# Επίσημη Εφημερίδα C 486/2021

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 64ό έτος3 Δεκεμβρίου 2021 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

64ό έτος3 Δεκεμβρίου 2021

---

| Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- |
| | II   Ανακοινώσεις |
| | ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2021/C 486/01 | Ανακοινωση της Επιτροπης σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2014/52/ΕΕ) στην τροποποίηση και την επέκταση έργων — παράρτημα I σημείο 24 και παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α), συμπεριλαμβανομένων βασικών εννοιών και αρχών που σχετίζονται με αυτά | 1 |
| 2021/C 486/02 | Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση M.10247 — CVC / COOPER) (
  1
  ) | 20 |
| 2021/C 486/03 | Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση M.10449 — KIA / ALMAVIVA) (
  1
  ) | 21 |

Περιεχόμενα

Σελίδα

II   Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2021/C 486/01

Ανακοινωση της Επιτροπης σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2014/52/ΕΕ) στην τροποποίηση και την επέκταση έργων — παράρτημα I σημείο 24 και παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α), συμπεριλαμβανομένων βασικών εννοιών και αρχών που σχετίζονται με αυτά

1

2021/C 486/02

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση M.10247 — CVC / COOPER) (
  1
  )

1

20

2021/C 486/03

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση (Υπόθεση M.10449 — KIA / ALMAVIVA) (
  1
  )

1

21

---

| | IV   Πληροφορίες |
| --- | --- |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ |
| | Συμβούλιο |
| 2021/C 486/04 | Ανακοίνωση υπόψη των προσώπων που υπόκεινται στα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125 του Συμβουλίου, και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας | 22 |
| 2021/C 486/05 | Ανακοίνωση υπόψη των υποκειμένων των δεδομένων στα οποία έχουν επιβληθεί τα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας | 23 |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2021/C 486/06 | Ισοτιμίες του ευρώ — 2 Δεκεμβρίου 2021 | 25 |
| | ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ |
| 2021/C 486/07 | Επικαιροποίηση των ποσών αναφοράς για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως τα εν λόγω ποσά ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν) | 26 |
| 2021/C 486/08 | Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Κατάργηση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχουν επιβληθεί σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  ) | 28 |

IV   Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Συμβούλιο

2021/C 486/04

Ανακοίνωση υπόψη των προσώπων που υπόκεινται στα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125 του Συμβουλίου, και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας

22

2021/C 486/05

Ανακοίνωση υπόψη των υποκειμένων των δεδομένων στα οποία έχουν επιβληθεί τα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας

23

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2021/C 486/06

Ισοτιμίες του ευρώ — 2 Δεκεμβρίου 2021

25

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

2021/C 486/07

Επικαιροποίηση των ποσών αναφοράς για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως τα εν λόγω ποσά ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν)

26

2021/C 486/08

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα — Κατάργηση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχουν επιβληθεί σε τακτικές αεροπορικές γραμμές (
  1
  )

1

28

---

| | V   Γνωστοποιήσεις |
| --- | --- |
| | ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ |
| | Ευρωπαϊκή Επιτροπή |
| 2021/C 486/09 | Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση συνήθους τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής | 29 |
| 2021/C 486/10 | Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση τυπικής τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής | 39 |

V   Γνωστοποιήσεις

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

2021/C 486/09

Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση συνήθους τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής

29

2021/C 486/10

Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση τυπικής τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής

39

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ |

---

(1)   Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

II Ανακοινώσεις

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΘΕΣΜΙΚΩΝ ΚΑΙ ΛΟΙΠΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/1

---

Ανακοινωση της Επιτροπης σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (οδηγία 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, όπως τροποποιήθηκε από την οδηγία 2014/52/ΕΕ) στην τροποποίηση και την επέκταση έργων — παράρτημα I σημείο 24 και παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α), συμπεριλαμβανομένων βασικών εννοιών και αρχών που σχετίζονται με αυτά

(2021/C 486/01)

Πινακας περιεχομενων

| 1 | Εισαγωγή | 3 |
| --- | --- | --- |

1

| 1.1 Διαθέσιμες πηγές πληροφοριών | 3 |
| --- | --- |

| 2 | Γενικές αρχές και ορισμοί | 4 |
| --- | --- | --- |

2

| 2.1 | Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων – πεδίο εφαρμογής | 4 |
| --- | --- | --- |

2.1

| 2.2 | Βασικοί σχετικοί ορισμοί και διατάξεις της οδηγίας ΕΠΕ | 4 |
| --- | --- | --- |

2.2

| 2.2.1 | Έργο/σχέδιο | 5 |
| --- | --- | --- |

2.2.1

| 2.2.2 | Άδεια: | 5 |
| --- | --- | --- |

2.2.2

| 2.2.3 | Κατάτμηση των έργων | 7 |
| --- | --- | --- |

2.2.3

| 2.2.4 | Εκτίμηση των συνολικών επιπτώσεων ενός έργου | 8 |
| --- | --- | --- |

2.2.4

| 2.2.5 | Θεραπεία της παράλειψης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων | 8 |
| --- | --- | --- |

2.2.5

| 3 | Διαχείριση τροποποιήσεων και επεκτάσεων έργων | 8 |
| --- | --- | --- |

3

| 3.1 | Ιστορικό | 9 |
| --- | --- | --- |

3.1

| 3.2 | Η έννοια της τροποποίησης/επέκτασης έργου | 10 |
| --- | --- | --- |

3.2

| 3.3 | Παράρτημα I της οδηγίας ΕΠΕ — Κατηγορία έργων του παραρτήματος I σημείο 24 | 10 |
| --- | --- | --- |

3.3

| 3.3.1 | Παράρτημα I — Έργα που εμπίπτουν σε κατώτατα όρια | 11 |
| --- | --- | --- |

3.3.1

| 3.3.2 | Παράρτημα I — Έργα που δεν εμπίπτουν σε κατώτατα όρια | 11 |
| --- | --- | --- |

3.3.2

| 3.4 | Παράρτημα II της οδηγίας ΕΠΕ — Κατηγορία έργων του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) | 12 |
| --- | --- | --- |

3.4

| 4 | Εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ σε τροποποιήσεις και επεκτάσεις των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής | 13 |
| --- | --- | --- |

4

| Εισαγωγή | 13 |
| --- | --- |

| 4.1 | Παραδείγματα εργασιών ή επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον που σχετίζονται με τροποποιήσεις ή επεκτάσεις στην κατηγορία έργων «πυρηνικοί σταθμοί» | 14 |
| --- | --- | --- |

4.1

| 4.2 | Έγκριση για τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής | 15 |
| --- | --- | --- |

4.2

| 4.2.1 Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις παράτασης της διάρκειας ζωής και μακροχρόνιας λειτουργίας | 16 |
| --- | --- |

| 4.3 | Κατευθυντήριες αρχές για την εκτίμηση τροποποιήσεων ή επεκτάσεων έργων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής υπό το πρίσμα της απόφασης Doel | 16 |
| --- | --- | --- |

4.3

| 4.4 | Προσδιορισμός του κινδύνου και της ανάγκης διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων | 17 |
| --- | --- | --- |

4.4

| 4.5 | Συγκριτική αξιολόγηση κατά την εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας | 18 |
| --- | --- | --- |

4.5

| 5 | Σύνοψη των κύριων σημείων | 19 |
| --- | --- | --- |

5

1   ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Σκοπός του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης είναι να παράσχει διευκρινίσεις στις αρμόδιες αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2011/92/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Δεκεμβρίου 2011 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (1), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/52/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/92/ΕΕ σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημόσιων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (2) [οδηγία για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων (ΕΠΕ)], υπό το πρίσμα της πλέον πρόσφατης νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ). Ειδικότερα, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές εστιάζουν στις τροποποιήσεις και τις επεκτάσεις που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας ΕΠΕ, και περιλαμβάνουν ειδικό κεφάλαιο για τον τομέα της πυρηνικής ενέργειας.

Το παράρτημα I σημείο 24 και το παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α) αφορούν τροποποιήσεις και επεκτάσεις έργων, και έχουν ευρεία εφαρμογή, δεδομένου ότι καλύπτουν τροποποιήσεις σε όλες τις κατηγορίες έργων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ. Η ορθή εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ σε τροποποιήσεις και επεκτάσεις έργων είναι ζωτικής σημασίας για τη συνολική εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ.

Ορισμένες από τις τελευταίες αποφάσεις, ιδίως η απόφαση του Δικαστηρίου στην υπόθεση C-411/17 (3) σχετικά με την παράταση της διάρκειας ζωής του πυρηνικού σταθμού που βρίσκεται στο Doel του Βελγίου (στο εξής: απόφαση Doel), συνεισέφεραν νέα στοιχεία που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εξέταση των τροποποιήσεων έργων στο πλαίσιο του παραρτήματος Ι και επιβεβαίωσαν τις βασικές αρχές για την εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ. Επίσης, λόγω του γενικού διαδικαστικού χαρακτήρα τους, και οι δύο κατηγορίες έργων που σχετίζονται με την τροποποίηση ή την επέκταση έργων έχουν αποτελέσει αντικείμενο πολυάριθμων αιτημάτων παροχής πληροφοριών σχετικά με την εκτέλεσή τους από τις αρμόδιες εθνικές αρχές και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη.

Ως εκ τούτου, με βάση τα ανωτέρω, η Επιτροπή αποφάσισε να εκδώσει τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές προκειμένου να περιγράψει τις εν λόγω έννοιες και αρχές στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΠΕ, συμπεριλαμβανομένων των ορισμών και των διατάξεων της οδηγίας ΕΠΕ. Παρέχοντας εξατομικευμένα παραδείγματα των υποχρεώσεων που απορρέουν από την οδηγία ΕΠΕ, προωθώντας μια συνεκτική προσέγγιση και διατυπώνοντας τις εφαρμοστέες διατάξεις σε συνάρτηση με τις τροποποιήσεις και τις επεκτάσεις έργων, οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν σκοπό να βελτιώσουν την εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ.

Δεδομένου ότι υπάρχουν πολυάριθμες πρακτικές καταστάσεις, που είναι συχνά περίπλοκες και εφόσον η οδηγία ΕΠΕ εφαρμόζεται σε ευρύ φάσμα τομέων και ειδών έργων, δεν είναι δυνατόν να παρατεθεί εξαντλητικός κατάλογος παραδειγμάτων. Οι αρμόδιες εθνικές αρχές πρέπει ενδεχομένως να εφαρμόζουν τις απαιτήσεις της οδηγίας ΕΠΕ κατά περίπτωση και να αξιολογούν κάθε περίπτωση λαμβάνοντας υπόψη τις ειδικές περιστάσεις. Προκειμένου η εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ να χαρακτηρίζεται από συνοχή, η Επιτροπή παροτρύνει τα κράτη μέλη να δρομολογήσουν, σε εθελοντική βάση, συγκριτική αξιολόγηση όσον αφορά τις τροποποιήσεις και την επέκταση των έργων. Μια τέτοια αξιολόγηση θα αποτελούσε ευκαιρία για τη συγκέντρωση εμπειρογνωσίας και τη σύγκριση παραδειγμάτων από κάθε κράτος μέλος, γεγονός που θα μπορούσε σταδιακά να οδηγήσει στην εκπόνηση κοινών μεθοδολογιών σε επίπεδο ΕΕ και να διευκολύνει την πρακτική εφαρμογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

1.1   Διαθέσιμες πηγές πληροφοριών

Μόνο το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι αρμόδιο να προβαίνει σε δεσμευτική ερμηνεία του δικαίου της ΕΕ. Η οδηγία ΕΠΕ έχει συχνά αποτελέσει αντικείμενο υποθέσεων που παραπέμφθηκαν στο Δικαστήριο, ορισμένες από τις οποίες αφορούσαν το ζήτημα των ορισμών, της περιγραφής ή του πεδίου εφαρμογής των επιμέρους κατηγοριών έργων που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ.

Οι αποφάσεις του Δικαστηρίου περιέχουν βασικές γενικές αρχές που αποτελούν χρήσιμο οδηγό για την ερμηνεία των κατηγοριών έργων που απαριθμούνται στην οδηγία ΕΠΕ καθώς και άλλων εννοιών, συμπεριλαμβανομένης της ερμηνείας αυτού καθαυτού του όρου «έργο».

Εκτός από το παρόν έγγραφο καθοδήγησης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής έχουν επίσης καταρτίσει και επικαιροποιούν τακτικά ένα φυλλάδιο σχετικά με τις αποφάσεις του Δικαστηρίου που αφορούν την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων έργων (4).

Η οδηγία ΕΠΕ παραπέμπει ρητά σε άλλες διεθνείς συμφωνίες, όπως η σύμβαση για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακά πλαίσια (Σύμβαση του Espoo) (5) και η σύμβαση για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη για περιβαλλοντικά θέματα (Σύμβαση του Aarhus) (6). Επομένως, η οδηγία ΕΠΕ θα πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με τις εν λόγω συμβάσεις (7). Επιπλέον, δεδομένου του ευρέος φάσματος τομέων που καλύπτονται από την οδηγία ΕΠΕ, πολλές άλλες νομοθετικές πράξεις σε επίπεδο ΕΕ περιέχουν ορισμούς των όρων που περιλαμβάνονται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ ή αφορούν δραστηριότητες οι οποίες καλύπτονται από τα παραρτήματα αυτά (8).

Προκειμένου να εκπονήσει τις παρούσες κατευθυντήριες γραμμές, η Επιτροπή έλαβε υπόψη το έγγραφο καθοδήγησης σχετικά με τη δυνατότητα εφαρμογής της Σύμβασης του Espoo στην παράταση της διάρκειας ζωής των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, το οποίο εκπονήθηκε στο πλαίσιο της Οικονομικής Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για την Ευρώπη (ΟΕΕ/ΗΕ) (9).

2   ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ ΚΑΙ ΟΡΙΣΜΟΙ

2.1   Εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων – πεδίο εφαρμογής

Η οδηγία ΕΠΕ θεσπίζει διαδικαστικές υποχρεώσεις σχετικά με τα δημόσια και ιδιωτικά έργα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της και τα οποία ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Τα έργα αυτά πρέπει να υπόκεινται σε έκδοση άδειας και να υποβάλλονται σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν από την έκδοση της εν λόγω άδειας.

Τα έργα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ χωρίζονται σε κατηγορίες και απαριθμούνται στα παραρτήματα I και II. Τα έργα που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι είναι εκείνα που θεωρείται ότι έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και, κατά κανόνα, υποβάλλονται σε υποχρεωτική εκτίμηση (άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ). Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 και το άρθρο 4 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ, και παρά τις εξαιρετικές περιπτώσεις που αναφέρονται στο άρθρο 2 παράγραφος 4, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις των έργων που εμπίπτουν στο παράρτημα Ι της οδηγίας πρέπει, για αυτόν τον λόγο, να αξιολογούνται συστηματικά πριν από τη χορήγηση έγκρισης (10). Επομένως, δεν υπάρχει κανένα περιθώριο εκτίμησης για τα κράτη μέλη σε αυτόν τον τομέα. Επιπλέον, οι περισσότερες από τις κατηγορίες έργων που αναφέρονται στο παράρτημα Ι περιλαμβάνουν κατώτατα όρια, τα οποία συνδέονται άμεσα με το πεδίο εφαρμογής. Αν καθορίζονταν κατώτατα όρια στην εθνική νομοθεσία για κατηγορίες έργων του παραρτήματος Ι για τις οποίες δεν ορίζονται κατώτατα όρια στο παράρτημα Ι, αυτό θα περιόριζε το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ (11).

Τα έργα που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ δεν έχουν απαραιτήτως σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον σε κάθε περίπτωση. Θα πρέπει να υπόκεινται σε διαδικασία έκδοσης απόφασης —κοινώς γνωστή ως «προέλεγχος»— προκειμένου να διαπιστωθεί αν ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον. Σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας ΕΠΕ, ο προσδιορισμός των ενδεχόμενων σημαντικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων μπορεί να πραγματοποιείται μέσω κατά περίπτωση εξέτασης, με τον καθορισμό κατώτατων ορίων ή κριτηρίων ή με συνδυασμό των μεθόδων αυτών, λαμβανομένων υπόψη των σχετικών κριτηρίων επιλογής του παραρτήματος ΙΙΙ της οδηγίας (χαρακτηριστικά των έργων, τοποθεσία των έργων, τύπος και χαρακτηριστικά των ενδεχόμενων επιπτώσεων).

Το άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ —ως βασική κατευθυντήρια αρχή και ουσιώδη σκοπό— περιορίζει το περιθώριο εκτίμησης των κρατών μελών, ιδίως για τα έργα του παραρτήματος ΙΙ, απαιτώντας τα έργα αυτά να υπόκεινται σε εκτίμηση των επιπτώσεων, εάν ενδέχεται λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσης, του μεγέθους ή της θέσεώς τους, να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (12).

2.2   Βασικοί σχετικοί ορισμοί και διατάξεις της οδηγίας ΕΠΕ

Στην ενότητα που ακολουθεί περιγράφονται οι βασικοί σχετικοί ορισμοί και διατάξεις που αφορούν τα έργα και τις τροποποιήσεις ή επεκτάσεις τους.

2.2.1   Έργο/σχέδιο

| Το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ ορίζει τον όρο «έργο» ως εξής:






  «– | η υλοποίηση κατασκευαστικών εργασιών ή άλλων εγκαταστάσεων ή τεχνικών κατασκευών, |
| --- | --- |

Το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ ορίζει τον όρο «έργο» ως εξής:

«–

η υλοποίηση κατασκευαστικών εργασιών ή άλλων εγκαταστάσεων ή τεχνικών κατασκευών,

| – | άλλες επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον ή το τοπίο, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι επεμβάσεις που αφορούν την εκμετάλλευση των πόρων του εδάφους.» |
| --- | --- |

–

άλλες επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον ή το τοπίο, στις οποίες περιλαμβάνονται και οι επεμβάσεις που αφορούν την εκμετάλλευση των πόρων του εδάφους.»

Εκτέλεση υλικών εργασιών

Το Δικαστήριο έχει επανειλημμένα επιβεβαιώσει σε αρκετές περιπτώσεις (13) ότι ο όρος «έργο» (ή «σχέδιο») αφορά εργασίες ή επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον. Η ανανέωση υφιστάμενης άδειας (π.χ. για τη λειτουργία αερολιμένα όπως στην υπόθεση C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ., σκέψη 24, ή χώρου υγειονομικής ταφής όπως στην υπόθεση C-121/11, Pro-Braine κ.λπ., σκέψη 31) δεν δύναται, ελλείψει εργασιών ή επεμβάσεων που τροποποιούν, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στον συγκεκριμένο χώρο, να χαρακτηριστεί ως «έργο» υπό την έννοια του άρθρου 1, παράγραφος 2 στοιχείο α). Ως εκ τούτου, η ύπαρξη εργασιών ή επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον αποτελεί προϋπόθεση για να χαρακτηριστεί μια δραστηριότητα ως «έργο» κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ.

Στην απόφαση Doel, το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι: «Όπως προκύπτει από τη νομολογία του Δικαστηρίου, ο όρος “έργο”, ιδίως υπό το πρίσμα του γράμματος του άρθρου 1, παράγραφος 2, στοιχείο α), πρώτη περίπτωση, της οδηγίας ΕΠΕ, αφορά εργασίες ή επεμβάσεις που τροποποιούν τα πράγματα στον συγκεκριμένο χώρο» (σκέψη 62).

Η ίδια αρχή, όταν εφαρμόζεται στο παράρτημα I σημείο 24 και στο παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α), συνεπάγεται ότι, προκειμένου να εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ και στον ορισμό του έργου βάσει του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχείο α), οι τροποποιήσεις ή επεκτάσεις υφιστάμενων έργων προϋποθέτουν εργασίες ή επεμβάσεις που τροποποιούν, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στα αρχικά έργα (14).

2.2.2   Άδεια:

Το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ) ’, της οδηγίας ΕΠΕ ορίζει τον όρο «άδεια» ως εξής:

| «γ) | “άδεια”: απόφαση της ή των αρμόδιων αρχών που δίνει το δικαίωμα στον κύριο του έργου να πραγματοποιήσει το έργο». |
| --- | --- |

«γ)

“άδεια”: απόφαση της ή των αρμόδιων αρχών που δίνει το δικαίωμα στον κύριο του έργου να πραγματοποιήσει το έργο».

Η ανάγκη έκδοσης άδειας

Σε αρκετές περιπτώσεις, το Δικαστήριο έχει τονίσει ότι «τα κράτη μέλη οφείλουν να εκτελούν την οδηγία ΕΠΕ κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις της, λαμβανομένου υπόψη του ουσιώδους σκοπού της που έγκειται, όπως προκύπτει από το άρθρο 2, παράγραφος 1, αυτής, στο να υπόκεινται, πριν από τη χορήγηση άδειας, τα σχέδια που είναι πιθανόν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, ιδίως λόγω της φύσεως, του μεγέθους ή του τόπου πραγματοποιήσεώς τους, σε διαδικασία αιτήσεως άδειας και σε εκτίμηση των επιπτώσεών τους» (15).

Ως εκ τούτου, οι τροποποιήσεις ή οι επεκτάσεις έργων κατά την έννοια του παραρτήματος I σημείο 24 ή του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον υπόκεινται σε διαδικασία αίτησης άδειας.

Η μορφή της άδειας

Η οδηγία ΕΠΕ ορίζει την άδεια ως απόφαση της ή των αρμόδιων αρχών που δίνει το δικαίωμα στον κύριο του έργου να πραγματοποιήσει το έργο (16).

Επομένως, ο όρος «άδεια» καλύπτει ευρύ φάσμα πράξεων (π.χ. αποφάσεις, άδειες και άλλα μέσα έγκρισης), ανάλογα με τις εθνικές διαδικασίες που εφαρμόζονται στα κράτη μέλη. Δεν ορίζεται βάσει του τίτλου ή της διαδικασίας έκδοσής της άδειας σύμφωνα με την αντίστοιχη εθνική νομοθεσία δεδομένου κράτους μέλους, αλλά βάσει των έννομων συνεπειών της. Όπως επισήμανε το Δικαστήριο, ο χαρακτηρισμός μιας αποφάσεως ως «άδειας» κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της οδηγίας ΕΠΕ πρέπει να γίνεται κατ’ εφαρμογήν του εθνικού δικαίου σε συμφωνία με το ενωσιακό δίκαιο (17).

Η οδηγία ΕΠΕ δεν απαιτεί ενιαία διαδικασία για τη χορήγηση άδειας (18) και, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 2 της οδηγίας ΕΠΕ, η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων «μπορεί να εντάσσεται από τα κράτη μέλη στο πλαίσιο υφιστάμενων διαδικασιών αδειοδότησης για έργα ή, αν δεν υπάρχει τέτοια διαδικασία, στα πλαίσια άλλων διαδικασιών ή των διαδικασιών που θα θεσπισθούν για την εκπλήρωση των στόχων της παρούσας οδηγίας». Επομένως, παρατηρούνται διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την ορολογία που σχετίζεται με την άδεια. Εκτός από τους διαφορετικούς τίτλους (π.χ. άδεια κατασκευής, απόφαση, έγκριση), μπορεί επίσης να διαφέρει η διαδικασία που οδηγεί στην έκδοση άδειας. Για παράδειγμα, είναι δυνατή η έκδοση άδειας μέσω διοικητικής διαδικασίας σε τοπικό, περιφερειακό ή εθνικό επίπεδο, ή μέσω νομοθετικής διαδικασίας (19), υπό την προϋπόθεση ότι τηρούνται οι σχετικές διατάξεις της οδηγίας ΕΠΕ. Η άδεια αυτή καθαυτή πρέπει να αποτελεί οριστική απόφαση που δίνει στον κύριο του έργου το δικαίωμα να πραγματοποιήσει το έργο (η ίδια αρχή ισχύει και σε περιπτώσεις διαδικασιών πολλαπλών σταδίων, βλ. επόμενη ενότητα).

Όταν τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων κατά την έννοια του παραρτήματος I σημείο 24 ή του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ, οι οποίες ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, εγκρίνονται μέσω νομοθετικής διαδικασίας, πρέπει επίσης να υπόκεινται σε εκτίμηση όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 (20).

