bank a FBN ammontava a [45-55] (1) miliardi di EUR. Per separare in modo effettivo FBN da Fortis Bank e per consentire alla prima di rimborsare i suoi debiti a breve termine (34 miliardi di EUR) alla seconda, lo Stato olandese ha accordato a FBN un credito di 5 miliardi di EUR per il fabbisogno a corto termine e uno di 40 miliardi di EUR per le scadenze a più lungo termine. Inoltre lo Stato olandese ha acquistato i prestiti a lungo termine del valore di 16 miliardi di EUR concessi da Fortis Bank a FBN. |
| --- | --- |

3.

Il 3 ottobre 2008 lo Stato olandese ha acquistato FBN da Fortis Bank, che si trovava in grandi difficoltà, per 12,8 miliardi di EUR. FBN era fortemente integrata all’interno del gruppo Fortis Bank: in particolare essa dipendeva dai finanziamenti forniti dall’impresa madre. Al momento dell’operazione, il totale netto dei prestiti concessi da Fortis Bank a FBN ammontava a [45-55] (1) miliardi di EUR. Per separare in modo effettivo FBN da Fortis Bank e per consentire alla prima di rimborsare i suoi debiti a breve termine (34 miliardi di EUR) alla seconda, lo Stato olandese ha accordato a FBN un credito di 5 miliardi di EUR per il fabbisogno a corto termine e uno di 40 miliardi di EUR per le scadenze a più lungo termine. Inoltre lo Stato olandese ha acquistato i prestiti a lungo termine del valore di 16 miliardi di EUR concessi da Fortis Bank a FBN.

| 4. | Il 24 dicembre 2008, le autorità olandesi hanno rilevato le attività ABN detenute da FBN per un importo di 6,5 miliardi di EUR. Questa misura era finalizzata, tra l’altro, a migliorare la solvibilità di FBN. |
| --- | --- |

4.

Il 24 dicembre 2008, le autorità olandesi hanno rilevato le attività ABN detenute da FBN per un importo di 6,5 miliardi di EUR. Questa misura era finalizzata, tra l’altro, a migliorare la solvibilità di FBN.

III.   VALUTAZIONE

| 5. | La misura del 3 ottobre 2008 sembra attribuire un vantaggio notevole a FBN. In particolare FBN ha avuto accesso a un finanziamento di 45 miliardi di euro che non avrebbe potuto ottenere sul mercato. Sembra pertanto che questa misura costituisca aiuto a favore di FBN. In questa fase, non si può escludere che anche le attività ABN abbiano beneficiato dell’aiuto. L’acquisto da parte dello Stato dei prestiti a lungo termine è un altro elemento di vantaggio a favore di FBN. È incerta la compatibilità di queste presunte misure di aiuto con la comunicazione sul settore bancario (2). La durata del credito accordato non è specificata chiaramente e il tasso d’interesse dovuto allo Stato risulta inferiore alla commissione di garanzia applicata nell'ambito del regime di garanzia approvato (3). Inoltre sembrano mancare misure di salvaguardia volte a evitare indebite distorsioni di concorrenza. |
| --- | --- |

5.

La misura del 3 ottobre 2008 sembra attribuire un vantaggio notevole a FBN. In particolare FBN ha avuto accesso a un finanziamento di 45 miliardi di euro che non avrebbe potuto ottenere sul mercato. Sembra pertanto che questa misura costituisca aiuto a favore di FBN. In questa fase, non si può escludere che anche le attività ABN abbiano beneficiato dell’aiuto. L’acquisto da parte dello Stato dei prestiti a lungo termine è un altro elemento di vantaggio a favore di FBN. È incerta la compatibilità di queste presunte misure di aiuto con la comunicazione sul settore bancario (2). La durata del credito accordato non è specificata chiaramente e il tasso d’interesse dovuto allo Stato risulta inferiore alla commissione di garanzia applicata nell'ambito del regime di garanzia approvato (3). Inoltre sembrano mancare misure di salvaguardia volte a evitare indebite distorsioni di concorrenza.

| 6. | Per quanto riguarda l’acquisto delle attività ABN del 24 dicembre 2008, risulta che il prezzo pagato dallo Stato sia superiore al valore di mercato delle attività. Sembra pertanto che esista aiuto a favore del venditore delle attività ABN, vale a dire FBN. Tale misura equivale a un conferimento di capitale a favore di FBN: al momento la Commissione dubita tuttavia che essa soddisfi le condizioni stabilite nella comunicazione sulla ricapitalizzazione (4). |
| --- | --- |

6.

Per quanto riguarda l’acquisto delle attività ABN del 24 dicembre 2008, risulta che il prezzo pagato dallo Stato sia superiore al valore di mercato delle attività. Sembra pertanto che esista aiuto a favore del venditore delle attività ABN, vale a dire FBN. Tale misura equivale a un conferimento di capitale a favore di FBN: al momento la Commissione dubita tuttavia che essa soddisfi le condizioni stabilite nella comunicazione sulla ricapitalizzazione (4).

| 7. | Infine, la Commissione in questa fase ritiene che le misure in oggetto possano costituire aiuto e nutre dubbi sulla loro compatibilità con le norme sugli aiuti di Stato. Su queste basi, essa ha deciso pertanto di avviare il procedimento ai sensi dell’articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE. |
| --- | --- |

7.

Infine, la Commissione in questa fase ritiene che le misure in oggetto possano costituire aiuto e nutre dubbi sulla loro compatibilità con le norme sugli aiuti di Stato. Su queste basi, essa ha deciso pertanto di avviare il procedimento ai sensi dell’articolo 88, paragrafo 2, del trattato CE.

TESTO DELLA LETTERA

«Met dit schrijven stelt de Commissie Nederland ervan in kennis dat zij, na onderzoek van de door uw autoriteiten met betrekking tot de bovengenoemde steunmaatregel verstrekte inlichtingen, heeft besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden.

1.   PROCEDURE

| (1) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft. |
| --- | --- |

(1)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland (5) voor 12,8 miljard EUR (6) van Fortis Bank SA/NV overgenomen en heeft hij haar een kredietfaciliteit van 45 miljard EUR verschaft. Daarnaast heeft de Nederlandse Staat voor 16 miljard EUR lange leningen overgenomen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland had verstrekt. Deze maatregelen zijn op 7 oktober 2008 door de Nederlandse autoriteiten, terwille van de rechtszekerheid, aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. Bij deze aanmelding was een brief gevoegd van de President van De Nederlandsche Bank, die bevestigde dat deze maatregelen dringend moesten worden genomen. Op 15 oktober 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten een exemplaar van het door een zakenbank opgestelde waarderingsrapport verschaft.

| (2) | Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen. |
| --- | --- |

(2)

Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, heeft de Staat ook middellijke zeggenschap verkregen over bepaalde activiteiten die tot ABN Amro behoorden. In 2007 hadden de Fortis-groep (7), Banco Santander en Royal Bank of Scotland namelijk besloten om ABN Amro over te nemen. Dit consortium richtte RFS Holdings BV (hierna „RFS Holdings” genoemd) op, dat de aandelen-ABN Amro heeft verworven voor een bedrag van in totaal 69 miljard EUR in contanten. ABN Amro werd in drie business-units opgedeeld. Elk lid van het consortium ontving een verschillende categorie aandelen-RFS Holdings, waarmee hij het recht op een bepaalde business-unit toebedeeld kreeg. De Fortis-groep ontving de N-aandelen (8), waarmee hij het recht kreeg op de volgende Nederlandse activiteiten van ABN Amro: retail banking, private banking en bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf (hierna „de geoormerkte activiteiten van ABN Amro” genoemd). Binnen de Fortis-groep werden de N-aandelen in RFS Holdings gehouden door Fortis Bank Nederland. Toen de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland heeft overgenomen, is hij dus indirect eigenaar van de N-aandelen geworden — en heeft hij zodoende middellijke zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verkregen.

| (3) | Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(3)

Op 30 oktober 2008 heeft de Commissie de Nederlandse minister van Financiën een brief doen toekomen waarin zij aangaf dat de maatregelen steun leken te vormen en dat zij daarom ook verzocht een [...] (9) plan in te dienen. Op 20 november 2008 heeft een bijeenkomst tussen de diensten van de Commissie en de Nederlandse autoriteiten plaatsgevonden. Bij brief van 1 december 2008 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die op 12 december 2008 zijn verschaft.

| (4) | In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure. |
| --- | --- |

(4)

In haar besluit van 3 december 2008 (10) (hierna „het besluit van 3 december 2008” genoemd) kwam de Commissie tot de bevinding dat de maatregelen die Nederland op 3 oktober 2008 ten uitvoer had gelegd, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank SA/NV, die verenigbaar is met de gemeenschappelijke markt. In dat besluit is uitdrukkelijk afgezien van een beoordeling van de vraag of er sprake is van steun ten faveure van Fortis Bank Nederland en is aangegeven dat dit punt zou worden beoordeeld in een afzonderlijke procedure (11), vandaar dan ook de huidige procedure.

| (5) | Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen. |
| --- | --- |

(5)

Op 17 december 2008 hebben de Nederlandse autoriteiten de Commissie in kennis gesteld van hun voornemen om het belang van Fortis Bank Nederland in RFS Holdings over te nemen voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De transactie is op 24 december 2008 ten uitvoer gelegd. Op 2 februari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten de maatregel, terwille van de rechtszekerheid, formeel aangemeld als zijnde maatregelen die geen steun vormen.

| (6) | Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 21 januari 2009 hebben de Nederlandse autoriteiten aanvullende inlichtingen verschaft. Bij brief van 28 januari 2009 heeft de Commissie om aanvullende inlichtingen verzocht, die bij brief van 2 maart 2009 zijn verschaft.

