# Publicatieblad C 528/2021

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 528 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 64e jaargang30 december 2021 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 528

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

64e jaargang30 december 2021

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | II   Mededelingen |
| | MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2021/C 528/01 | Mededeling van de Commissie tot aanvulling van de richtsnoeren betreffende bepaalde staatssteunmaatregelen in het kader van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten na 2021 | 1 |
| 2021/C 528/02 | Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid met de interne markt van staatssteun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang | 10 |
| 2021/C 528/03 | Mededeling van de Commissie — Herziene RICHTSNOEREN — EU-regeling voor de handel in ivoor | 19 |

Inhoud

Bladzijde

II   Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2021/C 528/01

Mededeling van de Commissie tot aanvulling van de richtsnoeren betreffende bepaalde staatssteunmaatregelen in het kader van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten na 2021

1

2021/C 528/02

Mededeling van de Commissie — Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid met de interne markt van staatssteun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang

10

2021/C 528/03

Mededeling van de Commissie — Herziene RICHTSNOEREN — EU-regeling voor de handel in ivoor

Herziene

19

---

| | IV   Informatie |
| --- | --- |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Europese Commissie |
| 2021/C 528/04 | Wisselkoersen van de euro — 29 december 2021 | 36 |

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

2021/C 528/04

Wisselkoersen van de euro — 29 december 2021

36

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

II Mededelingen

MEDEDELINGEN VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 30.12.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 528/1 |
| --- | --- | --- | --- |

30.12.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 528/1

---

Mededeling van de Commissie tot aanvulling van de richtsnoeren betreffende bepaalde staatssteunmaatregelen in het kader van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten na 2021

(2021/C 528/01)

Mededeling van de Commissie van 21 september 2020 - Richtsnoeren betreffende bepaalde staatssteunmaatregelen in het kader van het systeem voor de handel in broeikasgasemissierechten na 2021 (1) wordt als volgt aangevuld:

| 1) | In punt 15, nummer 15, wordt het getal “80” ingevoegd in plaats van de vermelding “[...]” en worden twee alinea’s toegevoegd, zodat de huidige formulering van die definitie als volgt luidt:






  “15. | “fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik”: 80 procent van het werkelijke elektriciteitsverbruik, bij besluit van de Commissie vastgesteld samen met de efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik. Deze stemt overeen met de gemiddelde reductie-inspanning welke voortvloeit uit de toepassing van de efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik (benchmark-elektriciteitsverbruik/gemiddeld elektriciteitsverbruik). De fallback-benchmark wordt toegepast voor alle producten die onder de in aanmerking komende bedrijfstakken vallen, maar waarvoor geen efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik is gedefinieerd.
  De fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik wordt (vanaf jaar t = 2022) op jaarbasis met 1,09 % verlaagd volgens de formule die is vastgesteld in bijlage II onder “Geactualiseerde efficiëntiebenchmarks voor bepaalde in bijlage I genoemde producten”. |
| --- | --- | --- |

1)

In punt 15, nummer 15, wordt het getal “80” ingevoegd in plaats van de vermelding “[...]” en worden twee alinea’s toegevoegd, zodat de huidige formulering van die definitie als volgt luidt:

“15.

“fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik”: 80 procent van het werkelijke elektriciteitsverbruik, bij besluit van de Commissie vastgesteld samen met de efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik. Deze stemt overeen met de gemiddelde reductie-inspanning welke voortvloeit uit de toepassing van de efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik (benchmark-elektriciteitsverbruik/gemiddeld elektriciteitsverbruik). De fallback-benchmark wordt toegepast voor alle producten die onder de in aanmerking komende bedrijfstakken vallen, maar waarvoor geen efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik is gedefinieerd.

De fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik wordt (vanaf jaar t = 2022) op jaarbasis met 1,09 % verlaagd volgens de formule die is vastgesteld in bijlage II onder “Geactualiseerde efficiëntiebenchmarks voor bepaalde in bijlage I genoemde producten”.

| 2) | In punt 28, b), wordt de beschrijving van de factor Ct die in de formule wordt gebruikt, aangevuld, zodat de huidige formulering van dat punt als volgt luidt:






  “b) | Wanneer de in bijlage II opgenomen efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik niet van toepassing zijn op de door de begunstigde vervaardigde producten, is het maximale steunbedrag dat voor een installatie kan worden verleend voor kosten die in jaar t zijn gemaakt, gelijk aan:
  Amaxt = Ai × Ct × Pt-1 × EF × AECt

  In deze formule is Ai de steunintensiteit, uitgedrukt als een breuk (bv. 0,75); Ct is de toepasselijke CO2-emissiefactor of marktgebaseerde CO2-emissiefactor (tCO2MWh) (in jaar t); Pt-1 is de EUA-termijnkoers in jaar t-1 (EUR/tCO2); EF is de fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik als gedefinieerd in punt 15, nummer 15; en AEC is het werkelijke elektriciteitsverbruik (MWh) in jaar t.” |
| --- | --- | --- |

2)

In punt 28, b), wordt de beschrijving van de factor Ct die in de formule wordt gebruikt, aangevuld, zodat de huidige formulering van dat punt als volgt luidt:

“b)

Wanneer de in bijlage II opgenomen efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik niet van toepassing zijn op de door de begunstigde vervaardigde producten, is het maximale steunbedrag dat voor een installatie kan worden verleend voor kosten die in jaar t zijn gemaakt, gelijk aan:

Amaxt = Ai × Ct × Pt-1 × EF × AECt

In deze formule is Ai de steunintensiteit, uitgedrukt als een breuk (bv. 0,75); Ct is de toepasselijke CO2-emissiefactor of marktgebaseerde CO2-emissiefactor (tCO2MWh) (in jaar t); Pt-1 is de EUA-termijnkoers in jaar t-1 (EUR/tCO2); EF is de fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik als gedefinieerd in punt 15, nummer 15; en AEC is het werkelijke elektriciteitsverbruik (MWh) in jaar t.”

| 3) | In de tabel in bijlage I wordt de beschrijving van de bedrijfstak die onder NACE-code 20.16.40.15 valt, vervolledigd/aangevuld, zodat de huidige tekst van die omschrijving als volgt luidt:
  “Polyethyleenglycolen en andere polyetheralcoholen, in primaire vormen”; |
| --- | --- |

3)

In de tabel in bijlage I wordt de beschrijving van de bedrijfstak die onder NACE-code 20.16.40.15 valt, vervolledigd/aangevuld, zodat de huidige tekst van die omschrijving als volgt luidt:

“Polyethyleenglycolen en andere polyetheralcoholen, in primaire vormen”;

| 4) | De volgende bijlage II wordt ingevoegd:


  “BIJLAGE II
  Efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik en jaarlijkse verminderingspercentages voor de in bijlage I genoemde producten






  — | Efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik voor de in bijlage I genoemde producten met uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit:


  Producten waarvoor de uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit werd vastgesteld in punt 2, van bijlage I bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331.
  Bij bijlage I van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331 is vastgesteld dat bij bepaalde producten brandstof en elektriciteit uitwisselbaar zijn. Bij deze producten is het niet passend om een benchmark in MWh/ton geproduceerd product vast te stellen. In plaats daarvan moeten de specifieke broeikasgasemissiecurven voor de directe emissies als uitgangspunt worden genomen. Voor deze producten zijn de productbenchmarks vastgesteld op basis van de som van de directe emissies (energie- en procesemissies) en de indirecte emissies die door het gebruik van het uitwisselbare aandeel elektriciteit zijn ontstaan.
  In deze gevallen moet de factor “E” in de formule voor de berekening van het in punt 28, a), van de richtsnoeren vermelde maximale steunbedrag worden vervangen door de volgende term, die een bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331 vastgestelde productbenchmark omvormt tot een efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik op basis van een gemiddelde Europese CO2-emissiefactor van 0,376 tCO2/MWh:
  Bestaande productbenchmark uit punt 2 van de bijlage bij Verordening 2021/447/EU (in tCO2/t) × het aandeel relevante indirecte emissies tijdens de referentieperiode (%)/0,376 (tCO2/MWh).
  De waarde van de in de periode 2021-2025 toe te passen efficiëntiebenchmarks voor producten met uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit is te vinden in Verordening (EU) 2021/447 van 12 maart 2021 tot vaststelling van herziene benchmarkwaarden voor de kosteloze toewijzing van emissierechten voor de periode 2021 tot en met 2025 overeenkomstig artikel 10 bis, lid 2, van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad. |
| --- | --- | --- |

4)

De volgende bijlage II wordt ingevoegd:

“BIJLAGE II

Efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik en jaarlijkse verminderingspercentages voor de in bijlage I genoemde producten

—

Efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik voor de in bijlage I genoemde producten met uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit:

Producten waarvoor de uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit werd vastgesteld in punt 2, van bijlage I bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331.

Bij bijlage I van Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331 is vastgesteld dat bij bepaalde producten brandstof en elektriciteit uitwisselbaar zijn. Bij deze producten is het niet passend om een benchmark in MWh/ton geproduceerd product vast te stellen. In plaats daarvan moeten de specifieke broeikasgasemissiecurven voor de directe emissies als uitgangspunt worden genomen. Voor deze producten zijn de productbenchmarks vastgesteld op basis van de som van de directe emissies (energie- en procesemissies) en de indirecte emissies die door het gebruik van het uitwisselbare aandeel elektriciteit zijn ontstaan.

In deze gevallen moet de factor “E” in de formule voor de berekening van het in punt 28, a), van de richtsnoeren vermelde maximale steunbedrag worden vervangen door de volgende term, die een bij Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/331 vastgestelde productbenchmark omvormt tot een efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik op basis van een gemiddelde Europese CO2-emissiefactor van 0,376 tCO2/MWh:

Bestaande productbenchmark uit punt 2 van de bijlage bij Verordening 2021/447/EU (in tCO2/t) × het aandeel relevante indirecte emissies tijdens de referentieperiode (%)/0,376 (tCO2/MWh).

De waarde van de in de periode 2021-2025 toe te passen efficiëntiebenchmarks voor producten met uitwisselbaarheid van brandstof en elektriciteit is te vinden in Verordening (EU) 2021/447 van 12 maart 2021 tot vaststelling van herziene benchmarkwaarden voor de kosteloze toewijzing van emissierechten voor de periode 2021 tot en met 2025 overeenkomstig artikel 10 bis, lid 2, van Richtlijn 2003/87/EG van het Europees Parlement en de Raad.

| — | Efficiëntiebenchmarks voor de in bijlage I genoemde producten die niet in tabel 1 van deze bijlage zijn opgenomen


  De fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik zoals gedefinieerd in punt 15, nummer 15, van deze richtsnoeren is van toepassing op alle in aanmerking komende producten als bedoeld in bijlage I waarvoor geen efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik is vastgesteld. |
| --- | --- |

—

Efficiëntiebenchmarks voor de in bijlage I genoemde producten die niet in tabel 1 van deze bijlage zijn opgenomen

De fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik zoals gedefinieerd in punt 15, nummer 15, van deze richtsnoeren is van toepassing op alle in aanmerking komende producten als bedoeld in bijlage I waarvoor geen efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik is vastgesteld.

| — | Geactualiseerde efficiëntiebenchmarks voor bepaalde in bijlage I genoemde producten


  Tabel 1 bevat een overzicht van de benchmarkwaarden die moeten worden gebruikt als uitgangspunt voor de bepaling van de toepasselijke efficiëntiebenchmark voor een bepaald jaar, rekening houdend met het overeenkomstige jaarlijkse verminderingspercentage.
  In dat jaarlijkse verminderingspercentage wordt aangegeven hoeveel de benchmarks automatisch per jaar zullen worden verlaagd. Tenzij anders vermeld in tabel 1, worden (vanaf jaar t = 2022) alle efficiëntiebenchmarks (met inbegrip van de fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik) op jaarbasis met 1,09 % verlaagd volgens de volgende formule:
  Efficiëntiebenchmark van toepassing in (jaar t) = benchmarkwaarde in 2021 * (1 + jaarlijks verminderingspercentage) ^ (jaar t — 2021) |
| --- | --- |

—

Geactualiseerde efficiëntiebenchmarks voor bepaalde in bijlage I genoemde producten

Tabel 1 bevat een overzicht van de benchmarkwaarden die moeten worden gebruikt als uitgangspunt voor de bepaling van de toepasselijke efficiëntiebenchmark voor een bepaald jaar, rekening houdend met het overeenkomstige jaarlijkse verminderingspercentage.

In dat jaarlijkse verminderingspercentage wordt aangegeven hoeveel de benchmarks automatisch per jaar zullen worden verlaagd. Tenzij anders vermeld in tabel 1, worden (vanaf jaar t = 2022) alle efficiëntiebenchmarks (met inbegrip van de fallback-efficiëntiebenchmark voor elektriciteitsverbruik) op jaarbasis met 1,09 % verlaagd volgens de volgende formule:

Efficiëntiebenchmark van toepassing in (jaar t) = benchmarkwaarde in 2021 * (1 + jaarlijks verminderingspercentage) ^ (jaar t — 2021)

Tabel 1

Efficiëntiebenchmarks voor elektriciteitsverbruik voor bepaalde in bijlage I genoemde producten

| NACE4 | Product-benchmark | Benchmark-waarde in 2021 | Benchmark-eenheid | Productie-eenheid | Jaarlijks verminderingspercentage [%] | Productomschrijving | Onder de productbenchmark vallende procedés | Relevante Prodcom-code | Beschrijving |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 17.11 | Houtcellulose | 0,904 | MWh/t 90 % sdt | Ton houtcellulose | 1,09 | Houtcellulose voor oplossingen (“dissolving grades”) | Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van houtcellulose, met inbegrip van drogen, wassen en zeven, en bleken | 17.11.11.00 | Houtcellulose voor oplossingen (“dissolving grades”) |
| 17.11 | Houtcellulose | 0,329 | MWh/t 90 % sdt | Ton houtcellulose | 1,09 | Natron- en sulfaathoutcellulose, andere dan die voor oplossingen | 17.11.12.00 | Natron- en sulfaathoutcellulose, andere dan die voor oplossingen |
| 17.11 | Houtcellulose | 0,443 | MWh/t 90 % sdt | Ton houtcellulose | 1,09 | Sulfiet-houtcellulose, andere dan die voor oplossingen | 17.11.13.00 | Sulfiet-houtcellulose, andere dan die voor oplossingen |
| 17.11 | Gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfmechanische houtpulp) | 0,443 | MWh/t 90 % sdt | Ton gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfchemische houtpulp) | 1,09 | Gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfmechanische houtpulp) | 17.11.14.00 | Houtslijp; gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfchemische houtpulp); pulp van andere cellulosehoudende vezelstoffen dan hout |
| 17.11 | Mechanische pulp | Fallbackbenadering | 1,09 | Mechanische pulp | Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van mechanische pulp, met inbegrip van houtbehandeling, raffinage, wassen, bleken, warmteterugwinning |
| 17.11 | Teruggewonnen papier | 0,260 | MWh/t 90 % sdt | Ton teruggewonnen papier | 1,09 | Teruggewonnen papier | Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van teruggewonnen papier, met inbegrip van verdikking en dispersie, en bleken |
| 17.11 | Ontinkt teruggewonnen papier | 0,390 | MWh/t 90 % sdt | Ton ontinkt teruggewonnen papier | 1,09 | Ontinkt teruggewonnen papier |
| 17.12 | Krantenpapier | 0,801 | MWh/t product | Ton krantenpapier | 1,09 | Krantenpapier | Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van papier, met inbegrip van raffinage, persen en thermische droging | 17.12.11.00 | Krantenpapier |
| 17.12 | Ongecoat fijnpapier | 0,645 | MWh/t product | Ton ongecoat fijnpapier | 1,09 | Ongecoat fijnpapier | 17.12.12.00
  17.12.13.00
  17.12.14.10
  17.12.14.35
  17.12.14.39
  17.12.14.50
  17.12.14.70 | Ongecoat fijnpapier |
| 17.12 | Gecoat fijnpapier | 0,538 | MWh/t product | Ton gecoat fijnpapier | 1,09 | Gecoat fijnpapier | 17.12.73.35
  17.12.73.37
  17.12.73.60
  17.12.73.75
  17.12.73.79
  17.12.76.00 | Gecoat fijnpapier |
| 17.12 | Tissuepapier | 0,925 | MWh/t product | Ton tissuepapier | 1,09 | Tissuepapier | 17.12.20.30
  17.12.20.55
  17.12.20.57
  17.12.20.90 | Tissuepapier |
| 17.12 | Testliner en golfblad | 0,260 | MWh/t product | Ton papier | 1,09 | Testliner en golfblad | 17.12.33.00
  17.12.34.00
  17.12.35.20
  17.12.35.40 | Testliner en golfblad |
| 17.12 | Ongecoat karton | 0,268 | MWh/t product | Ton karton | 1,09 | Ongecoat karton | 17.12.31.00
  17.12.32.00
  17.12.42.60
  17.12.42.80
  17.12.51.10
  17.12.59.10 | Ongecoat karton |
| 17.12 | Gecoat karton | 0,403 | MWh/t product | Ton karton | 1,09 | Gecoat karton | 17.12.75.00
  17.12.77.55
  17.12.77.59
  17.12.78.20
  17.12.78.50
  17.12.79.53
  17.12.79.55 | Gecoat karton |
| 20.13 | Zwavelzuur | 0,056 | MWh/t product | Ton zwavelzuur | 1,09 | Zwavelzuur; oleum (rokend zwavelzuur) | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van zwavelzuur | 20.13.24.34 | Zwavelzuur; oleum (rokend zwavelzuur) |
| 20.13 | Chloor | 1,846 | MWh/t product | Ton chloor | 1,09 | Chloor | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de elektrolyse-eenheid, met inbegrip van secundaire installaties | 20.13.21.11 | Chloor |
| 20.13 | Silicium | 11,87 | MWh/t product | Ton silicium | 1,09 | Silicium. Andere dan die 99,99 of meer gewichtspercenten silicium bevat | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van silicium | 20.13.21.70 | Silicium. Andere dan die 99,99 of meer gewichtspercenten silicium bevat |
| 20.13 | Silicium | 60 | MWh/t product | Ton silicium | 1,09 | Silicium. bevattende 99,99 of meer gewichtspercenten silicium | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de oven met inbegrip van secundaire installaties | 20.13.21.60 | Silicium. bevattende 99,99 of meer gewichtspercenten silicium |
| 20.13 | Siliciumcarbide | 6,2 | MWh/t product | Ton siliciumcarbide | 1,09 | Silicium. siliciumcarbide, ook indien chemisch welbepaald | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van siliciumcarbide | 20.13.64.10 | Silicium. siliciumcarbide, ook indien chemisch welbepaald |
| 24.10 | Oxystaal | 0,03385 | MWh/t product | Ton (gegoten) ruwstaal | 0,60 | Ruwstaal: niet-gelegeerd staal, niet geproduceerd in elektro-ovens | Secundaire metallurgie, voorverwarming van vuurvaste stoffen, nevenprocedés en gietinstallaties tot en met het snijden van ruwstaalproducten | 24.10.T1.22 | Ruwstaal: niet-gelegeerd staal, niet geproduceerd in elektro-ovens |
| 24.10 | Ruwstaal: ander gelegeerd staal dan roestvrij staal, niet geproduceerd in elektro-ovens | 24.10.T1.32 | Ruwstaal: ander gelegeerd staal dan roestvrij staal, niet geproduceerd in elektro-ovens |
| 24.10 | Ruwstaal: roestvrij en hittebestendig staal, niet geproduceerd in elektro-ovens | 24.12.T1.42 | Ruwstaal: roestvrij en hittebestendig staal, niet geproduceerd in elektro-ovens |
| 24.10 | ferromangaan | 2,2 | MWh/t product | Ferromangaan bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof | 2,03 | Ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof, met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten | | 24.10.12.10 | Ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof, met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten |
| 24.10 | Ferromangaan bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof | Overig ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof (m.u.v. die met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten) | | 24.10.12.20 | Overig ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof (m.u.v. die met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten) |
| 24.10 | ferromangaan | 1,4 | MWh/t product | Ferromangaan bevattende <= 2 gewichtspercenten koolstof | 1,09 | Overig ferromangaan, bevattende ≤ 2 gewichtspercenten koolstof | | 24.10.12.25 | Overig ferromangaan, bevattende ≤ 2 gewichtspercenten koolstof |
| 24.10 | Ferrosilicium | 8,54 | MWh/t product | ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium | 1,09 | ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium | | 24.10.12.35 | ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium |
| 24.10 | Ferrosilicium | Fallbackbenadering | 1,09 | | | 24.10.12.36 | Ferrosilicium bevattende ≤ 55 gewichtspercenten silicium en ≥ 4 doch ≤ 10 gewichtspercenten magnesium |
| 24.10 | ferronikkel | 9,28 | MWh/t product | ferronikkel | 1,09 | ferronikkel | | 24.10.12.40 | ferronikkel |
| 24.10 | ferrosilicomangaan | 3,419 | MWh/t product | ferrosilicomangaan | 1,12 | ferrosilicomangaan | | 24.10.12.45 | ferrosilicomangaan |
| 24.42 | Primair aluminium | 13,90 | MWh/t product | Ruw niet-gelegeerd aluminium | 0,25 | Ruw niet-gelegeerd aluminium uit elektrolyse | Ruw niet-gelegeerd aluminium uit elektrolyse, met inbegrip van eenheden voor productiecontrole, secundaire procedés en het ovenhuis. Omvat ook anodefabriek (pre-bake). Wanneer de anoden door een op zichzelf staande fabriek in de EU worden geleverd, mag deze fabriek niet worden gecompenseerd. Voor anoden die buiten de EU worden geproduceerd, mag een correctie worden aangebracht | 24.42.11.30 | Ruw aluminium, niet-gelegeerd (excl. poeder en schilfers) |
| 24.42.11.53 | Legeringen van ruw aluminium, primair (excl. poeder en schilfers) |
| 24.42.11.54 | Legeringen van ruw aluminium, in primaire vorm (excl. poeder en schilfers) |
| 24.42 | Aluminiumoxide (raffinage) | 0,20 | MWh/t product | aluminiumoxide | 1,11 | | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van aluminiumoxide | 24.42.12.00 | Aluminiumoxide (uitgezonderd kunstmatig korund) |
| 24.43 | Zink-elektrolyse | 3,994 | MWh/t product | zink | 0,01 | Primair zink | Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de zinkelektrolyse-eenheid met inbegrip van secundaire installaties | 24.43.12.30 | Ruw zink, niet-gelegeerd (excl. zinkstof, zinkpoeder en schilfers van zink) |
| 24.43.12.50 | Ruw zink, gelegeerd (excl. zinkstof, zinkpoeder en schilfers van zink) |
| 24.44 | Onbewerkt geraffineerd koper | 0,31 | MWh/t product | Koperkathoden | 1,09 | Koperkathoden | Alle processen die direct of indirect verband houden met het elektrolytische raffinageproces, in voorkomend geval met inbegrip van het gieten van anoden ter plaatse | 24.44.13.30 | Ruw, niet gelegeerd geraffineerd koper (excl. gewalste, getrokken of gesmede gesinterde producten) |

NACE4

Product-benchmark

Benchmark-waarde in 2021

Benchmark-eenheid

Productie-eenheid

Jaarlijks verminderingspercentage [%]

Productomschrijving

Onder de productbenchmark vallende procedés

Relevante Prodcom-code

Beschrijving

17.11

Houtcellulose

0,904

MWh/t 90 % sdt

Ton houtcellulose

1,09

Houtcellulose voor oplossingen (“dissolving grades”)

Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van houtcellulose, met inbegrip van drogen, wassen en zeven, en bleken

17.11.11.00

Houtcellulose voor oplossingen (“dissolving grades”)

17.11

Houtcellulose

0,329

MWh/t 90 % sdt

Ton houtcellulose

1,09

Natron- en sulfaathoutcellulose, andere dan die voor oplossingen

17.11.12.00

Natron- en sulfaathoutcellulose, andere dan die voor oplossingen

17.11

Houtcellulose

0,443

MWh/t 90 % sdt

Ton houtcellulose

1,09

Sulfiet-houtcellulose, andere dan die voor oplossingen

17.11.13.00

Sulfiet-houtcellulose, andere dan die voor oplossingen

17.11

Gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfmechanische houtpulp)

0,443

MWh/t 90 % sdt

Ton gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfchemische houtpulp)

1,09

Gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfmechanische houtpulp)

17.11.14.00

Houtslijp; gedeeltelijk chemisch ontsloten houtslijp (halfchemische houtpulp); pulp van andere cellulosehoudende vezelstoffen dan hout

17.11

Mechanische pulp

Fallbackbenadering

1,09

Mechanische pulp

Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van mechanische pulp, met inbegrip van houtbehandeling, raffinage, wassen, bleken, warmteterugwinning

17.11

Teruggewonnen papier

0,260

MWh/t 90 % sdt

Ton teruggewonnen papier

1,09

Teruggewonnen papier

Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van teruggewonnen papier, met inbegrip van verdikking en dispersie, en bleken

17.11

Ontinkt teruggewonnen papier

0,390

MWh/t 90 % sdt

Ton ontinkt teruggewonnen papier

1,09

Ontinkt teruggewonnen papier

17.12

Krantenpapier

0,801

MWh/t product

Ton krantenpapier

1,09

Krantenpapier

Alle processen die direct of indirect verband houden met de productie van papier, met inbegrip van raffinage, persen en thermische droging