Στο πλαίσιο αυτό, είναι επίσης σημαντικό να προσδιοριστεί η διαφορά μεταξύ της άδειας κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ και μιας άδειας που σχετίζεται με τη λειτουργία (εγκατάστασης/μονάδας/χώρου). Οι εν λόγω «άδειες» όπως ορίζονται ή χρησιμοποιούνται σε άλλες νομοθετικές πράξεις, για παράδειγμα στην οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών (21) ή στην οδηγία περί υγειονομικής ταφής αποβλήτων (22) είναι σημαντικές για ορισμένα καθεστώτα λειτουργίας. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «άδεια» όπως νοείται στο πλαίσιο της οδηγίας ΕΠΕ, δίνει το δικαίωμα, σύμφωνα με τον ορισμό, στον κύριο του έργου να πραγματοποιήσει το έργο (π.χ. να εκτελέσει κατασκευαστικές εργασίες, εγκαταστάσεις ή τεχνικές κατασκευές, ή άλλες επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον και το τοπίο (23)). Η άδεια λειτουργίας, δυνάμει της σχετικής νομοθεσίας (24), συνδέεται κυρίως με έγκριση που χορηγείται για τη λειτουργία ενός έργου και συχνά βασίζεται σε προηγούμενη απόφαση, την οποία και εφαρμόζει, στο πλαίσιο διαδικασίας πολλαπλών σταδίων. Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενες ενότητες, η ανανέωση άδειας λειτουργίας, ελλείψει εργασιών ή επεμβάσεων που τροποποιούν, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα σε έναν χώρο θα πρέπει να διαχωρίζεται από την έννοια της «άδειας» σύμφωνα με την οδηγία ΕΠΕ (25).

Τροποποιήσεις και επεκτάσεις έργων σε διαδικασίες πολλαπλών σταδίων

Η έγκριση έργων πραγματοποιείται ενίοτε στο πλαίσιο πολύπλοκων διοικητικών διαδικασιών που περιλαμβάνουν διάφορα στάδια και διαδικασίες. Στις περιπτώσεις που εντοπίζεται τροποποίηση ή επέκταση ενός έργου (26), είναι σημαντικό να καθορίζεται «πότε» θα πρέπει να εφαρμόζεται η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και «τι» θα πρέπει να αξιολογείται σε κάθε στάδιο. Στο πλαίσιο διαδικασίας χορήγησης άδειας η οποία περιλαμβάνει πολλαπλά στάδια, η αξιολόγηση αυτή πρέπει, καταρχήν, να πραγματοποιείται αμέσως μόλις είναι δυνατόν να προσδιοριστούν και να αξιολογηθούν όλα τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει το έργο στο περιβάλλον (27).

Στην απόφαση Doel, το Δικαστήριο υπενθύμισε την υφιστάμενη νομολογία (28). Σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ, για τα έργα που καλύπτονται από την εν λόγω οδηγία, η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πρέπει να γίνει «πριν χορηγηθεί άδεια» (σκέψη 82). Διευκρίνισε επίσης ότι «όταν το εθνικό δίκαιο προβλέπει ότι η διαδικασία χορήγησης αδείας περιλαμβάνει πλείονα στάδια, η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός έργου πρέπει, καταρχήν, να γίνεται μόλις καταστεί δυνατόν να επισημανθούν και να αξιολογηθούν όλα τα αποτελέσματα που μπορεί να έχει το έργο στο περιβάλλον» (σκέψη 85).

Το Δικαστήριο επισήμανε επίσης τις περιπτώσεις στις οποίες η διαδικασία έκδοσης άδειας περιλαμβάνει πολλαπλά στάδια και ένα από τα στάδια αυτά είναι η κύρια απόφαση, καθορίζοντας τις παραμέτρους των λοιπών εκτελεστικών αποφάσεων. Στις περιπτώσεις αυτές, η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πρέπει να σχετίζεται με την κύρια απόφαση, εκτός αν ορισμένες από τις επιπτώσεις στο περιβάλλον γίνονται γνωστές μόνο σε μεταγενέστερο στάδιο και σχετίζονται με τις εκτελεστικές αποφάσεις. Στη συνέχεια, η εκτίμηση των πρόσθετων επιπτώσεων που γίνονται γνωστές σε μεταγενέστερο στάδιο μπορεί να πραγματοποιηθεί σε αυτό το μεταγενέστερο στάδιο (29). Σύμφωνα με το Δικαστήριο, ως «κύρια απόφαση» νοείται εκείνη που καθορίζει τα «ουσιώδη χαρακτηριστικά» ενός έργου τα οποία δεν θα εξεταστούν ή δεν θα τροποποιηθούν σε μεταγενέστερο στάδιο (30). Στις περιπτώσεις αυτές, τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίζουν ότι η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων αφορά την κύρια απόφαση.

Επιπροσθέτως, το Δικαστήριο εξέτασε επίσης την ανάγκη εκτίμησης των επιπτώσεων των εν λόγω έργων στο σύνολό τους. Όταν η διαδικασία έκδοσης άδειας αποτελείται από περισσότερα του ενός στάδια, εκ των οποίων το ένα περιλαμβάνει την κύρια απόφαση και το άλλο την εκτελεστική απόφαση η οποία δεν μπορεί να εκτείνεται πέραν των παραμέτρων που καθορίζει η κύρια απόφαση, η αρμόδια αρχή υποχρεούται, σε ορισμένες περιπτώσεις, να προβεί σε εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ενός έργου ακόμη και μετά τη χορήγηση άδειας χωροθέτησης βάσει προσχεδίου, ενώ στη συνέχεια εγκρίνονται τα υπό επιφύλαξη σημεία (31). Η εκτίμηση αυτή πρέπει να είναι περιεκτική, ώστε να αφορά όλες τις πτυχές του έργου που δεν έχουν ακόμα εκτιμηθεί ή οι οποίες απαιτείται να εκτιμηθούν εκ νέου. Όπως επανέλαβε το Δικαστήριο, η οδηγία ΕΠΕ προβλέπει σφαιρική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργων ή των τροποποιήσεών τους, η οποία δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στις άμεσες επιπτώσεις των σχεδιαζόμενων εργασιών, αλλά να εκτείνεται και στις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που θα ήταν δυνατόν να προκληθούν από τη χρήση και την εκμετάλλευση των έργων που θα προκύψουν από τις εργασίες αυτές (32). Η εκτίμηση αυτή είναι επίσης ανεξάρτητη από το αν το έργο έχει ενδεχομένως διασυνοριακό χαρακτήρα (33).

2.2.3   Κατάτμηση των έργων

Ο σκοπός της οδηγίας ΕΠΕ δεν μπορεί να καταστρατηγηθεί με κατάτμηση των έργων και η μη λήψη υπόψη του σωρευτικού αποτελέσματος των έργων δεν πρέπει να έχει ως πρακτική συνέπεια να εξαιρεθεί το σύνολο των έργων ορισμένου είδους από την υποχρέωση εκτίμησης ενώ, θεωρούμενα συνολικά, μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον υπό την έννοια του άρθρου 2, παράγραφος 1, της οδηγίας ΕΠΕ (34). Αυτό μπορεί να αφορά ιδίως πολύπλοκα έργα που υλοποιούνται κατά στάδια για τα οποία ενδέχεται να χρειαστούν μεταγενέστερες αιτήσεις έγκρισης.

Όταν περισσότερα έργα, θεωρούμενα συνολικά, ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ, οι περιβαλλοντικές τους επιπτώσεις θα πρέπει να εκτιμώνται συνολικά και σωρευτικά. Στη νομολογία του, το Δικαστήριο τάσσεται υπέρ μιας ευρείας ερμηνείας της οδηγίας ΕΠΕ και έχει τονίσει ότι η οδηγία επιδιώκει «τη σφαιρική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των σχεδίων ή της τροποποίησής τους» (35).

Για παράδειγμα, όσον αφορά το μήκος, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ένα έργο μεγάλης απόστασης δεν μπορεί να κατακερματιστεί σε μικρά διαδοχικά τμήματα προκειμένου να διαφύγουν την οδηγία αυτή τόσο το σχέδιο στο σύνολό του όσο και τα τμήματα που προέκυψαν από τον κατακερματισμό αυτό. Εάν αυτό ήταν δυνατόν, θα μπορούσε να θιγεί σοβαρά η αποτελεσματικότητα της οδηγίας, καθόσον οι αρχές θα αρκούνταν να μεριμνήσουν ώστε ένα έργο μεγάλης απόστασης να κατακερματιστεί σε μικρά διαδοχικά τμήματα προκειμένου να διαφύγει την οδηγία (36).

Το Δικαστήριο έχει επίσης τονίσει ότι, προκειμένου να κριθεί αν πρέπει να διενεργηθεί εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, τέτοιου είδους σωρευτική συνεκτίμηση μπορεί να αποδειχθεί αναγκαία, προκειμένου να αποτραπεί τυχόν καταστρατήγηση της νομοθεσίας της Ένωσης μέσω κατάτμησης των σχεδίων, τα οποία, θεωρούμενα από κοινού, μπορούν να έχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Εναπόκειται στις εθνικές αρχές να εξετάσουν, υπό το πρίσμα της νομολογίας αυτής, αν και σε ποιον βαθμό πρέπει να αξιολογούνται συνολικώς τα αποτελέσματα στο περιβάλλον των έργων περί των οποίων γίνεται λόγος και των έργων που εκτελέστηκαν νωρίτερα (37).

2.2.4   Εκτίμηση των συνολικών επιπτώσεων ενός έργου

Η απόφαση Doel επιβεβαίωσε άλλη μια σημαντική αρχή της οδηγίας ΕΠΕ, δηλαδή την υποχρέωση εκτίμησης των συνολικών επιπτώσεων ενός έργου και διενέργειας ολοκληρωμένης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Στις σκέψεις 64-72, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα μέτρα που προβλέπονται για την επέκταση ενός υφιστάμενου έργου (τα μέτρα για την επαναλειτουργία ενός πυρηνικού σταθμού για 10 έτη ή τη μετάθεση της παύσης λειτουργίας του κατά 10 έτη, όπως αναφέρεται στη σκέψη 59) δεν μπορούν να διαχωριστούν από τις εργασίες εκσυγχρονισμού με τις οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένα, και ως εκ τούτου αποτελούν, από κοινού, τμήμα του ίδιου έργου. Πράγματι, τα μέτρα που περιλαμβάνονται στον νόμο του 2015 (παράταση της διάρκειας ζωής) δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνητά από τις εργασίες που απαιτούνται από τεχνική και οικονομική άποψη. Οι εργασίες αυτές ήταν γνωστές στον νομοθέτη και συνδέονταν με τον νόμο (βλέπε σκέψεις 67-69). Παρότι η εξακρίβωση της εφαρμογής της εν λόγω αρχής αφέθηκε στον εθνικό δικαστή, το Δικαστήριο έκρινε ότι τα μέτρα και οι εργασίες αποτελούν τμήμα του ίδιου έργου (σκέψη 71).

Επιπλέον, η ανάγκη εκτίμησης των συνολικών επιπτώσεων του όλου έργου πρέπει να αντιμετωπίζεται δεόντως όταν πραγματοποιούνται πολυάριθμες τεχνικές ή λειτουργικές τροποποιήσεις κατά τη λειτουργία μιας εγκατάστασης. Μολονότι είναι σύνηθες να εκτελούνται σε μια μονάδα διαρκείς εργασίες συντήρησης και πολυάριθμες βελτιώσεις της ασφάλειας οι οποίες δεν θα παρουσίαζαν σημαντικό κίνδυνο για το περιβάλλον αν εξετάζονταν μεμονωμένα, σε περίπτωση που οι εν λόγω εργασίες συνδέονται μεταξύ τους με απτό τρόπο ώστε να συνιστούν έργο κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ, οι σωρευτικές επιπτώσεις τους στο περιβάλλον θα πρέπει να αξιολογούνται στο σύνολό τους.

Ως εκ τούτου, όταν οι πολυάριθμες δευτερεύουσες τροποποιήσεις συνδέονται άρρηκτα, γεγονός που αποδεικνύει ότι αποτελούν μέρος μιας σύνθετης δραστηριότητας (η οποία πραγματοποιείται, για παράδειγμα, με αποδεδειγμένη πρόθεση να παραταθεί η διάρκεια ζωής του πυρηνικού σταθμού ή η λειτουργία μιας εγκατάστασης), αυτές ενδέχεται να συνιστούν έργο κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ. Τα τεχνικά έγγραφα, τα διαχειριστικά σχέδια, τα επενδυτικά σχέδια, οι διοικητικές πράξεις ή νόμοι, καθώς και οι αιτιολογικές εκθέσεις που σχετίζονται με διοικητικές πράξεις ή νόμους μπορούν να συμβάλουν στη διαπίστωση του αν μια σειρά τροποποιήσεων είναι άρρηκτα συνδεδεμένες και αποτελούν μέρος μιας τέτοιας σύνθετης δραστηριότητας (η οποία πραγματοποιείται με αποδεδειγμένη πρόθεση να παραταθεί η διάρκεια ζωής του πυρηνικού σταθμού).

Η ανάγκη εξέτασης του έργου στο σύνολό του (όσον αφορά τόσο τις συνιστώσες του όσο και τις επιπτώσεις του) ενισχύθηκε περαιτέρω με την τροποποίηση της οδηγίας ΕΠΕ (38).

2.2.5   Θεραπεία της παράλειψης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Τα κράτη μέλη οφείλουν να εκτελούν την οδηγία ΕΠΕ κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις της, λαμβανομένου υπόψη του ουσιώδους σκοπού της. Το άρθρο 2 παράγραφος 1 ορίζει σαφώς ότι, πριν χορηγηθεί άδεια, τα κράτη μέλη λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλισθεί ότι τα έργα τα οποία είναι ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσεως, του μεγέθους ή της θέσεώς τους, υπόκεινται σε υποχρέωση αδειοδότησης και εκτίμησης των επιπτώσεών τους (39). Αυτή η βασική αρχή της οδηγίας συνεπάγεται ότι, για τα έργα που απαριθμούνται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ της οδηγίας, πρέπει να διενεργείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή προέλεγχος πριν από τη λήψη άδειας για το εν λόγω έργο.

Διαφορετικά, ο κύριος του έργου «δεν μπορεί να αρχίσει τις σχετικές με το εν λόγω σχέδιο εργασίες χωρίς να παραβεί τις επιταγές της [...] οδηγίας» (40).

Η οδηγία ΕΠΕ δεν προβλέπει εκ των υστέρων διαδικασία εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή προελέγχου, ούτε την προβλέπει ως πιθανή θεραπεία δια της νομικής οδού σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την οδηγία ΕΠΕ. Η μη διενέργεια προελέγχου των έργων που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ ή διαδικασίας εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των έργων που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι συνιστά παράβαση του δικαίου της Ένωσης (41).

Ωστόσο, σύμφωνα με την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας που κατοχυρώνεται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της ΣΕΕ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να εξαλείφουν τις αθέμιτες συνέπειες των παραβάσεων του ενωσιακού δικαίου. Η υποχρέωση θεραπείας της παράλειψης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων απορρέει από την αρχή της συνεργασίας που προβλέπεται στο πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ και στην πάγια νομολογία (42). Έτσι, οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να λαμβάνουν, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους, τα αναγκαία μέτρα για να θεραπεύουν την παράλειψη εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, για παράδειγμα, αφαιρώντας ή αναστέλλοντας μια ήδη χορηγηθείσα άδεια, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τέτοια εκτίμηση, πάντοτε εντός των ορίων της δικονομικής αυτοτέλειας των κρατών μελών (43).

Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι δεν είναι αντίθετοι προς το δίκαιο της Ένωσης εθνικοί κανόνες που επιτρέπουν, σε ορισμένες περιπτώσεις, τη νομιμοποίηση παράτυπων, κατά το δίκαιο της Ένωσης, δραστηριοτήτων ή πράξεων και έχει καταστήσει σαφές ότι μια τέτοια δυνατότητα εξαρτάται από την προϋπόθεση ότι δεν παρέχει στους ενδιαφερομένους την ευκαιρία να παρακάμψουν τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης ή να αποφύγουν να τους εφαρμόσουν και ότι, επομένως, παρέχεται κατ’ εξαίρεση (44).

Η εκ των υστέρων εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων συνιστά δυνητικό διορθωτικό μέτρο για την εκ των πραγμάτων μη συμμόρφωση με την οδηγία ΕΠΕ (π.χ. σε περιπτώσεις στις οποίες έχει ήδη χορηγηθεί άδεια χωρίς τη διενέργεια εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και τα έργα είτε εκτελέστηκαν είτε πρόκειται να εκτελεστούν).

Το Δικαστήριο έχει κρίνει ότι η εκτίμηση που διενεργείται μετά την κατασκευή και την έναρξη λειτουργίας ενός έργου δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο στις μελλοντικές επιπτώσεις του στο περιβάλλον, αλλά πρέπει να λάβει υπόψη και τις επιπτώσεις του στο περιβάλλον από τον χρόνο της υλοποιήσεώς του. Ως εκ τούτου, σε περίπτωση παραλείψεως της διενέργειας επιβεβλημένης από την οδηγία ΕΠΕ εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, το δίκαιο της Ένωσης, αφενός, επιβάλλει στα κράτη μέλη την άρση των παράνομων συνεπειών της παραλείψεως και, αφετέρου, δεν αντιτίθεται στη διεξαγωγή της εκτίμησης των επιπτώσεων αυτών, χάριν τακτοποιήσεως της παραλείψεως, μετά την κατασκευή και την έναρξη λειτουργίας του συγκεκριμένου έργου, εφόσον:

| — | οι εθνικοί κανόνες που επιτρέπουν την τακτοποίηση αυτή δεν παρέχουν στους ενδιαφερομένους την ευκαιρία να παρακάμψουν τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης ή να αποφύγουν να τους εφαρμόσουν, και |
| --- | --- |

—

οι εθνικοί κανόνες που επιτρέπουν την τακτοποίηση αυτή δεν παρέχουν στους ενδιαφερομένους την ευκαιρία να παρακάμψουν τους κανόνες του δικαίου της Ένωσης ή να αποφύγουν να τους εφαρμόσουν, και

| — | η χάριν τακτοποιήσεως διενεργούμενη εκτίμηση δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές επιπτώσεις του έργου αυτού στο περιβάλλον αλλά λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τον χρόνο της υλοποιήσεώς της (45). |
| --- | --- |

—

η χάριν τακτοποιήσεως διενεργούμενη εκτίμηση δεν αφορά μόνο τις μελλοντικές επιπτώσεις του έργου αυτού στο περιβάλλον αλλά λαμβάνει υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις από τον χρόνο της υλοποιήσεώς της (45).

Οι εκ των υστέρων διαδικασίες εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο κατ’ εξαίρεση και ως μέσο θεραπείας για να διασφαλιστεί η επίτευξη του στόχου της οδηγίας ΕΠΕ ακόμη και αν η διαδικασία δεν έχει διενεργηθεί επίσημα και δεν θα πρέπει να εφαρμόζεται από τα κράτη μέλη προκειμένου να παρακαμφθούν οι απαιτήσεις της οδηγίας ΕΠΕ (46).

Η υποχρέωση που έχουν τα κράτη μέλη να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να θεραπεύσουν τις παράνομες συνέπειες της απουσίας εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ισχύει και σε περιπτώσεις παράλειψης εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων.

3   ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΕΩΝ ΕΡΓΩΝ

3.1   Ιστορικό

Αρχικά, η οδηγία 85/337/ΕΟΚ του Συμβουλίου (47) δεν κάλυπτε ρητά τροποποιήσεις ή επεκτάσεις υφιστάμενων έργων, με εξαίρεση την αναφορά του παραρτήματος ΙΙ σημείο 12 σε «τροποποίηση των σχεδίων του παραρτήματος Ι καθώς και των σχεδίων του παραρτήματος ΙΙ που εξυπηρετούν αποκλειστικά ή κυρίως την ανάπτυξη και δοκιμή νέων μεθόδων ή προϊόντων και που δεν χρησιμοποιούνται περισσότερο από ένα χρόνο» (παράρτημα II σημείο 12).

Δώδεκα έτη μετά την αρχική οδηγία, προστέθηκε το παράρτημα ΙΙ σημείο 13 στοιχείο α) ως η πρώτη κατηγορία έργων που αφορούσε τροποποιήσεις έργων, με την ίδια διατύπωση που υπάρχει σήμερα. Συγκεκριμένα, η οδηγία 97/11/ΕΚ του Συμβουλίου (48) τροποποίησε την οδηγία 85/337/ΕΟΚ ώστε να συμπεριλάβει τα εξής στο παράρτημα ΙΙ σημείο 13: «οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση έργων που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι ή στο παράρτημα ΙΙ τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί, εκτελεσθεί ή εκτελούνται και τα οποία μπορεί να έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον» (49).

Το παράρτημα I σημείο 24 προστέθηκε έξι έτη μετά την προσθήκη της πρώτης κατηγορίας έργων σχετικά με την τροποποίηση έργων. Οι τροποποιήσεις που επήλθαν με την οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (50) με σκοπό την εναρμόνιση της κοινοτικής νομοθεσίας με τις διατάξεις της Σύμβασης του Aarhus κατέστησαν σαφές ότι η εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι υποχρεωτική για «κάθε μεταβολή ή επέκταση των σχεδίων που απαριθμούνται στο παρόν παράρτημα, όταν η εν λόγω μεταβολή ή επέκταση καθ’ εαυτή εμπίπτει στα κατώτατα όρια, αν υπάρχουν, τα οποία καθορίζονται στο παρόν παράρτημα».

Μετά την προσθήκη του παραρτήματος Ι σημείο 24 στο κείμενο της οδηγίας, το Δικαστήριο εξέδωσε μόνο μία απόφαση για την ερμηνεία αυτής της κατηγορίας έργων, την απόφαση στην υπόθεση C-411/17.

3.2   Η έννοια της τροποποίησης/επέκτασης έργου

Η οδηγία ΕΠΕ δεν ορίζει τους όρους «τροποποίηση ή επέκταση» και δεν δίνει παραδείγματα. Το τι ακριβώς συνιστά τροποποίηση (ή μεταβολή) ή επέκταση εξαρτάται από το είδος του έργου. Ορισμένα παραδείγματα τέτοιων τροποποιήσεων ή επεκτάσεων παρουσιάζονται στις ενότητες 3.3.1 και 3.3.2 κατωτέρω, με βάση τη νομολογία του ΔΕΕ.

Το παράρτημα I σημείο 24 και το παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α) είναι ειδικές κατηγορίες έργων, οι οποίες καλύπτουν τροποποιήσεις και επεκτάσεις όλων των κατηγοριών έργων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ, με όλες τις ιδιαιτερότητές τους.

3.3   Παράρτημα I της οδηγίας ΕΠΕ — Κατηγορία έργων του παραρτήματος I σημείο 24

| Παράρτημα I σημείο 24 – Κάθε μεταβολή ή επέκταση των σχεδίων που απαριθμούνται στο παρόν παράρτημα, όταν η εν λόγω μεταβολή ή επέκταση καθ’ εαυτή εμπίπτει στα κατώτατα όρια, αν υπάρχουν, τα οποία καθορίζονται στο παρόν παράρτημα. |
| --- |

Παράρτημα I σημείο 24 – Κάθε μεταβολή ή επέκταση των σχεδίων που απαριθμούνται στο παρόν παράρτημα, όταν η εν λόγω μεταβολή ή επέκταση καθ’ εαυτή εμπίπτει στα κατώτατα όρια, αν υπάρχουν, τα οποία καθορίζονται στο παρόν παράρτημα.

Το παράρτημα I σημείο 24 αναφέρεται ρητά σε κάθε μεταβολή (ή τροποποίηση) ή επέκταση έργων του παραρτήματος Ι που εμπίπτει στα κατώτατα όρια που ενδεχομένως καθορίζονται στο εν λόγω παράρτημα (51).

Το Δικαστήριο στην απόφαση Doel διευκρίνισε περαιτέρω μια βασική αρχή που ενεργοποιεί την υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων του παραρτήματος Ι, με βάση τον περιβαλλοντικό κίνδυνο μιας τέτοιας τροποποίησης.

Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι οι εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων πρέπει να διενεργούνται για τα έργα που απαριθμούνται στο παράρτημα της οδηγίας, αν αυτά ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, λόγω της φύσεως, του μεγέθους ή της θέσεώς τους, και ανέφερε στη συνέχεια:

| «78. | Όσον αφορά το σημείο 24 του παραρτήματος Ι της οδηγίας ΕΠΕ, από το γράμμα και την οικονομία αυτού προκύπτει ότι αναφέρεται σε μεταβολή ή επέκταση έργου η οποία, ιδίως λόγω της φύσεως ή της εκτάσεώς της, προκαλεί παρόμοιους, από απόψεως περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κινδύνους με το ίδιο το έργο. |
| --- | --- |

«78.