2.   TOEPASSINGSBEREIK VAN HET ONDERHAVIGE BESLUIT

| (7) | In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is. |
| --- | --- |

(7)

In dit besluit zal de Commissie een voorlopige beoordeling maken van de vraag of de maatregelen van 3 oktober 2008 (de overname van Fortis Bank Nederland door de Staat, het verschaffen van financiering aan de bank en de overname van de door Fortis Bank SA/NV verstrekte lange leningen), en de overname op 24 december 2008 van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland, steun vormen ten behoeve van Fortis Bank Nederland en de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, en zo ja of deze steun eventueel verenigbaar is.

3.   BESCHRIJVING

3.1.   Beschrijving van de potentiële begunstigden

3.1.1.   Fortis Bank Nederland

| (8) | Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro. |
| --- | --- |

(8)

Vóór haar overname door de Nederlandse Staat op 3 oktober 2008 was Fortis Bank Nederland een dochteronderneming van Fortis Bank SA/NV. Worden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro buiten beschouwing gelaten, dan was Fortis Bank Nederland de op drie na grootste bank op de Nederlandse retail- en zakelijke markt — nà Rabobank, ING en ABN Amro.

| (9) | De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten. |
| --- | --- |

(9)

De bank is georganiseerd in twee divisies: Retail Banking en Merchant & Private Banking. Meer bepaald biedt de divisie Retail Banking financiële diensten aan retail-cliënten zoals particulieren, zelfstandigen, vrijeberoepsbeoefenaren en kleine ondernemingen. De divisie Merchant & Private Banking omvat een breed scala bankproducten en -diensten voor grote ondernemingen en institutionele cliënten, middelgrote ondernemingen en ondernemers, en private banking-cliënten.

| (10) | In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(10)

In 2007 bedroeg de nettowinst van Fortis Bank Nederland 1,3 miljard EUR. Per 31 december 2007 bedroeg haar balanstotaal 272 miljard EUR. Doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro die tegen 24,2 miljard EUR in de boeken waren geregistreerd (waarmee de overnameprijs werd weerspiegeld), voor 6,5 miljard EUR zijn verkocht, heeft de bank in 2008 een nettoverlies van 18,5 miljard EUR geleden. Per 31 december 2008 bedroeg haar balanstotaal 184 miljard EUR. Eind 2008 had Fortis Bank Nederland 9 793 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.1.2.   De geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (11) | De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf. |
| --- | --- |

(11)

De bankactiviteiten van ABN Amro die volgens planning aan de eigenaar van de N-aandelen van RFS Holdings zouden worden overgedragen, vormden de op twee na grootste bank op de Nederlandse retailmarkt en de grootste bank op de Nederlandse markt voor bankdiensten voor het midden- en kleinbedrijf.

| (12) | Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat. |
| --- | --- |

(12)

Deze bank is georganiseerd in twee grote divisies: de divisie Private Banking en de divisie Banking die de retail- en de zakelijke activiteiten omvat.

| (13) | In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst. |
| --- | --- |

(13)

In 2007 hadden de geoormerkte activiteiten van ABN Amro een operationele winst (vóór belastingen) van 1,5 miljard EUR en een balanstotaal van 163 miljoen EUR. Per 30 september 2008 hadden zij 23 300 medewerkers (voltijdequivalenten) in dienst.

3.2.   Beschrijving van de in het onderhavige besluit beoordeelde maatregelen

| (14) | Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A). |
| --- | --- |

(14)

Op 3 oktober 2008 heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland voor 12,8 miljard EUR overgenomen van Fortis Bank SA/NV, die in grote moeilijkheden verkeerde (maatregel A).

| (15) | Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV. |
| --- | --- |

(15)

Fortis Bank Nederland was sterk geïntegreerd met Fortis Bank SA/NV. Met name waren activiteiten zoals IT, administratie en treasury gecentraliseerd binnen Fortis Bank SA/NV.

| (16) | Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR. |
| --- | --- |

(16)

Aangezien Fortis Bank Nederland meer leende dan zij via deposito's bij haar cliënten ophaalde, had zij voortdurend te maken met een funding gap die, door het ontbreken van een treasury-afdeling bij Fortis Bank Nederland, door Fortis Bank SA/NV werd gefinancierd. De nettokredietverschaffing door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland op de korte en de lange termijn bedroeg ten tijde van de transactie [55-45] miljard EUR.

| (17) | Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:






  — | Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B); |
| --- | --- | --- |

(17)

Binnen die context zijn de partijen bij de overeenkomst van 3 oktober 2008, met het oog op een daadwerkelijke scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, het volgende overeengekomen:

—

Fortis Bank Nederland zal onmiddellijk haar 34 miljard EUR kortlopende schulden aan Fortis Bank SA/NV aflossen. Om Fortis Bank Nederland in staat te stellen deze aflossing uit te voeren en zichzelf te financieren, verschaft de Nederlandse Staat haar een kredietlijn van 5 miljard EUR voor haar dagelijkse behoeften en een kredietlijn van 40 miljard EUR voor haar schulden op langere termijn. De Staat berekent daarvoor een rente van Euribor plus 25 basispunt voor funding tot één jaar en plus 50 basispunt voor langere looptijden (maatregel B);

| — | de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C). |
| --- | --- |

—

de Nederlandse Staat neemt daarnaast 16 miljard EUR lange leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over. Dit gebeurde in de vorm van een novatie
   (12), hetgeen betekent dat voor Fortis Bank Nederland de oorspronkelijke contractvoorwaarden blijven gelden, maar dat alleen de identiteit van de crediteur is veranderd (de Staat in plaats van Fortis Bank SA/NV). Met andere woorden, Fortis Bank Nederland werd niet van een deel van haar verplichtingen bevrijd. Als overnameprijs voor deze leningen betaalde de Staat 6 miljard EUR in contanten aan Fortis Bank SA/NV en droeg zij staatsleningen met een nominale waarde van 10 miljard EUR aan haar over (maatregel C).

| (18) | Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden. |
| --- | --- |

(18)

Op 24 december 2008 heeft de Nederlandse Staat de door Fortis Bank Nederland gehouden N-aandelen van RFS Holdings voor 6,5 miljard EUR verworven (maatregel D), waardoor deze rechtstreekse zeggenschap over de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft verkregen. De Staat voldeed de aankoopprijs door Fortis Bank Nederland leningen ten belope van 6,5 miljard EUR kwijt te schelden.

3.3.   De moeilijkheden van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro

| (19) | De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg. |
| --- | --- |

(19)

De problemen die Fortis Bank SA/NV aan de rand van het faillissement hebben gebracht, zijn in de punten 13 tot 21 van het besluit van 3 december 2008 beschreven. Daarom verwijst de Commissie hier naar die punten. Kort gezegd, Fortis Bank SA/NV kwam in steeds grotere moeilijkheden doordat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro tegen een hoge prijs waren verworven, doordat de bank het moeilijk had de financiering van deze overname rond te krijgen en door haar aanzienlijke portfolio gestructureerde kredieten, waarvan de waarde door de subprime-crisis sterk te lijden kreeg.

| (20) | Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd. |
| --- | --- |

(20)

Omdat Fortis Bank Nederland sterk geïntegreerd was in Fortis Bank SA/NV en voor haar funding daarvan afhankelijk was, vormden de zware moeilijkheden van Fortis Bank SA/NV een rechtstreekse bedreiging voor Fortis Bank Nederland. Bovendien had het feit dat de aandelen-RFS Holdings door Fortis Bank Nederland werden gehouden en in haar boekhouding tegen de aankoopprijs waren gewaardeerd, een rechtstreekse impact op Fortis Bank Nederland door het waardeverlies van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank Nederland eind 2008 voor 0,9 miljard EUR voorzieningen moest aanleggen voor leningen verschaft aan fondsen die — al dan niet rechtstreeks — middelen aan Bernard L. Madoff Investment Securities LLC hadden toevertrouwd.

| (21) | Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden. |
| --- | --- |

(21)

Wat betreft de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voeren de Nederlandse autoriteiten aan dat de moeilijkheden van Fortis Bank Nederland een bedreiging vormden voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zonder dat zij evenwel uitlegden hoe het faillissement van Fortis Bank Nederland tot het faillissement van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro had kunnen leiden. Zoals door de Nederlandse autoriteiten is bevestigd, zijn de geoormerkte activiteiten van ABN Amro voor hun funding niet van Fortis Bank Nederland afhankelijk. Herhaald zij hier dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro niet binnen Fortis Bank Nederland worden geconsolideerd en nog steeds een juridisch en operationeel afzonderlijke entiteit vormen, die binnen RFS Holdings wordt gehouden.