17.12.11.00

Krantenpapier

17.12

Ongecoat fijnpapier

0,645

MWh/t product

Ton ongecoat fijnpapier

1,09

Ongecoat fijnpapier

17.12.12.00

17.12.13.00

17.12.14.10

17.12.14.35

17.12.14.39

17.12.14.50

17.12.14.70

Ongecoat fijnpapier

17.12

Gecoat fijnpapier

0,538

MWh/t product

Ton gecoat fijnpapier

1,09

Gecoat fijnpapier

17.12.73.35

17.12.73.37

17.12.73.60

17.12.73.75

17.12.73.79

17.12.76.00

Gecoat fijnpapier

17.12

Tissuepapier

0,925

MWh/t product

Ton tissuepapier

1,09

Tissuepapier

17.12.20.30

17.12.20.55

17.12.20.57

17.12.20.90

Tissuepapier

17.12

Testliner en golfblad

0,260

MWh/t product

Ton papier

1,09

Testliner en golfblad

17.12.33.00

17.12.34.00

17.12.35.20

17.12.35.40

Testliner en golfblad

17.12

Ongecoat karton

0,268

MWh/t product

Ton karton

1,09

Ongecoat karton

17.12.31.00

17.12.32.00

17.12.42.60

17.12.42.80

17.12.51.10

17.12.59.10

Ongecoat karton

17.12

Gecoat karton

0,403

MWh/t product

Ton karton

1,09

Gecoat karton

17.12.75.00

17.12.77.55

17.12.77.59

17.12.78.20

17.12.78.50

17.12.79.53

17.12.79.55

Gecoat karton

20.13

Zwavelzuur

0,056

MWh/t product

Ton zwavelzuur

1,09

Zwavelzuur; oleum (rokend zwavelzuur)

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van zwavelzuur

20.13.24.34

Zwavelzuur; oleum (rokend zwavelzuur)

20.13

Chloor

1,846

MWh/t product

Ton chloor

1,09

Chloor

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de elektrolyse-eenheid, met inbegrip van secundaire installaties

20.13.21.11

Chloor

20.13

Silicium

11,87

MWh/t product

Ton silicium

1,09

Silicium. Andere dan die 99,99 of meer gewichtspercenten silicium bevat

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van silicium

20.13.21.70

Silicium. Andere dan die 99,99 of meer gewichtspercenten silicium bevat

20.13

Silicium

60

MWh/t product

Ton silicium

1,09

Silicium. bevattende 99,99 of meer gewichtspercenten silicium

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de oven met inbegrip van secundaire installaties

20.13.21.60

Silicium. bevattende 99,99 of meer gewichtspercenten silicium

20.13

Siliciumcarbide

6,2

MWh/t product

Ton siliciumcarbide

1,09

Silicium. siliciumcarbide, ook indien chemisch welbepaald

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van siliciumcarbide

20.13.64.10

Silicium. siliciumcarbide, ook indien chemisch welbepaald

24.10

Oxystaal

0,03385

MWh/t product

Ton (gegoten) ruwstaal

0,60

Ruwstaal: niet-gelegeerd staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

Secundaire metallurgie, voorverwarming van vuurvaste stoffen, nevenprocedés en gietinstallaties tot en met het snijden van ruwstaalproducten

24.10.T1.22

Ruwstaal: niet-gelegeerd staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

24.10

Ruwstaal: ander gelegeerd staal dan roestvrij staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

24.10.T1.32

Ruwstaal: ander gelegeerd staal dan roestvrij staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

24.10

Ruwstaal: roestvrij en hittebestendig staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

24.12.T1.42

Ruwstaal: roestvrij en hittebestendig staal, niet geproduceerd in elektro-ovens

24.10

ferromangaan

2,2

MWh/t product

Ferromangaan bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof

2,03

Ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof, met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten

24.10.12.10

Ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof, met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten

24.10

Ferromangaan bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof

Overig ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof (m.u.v. die met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten)

24.10.12.20

Overig ferromangaan, bevattende > 2 gewichtspercenten koolstof (m.u.v. die met een korrel van ≤ 5 mm en een mangaangehalte van > 65 gewichtspercenten)

24.10

ferromangaan

1,4

MWh/t product

Ferromangaan bevattende <= 2 gewichtspercenten koolstof

1,09

Overig ferromangaan, bevattende ≤ 2 gewichtspercenten koolstof

24.10.12.25

Overig ferromangaan, bevattende ≤ 2 gewichtspercenten koolstof

24.10

Ferrosilicium

8,54

MWh/t product

ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium

1,09

ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium

24.10.12.35

ferrosilicium bevattende > 55 gewichtspercenten silicium

24.10

Ferrosilicium

Fallbackbenadering

1,09

24.10.12.36

Ferrosilicium bevattende ≤ 55 gewichtspercenten silicium en ≥ 4 doch ≤ 10 gewichtspercenten magnesium

24.10

ferronikkel

9,28

MWh/t product

ferronikkel

1,09

ferronikkel

24.10.12.40

ferronikkel

24.10

ferrosilicomangaan

3,419

MWh/t product

ferrosilicomangaan

1,12

ferrosilicomangaan

24.10.12.45

ferrosilicomangaan

24.42

Primair aluminium

13,90

MWh/t product

Ruw niet-gelegeerd aluminium

0,25

Ruw niet-gelegeerd aluminium uit elektrolyse

Ruw niet-gelegeerd aluminium uit elektrolyse, met inbegrip van eenheden voor productiecontrole, secundaire procedés en het ovenhuis. Omvat ook anodefabriek (pre-bake). Wanneer de anoden door een op zichzelf staande fabriek in de EU worden geleverd, mag deze fabriek niet worden gecompenseerd. Voor anoden die buiten de EU worden geproduceerd, mag een correctie worden aangebracht

24.42.11.30

Ruw aluminium, niet-gelegeerd (excl. poeder en schilfers)

24.42.11.53

Legeringen van ruw aluminium, primair (excl. poeder en schilfers)

24.42.11.54

Legeringen van ruw aluminium, in primaire vorm (excl. poeder en schilfers)

24.42

Aluminiumoxide (raffinage)

0,20

MWh/t product

aluminiumoxide

1,11

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de productie van aluminiumoxide

24.42.12.00

Aluminiumoxide (uitgezonderd kunstmatig korund)

24.43

Zink-elektrolyse

3,994

MWh/t product

zink

0,01

Primair zink

Dit omvat alle procedés die direct of indirect verband houden met de zinkelektrolyse-eenheid met inbegrip van secundaire installaties

24.43.12.30

Ruw zink, niet-gelegeerd (excl. zinkstof, zinkpoeder en schilfers van zink)

24.43.12.50

Ruw zink, gelegeerd (excl. zinkstof, zinkpoeder en schilfers van zink)

24.44

Onbewerkt geraffineerd koper

0,31

MWh/t product

Koperkathoden

1,09

Koperkathoden

Alle processen die direct of indirect verband houden met het elektrolytische raffinageproces, in voorkomend geval met inbegrip van het gieten van anoden ter plaatse

24.44.13.30

Ruw, niet gelegeerd geraffineerd koper (excl. gewalste, getrokken of gesmede gesinterde producten)

| 5) | In bijlage III worden de cijfergegevens in de derde kolom van de tabel ingevoegd, zodat de huidige tekst van die bijlage als volgt luidt:


  “BIJLAGE III
  Maximale regionale CO2-emissiefactoren in de verschillende geografische gebieden (tCO2/MWh)







  Gebieden | | Toepasselijke CO2-emissiefactor |
| --- | --- | --- | --- |
| Adriatische Zee | Kroatië, Slovenië | 0,69 |
| Iberisch Schiereiland | Spanje, Portugal | 0,53 |
| Baltische staten | Litouwen, Letland, Estland | 0,75 |
| Centraal-West-Europa | Oostenrijk, Duitsland en Luxemburg | 0,72 |
| Scandinavië | Zweden, Finland | 0,58 |
| Tsjechië-Slowakije | Tsjechië, Slowakije | 0,85 |
| België | | 0,36 |
| Bulgarije | | 0,98 |
| Denemarken | | 0,52 |
| Ierland | | 0,49 |
| Griekenland | | 0,73 |
| Frankrijk | | 0,44 |
| Italië | | 0,46 |
| Cyprus | | 0,70 |
| Hongarije | | 0,58 |
| Malta | | 0,40 |
| Nederland | | 0,45 |
| Polen | | 0,81 |
| Roemenië | | 0,96 |

5)

In bijlage III worden de cijfergegevens in de derde kolom van de tabel ingevoegd, zodat de huidige tekst van die bijlage als volgt luidt:

“BIJLAGE III

Maximale regionale CO2-emissiefactoren in de verschillende geografische gebieden (tCO2/MWh)

Gebieden

Toepasselijke CO2-emissiefactor

Adriatische Zee

Kroatië, Slovenië

0,69

Iberisch Schiereiland

Spanje, Portugal

0,53

Baltische staten

Litouwen, Letland, Estland

0,75

Centraal-West-Europa

Oostenrijk, Duitsland en Luxemburg

0,72

Scandinavië

Zweden, Finland

0,58

Tsjechië-Slowakije

Tsjechië, Slowakije

0,85

België

0,36

Bulgarije

0,98

Denemarken

0,52

Ierland

0,49

Griekenland

0,73

Frankrijk

0,44

Italië

0,46

Cyprus

0,70

Hongarije

0,58

Malta

0,40

Nederland

0,45

Polen

0,81

Roemenië

0,96

---

(1)  PB C 317 van 25.9.2020, blz. 5.

1

---

| 30.12.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 528/10 |
| --- | --- | --- | --- |

30.12.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 528/10

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Criteria voor de beoordeling van de verenigbaarheid met de interne markt van staatssteun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang

(2021/C 528/02)

1.   INLEIDING

| 1. | Deze mededeling wil handvatten bieden voor de toetsing van overheidsfinanciering voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang aan de staatssteunregels van de Unie. |
| --- | --- |

1.

Deze mededeling wil handvatten bieden voor de toetsing van overheidsfinanciering voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang aan de staatssteunregels van de Unie.

| 2. | Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang kunnen een zeer aanzienlijke bijdrage leveren tot duurzame economische groei, banen, concurrentiekracht en veerkracht voor het bedrijfsleven en de economie van de Unie, en de open strategische autonomie ervan versterken omdat zij baanbrekende innovatie- en infrastructuurprojecten mogelijk maken via grensoverschrijdende samenwerking en positieve overloopeffecten hebben voor de interne markt en de samenleving als geheel. |
| --- | --- |

2.

Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang kunnen een zeer aanzienlijke bijdrage leveren tot duurzame economische groei, banen, concurrentiekracht en veerkracht voor het bedrijfsleven en de economie van de Unie, en de open strategische autonomie ervan versterken omdat zij baanbrekende innovatie- en infrastructuurprojecten mogelijk maken via grensoverschrijdende samenwerking en positieve overloopeffecten hebben voor de interne markt en de samenleving als geheel.

| 3. | Dankzij dit soort projecten kunnen kennis, deskundigheid, financiële middelen en economische spelers uit de hele Unie worden gebundeld, zodat aanzienlijk markt- of systeemfalen of grote maatschappelijke uitdagingen waarvoor er anders geen oplossing zou komen, worden aangepakt. Zij zijn ontworpen om de krachten van de publieke en de particuliere sector te bundelen voor de uitvoering van grootschalige projecten met aanzienlijke voordelen voor de Unie en haar burgers. |
| --- | --- |

3.

Dankzij dit soort projecten kunnen kennis, deskundigheid, financiële middelen en economische spelers uit de hele Unie worden gebundeld, zodat aanzienlijk markt- of systeemfalen of grote maatschappelijke uitdagingen waarvoor er anders geen oplossing zou komen, worden aangepakt. Zij zijn ontworpen om de krachten van de publieke en de particuliere sector te bundelen voor de uitvoering van grootschalige projecten met aanzienlijke voordelen voor de Unie en haar burgers.

| 4. | Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang kunnen alle beleidsmaatregelen en acties ondersteunen waarmee wordt getracht gemeenschappelijke Europese doelstellingen te verwezenlijken, met name de Europese Green Deal (1), de digitale strategie (2) en het digitale decennium (3), de nieuwe industriestrategie voor Europa (4) en de actualisering ervan (5), de Europese datastrategie (6) en NextGenerationEU (7). Zij kunnen ook bijdragen tot een duurzaam herstel na ernstige economische verstoringen zoals ten gevolge van de COVID-19-pandemie, en inspanningen ondersteunen om de sociale en economische veerkracht van de Unie versterken. |
| --- | --- |

4.

Belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang kunnen alle beleidsmaatregelen en acties ondersteunen waarmee wordt getracht gemeenschappelijke Europese doelstellingen te verwezenlijken, met name de Europese Green Deal (1), de digitale strategie (2) en het digitale decennium (3), de nieuwe industriestrategie voor Europa (4) en de actualisering ervan (5), de Europese datastrategie (6) en NextGenerationEU (7). Zij kunnen ook bijdragen tot een duurzaam herstel na ernstige economische verstoringen zoals ten gevolge van de COVID-19-pandemie, en inspanningen ondersteunen om de sociale en economische veerkracht van de Unie versterken.

| 5. | In het licht van de actualisering van de nieuwe industriestrategie en de strategie voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) (8) moeten kmo’s en start-ups kunnen deelnemen aan belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang en er profijt van kunnen trekken. De Commissie zal bij haar beoordeling rekening houden met omstandigheden waaruit blijkt dat het minder waarschijnlijk is dat de aangemelde steun de mededinging buitensporig zal verstoren, bijvoorbeeld vanwege het bedrag ervan. |
| --- | --- |

5.

In het licht van de actualisering van de nieuwe industriestrategie en de strategie voor kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) (8) moeten kmo’s en start-ups kunnen deelnemen aan belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang en er profijt van kunnen trekken. De Commissie zal bij haar beoordeling rekening houden met omstandigheden waaruit blijkt dat het minder waarschijnlijk is dat de aangemelde steun de mededinging buitensporig zal verstoren, bijvoorbeeld vanwege het bedrag ervan.

| 6. | De uitrol van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang vergt vaak een aanzienlijke bijdrage van de overheid wanneer de markt dit soort projecten anders niet zou financieren. In deze mededeling worden de regels uiteengezet die van toepassing zijn, ingeval overheidsfinanciering van dit soort projecten staatssteun vormt, om staatssteun voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang als verenigbaar met de interne markt aan te merken. De regels moeten er met name voor zorgen dat dergelijke steun de handelsvoorwaarden tussen de lidstaten niet buitensporig verstoort en moeten de gevolgen van dergelijke steun voor het handelsverkeer en de mededinging tot het noodzakelijke minimum beperken. |
| --- | --- |

6.

De uitrol van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang vergt vaak een aanzienlijke bijdrage van de overheid wanneer de markt dit soort projecten anders niet zou financieren. In deze mededeling worden de regels uiteengezet die van toepassing zijn, ingeval overheidsfinanciering van dit soort projecten staatssteun vormt, om staatssteun voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang als verenigbaar met de interne markt aan te merken. De regels moeten er met name voor zorgen dat dergelijke steun de handelsvoorwaarden tussen de lidstaten niet buitensporig verstoort en moeten de gevolgen van dergelijke steun voor het handelsverkeer en de mededinging tot het noodzakelijke minimum beperken.

| 7. | Volgens artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie kan steun om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen, als verenigbaar met de interne markt worden beschouwd. Daarom wordt in deze mededeling het nodige houvast geboden ten aanzien van de criteria die de Commissie zal toepassen bij het beoordelen van staatssteun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang. Eerst wordt het toepassingsgebied van deze mededeling afgebakend, om daarna een lijst van criteria te geven die de Commissie voor de toepassing van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag zal hanteren om de aard en het belang van dit soort projecten te beoordelen. Vervolgens wordt uiteengezet hoe de Commissie overheidsfinanciering voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang op hun verenigbaarheid met de staatssteunregels zal beoordelen. |
| --- | --- |

7.

Volgens artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie kan steun om de verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te bevorderen, als verenigbaar met de interne markt worden beschouwd. Daarom wordt in deze mededeling het nodige houvast geboden ten aanzien van de criteria die de Commissie zal toepassen bij het beoordelen van staatssteun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang. Eerst wordt het toepassingsgebied van deze mededeling afgebakend, om daarna een lijst van criteria te geven die de Commissie voor de toepassing van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag zal hanteren om de aard en het belang van dit soort projecten te beoordelen. Vervolgens wordt uiteengezet hoe de Commissie overheidsfinanciering voor belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang op hun verenigbaarheid met de staatssteunregels zal beoordelen.

| 8. | Deze mededeling sluit niet uit dat steun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang ook op grond van andere verdragsbepalingen, en met name artikel 107, lid 3, punt c), van het Verdrag en de uitvoeringsvoorschriften daarvan, met de interne markt verenigbaar kan worden verklaard. Die verdragsbepalingen geven echter misschien geen volledig antwoord op omvang, specifieke kenmerken en aspecten van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang. Daarvoor zijn misschien specifieke bepalingen inzake subsidiabiliteit, procedures en verenigbaarheid nodig, zoals in deze mededeling wordt uiteengezet. |
| --- | --- |

8.

Deze mededeling sluit niet uit dat steun ter bevordering van de verwezenlijking van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang ook op grond van andere verdragsbepalingen, en met name artikel 107, lid 3, punt c), van het Verdrag en de uitvoeringsvoorschriften daarvan, met de interne markt verenigbaar kan worden verklaard. Die verdragsbepalingen geven echter misschien geen volledig antwoord op omvang, specifieke kenmerken en aspecten van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang. Daarvoor zijn misschien specifieke bepalingen inzake subsidiabiliteit, procedures en verenigbaarheid nodig, zoals in deze mededeling wordt uiteengezet.

2.   TOEPASSINGSGEBIED

| 9. | De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen op belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang in alle economische sectoren. |
| --- | --- |

9.

De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen op belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang in alle economische sectoren.

| 10. | Deze beginselen zijn niet van toepassing op:






  (a) | maatregelen in de vorm van steun voor ondernemingen in moeilijkheden, als bepaald in de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun (9) of richtsnoeren die deze opvolgen, met uitzondering van ondernemingen die op 31 december 2019 niet in moeilijkheden verkeerden maar ondernemingen in moeilijkheden zijn geworden op of na 1 januari 2020 en zolang de tijdelijke kaderregeling (10) wordt toegepast; |
| --- | --- | --- |

10.

Deze beginselen zijn niet van toepassing op:

(a)

maatregelen in de vorm van steun voor ondernemingen in moeilijkheden, als bepaald in de richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun (9) of richtsnoeren die deze opvolgen, met uitzondering van ondernemingen die op 31 december 2019 niet in moeilijkheden verkeerden maar ondernemingen in moeilijkheden zijn geworden op of na 1 januari 2020 en zolang de tijdelijke kaderregeling (10) wordt toegepast;

| (b) | maatregelen die ad-hocsteun behelzen voor ondernemingen ten aanzien waarvan er een bevel tot terugvordering uitstaat ingevolge een eerder besluit van de Commissie waarin steun onrechtmatig en met de interne markt onverenigbaar is verklaard; |
| --- | --- |

(b)

maatregelen die ad-hocsteun behelzen voor ondernemingen ten aanzien waarvan er een bevel tot terugvordering uitstaat ingevolge een eerder besluit van de Commissie waarin steun onrechtmatig en met de interne markt onverenigbaar is verklaard;

| (c) | steunmaatregelen die op zich of door de daaraan verbonden voorwaarden of financieringswijze een daarmee onlosmakelijk verbonden schending van het Unierecht vormen (11), met name:






  (i) | steunmaatregelen waarbij aan de toekenning van de steun de verplichting voor de begunstigde verbonden is om zijn hoofdkantoor in de betrokken lidstaat te hebben of om overwegend in die lidstaat te zijn gevestigd; |
| --- | --- | --- |

(c)

steunmaatregelen die op zich of door de daaraan verbonden voorwaarden of financieringswijze een daarmee onlosmakelijk verbonden schending van het Unierecht vormen (11), met name:

(i)

steunmaatregelen waarbij aan de toekenning van de steun de verplichting voor de begunstigde verbonden is om zijn hoofdkantoor in de betrokken lidstaat te hebben of om overwegend in die lidstaat te zijn gevestigd;

| (ii) | steunmaatregelen waarbij aan de toekenning van de steun de verplichting voor de begunstigde is verbonden om binnenlands geproduceerde goederen of binnenlandse diensten te gebruiken; |
| --- | --- |

(ii)

steunmaatregelen waarbij aan de toekenning van de steun de verplichting voor de begunstigde is verbonden om binnenlands geproduceerde goederen of binnenlandse diensten te gebruiken;

| (iii) | steunmaatregelen die beperkingen stellen aan de mogelijkheden voor de begunstigde om de verkregen resultaten van onderzoek, ontwikkeling en innovatie (hierna “O&O&I” genoemd) in andere lidstaten te gebruiken. |
| --- | --- |

(iii)

steunmaatregelen die beperkingen stellen aan de mogelijkheden voor de begunstigde om de verkregen resultaten van onderzoek, ontwikkeling en innovatie (hierna “O&O&I” genoemd) in andere lidstaten te gebruiken.

3.   SUBSIDIABILITEITSCRITERIA

| 11. | Bij het bepalen of een project al dan niet binnen het toepassingsgebied van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag valt, past de Commissie de in de punten 3.1, 3.2 en 3.3 van deze mededeling bepaalde criteria toe. |
| --- | --- |

11.

Bij het bepalen of een project al dan niet binnen het toepassingsgebied van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag valt, past de Commissie de in de punten 3.1, 3.2 en 3.3 van deze mededeling bepaalde criteria toe.

3.1.   Definitie van een project

| 12. | Het steunvoornemen betreft één project dat duidelijk is omschreven wat betreft de doelstellingen en de uitvoeringsvoorwaarden ervan, met inbegrip van alle deelnemers en de financiering ervan (12). |
| --- | --- |

12.

Het steunvoornemen betreft één project dat duidelijk is omschreven wat betreft de doelstellingen en de uitvoeringsvoorwaarden ervan, met inbegrip van alle deelnemers en de financiering ervan (12).

| 13. | De Commissie kan ook een “geïntegreerd project” als in aanmerking komend beschouwen. Daarbij gaat het om een groep afzonderlijke projecten die zijn opgenomen in een gemeenschappelijke structuur, routekaart of programma die of dat op dezelfde doelstelling is gericht en op een coherente, systemische benadering is gebaseerd. De afzonderlijke onderdelen van het geïntegreerde project mogen betrekking hebben op verschillende niveaus van de leveringsketen, maar moeten complementair zijn en een aanzienlijke toegevoegde waarde hebben in hun bijdrage aan de verwezenlijking van de belangrijke Europese doelstelling (13). |
| --- | --- |

13.

De Commissie kan ook een “geïntegreerd project” als in aanmerking komend beschouwen. Daarbij gaat het om een groep afzonderlijke projecten die zijn opgenomen in een gemeenschappelijke structuur, routekaart of programma die of dat op dezelfde doelstelling is gericht en op een coherente, systemische benadering is gebaseerd. De afzonderlijke onderdelen van het geïntegreerde project mogen betrekking hebben op verschillende niveaus van de leveringsketen, maar moeten complementair zijn en een aanzienlijke toegevoegde waarde hebben in hun bijdrage aan de verwezenlijking van de belangrijke Europese doelstelling (13).

3.2.   Gemeenschappelijk Europees belang

3.2.1.   Algemene cumulatieve criteria

| 14. | Het project moet een concrete, duidelijke en identificeerbare belangrijke bijdrage aan de doelstellingen of de strategieën van de Unie vertegenwoordigen, en moet een aanzienlijk effect hebben op duurzame groei, doordat het bijvoorbeeld van majeur belang is voor onder meer de Europese Green Deal, de digitale strategie, het digitale decennium en de Europese datastrategie, de nieuwe industriestrategie voor Europa en de actualisering daarvan, NextGenerationEU, de Europese gezondheidsunie (14), de nieuwe Europese onderzoeksruimte voor onderzoek en innovatie (15), het nieuwe actieplan voor een circulaire economie (16), en de doelstelling van de EU om tegen 2050 klimaatneutraal te worden. |
| --- | --- |

14.

Het project moet een concrete, duidelijke en identificeerbare belangrijke bijdrage aan de doelstellingen of de strategieën van de Unie vertegenwoordigen, en moet een aanzienlijk effect hebben op duurzame groei, doordat het bijvoorbeeld van majeur belang is voor onder meer de Europese Green Deal, de digitale strategie, het digitale decennium en de Europese datastrategie, de nieuwe industriestrategie voor Europa en de actualisering daarvan, NextGenerationEU, de Europese gezondheidsunie (14), de nieuwe Europese onderzoeksruimte voor onderzoek en innovatie (15), het nieuwe actieplan voor een circulaire economie (16), en de doelstelling van de EU om tegen 2050 klimaatneutraal te worden.

| 15. | Het project moet aantonen dat het is ontworpen om het op te nemen tegen grote markt- of systemische tekortkomingen waardoor het project bij afwezigheid van steun niet in dezelfde mate of op dezelfde wijze zou worden uitgevoerd, of tegen maatschappelijke uitdagingen die anders niet op gepaste wijze zouden worden aangepakt of verholpen. |
| --- | --- |

15.