Όσον αφορά το σημείο 24 του παραρτήματος Ι της οδηγίας ΕΠΕ, από το γράμμα και την οικονομία αυτού προκύπτει ότι αναφέρεται σε μεταβολή ή επέκταση έργου η οποία, ιδίως λόγω της φύσεως ή της εκτάσεώς της, προκαλεί παρόμοιους, από απόψεως περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κινδύνους με το ίδιο το έργο.

| 79. | Εν προκειμένω, τα επίμαχα στην κύρια δίκη μέτρα, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα να παραταθεί για σημαντικό διάστημα, δέκα ετών, η διάρκεια της άδειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για βιομηχανικούς σκοπούς από τους δύο επίμαχους σταθμούς, η οποία είχε προηγουμένως περιοριστεί σε σαράντα έτη με τον νόμο της 31ης Ιανουαρίου 2003, πρέπει να θεωρηθεί ότι, σε συνδυασμό με τις σημαντικές εργασίες ανακαίνισης που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της παλαιότητας των σταθμών αυτών και της υποχρέωσης να εξασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους προς τα πρότυπα ασφαλείας, έχουν παρόμοια, από απόψεως κινδύνου περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έκταση με αυτή της αρχικής θέσης σε λειτουργία των εν λόγω σταθμών». |
| --- | --- |

79.

Εν προκειμένω, τα επίμαχα στην κύρια δίκη μέτρα, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα να παραταθεί για σημαντικό διάστημα, δέκα ετών, η διάρκεια της άδειας για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για βιομηχανικούς σκοπούς από τους δύο επίμαχους σταθμούς, η οποία είχε προηγουμένως περιοριστεί σε σαράντα έτη με τον νόμο της 31ης Ιανουαρίου 2003, πρέπει να θεωρηθεί ότι, σε συνδυασμό με τις σημαντικές εργασίες ανακαίνισης που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της παλαιότητας των σταθμών αυτών και της υποχρέωσης να εξασφαλιστεί η συμμόρφωσή τους προς τα πρότυπα ασφαλείας, έχουν παρόμοια, από απόψεως κινδύνου περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έκταση με αυτή της αρχικής θέσης σε λειτουργία των εν λόγω σταθμών».

Στη σκέψη 78 της απόφασης στην υπόθεση Doel, το Δικαστήριο καθόρισε τη βασική αρχή που ενεργοποιεί την υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση τροποποίησης ή επέκτασης έργων του παραρτήματος Ι. Το μέτρο για την αξιολόγηση των σχετικών κριτηρίων είναι ο κίνδυνος σε ό,τι αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αν ο κίνδυνος που συνεπάγεται η τροποποίηση ή η επέκταση του έργου είναι συγκρίσιμος με τον κίνδυνο που παρουσιάζει αυτή καθ» εαυτή η αρχική κατηγορία έργων, το έργο εμπίπτει στο παράρτημα I σημείο 24 της οδηγίας ΕΠΕ (52).

Στην υπό κρίση υπόθεση, το Δικαστήριο αναφέρθηκε τόσο στα μέτρα που έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση της διάρκειας των αδειών για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας όσο και στην έκταση των εργασιών. Στη σκέψη 79, αναφέρθηκε στην παράταση της λειτουργίας των πυρηνικών σταθμών για σημαντικό χρονικό διάστημα (10 ετών) και στο γεγονός ότι απαιτούνται σημαντικές εργασίες ανακαίνισης (53). Το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το έργο έχει παρόμοια, από απόψεως κινδύνου περιβαλλοντικών επιπτώσεων, έκταση με αυτή της αρχικής θέσης σε λειτουργία των εν λόγω σταθμών.

Η απόφαση αναφέρει τη φύση ή την έκταση της τροποποίησης ή επέκτασης ενός έργου ως ενδεικτικά παραδείγματα των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται προκειμένου να εκτιμηθεί αν οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι είναι παρόμοιοι με εκείνους του αρχικού έργου. Επίσης, από την απόφαση δεν προκύπτει ότι πρέπει να πληρούνται και τα δύο κριτήρια σωρευτικά. Το κρίσιμο στοιχείο φαίνεται πως είναι ότι, με βάση τη συνολική ανάλυση ενός δεδομένου έργου, οι υφιστάμενοι κίνδυνοι είναι παρόμοιοι με εκείνους του αρχικού έργου (στην προκειμένη περίπτωση, πυρηνικών σταθμών και πυρηνικών αντιδραστήρων). Ως εκ τούτου, φαίνεται ότι η φύση και η έκταση της τροποποίησης/επέκτασης ενός έργου δεν είναι τα μόνα πιθανά κριτήρια. Επίσης, φαίνεται ότι δεν είναι απαραίτητο να προκύπτουν οι κίνδυνοι τόσο από τη φύση όσο και από την έκταση του έργου, υπό την προϋπόθεση ότι είναι εν τέλει παρόμοιοι με εκείνους του αρχικού έργου. Προφανώς, δεν αποκλείεται επίσης να προκύπτει ο κίνδυνος μόνο από τη φύση ενός έργου ή από την έκτασή του («ιδίως λόγω της φύσεως ή της εκτάσεώς της» (54)).

3.3.1   Παράρτημα I — Έργα που εμπίπτουν σε κατώτατα όρια

Για περισσότερες από τις μισές κατηγορίες έργων του παραρτήματος Ι καθορίζονται κατώτατα όρια. Επομένως, όταν πρόκειται για τροποποιήσεις ή επεκτάσεις τέτοιων έργων, οι οποίες πληρούν ή υπερβαίνουν αυτά τα κατώτατα όρια, πρέπει να διενεργείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δεδομένου ότι οι εν λόγω τροποποιήσεις ή επεκτάσεις παρουσιάζουν κινδύνους παρόμοιους με εκείνους της αρχικής κατηγορίας έργων (55).

Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, με βάση την πάγια νομολογία, όταν πρόκειται για εργασίες τροποποίησης στοιχείων υφιστάμενων έργων για τα οποία καθορίζονται κατώτατα όρια στο παράρτημα Ι, πρέπει να αξιολογείται προσεκτικά υπό ποιες συνθήκες πληρούνται τα εν λόγω όρια. Στην υπόθεση C-2/07, Abraham κ.λπ., το Δικαστήριο έκρινε ότι «[...] οι εργασίες αναμόρφωσης ενός αεροδρομίου του οποίου ο διάδρομος απογείωσης και προσγείωσης έχει μήκος 2 100 m ή περισσότερο είναι όχι μόνον οι εργασίες που αποσκοπούν στην επιμήκυνση του διαδρόμου, αλλά όλες οι εργασίες (56) που αφορούν τα κτίρια, τις εγκαταστάσεις ή τον εξοπλισμό αυτού του αεροδρομίου, εφόσον μπορούν να θεωρηθούν, ιδίως λόγω της φύσης, της σημασίας ή των χαρακτηριστικών τους, ως αναμόρφωση του ίδιου του αεροδρομίου. Αυτό ισχύει, μεταξύ άλλων, για τις εργασίες που αποσκοπούν στη σημαντική αύξηση της δραστηριότητας του αεροδρομίου και της εναέριας κυκλοφορίας» (σκέψη 36) (57).

3.3.2   Παράρτημα I — Έργα που δεν εμπίπτουν σε κατώτατα όρια

Όσον αφορά τα έργα του παραρτήματος Ι που εμπίπτουν σε κατώτατα όρια, οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση έργων του παραρτήματος Ι που δεν εμπίπτουν σε κατώτατα όρια, η οποία, λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσης ή της έκτασής της, προκαλεί παρόμοιους, από απόψεως περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κινδύνους με το ίδιο το έργο, θα πρέπει να θεωρείται ότι εμπίπτει στο παράρτημα I σημείο 24. Τα έργα αυτά ενέχουν ως εκ της φύσεώς τους τον κίνδυνο σημαντικών επιπτώσεων στο περιβάλλον, κατά την έννοια του άρθρου 2 παράγραφος 1 της οδηγίας ΕΠΕ, και, ως εκ τούτου, επιβάλλεται να υπόκεινται σε εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεών τους σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 1 (58).

Η οδηγία ΕΠΕ δεν προβλέπει διαδικασία για τον καθορισμό του επιπέδου επικινδυνότητας όσον αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις του έργου και, ως εκ τούτου, εναπόκειται στους κυρίους του έργου και στις αρμόδιες αρχές να αναλύσουν το επίμαχο έργο. Ένα σημαντικό στοιχείο από την οπτική γωνία των κυρίων των έργων και των αρμόδιων αρχών που είναι υπεύθυνες για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων είναι ο προσδιορισμός της χρονικής στιγμής κατά την οποία μια τροποποίηση ή επέκταση ενός έργου απαιτεί εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οδηγίες προς τους επαγγελματίες που καταρτίζουν εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων σχετικά με διάφορες προσεγγίσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του κινδύνου σημαντικών επιπτώσεων στο περιβάλλον περιλαμβάνονται στις κατευθυντήριες γραμμές όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής (59) και την κατάρτιση της έκθεσης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (60).

Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις, όπως αναφέρεται στην ενότητα 2.2.2, τα κράτη μέλη οφείλουν να εκτελούν την οδηγία ΕΠΕ κατά τρόπο που να ανταποκρίνεται πλήρως στις απαιτήσεις της, λαμβανομένου υπόψη του ουσιώδους σκοπού της που έγκειται, όπως προκύπτει από το άρθρο 2, παράγραφος 1, αυτής, στο να υπόκεινται, πριν από τη χορήγηση άδειας, τα σχέδια που είναι πιθανόν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, ιδίως λόγω της φύσεως, του μεγέθους ή του τόπου πραγματοποιήσεώς τους, σε διαδικασία αιτήσεως άδειας και σε εκτίμηση των επιπτώσεών τους (61).

Το παράρτημα Ι περιλαμβάνει 16 τύπους έργων χωρίς καθορισμένο κατώτατο όριο, τα οποία μπορούν να διαιρεθούν σε τρεις ομάδες —έργα που σχετίζονται με την πυρηνική ενέργεια [παράρτημα I σημείο 2 στοιχείο β) και παράρτημα I σημείο 3], βιομηχανικές εγκαταστάσεις [παράρτημα I σημείο 4, παράρτημα I σημείο 6, παράρτημα I σημείο 9, παράρτημα I σημείο 18 στοιχείο α), και παράρτημα I σημείο 22] και έργα που έχουν γραμμικό χαρακτήρα, όπως η κατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών μεγάλων αποστάσεων, αυτοκινητόδρομων και οδών ταχείας κυκλοφορίας [παράρτημα I σημείο 7 στοιχείο α), σιδηροδρομικές γραμμές μεγάλων αποστάσεων (62), και παράρτημα I σημείο 7 στοιχείο β)].

Στην υπόθεση C-411/17, το Δικαστήριο έκρινε, στο σημείο 1 του διατακτικού της απόφασής του, ότι η επανέναρξη, για διάστημα σχεδόν 10 ετών, της βιομηχανικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από πυρηνικό σταθμό ο οποίος είχε παύσει να λειτουργεί, με αποτέλεσμα να μετατεθεί κατά 10 έτη η ημερομηνία που είχε αρχικά καθοριστεί από τον εθνικό νομοθέτη για την απενεργοποίηση και την οριστική παύση της δραστηριότητάς του, και η μετάθεση, επίσης κατά 10 έτη, της προθεσμίας που είχε αρχικά προβλεφθεί από τον ίδιο νομοθέτη για την απενεργοποίηση και την παύση της βιομηχανικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από λειτουργούντα σταθμό, μέτρα που συνεπάγονται την πραγματοποίηση σημαντικών (63) εργασιών εκσυγχρονισμού των πυρηνικών αυτών σταθμών δυναμένων να επηρεάσουν τα πράγματα στους συγκεκριμένους χώρους, αποτελούν «έργο» κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ, το οποίο πρέπει καταρχήν να υπαχθεί σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν από τη θέσπιση των μέτρων αυτών.

Κατ’ αναλογία, οι τροποποιήσεις ή οι επεκτάσεις έργων του παραρτήματος Ι που δεν υπόκεινται σε καθορισμένο κατώτατο όριο, οι οποίες, λόγω, μεταξύ άλλων, της φύσης ή της έκτασής τους, προκαλούν παρόμοιους, από απόψεως περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κινδύνους με το ίδιο το αρχικό έργο, υπόκεινται σε εκτίμηση.

3.4   Παράρτημα II της οδηγίας ΕΠΕ — Κατηγορία έργων του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α)

| Παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α) – Οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση έργων που απαριθμούνται στο παράρτημα I ή στο παρόν παράρτημα τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί, εκτελεστεί ή εκτελούνται και τα οποία μπορεί να έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (μεταβολή ή επέκταση που δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα I). |
| --- |

Παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α) – Οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση έργων που απαριθμούνται στο παράρτημα I ή στο παρόν παράρτημα τα οποία έχουν ήδη εγκριθεί, εκτελεστεί ή εκτελούνται και τα οποία μπορεί να έχουν σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (μεταβολή ή επέκταση που δεν περιλαμβάνονται στο παράρτημα I).

Η εν λόγω διάταξη αναφέρεται σε κάθε τροποποίηση ή επέκταση που μπορεί να έχει σημαντικές αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.

Ο προέλεγχος των έργων που εμπίπτουν στην κατηγορία αυτή πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις και τα κριτήρια που ορίζονται στο άρθρο 4, και στα παραρτήματα ΙΙ.Α και III της οδηγίας ΕΠΕ. Το άρθρο 4 παράγραφος 3 απαιτεί από τις αρμόδιες αρχές να εξετάζουν τα σχετικά κριτήρια όταν αποφασίζουν πότε απαιτείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, δηλαδή τα χαρακτηριστικά των έργων (συμπεριλαμβανομένου του μεγέθους και του σχεδιασμού του όλου έργου), την τοποθεσία του έργου, καθώς και τον τύπο και τα χαρακτηριστικά των ενδεχόμενων επιπτώσεων. Τα κριτήρια αυτά απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙΙ της οδηγίας ΕΠΕ. Η αρμόδια αρχή πρέπει να εκδώσει την απόφασή της σχετικά με το αν ένα προτεινόμενο έργο του παραρτήματος ΙΙ πρέπει να υποβληθεί ή όχι στη διαδικασία εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων με βάση τις πληροφορίες που παρέχει ο κύριος του έργου σύμφωνα με τις λεπτομερείς απαιτήσεις του παραρτήματος II.A (συμπεριλαμβανομένης της περιγραφής των φυσικών χαρακτηριστικών του όλου έργου). Η αρχή υποχρεούται επίσης να λαμβάνει υπόψη κάθε άλλη σχετική εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων που διενεργήθηκε με βάση ενωσιακό νομοθέτημα πέραν της παρούσας οδηγίας ΕΠΕ. Η απόφαση για τον προέλεγχο πρέπει να αιτιολογείται, να διατίθεται στο κοινό (άρθρο 4 παράγραφος 5) και να υπόκειται σε επανεξέταση, όπως ορίζει η νομολογία (64). Τέλος, η αρμόδια αρχή πρέπει να αποφασίσει εάν απαιτείται ή όχι εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 4 παράγραφος 6.

Η οδηγία ΕΠΕ δεν παρέχει ορισμό για τις «σημαντικές δυσμενείς» επιπτώσεις. Η γενική έννοια του όρου «σημαντικές» περιγράφει πόσο αξιοσημείωτες ή σοβαρές μπορεί να είναι οι επιπτώσεις. Από την άλλη πλευρά, ο όρος «δυσμενείς» αναφέρεται στο γεγονός ότι οι επιπτώσεις αυτές είναι αρνητικές ή επιβλαβείς. Υπό αυτό το πρίσμα, τα κριτήρια που απαριθμούνται στο παράρτημα III της οδηγίας ΕΠΕ παρέχουν γενικές κατευθυντήριες γραμμές που μπορούν να χρησιμεύσουν ως κατάλληλο πλαίσιο για τον προσδιορισμό της σημασίας των δυσμενών επιπτώσεων.

Όπως επισημάνθηκε στην ενότητα 2.1, όταν καθορίζεται αν οι τροποποιήσεις ή επεκτάσεις ορισμένων έργων του παραρτήματος Ι και του παραρτήματος ΙΙ θα πρέπει να υπόκεινται σε εκτίμηση, οι αρμόδιες αρχές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τον ουσιώδη σκοπό της οδηγίας ΕΠΕ —δηλαδή, πριν από τη χορήγηση άδειας, τα έργα που είναι πιθανόν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, ιδίως λόγω της φύσης, του μεγέθους ή του τόπου πραγματοποίησής τους, θα πρέπει να υπόκεινται σε προηγούμενη εκτίμηση όσον αφορά τις επιπτώσεις τους— καθώς και το εκτεταμένο πεδίο εφαρμογής και τον ευρύτερο στόχο της οδηγίας αυτής.

4   ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΗΣ ΟΔΗΓΙΑΣ ΕΠΕ ΣΕ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΠΕΚΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΠΥΡΗΝΙΚΩΝ ΣΤΑΘΜΩΝ ΗΛΕΚΤΡΟΠΑΡΑΓΩΓΗΣ

Εισαγωγή

Η οδηγία ΕΠΕ απαριθμεί τους πυρηνικούς σταθμούς (65) και άλλους πυρηνικούς αντιδραστήρες, συμπεριλαμβανομένης της αποξήλωσης ή του παροπλισμού αυτών, σύμφωνα με το παράρτημα Ι σημείο 2 στοιχείο β). Οι πρόσθετες κατηγορίες έργων του παραρτήματος Ι σημείο 3 στοιχεία α) και β) περιλαμβάνουν εγκαταστάσεις παραγωγής και εμπλουτισμού πυρηνικών καυσίμων ή επεξεργασίας, αποθήκευσης ή τελικής διάθεσης ακτινοβολημένων πυρηνικών καυσίμων ή ραδιενεργών αποβλήτων. Υπό το πρίσμα της πρόσφατης νομολογίας του Δικαστηρίου σχετικά με τον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, σκοπός της παρούσας ενότητας είναι να διερευνηθεί πότε και πώς εφαρμόζεται η διαδικασία εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων στις τροποποιήσεις ή επεκτάσεις υφιστάμενων έργων που εμπίπτουν στην κατηγορία της πυρηνικής ενέργειας.

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές λαμβάνουν επίσης υπόψη τις τελευταίες εξελίξεις σε αυτόν τον τομέα στο πλαίσιο της Σύμβασης του Espoo σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε διασυνοριακό πλαίσιο και τις παρουσιάζουν υπό το πρίσμα των διατάξεων της οδηγίας ΕΠΕ και της πρόσφατης νομολογίας του ΔΕΕ. Ειδικότερα, τον Δεκέμβριο του 2020, τα συμβαλλόμενα μέρη της Σύμβασης του Espoo ενέκριναν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή της σύμβασης στην παράταση της διάρκειας ζωής των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής (66). Οι εν λόγω παρατάσεις μπορούν επίσης να συνιστούν τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας ΕΠΕ, και ως εκ τούτου το παρόν έγγραφο καθοδήγησης εφαρμόζεται σε αυτές.

Ορολογία

Μολονότι ορισμένοι όροι που χρησιμοποιούνται στην οδηγία ΕΠΕ και στη Σύμβαση του Espoo δεν είναι ταυτόσημοι, οι έννοιες είναι αλληλένδετες, και η οδηγία θα πρέπει να ερμηνεύεται υπό το πρίσμα της Σύμβασης του Espoo. Για παράδειγμα, ενώ η οδηγία ΕΠΕ ορίζει τη λέξη «έργο», η Σύμβαση του Espoo του 1991 χρησιμοποιεί τον όρο «προτεινόμενη δραστηριότητα». Όσον αφορά την έννοια του όρου «τροποποιήσεις και επεκτάσεις» που χρησιμοποιείται στην οδηγία ΕΠΕ, η Σύμβαση του Espoo καλύπτει νέες ή προγραμματισμένες δραστηριότητες, καθώς και «κάθε σημαντική τροποποίηση δραστηριότητας». Όπως επισημαίνεται στην ενότητα 3.2, η οδηγία ΕΠΕ δεν ορίζει τους όρους «τροποποίηση ή επέκταση» υφιστάμενων έργων· ομοίως, η Σύμβαση του Espoo δεν ορίζει τη σημασία του όρου «σημαντική τροποποίηση/μεταβολή» μιας δραστηριότητας. Παρά τη διαφορετική ορολογία, υπάρχουν ομοιότητες επί της ουσίας.

Ομοίως, όσον αφορά την ορολογία, η αναφορά στη συνέχιση της λειτουργίας του σταθμού πέραν της αρχικά καθορισμένης λειτουργικής διάρκειας ζωής μπορεί να γίνει με πληθώρα όρων, ανάλογα, για παράδειγμα, με το καθεστώς αδειοδότησης και το κανονιστικό πλαίσιο. Μπορούμε λοιπόν να αναφερθούμε σε παράταση της λειτουργικής διάρκειας ζωής, σε συνεχιζόμενη ή μακροχρόνια λειτουργία (67) κ.λπ.

Οι κατευθυντήριες γραμμές για τη Σύμβαση του Espoo χρησιμοποιούν τον όρο «παράταση της διάρκειας ζωής» των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με ρεαλιστικό τρόπο, με βάση κοινή κατανόηση του όρου μεταξύ των συμβαλλομένων μερών και περιγράφουν τις συνηθέστερες σχετικές καταστάσεις. Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αναφέρονται επίσης στον όρο «μακροχρόνια λειτουργία», ο οποίος χρησιμοποιείται γενικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ΔΕΕ [και άλλα διεθνή φόρουμ, όπως ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ)].

Οδηγία ΕΠΕ και νομοθεσία της Ευρατόμ

Η οδηγία ΕΠΕ βασίζεται στη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ). Όπως αποφάνθηκε το ΔΕΕ στην πρόσφατη νομολογία του, «η Συνθήκη Ευρατόμ και η Συνθήκη ΛΕΕ έχουν την ίδια νομική ισχύ, όπως καταδεικνύει το άρθρο 106α, παράγραφος 3, της Συνθήκης Ευρατόμ, κατά το οποίο οι διατάξεις της Συνθήκης ΕΕ και της Συνθήκης ΛΕΕ δεν παρεκκλίνουν από τις διατάξεις της Συνθήκης Ευρατόμ. [...] Δεδομένου ότι η Συνθήκη Ευρατόμ αποτελεί τομεακή συνθήκη με σκοπό την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, ενώ η Συνθήκη ΛΕΕ έχει κατά πολύ ευρύτερους σκοπούς και απονέμει στην Ένωση εκτεταμένες αρμοδιότητες σε πολυάριθμους τομείς και κλάδους, οι κανόνες της Συνθήκης ΛΕΕ έχουν εφαρμογή στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας σε περίπτωση κατά την οποία η Συνθήκη Ευρατόμ δεν περιέχει ειδικούς κανόνες» (68). Ως εκ τούτου, η Συνθήκη Ευρατόμ δεν αντιτίθεται στην εφαρμογή, στον εν λόγω τομέα, των σχετικών με το περιβάλλον κανόνων του δικαίου της Ένωσης και η οδηγία ΕΠΕ έχει εφαρμογή στην περίπτωση των πυρηνικών σταθμών και των λοιπών πυρηνικών αντιδραστήρων (69).

Σε κάθε περίπτωση, η Συνθήκη Ευρατόμ και η οδηγία ΕΠΕ είναι παράλληλα εφαρμοστέες. Το άρθρο 37 της Συνθήκης Ευρατόμ περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις για την ασφάλεια και την προστασία από ιοντίζουσες ακτινοβολίες, συμπεριλαμβανομένης της ραδιενεργού μόλυνσης των υδάτων, του εδάφους ή του εναέριου χώρου. Η οδηγία ΕΠΕ απαιτεί, για ένα έργο που ενδέχεται να έχει σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, τον εντοπισμό, την περιγραφή και την αξιολόγηση των άμεσων και έμμεσων σημαντικών επιπτώσεων στον πληθυσμό, την ανθρώπινη υγεία, τη βιοποικιλότητα, το έδαφος, τα ύδατα, τον αέρα, το κλίμα, τα υλικά αγαθά, την πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό τοπίο, καθώς και την αλληλεπίδραση μεταξύ των παραγόντων αυτών.

Κατά την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας ΕΠΕ, οι αρμόδιες αρχές πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την πρακτική αποτελεσματικότητα των διαδικασιών που προβλέπονται από τη Συνθήκη Ευρατόμ, καθώς και το συγκεκριμένο σύνολο δικαιωμάτων που παρέχονται και των υποχρεώσεων που επιβάλλονται τόσο στην Επιτροπή όσο και στα κράτη μέλη δυνάμει της Συνθήκης Ευρατόμ (70).