4.   STANDPUNT VAN DE NEDERLANDSE AUTORITEITEN

| (22) | Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun. |
| --- | --- |

(22)

Ten aanzien van maatregel A verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij voor de overname van Fortis Bank Nederland een marktprijs hebben betaald. De zakenbank die door de Nederlandse overheid was ingehuurd, berekende de waarde van Fortis Bank Nederland (inclusief de geoormerkte activiteiten van ABN Amro) op tussen [...] en [...] miljard EUR (13). De prijs van 12,8 miljard EUR, die de uitkomst is van onderhandelingen met de verkoper, is dus marktconform en de transactie behelst geen steun.

| (23) | Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(23)

Ten aanzien van de maatregelen B en C verklaren de Nederlandse autoriteiten dat zij Fortis Bank Nederland funding tegen marktconforme tarieven hebben verschaft. Het tarief dat zij Fortis Bank Nederland voor funding op korte en middellange termijn hebben berekend (maatregel B), is volgens hen hetzelfde als het tarief dat tot dan toe door Fortis Bank SA/NV was berekend. Wat de langlopende leningen betreft (maatregel C), is er geen invloed op de fundingkosten van Fortis Bank Nederland omdat de bestaande leningsovereenkomsten gehandhaafd blijven. Daarom behelzen de maatregelen B en C geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (24) | Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(24)

Ten aanzien van maatregel D verklaren de Nederlandse autoriteiten dat er geen sprake is van steun, omdat de prijs in overeenstemming is met de waardering die de zakenbank ten tijde van de transactie op 3 oktober 2008 heeft uitgevoerd. Voorts beklemtonen de Nederlandse autoriteiten dat Banco Santander en Royal Bank of Scotland, die met de verkoop van het belang in RFS Holdings aan de Nederlandse Staat moesten instemmen, daadwerkelijk hun instemming hebben gegeven. Volgens de Nederlandse autoriteiten hebben deze beide banken zodoende erkend dat de prijs van 6,5 miljard EUR een reële waarde is. Zij voeren aan dat de prijs die de Nederlandse Staat heeft betaald, de hoogte van de waardering van RFS Holdings in de boeken van Banco Santander en Royal Bank of Scotland beïnvloedt. Daarom behelst maatregel D geen steun voor Fortis Bank Nederland.

| (25) | De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland. |
| --- | --- |

(25)

De Nederlandse autoriteiten voeren aan dat, mocht de Commissie tot het oordeel komen dat de maatregelen toch steun vormen, deze verenigbaar zijn met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Volgens hen heeft de huidige toestand op de markt zware gevolgen gehad voor de positie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland.

| (26) | Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft. |
| --- | --- |

(26)

Op het tijdstip van de transactie van 3 oktober 2008 was de liquiditeitspositie van Fortis Bank SA/NV en Fortis Bank Nederland zo sterk verslechterd dat zij in hun voortbestaan werden bedreigd. Een faillissement van Fortis Bank SA/NV en van Fortis Bank Nederland zou ook de geoormerkte activiteiten van ABN Amro in gevaar hebben gebracht. Volgens de Nederlandse autoriteiten dient Fortis Bank Nederland als een „systeemrelevante” bank te worden beschouwd, gelet op haar marktaandeel op de Nederlandse bancaire markt en haar cruciale rol in het Nederlandse betalingsverkeer en in de clearing en afwikkeling van financiële transacties. Daarom heeft de Nederlandse Staat Fortis Bank Nederland overgenomen om de bank te redden en zodoende een ernstige verstoring van de financiële stabiliteit en schadelijke overloopeffecten naar de economie te voorkomen. Volgens de Nederlandse autoriteiten was het besluit om Fortis Bank Nederland funding te verschaffen en de langlopende leningen van Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland over te nemen, bedoeld om een daadwerkelijke scheiding van de beide banken mogelijk te maken, zonder dat de voorwaarden van de fundingovereenkomsten tussen Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV werden gewijzigd. De Nederlandse Staat is voornemens Fortis Bank Nederland funding te verschaffen totdat een nieuw opgerichte treasury-afdeling kan opereren en voldoende funding op de markt kan aantrekken. Op de vraag van de Commissie of deze funding ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam, hebben de Nederlandse autoriteiten aangegeven dat dit niet het geval was, aangezien er geen rechtstreekse funding van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro door de Staat is en Fortis Bank Nederland evenmin funding aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro verschaft.

| (27) | Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. |
| --- | --- |

(27)

Wat betreft de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (maatregel D), geven de Nederlandse autoriteiten aan dat deze resulteerde in een verbetering van de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland, die als gevolg van de waardevermindering de geoormerkte activiteiten van ABN Amro (14) tot onder het door De Nederlandsche Bank vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken.

5.   BEOORDELING

5.1.   Is er sprake van staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag?

| (28) | In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt. |
| --- | --- |

(28)

In de eerste plaats dient de Commissie na te gaan of de vier maatregelen die op 3 oktober en 24 december 2008 ten uitvoer zijn gelegd, staatssteun vormen. Overeenkomstig artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt.

5.1.1.   De maatregelen van 3 oktober 2008 (de maatregelen A, B en C)

| (29) | De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden. |
| --- | --- |

(29)

De maatregelen A, B en C maakten van dezelfde overeenkomst deel uit. Zoals de Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven, dienden, met het oog op de scheiding van Fortis Bank Nederland en Fortis Bank SA/NV, niet alleen de aandelen-Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV te worden overgenomen (maatregel A), maar diende er ook een eind te worden gemaakt aan de omvangrijke funding van Fortis Bank Nederland door Fortis Bank SA/NV. Vandaar de noodzaak van de maatregelen B en C. Deze drie maatregelen zijn dus onderling verbonden.

| (30) | In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn. |
| --- | --- |

(30)

In punt 50 van het besluit van 3 december 2008 was de Commissie al tot de conclusie gekomen dat de Nederlandse Staat bij het aangaan van die transactie niet als een particuliere investeerder had gehandeld. In het besluit van 3 december 2008 wordt aangegeven dat „geen enkele particuliere investeerder op het precieze tijdstip dat het nagenoeg onmogelijk was geworden om zich op de interbankenmarkt te financieren, bereid (of in staat) was geweest een dergelijke transactie aan te gaan die de toekenning van een financiering van 50 miljard EUR vereiste”. Daarom wordt in dat besluit geoordeeld dat de transactie bestaande uit de maatregelen A, B en C niet aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. In het onderhavige besluit behoeft daarom niet opnieuw te worden nagegaan of deze transactie aan het criterium van de particuliere investeerder handelend in een markteconomie voldoet. Voorts zij hier herhaald dat in het besluit van 3 december 2008 wordt geconcludeerd dat de transactie steun ten faveure van Fortis Bank SA/NV inhield, die met de gemeenschappelijke markt verenigbaar bleek te zijn.

| (31) | Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend. |
| --- | --- |

(31)

Om te bepalen of deze transactie ook steun voor Fortis Bank Nederland en voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro omvat, dient te worden onderzocht of daarmee aan deze beide banken een voordeel wordt verleend.

| (32) | De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. |
| --- | --- |

(32)

De Commissie tekent aan dat met maatregel A, op zich beschouwd, geen voordeel aan Fortis Bank Nederland lijkt te worden verleend. Er worden geen middelen aan Fortis Bank Nederland overgedragen, aangezien de verkoopprijs aan de verkoper — Fortis Bank SA/NV — wordt betaald. Indien de Staat voor de bestaande aandelen-Fortis Bank Nederland een te hoge prijs betaalt, zou het steun betreffen aan de verkoper (Fortis Bank SA/NV) — en niet aan de overgenomen entiteit. Daarom concludeert de Commissie dat deze maatregel, als dusdanig, geen steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt. Zoals echter verder nog wordt aangetoond, maakt deze maatregel deel uit van een transactie — de scheiding van Fortis Bank Nederland van Fortis Bank SA/NV — die steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland inhoudt.

| (33) | Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt. |
| --- | --- |

(33)

Maatregel B (de kredietlijn van 45 miljard EUR die de Staat voor korte en lange schulden verschaft) lijkt een aanzienlijk voordeel voor Fortis Bank Nederland te zijn. Hiermee krijgt Fortis Bank Nederland een kredietbedrag ter beschikking dat zij op de markt niet had kunnen krijgen. Op het tijdstip van de transactie beschikte Fortis Bank Nederland gewoonweg niet over een treasury-afdeling en had zij dus ook geen toegang tot de markt. Voorts lijkt Fortis Bank Nederland tot eind 2008 slechts iets meer dan 10 miljard EUR op de markt te hebben kunnen ophalen. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de prijs die Fortis Bank Nederland heeft betaald voor elk van de leningen die zij sinds 3 oktober 2008 op de markt heeft opgehaald, en aan te geven in hoeverre de door de Staat verschafte funding goedkoper is dan de financiering via de markt.