Het project moet aantonen dat het is ontworpen om het op te nemen tegen grote markt- of systemische tekortkomingen waardoor het project bij afwezigheid van steun niet in dezelfde mate of op dezelfde wijze zou worden uitgevoerd, of tegen maatschappelijke uitdagingen die anders niet op gepaste wijze zouden worden aangepakt of verholpen.

| 16. | Tenzij de aard van het project een kleiner aantal rechtvaardigt (17), moeten doorgaans ten minste vier lidstaten bij het project betrokken zijn en mogen de voordelen ervan niet beperkt blijven tot de financierende lidstaten, maar moeten zij een groter deel van de Unie betreffen. De voordelen van het project moeten duidelijk zijn afgebakend op een concrete en aanwijsbare wijze (18). |
| --- | --- |

16.

Tenzij de aard van het project een kleiner aantal rechtvaardigt (17), moeten doorgaans ten minste vier lidstaten bij het project betrokken zijn en mogen de voordelen ervan niet beperkt blijven tot de financierende lidstaten, maar moeten zij een groter deel van de Unie betreffen. De voordelen van het project moeten duidelijk zijn afgebakend op een concrete en aanwijsbare wijze (18).

| 17. | Alle lidstaten moeten een reële kans krijgen om deel te nemen aan een nieuw project. De aanmeldende lidstaten moeten aantonen dat alle lidstaten werden ingelicht dat er een nieuw project kon komen, bijvoorbeeld via contacten, allianties, vergaderingen of matchmakingevenementen, ook voor kmo’s en start-ups, en de kans hebben gekregen om deel te nemen. |
| --- | --- |

17.

Alle lidstaten moeten een reële kans krijgen om deel te nemen aan een nieuw project. De aanmeldende lidstaten moeten aantonen dat alle lidstaten werden ingelicht dat er een nieuw project kon komen, bijvoorbeeld via contacten, allianties, vergaderingen of matchmakingevenementen, ook voor kmo’s en start-ups, en de kans hebben gekregen om deel te nemen.

| 18. | De voordelen van het project mogen niet beperkt blijven tot de betrokken ondernemingen of sectoren, maar moeten een bredere relevantie hebben en op ruimere schaal in de economie of samenleving van de Unie kunnen worden toegepast via duidelijk, concreet en aanwijsbaar omschreven positieve overloopeffecten (zoals dat ze systemische effecten hebben op meerdere niveaus van de waardeketen of op up- of downstreammarkten, of alternatieve toepassingen bieden in andere sectoren of voor de modale shift). |
| --- | --- |

18.

De voordelen van het project mogen niet beperkt blijven tot de betrokken ondernemingen of sectoren, maar moeten een bredere relevantie hebben en op ruimere schaal in de economie of samenleving van de Unie kunnen worden toegepast via duidelijk, concreet en aanwijsbaar omschreven positieve overloopeffecten (zoals dat ze systemische effecten hebben op meerdere niveaus van de waardeketen of op up- of downstreammarkten, of alternatieve toepassingen bieden in andere sectoren of voor de modale shift).

| 19. | Het project moet aanzienlijke cofinanciering door de begunstigde behelzen (19). |
| --- | --- |

19.

Het project moet aanzienlijke cofinanciering door de begunstigde behelzen (19).

| 20. | De lidstaten moeten aantonen of het project in overeenstemming is met het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” in de zin van artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 of andere vergelijkbare methoden (20). Bij de algemene afweging of de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer zal de Commissie de overeenstemming met dit beginsel als een belangrijke factor in de beoordeling in aanmerking nemen. Investeringen die ernstige afbreuk doen aan milieudoelstellingen in de zin van artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 zullen waarschijnlijk niet voldoende positieve effecten hebben om op te wegen tegen hun negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer. De positieve effecten van een project dat grote markt- of systemische tekortkomingen of maatschappelijke uitdagingen aanpakt die niet op een andere manier kunnen worden aangepakt, worden steeds geval per geval beoordeeld. |
| --- | --- |

20.

De lidstaten moeten aantonen of het project in overeenstemming is met het beginsel “geen ernstige afbreuk doen” in de zin van artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 of andere vergelijkbare methoden (20). Bij de algemene afweging of de positieve effecten van de steun opwegen tegen de negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer zal de Commissie de overeenstemming met dit beginsel als een belangrijke factor in de beoordeling in aanmerking nemen. Investeringen die ernstige afbreuk doen aan milieudoelstellingen in de zin van artikel 17 van Verordening (EU) 2020/852 zullen waarschijnlijk niet voldoende positieve effecten hebben om op te wegen tegen hun negatieve effecten op de mededinging en het handelsverkeer. De positieve effecten van een project dat grote markt- of systemische tekortkomingen of maatschappelijke uitdagingen aanpakt die niet op een andere manier kunnen worden aangepakt, worden steeds geval per geval beoordeeld.

3.2.2.   Algemene positieve indicatoren

| 21. | Naast de cumulatieve criteria van onderdeel 3.2.1 zal de Commissie de volgende door de lidstaten voorgestelde elementen als positief aanmerken:






  (a) | de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, zoals de Europese Investeringsbank of het Europees Investeringsfonds, zijn betrokken bij het ontwerp van het project; |
| --- | --- | --- |

21.

Naast de cumulatieve criteria van onderdeel 3.2.1 zal de Commissie de volgende door de lidstaten voorgestelde elementen als positief aanmerken:

(a)

de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, zoals de Europese Investeringsbank of het Europees Investeringsfonds, zijn betrokken bij het ontwerp van het project;

| (b) | de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, zijn betrokken bij de selectie van het project, mits die entiteiten daarbij uitsluitend handelen als een uitvoeringsstructuur; |
| --- | --- |

(b)

de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, zijn betrokken bij de selectie van het project, mits die entiteiten daarbij uitsluitend handelen als een uitvoeringsstructuur;

| (c) | de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, en de deelnemende lidstaten zijn betrokken bij de governancestructuur van het project; |
| --- | --- |

(c)

de Commissie of juridische entiteiten waaraan zij haar bevoegdheden heeft gedelegeerd, en de deelnemende lidstaten zijn betrokken bij de governancestructuur van het project;

| (d) | het project omvat een groot aantal samenwerkingsvormen qua aantal partners, deelname van organisaties uit verschillende sectoren of deelname van ondernemingen van verschillende grootte, en meer bepaald samenwerkingen tussen grote ondernemingen en kmo’s, met inbegrip van start-ups, in verschillende lidstaten en bevordert de ontwikkeling van achtergestelde gebieden; |
| --- | --- |

(d)

het project omvat een groot aantal samenwerkingsvormen qua aantal partners, deelname van organisaties uit verschillende sectoren of deelname van ondernemingen van verschillende grootte, en meer bepaald samenwerkingen tussen grote ondernemingen en kmo’s, met inbegrip van start-ups, in verschillende lidstaten en bevordert de ontwikkeling van achtergestelde gebieden;

| (e) | het project behelst cofinanciering uit een Uniefonds (21) in direct, indirect of gedeeld beheer; |
| --- | --- |

(e)

het project behelst cofinanciering uit een Uniefonds (21) in direct, indirect of gedeeld beheer;

| (f) | het project omvat een aanzienlijke bijdrage van onafhankelijke particuliere investeerders (22); |
| --- | --- |

(f)

het project omvat een aanzienlijke bijdrage van onafhankelijke particuliere investeerders (22);

| (g) | het project pakt een duidelijk geïdentificeerde en aanzienlijke strategische afhankelijkheid aan. |
| --- | --- |

(g)

het project pakt een duidelijk geïdentificeerde en aanzienlijke strategische afhankelijkheid aan.

3.2.3.   Specifieke criteria

| 22. | O&O&I-projecten moeten bijzonder innovatief zijn of qua O&O&I aanzienlijke toegevoegde waarde opleveren in het licht van de huidige stand van de techniek in de betrokken sector (23). |
| --- | --- |

22.

O&O&I-projecten moeten bijzonder innovatief zijn of qua O&O&I aanzienlijke toegevoegde waarde opleveren in het licht van de huidige stand van de techniek in de betrokken sector (23).

| 23. | Projecten die een eerste industriële toepassing omvatten, moeten de ontwikkeling mogelijk maken van een nieuw product of een nieuwe dienst met een sterke onderzoeks- en innovatiecomponent of de ontwikkeling van een fundamenteel innovatief productieproces. Regelmatige bijwerkingen zonder innovatieve dimensie van bestaande faciliteiten en de ontwikkeling van nieuwere versies van bestaande producten kwalificeren niet als een eerste industriële toepassing. |
| --- | --- |

23.

Projecten die een eerste industriële toepassing omvatten, moeten de ontwikkeling mogelijk maken van een nieuw product of een nieuwe dienst met een sterke onderzoeks- en innovatiecomponent of de ontwikkeling van een fundamenteel innovatief productieproces. Regelmatige bijwerkingen zonder innovatieve dimensie van bestaande faciliteiten en de ontwikkeling van nieuwere versies van bestaande producten kwalificeren niet als een eerste industriële toepassing.

| 24. | Voor de toepassing van deze mededeling wordt met “eerste industriële toepassing” gedoeld op het opschalen van proeffaciliteiten, demonstratie-installaties of de allereerste uitrusting en faciliteiten die de fasen nà de proeflijn — met inbegrip van de testfase en het opschalen van de serieproductie — omvatten, maar niet de massaproductie of de commerciële activiteiten (24). Het einde van de eerste industriële toepassing wordt bepaald aan de hand van onder meer de O&O&I-gerelateerde prestatie-indicatoren die erop wijzen dat met massaproductie kan worden begonnen. Activiteiten betreffende een eerste industriële toepassing kunnen met staatssteun worden gefinancierd op voorwaarde dat de eerste industriële toepassing aansluit op een O&O&I-activiteit en zelf een belangrijke O&O&I-component bevat die integrerend deel uitmaakt van en een noodzakelijk onderdeel is voor de succesvolle tenuitvoerlegging van het project. De eerste industriële toepassing hoeft niet noodzakelijk te worden uitgevoerd door dezelfde entiteit als die welke de O&O&I-activiteiten verrichtte, zolang die entiteit de rechten verkrijgt om de resultaten van de voorgaande O&O&I-activiteit te gebruiken én de O&O&I-activiteit en de eerste industriële toepassing beide in het project beschreven worden. |
| --- | --- |

24.

Voor de toepassing van deze mededeling wordt met “eerste industriële toepassing” gedoeld op het opschalen van proeffaciliteiten, demonstratie-installaties of de allereerste uitrusting en faciliteiten die de fasen nà de proeflijn — met inbegrip van de testfase en het opschalen van de serieproductie — omvatten, maar niet de massaproductie of de commerciële activiteiten (24). Het einde van de eerste industriële toepassing wordt bepaald aan de hand van onder meer de O&O&I-gerelateerde prestatie-indicatoren die erop wijzen dat met massaproductie kan worden begonnen. Activiteiten betreffende een eerste industriële toepassing kunnen met staatssteun worden gefinancierd op voorwaarde dat de eerste industriële toepassing aansluit op een O&O&I-activiteit en zelf een belangrijke O&O&I-component bevat die integrerend deel uitmaakt van en een noodzakelijk onderdeel is voor de succesvolle tenuitvoerlegging van het project. De eerste industriële toepassing hoeft niet noodzakelijk te worden uitgevoerd door dezelfde entiteit als die welke de O&O&I-activiteiten verrichtte, zolang die entiteit de rechten verkrijgt om de resultaten van de voorgaande O&O&I-activiteit te gebruiken én de O&O&I-activiteit en de eerste industriële toepassing beide in het project beschreven worden.

| 25. | Infrastructuurprojecten in de sectoren milieu, energie, vervoer, gezondheid of digitalisering, voor zover zij niet onder de punten 22 en 23 vallen, moeten hetzij van groot belang zijn voor de strategie van de Unie op het gebied van milieu, klimaat, energie (met inbegrip van de voorzieningszekerheid), vervoer, gezondheid, industrie of digitalisering, hetzij een aanzienlijke bijdrage leveren tot de interne markt, onder meer voor die specifieke sectoren, en kunnen na aanleg worden ondersteund tot zij volledig operationeel zijn. |
| --- | --- |

25.

Infrastructuurprojecten in de sectoren milieu, energie, vervoer, gezondheid of digitalisering, voor zover zij niet onder de punten 22 en 23 vallen, moeten hetzij van groot belang zijn voor de strategie van de Unie op het gebied van milieu, klimaat, energie (met inbegrip van de voorzieningszekerheid), vervoer, gezondheid, industrie of digitalisering, hetzij een aanzienlijke bijdrage leveren tot de interne markt, onder meer voor die specifieke sectoren, en kunnen na aanleg worden ondersteund tot zij volledig operationeel zijn.

3.3.   Een belangrijk project

| 26. | Om als belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te kunnen worden aangemerkt, moet een project kwantitatief of kwalitatief belangrijk zijn. Het dient bijzonder groot in omvang of reikwijdte te zijn of een zeer aanzienlijke technologische of financiële risicograad te vertonen, of beide. Om het belang van een project te beoordelen zal de Commissie rekening houden met de criteria van onderdeel 3.2. |
| --- | --- |

26.

Om als belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang te kunnen worden aangemerkt, moet een project kwantitatief of kwalitatief belangrijk zijn. Het dient bijzonder groot in omvang of reikwijdte te zijn of een zeer aanzienlijke technologische of financiële risicograad te vertonen, of beide. Om het belang van een project te beoordelen zal de Commissie rekening houden met de criteria van onderdeel 3.2.

4.   VERENIGBAARHEIDSCRITERIA

| 27. | Wanneer de Commissie steun ter verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang op grond van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag op zijn verenigbaarheid met de interne markt onderzoekt, zal zij rekening houden met de in de onderdelen 4.1, 4.2 en 4.3 van deze mededeling bepaalde criteria (25). |
| --- | --- |

27.

Wanneer de Commissie steun ter verwezenlijking van een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang op grond van artikel 107, lid 3, punt b), van het Verdrag op zijn verenigbaarheid met de interne markt onderzoekt, zal zij rekening houden met de in de onderdelen 4.1, 4.2 en 4.3 van deze mededeling bepaalde criteria (25).

| 28. | De Commissie zal een afwegingstoets uitvoeren in de zin van onderdeel 4.2. om na te gaan of de verwachte positieve effecten van de steun opwegen tegen de eventuele negatieve effecten. |
| --- | --- |

28.

De Commissie zal een afwegingstoets uitvoeren in de zin van onderdeel 4.2. om na te gaan of de verwachte positieve effecten van de steun opwegen tegen de eventuele negatieve effecten.

| 29. | Rekening houdend met de aard van het project kan de Commissie oordelen dat aanzienlijk markt- of systeemfalen of maatschappelijke uitdagingen, alsmede de bijdrage tot een gemeenschappelijk Europees belang, kan worden aangenomen voor de individuele componenten van een geïntegreerd project wanneer het project de in deel 3 beschreven verenigbaarheidscriteria vervult. |
| --- | --- |

29.

Rekening houdend met de aard van het project kan de Commissie oordelen dat aanzienlijk markt- of systeemfalen of maatschappelijke uitdagingen, alsmede de bijdrage tot een gemeenschappelijk Europees belang, kan worden aangenomen voor de individuele componenten van een geïntegreerd project wanneer het project de in deel 3 beschreven verenigbaarheidscriteria vervult.

4.1.   Noodzaak en evenredigheid van de steun

| 30. | De steun mag niet de projectkosten subsidiëren die een onderneming sowieso zou moeten maken, noch mag deze een vergoeding zijn voor het normale zakelijke risico van een economische activiteit. De verwezenlijking van het project dient zonder de steun onmogelijk te zijn of enkel mogelijk te zijn op beperktere schaal, met beperktere omvang, of niet snel genoeg, of op een andere manier die de van het project verwachte voordelen aanzienlijk zou beperken (26). Steun zal alleen als evenredig worden beschouwd indien hetzelfde resultaat niet met minder steun zou kunnen worden behaald. |
| --- | --- |

30.

De steun mag niet de projectkosten subsidiëren die een onderneming sowieso zou moeten maken, noch mag deze een vergoeding zijn voor het normale zakelijke risico van een economische activiteit. De verwezenlijking van het project dient zonder de steun onmogelijk te zijn of enkel mogelijk te zijn op beperktere schaal, met beperktere omvang, of niet snel genoeg, of op een andere manier die de van het project verwachte voordelen aanzienlijk zou beperken (26). Steun zal alleen als evenredig worden beschouwd indien hetzelfde resultaat niet met minder steun zou kunnen worden behaald.

| 31. | De lidstaten moeten de Commissie afdoende informatie verschaffen over het gesteunde project, alsmede een uitgebreide beschrijving van het nulscenario (counterfactual) dat overeenstemt met de situatie waarin door lidstaten geen steun wordt verleend (27). Het nulscenario kan bestaan in het ontbreken van een alternatief project, indien uit het bewijsmateriaal blijkt dat dit het meest waarschijnlijke nulscenario is, of in een alternatief project waarmee de begunstigden bij hun interne besluitvorming rekening hebben gehouden, en kan betrekking hebben op een alternatief project dat geheel of ten dele buiten de Unie wordt uitgevoerd. Om de geloofwaardigheid van het door de begunstigden voorgestelde nulscenario aan te tonen, wordt de kennisgevende lidstaten verzocht relevante interne documenten van de begunstigden over te leggen, zoals presentaties van de raad van bestuur, analyses, verslagen en studies (28). |
| --- | --- |

31.

De lidstaten moeten de Commissie afdoende informatie verschaffen over het gesteunde project, alsmede een uitgebreide beschrijving van het nulscenario (counterfactual) dat overeenstemt met de situatie waarin door lidstaten geen steun wordt verleend (27). Het nulscenario kan bestaan in het ontbreken van een alternatief project, indien uit het bewijsmateriaal blijkt dat dit het meest waarschijnlijke nulscenario is, of in een alternatief project waarmee de begunstigden bij hun interne besluitvorming rekening hebben gehouden, en kan betrekking hebben op een alternatief project dat geheel of ten dele buiten de Unie wordt uitgevoerd. Om de geloofwaardigheid van het door de begunstigden voorgestelde nulscenario aan te tonen, wordt de kennisgevende lidstaten verzocht relevante interne documenten van de begunstigden over te leggen, zoals presentaties van de raad van bestuur, analyses, verslagen en studies (28).

| 32. | Indien er geen alternatief project is, zal de Commissie zich ervan vergewissen dat het steunbedrag niet hoger uitkomt dan het minimum dat voor het gesteunde project noodzakelijk is om voldoende winstgevend te zijn, doordat daarmee bijvoorbeeld een interne opbrengstvoet kan worden behaald die overeenstemt met de sectorale of ondernemingsspecifieke benchmark of hurdle rate. Voor dat doel kan ook worden gebruikgemaakt van normale rendementspercentages die de begunstigden in andere vergelijkbare investeringsprojecten projecten verlangen, van hun kapitaalkosten als geheel of van de rendementspercentages die doorgaans in de betrokken sector zijn waar te nemen. Alle desbetreffende verwachte kosten en baten moeten voor de hele levensduur van het project in aanmerking worden genomen. |
| --- | --- |

32.

Indien er geen alternatief project is, zal de Commissie zich ervan vergewissen dat het steunbedrag niet hoger uitkomt dan het minimum dat voor het gesteunde project noodzakelijk is om voldoende winstgevend te zijn, doordat daarmee bijvoorbeeld een interne opbrengstvoet kan worden behaald die overeenstemt met de sectorale of ondernemingsspecifieke benchmark of hurdle rate. Voor dat doel kan ook worden gebruikgemaakt van normale rendementspercentages die de begunstigden in andere vergelijkbare investeringsprojecten projecten verlangen, van hun kapitaalkosten als geheel of van de rendementspercentages die doorgaans in de betrokken sector zijn waar te nemen. Alle desbetreffende verwachte kosten en baten moeten voor de hele levensduur van het project in aanmerking worden genomen.

| 33. | Het maximaal toegestane steunpeil zal worden bepaald aan de hand van de vastgestelde financieringskloof afgezet tegen de in aanmerking komende kosten. Indien dit door de analyse van de financieringskloof wordt gerechtvaardigd, kan de steunintensiteit alle in aanmerking komende kosten dekken. Met de financieringskloof wordt het verschil bedoeld tussen de positieve en negatieve kasstromen gedurende de levensduur van de investering, contant gemaakt op basis van een passende disconteringsfactor waarin het rendement tot uiting komt dat de begunstigde verlangt om het project uit te voeren, met name gelet op de daaraan verbonden risico’s. De in aanmerking komende kosten zijn opgenomen in de bijlage (29). |
| --- | --- |

33.

Het maximaal toegestane steunpeil zal worden bepaald aan de hand van de vastgestelde financieringskloof afgezet tegen de in aanmerking komende kosten. Indien dit door de analyse van de financieringskloof wordt gerechtvaardigd, kan de steunintensiteit alle in aanmerking komende kosten dekken. Met de financieringskloof wordt het verschil bedoeld tussen de positieve en negatieve kasstromen gedurende de levensduur van de investering, contant gemaakt op basis van een passende disconteringsfactor waarin het rendement tot uiting komt dat de begunstigde verlangt om het project uit te voeren, met name gelet op de daaraan verbonden risico’s. De in aanmerking komende kosten zijn opgenomen in de bijlage (29).

| 34. | Wanneer wordt aangetoond (bv. aan de hand van bedrijfsinterne documenten) dat de begunstigde van de steun een duidelijke keuze heeft om óf een project met steun uit te voeren óf een alternatief project zonder steun, zal de Commissie de verwachte netto contante waarde van de investering in het gesteunde project en van het als nulscenario gehanteerde project vergelijken, rekening houdende met de waarschijnlijkheid dat verschillende businessscenario’s kunnen spelen. |
| --- | --- |

34.

Wanneer wordt aangetoond (bv. aan de hand van bedrijfsinterne documenten) dat de begunstigde van de steun een duidelijke keuze heeft om óf een project met steun uit te voeren óf een alternatief project zonder steun, zal de Commissie de verwachte netto contante waarde van de investering in het gesteunde project en van het als nulscenario gehanteerde project vergelijken, rekening houdende met de waarschijnlijkheid dat verschillende businessscenario’s kunnen spelen.

| 35. | Staatssteun ter bevordering van de uitvoering van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang mag worden gecumuleerd met Uniefinanciering of andere staatssteun op voorwaarde dat het totale bedrag aan overheidsfinanciering dat voor dezelfde in aanmerking komende kosten wordt toegekend, niet hoger is dan het gunstigste financieringspercentage dat is vastgesteld in de toepasselijke regels in de Uniewetgeving. |
| --- | --- |

35.

Staatssteun ter bevordering van de uitvoering van belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang mag worden gecumuleerd met Uniefinanciering of andere staatssteun op voorwaarde dat het totale bedrag aan overheidsfinanciering dat voor dezelfde in aanmerking komende kosten wordt toegekend, niet hoger is dan het gunstigste financieringspercentage dat is vastgesteld in de toepasselijke regels in de Uniewetgeving.

| 36. | De Commissie mag, als aanvullende waarborg dat de staatssteun evenredig blijft en beperkt blijft tot het noodzakelijke, de kennisgevende lidstaat verzoeken een terugvorderingsmechanisme (clawback) (30) ten uitvoer te leggen. Dat mechanisme moet zorgen voor een evenwichtige verdeling van de winst als een project winstgevender is dan in de analyse van de financieringskloof werd voorspeld en mag enkel worden toegepast op de investeringen die op basis van de ex-post liquiditeitscijfers en uitgekeerde staatssteun rendementen behalen die hoger zijn dan de kapitaalkosten van de begunstigden. Dergelijke terugvorderingsmechanismen moeten vooraf duidelijk gedefinieerd worden om de begunstigden financiële voorspelbaarheid te bieden wanneer zij beslissen over hun deelname aan het project. Een dergelijk mechanisme moet zodanig worden ontworpen dat het begunstigden sterke stimulansen blijft geven om hun investeringen en projectprestaties te maximaliseren. |
| --- | --- |

36.

De Commissie mag, als aanvullende waarborg dat de staatssteun evenredig blijft en beperkt blijft tot het noodzakelijke, de kennisgevende lidstaat verzoeken een terugvorderingsmechanisme (clawback) (30) ten uitvoer te leggen. Dat mechanisme moet zorgen voor een evenwichtige verdeling van de winst als een project winstgevender is dan in de analyse van de financieringskloof werd voorspeld en mag enkel worden toegepast op de investeringen die op basis van de ex-post liquiditeitscijfers en uitgekeerde staatssteun rendementen behalen die hoger zijn dan de kapitaalkosten van de begunstigden. Dergelijke terugvorderingsmechanismen moeten vooraf duidelijk gedefinieerd worden om de begunstigden financiële voorspelbaarheid te bieden wanneer zij beslissen over hun deelname aan het project. Een dergelijk mechanisme moet zodanig worden ontworpen dat het begunstigden sterke stimulansen blijft geven om hun investeringen en projectprestaties te maximaliseren.

| 37. | Bij die beoordeling zal de Commissie naar de volgende elementen kijken:






  (a) | specificering van de beoogde verandering: de lidstaat moet duidelijk specificeren welke gedragswijziging van de staatssteun wordt verwacht: de lancering van een nieuw project, of de uitbreiding van de omvang, de reikwijdte, de uitvoeringssnelheid of van de grensoverschrijdende dimensie van een project. De gedragswijziging moet in kaart worden gebracht door een vergelijking te maken van de verwachte uitkomst en het beoogde activiteitenvolume mét en zonder steun. Het verschil tussen deze beide scenario’s geeft aan welke impact de steunmaatregel heeft en wat het stimulerende effect ervan is; |
| --- | --- | --- |

37.