4.1   Παραδείγματα εργασιών ή επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον που σχετίζονται με τροποποιήσεις ή επεκτάσεις στην κατηγορία έργων «πυρηνικοί σταθμοί»

Η οδηγία ΕΠΕ δεν ορίζει περαιτέρω τον όρο «τροποποιήσεις ή επεκτάσεις υφιστάμενων έργων» ούτε δίνει παραδείγματα τέτοιων εργασιών. Όπως αναφέρθηκε σε προηγούμενες ενότητες, σύμφωνα με τη νομολογία του Δικαστηρίου της ΕΕ, η ύπαρξη έργων ή άλλων επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον αποτελεί προϋπόθεση για τον προσδιορισμό ενός έργου κατά την έννοια της οδηγίας. Ελλείψει λεπτομερέστερου ορισμού, οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές προσδιορίζουν και ομαδοποιούν ενδεικτικά παραδείγματα διαφόρων πιθανών εργασιών ή επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον, σε πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής, οι οποίες περιλαμβάνουν εκσυγχρονισμό, τροποποιήσεις ή αντικαταστάσεις εξοπλισμού και συστημάτων που ενδέχεται να πραγματοποιηθούν σε έναν σταθμό.

Τα τεχνικά συστήματα που είναι εγκαταστημένα σε έναν πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής είναι εξαιρετικά πολυάριθμα και πολύπλοκα, οπότε θα ήταν ανέφικτο να επιχειρηθεί η καταγραφή όλων των πιθανών επεμβάσεων. Ωστόσο, τα παραδείγματα των εργασιών ή των επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον που εκτελούνται σε πυρηνικούς σταθμούς και οδηγούν σε τροποποιήσεις ή αντικαταστάσεις δομών, συστημάτων και κατασκευαστικών στοιχείων των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής μπορούν να ομαδοποιηθούν υπό τις εξής τρεις κατηγορίες:

| — | Βελτίωση των επιδόσεων/οικονομικών του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής
  Δεδομένου ότι ο λόγος για την κατασκευή και τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής είναι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η επίτευξη κέρδους από την πώλησή της, οι κάτοχοι άδειας πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής έχουν κίνητρο να βελτιώσουν τις επιδόσεις του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής όσον αφορά την ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή μέσω μείωσης του λειτουργικού κόστους της. Οι βελτιώσεις του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής που μπορούν να μειώσουν τις απαιτήσεις συντήρησης ή τις μη αυτόματες λειτουργίες συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Αυξήσεις στην ποσότητα της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας επιτυγχάνονται κυρίως με την αύξηση της ηλεκτροπαραγωγικής δυναμικότητας των αντιδραστήρων ή τη μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας του σταθμού. Τα σχετικά έργα αναβάθμισης του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής μπορεί να περιλαμβάνουν την ανακαίνιση ή την αντικατάσταση των στροβίλων, των ηλεκτρογεννητριών, των μετασχηματιστών ή των συμπυκνωτών, αλλαγές στον σχεδιασμό του καυσίμου (π.χ. αυξημένος εμπλουτισμός) για την αύξηση της θερμικής ισχύος του πυρήνα ή την αύξηση του χρόνου παραμονής του καυσίμου στον πυρήνα (με αποτέλεσμα λιγότερες/μικρότερες διακοπές ανεφοδιασμού), αλλαγές στη χημική σύνθεση των υδάτων (π.χ. για τη μείωση της παραγωγής προϊόντων διάβρωσης), ανακαίνιση επιλεγμένων συστημάτων «ισοζυγίου μονάδας» για την επίτευξη υψηλότερης αποδοτικότητας του θερμογόνου κύκλου, εκσυγχρονισμός των συστημάτων ελέγχου και των διεπαφών ανθρώπου-μηχανής (π.χ. του κύριου θαλάμου ελέγχου) για την επίτευξη υψηλότερης αξιοπιστίας και διαθεσιμότητας του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής κ.λπ. Οι τροποποιήσεις αυτές μπορούν να υλοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής. |
| --- | --- |

—

Βελτίωση των επιδόσεων/οικονομικών του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής

Δεδομένου ότι ο λόγος για την κατασκευή και τη λειτουργία πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής είναι η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και η επίτευξη κέρδους από την πώλησή της, οι κάτοχοι άδειας πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής έχουν κίνητρο να βελτιώσουν τις επιδόσεις του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής όσον αφορά την ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας ή μέσω μείωσης του λειτουργικού κόστους της. Οι βελτιώσεις του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής που μπορούν να μειώσουν τις απαιτήσεις συντήρησης ή τις μη αυτόματες λειτουργίες συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του λειτουργικού κόστους. Αυξήσεις στην ποσότητα της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας επιτυγχάνονται κυρίως με την αύξηση της ηλεκτροπαραγωγικής δυναμικότητας των αντιδραστήρων ή τη μείωση του χρόνου διακοπής λειτουργίας του σταθμού. Τα σχετικά έργα αναβάθμισης του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής μπορεί να περιλαμβάνουν την ανακαίνιση ή την αντικατάσταση των στροβίλων, των ηλεκτρογεννητριών, των μετασχηματιστών ή των συμπυκνωτών, αλλαγές στον σχεδιασμό του καυσίμου (π.χ. αυξημένος εμπλουτισμός) για την αύξηση της θερμικής ισχύος του πυρήνα ή την αύξηση του χρόνου παραμονής του καυσίμου στον πυρήνα (με αποτέλεσμα λιγότερες/μικρότερες διακοπές ανεφοδιασμού), αλλαγές στη χημική σύνθεση των υδάτων (π.χ. για τη μείωση της παραγωγής προϊόντων διάβρωσης), ανακαίνιση επιλεγμένων συστημάτων «ισοζυγίου μονάδας» για την επίτευξη υψηλότερης αποδοτικότητας του θερμογόνου κύκλου, εκσυγχρονισμός των συστημάτων ελέγχου και των διεπαφών ανθρώπου-μηχανής (π.χ. του κύριου θαλάμου ελέγχου) για την επίτευξη υψηλότερης αξιοπιστίας και διαθεσιμότητας του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής κ.λπ. Οι τροποποιήσεις αυτές μπορούν να υλοποιηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.

| — | Διατήρηση της κατάστασης του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές/τη βάση αδειοδότησης
  Οι εργασίες ή οι επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον που εκτελούνται σε πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής με σκοπό τη διατήρηση της κατάστασης του σταθμού σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές ή τη βάση αδειοδότησης μπορεί να κυμαίνονται από συνήθη συντήρηση (π.χ. εγκατάσταση ανταλλακτικών), σημαντικές ανακαινίσεις συστημάτων, δομών και κατασκευαστικών στοιχείων έως και αντικαταστάσεις κατασκευαστικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών στοιχείων όπως ατμογεννήτριες, κεφαλές δοχείων πίεσης αντιδραστήρα, μηχανισμοί μετάδοσης της κίνησης των ράβδων ελέγχου ή εσωτερικά στοιχεία του αντιδραστήρα. Ενδέχεται να απαιτούνται αντικαταστάσεις κατασκευαστικών στοιχείων λόγω γήρανσης, φθοράς ή βλάβης, ή λόγω απαξίωσης (π.χ. αντικατάσταση παλαιότερων αναλογικών συστημάτων πληροφοριών και επικοινωνιών με σύγχρονα ψηφιακά συστήματα). Σε πολλές περιπτώσεις, πρόκειται για ομοειδείς αντικαταστάσεις, παρότι μερικές από αυτές μπορεί να βελτιώσουν την ασφάλεια ή την αξιοπιστία χάρη στον βελτιωμένο σχεδιασμό τους ή στη χρήση πιο σύγχρονης τεχνολογίας.
  Αυτού του είδους οι εργασίες ίσως απαιτηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής ενός πυρηνικού αντιδραστήρα (71). |
| --- | --- |

—

Διατήρηση της κατάστασης του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές/τη βάση αδειοδότησης

Οι εργασίες ή οι επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον που εκτελούνται σε πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής με σκοπό τη διατήρηση της κατάστασης του σταθμού σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές ή τη βάση αδειοδότησης μπορεί να κυμαίνονται από συνήθη συντήρηση (π.χ. εγκατάσταση ανταλλακτικών), σημαντικές ανακαινίσεις συστημάτων, δομών και κατασκευαστικών στοιχείων έως και αντικαταστάσεις κατασκευαστικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένων σημαντικών στοιχείων όπως ατμογεννήτριες, κεφαλές δοχείων πίεσης αντιδραστήρα, μηχανισμοί μετάδοσης της κίνησης των ράβδων ελέγχου ή εσωτερικά στοιχεία του αντιδραστήρα. Ενδέχεται να απαιτούνται αντικαταστάσεις κατασκευαστικών στοιχείων λόγω γήρανσης, φθοράς ή βλάβης, ή λόγω απαξίωσης (π.χ. αντικατάσταση παλαιότερων αναλογικών συστημάτων πληροφοριών και επικοινωνιών με σύγχρονα ψηφιακά συστήματα). Σε πολλές περιπτώσεις, πρόκειται για ομοειδείς αντικαταστάσεις, παρότι μερικές από αυτές μπορεί να βελτιώσουν την ασφάλεια ή την αξιοπιστία χάρη στον βελτιωμένο σχεδιασμό τους ή στη χρήση πιο σύγχρονης τεχνολογίας.

Αυτού του είδους οι εργασίες ίσως απαιτηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής ενός πυρηνικού αντιδραστήρα (71).

| — | Βελτιώσεις της ασφάλειας
  Οι βελτιώσεις της ασφάλειας αφορούν κατά κανόνα ζητήματα που εντοπίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας συνεχούς βελτίωσης της πυρηνικής ασφάλειας, για παράδειγμα μέσω περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας ή μέσω ανατροφοδότησης επιχειρησιακής πείρας. Οι βελτιώσεις αυτές ενδέχεται να απαιτηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.
  Τυπικά παραδείγματα τέτοιων βελτιώσεων της ασφάλειας μπορεί να περιλαμβάνουν την πρόσθετη εναλλακτική κατασκευή νέων εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για τη συνέχιση της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, τροφοδοτικά/γεννήτριες ηλεκτρικής ενέργειας, χρήση ειδικών φίλτρων στις εξόδους εξαερισμού του προστατευτικού περιβλήματος (filtered containment venting), εγκατάσταση συστημάτων διαχείρισης του υδρογόνου που παράγεται κατά τη διάρκεια σοβαρών ατυχημάτων (π.χ. παθητικών αυτοκαταλυτικών ανασυνδυαστών και/ή καυστήρων H2), συστημάτων, κατασκευών και κατασκευαστικών στοιχείων ενίσχυσης/με κατάλληλες ιδιότητες για υψηλότερη σεισμική αντοχή, πρόσθετο διαφοροποιημένο κύκλωμα ψύξης πυρήνα ή άλλο σύστημα ασφαλείας, εγκατάσταση εναλλακτικής τελικής καταβόθρας θερμότητας (π.χ. πύργος ψύξης) ή εισαγωγή πρόσθετων μέσων απόκτησης υδάτων ψύξης (π.χ. φρεάτια), συστήματα προστασίας από υπερπίεση του πρωτεύοντος κυκλώματος, αυξημένη αντιπλημμυρική προστασία (π.χ. νέα προχώματα, τροποποιήσεις στο δίκτυο αποστράγγισης ή παρόμοιες εργασίες για την αντιμετώπιση αυξημένων επιπέδων πλημμύρας), τροποποιήσεις στον έλεγχο της χημικής σύνθεσης των υδάτων, πρόσθετα μέτρα πυρανίχνευσης και προστασίας κ.λπ. |
| --- | --- |

—

Βελτιώσεις της ασφάλειας

Οι βελτιώσεις της ασφάλειας αφορούν κατά κανόνα ζητήματα που εντοπίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας συνεχούς βελτίωσης της πυρηνικής ασφάλειας, για παράδειγμα μέσω περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας ή μέσω ανατροφοδότησης επιχειρησιακής πείρας. Οι βελτιώσεις αυτές ενδέχεται να απαιτηθούν ανά πάσα στιγμή κατά τη διάρκεια ζωής του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής.

Τυπικά παραδείγματα τέτοιων βελτιώσεων της ασφάλειας μπορεί να περιλαμβάνουν την πρόσθετη εναλλακτική κατασκευή νέων εγκαταστάσεων που είναι απαραίτητες για τη συνέχιση της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, τροφοδοτικά/γεννήτριες ηλεκτρικής ενέργειας, χρήση ειδικών φίλτρων στις εξόδους εξαερισμού του προστατευτικού περιβλήματος (filtered containment venting), εγκατάσταση συστημάτων διαχείρισης του υδρογόνου που παράγεται κατά τη διάρκεια σοβαρών ατυχημάτων (π.χ. παθητικών αυτοκαταλυτικών ανασυνδυαστών και/ή καυστήρων H2), συστημάτων, κατασκευών και κατασκευαστικών στοιχείων ενίσχυσης/με κατάλληλες ιδιότητες για υψηλότερη σεισμική αντοχή, πρόσθετο διαφοροποιημένο κύκλωμα ψύξης πυρήνα ή άλλο σύστημα ασφαλείας, εγκατάσταση εναλλακτικής τελικής καταβόθρας θερμότητας (π.χ. πύργος ψύξης) ή εισαγωγή πρόσθετων μέσων απόκτησης υδάτων ψύξης (π.χ. φρεάτια), συστήματα προστασίας από υπερπίεση του πρωτεύοντος κυκλώματος, αυξημένη αντιπλημμυρική προστασία (π.χ. νέα προχώματα, τροποποιήσεις στο δίκτυο αποστράγγισης ή παρόμοιες εργασίες για την αντιμετώπιση αυξημένων επιπέδων πλημμύρας), τροποποιήσεις στον έλεγχο της χημικής σύνθεσης των υδάτων, πρόσθετα μέτρα πυρανίχνευσης και προστασίας κ.λπ.

Τα παραδείγματα έργων ή επεμβάσεων στο φυσικό περιβάλλον που παρατίθενται στις ανωτέρω τρεις κατηγορίες μπορούν να εκτελεστούν είτε μεμονωμένα είτε συνδυαστικά και θα πρέπει να εξετάζονται κατά περίπτωση, σύμφωνα με τις διατάξεις της οδηγίας ΕΠΕ και τη νομολογία του ΔΕΕ. Ανάλογα με τη φύση ή την κλίμακά τους στην αντίστοιχη περίπτωση, αν οι επεμβάσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως τροποποιήσεις ή επεκτάσεις ενός «έργου» κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ, μπορούν να οδηγήσουν είτε στη διενέργεια εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (παράρτημα I σημείο 24) είτε στη διενέργεια προελέγχου [σύμφωνα με το παράρτημα II σημείο 13 στοιχείο α)]· σε ορισμένες περιπτώσεις, ίσως δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της οδηγίας ΕΠΕ. Εναπόκειται στις αρμόδιες αρχές να αξιολογήσουν εάν τυχόν εργασίες συνιστούν έργο σύμφωνα με την οδηγία ΕΠΕ και πώς θα πρέπει να εξεταστούν με βάση τις αρχές της οδηγίας ΕΠΕ.

4.2   Έγκριση για τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής

Όλοι οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής υπόκεινται σε καθεστώς αδειοδότησης, και η κατασκευή και η λειτουργία τους είναι δυνατή μόνο βάσει απόφασης που εκδίδεται από αρμόδια αρχή. Η προσέγγιση που χρησιμοποιείται για την έγκριση της λειτουργίας πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής στα κράτη μέλη διαφέρει, ιδίως δεδομένου ότι οι εγκρίσεις για την εν λόγω λειτουργία είτε χορηγούνται για συγκεκριμένη, χρονικά περιορισμένη, διάρκεια ισχύος (για παράδειγμα 10 έτη) είτε είναι αόριστης διάρκειας.

Αφότου τεθούν σε λειτουργία, οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής υποβάλλονται συνεχώς σε εκτιμήσεις ασφαλείας, παρακολούθηση (συμπεριλαμβανομένης της περιβαλλοντικής παρακολούθησης) και επιθεωρήσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους υπό την εποπτεία της/των οικείας/-ων αρμόδιας/-ων αρχής/αρχών. Οι αρμόδιες αρχές έχουν επίσης την ευθύνη να επαληθεύουν ότι η λειτουργία των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής συμμορφώνεται με τους όρους της σχετικής άδειας και ότι οι φορείς εκμετάλλευσης λαμβάνουν όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διασφαλίσουν την εν λόγω συμμόρφωση και την πυρηνική ασφάλεια (72). Ανάλογα με τη συγκεκριμένη εθνική διαδικασία, ο φορέας εκμετάλλευσης που τελεί υπό τον έλεγχο αρμόδιας αρχής οφείλει να διενεργεί πρόσθετες εκτιμήσεις και να αξιολογεί τη λειτουργία του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής σε διάφορα σημεία, μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας, θεματικών αξιολογήσεων (εξωτερικοί κίνδυνοι, ειδική ανατροφοδότηση επιχειρησιακής πείρας) ή παράτασης της λειτουργικής διάρκειας ζωής (73). Τα ζητήματα αυτά εμπεριέχουν πιθανότατα το ζήτημα του αν θα επιτραπεί στον σταθμό να συνεχίσει τη λειτουργία του χωρίς τροποποιήσεις (ή χωρίς σημαντικές τροποποιήσεις)· αν απαιτείται επέμβαση, όπως μέτρα για τη βελτίωση της πυρηνικής ασφάλειας, προκειμένου να συνεχιστεί η λειτουργία· αν πρέπει να διακοπεί οριστικά η λειτουργία του σταθμού (π.χ. αν οι αναγκαίες αναβαθμίσεις της ασφάλειας δεν μπορούν τελικά να εκτελεστούν ή αν ο φορέας εκμετάλλευσης κρίνει ότι η εφαρμογή των μέτρων αυτών δεν δικαιολογείται με βάση τη μελλοντική στρατηγική λειτουργίας του).

Ως αποτέλεσμα του ολοκληρωμένου πλαισίου των επιθεωρήσεων, των εκτιμήσεων ασφαλείας και της αρχής της συνεχούς βελτίωσης βάσει της οδηγίας για την πυρηνική ασφάλεια, εντοπίζονται τακτικά αναβαθμίσεις της ασφάλειας και προγραμματίζεται η εκτέλεσή τους σε εύθετο χρόνο. Συνήθως, οι αναβαθμίσεις της ασφάλειας συνάδουν και συμμορφώνονται με τους όρους της υφιστάμενης έγκρισης λειτουργίας πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής (συνήθως ομαδοποιούνται στην άδεια του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής).

Εάν οι απαιτούμενες τροποποιήσεις συνιστούν έργο κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ και έχουν ήδη αξιολογηθεί από προγενέστερη εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων, η εκτίμηση αυτή δεν θα χρειαστεί να επαναληφθεί, εκτός εάν οι περιστάσεις έχουν μεταβληθεί εν τω μεταξύ (βλ. κατωτέρω ενότητα 4.4).

Οι αρχές των κρατών μελών έχουν την ευθύνη να αξιολογούν ποιες πράξεις της εθνικής τους νομοθεσίας συνιστούν άδεια τροποποίησης ή παράτασης της λειτουργικής διάρκειας ζωής των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, π.χ. η απόφαση με την οποία παρέχεται στον φορέα εκμετάλλευσης το δικαίωμα να προχωρήσει με το έργο, προκειμένου να διασφαλιστεί η τήρηση των διατάξεων της οδηγίας ΕΠΕ (βλ. σχετικά ενότητα 2.2.2).

Ο καθοριστικός παράγοντας προκειμένου να προσδιοριστεί τι συνιστά άδεια δεν είναι ο τίτλος (π.χ. «άδεια»), αλλά η έγκριση που χορηγείται όσον αφορά τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις του φορέα εκμετάλλευσης. Για παράδειγμα, εσωτερικές διαδικασίες ή εκτιμήσεις αρμόδιας αρχής που δεν ακολουθούνται από έγκριση εκτέλεσης εργασιών δεν θα πρέπει συνεπώς να θεωρούνται άδεια κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ.

4.2.1   Οι συγκεκριμένες περιπτώσεις παράτασης της διάρκειας ζωής και μακροχρόνιας λειτουργίας

Οι παρούσες κατευθυντήριες γραμμές αφορούν όλους τους τύπους τροποποιήσεων και επεκτάσεων. Η παράταση της διάρκειας ζωής και η μακροχρόνια λειτουργία αποτελούν ειδικές περιπτώσεις. Θεωρητικά θα μπορούσαν και οι δύο να πραγματοποιηθούν χωρίς εργασίες, αλλά στην πράξη, στα κράτη μέλη της ΕΕ, είναι αναμενόμενο να συνοδεύονται από εργασίες.

Οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή της σύμβασης του Espoo στην παράταση της διάρκειας ζωής των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής παρείχαν χρήσιμα παραδείγματα και παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη.

Το παράδειγμα της περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας

Οι φορείς εκμετάλλευσης μπορούν να χρησιμοποιούν διαδικασίες σε εξέλιξη για τον προσδιορισμό της ύπαρξης ενός έργου και της ανάγκης χορήγησης άδειας κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ. Οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής εντός της ΕΕ υπόκεινται σε ειδικό καθεστώς αξιολόγησης της πυρηνικής ασφάλειας, σύμφωνα με τη σχετική νομοθεσία της Ευρατόμ, που ονομάζεται επίσης περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας. Το άρθρο 8γ της οδηγίας 2009/71/Ευρατόμ του Συμβουλίου (74) απαιτεί από τον φορέα εκμετάλλευσης να «επαναξιολογεί συστηματικά και τακτικά, τουλάχιστον ανά δεκαετία, την ασφάλεια της πυρηνικής εγκατάστασης». Η περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας «αποσκοπεί στη διασφάλιση της συμμόρφωσης προς την υπάρχουσα σχεδιαστική βάση και εντοπίζει περαιτέρω βελτιώσεις σχετικές με την ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη ζητήματα γήρανσης της εγκατάστασης, την πείρα που αποκτάται κατά τη λειτουργία, καθώς και τα πλέον πρόσφατα ερευνητικά αποτελέσματα και εξελίξεις στα διεθνή πρότυπα». Ως εκ τούτου, η περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας συνιστά ενδελεχή έλεγχο, ο οποίος εντοπίζει και αξιολογεί τη σχετική με την ασφάλεια σημασία των αποκλίσεων από τα ισχύοντα πρότυπα ασφαλείας και τις διεθνώς αναγνωρισμένες ορθές πρακτικές, λαμβάνοντας υπόψη την πείρα που αποκτάται κατά τη λειτουργία, τα σχετικά πορίσματα των ερευνών και την τρέχουσα κατάσταση της τεχνολογίας. Η διαδικασία αυτή συμβάλλει στην αξιολόγηση της δυνατότητας συνέχισης της λειτουργίας του πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής με ασφαλή τρόπο και στην περαιτέρω βελτίωση του επιπέδου ασφάλειας. Βάσει ανάλυσης των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης που διενεργεί ο φορέας εκμετάλλευσης, η αρμόδια αρχή μπορεί, για παράδειγμα, να εγκρίνει τη συνέχιση της λειτουργίας του σταθμού ως το τέλος του επόμενου κύκλου περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας (συνήθως 10 έτη).