| (34) | Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren. |
| --- | --- |

(34)

Voorts lijkt maatregel B ook een voordeel voor Fortis Bank Nederland in te houden, ten opzichte van de situatie zoals die bestond vóór 3 oktober 2008, toen zij voor haar funding op korte en middellange termijn van Fortis Bank SA/NV afhankelijk was. Funding op korte en middellange termijn bereikt snel zijn vervaldag en moet daarom regelmatig voor aanzienlijke bedragen worden verlengd. Fortis Bank SA/NV verkeerde in een acute liquiditeitscrisis en stond aan de rand van het faillissement. Op ieder tijdstip bestond de mogelijkheid dat zij, daartoe door de buitengewone verslechtering van haar eigen financiële situatie gedwongen, de verlenging van haar korte en middellange kredieten aan Fortis Bank Nederland had moeten stopzetten. De Nederlandse Staat is een betrouwbaardere financieringsbron en heeft een erg laag faillissementsrisico. Daarom is het voor de bank ook voordeliger om voor haar funding op korte en middellange termijn van de Staat afhankelijk te zijn — in plaats van van Fortis Bank SA/NV. Wat de vergoeding voor deze ondersteuning door de overheid betreft, valt volgens de Nederlandse autoriteiten de rente voor de kredietlijn van de overheid te vergelijken met de rente die Fortis Bank SA/NV tot 3 oktober 2008 berekende. De Nederlandse autoriteiten hebben op dit punt geen feitelijke bewijzen aangedragen. Daarom verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten bewijzen te verschaffen voor de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV in de laatste dagen vóór 3 oktober 2008 korte en middellange funding verschafte. Voorts doet de Commissie opmerken dat Fortis Bank SA/NV, door haar bijzonder moeilijke liquiditeitspositie en haar toenemende fundingkosten, waarschijnlijk min of meer snel het aan Fortis Bank Nederland berekende tarief had opgetrokken indien Fortis Bank Nederland zich via Fortis Bank SA/NV was blijven financieren.

| (35) | Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend. |
| --- | --- |

(35)

Geconcludeerd dient te worden dat met maatregel B aan Fortis Bank Nederland een voordeel lijkt te worden verleend.

| (36) | De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt. |
| --- | --- |

(36)

De Nederlandse autoriteiten hebben aangegeven dat de Staat noch Fortis Bank Nederland in aanzienlijke mate geld leent aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Toch hebben de Nederlandse autoriteiten niet nader uitgelegd hoe de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zichzelf financieren. Aangezien bijna alle banken problemen ondervonden om funding te vinden doordat eind september 2008 de wholesalemarkt volledig was opgedroogd, kan geredelijk worden aangenomen dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro hun moedermaatschappij — Fortis Bank Nederland — om funding zouden hebben verzocht. In dit stadium kan de Commissie dus niet uitsluiten dat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van deze maatregel hebben geprofiteerd. Zij verzoekt de Nederlandse autoriteiten dan ook meer informatie te verschaffen waaruit blijkt dat er geen rechtstreekse noch indirecte kredietverschaffing aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro plaatsvindt.

| (37) | De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(37)

De Commissie doet opmerken dat maatregel B lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland en — indien dat wordt bevestigd — de geoormerkte activiteiten van ABN Amro wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kunnen deze entiteiten op de markt blijven en hun activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland en van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op de Nederlandse bankenmarkt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (38) | Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft. |
| --- | --- |

(38)

Wat maatregel C betreft, tekent de Commissie aan dat de bestaande leningen aan Fortis Bank Nederland niet zijn veranderd. Met andere woorden, Fortis Bank Nederland heeft geen nieuwe middelen ontvangen en zij heeft haar schulden niet verminderd gezien. Evenmin is er een belofte van nieuwe financiering. Niettemin zou er van een voordeel voor Fortis Bank Nederland sprake kunnen zijn, indien Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomsten, het recht zou hebben om de vervroegde aflossing van de leningen te eisen ingeval van een verandering van eigenaar van Fortis Bank Nederland. Het voordeel zou erin bestaan dat Fortis Bank Nederland al deze leningen niet onmiddellijk behoeft af te lossen. Daarom verzoekt de Commissie Nederlandse autoriteiten nadere gegevens te verschaffen over de voorwaarden waarop Fortis Bank SA/NV, op grond van de leningovereenkomst, de aflossing van de leningen aan Fortis Bank Nederland zou kunnen vragen. Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, in dit stadium, niet kan uitsluiten dat met de overname van de lange leningen die Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland heeft verstrekt, een voordeel aan Fortis Bank Nederland wordt verschaft.

| (39) | De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn. |
| --- | --- |

(39)

De Commissie doet opmerken dat maatregel C, mocht daarmee, zoals hier is gesuggereerd, een voordeel worden verleend, lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Dankzij dit selectieve voordeel kan Fortis Bank Nederland op de markt blijven en haar activiteiten voortzetten. Dit overheidsingrijpen verstoort bijgevolg de mededinging. Ook verstoort dit overheidsingrijpen het handelsverkeer tussen lidstaten omdat bepaalde concurrenten van Fortis Bank Nederland op de Nederlandse markt dochterondernemingen van buitenlandse banken zijn.

| (40) | Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat. |
| --- | --- |

(40)

Op basis van de bovenstaande analyse lijkt ten eerste maatregel B steun ten faveure van Fortis Bank Nederland te vormen. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat deze steun ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam. Ten tweede valt niet uit te sluiten dat maatregel C steun ten faveure van Fortis Bank Nederland omvat.

5.1.2.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D)

| (41) | Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd. |
| --- | --- |

(41)

Zoals hier reeds werd aangegeven, zijn de Nederlandse autoriteiten van oordeel dat met de voorwaarden waarop de geoormerkte activiteiten van ABN Amro zijn verworven, geen steun aan Fortis Bank Nederland is verleend. Volgens hen is de prijs marktconform omdat deze in lijn is met een waardering door een deskundige van begin oktober 2008 en omdat de twee overige banken, die indirect door de transactie werden getroffen, daarmee hebben ingestemd.

| (42) | De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken. |
| --- | --- |

(42)

De Commissie tekent aan dat de door de Nederlandse autoriteiten ingehuurde zakenbank begin oktober 2008 concludeerde dat de „waarde — huidig” van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op dat tijdstip [...] miljard EUR bedroeg. Die waarde werd berekend op basis van de koers/winst-ratio's die op dat tijdstip op de markt werden waargenomen. De zakenbank berekende ook een gemiddelde waarde door de cyclus van [...] miljard EUR (15). Die waarde was gebaseerd op de gemiddelde koers/winst-ratio's die door de economische cyclus zijn waargenomen. De Commissie doet opmerken dat alleen de eerste waarde relevant is om de huidige marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te bepalen, aangezien die is gebaseerd op de waarden die thans voor andere banken op de markt worden waargenomen. De tweede waarde die de deskundige berekende, is gebaseerd op waarderingen die zijn waargenomen over een langere periode en die aanzienlijk hoger liggen dan degene die begin oktober 2008 werden waargenomen. De huidige waarde van [...] miljard EUR die door de deskundige is berekend, ligt lager dan de prijs die de Nederlandse autoriteiten hebben betaald. Het saldo [0,5-2] miljard EUR lijkt een aanvullende financieringsbron te zijn die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland heeft verschaft — bovenop de marktprijs. Bovendien dient te worden aangetekend dat tijdens het laatste kwartaal van 2008 een forse daling in de aandelenkoersen van de Europese banken heeft plaatsgevonden. Daarom lijkt de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 aanzienlijk lager te zijn geweest dan de [...] miljard EUR die de deskundige begin oktober had berekend. In dit stadium is de Commissie van oordeel dat de marktprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten tijde van de transactie van 24 december 2008 benaderend kan worden vastgesteld door op het bedrag van [...] miljard EUR een percentage in mindering te brengen dat overeenstemt met de daling van de index van Europese banken tijdens de periode van 1 oktober tot medio december 2008, tijdstip waarop tot de transactie is besloten. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht opmerkingen over deze voorgestelde methodiek te maken.

| (43) | Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld. |
| --- | --- |

(43)