Bij die beoordeling zal de Commissie naar de volgende elementen kijken:

(a)

specificering van de beoogde verandering: de lidstaat moet duidelijk specificeren welke gedragswijziging van de staatssteun wordt verwacht: de lancering van een nieuw project, of de uitbreiding van de omvang, de reikwijdte, de uitvoeringssnelheid of van de grensoverschrijdende dimensie van een project. De gedragswijziging moet in kaart worden gebracht door een vergelijking te maken van de verwachte uitkomst en het beoogde activiteitenvolume mét en zonder steun. Het verschil tussen deze beide scenario’s geeft aan welke impact de steunmaatregel heeft en wat het stimulerende effect ervan is;

| (b) | mate van winstgevendheid: wanneer de uitvoering van een project op zich onvoldoende winstgevend is om door een particuliere onderneming te worden uitgevoerd, maar wel belangrijke voordelen zou opleveren voor de samenleving, is de kans groter dat de steun een stimulerend effect heeft. |
| --- | --- |

(b)

mate van winstgevendheid: wanneer de uitvoering van een project op zich onvoldoende winstgevend is om door een particuliere onderneming te worden uitgevoerd, maar wel belangrijke voordelen zou opleveren voor de samenleving, is de kans groter dat de steun een stimulerend effect heeft.

| 38. | Om daadwerkelijke of potentiële, rechtstreekse of indirecte verstoringen van het internationale handelsverkeer aan te pakken, kan de Commissie rekening houden met het feit dat buiten de Unie gevestigde concurrenten — al dan niet rechtstreeks — voor vergelijkbare projecten in de voorbije drie jaar steun met een gelijkwaardige intensiteit hebben ontvangen of deze zullen ontvangen. Wanneer verstoringen van het internationale handelsverkeer zich echter waarschijnlijk pas na meer dan drie jaar voordoen, kan, gelet op het specifieke karakter van de betrokken sector, de referentieperiode dienovereenkomstig worden verlengd. Voor zover mogelijk, zal de betrokken lidstaat de Commissie voldoende informatie verschaffen om haar in staat te stellen de situatie te beoordelen, met name wat betreft de noodzaak rekening te houden met het concurrentievoordeel dat een concurrent in een derde land geniet. Indien de Commissie niet over bewijsmateriaal betreffende de toegekende of voorgenomen steun beschikt, kan zij haar besluit ook op indirect bewijsmateriaal baseren. De Commissie kan ook passende maatregelen nemen ten aanzien van verstoringen van de mededinging door van buiten de Unie ontvangen subsidies. |
| --- | --- |

38.

Om daadwerkelijke of potentiële, rechtstreekse of indirecte verstoringen van het internationale handelsverkeer aan te pakken, kan de Commissie rekening houden met het feit dat buiten de Unie gevestigde concurrenten — al dan niet rechtstreeks — voor vergelijkbare projecten in de voorbije drie jaar steun met een gelijkwaardige intensiteit hebben ontvangen of deze zullen ontvangen. Wanneer verstoringen van het internationale handelsverkeer zich echter waarschijnlijk pas na meer dan drie jaar voordoen, kan, gelet op het specifieke karakter van de betrokken sector, de referentieperiode dienovereenkomstig worden verlengd. Voor zover mogelijk, zal de betrokken lidstaat de Commissie voldoende informatie verschaffen om haar in staat te stellen de situatie te beoordelen, met name wat betreft de noodzaak rekening te houden met het concurrentievoordeel dat een concurrent in een derde land geniet. Indien de Commissie niet over bewijsmateriaal betreffende de toegekende of voorgenomen steun beschikt, kan zij haar besluit ook op indirect bewijsmateriaal baseren. De Commissie kan ook passende maatregelen nemen ten aanzien van verstoringen van de mededinging door van buiten de Unie ontvangen subsidies.

| 39. | Voor het vergaren van bewijsmateriaal kan de Commissie gebruikmaken van haar onderzoeksbevoegdheden (31). |
| --- | --- |

39.

Voor het vergaren van bewijsmateriaal kan de Commissie gebruikmaken van haar onderzoeksbevoegdheden (31).

| 40. | De keuze van het steuninstrument moet ook gebeuren met het oog op het marktfalen of ander belangrijk systeemfalen waarvoor dit een oplossing probeert te bieden. Wanneer bijvoorbeeld het onderliggende probleem onvoldoende toegang tot externe financiering is, dienen lidstaten normaal gesproken gebruik te maken van steun in de vorm van liquiditeitssteun, zoals een lening of garantie (32). Wanneer het ook nodig is om de onderneming in bepaalde mate in het risico te doen delen, dient een terugbetaalbaar voorschot normaal gesproken het te kiezen steuninstrument te zijn. Terugbetaalbare steuninstrumenten zullen over het algemeen als een positieve indicator worden beschouwd. |
| --- | --- |

40.

De keuze van het steuninstrument moet ook gebeuren met het oog op het marktfalen of ander belangrijk systeemfalen waarvoor dit een oplossing probeert te bieden. Wanneer bijvoorbeeld het onderliggende probleem onvoldoende toegang tot externe financiering is, dienen lidstaten normaal gesproken gebruik te maken van steun in de vorm van liquiditeitssteun, zoals een lening of garantie (32). Wanneer het ook nodig is om de onderneming in bepaalde mate in het risico te doen delen, dient een terugbetaalbaar voorschot normaal gesproken het te kiezen steuninstrument te zijn. Terugbetaalbare steuninstrumenten zullen over het algemeen als een positieve indicator worden beschouwd.

| 41. | De selectie van begunstigden via een concurrerende, transparante en niet-discriminerende procedure zal als een positieve aanwijzing worden beschouwd. |
| --- | --- |

41.

De selectie van begunstigden via een concurrerende, transparante en niet-discriminerende procedure zal als een positieve aanwijzing worden beschouwd.

4.2.   Voorkoming van ongewenste concurrentieverstoringen en afwegingstoets

| 42. | De lidstaten moeten het bewijs leveren dat de voorgenomen steunmaatregel het geschikte beleidsinstrument is om de doelstelling van het project te verwezenlijken. Een steunmaatregel zal alleen als geschikt worden beschouwd indien dezelfde uitkomst niet met andere, minder verstorende beleidsinstrumenten of andere, minder verstorende soorten steuninstrumenten kan worden behaald. |
| --- | --- |

42.

De lidstaten moeten het bewijs leveren dat de voorgenomen steunmaatregel het geschikte beleidsinstrument is om de doelstelling van het project te verwezenlijken. Een steunmaatregel zal alleen als geschikt worden beschouwd indien dezelfde uitkomst niet met andere, minder verstorende beleidsinstrumenten of andere, minder verstorende soorten steuninstrumenten kan worden behaald.

| 43. | Wil de steun verenigbaar zijn, dan moeten de negatieve effecten van de steunmaatregel in termen van mededingingsdistorsies en beïnvloeding van het handelsverkeer tussen lidstaten beperkt zijn en moeten de positieve effecten ervan in termen van bijdrage aan de doelstelling van gemeenschappelijk Europees belang opwegen tegen die negatieve effecten. |
| --- | --- |

43.

Wil de steun verenigbaar zijn, dan moeten de negatieve effecten van de steunmaatregel in termen van mededingingsdistorsies en beïnvloeding van het handelsverkeer tussen lidstaten beperkt zijn en moeten de positieve effecten ervan in termen van bijdrage aan de doelstelling van gemeenschappelijk Europees belang opwegen tegen die negatieve effecten.

| 44. | Bij de beoordeling van de negatieve effecten van de steunmaatregel zal de Commissie haar analyse toespitsen op de voorzienbare gevolgen die de steun kan hebben op de concurrentie tussen ondernemingen op de betrokken productmarkten, met inbegrip van upstream- of downstreammarkten, en het risico op overcapaciteit. |
| --- | --- |

44.

Bij de beoordeling van de negatieve effecten van de steunmaatregel zal de Commissie haar analyse toespitsen op de voorzienbare gevolgen die de steun kan hebben op de concurrentie tussen ondernemingen op de betrokken productmarkten, met inbegrip van upstream- of downstreammarkten, en het risico op overcapaciteit.

| 45. | De Commissie zal het risico op marktafscherming en marktdominantie nagaan. Projecten waarbij het om de bouw van infrastructuur gaat (33), moeten voldoen aan de beginselen van open en niet-discriminerende toegang tot de infrastructuur en niet-discriminerende prijsstelling en netwerkexploitatie, met inbegrip van de beginselen die zijn vastgelegd in het Unierecht (34). |
| --- | --- |

45.

De Commissie zal het risico op marktafscherming en marktdominantie nagaan. Projecten waarbij het om de bouw van infrastructuur gaat (33), moeten voldoen aan de beginselen van open en niet-discriminerende toegang tot de infrastructuur en niet-discriminerende prijsstelling en netwerkexploitatie, met inbegrip van de beginselen die zijn vastgelegd in het Unierecht (34).

| 46. | De Commissie zal een beoordeling maken van de potentiële negatieve effecten op het handelsverkeer, met inbegrip van het risico op een subsidiewedloop tussen lidstaten, die zich kunnen voordoen met name wat betreft de keuze van een locatie. |
| --- | --- |

46.

De Commissie zal een beoordeling maken van de potentiële negatieve effecten op het handelsverkeer, met inbegrip van het risico op een subsidiewedloop tussen lidstaten, die zich kunnen voordoen met name wat betreft de keuze van een locatie.

| 47. | In haar beoordeling van de mogelijke negatieve gevolgen voor het handelsverkeer zal de Commissie nagaan of de steun afhankelijk is van de verplaatsing van een productieactiviteit of een productieactiviteit of enige andere activiteit van de begunstigde onderneming van een andere partij bij de EER-overeenkomst naar het grondgebied van de steunverlenende lidstaat. Een dergelijke voorwaarde lijkt schadelijk te zijn voor de interne markt, ongeacht het aantal arbeidsplaatsen dat daadwerkelijk verloren is gegaan bij de aanvankelijke vestiging van de begunstigde in de EER, en wordt waarschijnlijk niet gecompenseerd door positieve effecten. |
| --- | --- |

47.

In haar beoordeling van de mogelijke negatieve gevolgen voor het handelsverkeer zal de Commissie nagaan of de steun afhankelijk is van de verplaatsing van een productieactiviteit of een productieactiviteit of enige andere activiteit van de begunstigde onderneming van een andere partij bij de EER-overeenkomst naar het grondgebied van de steunverlenende lidstaat. Een dergelijke voorwaarde lijkt schadelijk te zijn voor de interne markt, ongeacht het aantal arbeidsplaatsen dat daadwerkelijk verloren is gegaan bij de aanvankelijke vestiging van de begunstigde in de EER, en wordt waarschijnlijk niet gecompenseerd door positieve effecten.

4.3.   Transparantie

| 48. | De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de volgende informatie wordt bekendgemaakt in de “Transparency Award Module” van de Commissie of op een uitgebreide staatssteunwebsite op nationaal of regionaal niveau:






  (a) | de volledige tekst van het besluit tot individuele steunverlening en de uitvoeringsbepalingen ervan, of een link daarnaar; |
| --- | --- | --- |

48.

De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de volgende informatie wordt bekendgemaakt in de “Transparency Award Module” van de Commissie of op een uitgebreide staatssteunwebsite op nationaal of regionaal niveau:

(a)

de volledige tekst van het besluit tot individuele steunverlening en de uitvoeringsbepalingen ervan, of een link daarnaar;

| (b) | de identiteit van de steunverlenende autoriteit of autoriteiten; |
| --- | --- |

(b)

de identiteit van de steunverlenende autoriteit of autoriteiten;

| (c) | de naam en de identificatiecode van iedere begunstigde, met uitzondering van bedrijfsgevoelige en andere vertrouwelijke informatie in naar behoren gerechtvaardigde gevallen en na instemming van de Commissie overeenkomstig de mededeling van de Commissie over het ambtsgeheim in staatssteunbesluiten (35); |
| --- | --- |

(c)

de naam en de identificatiecode van iedere begunstigde, met uitzondering van bedrijfsgevoelige en andere vertrouwelijke informatie in naar behoren gerechtvaardigde gevallen en na instemming van de Commissie overeenkomstig de mededeling van de Commissie over het ambtsgeheim in staatssteunbesluiten (35);

| (d) | het steuninstrument (36), het steunelement en, indien verschillend, het nominale bedrag van de aan iedere begunstigde toegekende steun, uitgedrukt in hele bedragen, in nationale valuta; |
| --- | --- |

(d)

het steuninstrument (36), het steunelement en, indien verschillend, het nominale bedrag van de aan iedere begunstigde toegekende steun, uitgedrukt in hele bedragen, in nationale valuta;

| (e) | de datum van de toekenning van de steun en de datum van bekendmaking; |
| --- | --- |

(e)

de datum van de toekenning van de steun en de datum van bekendmaking;

| (f) | het type begunstigde (kmo/grote onderneming/start-up); |
| --- | --- |

(f)

het type begunstigde (kmo/grote onderneming/start-up);

| (g) | de regio waar de begunstigde gevestigd is (op NUTS 2-niveau of lager); |
| --- | --- |

(g)

de regio waar de begunstigde gevestigd is (op NUTS 2-niveau of lager);

| (h) | de voornaamste economische bedrijfstak waarin de begunstigde actief is (op NACE-groepsniveau); |
| --- | --- |

(h)

de voornaamste economische bedrijfstak waarin de begunstigde actief is (op NACE-groepsniveau);

| (i) | de doelstelling van de steun. |
| --- | --- |

(i)

de doelstelling van de steun.

| 49. | Het vereiste om informatie bekend te maken geldt voor individuele steunverleningen van meer dan 100 000 EUR. Dit soort informatie moet worden bekendgemaakt nadat het besluit tot steunverlening is genomen, moet ten minste tien jaar worden bewaard en moet zonder beperkingen beschikbaar zijn voor het brede publiek (37). |
| --- | --- |

49.

Het vereiste om informatie bekend te maken geldt voor individuele steunverleningen van meer dan 100 000 EUR. Dit soort informatie moet worden bekendgemaakt nadat het besluit tot steunverlening is genomen, moet ten minste tien jaar worden bewaard en moet zonder beperkingen beschikbaar zijn voor het brede publiek (37).

5.   AANMELDING, VERSLAGLEGGING EN TOEPASSING

5.1.   Aanmeldingsverplichting

| 50. | Overeenkomstig artikel 108, lid 3, van het Verdrag moeten lidstaten de Commissie van elk voornemen tot invoering of wijziging van steunmaatregelen op de hoogte brengen, met inbegrip van steun voor een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang. |
| --- | --- |

50.

Overeenkomstig artikel 108, lid 3, van het Verdrag moeten lidstaten de Commissie van elk voornemen tot invoering of wijziging van steunmaatregelen op de hoogte brengen, met inbegrip van steun voor een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang.

| 51. | Lidstaten die bij hetzelfde belangrijke project van gemeenschappelijk Europees belang zijn betrokken, wordt verzocht om, voor zover mogelijk, bij de Commissie een gemeenschappelijke aanmelding in te dienen, die een gezamenlijke verklaring bevat waarin het project wordt beschreven en wordt aangetoond dat het in aanmerking komt. |
| --- | --- |

51.

Lidstaten die bij hetzelfde belangrijke project van gemeenschappelijk Europees belang zijn betrokken, wordt verzocht om, voor zover mogelijk, bij de Commissie een gemeenschappelijke aanmelding in te dienen, die een gezamenlijke verklaring bevat waarin het project wordt beschreven en wordt aangetoond dat het in aanmerking komt.

5.2.   Doorlichting achteraf en verslaglegging

| 52. | Over de tenuitvoerlegging van het project moet op regelmatige tijdstippen verslag worden gedaan. In voorkomend geval kan de Commissie vragen dat een doorlichting achteraf wordt uitgevoerd. |
| --- | --- |

52.

Over de tenuitvoerlegging van het project moet op regelmatige tijdstippen verslag worden gedaan. In voorkomend geval kan de Commissie vragen dat een doorlichting achteraf wordt uitgevoerd.

5.3.   Toepassing

| 53. | De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen met ingang van 1 januari 2022. |
| --- | --- |

53.

De Commissie zal de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen met ingang van 1 januari 2022.

| 54. | Zij zal de in deze mededeling vervatte beginselen toepassen op alle aangemelde steunprojecten ten aanzien waarvan zij een besluit moet nemen op of na 1 januari 2022, zelfs indien de projecten vóór die datum zijn aangemeld. |
| --- | --- |

54.

Zij zal de in deze mededeling vervatte beginselen toepassen op alle aangemelde steunprojecten ten aanzien waarvan zij een besluit moet nemen op of na 1 januari 2022, zelfs indien de projecten vóór die datum zijn aangemeld.

| 55. | Overeenkomstig de mededeling van de Commissie betreffende de vaststelling van regels voor de beoordeling van onrechtmatig verleende staatssteun (38) zal de Commissie in het geval van niet-aangemelde steun de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen indien de steun werd toegekend op of na 1 januari 2022, en in alle overige gevallen de regels die van toepassing waren op het tijdstip dat de steun werd toegekend. |
| --- | --- |

55.

Overeenkomstig de mededeling van de Commissie betreffende de vaststelling van regels voor de beoordeling van onrechtmatig verleende staatssteun (38) zal de Commissie in het geval van niet-aangemelde steun de in deze mededeling uiteengezette beginselen toepassen indien de steun werd toegekend op of na 1 januari 2022, en in alle overige gevallen de regels die van toepassing waren op het tijdstip dat de steun werd toegekend.

---

(1)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “De Europese Green Deal”, COM(2019) 640 final van 11 december 2019.

(2)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “De digitale toekomst van Europa vormgeven”, COM(2020) 67 final van 19 februari 2020.

(3)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Digitaal kompas 2030: de Europese aanpak voor het digitale decennium”, COM(2021) 118 final van 9 maart 2021.

(4)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Een nieuwe industriestrategie voor Europa”, COM(2020) 102 final van 10 maart 2020.

(5)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Actualisering van de nieuwe industriestrategie van 2020: een sterkere eengemaakte markt tot stand brengen voor het herstel van Europa”, COM(2021) 350 final van 5 mei 2021.

(6)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Een Europese datastrategie”, COM(2020) 66 final van 19 februari 2020.

(7)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Het moment van Europa: herstel en voorbereiding voor de volgende generatie”, COM(2020) 456 final van 27 mei 2020.

(8)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s “Een kmo-strategie voor een duurzaam en digitaal Europa”, COM(2020) 103 final van 10 maart 2020.

(9)  Richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan niet-financiële ondernemingen in moeilijkheden (PB C 249 van 31.7.2014, blz. 1). Zoals uiteengezet in punt 23 van die richtsnoeren, kan een onderneming in moeilijkheden, aangezien haar bestaan zelf in het gedrang is, niet worden beschouwd als een passend instrument om aan de verwezenlijking van andere beleidsdoelstellingen van de overheid bij te dragen, zolang haar levensvatbaarheid niet is verzekerd.

(10)  Mededeling van de Commissie, “Tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun ter ondersteuning van de economie vanwege de huidige COVID-19-uitbraak” (PB C 91 I, 20.3.2020, blz. 1), en de wijzigingen ervan.

(11)  Zie bv. zaak C-156/98 Duitsland/Commissie [2000] ECLI:EU:C:2000:467, punt 78, en zaak C-333/07 Régie Networks/Rhone Alpes Bourgogne [2008] ECLI:EU:C:2008:764, punten 94 tot en met 116.

(12)  In het geval van onderzoek en ontwikkeling, moeten twee of meer projecten, wanneer ze niet duidelijk van elkaar te scheiden zijn, en met name wanneer ze onafhankelijk van elkaar geen kansen op technologisch succes hebben, als één project worden beschouwd.

(13)  Hierna worden de begrippen “één project” en “geïntegreerd project” kortweg “project” genoemd.

(14)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Bouwen aan een Europese gezondheidsunie: de veerkracht van de EU bij grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid versterken”, COM(2020) 724 final van 11 november 2020.

(15)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Een nieuwe EOR voor onderzoek en innovatie”, COM(2020) 628 final van 30 september 2020.

(16)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s, “Een nieuw actieplan voor een circulaire economie — Voor een schoner en concurrerender Europa”, COM(2020) 98 final van 11 maart 2020.

(17)  Een kleiner aantal lidstaten , maar niet minder dan twee, kan in uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde omstandigheden gerechtvaardigd zijn, bijvoorbeeld als het project betrekking heeft op onderling verbonden onderzoeksinfrastructuur of TEN-E en TEN-T-projecten die van fundamenteel transnationaal belang zijn omdat ze deel uitmaken van een fysiek verbonden grensoverschrijdend netwerk of die van wezenlijk belang zijn om grensoverschrijdende verkeersleiding of interoperabiliteit te versterken; of wanneer het project wordt gefinancierd met EU-midden waarbij volgens de wettelijke bepalingen inzake samenwerking tussen de lidstaten een lager aantal deelnemende lidstaten is vereist. Hoe dan ook moeten projecten op transparante wijze worden ontworpen in overeenstemming met punt 17.

(18)  Louter het feit dat het project door ondernemingen in verschillende landen wordt uitgevoerd of dat onderzoeksinfrastructuur nadien wordt gebruikt door ondernemingen die in verschillende landen zijn gevestigd, is niet voldoende om een project als een belangrijk project van gemeenschappelijk Europees belang aan te merken. De Unierechter heeft het beleid van de Commissie bevestigd om een project slechts als van gemeenschappelijk Europees belang in de zin van artikel 107, lid 3, punt b), te beschouwen wanneer het project deel uitmaakt van een transnationaal Europees programma dat door de regeringen van verschillende lidstaten gezamenlijk wordt gesteund, of ook nog wanneer het een onderdeel vormt van een initiatief waartoe verschillende lidstaten in onderling overleg hebben besloten om het hoofd te bieden aan een gemeenschappelijke dreiging; Gevoegde zaken C-62/87 en 72/87 Exécutif regional wallon en SA Glaverbel/Commissie [1988] ECLI:EU:C:1988:132, punt 22.

(19)  Wanneer de Commissie de omvang van de medefinanciering beoordeelt, zal zij rekening houden met de specifieke kenmerken van bepaalde sectoren en van kmo’s. In uitzonderlijke en naar behoren gemotiveerde omstandigheden kan de Commissie oordelen dat de steun zelfs zonder aanzienlijke cofinanciering door de begunstigde gerechtvaardigd is.

(20)  Verordening (EU) 2020/852 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2020 betreffende de totstandbrenging van een kader ter bevordering van duurzame beleggingen, PB L 198 van 22.6.2020, blz. 13. Maatregelen die identiek zijn aan de maatregelen die in het kader van de herstel-en veerkrachtplannen door de Raad zijn goedgekeurd, worden geacht in overeenstemming te zijn met het beginsel “geen ernstige afbreuk doen”, aangezien dit reeds is gecontroleerd.

(21)  Centraal door de instellingen, agentschappen, gemeenschappelijke ondernemingen of andere instanties van de Unie beheerde Uniefinanciering die niet direct of indirect onder de controle van de lidstaten staat, vormt geen staatssteun. Staatssteun kan worden gecumuleerd met financiering uit een Uniefonds mits aan de voorwaarde van punt 35 is voldaan.

(22)  Een inbreng van materiële en immateriële activa, maar ook van gronden, moet tegen marktprijs worden verrekend.

(23)  Dit kan in voorkomend geval betekenen dat geleidelijk vorderingen worden gemaakt in de richting van de huidige stand van de techniek, waarbij een deelnemend project duidelijk en geloofwaardig het doel heeft dit te overtreffen en beschrijft hoe het dit zal doen.

(24)  Beperkte verkopen die in de specifieke sector nodig zijn in verband met de testfase, met inbegrip van de verkoop van monsters en verkoop voor feedback of certificering, vallen niet onder het begrip “commerciële activiteiten”.

(25)  Volgens het Hof van Justitie beschikt de Commissie over een discretionaire bevoegdheid wanneer het erom gaat belangrijke projecten van gemeenschappelijk Europees belang op hun verenigbaarheid te beoordelen. Gevoegde zaken C-62/87 en 72/87, Exécutif regional wallon en SA Glaverbel/Commissie [1988] ECLI:EU:C:1988:132, punt 21.

(26)  De steunaanvraag moet plaatsvinden vóór de aanvang van de werkzaamheden, d.w.z. vóór hetzij de start van de bouwwerkzaamheden van de investering, hetzij de eerste vaste toezegging om uitrusting te bestellen, hetzij een andere toezegging die de investering onomkeerbaar maakt, naargelang wat als eerste plaatsvindt. De aankoop van gronden en voorbereidende werkzaamheden zoals het verkrijgen van vergunningen en de uitvoering van voorbereidende haalbaarheidsstudies worden niet als aanvang van de werkzaamheden beschouwd.

(27)  Voor projecten door kmo’s kan het nulscenariobestaan in het ontbreken van een alternatief project als bedoeld in punt 32.