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, λόγω της φύσης και του σκοπού της, η ίδια η περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας δεν συνιστά εν γένει αφ’ εαυτής απόφαση επέκτασης ή τροποποίησης του λειτουργικού καθεστώτος (π.χ. μακροχρόνια λειτουργία). Ωστόσο, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα πορίσματα της αξιολόγησης ίσως οδηγήσουν στην έκδοση απόφασης από αρμόδια αρχή, προκειμένου να εφαρμοστούν τα πορίσματα της εν λόγω αξιολόγησης (π.χ. ανάγκη για βελτιώσεις της ασφάλειας στη μονάδα ηλεκτροπαραγωγής πριν από τη συνέχιση της λειτουργίας της ή παράλληλα με τη συνεχιζόμενη λειτουργία της). Επίσης, σε ορισμένες περιπτώσεις, η περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας χρησιμοποιείται προκειμένου να υποστηριχτεί η διαδικασία λήψης αποφάσεων για την παράταση ή την ανανέωση της άδειας ή μπορεί να αποτελέσει μέρος διαδικασίας λήψης απόφασης πολλαπλών σταδίων (βλ. επίσης ενότητα 2.2.2). Ωστόσο, η περιοδική αξιολόγηση ασφάλειας δεν απαιτεί αφ’ εαυτής εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

Εάν το αποτέλεσμα της περιοδικής αξιολόγησης ασφάλειας έχει ως αποτέλεσμα την εκτέλεση έργων, για τα εν λόγω έργα μπορεί να απαιτηθεί εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων και άδεια, εφόσον τα έργα αυτά συνιστούν τροποποίηση ή επέκταση κατά την έννοια του παραρτήματος I σημείο 24 της οδηγίας ΕΠΕ, ή όταν συνιστούν τροποποίηση ή επέκταση κατά την έννοια του παραρτήματος ΙΙ σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ, και τα κράτη μέλη έχουν κρίνει, σύμφωνα με το άρθρο 2 παράγραφος 1 και το άρθρο 4 παράγραφος 2 της οδηγίας ΕΠΕ, ότι απαιτείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

4.3   Κατευθυντήριες αρχές για την εκτίμηση τροποποιήσεων ή επεκτάσεων έργων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής υπό το πρίσμα της απόφασης Doel

Όπως αναφέρθηκε στην ενότητα 3.3, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η οδηγία ΕΠΕ πρέπει να ερμηνεύεται ωσάν να εννοεί ότι η επανέναρξη της λειτουργίας ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής (75) ή η μετάθεση της διακοπής λειτουργίας του, και στις δύο περιπτώσεις για περίοδο 10 ετών («μέτρα»), μέτρα που συνεπάγονται την πραγματοποίηση εργασιών εκσυγχρονισμού των πυρηνικών αυτών σταθμών, αξίας περίπου 700 εκατ. EUR (76), δυναμένων να επηρεάσουν τα πράγματα στους συγκεκριμένους χώρους, αποτελούν «έργο» κατά την έννοια της οδηγίας αυτής, το οποίο πρέπει καταρχήν να υπαχθεί σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων πριν από τη θέσπιση των μέτρων αυτών (77). Για να καταλήξει στο συμπέρασμα αυτό, το Δικαστήριο έκρινε ότι η φύση των εργασιών (78) είναι τέτοια ώστε δύναται να επηρεάσει τα πράγματα στους εν λόγω χώρους, κατά την έννοια της νομολογίας του Δικαστηρίου, και, ως εκ τούτου, τα μέτρα δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνητά από τις εργασίες που συνδέονται άρρηκτα με αυτά, προκειμένου να εκτιμηθεί αν υφίσταται εν προκειμένω «έργο» κατά την έννοια της οδηγίας. Ως εκ τούτου έκρινε ότι τα μέτρα και οι εργασίες αποτελούν, από κοινού, τμήμα του ίδιου έργου κατά την έννοια της διάταξης αυτής (79).

Στη σκέψη 78 της απόφασης Doel, ορίζεται η βασική αρχή που ενεργοποιεί την υποχρέωση διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σε περίπτωση μεταβολής ή επέκτασης έργων του παραρτήματος Ι. Το μέτρο για την αξιολόγηση των σχετικών κριτηρίων είναι ο κίνδυνος σε ό,τι αφορά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Αν ο κίνδυνος που συνεπάγεται η τροποποίηση ή η επέκταση του έργου είναι συγκρίσιμος με τον κίνδυνο που παρουσιάζει αυτή καθαυτή η αρχική κατηγορία έργων, το έργο εμπίπτει στο παράρτημα I σημείο 24 της οδηγίας ΕΠΕ. Η διατύπωση της απόφασης υποδηλώνει ότι η φύση ή η έκταση της τροποποίησης ή επέκτασης ενός έργου αποτελούν ενδεικτικά παραδείγματα των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται προκειμένου να εκτιμηθεί αν οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι είναι παρόμοιοι με εκείνους του αρχικού έργου και δεν είναι απαραίτητο να πληρούνται σωρευτικά.

Ως εκ τούτου, από την απόφαση μπορεί να συναχθεί το συμπέρασμα ότι τα μέτρα που έχουν ως αποτέλεσμα την παράταση, για σημαντικό χρονικό διάστημα, της διάρκειας των αδειών των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και τα οποία συνεπάγονται σημαντικές εργασίες ανακαίνισης οι οποίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τα μέτρα εκσυγχρονισμού/τροποποίησης των εν λόγω σταθμών παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, κατά τρόπον ώστε να δύνανται να επηρεάσουν τα πράγματα στους εν λόγω χώρους, εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του παραρτήματος I σημείο 24 της οδηγίας ΕΠΕ, δεδομένου ότι προκαλούν παρόμοιους, από την άποψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, κινδύνους με εκείνους της αρχικής θέσης σε λειτουργία των εν λόγω σταθμών. Αυτό ισχύει ιδίως όταν η μακροχρόνια παράταση του χρόνου λειτουργίας και οι εργασίες ανακαίνισης έχουν παρόμοια σημασία με εκείνες της υπόθεσης C-411/17.

Εκτός από την προαναφερθείσα κατευθυντήρια αρχή, η απόφαση Doel επιβεβαίωσε άλλες σημαντικές αρχές της οδηγίας ΕΠΕ, οι οποίες είναι επίσης σημαντικές κατά την εφαρμογή της οδηγίας σε τροποποιήσεις και επεκτάσεις πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής (βλ. ανωτέρω τις ενότητες σχετικά με την εκτίμηση των συνολικών επιπτώσεων ενός έργου και τη λήψη αποφάσεων σε πολλαπλά στάδια).

4.4   Προσδιορισμός του κινδύνου και της ανάγκης διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Μολονότι η οδηγία ΕΠΕ δεν προβλέπει κριτήρια για την εκτίμηση του κινδύνου που παρουσιάζουν οι εργασίες οι οποίες χαρακτηρίζονται ως τροποποιήσεις ή επεκτάσεις έργων ούτε δίνει παραδείγματα τέτοιων έργων τα οποία χαρακτηρίζονται ως τροποποιήσεις ή επεκτάσεις όσον αφορά έργα του παραρτήματος ΙΙ, ωστόσο προβλέπει κριτήρια προκειμένου να προσδιοριστεί αν αυτά πρέπει να υποβληθούν σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων (κριτήρια επιλογής που αναφέρονται στο άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας ΕΠΕ και απαιτήσεις του παραρτήματος II.A και του παραρτήματος III της οδηγίας, όπως παρουσιάζονται στην ενότητα 3.4). Ως εκ τούτου, τα εν λόγω κριτήρια επιλογής μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τον προσδιορισμό του πιθανού κινδύνου και στη συνέχεια της ανάγκης διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Όταν οι εργασίες ή οι επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον είναι τέτοιας έκτασης ώστε δεν παρουσιάζουν παρόμοιο κίνδυνο για το περιβάλλον με τη δραστηριότητα αυτή καθαυτή, αλλά συνιστούν τροποποιήσεις ή επεκτάσεις πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής που έχουν ήδη εγκριθεί, εκτελεστεί ή τελούν υπό εκτέλεση και οι οποίες ενδέχεται να έχουν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις, εμπίπτουν στο παράρτημα ΙΙ σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας ΕΠΕ και υπόκεινται σε προέλεγχο.

Συναφώς, θα πρέπει επίσης να ληφθούν υπόψη οι κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με την εφαρμογή της Σύμβασης του Espoo στην παράταση της διάρκειας ζωής των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Σύμφωνα με τη Σύμβαση του Espoo, μία από τις παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη προκειμένου η τροποποίηση μιας δραστηριότητας να υποβληθεί σε διασυνοριακή εκτίμηση επιπτώσεων είναι ο χαρακτηρισμός της ως σημαντικής τροποποίησης/μεταβολής μιας δραστηριότητας. Ως εκ τούτου, οι κατευθυντήριες γραμμές για τη Σύμβαση του Espoo περιέχουν μη εξαντλητικό κατάλογο ενδεικτικών παραγόντων (80) που μπορεί να είναι σημαντικοί και οι οποίοι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη από τις αρμόδιες αρχές όταν καθορίζουν αν η παράταση της διάρκειας ζωής ισοδυναμεί με σημαντική τροποποίηση. Οι παράγοντες αυτοί είναι οι εξής:

| — | αυξημένη χρήση φυσικών πόρων σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια· |
| --- | --- |

—

αυξημένη χρήση φυσικών πόρων σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια·

| — | αυξημένη παραγωγή αποβλήτων ή αναλωμένων καυσίμων σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια· |
| --- | --- |

—

αυξημένη παραγωγή αποβλήτων ή αναλωμένων καυσίμων σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια·

| — | αυξημένες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένων των ραδιονουκλεϊδίων και της απόρριψης υδάτων ψύξης, σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια· |
| --- | --- |

—

αυξημένες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένων των ραδιονουκλεϊδίων και της απόρριψης υδάτων ψύξης, σε σύγκριση με τα όρια που προβλέπονται στην αρχική άδεια·

| — | έκταση των εργασιών εκσυγχρονισμού και/ή των αναβαθμίσεων ή βελτιώσεων της ασφάλειας, ιδίως εκείνων που τροποποιούν σημαντικά, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στους συγκεκριμένους χώρους ή ουσιωδών βελτιώσεων που οφείλονται στη γήρανση κατασκευαστικών στοιχείων και/ή την απαξίωση· |
| --- | --- |

—

έκταση των εργασιών εκσυγχρονισμού και/ή των αναβαθμίσεων ή βελτιώσεων της ασφάλειας, ιδίως εκείνων που τροποποιούν σημαντικά, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στους συγκεκριμένους χώρους ή ουσιωδών βελτιώσεων που οφείλονται στη γήρανση κατασκευαστικών στοιχείων και/ή την απαξίωση·

| — | μεταβολές στο περιβάλλον, όπως αυτές που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή· |
| --- | --- |

—

μεταβολές στο περιβάλλον, όπως αυτές που προκύπτουν από την κλιματική αλλαγή·

| — | μέτρα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της. |
| --- | --- |

—

μέτρα για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και τον μετριασμό της.

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που πρέπει να εξεταστεί είναι αν η εν λόγω παράταση της διάρκειας ζωής, λαμβανομένων υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών της, μπορεί να προκαλέσει σημαντικές δυσμενείς διασυνοριακές περιβαλλοντικές επιπτώσεις (81).

Οι επιπτώσεις που ενδέχεται να έχουν στους περιβαλλοντικούς παράγοντες οι εργασίες ή οι επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον αποτελούν ένα επιπλέον κριτήριο επιλογής για τον προσδιορισμό του πιθανού κινδύνου και της ανάγκης διενέργειας εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Σύμφωνα με το άρθρο 3 της οδηγίας ΕΠΕ, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες (82) όταν ένα έργο υποβάλλεται σε προέλεγχο ή εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Διάφοροι περιβαλλοντικοί παράγοντες ενδέχεται να επηρεαστούν σε διαφορετική έκταση και με διαφορετική διάρκεια ανάλογα με τις πιθανές τροποποιήσεις ή επεκτάσεις ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής προκειμένου να καταστεί δυνατή η λειτουργία του (για τον σκοπό αυτόν, βλέπε τις κατηγορίες εργασιών που περιγράφονται στην ενότητα 4.1).

Οι βελτιώσεις της ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής και οι εργασίες που εκτελούνται για να διατηρηθεί η κατάσταση του σταθμού σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές ή τη βάση αδειοδότησης στις περισσότερες περιπτώσεις αποσκοπούν στην επίτευξη συνολικά θετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, διότι ο λόγος για την εκτέλεσή τους είναι η μείωση του κινδύνου ατυχήματος, η μείωση των εκπομπών από την κανονική λειτουργία του σταθμού ή η μείωση της παραγωγής ραδιενεργών αποβλήτων. Οι περισσότερες από αυτές τις βελτιώσεις εκτελούνται με σκοπό τη μείωση των ραδιολογικών ή άλλων εκπομπών στο περιβάλλον υπό κανονικές συνθήκες λειτουργίας ή σε περίπτωση ατυχήματος, ή και στις δύο περιπτώσεις, και/ή τη μείωση της πρόσληψης δόσεων κατά την εργασία από τους εργαζομένους μακροπρόθεσμα (83).

Ωστόσο, οι βελτιώσεις ενδέχεται να έχουν επίσης δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά τη διάρκεια της κανονικής λειτουργίας του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, π.χ. αυξημένη χρήση πόρων όπως το νερό ή η ενέργεια, ή αύξηση των συμβατικών εκπομπών, π.χ. από δοκιμές ή περιστασιακή λειτουργία πρόσθετων εφεδρικών πετρελαιοκίνητων γεννητριών έκτακτης ανάγκης. Άλλες βελτιώσεις της ασφάλειας θα μπορούσαν επίσης δυνητικά να έχουν επίπτωση στο περιβάλλον υπό συγκεκριμένες συνθήκες· για παράδειγμα μια βελτίωση που αποσκοπεί στην ενίσχυση της αντιπλημμυρικής προστασίας (π.χ. νέα προχώματα, τροποποιήσεις στο δίκτυο αποστράγγισης ή παρόμοιες εργασίες) θα μπορούσε δυνητικά να μεταβάλει τη φυσική ροή των υδατορευμάτων υπό πλημμυρικές συνθήκες, γεγονός που μπορεί να έχει επίπτωση στην έκταση των πλημμυρών κατάντη, σε σημεία όπου το υδατόρευμα μπορεί να περνάει μέσα από ή κοντά σε κατοικημένες περιοχές, ή μπορεί να επηρεάσει περιοχές με ιδιαίτερη σημασία. Επιπλέον, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ορισμένες βελτιώσεις της ασφάλειας να έχουν δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις κατά τη φάση κατασκευής ή εγκατάστασης (π.χ. θόρυβος, οχλήσεις, προσωρινή αύξηση της παραγωγής ραδιολογικών και/ή συμβατικών αποβλήτων, βιομηχανικών/ραδιολογικών εκπομπών, καθώς και της χρήσης πόρων όπως οικοδομικά υλικά, νερό, ενέργεια).

Οι αλλαγές στον έλεγχο της χημικής σύνθεσης των υδάτων (84) στους πυρηνικούς αντιδραστήρες είναι σημαντικές τουλάχιστον από έξι διαφορετικές απόψεις: ακεραιότητα υλικών, επίπεδα ακτινοβολίας του σταθμού, συσσώρευση κοιτάσματος, απόδοση καυσίμου, περιβαλλοντικές επιπτώσεις και ασφάλεια. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να επιφέρουν βελτιώσεις, για παράδειγμα, όσον αφορά την ασφάλεια και την υποβάθμιση των κατασκευαστικών στοιχείων λόγω γήρανσης, ή μπορεί να βελτιώσουν τον έλεγχο των ρυθμών διάβρωσης ή να μειώσουν τους ρυθμούς αυτούς (γεγονός που μπορεί επίσης να βελτιώσει την πρόσληψη ραδιολογικών δόσεων από τους εργαζομένους και να απλουστεύσει τη συντήρηση). Ωστόσο, η αλλαγή μιας παραμέτρου που βασίζεται στη χημεία με σκοπό τη βελτίωση της ασφάλειας μπορεί να επιδεινώσει έναν άλλον κίνδυνο ή μια άλλη επικινδυνότητα, οπότε απαιτείται προσεκτική εξισορρόπηση. Κατά συνέπεια, παρότι οι βελτιώσεις της ασφάλειας αποσκοπούν στην επίτευξη συνολικά θετικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων, είναι επίσης δυνατό να προκαλέσουν ορισμένες δυσμενείς περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Οι εργασίες ή τυχόν επεμβάσεις στο φυσικό περιβάλλον οι οποίες σχετίζονται με τη βελτίωση των επιδόσεων των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες, σε σχέση με τις βελτιώσεις της ασφάλειας, να επιτύχουν σημαντικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις του σταθμού ηλεκτροπαραγωγής, τόσο ραδιολογικές (π.χ. λόγω διαφορετικής βασικής ραδιολογικής απογραφής) όσο άλλες επιπτώσεις (π.χ. αύξηση της ροής ή της θερμοκρασίας της απόρριψης υδάτων ψύξης).

4.5   Συγκριτική αξιολόγηση κατά την εφαρμογή της οδηγίας ΕΠΕ στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας

Οι εργασίες συγκριτικής αξιολόγησης ξεκίνησαν σε τακτική βάση στον τομέα της πυρηνικής ασφάλειας πριν από 20 και πλέον έτη και απέφεραν επιτυχή αποτελέσματα όσον αφορά την εναρμόνιση της πρακτικής εφαρμογής των αρχών ασφαλείας. Ο βασικός ρόλος που διαδραματίζουν για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου ασφάλειας, εναρμονισμένου σε επίπεδο ΕΕ, αναγνωρίστηκε από την οδηγία για την πυρηνική ασφάλεια (85), ιδίως μέσω της διάταξης που αφορά τις θεματικές αξιολογήσεις από ομοτίμους.

Η εφαρμογή των παρουσών κατευθυντήριων γραμμών και της οδηγίας ΕΠΕ θα μπορούσε να ενισχυθεί με την έναρξη μιας τέτοιας συγκριτικής αξιολόγησης από τα κράτη μέλη, σε εθελοντική βάση, όσον αφορά τις τροποποιήσεις και τις επεκτάσεις των πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής. Η συγκριτική αξιολόγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε κοινές μεθοδολογίες σε επίπεδο ΕΕ και να διευκολύνει την πρακτική εφαρμογή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για παράδειγμα, κατά την εξέταση τροποποιήσεων ή επεκτάσεων πυρηνικών σταθμών ηλεκτροπαραγωγής, και υπό το πρίσμα της ενότητας 4.2, η συγκριτική αξιολόγηση θα μπορούσε να είναι χρήσιμη προκειμένου να αξιολογηθεί αν έχουν μεταβληθεί οι ραδιολογικές εκλύσεις υπό συνθήκες κανονικής λειτουργίας ή σε περίπτωση ατυχήματος και σε ποιο βαθμό μια τέτοια μεταβολή συνεπάγεται την ανάγκη επανεξέτασης τυχόν υφιστάμενης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων (εάν έχει διενεργηθεί τέτοια εκτίμηση). Η εν λόγω συγκριτική αξιολόγηση μπορεί επίσης να συμβάλει προκειμένου να αξιολογηθεί αν οι τροποποιήσεις και οι επεκτάσεις των έργων θα δημιουργήσουν πρόσθετους κινδύνους επιπτώσεων για τα γειτονικά κράτη μέλη και να προσδιοριστούν αυτά τα κράτη μέλη.

5   ΣΥΝΟΨΗ ΤΩΝ ΚΥΡΙΩΝ ΣΗΜΕΙΩΝ

| — | Όταν κατασκευαστικές εργασίες ή επεμβάσεις που τροποποιούν, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στα αρχικά έργα που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι ή ΙΙ της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πληρούν τις απαιτήσεις του παραρτήματος I σημείο 24 ή του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας αυτής, συνιστούν «έργα» κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ και υπόκεινται είτε σε προέλεγχο είτε σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων. |
| --- | --- |

—

Όταν κατασκευαστικές εργασίες ή επεμβάσεις που τροποποιούν, υπό την έννοια της υλικής μεταβολής, τα πράγματα στα αρχικά έργα που απαριθμούνται στο παράρτημα Ι ή ΙΙ της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, πληρούν τις απαιτήσεις του παραρτήματος I σημείο 24 ή του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) της οδηγίας αυτής, συνιστούν «έργα» κατά την έννοια της οδηγίας ΕΠΕ και υπόκεινται είτε σε προέλεγχο είτε σε εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων.

| — | Τα έργα εκείνα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον υπόκεινται σε απαίτηση χορήγησης άδειας. |
| --- | --- |

—

Τα έργα εκείνα που ενδέχεται να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον υπόκεινται σε απαίτηση χορήγησης άδειας.

| — | Τροποποίηση ή επέκταση έργων κατά την έννοια του παραρτήματος I σημείο 24 της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, προϋποθέτει ότι υπάρχουν κίνδυνοι παρόμοιοι, όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, με το αρχικό έργο. Στο πλαίσιο αυτό, η παράταση της διάρκειας των αδειών των αρχικών έργων κατά σημαντικές χρονικές περιόδους, καθώς και η σημασία των εργασιών που συνδέονται άρρηκτα με την έκταση των τροποποιήσεων ή των επεκτάσεων έργων αποτελούν βασικά κριτήρια που θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές. |
| --- | --- |

—

Τροποποίηση ή επέκταση έργων κατά την έννοια του παραρτήματος I σημείο 24 της οδηγίας για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, προϋποθέτει ότι υπάρχουν κίνδυνοι παρόμοιοι, όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον, με το αρχικό έργο. Στο πλαίσιο αυτό, η παράταση της διάρκειας των αδειών των αρχικών έργων κατά σημαντικές χρονικές περιόδους, καθώς και η σημασία των εργασιών που συνδέονται άρρηκτα με την έκταση των τροποποιήσεων ή των επεκτάσεων έργων αποτελούν βασικά κριτήρια που θα πρέπει να χρησιμοποιούνται από τις αρμόδιες αρχές.

---

(1)  ΕΕ L 26 της 28.1.2012, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 124 της 25.4.2014, σ. 1.

(3)  C-411/17, Inter-Environnement Wallonie και Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen, ECLI:EU:C:2019:622.

(4)  https://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_rulings_web.pdfhttps://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_rulings_web.pdf (το έγγραφο αυτό δεν αντικατοπτρίζει την επίσημη γνώμη της Επιτροπής, δεν είναι δεσμευτικό για την Επιτροπή και δεν υποστηρίζεται από την παρούσα ανακοίνωση).

(5)  ΕΕ C 104 της 24.4.1992, σ. 7.

(6)  ΕΕ L 124 της 17.5.2005, σ. 4.

(7)  Βλέπε σχετικά τη γνώμη της γενικής εισαγγελέα Kokott στην υπόθεση C-411/17, σημείο 105 («Δεδομένου ότι η οδηγία ΕΠΕ σκοπεί στην ενσωμάτωση [της Σύμβασης του Espoo], είναι επιθυμητό αυτή να ερμηνεύεται σύμφωνα με [τη σύμβαση]. Επίσης, οι αρμοδιότητες της Ένωσης επιβάλλεται να ασκούνται στο πλαίσιο τηρήσεως του διεθνούς δικαίου· συνακόλουθα, το παράγωγο δίκαιο της Ένωσης πρέπει να ερμηνεύεται, καταρχήν, σύμφωνα με τις διεθνείς υποχρεώσεις της».).

(8)  Διαφορετικές νομοθετικές πράξεις μπορεί να έχουν διαφορετικούς στόχους, οι οποίοι με τη σειρά τους θα μπορούσαν να επηρεάσουν το πεδίο εφαρμογής και τη σημασία των ταξινομήσεων και των ορισμών των έργων που περιλαμβάνονται σε αυτές. Επομένως, η ταξινόμηση ορισμένου έργου σε μία οδηγία ενδέχεται να μην καθορίζει κατ’ ανάγκην επακριβώς τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να ερμηνεύεται το ίδιο είδος έργου στο πλαίσιο άλλης οδηγίας. Όπως επισήμανε το Δικαστήριο (βλ., για παράδειγμα, υπόθεση C-227/01, Επιτροπή κατά Ισπανίας), το δίκαιο της ΕΕ πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με το όλο πνεύμα και τον σκοπό της ρυθμίσεως της οποίας αποτελεί μέρος.

(9)  https://unece.org/sites/default/files/2021-02/Guidance_on_Conventions%20applicability_to_LTE%20of%20NPPs_As%20endorsed%20and%20edited.pdf.

(10)  Βλ. συναφώς υπόθεση C-486/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 45 και υπόθεση C-255/05, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 52.

(11)  Βλ. υπόθεση C-435/09, Επιτροπή κατά Βελγίου, σκέψεις 86 και 88.

(12)  C-72/95, Kraaijeveld κ.λπ., σκέψη 50· C-2/07, Abraham κ.λπ., σκέψη 37· C-75/08, Mellor, σκέψη 50· C-427/07, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 41.

(13)  Υπόθεση C-2/07, Abraham κ.λπ., σκέψη 23· υπόθεση C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ., σκέψη 24· υπόθεση C-121/11, Pro-Braine κ.λπ., σκέψη 31.

(14)  Κατ’ αναλογία, υπόθεση C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ., σκέψη 24· υπόθεση C-121/11, Pro-Braine κ.λπ., σκέψη 32.

(15)  C-287/98, Linster, σκέψη 52· C-486/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 36· C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 49· C-329/17, Prenninger κ.λπ., σκέψη 35.

(16)  Η οδηγία δεν απαιτεί πρόσθετη «έγκριση» πέραν αυτής της «άδειας»· βλ. C-332/04, Επιτροπή κατά Ισπανίας, σκέψη 53.

(17)  C-290/03, Barker - Crystal Palace, σκέψεις 40-41.