Wat betreft het argument van de Nederlandse autoriteiten dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, verzoekt de Commissie de Nederlandse autoriteiten precies te beschrijven welke invloed de verkoopprijs van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op Royal Bank of Scotland en Banco Santander heeft gehad. Het komt de Commissie voor dat, aangezien de geoormerkte activiteiten van ABN Amro waren voorbestemd om aan de Nederlandse Staat te worden overgedragen (die in plaats van Fortis Bank Nederland eigenaar van deze activiteiten is geworden), een overschatting van de waarde van deze activiteiten geen bijzonder bezwaar voor deze beide banken zou vormen. Met name zou het in het belang van Royal Bank of Scotland zijn om, indien zij de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, zoals de Nederlandse autoriteiten beweren, moet consolideren, zeker te zijn dat de waarde daarvan niet te laag wordt vastgesteld, zodat de omvang van de te boeken bijzondere waardevermindering beperkt blijft. Met andere waarde lijkt, in dit stadium, het feit dat Royal Bank of Scotland en Banco Santander met de prijs van 6,5 miljard EUR hebben ingestemd, geen bewijs te zijn dat deze prijs niet boven de marktprijs ligt, aangezien zij door een overschatte prijs niet zouden worden benadeeld.

| (44) | Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. |
| --- | --- |

(44)

Geconcludeerd dient te worden dat de Nederlandse Staat de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft gekocht tegen een prijs die op het tijdstip van de transactie boven hun marktwaarde lag. Dergelijke transactie lijkt dus een voordeel voor de verkoper — Fortis Bank Nederland — te vormen, die daarmee een hogere prijs ontvangt dan hij op de markt had kunnen krijgen. Op zich lijkt deze transactie geen voordeel voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te vormen, omdat de opbrengsten van de verkoop naar Fortis Bank Nederland gaan — en niet naar de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

| (45) | De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen. |
| --- | --- |

(45)

De Commissie doet opmerken dat deze maatregel lijkt te voldoen aan alle overige voorwaarden van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, om van staatssteun te kunnen spreken. De maatregel behelst staatsmiddelen omdat de Staat de aankoopprijs voor de geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald door aan Fortis Bank Nederland toegekende leningen kwijt te schelden. Hij is selectief omdat hij alleen aan Fortis Bank Nederland wordt verleend. Zonder dit selectieve voordeel, zou de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland zijn gedaald tot onder het niveau dat door de bankentoezichthouder wordt verlangd, hetgeen de voortzetting van de activiteiten van Fortis Bank Nederland in gevaar had gebracht. Of anders had Fortis Bank Nederland tegen een hoge kostprijs kapitaal op de markt moeten ophalen. De overheidsmaatregel verstoort dus de mededinging. Zoals reeds is aangegeven, zijn sommige concurrenten van Fortis Bank Nederland dochterondernemingen van buitenlandse banken en wordt het handelsverkeer tussen lidstaten dus ongunstig beïnvloed. Bijgevolg lijkt de transactie steun ten behoeve van Fortis Bank Nederland te behelzen.

5.2.   Verenigbaarheid van de steun

5.2.1.   Toepasselijkheid van artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (46) | Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst. |
| --- | --- |

(46)

Artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag biedt de Commissie de mogelijkheid steun verenigbaar te verklaren met de gemeenschappelijke markt indien deze is bestemd „om een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Zoals reeds is aangegeven, verkeerde Fortis Bank SA/NV op 3 oktober 2008 in een dergelijk uitzonderlijke liquiditeitscrisis dat het risico op een faillissement groot was. Gezien de sterke operationele en financiële banden tussen de beide partijen, is het erg waarschijnlijk dat een faillissement van Fortis Bank SA/NV tot een faillissement van Fortis Bank Nederland had geleid. Eind december 2008 heeft de Staat ingegrepen omdat de solvabiliteitsratio van Fortis Bank Nederland onder het door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland vastgestelde niveau van [...] % dreigde te zakken. De Commissie erkent dat, in het kader van de uitzonderlijk zware financiële crisis die sinds medio september 2008 woedt, het faillissement van Fortis Bank Nederland, de op drie na grootste bank in Nederland, systeemeffecten zou hebben gehad en de Nederlandse economie ernstige schade zou hebben toegebracht. Daarom kan de Commissie ermee instemmen dat deze maatregelen met het oog op de redding van Fortis Bank Nederland onder deze uitzonderlijke omstandigheden aan artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag kunnen worden getoetst.

5.2.2.   De maatregelen B en C beoordeeld op hun verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (47) | Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd). |
| --- | --- |

(47)

Sinds het begin van de huidige crisis heeft de Commissie drie mededelingen goedgekeurd waarin zij uiteenzet hoe zij de verschillende soorten steunmaatregelen zal beoordelen. In de mededeling van de Commissie van 13 oktober 2008 betreffende de toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (16) (hierna „de bankenmededeling” genoemd) is bepaald op welke voorwaarden steun voor de banksector in de huidige crisis verenigbaar is op grond van artikel 87, lid 3, onder b). Deze mededeling bevat nadere bepalingen betreffende liquiditeitssteun in de vorm van staatsgaranties. In de mededeling van de Commissie van 15 december 2008„De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen” (17) (hierna „de herkapitalisatiemededeling” genoemd) zet de Commissie uiteen hoe zij in de huidige crisis herkapitalisatieoperaties zal beoordelen. Ten slotte heeft de Commissie op 25 februari 2009 een mededeling goedgekeurd betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (18) (hierna „de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa” genoemd).

| (48) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(48)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt, binnen de transactie van 3 oktober 2008, met de overheidsmaatregelen B en C steun aan Fortis Bank Nederland te worden verleend doordat zij een ruime kredietfaciliteit verschaft krijgt (maatregel B) en — mocht dat worden bevestigd — Fortis Bank Nederland de grote leningen niet vervroegd behoeft af te lossen (maatregel C). De kredietfaciliteit (maatregel B) kwam mogelijk ook ten goede aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro. Dit soort overheidsmaatregel is geen herkapitalisatie of activaondersteuning. Daarom lijkt deze niet onder de herkapitalisatiemededeling of onder de mededeling betreffende aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa te vallen. Dit soort steun dient dus te worden getoetst aan de algemene voorwaarden van de bankenmededeling. Een dergelijke aanpak is passend omdat dit soort liquiditeitssteun overeenkomsten vertoont met staatsgaranties die zijn bedoeld om banken gemakkelijker toegang tot funding te geven, en waarover nadere bepalingen in de bankenmededeling zijn opgenomen.

| (49) | Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:






  — | „doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald; |
| --- | --- | --- |

(49)

Volgens punt 15 van de bankenmededeling, en overeenkomstig de algemene beginselen die aan de staatssteunvoorschriften van het Verdrag ten grondslag liggen, is het zo dat alle steunmaatregelen:

—

„doelgericht moeten zijn, zodat daarmee daadwerkelijk de doelstelling van het opheffen van een ernstige verstoring in de economie kan worden behaald;

| — | evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en |
| --- | --- |

—

evenredig moeten zijn aan de uitdaging, zonder verder te gaan dan wat nodig is om dit doel te bereiken, en

| — | aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”. |
| --- | --- |

—

aldus moeten zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten, andere sectoren en andere lidstaten tot een minimum beperkt blijven”.

| (50) | In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen. |
| --- | --- |

(50)

In de eerste plaats zal de Commissie hier maatregel B beoordelen.

| (51) | Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn. |
| --- | --- |

(51)

Wat betreft de eerste voorwaarde — de doelgerichtheid van de steun — tekent de Commissie aan dat deze kredietfaciliteit aan Fortis Bank Nederland moest worden verstrekt om haar daadwerkelijk van Fortis Bank SA/NV te scheiden. Zonder deze faciliteit zou Fortis Bank Nederland voor korte en middellange funding nog steeds afhankelijk zijn van Fortis Bank SA/NV, die op de rand van het faillissement stond. Daarom lijkt de maatregel doelgericht te zijn.

| (52) | Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:






  i) | ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- | --- |

(52)