(28)  Indien de verstrekte informatie onder het ambtsgeheim valt, moet deze worden behandeld overeenkomstig artikel 30 van Verordening (EU) 2015/1589 van de Raad van 13 juli 2015 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 van het EG-Verdrag (PB L 248 van 24.9.2015, blz. 9).

(29)  In het geval van een geïntegreerd project moeten de in aanmerking komende kosten worden uitgesplitst op het niveau van elk van de afzonderlijke projecten.

(30)  Voor projecten van kmo’s hoeft niet in een terugvorderingsmechanisme te worden voorzien tenzij in uitzonderlijke omstandigheden, met name op basis van de voor dergelijke projecten aangemelde steunbedragen.

(31)  Zie artikel 25 van Verordening (EU) 2015/1589 van de Raad van 13 juli 2015 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van artikel 108 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (PB L 248 van 24.9.2015, blz. 9)

(32)  Steun in de vorm van garanties moet in de tijd beperkt zijn, terwijl voor steun in de vorm van leningen aflossingstermijnen moeten gelden.

(33)  Voor alle duidelijkheid zij erop gewezen dat proeflijnen niet als infrastructuur worden beschouwd.

(34)  Wanneer het project energie-infrastructuur behelst, moet het onderworpen zijn aan de tarief- en toegangsregulering en de ontbundelingseisen overeenkomstig interne-marktwetgeving.

(35)  C(2003) 4582 (PB C 297 van 9.12.2003, blz. 6).

(36)  Subsidie/rentesubsidie; Lening/terugbetaalbaar voorschot/terugbetaalbare subsidie; Garantie; Belastingvoordeel of belastingvrijstelling; Risicofinanciering; Overige. Indien de steun wordt verleend via meerdere steuninstrumenten, moet het steunbedrag per instrument worden vermeld.

(37)  Deze informatie moet worden bekendgemaakt binnen zes maanden vanaf de datum van de toekenning van de steun. In het geval van onrechtmatige steun zullen lidstaten ervoor moeten zorgen dat deze informatie achteraf wordt bekendgemaakt binnen zes maanden vanaf de datum van het besluit van de Commissie. Deze informatie moet beschikbaar worden gesteld in een formaat waarmee de gegevens kunnen worden doorzocht, geëxtraheerd en gemakkelijk op internet kunnen worden bekendgemaakt, bv. in CSV- of XML-formaat.

(38)  Mededeling van de Commissie betreffende de vaststelling van regels voor de beoordeling van onrechtmatig verleende staatssteun (PB C 119 van 22.5.2002, blz. 22).

---

BIJLAGE

Subsidiabele kosten

| a) | Haalbaarheidsstudies, met inbegrip van voorbereidende technische studies, en de kosten voor het verkrijgen van de voor de uitvoering van het project vereiste vergunningen. |
| --- | --- |

a)

Haalbaarheidsstudies, met inbegrip van voorbereidende technische studies, en de kosten voor het verkrijgen van de voor de uitvoering van het project vereiste vergunningen.

| b) | Kosten van apparatuur en uitrusting (met inbegrip van installaties en vervoermiddelen) voor zover en voor zolang zij voor het project worden gebruikt. Indien deze apparatuur en uitrusting niet tijdens hun volledige levensduur voor het project worden gebruikt, worden alleen de afschrijvingskosten overeenstemmend met de looptijd van het project, berekend volgens een goede boekhoudpraktijk, als in aanmerking komende kosten beschouwd. |
| --- | --- |

b)

Kosten van apparatuur en uitrusting (met inbegrip van installaties en vervoermiddelen) voor zover en voor zolang zij voor het project worden gebruikt. Indien deze apparatuur en uitrusting niet tijdens hun volledige levensduur voor het project worden gebruikt, worden alleen de afschrijvingskosten overeenstemmend met de looptijd van het project, berekend volgens een goede boekhoudpraktijk, als in aanmerking komende kosten beschouwd.

| c) | Kosten van de verwerving (of bouw) van gebouwen, infrastructuur en gronden voor zover en voor zolang zij voor het project worden gebruikt. Wanneer deze kosten worden bepaald ten opzichte van de commerciële overdrachtswaarde of de daadwerkelijk gemaakte kapitaalkosten — in plaats van de afschrijvingskosten — dient de financieringskloof — vooraf of achteraf — te worden verminderd met de restwaarde van de grond, het gebouw of de infrastructuur. |
| --- | --- |

c)

Kosten van de verwerving (of bouw) van gebouwen, infrastructuur en gronden voor zover en voor zolang zij voor het project worden gebruikt. Wanneer deze kosten worden bepaald ten opzichte van de commerciële overdrachtswaarde of de daadwerkelijk gemaakte kapitaalkosten — in plaats van de afschrijvingskosten — dient de financieringskloof — vooraf of achteraf — te worden verminderd met de restwaarde van de grond, het gebouw of de infrastructuur.

| d) | Kosten van andere materialen, leveranties en dergelijke producten die voor het project nodig zijn. |
| --- | --- |

d)

Kosten van andere materialen, leveranties en dergelijke producten die voor het project nodig zijn.

| e) | Kosten verbonden aan de verkrijging, validering en verdediging van octrooien en andere immateriële activa. Kosten van contractonderzoek, kennis en octrooien die op arm’s length-voorwaarden worden ingekocht bij of waarvoor een licentie wordt verleend door externe bronnen, alsmede kosten voor consultancy en gelijkwaardige diensten die uitsluitend voor het project worden gebruikt |
| --- | --- |

e)

Kosten verbonden aan de verkrijging, validering en verdediging van octrooien en andere immateriële activa. Kosten van contractonderzoek, kennis en octrooien die op arm’s length-voorwaarden worden ingekocht bij of waarvoor een licentie wordt verleend door externe bronnen, alsmede kosten voor consultancy en gelijkwaardige diensten die uitsluitend voor het project worden gebruikt

| f) | Personeelskosten en administratieve kosten (met inbegrip van de algemene kosten) die rechtstreeks uit O&O&I-activiteiten voortvloeien, met inbegrip van met de eerste industriële toepassing verband houdende O&O&I-activiteiten, of die, in het geval van een infrastructuurproject, bij de bouw van de infrastructuur worden gemaakt. |
| --- | --- |

f)

Personeelskosten en administratieve kosten (met inbegrip van de algemene kosten) die rechtstreeks uit O&O&I-activiteiten voortvloeien, met inbegrip van met de eerste industriële toepassing verband houdende O&O&I-activiteiten, of die, in het geval van een infrastructuurproject, bij de bouw van de infrastructuur worden gemaakt.

| g) | In het geval van steun voor een project voor de eerste industriële toepassing zijn kapitaaluitgaven en exploitatiekosten opgenomen in de mate en voor de periode waarin zij voor het project worden gebruikt, zolang de industriële toepassing aansluit op een O&O&I-activiteit en deze zelf een belangrijke O&O&I-component bevat die integrerend deel uitmaakt van en een noodzakelijk onderdeel is voor de succesvolle tenuitvoerlegging van het project. De exploitatiekosten moeten op die component van het project betrekking hebben. |
| --- | --- |

g)

In het geval van steun voor een project voor de eerste industriële toepassing zijn kapitaaluitgaven en exploitatiekosten opgenomen in de mate en voor de periode waarin zij voor het project worden gebruikt, zolang de industriële toepassing aansluit op een O&O&I-activiteit en deze zelf een belangrijke O&O&I-component bevat die integrerend deel uitmaakt van en een noodzakelijk onderdeel is voor de succesvolle tenuitvoerlegging van het project. De exploitatiekosten moeten op die component van het project betrekking hebben.

| h) | Andere kosten kunnen, indien dat gerechtvaardigd is, worden geaccepteerd en wanneer deze onlosmakelijk verband houden met de uitvoering van het project, met uitsluiting van exploitatiekosten die niet onder punt g) vallen. |
| --- | --- |

h)

Andere kosten kunnen, indien dat gerechtvaardigd is, worden geaccepteerd en wanneer deze onlosmakelijk verband houden met de uitvoering van het project, met uitsluiting van exploitatiekosten die niet onder punt g) vallen.

---

| 30.12.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 528/19 |
| --- | --- | --- | --- |

30.12.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 528/19

---

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE

Herziene RICHTSNOEREN

EU-regeling voor de handel in ivoor

(2021/C 528/03)

Inhoudsopgave

| 1. | Inleiding en woordenlijst | 20 |
| --- | --- | --- |

1.

| 2. | Achtergrond | 20 |
| --- | --- | --- |

2.

| a) | De internationale en EU-wetgeving ten aanzien van de handel in ivoor | 20 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | EU-initiatieven ter bestrijding van de illegale handel in wilde dieren en planten die van invloed zijn op de handel binnen de EU in en de wederuitvoer van ivoor5 | 22 |
| --- | --- | --- |

b)

| 3. | Status van dit document | 22 |
| --- | --- | --- |

3.

| 4. | Motivering en samenvatting van de aanbevelingen | 23 |
| --- | --- | --- |

4.

| a) | Wederuitvoer uit de EU | 23 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Ivoorhandel binnen de EU | 24 |
| --- | --- | --- |

b)

| c) | Invoer in de EU | 24 |
| --- | --- | --- |

c)

| 5. | Interpretatie van de EU-regels voor de wederuitvoer van ivoor | 24 |
| --- | --- | --- |

5.

| a) | Wederuitvoer van onbewerkt ivoor | 25 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Wederuitvoer van bewerkt ivoor | 25 |
| --- | --- | --- |

b)

| 6. | Interpretatie van de EU-regels voor de ivoorhandel binnen de EU | 27 |
| --- | --- | --- |

6.

| a) | Specifieke richtsnoeren voor handel binnen de EU in onbewerkt ivoor | 27 |
| --- | --- | --- |

a)

| b) | Specifieke richtsnoeren voor handel binnen de EU in onbewerkt ivoor | 28 |
| --- | --- | --- |

b)

| 7. | Interpretatie van de EU-regels voor de invoer van ivoor | 29 |
| --- | --- | --- |

7.

| 8. | Afstemming met en tussen lidstaten van de EU en met derde landen | 30 |
| --- | --- | --- |

8.

| 9. | Samenvatting van de EU-regeling voor de commerciële handel in ivoor | 30 |
| --- | --- | --- |

9.

| Bijlage I — Bewijs ter staving van rechtmatige verwerving | 32 |
| --- | --- |

| Bijlage II — Aanbrengen van merktekens, registratie en andere vereisten voor de afgifte van certificaten | 34 |
| --- | --- |

1.   Inleiding en woordenlijst

Het doel van deze richtsnoeren is een interpretatie te geven van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad (1) (de “basisverordening”) en Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie (2), en de EU-lidstaten aan te bevelen om:

| a) | de (weder)uitvoer en invoer van artikelen van onbewerkt ivoor op te schorten; |
| --- | --- |

a)

de (weder)uitvoer en invoer van artikelen van onbewerkt ivoor op te schorten;

| b) | de interne EU-handel in onbewerkt ivoor op te schorten, met uitzondering van reparaties van muziekinstrumenten van vóór 1975 en antiquiteiten van vóór 1947 van groot cultureel, artistiek of historisch belang; |
| --- | --- |

b)

de interne EU-handel in onbewerkt ivoor op te schorten, met uitzondering van reparaties van muziekinstrumenten van vóór 1975 en antiquiteiten van vóór 1947 van groot cultureel, artistiek of historisch belang;

| c) | de handel binnen de EU in na 1947 bewerkte specimens op te schorten, met uitzondering van muziekinstrumenten van vóór 1975; |
| --- | --- |

c)

de handel binnen de EU in na 1947 bewerkte specimens op te schorten, met uitzondering van muziekinstrumenten van vóór 1975;

| d) | de vergunning voor de invoer en (weder)uitvoer van bewerkt ivoor te beperken tot muziekinstrumenten van vóór 1975 en de verkoop aan musea van antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van voor 1947, en |
| --- | --- |

d)

de vergunning voor de invoer en (weder)uitvoer van bewerkt ivoor te beperken tot muziekinstrumenten van vóór 1975 en de verkoop aan musea van antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van voor 1947, en

| e) | te zorgen voor een strikte interpretatie van het EU-recht met betrekking tot de resterende toegestane handel. |
| --- | --- |

e)

te zorgen voor een strikte interpretatie van het EU-recht met betrekking tot de resterende toegestane handel.

Deze richtsnoeren dienen te worden gelezen in samenhang met Verordening (EU) 2021/2280 van de Commissie tot wijziging van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie (3).

De volgende termen worden in deze richtsnoeren met een bijzondere betekenis gebruikt:

| — | ivoor; verwijst alleen naar ivoor van olifanten; |
| --- | --- |

—

ivoor; verwijst alleen naar ivoor van olifanten;

| — | muziekinstrument van vóór 1975: een muziekinstrument met rechtmatig verworven ivoor van vóór 1975 dat door een uitvoerende kunstenaar wordt of tot voor kort is gebruikt en dus niet louter een decoratief voorwerp is. De Cites-overeenkomst is sinds 26 februari 1976 van toepassing op Afrikaanse olifanten en sinds 1 juli 1975 op Aziatische olifanten. Eenvoudigheidshalve wordt in deze richtsnoeren alleen de eerdere datum (1975) als referentie gebruikt. |
| --- | --- |

—

muziekinstrument van vóór 1975: een muziekinstrument met rechtmatig verworven ivoor van vóór 1975 dat door een uitvoerende kunstenaar wordt of tot voor kort is gebruikt en dus niet louter een decoratief voorwerp is. De Cites-overeenkomst is sinds 26 februari 1976 van toepassing op Afrikaanse olifanten en sinds 1 juli 1975 op Aziatische olifanten. Eenvoudigheidshalve wordt in deze richtsnoeren alleen de eerdere datum (1975) als referentie gebruikt.

| — | antiquiteiten van vóór 1947: ivoor bevattende voorwerpen die vallen onder de definitie van “bewerkte specimens die meer dan 50 jaar geleden zijn verkregen” in artikel 2, punt w), van de basisverordening; |
| --- | --- |

—

antiquiteiten van vóór 1947: ivoor bevattende voorwerpen die vallen onder de definitie van “bewerkte specimens die meer dan 50 jaar geleden zijn verkregen” in artikel 2, punt w), van de basisverordening;

| — | museum: “permanente instelling zonder winstoogmerk ten dienste van de samenleving en haar ontwikkeling, die openstaat voor het publiek en die het materiële en immateriële erfgoed van de mensheid en haar omgeving verwerft, bewaart, onderzoekt, verspreidt en tentoonstelt met het oog op onderwijs, studie en genot” (4). |
| --- | --- |

—

museum: “permanente instelling zonder winstoogmerk ten dienste van de samenleving en haar ontwikkeling, die openstaat voor het publiek en die het materiële en immateriële erfgoed van de mensheid en haar omgeving verwerft, bewaart, onderzoekt, verspreidt en tentoonstelt met het oog op onderwijs, studie en genot” (4).

2.   Achtergrond

a)   
  De internationale en EU-wetgeving ten aanzien van de handel in ivoor

Zowel de Afrikaanse olifant Loxodonta africana als de Aziatische olifant Elephas maximus zijn opgenomen in de Overeenkomst inzake de internationale handel in bedreigde in het wild levende dier- en plantensoorten (Cites), die ondertekend is door 183 partijen, waaronder de EU en alle lidstaten van de EU.

Op grond van de huidige Cites-regeling is de internationale handel in ivoor (5) verboden, met strikt beperkte ontheffingen (voor artikelen die verworven zijn voordat Cites op ivoor van toepassing werd). Cites is evenwel niet van toepassing op binnenlandse handel in ivoor.

De EU voert Cites uit via de basisverordening en de daarmee samenhangende verordeningen van de Commissie (“EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten”). Voor olifantenivoor (alsook voor andere soorten die zijn vermeld in bijlage A bij de basisverordening) heeft de EU aanvullende maatregelen aangenomen die strenger zijn dan Cites.

Bijgevolg reguleert de EU de handel in ivoor strikt door middel van de EU-regelgeving inzake de handel in wilde dieren en planten. De commerciële handel in ivoor naar, in en uit de EU is over het algemeen verboden.

De nationale autoriteiten kunnen de handel in ivoor voor commerciële doeleinden echter onder de volgende voorwaarden toestaan:

| — | de wederuitvoer kan worden toegestaan voor ivoorspecimens die verworven zijn vóór de datum waarop Cites erop van toepassing werd, dat wil zeggen 26 februari 1976 voor Afrikaanse en 1 juli 1975 voor Aziatische olifanten; |
| --- | --- |

—

de wederuitvoer kan worden toegestaan voor ivoorspecimens die verworven zijn vóór de datum waarop Cites erop van toepassing werd, dat wil zeggen 26 februari 1976 voor Afrikaanse en 1 juli 1975 voor Aziatische olifanten;

| — | de handel binnen de EU kan worden toegestaan voor ivoorartikelen die in de EU zijn ingevoerd voordat de olifantensoort in aanhangsel I bij Cites werd opgenomen (18 januari 1990 voor de Afrikaanse olifant en 1 juli 1975 voor de Aziatische olifant) (6), als de EU-lidstaat waar het artikel voor de eerste keer te koop wordt aangeboden daartoe een certificaat heeft afgegeven. |
| --- | --- |

—

de handel binnen de EU kan worden toegestaan voor ivoorartikelen die in de EU zijn ingevoerd voordat de olifantensoort in aanhangsel I bij Cites werd opgenomen (18 januari 1990 voor de Afrikaanse olifant en 1 juli 1975 voor de Aziatische olifant) (6), als de EU-lidstaat waar het artikel voor de eerste keer te koop wordt aangeboden daartoe een certificaat heeft afgegeven.

| — | de invoer van artikelen van vóór 1947 kan ook worden toegestaan, evenals de invoer van rechtmatig verworven artikelen van vóór 1975 die voordien reeds rechtmatig in de EU waren ingevoerd. |
| --- | --- |

—

de invoer van artikelen van vóór 1947 kan ook worden toegestaan, evenals de invoer van rechtmatig verworven artikelen van vóór 1975 die voordien reeds rechtmatig in de EU waren ingevoerd.

De olifantenstroperij en illegale ivoorhandel, die worden veroorzaakt door de vraag vanuit Azië, bevinden zich nog altijd op een gevaarlijk hoog niveau

De olifantenstroperij heeft in het recente verleden een ongekend hoge vlucht genomen, waardoor de populaties van de Afrikaanse olifant over hele lijn zijn afgenomen (7).

Volgens het Cites-programma voor de monitoring van het illegaal doden van olifanten (MIKE) (8) nam het aandeel illegaal gedode olifanten (PIKE) vanaf 2006 gestaag toe, waarna het tussen 2011 (toen het hoogste punt werd bereikt) en 2019 een dalende ontwikkeling vertoonde. Dit duidt erop dat de stroperij begint af te nemen, maar of de daling aanhoudt moet zorgvuldig worden onderzocht. Verder moet in aanmerking worden genomen dat de daling van de illegale ivoorhandel samenhangt met de algemene inkrimping van de olifantenpopulaties in Afrika (9). Hoewel de PIKE-ramingen laten uitschijnen dat de olifantenstroperij in Afrika sinds 2011 over het algemeen daalt, zijn er aanzienlijke regionale verschillen en blijft de omvang van de stroperij voor de Afrikaanse olifant een punt van zorg.

Ook de illegale ivoorhandel zit onverminderd op een hoog niveau, hoewel de ivoorprijzen volgens het World Wildlife Crime Report gestaag dalen (10). Volgens een verslag van het Elephant Trade Information System (ETIS) (11) werd er tussen 2012 en 2017 wereldwijd ongeveer 280 ton olifantenivoor in beslag genomen, verdeeld over ongeveer 8 000 gevallen. Uit de ETIS-gegevens blijkt ook dat de verwerking van ivoor onder Chinees beheer in Afrika voor de uitvoer van producten naar Aziatische markten toeneemt (12) — in 2017 was er sprake van ten minste 24 gevallen in vier Afrikaanse landen waarbij 1,11 ton bewerkt ivoor vanuit Afrika werd overgebracht naar Azië (13). De overbrenging van zo’n grote hoeveelheid ivoor wijst op een toenemende betrokkenheid van transnationale georganiseerde criminele netwerken.

De internationale respons

Als antwoord op de uitdagingen die de olifantenstroperij en de illegale ivoorhandel veroorzaken, is de internationale gemeenschap talrijke verbintenissen aangegaan, via resoluties aangenomen door de Algemene Vergadering en de Milieuvergadering van de Verenigde Naties en op verschillende conferenties op hoog niveau.

Op de 17e Conferentie van de Partijen bij Cites (CoP17) in oktober 2016 is een reeks maatregelen aangenomen om de handhaving van de regels tegen olifantenstroperij en ivoorhandel te verbeteren, de vraag naar illegaal ivoor te verminderen en het toezicht op de wettigheid van ivoor op de binnenlandse markten te versterken. Cites-resolutie 10.10 (Rev. CoP18) betreffende de handel in olifantenspecimens spoort de partijen aan om uitvoerige interne wettelijke, regulerende en handhavingsmaatregelen en andere maatregelen in te stellen voor de ivoorhandel op de binnenlandse markten. Deze resolutie beveelt tevens aan dat “alle partijen en niet-partijen in wier jurisdictie een legale binnenlandse markt voor ivoor bestaat die bijdraagt tot stroperij of illegale handel, met spoed alle noodzakelijke wettelijke, regelgevende en handhavingsmaatregelen nemen om hun binnenlandse markten af te sluiten voor de commerciële handel in onbewerkt en bewerkt ivoor”, en erkent dat “voor sommige artikelen beperkte ontheffing kan worden verleend; ontheffingen mogen niet bijdragen aan stroperij of illegale handel”.

De EU wordt net als de andere partijen verzocht aan het Permanent Comité en de Conferentie van de Partijen verslag uit te brengen over de maatregelen die zij heeft genomen om ervoor te zorgen dat haar binnenlandse markt niet bijdraagt tot de huidige omvang van de stroperij en de illegale handel.

De legale handel in ivoor vanuit de EU is afgenomen

De commerciële wederuitvoer van onbewerkt en bewerkt ivoor uit de EU overeenkomstig de basisverordening (“legale wederuitvoer”) is tot 2015 aanzienlijk toegenomen.

Sinds de aanneming van de vorige versie van deze richtsnoeren (14) in juli 2017 is de wederuitvoer van onbewerkt ivoor opgeschort. Het gevolg was dat het aantal wederuitgevoerde ivoren slagtanden al vóór de inwerkingtreding van het verbod begon te dalen (in 2016 werden 420 slagtanden wederuitgevoerd tegenover 101 in 2017).

Ook de commerciële wederuitvoer van legaal bewerkt ivoor is sinds 2016 afgenomen. Het gemiddelde aantal jaarlijks door de EU-lidstaten afgegeven wederuitvoercertificaten is gedaald van ongeveer 470 in de periode 2012-2015 tot 280 in de periode 2016-2018.

b)   
  EU-initiatieven ter bestrijding van de illegale handel in wilde dieren en planten die van invloed zijn op de handel binnen de EU in en de wederuitvoer van ivoor

De mededeling inzake een actieplan van de EU tegen de handel in wilde dieren en planten (15) nodigde de EU en haar lidstaten uit om een uitgebreide strategie tegen de handel in wilde planten en dieren te implementeren (16). Deze mededeling voorzag met name (krachtens maatregel 2 “De handel in ivoor in en vanuit de EU verder aan banden leggen”) dat de Europese Commissie tegen eind 2016 richtsnoeren zou uitvaardigen “voor een uniforme interpretatie van de EU-regels [...] met als doel de uitvoer van ruw ivoor uit de tijd voor de Overeenkomst te staken en te waarborgen dat alleen legale oude ivoren voorwerpen in de EU worden verhandeld”. In zijn conclusies over deze mededeling van juni 2016 vroeg de Raad van de Europese Unie de lidstaten met klem “om op grond van EU-richtsnoeren vooral geen documenten uit te geven voor de uitvoer of wederuitvoer van ruw ivoor van olifanten dat uit de tijd vóór de overeenkomst dateert, en om verdere maatregelen te overwegen om de commerciële handel in ivoor van olifanten een halt toe te roepen”.

De Commissie heeft als reactie op deze oproepen in mei 2017 richtsnoeren aangenomen. De onderhavige richtsnoeren zijn een bijgewerkte versie ter vervanging van de versie van 2017 en geven uitdrukking aan de toezegging die de Commissie in de biodiversiteitsstrategie van EU voor 2030 heeft gedaan om de regels voor de ivoorhandel verder aan te scherpen (17).

3.   Status van dit document

Deze richtsnoeren zijn besproken en ontwikkeld in samenwerking met de vertegenwoordigers van de lidstaten die bijeenkomen in de deskundigengroep van de bevoegde administratieve Cites-instanties (de “deskundigengroep”).

Dit document is bedoeld om burgers, bedrijven en nationale overheden te helpen de basisverordening en de bijbehorende verordeningen van de Commissie toe te passen. Deze richtsnoeren zijn geen vervanging, aanvulling of wijziging van de basisverordening en de bijbehorende uitvoeringsverordeningen; ze mogen voorts niet op zichzelf worden beschouwd, maar dienen te worden gebruikt in samenhang met die wetgeving. Alleen het Hof van Justitie van de Europese Unie heeft de bevoegdheid om een bindende interpretatie van het recht van de EU te geven.