(18)  C-50/09, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψεις 73-75. «Από [το άρθρο 2 παράγραφος 2] προκύπτει ότι η παρεχόμενη στα κράτη μέλη ελευθερία εκτείνεται και στον καθορισμό των κανόνων διαδικασίας και των προϋποθέσεων χορηγήσεως της ως άνω άδειας. Εντούτοις, η ελευθερία αυτή μπορεί να ασκηθεί μόνον εντός των ορίων που θέτει η εν λόγω οδηγία και υπό τον όρο ότι οι επιλογές των κρατών μελών διασφαλίζουν πλήρως την τήρηση των σκοπούμενων με αυτή αποτελεσμάτων».

(19)  Για περισσότερες πληροφορίες, βλέπε την ενότητα 4 του εγγράφου καθοδήγησης της Επιτροπής σχετικά με την εφαρμογή των εξαιρέσεων δυνάμει της οδηγίας ΕΠΕ (https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EL/TXT/?uri=CELEX%3A52019XC1114%2802%29).

(20)  Βλ. υπόθεση Doel, σκέψεις 103-114.

(21)  Οδηγία 2010/75/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Νοεμβρίου 2010, περί βιομηχανικών εκπομπών (ολοκληρωμένη πρόληψη και έλεγχος της ρύπανσης) (ΕΕ L 334 της 17.12.2010, σ. 17), άρθρο 3 παράγραφος 7 – «άδεια»: η έγγραφη άδεια λειτουργίας μέρους ή ολόκληρης εγκατάστασης ή μονάδας καύσης ή μονάδας αποτέφρωσης ή συναποτέφρωσης αποβλήτων.

(22)  Οδηγία 1999/31/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Απριλίου 1999, περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων (ΕΕ L 182 της 16.7.1999, σ. 1).

(23)  Ο χαρακτηρισμός «άδεια» κατά την έννοια του άρθρου 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ) της οδηγίας δεν εξαρτάται από την ονομασία [ορισμένα παραδείγματα όρων που χρησιμοποιούνται στις εθνικές πρακτικές είναι άδεια κατασκευής, άδεια καθορισμού ζωνών, άδεια χρήσης γης, (ολοκληρωμένη) περιβαλλοντική άδεια, πολεοδομική άδεια, άδεια χωροθέτησης], αλλά από το αν πληρούνται οι προϋποθέσεις που ορίζονται στην οδηγία.

(24)  Εκτός από την οδηγία περί βιομηχανικών εκπομπών, τα συστήματα αδειοδότησης είναι διαθέσιμα, για παράδειγμα, στο πλαίσιο της νομοθεσίας περί αποβλήτων —οδηγία 2008/98/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Νοεμβρίου 2008, για τα απόβλητα ή οδηγία 1999/31/ΕΚ, της 26ης Απριλίου 1999, περί υγειονομικής ταφής των αποβλήτων. Λόγου χάρη, παράδειγμα συστήματος αδειοδότησης είναι διαθέσιμο στην οδηγία 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Ιουνίου 2013, για την ασφάλεια των υπεράκτιων εργασιών πετρελαίου και φυσικού αερίου και την τροποποίηση της οδηγίας 2004/35/ΕΚ κ.λπ.

(25)  C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ.

(26)  Η αρχή της παρούσας ενότητας ισχύει και για νέα έργα.

(27)  C-201/02, Wells, σκέψεις 52-53, διατακτικό σημείο 1.

(28)  Υπόθεση C-201/02, Wells· υπόθεση C-508/03, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου· υπόθεση C-290/03, Barker.

(29)  C-201/02, Wells και C-2/07, Abraham κ.λπ.

(30)  Βλέπε σκέψη 88 της απόφασης στην υπόθεση Doel: «88. Συνεπώς, ακόμη και αν για την υλοποίηση των μέτρων αυτών απαιτείται να εκδοθούν μεταγενέστερες πράξεις στο πλαίσιο μας σύνθετης και οριοθετημένης διαδικασίας, με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη διασφάλιση της τήρησης των προτύπων ασφάλειας και προστασίας που ισχύουν για την εν λόγω δραστηριότητα βιομηχανικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας πυρηνικής προέλευσης, και αν τα εν λόγω μέτρα υποβάλλονται, ειδικότερα, όπως προκύπτει από την αιτιολογική έκθεση του νόμου της 28ης Ιουνίου 2015, σε προηγούμενη έγκριση της AFCN, εντούτοις τα μέτρα αυτά, αφ’ ης στιγμής θεσπισθούν από τον εθνικό νομοθέτη, προσδιορίζουν τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του έργου και δεν προβλέπεται πλέον, a priori, να εξετασθούν εκ νέου ή να τεθούν υπό αμφισβήτηση.».

(31)  Στην υπόθεση C-50/09, το Δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «η αρμόδια αρχή για το περιβάλλον, προκειμένου να διασφαλίσει την τήρηση της υποχρεώσεως που της επιβάλλει το εν λόγω άρθρο 3, δεν μπορεί να περιορίζεται στον προσδιορισμό και στην περιγραφή των άμεσων και έμμεσων συνεπειών ενός σχεδίου έργου σε ορισμένους παράγοντες, αλλά οφείλει να τους αξιολογεί κατά περίπτωση με τον δέοντα τρόπο» (σκέψη 37). Βλ., επίσης, υπόθεση C-508/03, Επιτροπή κατά Ηνωμένου Βασιλείου,·σκέψεις 103 έως 106.

(32)  C-2/07, Abraham κ.λπ. – αεροδρόμιο της Λιέγης, σκέψεις 42-43· C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA, σκέψη 39.

(33)  C-205/08, Umweltanwalt von Kärnten, σκέψη 51.

(34)  C-392/96, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψεις 76, 82· C-142/07, Ecologistas en Acción-CODA, σκέψη 44· C-205/08, Umweltanwalt von Kärnten, σκέψη 53· C-2/07, Abraham κ.λπ. - αεροδρόμιο της Λιέγης, σκέψη 27· C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ., σκέψη 36· C-244/12, Salzburger Flughafen, σκέψη 37.

(35)  Υπόθεση C-2/07, Abraham κ.λπ. – αεροδρόμιο της Λιέγης, σκέψη 42.

(36)  Υπόθεση C-227/01, Επιτροπή κατά Ισπανίας, σκέψη 53.

(37)  Υπόθεση C-244/12, Salzburger Flughafen, σκέψη 37. Στην περίπτωση αυτή, τα έργα για τα οποία γινόταν λόγος αφορούσαν την κατασκευή βοηθητικών κτιρίων για έναν αερολιμένα (δηλαδή αποθήκες, επέκταση χώρων στάθμευσης οχημάτων και αεροσκαφών) που έπρεπε να εξεταστούν σε συνδυασμό με άλλα έργα τα οποία είχαν εγκριθεί νωρίτερα (δηλαδή κατασκευή πρόσθετου τερματικού σταθμού).

(38)  Βλέπε παράρτημα II.A σημείο 1 στοιχείο α), παράρτημα III σημείο 1 στοιχείο α) και παράρτημα IV σημείο 1 στοιχείο β), καθώς και αιτιολογική σκέψη 22 της οδηγίας 2014/52/ΕΕ («Για να διασφαλιστεί υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος και της ανθρώπινης υγείας, οι διαδικασίες προελέγχου και η εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις του
  όλου
  έργου, καθώς και, όπου είναι σχετικό, του υπεδάφους και του υπόγειου τμήματός του κατά τα στάδια κατασκευής και λειτουργίας και, κατά περίπτωση, της κατεδάφισης»).

(39)  C-287/98, Linster, σκέψη 52· C-486/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 36· C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 49.

(40)  Υπόθεση C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 51. «[...] το άρθρο 2, παράγραφος 1, της εν λόγω οδηγίας πρέπει κατ’ ανάγκη να θεωρηθεί ότι εννοεί ότι, αν ο αιτών δεν έχει ζητήσει και λάβει την απαιτούμενη άδεια και δεν έχει προβεί προηγουμένως στη μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, όταν αυτή απαιτείται, δεν μπορεί να αρχίσει τις σχετικές με το εν λόγω σχέδιο εργασίες χωρίς να παραβεί τις επιταγές της [...] οδηγίας».

(41)  Επιπλέον, σε περίπτωση παραλείψεως εκτίμησης των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ή προελέγχου των επιπτώσεων στο περιβάλλον, εναπόκειται στα εθνικά δικαστήρια να ελέγξουν αν ικανοποιούνται οι απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με το δικαίωμα αποζημιώσεως, μεταξύ άλλων η ύπαρξη άμεσης αιτιώδους συνάφειας μεταξύ της προβαλλόμενης παραβάσεως και της προκληθείσας ζημίας (υπόθεση C-420/11, Leth, σκέψη 48).

(42)  Υπόθεση C-201/02, Wells, σκέψεις 66-70.

(43)  Υπόθεση C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 59, «[...] Έτσι, οι αρμόδιες αρχές υποχρεούνται να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα για να θεραπεύουν την παράλειψη εκτιμήσεως των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, για παράδειγμα, αφαιρώντας ή αναστέλλοντας μια ήδη χορηγηθείσα άδεια, προκειμένου να πραγματοποιήσουν τέτοια εκτίμηση, πάντοτε εντός των ορίων της δικονομικής αυτοτέλειας των κρατών μελών.

(44)  Υποθέσεις C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 57· C-416/10, Križan κ.λπ., σκέψη 87· C-348/15, Stadt WienerNeustadt, σκέψη 36· C-411/17, Inter-Environnement Wallonie και Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen, σκέψη 174.

(45)  Υποθέσεις C-196/16 και C-197/16, Comune di Corridonia, σκέψεις 35-41 και 43· C-117/17, Castelbellino, σκέψη 30, C-411/17, Inter-Environnement Wallonie και Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen, σκέψη 175.

(46)  C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 57· C-416/10, Križan κ.λπ., σκέψη 87· C-348/15, Stadt WienerNeustadt, σκέψη 36.

(47)  Οδηγία 85/336/EOK του Συμβουλίου της 27ης Ιουνίου 1985 για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον (ΕΕ L 175 της 5.7.1985, σ. 40).

(48)  Οδηγία 97/11/EK του Συμβουλίου, της 3ης Μαρτίου 1997, περί τροποποιήσεως της οδηγίας 85/337/EOK για την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλο (ΕΕ L 73 της 14.3.1997, σ. 5).

(49)  Λειτουργώντας ως πρόδρομος της προσθήκης της κατηγορίας έργων του παραρτήματος II σημείο 13 στοιχείο α) στο κείμενο της οδηγίας, το Δικαστήριο αποφάνθηκε στην υπόθεση C-72/95, Kraaijeveld κ.λπ. ότι η οδηγία εφαρμόζεται επίσης σε τροποποιήσεις έργων. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η έκφραση «έργα διευθέτησης (canalisation) και ρύθμισης της ροής υδάτων» που χρησιμοποιείται στο παράρτημα II σημείο 10 στοιχείο ε) της οδηγίας 85/337/ΕΟΚ (προτού τροποποιηθεί με την οδηγία 97/11/ΕΚ) έχει την έννοια ότι καλύπτει όχι μόνο την κατασκευή νέου προχώματος, αλλά και την τροποποίηση προϋπάρχοντος προχώματος διά της μετατοπίσεως, ενισχύσεως ή διαπλατύνσεώς του, την αντικατάσταση προχώματος με την κατασκευή νέου προχώματος στην ίδια θέση, ανεξαρτήτως του αν το νέο πρόχωμα είναι στερεότερο ή πλατύτερο από το προηγούμενο, ή ακόμα τον συνδυασμό πλειόνων από τις ως άνω περιπτώσεις (σκέψη 42).

(50)  Οδηγία 2003/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Μαΐου 2003, σχετικά με τη συμμετοχή του κοινού στην κατάρτιση ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων που αφορούν το περιβάλλον και με την τροποποίηση όσον αφορά τη συμμετοχή του κοινού και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη, των οδηγιών 85/337/ΕΟΚ και 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 156 της 25.6.2003, σ. 17).

(51)  Για τροποποιήσεις/επεκτάσεις έργων του παραρτήματος Ι που βρίσκονται κάτω από το κατώτατο όριο αλλά έχουν σημαντικές δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον, βλέπε παράρτημα ΙΙ σημείο 13 στοιχείο α).

(52)  Υπόθεση C-411/17, σκέψεις 79-80.

(53)  Η έκταση της ανακαίνισης πιστοποιήθηκε από τη χρηματοδότηση ύψους 700 εκατ. EUR που εγκρίθηκε για τους εν λόγω ηλεκτροπαραγωγικούς σταθμούς, υπόθεση C-411/17, σκέψη 64.

(54)  Στο ίδιο, σκέψη 78.

(55)  Επίσης, με βάση το παράρτημα I σημείο 24, απαιτείται εκτίμηση περιβαλλοντικών επιπτώσεων για «κάθε μεταβολή ή επέκταση των σχεδίων που απαριθμούνται στο παρόν παράρτημα, όταν η εν λόγω μεταβολή ή επέκταση καθ’ εαυτή, εμπίπτει στα κατώτατα όρια, αν υπάρχουν, τα οποία καθορίζονται στο παρόν παράρτημα».

(56)  Το προτεινόμενο έργο αφορούσε την τροποποίηση των υποδομών του αερολιμένα, την κατασκευή πύργου ελέγχου, νέων εξόδων από τους διαδρόμους απογείωσης και προσγείωσης και ζωνών στάθμευσης, καθώς και εργασίες διαμόρφωσης και διαπλάτυνσης των διαδρόμων χωρίς μεταβολή του μήκους τους.

(57)  Η προσέγγιση αυτή επιβεβαιώθηκε επίσης στις υποθέσεις C-275/09, Brussels Hoofdstedelijk Gewest κ.λπ. και C-244/12, Salzburger Flughafen.

(58)  Βλ. κατ’ αναλογία υπόθεση C-411/17, Doel, σκέψη 78.

(59)  https://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_rulings_web.pdf (το εν λόγω έγγραφο δεν αντικατοπτρίζει την επίσημη γνώμη της Επιτροπής, δεν είναι δεσμευτικό για την Επιτροπή και δεν εγκρίνεται από την παρούσα ανακοίνωση).

(60)  https://ec.europa.eu/environment/eia/pdf/EIA_guidance_EIA_report_final.pdf (το εν λόγω έγγραφο δεν αντικατοπτρίζει την επίσημη γνώμη της Επιτροπής, δεν είναι δεσμευτικό για την Επιτροπή και δεν εγκρίνεται από την παρούσα ανακοίνωση).

(61)  Υποθέσεις C-287/98, Linster, σκέψη 52· C-486/04, Επιτροπή κατά Ιταλίας, σκέψη 36· C-215/06, Επιτροπή κατά Ιρλανδίας, σκέψη 49.

(62)  Η κατηγορία αυτή περιλαμβάνει έργα με και χωρίς κατώτατο όριο.

(63)  Υπόθεση C-411/17, Doel, σκέψη 79.

(64)  Υπόθεση C-570/13, σκέψεις 44 και 50.

(65)  Για τους σκοπούς του παρόντος εγγράφου καθοδήγησης, ο όρος «πυρηνικοί σταθμοί» ισοδυναμεί με τον όρο «πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής».

(66)  https://unece.org/sites/default/files/2021-02/Guidance_on_Conventions%20applicability_to_LTE%20of%20NPPs_As%20endorsed%20and%20edited.pdf.

(67)  Μακροχρόνια λειτουργία ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής είναι η λειτουργία πέραν ενός προσδιορισμένου χρονοδιαγράμματος που καθορίζεται από τη διάρκεια της άδειας, τον αρχικό σχεδιασμό του σταθμού, τα σχετικά πρότυπα ή τους εθνικούς κανονισμούς. (Ageing Management and development of a Programme for Long Term Operation of Nuclear Power Plants, IAEA Specific Safety Guide SSG-48, IAEA 2018).

(68)  Βλ. σκέψη 32 της απόφασης της 22ας Σεπτεμβρίου 2020 στην υπόθεση C-594/18 P Αυστρία κατά Επιτροπής (ECLI:EU:C:2020:742).

(69)  Βλ. σκέψεις 41 και 43 της απόφασης της 22ας Σεπτεμβρίου 2020 στην υπόθεση C-594/18 P Αυστρία κατά Επιτροπής (ECLI:EU:C:2020:742).

(70)  Βλ., μεταξύ άλλων, κεφάλαιο 3 «Η προστασία της υγείας» της Συνθήκης Ευρατόμ, και τις σκέψεις 40, 41 και 43 της απόφασης του Δικαστηρίου της 22ας Σεπτεμβρίου 2020 στην υπόθεση C-594/18 P Αυστρία κατά Επιτροπής (ECLI:EU:C:2020:742).

(71)  Οι επεμβάσεις αυτές δεν συνδέονται απαραιτήτως με διαδικασία μακροχρόνιας λειτουργίας, παρότι δεν θα ήταν δυνατή η παράταση της διάρκειας ζωής χωρίς την αντικατάσταση των κατασκευαστικών στοιχείων (για παράδειγμα, η απόφαση παράτασης της λειτουργικής διάρκειας ζωής ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής μετά τη λήξη της προβλεπόμενης διάρκειας ζωής του, που είναι 40 έτη, ίσως να μην είναι εφικτή χωρίς την αντικατάσταση των ατμογεννητριών έπειτα από 30 έτη λειτουργίας).

(72)  Οδηγία 2009/71/Ευρατόμ της 25ης Ιουνίου 2009 (ΕΕ L 172 της 2.7.2009, σ. 18), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/87/Ευρατόμ της 8ης Ιουλίου 2014 (ΕΕ L 219 της 25.7.2014, σ. 42), περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την πυρηνική ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων. Σύμφωνα με τη γενική αρχή της απαίτησης για συνεχή βελτίωση, ο φορέας εκμετάλλευσης, υπό την εποπτεία των εθνικών αρχών που είναι αρμόδιες για την ασφάλεια, εφαρμόζει σε συνεχή βάση όλες τις προσδιορισθείσες εύλογες βελτιώσεις της ασφάλειας. Η προσέγγιση αυτή συμπληρώνεται από επιθεώρηση, ειδική τακτική ανάλυση ασφαλείας (π.χ. προσομοίωση ακραίων καταστάσεων, ανθρώπινη παρέμβαση κ.λπ.) ή περιοδική αξιολόγηση ασφαλείας, στο πλαίσιο των οποίων εξετάζεται ενδελεχώς η βάση των περιστατικών ασφάλειας.

(73)  Αρχικά, οι πυρηνικοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής σχεδιάζονταν συνήθως για συγκεκριμένη λειτουργική διάρκεια ζωής (π.χ. 30 έως 40 έτη για τους λεγόμενους πυρηνικούς σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής δεύτερης γενιάς που λειτουργούν σήμερα, πολλοί από τους οποίους πλησιάζουν την ολοκλήρωση της αρχικής προβλεπόμενης διάρκειας ζωής τους ή την έχουν ήδη υπερβεί). Αυτή η αρχική διάρκεια ζωής μπορεί να επηρεαστεί από πολλούς παράγοντες (π.χ. συνεχής συντήρηση και αντικατάσταση κατασκευαστικών στοιχείων), και είναι σύνηθες να λειτουργεί ο σταθμός ακόμη και μετά την ολοκλήρωση της αρχικής διάρκειας ζωής του, εφόσον αποδειχτεί με συστηματικό και ολοκληρωμένο τρόπο ότι αυτό είναι ασφαλές.

(74)  Οδηγία 2009/71/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2009, περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την πυρηνική ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων (ΕΕ L 172 της 2.7.2009, σ. 18) όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/87/Ευρατόμ της 8ης Ιουλίου 2014 (ΕΕ L 219 της 25.7.2014, σ. 42).

(75)  Σύμφωνα με τη βελγική νομοθεσία, οι πυρηνικοί σταθμοί έπρεπε να απενεργοποιούνται 40 έτη μετά την ημερομηνία κατά την οποία τέθηκαν σε λειτουργία για βιομηχανικούς σκοπούς.

(76)  Όσον αφορά τα σχετικά ποσά, αξίζει να τονιστεί ότι στην υπόθεση Doel διακυβεύονταν επενδύσεις ύψους περίπου 700 εκατ. EUR. Πέραν τούτου, το Δικαστήριο έχει τονίσει ότι η έκταση ή η φύση των εργασιών είναι καθοριστικής σημασίας.

(77)  C-411/17, Inter-Environnement Wallonie και Bond Beter Leefmilieu Vlaanderen, EU:C:2019:622, σκέψη 94.

(78)  Στο ίδιο, σκέψη 66 – [...] τον εκσυγχρονισμό των θόλων των πυρηνικών σταθμών Doel 1 και Doel 2, την ανανέωση των δεξαμενών αποθήκευσης αναλωμένων καυσίμων, την εγκατάσταση νέου αντλιοστασίου και την προσαρμογή των κρηπιδωμάτων, ώστε να προστατεύουν καλύτερα τους σταθμούς αυτούς από τις πλημμύρες. [...] Οι εργασίες δεν αφορούσαν μόνο βελτιώσεις των υφιστάμενων δομών αλλά και την κατασκευή τριών κτηρίων, εκ των οποίων τα δύο θα προορίζονταν για τη στέγαση των συστημάτων εξαερισμού και το τρίτο για τη στέγαση αντιπυρικής εγκατάστασης.

(79)  Στο ίδιο, σκέψη 71.

(80)  Κατευθυντήριες γραμμές για τη Σύμβαση του Espoo, παράρτημα II.

(81)  Κατευθυντήριες γραμμές για τη Σύμβαση του Espoo, μέρος Γ, Παράταση της διάρκειας ζωής ως κύρια δραστηριότητα.

(82)  Ο πληθυσμός και η ανθρώπινη υγεία, η βιοποικιλότητα, η ξηρά, το έδαφος, τα ύδατα, ο αέρας, το κλίμα, τα υλικά αγαθά, η πολιτιστική κληρονομιά, το τοπίο, καθώς και η αλληλεπίδραση μεταξύ αυτών.

(83)  Πρέπει να σημειωθεί ότι οποιαδήποτε τροποποίηση ή επέκταση σε πυρηνικό σταθμό ηλεκτροπαραγωγής η οποία δύναται να αυξήσει τις ραδιολογικές εκπομπές συνεπάγεται κοινοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δυνάμει του άρθρου 37 της Συνθήκης Ευρατόμ, σύμφωνα με το οποίο κάθε κράτος μέλος υποχρεούται να παρέχει στην Επιτροπή τα γενικά δεδομένα παντός σχεδίου απορρίψεως ραδιενεργών καταλοίπων οποιασδήποτε μορφής, τα οποία επιτρέπουν να διαπιστώνεται αν η πραγματοποίηση του σχεδίου αυτού θα ηδύνατο να προκαλέσει ραδιενεργό μόλυνση των υδάτων, του εδάφους ή του εναερίου χώρου άλλου κράτους μέλους.

(84)  Ο έλεγχος της χημικής σύνθεσης των υδάτων είναι απαραίτητος για την ασφαλή λειτουργία ενός πυρηνικού σταθμού ηλεκτροπαραγωγής και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ελαχιστοποίηση των επιβλαβών επιπτώσεων των χημικών ουσιών, των χημικών προσμείξεων και της διάβρωσης στις δομές και τα κατασκευαστικά στοιχεία του σταθμού με σκοπό την παράταση της διάρκειας ζωής του.

(85)  Οδηγία 2009/71/Ευρατόμ του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2009, περί θεσπίσεως κοινοτικού πλαισίου για την πυρηνική ασφάλεια πυρηνικών εγκαταστάσεων (ΕΕ L 172 της 2.7.2009, σ. 18), όπως τροποποιήθηκε με την οδηγία 2014/87/Ευρατόμ του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 2014 (ΕΕ L 219 της 25.7.2014, σ. 42).

---

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/20 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/20

---

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.10247 — CVC / COOPER)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2021/C 486/02)

Στις 22 Οκτωβρίου 2021, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να τη χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

| — | από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του ιστότοπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O ιστότοπος αυτός παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια, |
| --- | --- |

—

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του ιστότοπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O ιστότοπος αυτός παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

| — | σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32021M10247. Ο ιστότοπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. |
| --- | --- |

—

σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32021M10247. Ο ιστότοπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

---

(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.