Wat betreft het tweede criterium — de evenredigheid van de steun — betwijfelt de Commissie dat de maatregel evenredig is:

i)

ten aanzien van de vergoeding voor de funding door de Staat herhaalt de Commissie dat zij de hoogte van de garantievergoedingen heeft beoordeeld in het kader van de garantieregelingen die de lidstaten hebben aangemeld op grond van de mededeling van de Europese Centrale Bank (ECB) van 20 oktober 2008. In die mededeling worden de volgende premies voor staatsgaranties ten behoeve van verplichtingen van banken aanbevolen: 1.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van drie tot twaalf maanden dient een premie van 50 basispunt op jaarbasis te worden berekend; 2.voor garanties ten behoeve van verplichtingen van banken met een looptijd van meer dan 1 jaar dient een premie van 50 basispunt te worden berekend, te verhogen met de historische credit default swaps (cds) van de bank. De Commissie heeft toestemming verleend voor een Nederlandse garantieregeling die nauw bij deze aanbevelingen aansluit (19). Voor zover de Commissie bekend, zijn de schuldinstrumenten die in het kader van deze regeling — en van vergelijkbare regelingen in andere lidstaten — een staatsgarantie hebben ontvangen, uitgegeven met een positieve spread boven Euribor. Met andere woorden, de banken moeten de investeerder een rentevoet boven Euribor betalen en moeten daarbovenop de garantiepremie aan de Staat betalen. Zoals hier is uiteengezet, verschaft de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland funding tegen een rentevoet van 25 basispunt boven Euribor voor leningen met een looptijd van minder dan één jaar en van 50 basispunt boven Euribor voor leningen met een langere looptijd. Dit betekent dat de marge boven Euribor die voor de kredietfaciliteit wordt berekend, lager is dan de garantiepremie die in het kader van de door de Commissie goedgekeurde garantieregeling wordt berekend. Daarom lijkt de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte funding goedkoper te zijn dan de fundingkosten die Fortis Bank Nederland had moeten maken indien zij op de markt schuldinstrumenten zou uitgeven die, in het kader van de goedgekeurde Nederlandse garantieregeling, door de Staat worden gegarandeerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding die de Nederlandse Staat aan Fortis Bank Nederland berekent, voldoende hoog is om te oordelen dat de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| ii) | ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt; |
| --- | --- |

ii)

ook betwijfelt de Commissie dat de periode om leningen op te nemen in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, tot het minimum beperkt blijft. Er is namelijk geen datum vastgesteld waarop deze faciliteit afloopt. In de door Commissie goedgekeurde garantieregelingen is er voor het toekennen van een staatsgarantie een strikt afgelijnde termijn vastgesteld. Daarom betwijfelt de Commissie dat de looptijd van de steun tot het noodzakelijke minimum is beperkt;

| iii) | de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

iii)

de Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten ook te verduidelijken wat de langste looptijd is voor de door de Staat verstrekte leningen. Bij de aangemelde garantieregelingen heeft de Commissie de looptijd van de gegarandeerde schuldinstrumenten beperkt tot 3 jaar en, in een gering aantal gevallen, tot 5 jaar. Omdat de Commissie niet weet wat, in het kader van de door de Staat verleende kredietlijn, de langst mogelijke looptijd is, is zij niet bij machte na te gaan of de looptijd van de aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft;

| iv) | de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren. |
| --- | --- |

iv)

de Commissie betwijfelt ook dat het volume van de door de Staat aan Fortis Bank Nederland verschafte leningen tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. De Nederlandse autoriteiten wordt verzocht nader uiteen te zetten hoe zij het leningsplafond in het kader van de kredietfaciliteit van de Staat hebben vastgesteld en uit te leggen waarom dit het noodzakelijke minimum is om Fortis Bank Nederland in staat te stellen op de markt te blijven opereren.

| (53) | De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken. |
| --- | --- |

(53)

De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten bij elk van de voorgaande punten van twijfel opmerkingen te maken.

| (54) | Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet. |
| --- | --- |

(54)

Wat betreft de derde voorwaarde — de maatregel moet zodanig zijn ontworpen dat negatieve overloopeffecten naar concurrenten tot een minimum beperkt blijven — betwijfelt de Commissie dat daaraan is voldaan. In de eerste plaats betwijfelt de Commissie, zoals reeds is uiteengezet, dat de steun evenredig is en tot het noodzakelijke minimum beperkt blijft. Daarom valt niet uit te sluiten dat met de maatregel buitensporige voordelen aan Fortis Bank Nederland worden verleend, zodat daarmee de mededinging buitensporig wordt verstoord. Ten tweede dienen, volgens punt 27 van de bankenmededeling, met het oog op het voorkomen van een buitensporige mededingingverstoring, bepaalde beschermingsmaatregelen te worden genomen. In dit stadium betwijfelt de Commissie dat er afdoende beschermingsmaatregelen, zoals die in punt 27 van de bankenmededeling zijn opgesomd, zijn opgezet.

| (55) | Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen. |
| --- | --- |

(55)

Al deze punten van twijfel gelden ook voor de financiering die de geoormerkte activiteiten van ABN Amro, al dan niet rechtstreeks, in het kader van maatregel B hebben ontvangen.

| (56) | Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(56)

Om de voorgaande redenen betwijfelt de Commissie dat de steun die in maatregel B vervat lijkt te zijn, verenigbaar is met de bankenmededeling en met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

| (57) | Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(57)

Wat maatregel C betreft, indien Fortis Bank SA/NV de mogelijkheid had om een vervroegde aflossing van de aan Fortis Bank Nederland verstrekte leningen te vragen en het overheidsingrijpen bijgevolg steun aan Fortis Bank Nederland is, lijkt de steun doelgericht te zijn, omdat Fortis Bank Nederland geen middelen zou hebben kunnen vinden om de vervroegde aflossing van 16 miljard EUR schulden te financieren. Of de steun wat betreft looptijd en vergoeding tot het minimum beperkt blijft, valt te betwijfelen omdat niet is aangetoond dat de Staat de bestaande leningen niet had kunnen vervangen door kortere en duurdere leningen aan Fortis Bank Nederland. Ten slotte geldt, wat betreft het vermijden van buitensporige mededingingverstoringen, dezelfde twijfel als die welke voor maatregel B werd geformuleerd. Daarom betwijfelt de Commissie dat de steun die eventueel met maatregel C is gemoeid, verenigbaar zou zijn met de bankenmededeling en artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

5.2.3.   De transactie van 24 december 2008 (maatregel D) beoordeeld op haar verenigbaarheid met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag

| (58) | Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst. |
| --- | --- |

(58)

Zoals reeds is uiteengezet, lijkt de prijs die de Staat aan Fortis Bank Nederland voor de overname van geoormerkte activiteiten van ABN Amro heeft betaald, boven de marktprijs te liggen. Het gedeelte van de prijs dat de marktprijs overschrijdt, lijkt hetzelfde effect te hebben als een herkapitalisatie van de bank voor een overeenkomstig bedrag. De Nederlandse autoriteiten erkennen dat met de transactie werd beoogd de solvabiliteit van Fortis Bank Nederland te versterken, omdat deze onder het niveau dreigde te zakken dat door De Nederlandsche Bank voor Fortis Bank Nederland is vastgesteld. Daarom is de Commissie, in dit stadium, van oordeel dat deze maatregel aan de herkapitalisatiemededeling dient te worden getoetst.

| (59) | In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen. |
| --- | --- |

(59)

In de herkapitalisatiemededeling zijn de beginselen en de regels vastgesteld die de lidstaten bij het herkapitaliseren van banken in acht moeten nemen. Met name worden in die mededeling de criteria vastgesteld voor de vergoeding van de gekozen maatregelen en voor de mechanismen om buitensporige concurrentieverstoringen te voorkomen.

| (60) | Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet. |
| --- | --- |

(60)

Om een herkapitalisatieoperatie te beoordelen, besteedt de Commissie bijzondere aandacht aan het risicoprofiel van de begunstigde instelling op het tijdstip van de maatregel. Met name worden in punt 2.2 van de herkapitalisatiemededeling de voorwaarden vastgesteld voor de herkapitalisatie van fundamenteel gezonde banken, terwijl in punt 2.3 de herkapitalisatie van de overige banken wordt behandeld. Daarom is het van belang om eerst te bepalen of Fortis Bank Nederland fundamenteel gezond was of niet.

| (61) | Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):






  i) | de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder; |
| --- | --- | --- |

(61)

Bij de beoordeling van het risicoprofiel van een bank door de Commissie in het kader van een beoordeling van een herkapitalisatiemaatregel op grond van de staatssteunregels, houdt de Commissie rekening met de positie van de bank ten aanzien van de hiernavolgende indicatoren (20):

i)

de kapitaaltoereikendheid: de Commissie staat positief tegenover de beoordeling van de solvabiliteit en haar toekomstige kapitaaltoereikendheid wanneer die de uitkomst is van een doorlichting door de nationale toezichthouder;

| ii) | de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt; |
| --- | --- |

ii)

de omvang van de herkapitalisatie: de Commissie beschouwt het als een positief element wanneer een herkapitalisatie in omvang beperkt is, en bijvoorbeeld niet meer dan 2 % van de risicogewogen activa van de bank vertegenwoordigt;

| iii) | de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel; |
| --- | --- |

iii)

de huidige cds-spreads: de Commissie beschouwt een spread die gelijk is aan of lager dan het gemiddelde als een indicator van een lager risicoprofiel;

| iv) | de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel. |
| --- | --- |

iv)

de huidige rating van de bank en haar outlook: de Commissie beschouwt een rating A (of hoger) en een stabiele of positieve outlook als een indicator van een geringer risicoprofiel.

| (62) | Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken. |
| --- | --- |

(62)