Een elektronische versie van dit richtsnoer wordt door de Commissie en eventueel ook door de EU-lidstaten gepubliceerd.

De aanbevelingen in dit document zijn gericht tot de lidstaten en blijven geldig overeenkomstig het voorzorgsbeginsel, tenzij nieuwe overtuigende wetenschappelijke gegevens aan het licht komen die een herziening van deze richtsnoeren in overleg met de deskundigengroep zouden rechtvaardigen.

4.   Motivering en samenvatting van de aanbevelingen

De aanhoudend hoge vraag naar ivoor uit Azië is een van de belangrijkste oorzaken van het huidige hoge peil van de olifantenstroperij en de illegale handel in ivoor. De meest recente analyses (MIKE en ETIS, zie hoofdstuk 2 a) laten een lichte daling van de stroperij zien. Niettemin is het aantal gestroopte olifanten nog steeds onhoudbaar hoog voor tal van populaties in Afrika.

Hoewel geen enkele EU-lidstaat in de ETIS-verslagen is aangemerkt als land dat betrokken is bij de illegale ivoorhandel, dient de EU het risico dat zij bijdraagt aan de vraag naar ivoor te blijven beperken.

Deze richtsnoeren zijn bedoeld om de handel in potentieel risicovolle artikelen en bepaalde vormen van handel verder te beperken en tegelijkertijd een beperkte en goed gecontroleerde handel in artikelen met een laag risico te blijven toestaan. In de richtsnoeren wordt het voorzorgsbeginsel toegepast op de uitvoering van de regels voor de binnenlandse ivoorhandel in de EU. Zij voorzien in beperkingen wanneer er een groot risico bestaat dat de handel bijdraagt tot de vraag naar ivoor en tot de illegale ivoorhandel. Daardoor kan de handel binnen de EU in een beperkt aantal soorten artikelen waarbij er een laag of geen risico bestaat dat er wordt bijgedragen tot de vraag naar ivoor of tot de olifantenstroperij, blijven plaatsvinden mits er vergunningen worden afgegeven. Deze richtsnoeren zijn er ook op gericht dat burgers en bedrijven de regels beter kunnen begrijpen en naleven en een doeltreffender handhaving mogelijk te maken.

In de volgende hoofdstukken komen achtereenvolgens de wederuitvoer van ivoor uit de EU (hoofdstuk 5), de handel binnen de EU in ivoor (hoofdstuk 6), de invoer van buiten de EU (hoofdstuk 7) en coördinatiekwesties (hoofdstuk 8) aan bod.

Het resterende deel van dit hoofdstuk bevat een aanvullende motivering bij de noodzaak om tegen elk van deze handelsstromen op te treden en vat de aanbevelingen aan de lidstaten samen. Een meer beknopte samenvatting in tabelvorm is te vinden in laatste hoofdstuk (hoofdstuk 9).

a)   
  Wederuitvoer uit de EU

Onbewerkt ivoor (18) vormt het grootste aandeel van het ivoor dat wereldwijd in de illegale internationale handel wordt aangeboden. Dit wordt gestaafd door de gegevens die gemeld zijn door de Cites-partijen bij ETIS, waaruit blijkt dat het in beslag genomen illegaal onbewerkt ivoor het overgrote deel uitmaakt van het ivoor dat wereldwijd in beslag is genomen.

Onbewerkt ivoor bestaat voornamelijk uit slagtanden die moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. Het risico dat de legale wederuitvoer van onbewerkt ivoor wordt gebruikt als dekmantel voor de handel in illegaal onbewerkt ivoor is groter dan voor bewerkt ivoor, ondanks het feit dat legale slagtanden alleen verhandeld mogen worden als zij gemerkt zijn.

Door de wederuitvoer van onbewerkt ivoor uit de EU op te schorten, wordt gewaarborgd dat slagtanden van legale herkomst niet vermengd worden met illegaal ivoor en worden bestemmingslanden geholpen bij de uitvoering van hun maatregelen ter beperking van de vraag naar ivoor, die een belangrijke stap zijn bij het aanpakken van de illegale handel in ivoor en de olifantenstroperij. Dit is de beweegreden achter het feitelijke verbod op de commerciële wederuitvoer van onbewerkt ivoor, dat sinds juli 2017 van kracht is (zie hoofdstuk 5, punt a)).

Aangezien er aanwijzingen zijn dat bewerkte artikelen steeds vaker betrokken raken bij de internationale illegale ivoorhandel (19), moet de wederuitvoer van bewerkt ivoor verder worden beperkt. Hoewel er geen tekenen zijn dat legale activiteiten in de EU bijdragen tot stroperij en illegale handel, is de EU vastbesloten het risico dat de internationale handel vanuit de EU de vraag naar ivoor aanwakkert en aldus de olifantenstroperij stimuleert om aan deze vraag te voldoen, tot een minimum te beperken.

Daarom beveelt de Commissie aan ook de afgifte van wederuitvoercertificaten voor bewerkte ivoorspecimens op te schorten, behalve voor muziekinstrumenten van vóór 1975 en antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 die aan musea worden verkocht (zie hoofdstuk 5, punt b), voor details over die uitzonderingen). Deze uitzonderingen gelden voor voorwerpen waarvan de waarde geen verband houdt met het ivoor dat zij bevatten. Bovendien is het, met de aanbevolen controles, hoogst onwaarschijnlijk dat deze uitzonderingen bijdragen tot stroperij van olifanten of illegale handel in ivoor, maar zij dragen wel bij tot het behoud van belangrijke artistieke, culturele of historische waarden.

b)   
  Ivoorhandel binnen de EU

De EU heeft de verantwoordelijkheid om erop toe te zien dat het commercieel gebruik van ivoor in de EU strikt gecontroleerd en gereguleerd wordt, in overeenstemming met Cites-resolutie 10.10 (Rev. CoP18) en de basisverordening.

Sinds het Cites-besluit van 1989 om de internationale ivoorhandel uit te bannen is de vraag naar ivoor in Europa aanzienlijk afgenomen. De EU-lidstaten zijn in het kader van Cites niet aangemerkt als belangrijke doelmarkten of doorvoerlanden voor illegaal ivoor. De meeste ivoorhandel binnen de EU betreft antiek van voor 1947.

Er zijn echter enkele gevallen geweest van illegale handel in ivoorartikelen in de EU. Het risico op illegale ivoorhandel is bij de handel in onbewerkt ivoor hoger dan bij de handel in bewerkte ivoorspecimens. Dit rechtvaardigt de opschorting van de afgifte van certificaten voor de handel in onbewerkt ivoor binnen de EU, met uitzondering van de reparatie van muziekinstrumenten van vóór 1975 of van antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 die in het bezit zijn van een museum of openbare instelling.

Voorts beveelt de Commissie aan om de afgifte van certificaten voor na 1947 verworven bewerkte specimens, met uitzondering van muziekinstrumenten van vóór 1975, op te schorten. Zo wordt de interne handel in bewerkte artikelen beperkt tot antiek van vóór 1947 en muziekinstrumenten van vóór 1975.

De afwijkende regeling voor bewerkte artikelen wordt gerechtvaardigd door het feit dat er voor de handel binnen de EU in dergelijke artikelen een lager risico op illegale ivoorhandel is vastgesteld dan voor de handel in onbewerkt ivoor en voor de externe handel van de EU in het algemeen, met name wanneer het antiek van voor 1947 of muziekinstrumenten van vóór 1975 betreft. Het is zeer onwaarschijnlijk dat de handel binnen de EU in antiquiteiten van vóór 1947 of in muziekinstrumenten van vóór 1975 bij zou dragen tot de illegale ivoorhandel of tot de vraag naar illegaal ivoor, ook gezien het feit dat deze resterende handel streng gecontroleerd zal worden. De handel binnen de EU in antiek van vóór 1947 en muziekinstrumenten van vóór 1975 kan dan ook worden voortgezet, mits daarvoor een certificaat wordt afgegeven.

c)   
  Invoer in de EU

De invoer van ivoor van buiten de EU is aan strenge regels onderworpen. De commerciële invoer is verboden, behalve voor antiek van vóór 1947 of de wederinvoer van artikelen die dateren van vóór de overeenkomst en die eerder rechtmatig in de EU zijn ingevoerd (zie hoofdstuk 7).

De commerciële invoer in de EU was de afgelopen jaren erg laag.

Hoewel er enig risico blijft bestaan dat de invoer van bewerkte specimens de vraag naar ivoor aanwakkert of bijdraagt tot stroperij of illegale handel in het algemeen, is het zeer onwaarschijnlijk dat muziekinstrumenten van vóór 1975 of aan musea verkochte antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 dergelijke risico’s met zich meebrengen.

Om te zorgen voor een betere samenhang met de regels die worden voorgesteld voor de handel binnen de EU en de wederuitvoer, beveelt de Commissie de opschorting aan van

| — | de afgifte van invoer- en wederinvoervergunningen voor onbewerkt ivoor; |
| --- | --- |

—

de afgifte van invoer- en wederinvoervergunningen voor onbewerkt ivoor;

| — | de afgifte van invoer- en wederinvoervergunningen voor bewerkte ivoorspecimens, met uitzondering van muziekinstrumenten van vóór 1975 en aan musea verkochte antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 (zie hoofdstuk 7 voor meer informatie over de voorwaarden voor de toepassing van de uitzonderingen). |
| --- | --- |

—

de afgifte van invoer- en wederinvoervergunningen voor bewerkte ivoorspecimens, met uitzondering van muziekinstrumenten van vóór 1975 en aan musea verkochte antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 (zie hoofdstuk 7 voor meer informatie over de voorwaarden voor de toepassing van de uitzonderingen).

5.   Interpretatie van de EU-regels voor de wederuitvoer van ivoor

De regels voor de wederuitvoer van ivoorspecimens die zijn verworven vóór de datum waarop Cites erop van toepassing werd, zijn vastgelegd in artikel 5 van de basisverordening.

Krachtens artikel 5, lid 2, punt d), dienen de administratieve instanties, wanneer zij aanvragen voor wederuitvoer van ivoor als bedoeld in bijlage A beoordelen, “via overleg met de bevoegde wetenschappelijke autoriteit de zekerheid verkregen [te hebben] dat er geen andere argumenten in verband met de instandhouding van de soort pleiten tegen afgifte van de uitvoervergunning”.

Deze vereiste moet worden geïnterpreteerd in het licht van de in hoofdstuk 2 beschreven omstandigheden en van de specifieke aspecten die van toepassing zijn op de internationale handel in onbewerkt en bewerkt ivoor.

a)   
  Wederuitvoer van onbewerkt ivoor

De Commissie beveelt de lidstaten aan rekening te houden met het feit dat er in verband met de instandhouding van olifantensoorten ernstige factoren zijn die pleiten tegen de afgifte van wederuitvoercertificaten voor onbewerkt ivoor.

Bijgevolg beveelt de Commissie de lidstaten overeenkomstig de basisverordening aan om, zoals sinds 1 juli 2017 het geval is, geen wederuitvoercertificaten af te geven voor onbewerkt ivoor, behalve in bijzondere gevallen waarin de administratieve instantie van de betrokken lidstaat ervan overtuigd is dat het artikel:

| 1. | deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (dat wil zeggen musea); of |
| --- | --- |

1.

deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (dat wil zeggen musea); of

| 2. | een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of |
| --- | --- |

2.

een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of

| 3. | wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden. |
| --- | --- |

3.

wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden.

In deze bijzondere gevallen wordt de administratieve instanties aangeraden de richtsnoeren in dit document te volgen met betrekking tot de verkrijging van geschikt bewijs voor de legale herkomst van het specimen (bijlage I bij dit document), het aanbrengen van merktekens (bijlage II) en, voor zover van toepassing, afstemming met andere lidstaten en derde landen (hoofdstuk 8).

b)   
  Wederuitvoer van bewerkt ivoor

In tegenstelling tot onbewerkt ivoor omvat bewerkt ivoor veel verschillende soorten specimens. Hieronder vallen artikelen die al decennialang legaal in omloop zijn (bijvoorbeeld muziekinstrumenten of antiek).

De Commissie beveelt de lidstaten aan om, met ingang van de publicatiedatum van deze richtsnoeren, geen wederuitvoercertificaten af te geven voor de commerciële handel in bewerkte specimens.

Bij wijze van uitzondering kan commerciële handel worden toegestaan indien de administratieve instantie in de betrokken lidstaat ervan overtuigd is dat:

| — | het een muziekinstrument van vóór 1975 betreft; of |
| --- | --- |

—

het een muziekinstrument van vóór 1975 betreft; of

| — | het een aan een museum verkochte antiquiteit van voor 1947 betreft en een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de transactie onderschrijft. |
| --- | --- |

—

het een aan een museum verkochte antiquiteit van voor 1947 betreft en een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de transactie onderschrijft.

In alle gevallen moeten de EU-lidstaten de aanvragen voor wederuitvoer van dergelijke voorwerpen zeer streng toetsen om te waarborgen dat zij de desbetreffende documenten alleen afgeven wanneer voldaan is aan de voorwaarden in de EU-wetgeving om de rechtmatige herkomst van het ivoor te garanderen.

Naast de hierboven beschreven ontheffing voor commerciële wederuitvoer kunnen administratieve instanties ook een wederuitvoercertificaat afgeven indien zij ervan overtuigd zijn dat het artikel:

| 1. | deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (zoals musea); of |
| --- | --- |

1.

deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (zoals musea); of

| 2. | een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of |
| --- | --- |

2.

een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of

| 3. | wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden. |
| --- | --- |

3.

wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden.

Aanbevolen wordt de voorwaarden voor de afgifte van wederuitvoercertificaten voor bovengenoemde uitzonderingen strikt te interpreteren.

Meer in het bijzonder moeten de lidstaten bij de beoordeling van een aanvraag tot wederuitvoer, ongeacht of het commerciële of andere doeleinden betreft, rekening houden met het volgende:

| — | Bij de beoordeling of het specimen voldoet aan de definitie van “muziekinstrument van vóór 1975”, moet de eigenaar aantonen dat het voorwerp door een uitvoerende kunstenaar als instrument wordt of tot voor kort is gebruikt en dus niet louter een decoratief object is dat ivoor bevat. |
| --- | --- |

—

Bij de beoordeling of het specimen voldoet aan de definitie van “muziekinstrument van vóór 1975”, moet de eigenaar aantonen dat het voorwerp door een uitvoerende kunstenaar als instrument wordt of tot voor kort is gebruikt en dus niet louter een decoratief object is dat ivoor bevat.

| — | Bij de beoordeling of de bestemming van een antiquiteit van vóór 1947 als museum kan worden beschouwd, kan rekening worden gehouden met het feit of de instelling lid is van de Internationale Museumraad (ICOM) of een soortgelijke organisatie. |
| --- | --- |

—

Bij de beoordeling of de bestemming van een antiquiteit van vóór 1947 als museum kan worden beschouwd, kan rekening worden gehouden met het feit of de instelling lid is van de Internationale Museumraad (ICOM) of een soortgelijke organisatie.

| — | Indien het artikel wordt omschreven als een antiquiteit van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947, moet worden aangetoond dat het voorwerp voldoet aan de voorwaarden van een “meer dan 50 jaar geleden verworven bewerkte artikel”. De “Guidance on Working specimens under the EU Wildlife Trade Regulations” (20) bevat duidelijke instructies in dit verband. Een overheidsinstantie die bevoegd is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) moet uitdrukkelijk het grote culturele, artistieke of historische belang van het artikel bevestigen en de transactie onderschrijven als voorwaarde voor het toestaan van de verkoop aan een museum. Er kan rekening worden gehouden met overwegingen zoals repatriëring van belangrijke cultureel erfgoed naar het land van herkomst. |
| --- | --- |

—

Indien het artikel wordt omschreven als een antiquiteit van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947, moet worden aangetoond dat het voorwerp voldoet aan de voorwaarden van een “meer dan 50 jaar geleden verworven bewerkte artikel”. De “Guidance on Working specimens under the EU Wildlife Trade Regulations” (20) bevat duidelijke instructies in dit verband. Een overheidsinstantie die bevoegd is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) moet uitdrukkelijk het grote culturele, artistieke of historische belang van het artikel bevestigen en de transactie onderschrijven als voorwaarde voor het toestaan van de verkoop aan een museum. Er kan rekening worden gehouden met overwegingen zoals repatriëring van belangrijke cultureel erfgoed naar het land van herkomst.

| — | Er zijn bewijsstukken, zoals een factuur — of een ander document, zoals een taxatie door een deskundige met vermelding van de ouderdom en de prijs — en een uitvoerige beschrijving en foto’s van het artikel nodig om aan te tonen dat het artikel een intrinsieke waarde heeft en geen verband houdt met het ivoor dat het artikel bevat. |
| --- | --- |

—

Er zijn bewijsstukken, zoals een factuur — of een ander document, zoals een taxatie door een deskundige met vermelding van de ouderdom en de prijs — en een uitvoerige beschrijving en foto’s van het artikel nodig om aan te tonen dat het artikel een intrinsieke waarde heeft en geen verband houdt met het ivoor dat het artikel bevat.

| — | De identiteit van zowel de verkoper als de koper dienen in de beoordeling te worden opgenomen. De identiteit van de verkoper kan in sommige gevallen aanvullende informatie bieden over het voorwerp. Ook dienen het land van bestemming en de specifieke identiteit van de koper in aanmerking te worden genomen. |
| --- | --- |

—

De identiteit van zowel de verkoper als de koper dienen in de beoordeling te worden opgenomen. De identiteit van de verkoper kan in sommige gevallen aanvullende informatie bieden over het voorwerp. Ook dienen het land van bestemming en de specifieke identiteit van de koper in aanmerking te worden genomen.

| — | Aanvragen voor wederuitvoer naar een bestemmingsland dat door het ETIS is aangemerkt als land dat betrokken is bij de illegale ivoorhandel, vereisen een strengere toetsing dan aanvragen voor andere bestemmingslanden. Wederuitvoer naar partijen waarop het proces van het National Ivory Action Plan (21) van toepassing is, dient te worden vermeden. |
| --- | --- |

—

Aanvragen voor wederuitvoer naar een bestemmingsland dat door het ETIS is aangemerkt als land dat betrokken is bij de illegale ivoorhandel, vereisen een strengere toetsing dan aanvragen voor andere bestemmingslanden. Wederuitvoer naar partijen waarop het proces van het National Ivory Action Plan (21) van toepassing is, dient te worden vermeden.

| — | Over het algemeen kan de identiteit van de koper extra zekerheid bieden dat de transactie geschiedt op basis van de intrinsieke waarde van het specimen (bv. musea, eervolle verzamelaars, musici of vergelijkbare kopers). |
| --- | --- |

—

Over het algemeen kan de identiteit van de koper extra zekerheid bieden dat de transactie geschiedt op basis van de intrinsieke waarde van het specimen (bv. musea, eervolle verzamelaars, musici of vergelijkbare kopers).

Het is aan de aanvrager om aan te tonen dat het artikel onder de hierboven beschreven ontheffingen valt. Als de aanvrager geen afdoende bewijsmateriaal kan overleggen dat de instantie van de lidstaat overtuigt en er redenen voor twijfel blijven bestaan, dient er geen certificaat te worden afgegeven.

Indien het wordt afgegeven, dient het certificaat het betrokken muziekinstrument van vóór 1975 of antiquiteit van vóór 1947 met voldoende bijzonderheden te beschrijven zodat het certificaat alleen voor het betrokken specimen kan worden gebruikt. Bovendien, en mits dat wettelijk toelaatbaar is, kunnen de lidstaten overwegen de identiteit van de aanvrager en, indien mogelijk, van de koper te achterhalen, te verifiëren en vast te leggen.

Het is van bijzonder belang dat de aanvrager van een wederuitvoercertificaat aantoont dat het muziekinstrument met legaal ivoor van vóór 1975 is vervaardigd of een antiquiteit is van vóór 1947, en dat het artikel rechtmatig is verkregen. Hiertoe kan de aanvrager een intra-EU-certificaat voor het artikel indienen, dat de rechtmatige verwerving van het artikel aantoont en gewoonlijk ook informatie verschaft over de leeftijd van het specimen. Ook is het mogelijk dat de aanvrager niet over een certificaat beschikt: hij/zij heeft mogelijk nooit een certificaat aangevraagd, of het artikel viel voorheen onder de ontheffing van de certificeringsplicht voor meer dan vijftig jaar geleden verkregen bewerkte artikelen. In die gevallen moet de aanvrager aantonen dat volledig is voldaan aan de vereisten van artikel 5 van de basisverordening.

Certificaten waarvan de geldigheid is verlopen op grond van artikel 11, lid 4 bis, van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie, zijn niet langer geldig in het kader van commerciële transacties. De houder wordt echter aanbevolen een kopie van zo een certificaat te bewaren, als bewijs van rechtmatige verwerving in het kader van eventuele toekomstige aanvragen of inspecties.

De lidstaten zullen ook moeten controleren of een de bovengenoemde situaties daadwerkelijk van toepassing is op het artikel, d.w.z. of er een geldige reden is voor het ontbreken van een certificaat.

Om de voorwaarden waaronder die handel kan worden toegestaan nader te beoordelen, wordt de EU-lidstaten aanbevolen bovendien de volgende richtsnoeren toe te passen:

| — | “Bewerkte specimens op grond van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten”; |
| --- | --- |

—

“Bewerkte specimens op grond van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten”;

| — | “Bewijs ter staving van rechtmatige verwerving” in bijlage I bij dit document; |
| --- | --- |

—

“Bewijs ter staving van rechtmatige verwerving” in bijlage I bij dit document;

| — | “Aanbrengen van merktekens, registratie en andere vereisten voor de afgifte van certificaten” in bijlage II bij dit document. |
| --- | --- |

—

“Aanbrengen van merktekens, registratie en andere vereisten voor de afgifte van certificaten” in bijlage II bij dit document.

6.   Interpretatie van de EU-regels voor de ivoorhandel binnen de EU

De handel binnen de EU in specimens als bedoeld in bijlage A is doorgaans verboden krachtens artikel 8, lid 1, van de basisverordening. Bij artikel 8, lid 3, mogen lidstaten van dit verbod afwijken indien aan ten minste een van de voorwaarden vermeld in de punten a) tot en met h) wordt voldaan.

Het gebruik van het woord “kan” in artikel 8, lid 3, maakt echter duidelijk dat de lidstaten niet verplicht zijn een certificaat voor handel binnen de EU af te geven wanneer aan deze voorwaarden is voldaan (tenzij anders is voorgeschreven in de EU-wetgeving, zoals in verband met de toepassing van het evenredigheidsbeginsel). Bij het nemen van een besluit over het al dan niet toekennen van een certificaat dient de instantie haar discretionaire bevoegdheden op passende wijze te gebruiken.

De consequentie daarvan is dat artikel 8, lid 3, niet zodanig geïnterpreteerd mag worden dat het aanvragers een absoluut recht geeft op een certificaat voor handel binnen de EU, zelfs wanneer een van de voorwaarden is vervuld. Bovendien is artikel 8, lid 3, onderworpen aan het voorzorgsbeginsel en berust de bewijslast ter staving van de rechtmatigheid van een transactie en de consistentie ervan met de doelstellingen van de basisverordening bij de aanvrager (zoals hierboven besproken).

In geval van een aanvraag voor commercieel gebruik van ivoor binnen de EU uit hoofde van artikel 8, lid 3, is een lidstaat krachtens de EU-wetgeving gerechtigd om de toekenning van een certificaat te weigeren, zelfs wanneer een van de voorwaarden is vervuld, mits die weigering verenigbaar is met het evenredigheidsbeginsel (dat wil zeggen dat de weigering passend is om de soort te beschermen en niet verder gaat dan wat noodzakelijk is om dat doel te bereiken). De Commissie en de deskundigengroep zijn van mening dat dit het geval is wanneer de rechtmatigheid van een transactie en de consistentie ervan met de doelstellingen van de basisverordening niet doorslaggevend door de aanvrager zijn bewezen.

De lidstaten hebben de verantwoordelijkheid om de afgifte van certificaten die illegale activiteiten kunnen faciliteren, te voorkomen en dienen die aanvragen voor handel binnen de EU dan ook zodanig te behandelen dat dit risico zoveel mogelijk wordt beperkt. De afgifte van certificaten mag alleen worden overwogen voor bepaalde soorten transacties binnen de EU die geen of een zeer gering risico inhouden dat zij bijdragen tot illegale ivooractiviteiten of tot de vraag naar illegaal ivoor. De lidstaten wordt aanbevolen de aanvragen voor intra-EU-certificaten zo streng mogelijk te toetsen en de voorwaarden voor afgifte van die certificaten strikt toe te passen.

Daartoe krijgen de EU-lidstaten de aanbeveling om de richtsnoeren voor “bewijs ter staving van rechtmatige verwerving” uit bijlage I bij dit document en voor het “aanbrengen van merktekens, registratie en andere vereisten voor de afgifte van certificaten” uit bijlage II toe te passen.

Indien het wordt afgegeven, dient het certificaat het betrokken artikel voldoende gedetailleerd te beschrijven zodat duidelijk is dat het certificaat alleen voor het betrokken specimen kan worden gebruikt. Dit is met name van belang voor onbewerkt ivoor, dat doorgaans minder identificatiekenmerken heeft. Bovendien, en mits de wetgeving (22) dat toelaat, wordt de lidstaten aanbevolen de identiteit van de verkoper en de koper te achterhalen, te verifiëren en vast te leggen. De lidstaten mogen een specifieke voorwaarde stellen voor de interne EU-handel in onbewerkt ivoor, op grond waarvan de verkoper verplicht is de autoriteiten in kennis te stellen van de identiteit van de koper.