---

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/21 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/21

---

Μη διατύπωση αντιρρήσεων σε κοινοποιηθείσα συγκέντρωση

(Υπόθεση M.10449 — KIA / ALMAVIVA)

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2021/C 486/03)

Στις 19 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή αποφάσισε να μη διατυπώσει αντιρρήσεις σχετικά με την ανωτέρω κοινοποιηθείσα συγκέντρωση και να τη χαρακτηρίσει συμβιβάσιμη με την εσωτερική αγορά. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 6 παράγραφος 1 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 139/2004 του Συμβουλίου (1). Το πλήρες κείμενο της απόφασης διατίθεται μόνο στα αγγλικά και θα δημοσιοποιηθεί χωρίς τα επιχειρηματικά απόρρητα στοιχεία τα οποία ενδέχεται να περιέχει. Θα διατίθεται:

| — | από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του ιστότοπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O ιστότοπος αυτός παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια, |
| --- | --- |

—

από τη σχετική με τις συγκεντρώσεις ενότητα του ιστότοπου της Επιτροπής για τον ανταγωνισμό (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). O ιστότοπος αυτός παρέχει διάφορα μέσα που βοηθούν στον εντοπισμό μεμονωμένων αποφάσεων για συγκεντρώσεις, όπως ευρετήρια επιχειρήσεων, αριθμών υποθέσεων και ημερομηνιών, καθώς και τομεακά ευρετήρια,

| — | σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32021M10449. Ο ιστότοπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία. |
| --- | --- |

—

σε ηλεκτρονική μορφή στον ιστότοπο EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=el) με αριθμό εγγράφου 32021M10449. Ο ιστότοπος EUR-Lex αποτελεί την επιγραμμική πρόσβαση στην ευρωπαϊκή νομοθεσία.

---

(1)  ΕΕ L 24 της 29.1.2004, σ. 1.

---

IV Πληροφορίες

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΘΕΣΜΙΚΑ ΚΑΙ ΛΟΙΠΑ ΟΡΓΑΝΑ ΚΑΙ ΤΟΥΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Συμβούλιο

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/22 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/22

---

Ανακοίνωση υπόψη των προσώπων που υπόκεινται στα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125 του Συμβουλίου, και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου, όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας

(2021/C 486/04)

Οι ακόλουθες πληροφορίες τίθενται υπόψη των προσώπων που περιλαμβάνονται στο παράρτημα της απόφασης 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (1), όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125 του Συμβουλίου (2), και στο παράρτημα I του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου (3), όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124 του Συμβουλίου (4), σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας.

Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισε ότι τα πρόσωπα αυτά θα πρέπει να συμπεριληφθούν στον κατάλογο προσώπων που υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα τα οποία προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006. Οι λόγοι για τους οποίους τα πρόσωπα αυτά περιλαμβάνονται στον κατάλογο αναφέρονται στις σχετικές καταχωρίσεις των εν λόγω παραρτημάτων.

Επισημαίνεται στα ενδιαφερόμενα πρόσωπα ότι έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν να τους επιτραπεί η χρήση δεσμευμένων κεφαλαίων για βασικές ανάγκες ή συγκεκριμένες πληρωμές (βλ. άρθρο 3 του κανονισμού), υποβάλλοντας αίτηση για τον σκοπό αυτόν στις αρμόδιες αρχές του οικείου κράτους μέλους (ή των οικείων κρατών μελών), όπως αναφέρονται στους δικτυακούς τόπους που περιέχονται στο παράρτημα II του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 765/2006.

Τα εν λόγω πρόσωπα δύνανται να υποβάλουν στο Συμβούλιο, πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2021, αίτηση επανεξέτασης της απόφασης υπαγωγής τους στον προαναφερόμενο κατάλογο, αποστέλλοντάς την, μαζί με τα σχετικά δικαιολογητικά έγγραφα, στην ακόλουθη διεύθυνση:

| Council of the European Union |
| --- |
| General Secretariat |
| RELEX.1.C |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Council of the European Union

General Secretariat

RELEX.1.C

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Email: sanctions@consilium.europa.eu

Ενδεχόμενες παρατηρήσεις που θα παραληφθούν θα συνεκτιμηθούν κατά την περιοδική επανεξέταση του σχετικού καταλόγου προσώπων και οντοτήτων από το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 8 παράγραφος 2 της απόφασης 2012/642/ΚΕΠΠΑ και το άρθρο 8α παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 765/2006.

---

(1)  ΕΕ L 285 της 17.10.2012, σ. 1.

(2)  ΕΕ L 430 I της 2.12.2021, σ. 16.

(3)  ΕΕ L 134 της 20.5.2006, σ. 1.

(4)  ΕΕ L 430 I της 2.12.2021, σ. 1.

---

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/23 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/23

---

Ανακοίνωση υπόψη των υποκειμένων των δεδομένων στα οποία έχουν επιβληθεί τα περιοριστικά μέτρα που προβλέπονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου σχετικά με περιοριστικά μέτρα κατά της Λευκορωσίας

(2021/C 486/05)

Εφιστάται η προσοχή των υποκειμένων των δεδομένων στις παρακάτω πληροφορίες σύμφωνα με το άρθρο 16 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (1).

Νομική βάση για αυτή την πράξη επεξεργασίας είναι η απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ του Συμβουλίου (2), όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125 του Συμβουλίου (3), και ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 765/2006 του Συμβουλίου (4), όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124 του Συμβουλίου (5).

Υπεύθυνος επεξεργασίας για αυτή την πράξη επεξεργασίας είναι το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκπροσωπείται από τον Γενικό Διευθυντή της ΓΔ RELEX (Εξωτερικές Σχέσεις) της Γενικής Γραμματείας του Συμβουλίου, και το τμήμα στο οποίο έχει ανατεθεί η πράξη επεξεργασίας είναι η Μονάδα RELEX.1.C, η διεύθυνση της οποίας είναι:

| Council of the European Union |
| --- |
| General Secretariat |
| RELEX.1.C |
| Rue de la Loi/Wetstraat 175 |
| 1048 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

Council of the European Union

General Secretariat

RELEX.1.C

Rue de la Loi/Wetstraat 175

1048 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

Email: sanctions@consilium.europa.eu

Μπορείτε να επικοινωνήσετε με τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων της ΓΓΣ στη διεύθυνση:

Υπεύθυνος προστασίας δεδομένων

data.protection@consilium.europa.eu

Σκοπός της πράξης επεξεργασίας είναι η κατάρτιση και η επικαιροποίηση του καταλόγου των προσώπων τα οποία υπόκεινται σε περιοριστικά μέτρα σύμφωνα με την απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ, όπως εφαρμόζεται με την εκτελεστική απόφαση (ΚΕΠΠΑ) 2021/2125, και τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006, όπως εφαρμόζεται με τον εκτελεστικό κανονισμό (ΕΕ) 2021/2124.

Τα υποκείμενα των δεδομένων είναι τα φυσικά πρόσωπα τα οποία πληρούν τα κριτήρια καταχώρισης που ορίζονται στην απόφαση 2012/642/ΚΕΠΠΑ και στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 765/2006.

Τα προσωπικά δεδομένα που συλλέχθηκαν περιλαμβάνουν δεδομένα αναγκαία για τη σωστή ταυτοποίηση του ενδιαφερόμενου προσώπου, το σκεπτικό και άλλα τυχόν σχετικά στοιχεία.

Τα προσωπικά δεδομένα που συλλέχθηκαν μπορούν, εάν χρειαστεί, να τεθούν στη διάθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης και της Επιτροπής.

Με την επιφύλαξη των περιορισμών που προβλέπονται στο άρθρο 25 του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1725, η άσκηση των δικαιωμάτων των υποκειμένων των δεδομένων, όπως του δικαιώματος πρόσβασης, καθώς και των δικαιωμάτων διόρθωσης ή εναντίωσης διέπεται από τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725.

Τα προσωπικά δεδομένα θα διατηρηθούν για 5 έτη από τη στιγμή της αφαίρεσης του υποκειμένου των δεδομένων από τον κατάλογο των προσώπων που υπόκεινται στα περιοριστικά μέτρα ή από τη στιγμή της λήξης της ισχύος του μέτρου ή, σε περίπτωση κίνησης δικαστικών διαδικασιών, έως ότου αυτές ολοκληρωθούν.

Με την επιφύλαξη τυχόν δικαστικής, διοικητικής ή μη δικαστικής προσφυγής, τα υποκείμενα των δεδομένων δύνανται να υποβάλουν καταγγελία στον Ευρωπαίο Επόπτη Προστασίας Δεδομένων σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2018/1725 (edps@edps.europa.eu).

---

(1)  ΕΕ L 295 της 21.11.2018, σ. 39.

(2)  ΕΕ L 285 της 17.10.2012, σ. 1.

(3)  ΕΕ L 430 I της 2.12.2021, σ. 16.

(4)  ΕΕ L 134 της 20.5.2006, σ. 1.

(5)  ΕΕ L 430 I της 2.12.2021, σ. 1.

---

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/25 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/25

---

Ισοτιμίες του ευρώ (1)

2 Δεκεμβρίου 2021

(2021/C 486/06)

1 ευρώ =

| | Νομισματική μονάδα | Ισοτιμία |
| --- | --- | --- |
| USD | δολάριο ΗΠΑ | 1,1339 |
| JPY | ιαπωνικό γιεν | 127,94 |
| DKK | δανική κορόνα | 7,4362 |
| GBP | λίρα στερλίνα | 0,85135 |
| SEK | σουηδική κορόνα | 10,2658 |
| CHF | ελβετικό φράγκο | 1,0414 |
| ISK | ισλανδική κορόνα | 146,80 |
| NOK | νορβηγική κορόνα | 10,2962 |
| BGN | βουλγαρικό λεβ | 1,9558 |
| CZK | τσεχική κορόνα | 25,420 |
| HUF | ουγγρικό φιορίνι | 362,44 |
| PLN | πολωνικό ζλότι | 4,5953 |
| RON | ρουμανικό λέου | 4,9488 |
| TRY | τουρκική λίρα | 15,2937 |
| AUD | δολάριο Αυστραλίας | 1,5975 |
| CAD | δολάριο Καναδά | 1,4526 |
| HKD | δολάριο Χονγκ Κονγκ | 8,8375 |
| NZD | δολάριο Νέας Ζηλανδίας | 1,6662 |
| SGD | δολάριο Σιγκαπούρης | 1,5501 |
| KRW | ουόν Νότιας Κορέας | 1 333,57 |
| ZAR | νοτιοαφρικανικό ραντ | 17,9652 |
| CNY | κινεζικό ρενμινπί γιουάν | 7,2297 |
| HRK | κροατική κούνα | 7,5245 |
| IDR | ρουπία Ινδονησίας | 16 342,16 |
| MYR | μαλαισιανό ρινγκίτ | 4,7964 |
| PHP | πέσο Φιλιππινών | 57,320 |
| RUB | ρωσικό ρούβλι | 83,5138 |
| THB | ταϊλανδικό μπατ | 38,413 |
| BRL | ρεάλ Βραζιλίας | 6,3935 |
| MXN | πέσο Μεξικού | 24,1963 |
| INR | ινδική ρουπία | 85,0520 |

Νομισματική μονάδα

Ισοτιμία

USD

δολάριο ΗΠΑ

1,1339

JPY

ιαπωνικό γιεν

127,94

DKK

δανική κορόνα

7,4362

GBP

λίρα στερλίνα

0,85135

SEK

σουηδική κορόνα

10,2658

CHF

ελβετικό φράγκο

1,0414

ISK

ισλανδική κορόνα

146,80

NOK

νορβηγική κορόνα

10,2962

BGN

βουλγαρικό λεβ

1,9558

CZK

τσεχική κορόνα

25,420

HUF

ουγγρικό φιορίνι

362,44

PLN

πολωνικό ζλότι

4,5953

RON

ρουμανικό λέου

4,9488

TRY

τουρκική λίρα

15,2937

AUD

δολάριο Αυστραλίας

1,5975

CAD

δολάριο Καναδά

1,4526

HKD

δολάριο Χονγκ Κονγκ

8,8375

NZD

δολάριο Νέας Ζηλανδίας

1,6662

SGD

δολάριο Σιγκαπούρης

1,5501

KRW

ουόν Νότιας Κορέας

1 333,57

ZAR

νοτιοαφρικανικό ραντ

17,9652

CNY

κινεζικό ρενμινπί γιουάν

7,2297

HRK

κροατική κούνα

7,5245

IDR

ρουπία Ινδονησίας

16 342,16

MYR

μαλαισιανό ρινγκίτ

4,7964

PHP

πέσο Φιλιππινών

57,320

RUB

ρωσικό ρούβλι

83,5138

THB

ταϊλανδικό μπατ

38,413

BRL

ρεάλ Βραζιλίας

6,3935

MXN

πέσο Μεξικού

24,1963

INR

ινδική ρουπία

85,0520

---

(1)  Πηγή: Ισοτιμίες αναφοράς που δημοσιεύονται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

---

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΠΡΟΕΡΧΟΜΕΝΕΣ ΑΠΟ ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/26 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/26

---

Επικαιροποίηση των ποσών αναφοράς για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως τα εν λόγω ποσά ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν)

(2021/C 486/07)

Η δημοσίευση των ποσών αναφοράς για τη διέλευση των εξωτερικών συνόρων, όπως τα εν λόγω ποσά ορίζονται στο άρθρο 6 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2016/399 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 9ης Μαρτίου 2016, περί κώδικα της Ένωσης σχετικά με το καθεστώς διέλευσης προσώπων από τα σύνορα (κώδικας συνόρων του Σένγκεν), βασίζεται στις πληροφορίες που διαβιβάζονται από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή σύμφωνα με το άρθρο 39 του κώδικα συνόρων του Σένγκεν.

Εκτός από τη δημοσίευση στην Επίσημη Εφημερίδα, στον ιστότοπο της Γενικής Διεύθυνσης Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων δημοσιεύεται μηνιαία ενημέρωση.

ΠΟΣΑ ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΠΟΥ ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΩΝ ΣΥΝΟΡΩΝ ΤΑ ΟΠΟΙΑ ΚΑΘΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΕΘΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ

ΙΣΠΑΝΙΑ

Αντικατάσταση των πληροφοριών που δημοσιεύθηκαν στην ΕΕ C 102 της 24.3.2021, σ 8.

Το άρθρο 1 του διατάγματος PRE/1282/2007, της 10ης Μαΐου 2007, σχετικά με τα οικονομικά μέσα που πρέπει να αποδεικνύουν οι αλλοδαποί ότι διαθέτουν προκειμένου να μπορούν να εισέλθουν στην Ισπανία ορίζει ότι «το προς απόδειξη ποσό πρέπει να ανέρχεται σε ποσό που αντιπροσωπεύει το 10 % του ακαθάριστου κατώτατου διεπαγγελματικού μισθού σε ευρώ ή του νόμιμου ισοδύναμου σε ξένο νόμισμα, πολλαπλασιαζόμενο επί τον αριθμό των ημερών που προτίθενται να παραμείνουν στην Ισπανία και επί τον αριθμό των ατόμων που ταξιδεύουν υπ’ ευθύνη τους».

Το βασιλικό διάταγμα 817/2021, της 28ης Σεπτεμβρίου 2021, το οποίο καθορίζει τον κατώτατο διεπαγγελματικό μισθό και δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως αριθ. 233, της 29ης Σεπτεμβρίου 2021, προβλέπει το ύψος αυτού σε 32,17 EUR/ημέρα ή σε 965 EUR/μήνα, ανάλογα με το αν ο μισθός καθορίζεται ημερησίως ή μηνιαίως, με ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2021.

Σύμφωνα με την επικαιροποίηση του ποσού του κατώτατου διεπαγγελματικού μισθού που προβλέπεται στο βασιλικό διάταγμα 817/2021, της 28ης Σεπτεμβρίου 2021, οι αλλοδαποί που σκοπεύουν να εισέλθουν στην ισπανική επικράτεια πρέπει να συνεχίσουν να αποδεικνύουν ότι διαθέτουν το ελάχιστο ποσό των 96,50 EUR ανά άτομο και ανά ημέρα, και όσοι προτίθενται να παραμείνουν στην Ισπανία ότι διαθέτουν το ελάχιστο ποσό των 868,50 EUR ή το νόμιμο ισοδύναμο σε ξένο νόμισμα, εάν αυτό απαιτηθεί από τους υπαλλήλους που είναι υπεύθυνοι για τον έλεγχο της εισόδου στην ισπανική επικράτεια και σύμφωνα με τους όρους που καθορίζονται στο προαναφερθέν διάταγμα.

Κατάλογος προηγούμενων δημοσιεύσεων

ΕΕ C 247 της 13.10.2006, σ. 19.

ΕΕ C 77 της 5.4.2007, σ. 11.

ΕΕ C 153 της 6.7.2007, σ. 22.

ΕΕ C 164 της 18.7.2007, σ. 45.

ΕΕ C 182 της 4.8. 2007, σ.18.

ΕΕ C 57 της 1.3.2008, σ. 38.

ΕΕ C 134 της 31.5.2008, σ. 19

ΕΕ C 331 της 31.12.2008, σ. 13.

ΕΕ C 33 της 10.2.2009, σ. 1.

ΕΕ C 36 της 13.2.2009, σ. 100.

ΕΕ C 37 της 14.2.2009, σ. 8.

ΕΕ C 98 της 29.4.2009, σ. 11.

ΕΕ C 35 της 12.2.2010, σ. 7.

ΕΕ C 304 της 10.11.2010, σ. 5.

ΕΕ C 24 της 26.1.2011, σ. 6.

ΕΕ C 157 της 27.5.2011, σ. 8.

ΕΕ C 203 της 9.7.2011, σ. 16.

ΕΕ C 11 της 13.1.2012, σ. 13.

ΕΕ C 72 της 10.3.2012, σ. 44.

ΕΕ C 199 της 7.7.2012, σ. 8.

ΕΕ C 298 της 4.10.2012, σ. 3.

ΕΕ C 56 της 26.2.2013, σ. 13.

ΕΕ C 98 της 5.4.2013, σ. 3.

ΕΕ C 269 της 18.9.2013, σ. 2.

ΕΕ C 57 της 28.2.2014, σ. 2.

ΕΕ C 152 της 20.5.2014, σ. 25.

ΕΕ C 224 της 15.7.2014, σ. 31.

ΕΕ C 434 της 4.12.2014, σ. 3.

ΕΕ C 447 της 13.12.2014, σ. 32.

ΕΕ C 38 της 4.2.2015, σ. 20.

ΕΕ C 96 της 11.3.2016, σ. 7.

ΕΕ C 146 της 26.4.2016, σ. 12.

ΕΕ C 248 της 8.7.2016, σ. 12.

ΕΕ C 111 της 8.4.2017, σ. 11.

ΕΕ C 21 της 20.1.2018, σ. 3.

ΕΕ C 93 της 12.3.2018, σ. 4.

ΕΕ C 153 της 2.5.2018, σ. 8.

ΕΕ C 186 της 31.5.2018, σ. 10.

ΕΕ C 264 της 26.7.2018, σ. 6.

ΕΕ C 366 της 10.10.2018, σ. 12.

ΕΕ C 459 της 20.12.2018, σ. 38.

ΕΕ C 140 της 16.4.2019, σ. 7.

ΕΕ C 178 της 28.5.2020, σ. 3.

ΕΕ C 102 της 24.3.2021, σ. 8.

---

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/28 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/28

---

Ανακοίνωση της Επιτροπής δυνάμει του άρθρου 16 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1008/2008 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινούς κανόνες εκμετάλλευσης των αεροπορικών γραμμών στην Κοινότητα

Κατάργηση υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας που έχουν επιβληθεί σε τακτικές αεροπορικές γραμμές

(Κείμενο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για τον ΕΟΧ)

(2021/C 486/08)

| Κράτος μέλος | Ιταλία |
| --- | --- |
| Σχετικές γραμμές | Comiso – Roma Fiumicino και αντιστρόφως
  Comiso – Milano Linate και αντιστρόφως
  (η επιβολή της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας στις γραμμές Comiso – Milano Malpensa και αντιστρόφως και Comiso– Bergamo Orio al Serio και αντιστρόφως έχει λήξει) |
| Αρχική ημερομηνία έναρξης ισχύος των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας | EE C 69 της 3.3.2020


  EE C 204 της 18.6.2020 |
| Ημερομηνία κατάργησης | 18 Οκτωβρίου 2021 |
| Διεύθυνση στην οποία διατίθεται το κείμενο, καθώς και κάθε πληροφορία και/ή έγγραφα σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας | Ministero delle infrastrutture e della mobilità sostenibili
  Dipartimento per la mobilità sostenibile





  Direzione generale per gli aeroporti, il trasporto aereo e i servizi satellitari |
| Via Giuseppe Caraci, 36 |
| 00157 Roma |
| ΙΤΑΛΙΑ |

Κράτος μέλος

Ιταλία

Σχετικές γραμμές

Comiso – Roma Fiumicino και αντιστρόφως

Comiso – Milano Linate και αντιστρόφως

(η επιβολή της υποχρέωσης παροχής δημόσιας υπηρεσίας στις γραμμές Comiso – Milano Malpensa και αντιστρόφως και Comiso– Bergamo Orio al Serio και αντιστρόφως έχει λήξει)

Αρχική ημερομηνία έναρξης ισχύος των υποχρεώσεων παροχής δημόσιας υπηρεσίας

EE C 69 της 3.3.2020

EE C 204 της 18.6.2020

Ημερομηνία κατάργησης

18 Οκτωβρίου 2021

Διεύθυνση στην οποία διατίθεται το κείμενο, καθώς και κάθε πληροφορία και/ή έγγραφα σχετικά με την υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας

Ministero delle infrastrutture e della mobilità sostenibili

Dipartimento per la mobilità sostenibile

Direzione generale per gli aeroporti, il trasporto aereo e i servizi satellitari

Via Giuseppe Caraci, 36

00157 Roma

ΙΤΑΛΙΑ

Τηλ. +39 0644127190

Email: dg.ta@pec.mit.gov.it

Ιστότοπος: http://www.mit.gov.it

---

V Γνωστοποιήσεις

ΛΟΙΠΕΣ ΠΡΑΞΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Επιτροπή

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/29 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/29

---

Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση συνήθους τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής

(2021/C 486/09)

Η παρούσα κοινοποίηση δημοσιεύεται σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 5 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής (1).

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΝΗΘΟΥΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΠΟΥ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ

«Murfatlar»

PDO-RO-A0030-AM01

Ημερομηνία της κοινοποίησης: 14 Σεπτεμβρίου 2021

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΑΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ

1.   Εισαγωγή νέων οινοποιήσιμων ποικιλιών αμπέλου, ως κύριων ποικιλιών

Οι προδιαγραφές προϊόντος τροποποιούνται ώστε να συμπεριληφθούν οι ακόλουθες οινοποιήσιμες ποικιλίες αμπέλου: Traminez roz για την παραγωγή λευκών οίνων και Mamaia για την παραγωγή ερυθρών οίνων.

Χάρη στις εδαφοκλιματικές συνθήκες στην περιοχή της ΠΟΠ Murfatlar, που χαρακτηρίζονται από την ποιότητα του εδάφους και την άφθονη ηλιακή ακτινοβολία, τα σταφύλια Traminez roz συγκεντρώνουν μεγάλες ποσότητες σακχάρων που βελτιώνουν την ποιότητα των χαρακτηριστικών αρωμάτων της συγκεκριμένης ποικιλίας.

Ο οίνος είναι έντονα αρωματικός και αναδύει άρωμα ροδοπέταλων, κρεμώδης και βελούδινος, με ελαφρώς πικάντικη γεύση που παραπέμπει σε διάφορα μπαχαρικά. Ο οίνος είναι ισορροπημένος, με ξεκάθαρη ορυκτώδη γεύση και μπορεί να ποικίλλει ως προς την απόχρωση, από λευκοκίτρινο έως ρόδινο.

Η ποικιλία Mamaia, μια νεότερη ποικιλία αμπέλου εγκεκριμένη το 1991 στην SCDVV Murfatlar, χαρακτηρίζεται από υψηλή συγκέντρωση σακχάρων (210-230 g/l), μέτρια οξύτητα και καλή χρωματική ένταση.

Χάρη στις αλληλεπιδράσεις μεταξύ θερμοκρασίας/υγρασίας/ηλιακής ακτινοβολίας και ανάγλυφου/εδάφους (ασβεστώδεις μαύρες γαίες σε υποστρώματα ασβεστούχου πηλού), η ποικιλία Mamaia παράγει έναν αρωματικό, βελούδινο, γεμάτο οίνο με ελαφρώς πικάντικη γεύση που παραπέμπει σε διάφορα μπαχαρικά.

Η εισαγωγή των δύο εν λόγω ποικιλιών στην περιοχή Murfatlar διευρύνει το φάσμα των προϊόντων, διαφοροποιεί την παραγωγή οίνων που προέρχονται από αυτόχθονες οινοποιήσιμες ποικιλίες, καλά προσαρμοσμένες στο κλίμα και εδραιώνει τη φήμη της περιοχής Murfatlar.