Ten aanzien van de kapitaaltoereikendheid merkt de Commissie op dat de Nederlandse Staat geen beoordeling en doorlichting door de nationale toezichthouder heeft ingediend. Een dergelijke beoordeling is een cruciale factor om de bepalen of Fortis Bank Nederland als een „gezonde bank” kan worden aangemerkt. Op dit punt tekent de Commissie ook aan dat de bank in 2008 een hoog nettoverlies heeft geboekt als gevolg van het grote verlies (17,7 miljard EUR) op de verkoop van haar belang in RFS Holdings en een voorziening van 0,9 miljard EUR in verband met de Madoff-default. Wanneer deze beide uitzonderlijke elementen buiten beschouwing worden gelaten, genereerde de bank een netto operationele winst van 604 miljoen EUR. Het eigen vermogen daalde van 21,7 miljard EUR (eind 2007) tot 3 miljard EUR (eind 2008). In diezelfde periode bleef het toetsingsvermogen van de bank nagenoeg ongewijzigd op rond [...] miljard EUR. De Commissie verzoekt de Nederlandse autoriteiten uit te leggen hoe Fortis Bank Nederland over de komende jaren voldoende winst zal behalen en over voldoende kapitaal zal beschikken.

| (63) | Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008). |
| --- | --- |

(63)

Wat betreft de omvang van de herkapitalisatie, is nog niet duidelijk of de steun hoger uitkomt dan 2 % van de risicogewogen activa. De omvang van de steun is, zoals reeds is opgemerkt, nog niet bekend. De steun zal worden berekend als het verschil tussen de overnameprijs (6,5 miljard EUR) en de marktwaarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro op het tijdstip van de transactie (nl. 24 december 2008).

| (64) | Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is. |
| --- | --- |

(64)

Wat de huidige cds-spreads betreft, verzoekt de Commissie de Nederlandse Staat gegevens te verschaffen over de cds-notering van Fortis Bank Nederland, voor zover die beschikbaar is.

| (65) | Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).







  Ratingbureau | Langetermijnrating | Kortetermijnrating |
| --- | --- | --- | --- |
| S&P (8.1.2009) | A | A-1 |
| Fitch (6.10.2008) | A+ | F1+ |
| Moody's (17.12.2008) | A1 (positieve outlook) | P-1 |

(65)

Ten aanzien van de rating van de bank en haar outlook merkt de Commissie op dat de huidige ratings die door internationale ratingbureaus worden bekendgemaakt, in ruime mate een afspiegeling zijn van het feit dat de bank in handen is van de Nederlandse Staat (21).

Ratingbureau

Langetermijnrating

Kortetermijnrating

S&P (8.1.2009)

A

A-1

Fitch (6.10.2008)

A+

F1+

Moody's (17.12.2008)

A1 (positieve outlook)

P-1

| (66) | Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd. |
| --- | --- |

(66)

Daarom lijken deze ratings geen afspiegeling te zijn van de intrinsieke kredietwaardigheid van Fortis Bank Nederland en van haar mogelijkheden om in de toekomst winst te genereren. Evenzo werden de ratings vóór 3 oktober 2008 sterk beïnvloed door het feit dat Fortis Bank Nederland een onderdeel van Fortis Bank SA/NV was en daarin sterk was geïntegreerd.

| (67) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is. |
| --- | --- |

(67)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie, aangezien belangrijke informatie om de vier criteria van de herkapitalisatiemededeling te kunnen toepassen ontbreekt, in dit stadium niet bij machte is te bepalen of Fortis Bank Nederland al dan niet als een „gezonde bank” moet worden beschouwd. In dit stadium kan zij niet bepalen of punt 2.2 dan wel punt 2.3 van de herkapitalisatiemededeling van toepassing is.

| (68) | Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:






  i) | indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen; |
| --- | --- | --- |

(68)

Niettemin heeft de Commissie nu reeds op de volgende punten twijfel ten aanzien van de vraag of wel is voldaan aan de voorwaarden die de punten 2.2 en 2.3 van de herkapitalisatiemededeling gemeen hebben:

i)

indien punt 2.2 van toepassing is, moeten de Nederlandse autoriteiten een plan voor het herstel van de levensvatbaarheid van de bank indienen, terwijl zij, ingeval punt 2.3 van toepassing is, een herstructureringsplan moeten indienen. Met andere woorden, in beide gevallen moeten de Nederlandse autoriteiten een plan indienen waarin wordt aangegeven hoe de bank haar levensvatbaarheid zal herstellen. Tot op heden hebben de Nederlandse autoriteiten nog geen dergelijk gedetailleerd plan ingediend, maar de Commissie is wel al in kennis gesteld van hun voornemen om de levensvatbaarheid van Fortis Bank Nederland op de lange termijn te herstellen door Fortis Bank Nederland met de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te integreren. De Commissie doet opmerken dat zij in haar beschikking van 3 oktober 2007 de concentratie van deze beide entiteiten heeft goedgekeurd, mits corrigerende maatregelen ten uitvoer werden gelegd (22). Tot op heden zijn die corrigerende maatregelen nog niet ten uitvoer gelegd. Het is helder dat, indien deze corrigerende maatregelen niet ten uitvoer worden gelegd, een plan dat op de fusie van de beide banken is gebaseerd, niet door de Commissie kan worden geaccepteerd en dat de herkapitalisatie van Fortis Bank Nederland van 24 december 2008 dan ook onverenigbare steun zou vormen;

| ii) | wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft; |
| --- | --- |

ii)

wat de betaalde vergoeding betreft, tekent de Commissie aan dat de Nederlandse Staat geen nieuwe aandelen-Fortis Bank Nederland heeft ontvangen als vergoeding voor een betaling boven de marktprijs. Volgens de herkapitalisatiemededeling dient de overheid die een herkapitalisatieoperatie doorvoert, aandelen of hybride instrumenten te ontvangen als een passende vergoeding voor het genomen risico. Zelfs indien wordt geaccepteerd dat de uitgifte van nieuwe aandelen geen zin heeft omdat de Staat al eigenaar is van bijna alle aandelen, tekent de Commissie toch aan dat de Nederlandse Staat ten minste vooraf had moeten berekenen of het voldoende aannemelijk is dat door de middelen die Fortis Bank Nederland worden verschaft, de waarde van Fortis Bank Nederland toeneemt en/of het rendement in de vorm van dividenden voldoende hoog is om een dergelijke kapitaalinjectie te rechtvaardigen. Voor zover de Commissie bekend is, hebben de Nederlandse autoriteiten niet vooraf een beoordeling gemaakt van de dankzij deze „indirecte” kapitaalinjectie verbeterde winstgevendheid en waarde van Fortis Bank Nederland. Daarom betwijfelt de Commissie dat de vergoeding van maatregel D passend is en ervoor zorgt dat de steun tot het minimum beperkt blijft;

| iii) | ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd. |
| --- | --- |

iii)

ten slotte doet de Commissie opmerken dat de maatregel geen prikkel is om het door de Nederlandse Staat verschafte kapitaal terug te betalen. Er is geen duidelijke exitstrategie om de winst te realiseren door de aandelen van de bank te verkopen. Daarom betwijfelt de Commissie dat is voldaan aan de voorwaarde uit de herkapitalisatiemededeling dat er prikkels voor terugbetaling moeten zijn ingebouwd.

| (69) | Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

(69)

Geconcludeerd dient te worden dat de Commissie betwijfelt dat de op 24 december 2008 ten uitvoer gelegde maatregel (maatregel D) voldoet aan de voorwaarden van de herkapitalisatiemededeling en verenigbaar is met artikel 87, lid 3, onder b), van het EG-Verdrag.

BESLUIT

Gelet op de bovenstaande overwegingen heeft de Commissie besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van het verschaffen van een kredietlijn van 45 miljoen EUR aan Fortis Bank Nederland, de overname van de door Fortis Bank SA/NV aan Fortis Bank Nederland verstrekte 16 miljard EUR lange leningen en de overname van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro van Fortis Bank Nederland voor de prijs van 6,5 miljard EUR. De potentiële begunstigde van deze maatregelen is Fortis Bank Nederland. In dit stadium valt niet uit te sluiten dat de kredietfaciliteit ook aan de geoormerkte activiteiten van ABN Amro ten goede kwam.

De Commissie maant Nederland aan om haar binnen één maand na de datum van ontvangst van dit schrijven, naast de reeds verschafte documenten, alle inlichtingen en gegevens te verstrekken die noodzakelijk zijn om de verenigbaarheid van de steunmaatregel te beoordelen.

Met name wil de Commissie opmerkingen ontvangen over de punten ten aanzien waarvan zij twijfel heeft geformuleerd.

Nederland wordt verzocht onverwijld een afschrift van deze brief aan de potentiële begunstigden van de steunmaatregel te doen toekomen.

De Commissie wijst Nederland op de schorsende werking van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. Zij verwijst naar artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999, volgens hetwelk elke onrechtmatige steun van de begunstigde kan worden teruggevorderd.

Voorts deelt de Commissie Nederland mee dat zij de belanghebbenden door de bekendmaking van dit schrijven en van een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie in kennis zal stellen. Tevens zal zij de belanghebbenden in de lidstaten van de EVA die partij zijn bij de EER-Overeenkomst door de bekendmaking van een mededeling in het EER-Supplement van het Publicatieblad in kennis stellen, alsmede de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA door haar een afschrift van dit schrijven toe te zenden. Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden verzocht hun opmerkingen te maken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking.»