Wanneer aanvragen voor ivoorhandel binnen de EU worden ingediend op grond van artikel 8, lid 3, punt c), d.w.z. “voor doeleinden die het voortbestaan van de betrokken soort niet nadelig beïnvloeden”, worden de lidstaten eraan herinnerd dat de invoer van ivoor (als persoonlijke bezittingen, met name jachttrofeeën) alleen mogelijk is om niet-commerciële redenen en dat aan de eigenaren van dat ivoor dus binnen de EU geen certificaat met commercieel oogmerk toegekend mag worden krachtens deze bepaling.

De EU-lidstaten wordt aanbevolen de onderstaande richtsnoeren te volgen bij het beoordelen van aanvragen voor certificaten voor de handel binnen de EU in onbewerkt ivoor en in bewerkte specimens die ivoor bevatten.

a)   
  Specifieke richtsnoeren voor handel binnen de EU in onbewerkt ivoor

Er zij op gewezen dat er bij artikel 11, lid 4 bis, van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie (zoals gewijzigd) een vervaldatum is vastgesteld voor certificaten voor onbewerkt ivoor die zijn afgegeven vóór 19 januari 2022. De Commissie beveelt de lidstaten aan om met ingang van die datum geen certificaten meer af te geven voor de commerciële ivoorhandel binnen de EU.

Wanneer de administratieve instantie in de betrokken lidstaat er echter van overtuigd is dat ivoor noodzakelijk is voor reparaties van een bepaald voorwerp en er geen vervanger kan worden gebruikt, kan een certificaat voor de verkoop van ruw ivoor worden afgegeven, maar uitsluitend voor de reparatie van de volgende producten:

| — | muziekinstrumenten van vóór 1975; |
| --- | --- |

—

muziekinstrumenten van vóór 1975;

| — | antiquiteiten van voor 1947 die in het bezit zijn van een museum of openbare instelling waarvoor een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de noodzaak van herstel met ivoor onderschrijft. |
| --- | --- |

—

antiquiteiten van voor 1947 die in het bezit zijn van een museum of openbare instelling waarvoor een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de noodzaak van herstel met ivoor onderschrijft.

Dergelijke gevallen worden als zeldzaam en zeer uitzonderlijk beschouwd.

Het certificaat mag alleen worden afgegeven indien de administratieve instantie er niet aan twijfelt dat het onbewerkte ivoor zal worden gebruikt voor de reparatie van dergelijke voorwerpen en zij in staat is om zo nodig te controleren en te verifiëren dat dit het geval zal zijn en dat het onbewerkte ivoor niet voor enig ander doel zal worden gebruikt.

De lidstaten wordt aanbevolen te overwegen een eigen nationaal systeem op te zetten voor de controle van de voorraad onbewerkt ivoor bij reparatiewerkplaatsen.

De administratieve instanties dienen duidelijk te maken dat het gebruik van onbewerkt ivoor voor dergelijke reparaties slechts in laatste instantie is toegestaan, en er bij professionele restaurateurs op aan te dringen in plaats daarvan waar mogelijk niet-ivoren alternatieven te gebruiken. In de zeldzame gevallen waarin dit niet mogelijk is, kunnen zij een transactiespecifiek certificaat voor onbewerkt ivoor afgeven.

Vak 20 van een certificaat dat wordt afgegeven voor het gebruik van ruw ivoor voor reparaties, moet ten minste de volgende tekst bevatten:

voor muziekinstrumenten van vóór 1975: “Dit certificaat is alleen geldig voor één verkooptransactie met een professionele werkplaats waarbij het ivoor uitsluitend mag worden gebruikt om rechtmatig verworven muziekinstrumenten van vóór 1975 te repareren.”

voor antiquiteiten van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 die in het bezit zijn van een museum of openbare instelling: “Dit certificaat is alleen geldig voor één verkooptransactie met een professionele werkplaats, waarbij het ivoor uitsluitend mag worden gebruikt om [hier de beschrijving van het te herstellen artikel invullen] te repareren”.

Indien dat passend wordt geacht, kunnen de lidstaten de naam van de professionele restaurateur in het transactiespecifieke certificaat opnemen.

Er mag alleen een certificaat worden afgegeven als de lidstaat ervan overtuigd is dat het ivoor rechtmatig is verkregen voordat de overeenkomst van toepassing werd op olifanten (zie voetnoot 2).

De Commissie beveelt de lidstaten ook aan een merkteken aan te brengen op onbewerkte ivoren slagtanden overeenkomstig resolutie Conf. 10.10 (Rev. CoP18) en een verwijzing naar het merkteken op te nemen in het beschrijvingsvak van het certificaat (zie ook bijlage II).

b)   
  Specifieke richtsnoeren voor handel binnen de EU in onbewerkt ivoor

Bij wijze van uitzondering op het algemene verbod op de handel in specimens van bijlage A dat is neergelegd in artikel 8, lid 1, van de basisverordening is de commerciële handel binnen de EU in alle bewerkte artikelen die ivoor bevatten alleen toegestaan indien de instanties van de lidstaat voor dit doel per geval een certificaat afgeven (artikel 8, lid 3, punten a) en b), van de basisverordening).

De Commissie beveelt de lidstaten aan om, met ingang van de publicatiedatum van deze richtsnoeren, geen certificaten af te geven voor de commerciële handel in bewerkte ivoorspecimens, tenzij zij ervan overtuigd zijn dat het artikel:

| 1. | een muziekinstrument van vóór 1975 is; of |
| --- | --- |

1.

een muziekinstrument van vóór 1975 is; of

| 2. | een antiquiteit van vóór 1947. |
| --- | --- |

2.

een antiquiteit van vóór 1947.

Bij de beoordeling van een aanvraag voor een antiquiteit van vóór 1947 wordt in de eerste plaats gekeken naar de leeftijd van het specimen en naar de andere aspecten met betrekking tot de definitie van “bewerkt specimen” (23), en dienen de lidstaten alleen verder onderzoek te overwegen indien er aanwijzingen zijn dat het artikel op onrechtmatige wijze is verkregen.

Voor muziekinstrumenten van vóór 1975 moet over het algemeen zowel de leeftijd als de rechtmatige verwerving worden onderzocht en mag de administratieve instantie alleen een certificaat afgeven als zij ervan overtuigd is dat er voor beide voorwaarden afdoende bewijs is overgelegd. Bovendien moet de eigenaar aantonen dat het voorwerp door een uitvoerende kunstenaar als instrument wordt of tot voor kort is gebruikt en dus niet louter een decoratief ivoorbevattend voorwerp is.

7.   Interpretatie van de EU-regels voor de invoer van ivoor

De regels voor de invoer van ivoorspecimens zijn neergelegd in artikel 4 van de basisverordening. Krachtens artikel 4, lid 1, punt d), moet de administratieve instantie bij de beoordeling van aanvragen voor de invoer van in bijlage A opgenomen soorten “de zekerheid [hebben] verkregen dat het specimen niet voor overwegend commerciële doeleinden gebruikt zal worden”, hetgeen in feite betekent dat de commerciële invoer van ivoor in de EU-lidstaten verboden is.

Enkel in de volgende twee specifieke gevallen is een uitzondering op dit algemene verbod op commerciële invoer mogelijk:

| — | Het specimen is voorheen langs legale weg in de EU binnengebracht of verworven en wordt, al dan niet gewijzigd, opnieuw in de EU binnengebracht (artikel 4, lid 5, punt a), van de basisverordening). |
| --- | --- |

—

Het specimen is voorheen langs legale weg in de EU binnengebracht of verworven en wordt, al dan niet gewijzigd, opnieuw in de EU binnengebracht (artikel 4, lid 5, punt a), van de basisverordening).

| — | Het specimen is een bewerkt specimen dat meer dan vijftig jaar geleden werd verkregen (artikel 4, lid 5, punt b), van de basisverordening). |
| --- | --- |

—

Het specimen is een bewerkt specimen dat meer dan vijftig jaar geleden werd verkregen (artikel 4, lid 5, punt b), van de basisverordening).

Ook als aan een van de twee voorwaarden voor een dergelijke uitzondering is voldaan, kan de administratieve instantie de aanvraag echter nog steeds afwijzen indien zij in overleg met de bevoegde wetenschappelijke autoriteit van mening is dat er andere argumenten in verband met de instandhouding van de soort zijn die pleiten tegen de afgifte van de invoervergunning (artikel 4, lid 1, punt e)).

De Commissie beveelt de lidstaten aan om, met ingang van de publicatiedatum van deze richtsnoeren, geen certificaten af te geven voor de commerciële invoer van onbewerkt ivoor.

De Commissie beveelt ook aan dat de lidstaten vanaf dezelfde datum geen invoervergunningen afgeven voor bewerkte specimens.

Twee uitzonderingen voor commerciële handel blijven mogelijk, nl. wanneer de administratieve instantie in de betrokken lidstaat ervan overtuigd is dat het voorwerp:

| — | een muziekinstrument van vóór 1975 is; of |
| --- | --- |

—

een muziekinstrument van vóór 1975 is; of

| — | een aan een museum verkochte antiquiteit is van voor 1947, en een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de transactie onderschrijft. |
| --- | --- |

—

een aan een museum verkochte antiquiteit is van voor 1947, en een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijke ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de transactie onderschrijft.

De beoordeling van invoeraanvragen is gelijkwaardig aan die voor aanvragen voor wederuitvoer en daarom moeten ook de in hoofdstuk 5, punt b), vermelde criteria voor de afgifte van vergunningen worden toegepast.

Overeenkomstig artikel 4, lid 1, van de basisverordening mogen invoervergunningen worden afgegeven voor de invoer van onbewerkt ivoor of bewerkte ivoorspecimens voor niet-commerciële doeleinden. Dergelijke invoer vereist een zeer strikte toetsing en vergunningen mogen in de regel alleen worden afgegeven als de administratieve instantie ervan overtuigd is dat er geen risico bestaat dat deze artikelen in de commerciële handel terechtkomen. Uit recente handelsgegevens (over de invoer van Afrika naar de EU tussen 2016 en 2018) wordt duidelijk dat deze invoer in de praktijk ofwel een persoonlijk doeleinde heeft, ofwel jachttrofeeën betreft, die niet verder mogen worden verhandeld nadat ze zijn ingevoerd. Het wordt aanbevolen om op de invoervergunning uitdrukkelijk de beperking te vermelden dat dergelijke artikelen uitsluitend voor persoonlijk gebruik bestemd zijn. Hiertoe kan de volgende formulering worden gebruikt: “Dit specimen wordt uitsluitend voor persoonlijk gebruik ingevoerd. Het moet in het bezit blijven van de houder van deze vergunning. Het moet op verzoek aan de bevoegde autoriteiten worden getoond”. Dit is ook relevant voor de invoer van jachttrofeeën, aangezien het gaat om voorwerpen voor persoonlijk gebruik.

De administratieve instanties wordt aanbevolen bij de beoordeling van aanvragen voor de invoer van jachttrofeeën rekening te houden met het meest recente wetenschappelijke advies (een onderzoek naar de afwezigheid van nadelige effecten of het ontbreken daarvan) dat is verstrekt door de wetenschappelijke studiegroep.

Het is verboden om, na de invoer ervan in de EU, jachttrofeeën van olifanten te gebruiken voor commerciële doeleinden, ongeacht de herkomst van de olifant (24). Deze trofeeën moeten in bezit blijven van de jager.

Naast de hierboven beschreven ontheffing voor commerciële invoer mogen administratieve instanties ook een invoervergunning afgeven indien zij ervan overtuigd zijn dat het artikel:

| 1. | deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (zoals musea); of |
| --- | --- |

1.

deel uitmaakt van een echte uitwisseling van cultuurgoederen tussen eervolle instellingen (zoals musea); of

| 2. | een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of |
| --- | --- |

2.

een erfstuk is dat in het kader van een verhuizing van de familie wordt verplaatst; of

| 3. | wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden. |
| --- | --- |

3.

wordt verplaatst voor wetenschappelijke, educatieve of handhavingsdoeleinden.

Om de voorwaarden waaronder die handel kan worden toegestaan, nader te beoordelen, wordt de EU-lidstaten aanbevolen de richtsnoeren voor “bewijs ter staving van rechtmatige verwerving” uit bijlage I bij dit document en voor het “aanbrengen van merktekens, registratie en overige vereisten voor afgifte van certificaten” uit bijlage II toe te passen.

8.   Afstemming met en tussen lidstaten van de EU en met derde landen

Terwijl regionale of lokale administratieve Cites-instanties verantwoordelijk zijn voor de uitgifte van Cites-documentatie, wordt de lidstaten aanbevolen te waarborgen dat deze instanties aan de centrale administratieve Cites-instantie verslag uitbrengen van alle ingediende aanvragen voor wederuitvoercertificaten en intra-EU-certificaten. Zo wordt zowel een gecoördineerde controle van de rechtmatige verwerving als een consequente beoordeling van aanvragen verzekerd. Dit zou ondersteund kunnen worden door de oprichting van nationale databanken om relevante informatie te bewaren.

Daarnaast kunnen aanvullende beperkingen/controles van toepassing zijn op de wederuitvoer naar bepaalde landen/gebieden die strengere binnenlandse maatregelen voor de handel in ivoor hebben ingevoerd, zoals China, de SAR Hongkong en de Verenigde Staten van Amerika. De betreffende lidstaten wordt ten zeerste aanbevolen om, alvorens zij een wederuitvoercertificaat voor ivoor afgeven, aanvragers te wijzen op de mogelijkheid dat er in het bestemmingsland strengere binnenlandse maatregelen gelden. Het is de verantwoordelijkheid van de aanvrager om de voorwaarden voor de invoer van ivoor in het bestemmingsland te controleren.

Indien gewenst kan een lidstaat ook de Cites-instanties in het bestemmingsland inlichten, zodat zij kunnen toetsen of de invoer van het specimen voldoet aan de geldende regelgeving.

Wanneer een door een EU-lidstaat afgegeven intra-EU-certificaat wordt ingediend als bewijs van rechtmatige verwerving met het oog op een wederuitvoercertificaat (uitsluitend voor muziekinstrumenten van vóór 1975) of voor de aanvraag van een intra-EU-certificaat, wordt de lidstaat die de aanvraag behandelt aangemoedigd de geldigheid van het certificaat voor handel binnen de EU te verifiëren bij de lidstaat die het heeft afgegeven.

Wanneer een administratieve instantie een aanvraag voor onbewerkt ivoor ontvangt en de identiteit van de professionele restaurateur bekend is, maar die persoon zich in een andere lidstaat bevindt, wordt de lidstaat van afgifte aangemoedigd om contact op te nemen met de lidstaat van bestemming om na te gaan of er overwegingen zijn die tegen de afgifte van het certificaat pleiten.

9.   Samenvatting van de EU-regeling voor de commerciële handel in ivoor

In de volgende tabel worden de “oude” en de “nieuwe” EU-regeling voor de commerciële handel in ivoor met elkaar vergeleken:

| — | oude regeling — de regeling die gold voordat deze richtsnoeren en Verordening (EU) 2021/2280 van de Commissie werden gepubliceerd; |
| --- | --- |

—

oude regeling — de regeling die gold voordat deze richtsnoeren en Verordening (EU) 2021/2280 van de Commissie werden gepubliceerd;

| — | huidige regeling — de sindsdien geldende regelgeving (25). |
| --- | --- |

—

huidige regeling — de sindsdien geldende regelgeving (25).

Voor meer informatie, zie de verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten en de desbetreffende hoofdstukken van deze richtsnoeren.

| | Commerciële handel binnen de EU | Commerciële wederuitvoer uit de EU | Commerciële invoer naar de EU |
| --- | --- | --- | --- |
| Oude regeling | Huidige regeling | Oude regeling | Huidige regeling | Oude regeling | Huidige regeling |
| Onbewerkt ivoor | Toelating per geval mogelijk voor artikelen van vóór 1990 / vóór 1975 — certificaat vereist | Opgeschort, toelating per geval mogelijk voor de reparatie van muziekinstrumenten of antiquiteiten van vóór 1947 van grote culturele, artistieke of historische belang (26) — enkele transactie — specifiek certificaat vereist | Opgeschort | Opgeschort
  (geen veranderingen) | Toelating per geval mogelijk voor antiquiteiten van vóór 1947 of voor wederingevoerde artikelen van vóór 1975 — vergunning vereist | Opgeschort |
| Bewerkt ivoor:
  Artikelen met ivoor die werden verworven tussen 1975 en 1990 — “vóór Aanhangsel I” | Toelating per geval is mogelijk — certificaat vereist | Opgeschort | Verboden | Verboden
  (onveranderd) | Verboden | Verboden
  (onveranderd) |
| Bewerkt ivoor:
  Artikelen met ivoor die werden verworven tussen 1947 en 1975 — “vóór de overeenkomst” | Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — certificaat vereist | Toegestaan Vergunning mogelijk — certificaat vereist | Opgeschorte, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — certificaat vereist | Toelating per geval, alleen toegestaan voor wederinvoer — vergunning vereist | Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — Vergunning vereist |
| Vóór 1947 bewerkte artikelen (antiek) | Toegestaan — geen certificaat nodig | Toelating per geval is mogelijk — certificaat vereist | Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten en aan musea verkochte antiquiteiten — certificaat vereist | Toegestaan Vergunning mogelijk — vergunning vereist | Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten en aan musea verkochte antiquiteiten — vergunning vereist |

Commerciële handel binnen de EU

Commerciële wederuitvoer uit de EU

Commerciële invoer naar de EU

Oude regeling

Huidige regeling

Oude regeling

Huidige regeling

Oude regeling

Huidige regeling

Onbewerkt ivoor

Toelating per geval mogelijk voor artikelen van vóór 1990 / vóór 1975 — certificaat vereist

Opgeschort, toelating per geval mogelijk voor de reparatie van muziekinstrumenten of antiquiteiten van vóór 1947 van grote culturele, artistieke of historische belang (26) — enkele transactie — specifiek certificaat vereist

Opgeschort

Opgeschort

(geen veranderingen)

Toelating per geval mogelijk voor antiquiteiten van vóór 1947 of voor wederingevoerde artikelen van vóór 1975 — vergunning vereist

Opgeschort

Bewerkt ivoor:

Artikelen met ivoor die werden verworven tussen 1975 en 1990 — “vóór Aanhangsel I”

Toelating per geval is mogelijk — certificaat vereist

Opgeschort

Verboden

Verboden

(onveranderd)

Verboden

Verboden

(onveranderd)

Bewerkt ivoor:

Artikelen met ivoor die werden verworven tussen 1947 en 1975 — “vóór de overeenkomst”

Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — certificaat vereist

Toegestaan Vergunning mogelijk — certificaat vereist

Opgeschorte, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — certificaat vereist

Toelating per geval, alleen toegestaan voor wederinvoer — vergunning vereist

Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten — Vergunning vereist

Vóór 1947 bewerkte artikelen (antiek)

Toegestaan — geen certificaat nodig

Toelating per geval is mogelijk — certificaat vereist

Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten en aan musea verkochte antiquiteiten — certificaat vereist

Toegestaan Vergunning mogelijk — vergunning vereist

Opgeschort, voorwaardelijke toestemming per geval mogelijk voor muziekinstrumenten en aan musea verkochte antiquiteiten — vergunning vereist

---

(1)  Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad van 9 december 1996 inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (PB L 61 van 3.3.1997, blz. 1)

(2)  Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie van 4 mei 2006 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het desbetreffende handelsverkeer (PB L 166 van 19.6.2006 blz. 1).

(3)  PB L 473 van 22.12.2021 blz. 1

(4)  http://uis.unesco.org/en/glossary-term/museum#:~:text=Definition,of%20education%2C%20study%20and%20enjoyment

(5)  Met ivoor wordt in deze richtsnoeren uitsluitend ivoor van olifanten bedoeld.

(6)  Overeenkomstig artikel 8, lid 3, van de basisverordening.

(7)  Nellemann, C., Henriksen, R., Raxter, P., Ash, N., Mrema, E. (Eds). (2014). The Environmental Crime Crisis — Threats to Sustainable Development from Illegal Exploitation and Trade in Wildlife and Forest Resources. Een Rapid Response Assessment van UNEP (United Nations Environment Programme) en GRID-Arendal, Nairobi en Arendal.

(8)  https://cites.org/eng/MIKE_PIKE_Trends_report_elephants_CITES_16112020

(9)  Thouless, C.R., Dublin, H.T., Blanc, J.J., Skinner, D.P., Daniel, T.E., Taylor, R.D., Maisels, F., Frederick H. L., Bouché, P. (2016). African Elephant Status Report 2016: an update from the African Elephant Database. Occasional Paper Series of the IUCN Species Survival Commission, No. 60 IUCN / SSC Africa Elephant Specialist Group. IUCN, Gland, Zwitserland.

(10)  https://cites.org/eng/UNODC_releases_WorldWildlifeCrimeReport2020_CITES_10072020

(11)  Het Elephant Trade Information System (ETIS) werd ingesteld bij Cites-resolutie Conf. 10.10 (Rev. CoP17) ten aanzien van de handel in olifantenspecimens. Een van de doelstellingen ervan is “i) niveaus en trends en wijzigingen in niveaus en trends van illegale olifantendoding en ivoorhandel te meten en vast te leggen”. Voorafgaand aan elke Cites-Conferentie van de partijen produceert ETIS een uitgebreid verslag over de wereldwijde inbeslagnemingen van ivoor. Het meest recente verslag is hier te vinden: https://cites.org/sites/default/files/eng/cop/18/doc/E-CoP18- 069-03-R1.pdf

(12)  https://cites.org/sites/default/files/eng/cop/18/doc/E-CoP18-069-02.pdf

(13)  https://cites.org/sites/default/files/eng/com/sc/70/E-SC70-49-01x-A1.pdf

(14)  Mededeling 2017/C 154/06 van de Commissie

(15)  http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52016DC0087&from=EN

(16)  Het actieplan voor wilde dieren en planten wordt in 2020 en 2021 geëvalueerd; Op basis van de evaluatie zal een herziene versie worden aangenomen — zie de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030, COM (2020) 380 final van 20 mei 2020.

(17)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/?qid=1590574123338&uri=CELEX:52020DC0380

(18)  De EU-lidstaten wordt aangeraden de definitie van “onbewerkt ivoor” te gebruiken uit Cites-resolutie Conf. 10.10 (Rev. CoP18), volgens welke:

a) de term “onbewerkt ivoor alle hele olifantenslagtanden omvat, gepolijst of ongepolijst en in ongeacht welke vorm, evenals alle stukken olifantenivoor, gepolijst of ongepolijst en op welke wijze dan ook gewijzigd ten opzichte van de oorspronkelijke vorm, behalve “bewerkt ivoor”; en

b) “bewerkt ivoor” geïnterpreteerd moet worden als ivoor dat geheel of ten dele ingesneden, gevormd of verwerkt is, maar geen hele slagtanden in enige vorm omvat, behalve wanneer het snijwerk zich over het volledige oppervlak uitstrekt”.

(19)  Zie Status of elephant populations, levels of illegal killing and the trade in ivory: A report to the CITES Standing Committee: https://cites.org/sites/default/files/eng/com/sc/70/E-SC70-49-01x-A1.pdf

(20)  PB C 154 van 17.5.2017 blz. 15.

(21)  https://cites.org/eng/niaps

(22)  In het bijzonder wetgeving voor de bescherming van persoonsgegevens.

(23)  De definitie van “bewerkt specimen” omvat vier elementen die elk afzonderlijk moeten worden beoordeeld: het artikel is vóór 3 maart 1947 vervaardigd/bewerkt; het artikel verschilt aanzienlijk van de natuurlijke staat; het artikel valt duidelijk in een van de categorieën (juwelen, decoratie, kunstvoorwerpen, gebruiksvoorwerpen of muziekinstrumenten) en kan de beoogde functie vervullen zonder dat daarvoor nog snijwerk, bewerking of verdere afwerking nodig zijn; de administratieve instantie van de betrokken lidstaat is ervan overtuigd dat het artikel in die omstandigheden is verworven. Zie de richtsnoeren voor bewerkte specimens op grond van de EU-verordeningen inzake de handel in wilde dieren en planten, PB C 154 van 17.5.2017, blz. 15.

(24)  Dit verbod is van toepassing op de olifantenpopulaties die zowel in bijlage A als in bijlage B zijn vermeld, aangezien de handel in jachttrofeeën als bedoeld in bijlage B alleen is toegestaan voor niet-commerciële doeleinden (zie de annotatie bij de opsomming van de olifantenpopulaties van Botswana, Namibië, Zuid-Afrika en Zimbabwe in bijlage B bij de basisverordening).

(25)  De term “geschorst” wordt in deze tabel gebruikt wanneer de maatregel via deze richtsnoeren of de voorganger ervan is ingevoerd. De term “verboden” verwijst naar verplichtingen die zijn opgenomen in de basisverordening en/of CITES.

(26)  Antiquiteit van groot cultureel, artistiek of historisch belang van vóór 1947 die in het bezit is van een museum of openbare instelling waarvoor een relevante autoriteit die verantwoordelijk is voor cultureel erfgoed (zoals het verantwoordelijk ministerie) het grote culturele, artistieke of historische belang ervan bevestigt en de noodzaak van herstel met ivoor onderschrijft.

---

BIJLAGE I

Bewijs ter staving van rechtmatige verwerving

Algemene overwegingen

Zowel voor wederuitvoer- als intra-EU-certificaten is het de verantwoordelijkheid van de aanvrager om ten genoegen van de Cites-instantie in de betrokken EU-lidstaat aan te tonen dat de voorwaarden voor uitgifte van de documenten zijn vervuld, en in het bijzonder dat de ivoorspecimens rechtmatig zijn verworven23
  .

De lidstaten moeten het door de aanvrager geleverde bewijs per geval beoordelen.

Hoewel het duidelijk is dat de rechtmatige verwerving in alle gevallen moet worden aangetoond, dienen de lidstaten te overwegen een risicogestuurde aanpak te volgen bij het beoordelen van aanvragen voor de invoer of wederuitvoer van of de handel binnen de EU in ivoor.

Transacties kunnen, afhankelijk van verschillende aspecten van het in te voeren/weder uit te voeren/te verhandelen ivoor, aanleiding geven tot verschillende graden van toetsing:

| — | de hoeveelheid; |
| --- | --- |

—

de hoeveelheid;

| — | de vorm van het ivoor (bijvoorbeeld antiek, bewerkt of onbewerkt); |
| --- | --- |

—

de vorm van het ivoor (bijvoorbeeld antiek, bewerkt of onbewerkt);

| — | de omstandigheden waarin het ivoor oorspronkelijk is verworven (bijvoorbeeld als onderdeel van een commerciële transactie of als schenking/erfenis); en |
| --- | --- |

—

de omstandigheden waarin het ivoor oorspronkelijk is verworven (bijvoorbeeld als onderdeel van een commerciële transactie of als schenking/erfenis); en

| — | de datum waarop de oorspronkelijke verwerving plaatsvond. |
| --- | --- |

—

de datum waarop de oorspronkelijke verwerving plaatsvond.

Om al naargelang de aard van de transactie te bepalen welke soort/hoeveelheid bewijs er nodig is om de aanvraag in te kunnen willigen, dienen de lidstaten hun eigen afweging te maken.

Het is belangrijk om op te merken dat het soort bewijs van de rechtmatige herkomst afhankelijk is van de manier van verwerving. Enkele voorbeelden:

| — | Als het ivoren artikel door de aanvrager zelf is ingevoerd voordat de overeenkomst in werking trad:






  a) | kan van de aanvrager het bewijs verlangd worden dat hij of zij in het land van uitvoer heeft gewoond of gewerkt.
  Oude foto’s, contracten, een afschrift van de geboorteakte, uittreksels uit het bevolkingsregister of een verklaring van hem- of haarzelf en/of andere gezinsleden kunnen worden aanvaard als bewijs hiervoor; |
| --- | --- | --- |

—

Als het ivoren artikel door de aanvrager zelf is ingevoerd voordat de overeenkomst in werking trad:

a)

kan van de aanvrager het bewijs verlangd worden dat hij of zij in het land van uitvoer heeft gewoond of gewerkt.

Oude foto’s, contracten, een afschrift van de geboorteakte, uittreksels uit het bevolkingsregister of een verklaring van hem- of haarzelf en/of andere gezinsleden kunnen worden aanvaard als bewijs hiervoor;

| b) | moet de aanvrager tevens aantonen dat het ivoren artikel rechtmatig verworven en/of in de EU is ingevoerd (zie Soorten bewijsmateriaal hieronder). |
| --- | --- |

b)

moet de aanvrager tevens aantonen dat het ivoren artikel rechtmatig verworven en/of in de EU is ingevoerd (zie Soorten bewijsmateriaal hieronder).

| — | Als het ivoorartikel (rechtmatig) in de EU is gekocht, moet de aanvrager aantonen dat dit vóór 1975 is gebeurd of dat het stuk is verworven uit hoofde van de eerdere ontheffing voor vóór 1947 bewerkte specimens (zie Soorten bewijsmateriaal hieronder). |
| --- | --- |

—

Als het ivoorartikel (rechtmatig) in de EU is gekocht, moet de aanvrager aantonen dat dit vóór 1975 is gebeurd of dat het stuk is verworven uit hoofde van de eerdere ontheffing voor vóór 1947 bewerkte specimens (zie Soorten bewijsmateriaal hieronder).

Soorten bewijsmateriaal

Het volgende bewijsmateriaal verdient over het algemeen de voorkeur ter staving van aanvragen voor wederuitvoer- en intra-EU-certificaten:

| — | Certificaat voor handel binnen de EU. In dit geval dient de geldigheid van het betrokken certificaat te worden nagevraagd bij de EU-lidstaat die het certificaat heeft afgegeven.
  Wanneer de informatie die op het intra-EU-certificaat is vermeld, onduidelijk is, of wanneer er twijfels/zorgen over de geldigheid van het certificaat of de rechtmatigheid van het ivoor zijn, dient aanvullende informatie te worden opgevraagd bij de aanvrager en/of de instantie die het certificaat heeft afgegeven.
  Er kan bijvoorbeeld om aanvullend bewijsmateriaal worden gevraagd als het certificaat geen identificatietekens bevat (zoals foto’s, beschrijving van details, informatie over het gewicht/de lengte van de slagtanden) of erg oud is.
  De lidstaten kunnen elk bewijsmateriaal opvragen dat aanvullende details over het artikel en de achtergrond ervan verschaft die nog niet op het intra-EU-certificaat zijn vermeld. Een ontvangstbewijs of een overdrachtsakte kan eveneens worden verlangd, vooral als het een transactiespecifiek certificaat betreft, om aan te tonen dat de huidige eigenaar het specimen rechtstreeks van de certificaathouder heeft overgenomen. |
| --- | --- |

—

Certificaat voor handel binnen de EU. In dit geval dient de geldigheid van het betrokken certificaat te worden nagevraagd bij de EU-lidstaat die het certificaat heeft afgegeven.

Wanneer de informatie die op het intra-EU-certificaat is vermeld, onduidelijk is, of wanneer er twijfels/zorgen over de geldigheid van het certificaat of de rechtmatigheid van het ivoor zijn, dient aanvullende informatie te worden opgevraagd bij de aanvrager en/of de instantie die het certificaat heeft afgegeven.

Er kan bijvoorbeeld om aanvullend bewijsmateriaal worden gevraagd als het certificaat geen identificatietekens bevat (zoals foto’s, beschrijving van details, informatie over het gewicht/de lengte van de slagtanden) of erg oud is.

De lidstaten kunnen elk bewijsmateriaal opvragen dat aanvullende details over het artikel en de achtergrond ervan verschaft die nog niet op het intra-EU-certificaat zijn vermeld. Een ontvangstbewijs of een overdrachtsakte kan eveneens worden verlangd, vooral als het een transactiespecifiek certificaat betreft, om aan te tonen dat de huidige eigenaar het specimen rechtstreeks van de certificaathouder heeft overgenomen.

| — | Resultaten van koolstofdatering/isotopenanalyse om de leeftijd (en de herkomst) van het specimen te bepalen (1), rekening houdend met het feit dat leeftijdsbepaling op zichzelf niet volstaat om rechtmatige verwerving te bewijzen; |
| --- | --- |

—

Resultaten van koolstofdatering/isotopenanalyse om de leeftijd (en de herkomst) van het specimen te bepalen (1), rekening houdend met het feit dat leeftijdsbepaling op zichzelf niet volstaat om rechtmatige verwerving te bewijzen;

| — | Expertise, in de vorm van een gestaafde leeftijdsbepaling door een erkende, onafhankelijke deskundige, bijvoorbeeld iemand die verbonden is aan een universiteit/onderzoeksinstelling, een gerechtelijke/door de gerechtelijke procedure goedgekeurde deskundige of een goedgekeurde/erkende deskundige (2).
  Expertises kunnen als afdoende bewijs worden beschouwd voor zowel bewerkt als onbewerkt ivoor (bijvoorbeeld wanneer er geen forensische analyse kan worden gebruikt). Voor antiek ivoor kan de leeftijd worden bepaald op basis van de stijl van de snij- en bewerkingstechnieken. De expertises moeten naar behoren worden gemotiveerd en moeten uitleg bevatten over de in aanmerking genomen stijlelementen, bewerkingen enz. die doorslaggevend waren voor de conclusie. |
| --- | --- |

—

Expertise, in de vorm van een gestaafde leeftijdsbepaling door een erkende, onafhankelijke deskundige, bijvoorbeeld iemand die verbonden is aan een universiteit/onderzoeksinstelling, een gerechtelijke/door de gerechtelijke procedure goedgekeurde deskundige of een goedgekeurde/erkende deskundige (2).

Expertises kunnen als afdoende bewijs worden beschouwd voor zowel bewerkt als onbewerkt ivoor (bijvoorbeeld wanneer er geen forensische analyse kan worden gebruikt). Voor antiek ivoor kan de leeftijd worden bepaald op basis van de stijl van de snij- en bewerkingstechnieken. De expertises moeten naar behoren worden gemotiveerd en moeten uitleg bevatten over de in aanmerking genomen stijlelementen, bewerkingen enz. die doorslaggevend waren voor de conclusie.

Wanneer het voormelde bewijs niet beschikbaar is, dient van aanvragers verlangd te worden dat zij een combinatie van andere bewijsmiddelen overleggen om de rechtmatige verwerving van het ivoor aan te tonen (zie Andere bewijsmiddelen hieronder). De lidstaten dienen de aanvrager te vragen zo veel mogelijk verschillende soorten bewijsmateriaal te verstrekken om hun aanvraag te ondersteunen.

Andere bewijsmiddelen die de rechtmatige verwerving bevredigend kunnen aantonen, zijn onder meer (bij voorkeur een combinatie van):

| — | voor “bewerkte specimens” die ivoor bevatten, een document van een goedgekeurd/erkend deskundige; |
| --- | --- |

—

voor “bewerkte specimens” die ivoor bevatten, een document van een goedgekeurd/erkend deskundige;

| — | een ontvangstbewijs of rekening, een akte van schenking of erfenisdocumenten, zoals een testament; |
| --- | --- |

—

een ontvangstbewijs of rekening, een akte van schenking of erfenisdocumenten, zoals een testament;

| — | oude foto’s van het ivoren artikel (met een datum, herkenbaar persoon of op de plaats van herkomst), een oude jachtvergunning (of andere documenten in verband met een jacht), verzekeringsdocumenten, brieven of oude openbare documenten (zoals krantenartikelen of andere originele verslagen/publicaties die de herkomst van de specimens bewijzen); |
| --- | --- |

—

oude foto’s van het ivoren artikel (met een datum, herkenbaar persoon of op de plaats van herkomst), een oude jachtvergunning (of andere documenten in verband met een jacht), verzekeringsdocumenten, brieven of oude openbare documenten (zoals krantenartikelen of andere originele verslagen/publicaties die de herkomst van de specimens bewijzen);

| — | ander indirect bewijs om de bewering van rechtmatige verwerving te ondersteunen, zoals een bewijs dat de persoon die het specimen heeft verworven, heeft gewerkt of een dienstverband heeft gehad op de locatie waar het ivoor is verworven (bijvoorbeeld in Afrika), of kopieën van paspoortstempels; |
| --- | --- |

—

ander indirect bewijs om de bewering van rechtmatige verwerving te ondersteunen, zoals een bewijs dat de persoon die het specimen heeft verworven, heeft gewerkt of een dienstverband heeft gehad op de locatie waar het ivoor is verworven (bijvoorbeeld in Afrika), of kopieën van paspoortstempels;

| — | een getuigenverklaring/attest of ondertekende verklaring van de eigenaar. De lidstaten kunnen overwegen te verlangen dat de aanvrager een attest ter ondersteuning van het afgegeven certificaat verstrekt, met de vermelding dat hij of zij zich bewust is van de gevolgen van een valse verklaring. Een getuigenverklaring/attest dient nog steeds te worden ondersteund door ander bewijsmateriaal zoals foto’s of ontvangstbewijzen/rekeningen; |
| --- | --- |

—

een getuigenverklaring/attest of ondertekende verklaring van de eigenaar. De lidstaten kunnen overwegen te verlangen dat de aanvrager een attest ter ondersteuning van het afgegeven certificaat verstrekt, met de vermelding dat hij of zij zich bewust is van de gevolgen van een valse verklaring. Een getuigenverklaring/attest dient nog steeds te worden ondersteund door ander bewijsmateriaal zoals foto’s of ontvangstbewijzen/rekeningen;

| — | voor bewerkte specimens of muziekinstrumenten die zijn vervaardigd in de EU, een bevestiging van de fabrikant of een deskundige dat het instrument op het grondgebied van de EU-lidstaat is geproduceerd voorafgaand aan de datum van de relevante Cites-lijst. |
| --- | --- |

—

voor bewerkte specimens of muziekinstrumenten die zijn vervaardigd in de EU, een bevestiging van de fabrikant of een deskundige dat het instrument op het grondgebied van de EU-lidstaat is geproduceerd voorafgaand aan de datum van de relevante Cites-lijst.

Indien er na het bekijken van het bewijsmateriaal dat een aanvrager heeft verstrekt ter ondersteuning van een aanvraag van een wederuitvoer- of een intra-EU-certificaat, twijfels blijven bestaan over de rechtmatige verwerving van het ivoor, dienen de lidstaten te overwegen een onafhankelijke deskundige te raadplegen of een forensische analyse te eisen om de leeftijd van het specimen te verifiëren. De kosten daarvan dienen door de aanvrager te worden gedragen.

---

(1)  De UNODC-richtsnoeren bieden een overzicht van de beschikbare mogelijkheden voor laboratoriumtests en bevatten richtsnoeren voor het nemen van monsters voor tests, met inbegrip van een lijst van uitrusting en materialen die nodig zijn om ivoor te bemonsteren (zie UNODC. (2014) Guidelines on Methods and Procedures for Ivory Sampling and Laboratory Analysis. Verenigde Naties, New York, met name 14.2.2 Isotopes (blz. 30 e.v. en 46); beschikbaar op https://www.unodc.org/documents/Wildlife/Guidelines Ivory.pdf).

Zie ook de website www.ivoryid.org

(2)  Als er een beroep wordt gedaan op de expertise van een veilingmeester, kan er sprake zijn van belangenverstrengeling. Dit moet zorgvuldig worden bekeken.

---

BIJLAGE II

Aanbrengen van merktekens, registratie en andere vereisten voor de afgifte van certificaten

Het permanent merken van ivoorproducten is op grond van EU-wetgeving geen voorwaarde voor verstrekking van een intra-EU-certificaat, maar toch wordt dit door enkele lidstaten vereist. Bovendien kunnen de EU-lidstaten alleen invoervergunningen en wederuitvoercertificaten voor sommige ivoorproducten afgeven als zij zijn gemerkt. Zie artikel 64, lid 1, punt d), en artikel 65, lid 1, van Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie en Cites-resolutie 10.10 (Rev. CoP17), die tevens het merken aanmoedigt van “hele slagtanden van elk formaat en stukken ivoor die zowel ten minste 20 cm lang als ten minste 1 kg zwaar zijn”.

In die context wordt de lidstaten aanbevolen te overwegen een permanent merkteken aan te brengen op:

| i) | hele slagtanden van elk formaat; en |
| --- | --- |

i)

hele slagtanden van elk formaat; en

| ii) | stukken ivoor die zowel ten minste 20 cm lang als ten minste 1 kg zwaar zijn. |
| --- | --- |

ii)

stukken ivoor die zowel ten minste 20 cm lang als ten minste 1 kg zwaar zijn.

Met behulp van een merkteken kan een certificaat aan het betrokken ivoorartikel worden gekoppeld en wordt de traceerbaarheid in het systeem verbeterd.

Het wordt aanbevolen dit merken uit te voeren in overeenstemming met Cites-resolutie 10.10 (Rev. CoP17): “Hele slagtanden van elk formaat en stukken ivoor die zowel ten minste 20 cm lang als ten minste 1 kg zwaar zijn, moeten worden gemerkt met behulp van een ponsmal, onuitwisbare inkt of een ander permanent merkteken volgens de volgende formule: tweeletterige ISO-code van het land van herkomst, de laatste twee cijfers van het jaar/het serienummer voor het jaar/het gewicht in kilogram (bijvoorbeeld KE 00/127/14). Het wordt erkend dat verschillende partijen verschillende merksystemen hebben en verschillende praktijken kunnen toepassen voor opgave van het serienummer en het jaar (dat bijvoorbeeld het jaar van registratie of van terugvordering kan zijn), maar dat alle systemen moeten leiden tot een uniek nummer voor elk stuk gemerkt ivoor. Dit nummer moet in geval van hele slagtanden worden aangebracht op het “lip mark” (de verkleurde rand aan de tandbasis) en moet gemarkeerd worden met een kleuraccent.”

De resolutie vermeldt dat het merkteken het land van herkomst moet aanduiden; als dit land niet bekend is wanneer een EU-lidstaat het merkteken aanbrengt op het ivoor, dient de ISO-code het land aan te geven waar het merkteken is aangebracht. De lidstaten kunnen het gepast achten om te bepalen dat de houder/eigenaar van het ivoor de kosten van het permanent merken betaalt.

Zodra het artikel permanent gemerkt is, dient de code samen met het certificaatnummer en alle relevante informatie, zoals lengte, gewicht en status vóór de overeenkomst, in een elektronische databank te worden ingevoerd om toekomstige toetsing te vergemakkelijken.

Indien mogelijk dient informatie op nationaal niveau te worden geregistreerd. Als informatie op regionaal/lokaal niveau wordt geregistreerd, dient er een mechanisme te zijn om informatiedeling met/toezicht door de centrale (nationale) Cites-instantie mogelijk te maken. Het wordt tevens aangeraden de artikelen na het merken fotografisch te documenteren en de foto’s en registraties bij elkaar te houden.

Lidstaten hebben problemen gemeld bij het toetsen van de geldigheid van intra-EU-certificaten, waardoor de identiteit van het betrokken specimen moeilijk geverifieerd kan worden (voor onbewerkte slagtanden). Om deze problemen te verhelpen, wordt lidstaten geadviseerd om:

| — | fotografische documentatie van de ivoren specimens (vooral onbewerkte hele slagtanden) te vereisen en, als dat door de nationale systemen is toegestaan, te waarborgen dat de foto’s
  aan het betrokken intra-EU-certificaat worden gehecht of daarbij worden gevoegd. De foto’s dienen ingescand te worden en bij de registraties van het afgegeven certificaat te worden bewaard.
  Aspecten die gedocumenteerd kunnen worden (en die de identificatie bevorderen), zijn onder meer:






  — | karakteristieke kleuren; |
| --- | --- | --- |

—

fotografische documentatie van de ivoren specimens (vooral onbewerkte hele slagtanden) te vereisen en, als dat door de nationale systemen is toegestaan, te waarborgen dat de foto’s

aan het betrokken intra-EU-certificaat worden gehecht of daarbij worden gevoegd. De foto’s dienen ingescand te worden en bij de registraties van het afgegeven certificaat te worden bewaard.

Aspecten die gedocumenteerd kunnen worden (en die de identificatie bevorderen), zijn onder meer:

—

karakteristieke kleuren;

| — | scheuren of andere schade; |
| --- | --- |

—

scheuren of andere schade;

| — | kromming van de slagtand; en |
| --- | --- |

—

kromming van de slagtand; en

| — | de basis (bijvoorbeeld recht afgesneden of gekarteld). |
| --- | --- |

—

de basis (bijvoorbeeld recht afgesneden of gekarteld).

Foto’s van de volledige slagtand en van de basis kunnen nuttig zijn. Als de slagtand gegraveerd is, dient ook een gedetailleerde foto van de gravering en de positie daarvan op de slagtand te worden opgenomen. Foto’s van het ivoor waarvoor een certificaat wordt afgegeven, zijn vooral belangrijk als het ivoor niet gemerkt is;

| — | bijzonderheden op het certificaat te vermelden over de manier waarop het gewicht en de lengte van het ivoren artikel zijn gemeten, alsook de omtrek aan de basis.
  Relevante informatie met betrekking tot het gewicht is onder meer het tijdstip waarop het gewicht is bepaald (is het artikel gewogen toen het certificaat werd afgegeven of is er oudere informatie over het gewicht gebruikt?) en of het gewicht aan de slagtand bevestigde onderdelen omvat (zoals een kap over de basis of een hulpstuk om de slagtand aan een muur te bevestigen) die voor latere weging mogelijk verwijderd zijn.
  Relevante informatie met betrekking tot de lengte is onder meer of de opgegeven lengte de buitenlengte of de binnenlengte is en of die lengte gemeten is van de punt tot aan de basis (of op een andere manier); |
| --- | --- |

—

bijzonderheden op het certificaat te vermelden over de manier waarop het gewicht en de lengte van het ivoren artikel zijn gemeten, alsook de omtrek aan de basis.

Relevante informatie met betrekking tot het gewicht is onder meer het tijdstip waarop het gewicht is bepaald (is het artikel gewogen toen het certificaat werd afgegeven of is er oudere informatie over het gewicht gebruikt?) en of het gewicht aan de slagtand bevestigde onderdelen omvat (zoals een kap over de basis of een hulpstuk om de slagtand aan een muur te bevestigen) die voor latere weging mogelijk verwijderd zijn.

Relevante informatie met betrekking tot de lengte is onder meer of de opgegeven lengte de buitenlengte of de binnenlengte is en of die lengte gemeten is van de punt tot aan de basis (of op een andere manier);

| — | zowel het aantal artikelen als de hoeveelheid uitgedrukt in gewichtseenheden (kg) te registreren (het formaat van artikelen kan namelijk aanzienlijk variëren). |
| --- | --- |

—

zowel het aantal artikelen als de hoeveelheid uitgedrukt in gewichtseenheden (kg) te registreren (het formaat van artikelen kan namelijk aanzienlijk variëren).

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN, ORGANEN EN INSTANTIES VAN DE EUROPESE UNIE

Europese Commissie

| 30.12.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 528/36 |
| --- | --- | --- | --- |

30.12.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 528/36

---

Wisselkoersen van de euro (1)

29 december 2021

(2021/C 528/04)

1 euro =

| | Munteenheid | Koers |
| --- | --- | --- |
| USD | US-dollar | 1,1303 |
| JPY | Japanse yen | 129,97 |
| DKK | Deense kroon | 7,4365 |
| GBP | Pond sterling | 0,84115 |
| SEK | Zweedse kroon | 10,2608 |
| CHF | Zwitserse frank | 1,0380 |
| ISK | IJslandse kroon | 147,40 |
| NOK | Noorse kroon | 9,9883 |
| BGN | Bulgaarse lev | 1,9558 |
| CZK | Tsjechische koruna | 24,958 |
| HUF | Hongaarse forint | 370,22 |
| PLN | Poolse zloty | 4,6037 |
| RON | Roemeense leu | 4,9499 |
| TRY | Turkse lira | 14,1525 |
| AUD | Australische dollar | 1,5638 |
| CAD | Canadese dollar | 1,4486 |
| HKD | Hongkongse dollar | 8,8127 |
| NZD | Nieuw-Zeelandse dollar | 1,6625 |
| SGD | Singaporese dollar | 1,5309 |
| KRW | Zuid-Koreaanse won | 1 341,06 |
| ZAR | Zuid-Afrikaanse rand | 17,9471 |
| CNY | Chinese yuan renminbi | 7,1994 |
| HRK | Kroatische kuna | 7,5200 |
| IDR | Indonesische roepia | 16 112,32 |
| MYR | Maleisische ringgit | 4,7269 |
| PHP | Filipijnse peso | 57,592 |
| RUB | Russische roebel | 83,5863 |
| THB | Thaise baht | 37,888 |
| BRL | Braziliaanse real | 6,3824 |
| MXN | Mexicaanse peso | 23,2544 |
| INR | Indiase roepie | 84,3880 |

Munteenheid

Koers

USD

US-dollar

1,1303

JPY

Japanse yen

129,97

DKK

Deense kroon

7,4365

GBP

Pond sterling

0,84115

SEK

Zweedse kroon

10,2608

CHF

Zwitserse frank

1,0380

ISK

IJslandse kroon

147,40

NOK

Noorse kroon

9,9883

BGN

Bulgaarse lev

1,9558

CZK

Tsjechische koruna

24,958

HUF

Hongaarse forint

370,22

PLN

Poolse zloty

4,6037

RON

Roemeense leu

4,9499

TRY

Turkse lira

14,1525

AUD

Australische dollar

1,5638

CAD

Canadese dollar

1,4486

HKD

Hongkongse dollar

8,8127

NZD

Nieuw-Zeelandse dollar

1,6625

SGD

Singaporese dollar

1,5309

KRW

Zuid-Koreaanse won

1 341,06

ZAR

Zuid-Afrikaanse rand

17,9471

CNY

Chinese yuan renminbi

7,1994

HRK

Kroatische kuna

7,5200

IDR

Indonesische roepia

16 112,32

MYR

Maleisische ringgit

4,7269

PHP

Filipijnse peso

57,592

RUB

Russische roebel

83,5863

THB

Thaise baht

37,888

BRL

Braziliaanse real

6,3824

MXN

Mexicaanse peso

23,2544

INR

Indiase roepie

84,3880

---

(1)  Bron: door de Europese Centrale Bank gepubliceerde referentiekoers.

---