---

(1)  Informazioni riservate

1

(2)  GU C 270 del 25.10.2008, pag. 8.

2

(3)  Aiuto di Stato N 524/08, decisione della Commissione C(2008) 6616 del 31 ottobre 2008 (GU C 328 del 23.12.2008, pag. 9).

3

(4)  GU C 10 del 15.1.2009, pag. 2.

4

(5)  In het onderhavige besluit wordt de benaming „Fortis Bank Nederland” gebruikt voor zowel Fortis Bank Nederland (Holdings) NV als Fortis Bank (Nederland) NV.

5

(6)  Daarnaast heeft de Nederlandse Staat Fortis Insurance Nederland voor 4 miljard EUR van Fortis Insurance NV overgenomen. In haar besluit van 3 december 2008 kwam de Commissie tot de conclusie dat deze maatregel geen steun vormde.

6

(7)  In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis-groep” verwezen naar alle entiteiten die onder de zeggenschap stonden van Fortis SA/NV en Fortis NV. Een schematische voorstelling van de structuur van de Fortis-groep is te vinden in punt 6 van het besluit van 3 december 2008. In het onderhavige besluit wordt met de benaming „Fortis Holding” verwezen naar Fortis SA/NV, Fortis NV, Fortis Brussels, Fortis Utrecht en Fortis Insurance NV.

7

(8)  De leden van het consortium hadden de „N-aandelen” aanvankelijk „F-aandelen” genoemd.

8

(9)  Vertrouwelijke informatie

9

(10)  Besluit C(2008) 8085 van 3 december 2008 betreffende Steunmaatregelen NN 42/08 — België, NN 46/08 — Luxemburg, NN 53/08/A — Nederland — Herstructureringssteun ten behoeve van Fortis Bank en Fortis Banque Luxembourg (nog niet bekendgemaakt).

10

(11)  Zie punt 4 van het besluit van 3 december 2008.

11

(12)  Vervanging van één partij bij een contract door een andere partij.

12

(13)  In deze prijs is geen rekening gehouden met de potentieel grote synergie-effecten tussen de beide banken.

13

(14)  Met andere woorden, de waarde waartegen de N-aandelen van RFS Holdings in de boekhouding van Fortis Bank Nederland waren opgenomen, diende te worden verlaagd om rekening te houden met de daling van de geraamde waarde van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro.

14

(15)  Zowel het bedrag van [...] miljard EUR als dat van [...] miljard EUR zijn gebaseerd op een stand alone-waardering van de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en houden geen rekening met potentieel aanzienlijke synergie-effecten tussen de geoormerkte activiteiten van ABN Amro en Fortis Bank Nederland. Deze synergie-effecten lijken niet te moeten worden verrekend bij het beoordelen van de prijs die de Nederlandse Staat op 24.12.2008 heeft betaald, omdat die transactie ten doel had de geoormerkte activiteiten van ABN Amro te scheiden van Fortis Bank Nederland.

15

stand alone

(16)  PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8.

16

(17)  PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2.

17

(18)  PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1.

18

(19)  Besluit C(2008) 6616 van de Commissie van 31 oktober 2008 betreffende Steunmaatregel N 524/08 — Nederland — Garantieregeling ten behoeve van banken in Nederland (PB C 328 van 23.12.2008, blz. 9).

19

(20)  Zie de bijlage „Indicatoren voor de beoordeling van het risicoprofiel van een bank” van de herkapitalisatiemededeling.

20

(21)  In het laatste onderzoek dat Standard & Poor's op 8.1.2009 heeft bekendgemaakt, verklaart dit ratingbureau: „The current „A/A-1” Ratings on FBNH take into consideration its ownership by and support from the Dutch state as well as its current position as the fourth-largest Dutch banking group (...) Ownership by the Dutch government is currently a key factor for FBNH and will remain important in the delicate period of integration with ABN Amro.”

21

(22)  Zaak COMP/M.4844 — Fortis/ABN AMRO Assets.

22

---

| 4.6.2009 | IT | Gazzetta ufficiale dell'Unione europea | C 124/31 |
| --- | --- | --- | --- |

4.6.2009

IT

Gazzetta ufficiale dell'Unione europea

C 124/31

---

Notifica preventiva di una concentrazione

(Caso COMP/M.5539 — Safran/GEHP)

Caso ammissibile alla procedura semplificata

(Testo rilevante ai fini del SEE)

2009/C 124/09

| 1. | In data 26 maggio 2009 è pervenuta alla Commissione la notifica di un progetto di concentrazione in conformità dell'articolo 4 del regolamento (CE) n. 139/2004 del Consiglio (1). Con tale operazione l'impresa SAFRAN USA controllata da SAFRAN SA («SAFRAN», Francia) acquisisce, ai sensi dell'articolo 3, paragrafo 1, lettera b), del succitato regolamento, il controllo in comune dell'impresa General Electric Homeland Protection («GEHP», Stati Uniti), attualmente controllata da General Electric Company («GE», Stati Uniti), mediante acquisto di azioni. |
| --- | --- |

1.

In data 26 maggio 2009 è pervenuta alla Commissione la notifica di un progetto di concentrazione in conformità dell'articolo 4 del regolamento (CE) n. 139/2004 del Consiglio (1). Con tale operazione l'impresa SAFRAN USA controllata da SAFRAN SA («SAFRAN», Francia) acquisisce, ai sensi dell'articolo 3, paragrafo 1, lettera b), del succitato regolamento, il controllo in comune dell'impresa General Electric Homeland Protection («GEHP», Stati Uniti), attualmente controllata da General Electric Company («GE», Stati Uniti), mediante acquisto di azioni.

| 2. | Le attività svolte dalle imprese interessate sono le seguenti:






  — | SAFRAN: propulsione aerospaziale, attrezzature per aeromobili e sicurezza della difesa, |
| --- | --- | --- |

2.

Le attività svolte dalle imprese interessate sono le seguenti:

—

SAFRAN: propulsione aerospaziale, attrezzature per aeromobili e sicurezza della difesa,

| — | GE: produzioni varie, tecnologia e servizi, |
| --- | --- |

—

GE: produzioni varie, tecnologia e servizi,

| — | GEHP: sviluppo, produzione, installazione e manutenzione di prodotti usati per rilevare esplosivi, armi, droghe illegali, materiali radioattivi, sostanze chimiche e biologiche e pericoli da essi derivanti. |
| --- | --- |

—

GEHP: sviluppo, produzione, installazione e manutenzione di prodotti usati per rilevare esplosivi, armi, droghe illegali, materiali radioattivi, sostanze chimiche e biologiche e pericoli da essi derivanti.

| 3. | A seguito di un esame preliminare la Commissione ritiene che la concentrazione notificata possa rientrare nel campo d'applicazione del regolamento (CE) n. 139/2004. Tuttavia, si riserva la decisione finale al riguardo. Si rileva che, ai sensi della comunicazione della Commissione concernente una procedura semplificata per l'esame di determinate concentrazioni a norma del regolamento (CE) n. 139/2004 del Consiglio (2), il presente caso potrebbe soddisfare le condizioni per l'applicazione della procedura di cui alla comunicazione stessa. |
| --- | --- |

3.

A seguito di un esame preliminare la Commissione ritiene che la concentrazione notificata possa rientrare nel campo d'applicazione del regolamento (CE) n. 139/2004. Tuttavia, si riserva la decisione finale al riguardo. Si rileva che, ai sensi della comunicazione della Commissione concernente una procedura semplificata per l'esame di determinate concentrazioni a norma del regolamento (CE) n. 139/2004 del Consiglio (2), il presente caso potrebbe soddisfare le condizioni per l'applicazione della procedura di cui alla comunicazione stessa.

| 4. | La Commissione invita i terzi interessati a presentare eventuali osservazioni sulla concentrazione proposta.
  Le osservazioni devono pervenire alla Commissione entro dieci giorni dalla data di pubblicazione della presente comunicazione. Le osservazioni possono essere trasmesse alla Commissione per fax (+32 2 2964301 o 2967244) o per posta, indicando il riferimento COMP/M.5539 — Safran/GEHP, al seguente indirizzo:





  Commissione europea |
| --- | --- |
| Direzione generale della Concorrenza |
| Protocollo Concentrazioni |
| J-70 |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

4.

La Commissione invita i terzi interessati a presentare eventuali osservazioni sulla concentrazione proposta.

Le osservazioni devono pervenire alla Commissione entro dieci giorni dalla data di pubblicazione della presente comunicazione. Le osservazioni possono essere trasmesse alla Commissione per fax (+32 2 2964301 o 2967244) o per posta, indicando il riferimento COMP/M.5539 — Safran/GEHP, al seguente indirizzo:

Commissione europea

Direzione generale della Concorrenza

Protocollo Concentrazioni

J-70

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  GU L 24 del 29.1.2004, pag. 1.

(2)  GU C 56 del 5.3.2005, pag. 32.

---