Το κεφάλαιο IV των προδιαγραφών προϊόντος και τα τμήματα 5.2 και 7 του ενιαίου εγγράφου τροποποιούνται.

2.   Τροποποίηση της γεωγραφικής περιοχής παραγωγής σε συμμόρφωση με τη διοικητική οργάνωση

Ζητείται η επέκταση της οριοθετημένη περιοχής παραγωγής οίνων ΠΟΠ Murfatlar με την προσθήκη του δήμου Cobadin και του χωριού Viișoara που βρίσκονται στην κομητεία Constanța.

Ο δήμος Cobadin και το χωριό Viișoara συνορεύουν στα βόρεια με τις τοποθεσίες Peștera και Ciocârlia και στα νότια με το Chirnogeni (τοποθεσίες που ανήκουν στην περιοχή Murfatlar).

Οι κλιματικές συνθήκες στις τοποθεσίες Cobadin και Viișoara: η θάλασσα, το αλάτι, η ηλιακή ακτινοβολία, η ενέργεια του φωτός (κύρια πηγή σύνθεσης οργανικών ουσιών) έχουν ως αποτέλεσμα την υψηλή συγκέντρωση σακχάρων στα σταφύλια και κατ’ επέκταση στο γλεύκος, παράγοντας μη αφρώδεις οίνους με πλούσια και γεμάτη γεύση που είναι όμως ταυτόχρονα δροσεροί, στρογγυλοί και βελούδινοι με σύνθετο άρωμα και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά παρόμοια με αυτά των μη αφρωδών οίνων ΠΟΠ Murfatlar.

Οι αμπελώνες βρίσκονται σε εκτεθειμένες περιοχές, κυρίως σε πλαγιές, που εξασφαλίζουν πολύ καλή έκθεση στο ηλιακό φως, το οποίο χαϊδεύει τα σταφύλια.

Οι εδαφοκλιματικές συνθήκες στις τοποθεσίες Cobadin και Viișoara είναι πανομοιότυπες με εκείνες της οριοθετημένης περιοχής ΠΟΠ Murfatlar και είναι κατάλληλες για την παραγωγή δροσερών μη αφρωδών οίνων με ποικίλα αρώματα, φρουτώδη ή ανθώδη, γεμάτο σώμα και τις χαρακτηριστικές αποχρώσεις των αρωματικών ποικιλιών.

Όσον αφορά την οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή, θα πρέπει να γίνει μια διόρθωση σχετικά με το χωριό Cuza Vodă, που ανήκει στον δήμο Cuza Vodă και όχι στον δήμο Castelu. Η εν λόγω διόρθωση προκύπτει από τη διοικητική αναδιοργάνωση των περιφερειακών ενοτήτων σύμφωνα με την οποία το χωριό Cuza Vodă πλέον ανήκει στον ομώνυμο δήμο, ο οποίος αποτελείται μόνο από το συγκεκριμένο χωριό.

Το κεφάλαιο III των προδιαγραφών προϊόντος και το τμήμα 6 του ενιαίου εγγράφου τροποποιούνται.

3.   Επιπλέον πληροφορίες σχετικά με τον δεσμό του προϊόντος με τη γεωγραφική περιοχή παραγωγής

Οι προδιαγραφές προϊόντος συμπληρώνονται με πληροφορίες που αφορούν τον δεσμό με τη γεωγραφική περιοχή παραγωγής. Η προσθήκη πληροφοριών σχετικά με την περιοχή, το προϊόν και την αιτιώδη σχέση μεταξύ του προϊόντος και της περιοχής κρίθηκε απαραίτητη με σκοπό την ικανοποιητική περιγραφή τους.

Το κεφάλαιο II των προδιαγραφών προϊόντος και το τμήμα 8 του ενιαίου εγγράφου τροποποιούνται.

4.   Εισαγωγή νέου τύπου παραγόμενου οίνου — οίνος του πάγου

Οι προδιαγραφές προϊόντος συμπληρώνονται με έναν νέο τύπο οίνου — οίνος του πάγου που θα παράγεται φέροντας την ΠΟΠ Murfatlar: μη αφρώδης οίνος που παράγεται με υψηλή συγκέντρωση σακχάρων, από σταφύλια όψιμου τρύγου, για ποικιλίες με έντονο αρωματικό προφίλ, καθώς οι κλιματικές συνθήκες (υγρασία, υπερωρίμανση) της περιοχής ευνοούν τη συγκέντρωση σακχάρων κατά τη διάρκεια της περιόδου όψιμου τρύγου.

Τα κεφάλαια V, VI, X και XI των προδιαγραφών προϊόντος τροποποιούνται χωρίς να επηρεάζεται το ενιαίο έγγραφο.

5.   Ένδειξη των αναλυτικών/οργανοληπτικών χαρακτηριστικών του οίνου του πάγου

Μαζί με την εισαγωγή του εν λόγω τύπου μη αφρώδους οίνου στις προδιαγραφές προϊόντος, περιγράφονται λεπτομερώς τα αναλυτικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του με σκοπό τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τη νομοθεσία για τις ΠΟΠ.

Τροποποιείται το κεφάλαιο XI των προδιαγραφών προϊόντος.

6.   Προσθήκη ειδικών τεχνολογικών πρακτικών για συγκεκριμένους οίνους

Στις προδιαγραφές προϊόντος εισήχθησαν συνθήκες που αφορούν συγκεκριμένες τεχνολογικές διαδικασίες (πρακτικές) — για την παραγωγή ερυθρωπών οίνων, πορτοκαλί οίνων από λευκά σταφύλια, λευκών οίνων που παράγονται με διαβροχή, ερυθρών οίνων που παράγονται με λευκή οινοποίηση και οίνων του πάγου.

Το κεφάλαιο X των προδιαγραφών προϊόντος τροποποιείται χωρίς να επηρεάζεται το ενιαίο έγγραφο.

7.   Διευκρίνιση ορισμένων πτυχών των συνθηκών προώθησης

Με σκοπό τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία, συστηματοποιούνται/διευκρινίζονται ορισμένες πτυχές των προδιαγραφών προϊόντος που αφορούν τις συνθήκες επισήμανσης και εμφιάλωσης των οίνων (για την παραγωγή σταφυλιών της περιοχής).

Το κεφάλαιο ΧΙΙ των προδιαγραφών προϊόντος τροποποιείται χωρίς να επηρεάζεται το ενιαίο έγγραφο.

8.   Σαφής ένδειξη των συνθηκών παραγωγής στην περίπτωση μη συμμόρφωσης

Τροποποιούνται οι προδιαγραφές προϊόντος όσον αφορά τις συνθήκες παραγωγής που ενδέχεται να παρουσιάσουν μη συμμόρφωση. Επισημαίνονται σαφώς οι περιπτώσεις στις οποίες μπορεί να χορηγηθεί κατάλληλη κατάταξη.

Το κεφάλαιο ΧΙV των προδιαγραφών προϊόντος τροποποιείται χωρίς να επηρεάζεται το ενιαίο έγγραφο.

ΕΝΙΑΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

1.   Ονομασία/-ες

Murfatlar

2.   Τυπος γεωγραφικης ενδειξης

ΠΟΠ – Προστατευόμενη ονομασία προέλευσης

3.   Κατηγοριες αμπελοοινικων προϊοντων

| 1. | Οίνος |
| --- | --- |

1.

Οίνος

4.   Περιγραφη του/των οινου/-ων

1.   Αναλυτικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά των λευκών/ερυθρωπών οίνων

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι μη αφρώδεις οίνοι Murfatlar είναι κρεμώδεις με γεμάτο σώμα· οι οίνοι που παράγονται από αρωματικές και ημιαρωματικές λευκές ποικιλίες διαθέτουν έντονα ποικιλιακά χαρακτηριστικά, ενώ οι ερυθροί οίνοι περιέχουν βελούδινες τανίνες που μετριάζουν τη σκληράδα και τη στυφότητα που είναι χαρακτηριστικές των ποικιλιών.

Ευχάριστοι οίνοι, με έντονες νότες ώριμων φρούτων (κίτρινων ή κόκκινων), πυκνοί και σαρκώδεις, τολμηρά εκφραστικοί, σχεδόν «επιδεικτικοί» με καλά ενσωματωμένη οξύτητα και γλυκερικό αλκοολικό βαθμό που προσδίδει ελαφρώς γλυκιά γεύση στον οίνο.

Οι μη αφρώδεις λευκοί οίνοι έχουν από πρασινοκίτρινο έως χρυσοκίτρινο χρώμα, στην όσφρηση φέρνουν αρώματα εξωτικών φρούτων, εσπεριδοειδών, ανθώδη αρώματα ανθέων αμπέλου, θερισμένου σανού, γιασεμιού και Robinia pseudoacacia. Η γεύση των οίνων είναι δροσερή, φρουτώδης, βελούδινη και κατά την παλαίωση, το άρωμα ορισμένων ποικιλιών εξελίσσεται σε ένα σύνθετο μπουκέτο.

Μη αφρώδεις ερυθρωποί οίνοι, χρώματος ροζ (απαλό ή έντονο) με αρώματα εξωτικών φρούτων και εσπεριδοειδών, με δροσερή, αναζωογονητική γεύση, ισορροπημένοι με φρουτώδη επίγευση.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

15,00

Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

11,00

Ελάχιστη ολική οξύτητα:

3,5 σε γραμμάρια ανά λίτρο, εκφραζόμενη ως τρυγικό οξύ

Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο):

18

Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο):

350

2.   Αναλυτικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά — ερυθροί οίνοι

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι μη αφρώδεις ερυθροί οίνοι είναι βελούδινοι, σύνθετοι, με χρώματα που ποικίλλουν από το ρουμπινί έως το λαμπερό κόκκινο. Αναδύουν αρώματα ώριμων κόκκινων φρούτων, δαμάσκηνων, μαύρων φρούτων του δάσους, έχουν γεμάτη και πλούσια γεύση με καλά ενσωματωμένη οξύτητα και τανίνες. Κατά την παλαίωση, οι οίνοι αποκτούν οσφρητικές αποχρώσεις μπαχαρικών και σοκολάτας.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

15,00

Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

11,00

Ελάχιστη ολική οξύτητα:

3,5 σε γραμμάρια ανά λίτρο, εκφραζόμενη ως τρυγικό οξύ

Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο):

20

Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο):

200

3.   Αναλυτικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά — οίνος του πάγου

ΣΥΝΟΠΤΙΚΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Ο λευκός οίνος του πάγου είναι διαυγής με κρυσταλλική λάμψη και χρυσοκίτρινο χρώμα. Χαρακτηρίζεται από το φρέσκο άρωμα υπερώριμων, χυμωδών λευκόσαρκων φρούτων και την κρεμώδη γεύση πορτοκαλιών, βερίκοκων, σακχαρόπηκτων εξωτικών φρούτων και ανανά.

Ο ερυθρωπός οίνος του πάγου είναι διαυγής με κρυσταλλική λάμψη και ροζ χρώμα. Χαρακτηρίζεται από το φρέσκο άρωμα μούρων και υπερώριμων μήλων και από την κρεμώδη γεύση του.

Ο ερυθρός οίνος του πάγου είναι διαυγής με κρυσταλλική λάμψη και χρώμα κόκκινο ιώδες. Χαρακτηρίζεται από το άρωμα των ώριμων φρούτων του δάσους και τη γεμάτη, κρεμώδη γεύση του.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

15,00

Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol):

11,00

Ελάχιστη ολική οξύτητα:

4,5 σε γραμμάρια ανά λίτρο, εκφραζόμενη ως τρυγικό οξύ

Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο):

20

Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο):

350

5.   Οινοποιητικες πρακτικες

5.1.   Ειδικές οινοποιητικές πρακτικές

Ειδική οινοποιητική πρακτική

Παραγωγή λευκών οίνων από ερυθρές ποικιλίες

Τεχνολογική διαφοροποίηση —η παραγωγή λευκών οίνων από κόκκινα σταφύλια με το παραγόμενο προϊόν να ονομάζεται «blanc de noirs»— είναι η τεχνολογία της λευκής οινοποίησης κόκκινων σταφυλιών με αξιοποίηση του δυναμικού των ερυθρών ποικιλιών αμπέλου που προσφέρουν οίνους με γεμάτο σώμα οι οποίοι χαρακτηρίζονται από λεπτή, ελαφρώς φυτική, κομψή γεύση με ανθώδεις και φρουτώδεις νότες. Η οξύτητα των οίνων τονίζει τη φρεσκάδα τους και ο ανόργανος χαρακτήρας τους καθιστά πιο σύνθετους.

Μη αφρώδεις λευκοί οίνοι που παράγονται με τη χρήση διαβροχής· ερυθρωποί οίνοι από λευκά σταφύλια.

Τα σταφύλια των ποικιλιών Pinot Gris και Traminer Roz με φλοιούς σε αποχρώσεις ιώδους, φαιόχρωμου ιώδους και κυανόφαιου (Pinot Gris), ιριδίζοντος ροζ και γκριζωπού ροζ (Traminer Roz) προσφέρουν μη αφρώδεις οίνους με κρυσταλλική εμφάνιση σε λευκοκίτρινες, αχυροκίτρινες έως ροζ αποχρώσεις. Ανάλογα με την επιλογή του παραγωγού, μπορούν να παραχθούν εξίσου μη αφρώδεις λευκοί οίνοι και ερυθρωποί οίνοι.

Μη αφρώδης πορτοκαλί οίνος από λευκά σταφύλια —με ελκυστικά χρώματα από πορτοκαλοκίτρινο έως χάλκινο, με σύνθετη δομή, ένα δροσερό, εκφραστικό αρωματικό μπουκέτο με τόνους καρυδόψιχας, μελιού και κηρήθρας, πολύ πιο πλούσιος σε τανίνες από τους μη αφρώδεις λευκούς οίνους.

Η τεχνολογία για την παραγωγή των εν λόγω οίνων διαφέρει από τη συνήθη τεχνολογία παραγωγής μη αφρωδών λευκών οίνων ως προς τη διαδικασία διαβροχής του γλεύκους λευκών σταφυλιών με τα στέμφυλα, με την περίοδο διαβροχής να εξαρτάται από τη χρωματική ένταση του οίνου την οποία επιθυμεί ο παραγωγός.

Ειδική οινοποιητική πρακτική

Οίνος του πάγου

Οι εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής (μεγάλη ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας, διαφορά θερμοκρασίας μεταξύ ημέρας και νύχτας, όψιμες ομίχλες, υψηλή υγρασία) έχουν ως αποτέλεσμα την υψηλή συγκέντρωση σακχάρων στα σταφύλια, ακόμη και την υπερωρίμανση και είναι ιδανικές για την παραγωγή οίνου του πάγου. Ο οίνος παράγεται χωρίς πρόσθετα, από υγιή σταφύλια που δεν έχουν προσβληθεί από ασθένεια ή ευγενή σήψη, τα οποία αφήνονται να παγώσουν στο αμπέλι για αρκετές συνεχόμενες ημέρες και συγκομίζονται στα τέλη Νοεμβρίου/Δεκεμβρίου.

Αν οι κλιματικές συνθήκες δεν επιτρέπουν τη φυσική ψύξη των σταφυλιών στο αμπέλι χωρίς τα σταφύλια να προσβληθούν από μύκητες, μπορούν να συγκομιστούν χειρωνακτικά σε καφάσια και να διατηρηθούν σε θερμοκρασίες υπό του μηδενός σε ψυκτικό θάλαμο.

Τα σταφύλια των ποικιλιών Chardonnay, Pinot Gris, Riesling Italian, Muscat Ottonel, Tămâioasă Românească, Traminer Roz και red Pinot Noir είναι γνωστά, στο πλαίσιο της ΠΟΠ Murfatlar, για την υψηλή συγκέντρωσή τους σε σάκχαρα και για το αρωματικό τους προφίλ που είναι οι λόγοι για τους οποίους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή οίνου του πάγου.

Με την αφυδάτωση, την ψύξη και την απόψυξη των σταφυλιών (με φυσικό τρόπο στο αμπέλι ή τεχνητά σε ψυκτικό θάλαμο) υπάρχει απώλεια νερού και σημειώνεται αύξηση της συγκέντρωσης σακχάρων. Με την ψύξη και την απόψυξη, τα σταφύλια αποκτούν αρώματα μήλων, βερίκοκων, μάνγκο, εσπεριδοειδών, σύκων, σμέουρων και μούρων και συγκεντρώνουν περισσότερη γλυκύτητα την οποία διατηρούν εάν υποβληθούν σε έκθλιψη ενώ είναι παγωμένα.

5.2.   Μέγιστες αποδόσεις

1.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Sauvignon, Riesling italian, Riesling de Rhin, Fetească regală, Fetească albă

15 000 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

2.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Tămâioasă românească, Crâmpoșie, Columna, Traminer roz

15 000 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

3.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Muscat Ottonel, Pinoit noir, Syrah, Burgund mare

14 300 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

4.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Chardonnay, Pinot gris

13 600 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

5.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Cabernet Sauvignon

12 900 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

6.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Mamaia

12 000 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

7.   οίνος του πάγου

6 000 χιλιόγραμμα σταφυλιών ανά εκτάριο

8.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Sauvignon, Riesling Italian, Riesling de Rhin, Fetească regală, Fetească albă

105 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

9.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Tămâioasă românească, Crâmpoșie, Columna, Traminer roz

105 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

10.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Merlot, Fetească neagră

105 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

11.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Muscat Ottonel, Pinoit noir, Syrah, Burgund mare

100 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

12.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Chardonnay, Pinot gris

95 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

13.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Cabernet Sauvignon

90 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

14.   κατά την πλήρη ωρίμαση της συγκομιδής — Mamaia

84 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

15.   οίνος του πάγου

18 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

6.   Οριοθετημενη γεωγραφικη περιοχη

Η οριοθετημένη περιοχή για την αμπελοκαλλιέργεια, τη βελτίωση και την εμφιάλωση των οίνων με την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης Murfatlar αποτελείται από τις ακόλουθες τοποθεσίες της κομητείας Constanța:

προστατευόμενη ονομασία προέλευσης «Murfatlar»:

| — | πόλη Murfatlar — χωριά Murfatlar και Siminoc· |
| --- | --- |

—

πόλη Murfatlar — χωριά Murfatlar και Siminoc·

| — | δήμος Valu lui Traian — χωριό Valu lui Traian· |
| --- | --- |

—

δήμος Valu lui Traian — χωριό Valu lui Traian·

| — | δήμος Poarta Albă — χωριά Poarta Albă και Nazarcea· |
| --- | --- |

—

δήμος Poarta Albă — χωριά Poarta Albă και Nazarcea·

| — | πόλη Ovidiu — δήμος Ovidiu, χωριό Poiana· |
| --- | --- |

—

πόλη Ovidiu — δήμος Ovidiu, χωριό Poiana·

| — | δήμος Ciocârlia — χωριό Ciocârlia· |
| --- | --- |

—

δήμος Ciocârlia — χωριό Ciocârlia·

| — | δήμος Cobadin — χωριό Viișoara· |
| --- | --- |

—

δήμος Cobadin — χωριό Viișoara·

υπο-ονομασία προέλευσης «Medgidia» που μπορεί να συνοδεύει ή όχι την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης:

| — | πόλη Medgidia — τοποθεσίες Medgidia, Remus Opreanu, Valea Dacilor· |
| --- | --- |

—

πόλη Medgidia — τοποθεσίες Medgidia, Remus Opreanu, Valea Dacilor·

| — | δήμος Castelu — χωριά Castelu, Nisipari· |
| --- | --- |

—

δήμος Castelu — χωριά Castelu, Nisipari·

| — | δήμος Cuza Vodă — χωριό Cuza Vodă· |
| --- | --- |

—

δήμος Cuza Vodă — χωριό Cuza Vodă·

| — | δήμος Siliştea — χωριό Siliştea· |
| --- | --- |

—

δήμος Siliştea — χωριό Siliştea·

| — | δήμος Tortoman — χωριό Tortoman· |
| --- | --- |

—

δήμος Tortoman — χωριό Tortoman·

| — | δήμος Peștera — χωριά Peștera, Ivrinezu Mic· |
| --- | --- |

—

δήμος Peștera — χωριά Peștera, Ivrinezu Mic·

| — | δήμος Mircea Vodă — χωριά Mircea Vodă, Satu Nou, Ţibrinu, Gherghina· |
| --- | --- |

—

δήμος Mircea Vodă — χωριά Mircea Vodă, Satu Nou, Ţibrinu, Gherghina·

| — | δήμος Saligny — χωριά Saligny, Ștefan Cel Mare. |
| --- | --- |

—

δήμος Saligny — χωριά Saligny, Ștefan Cel Mare.

υπο-ονομασία προέλευσης «Cernavodă» που μπορεί να συνοδεύει ή όχι την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης:

| — | πόλη Cernavodă — δήμος Cernavodă· |
| --- | --- |

—

πόλη Cernavodă — δήμος Cernavodă·

| — | δήμος Seimeni — χωριά Seimeni, Seimenii Mici· |
| --- | --- |

—

δήμος Seimeni — χωριά Seimeni, Seimenii Mici·

| — | δήμος Rasova — Rasova, Cochirleni. |
| --- | --- |

—

δήμος Rasova — Rasova, Cochirleni.

7.   Κυρια/-ες οινοποιησιμη/-ες ποικιλια/-ες αμπελου

Burgund Mare N - Grosser burgunder, Grossburgunder, Blaufrankisch, Kekfrankos, Frankovka, Limberger

Cabernet Sauvignon N - Petit Vidure, Burdeos tinto

Chardonnay B - Gentil blanc, Pinot blanc Chardonnay

Columna B

Crâmpoșie B

Fetească albă B - Păsărească albă, Poama fetei, Mädchentraube, Leanyka, Leanka

Fetească neagră N - Schwarze Mädchentraube, Poama fetei neagră, Păsărească neagră, Coada rândunicii

Fetească regală B - Königliche Mädchentraube, Königsast, Kiralyleanka, Dănășană, Galbenă de Ardeal

Mamaia N

Merlot N - Bigney rouge

Muscat Ottonel B - Muscat Ottonel blanc

Pinot Gris G - Affumé, Grauer Burgunder, Grauburgunder, Grauer Mönch, Pinot cendré, Pinot Grigio, Ruländer

Pinot Noir N - Blauer Spätburgunder, Burgund mic, Burgunder roter, Klävner Morillon Noir

Riesling de Rhin B - Weisser Riesling, White Riesling

Riesling italian B - Olasz Riesling, Olaszriesling, Welschriesling

Sauvignon B - Green sauvignon

Syrah N - Shiraz, Petit Syrah

Traminer Rose Rs - Rosetraminer, Savagnin Rose, Gewürztraminer

Tămâioasă românească B - Rumänische Weihrauchtraube, Tamianka

8.   Περιγραφη του/των δεσμου/-ων

8.1.   Λεπτομέρειες της γεωγραφικής περιοχής

Η περιοχή Murfatlar βρίσκεται στο οροπέδιο της Νότιας Δοβρουτσάς και εκτείνεται και στις δυο πλευρές της κοιλάδας Carasu και του παράλληλου 44o15’B. Από γεωγραφικής άποψης, η οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή Murfatlar βρίσκεται στη νοτιοανατολική Ρουμανία, μεταξύ του Δούναβη και της Μαύρης Θάλασσας, στο κέντρο του οροπεδίου της Δοβρουτσάς.

Η περιοχή ευνοείται από την υψηλή ποσότητα ηλιακής ακτινοβολίας και τις πλούσιες ηλιοθερμικές πηγές ενώ το μέσο ύψος βροχόπτωσης είναι το χαμηλότερο στη χώρα. Το έδαφος, που αποτελείται κυρίως από ασβεστόλιθο με κελύφη και είναι πλούσιο σε ανθρακικό ασβέστιο, είναι καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα των οίνων.

Όλες οι συνθήκες του φυσικού περιβάλλοντος, ειδικά οι εδαφολογικές και ηλιοθερμικές συνθήκες, ευνοούν ιδιαίτερα την αμπελοκαλλιέργεια και την παραγωγή προϊόντων υψηλής ποιότητας. Το έλλειμμα σε υγρασία μπορεί να αντιμετωπιστεί με ένα καλά οργανωμένο σύστημα άρδευσης.

Το γεωλογικό υπόστρωμα αποτελείται από ασβεστούχο πηλό και ασβεστούχα ιζήματα που καλύπτουν τους τριτογενείς ασβεστόλιθους, τους ασβεστόλιθους της Μεσοζωικής περιόδου και τους ασβεστώδεις ψαμμίτες του οροπεδίου της Νότιας Δοβρουτσάς καθώς και από διλουβιακά και κολλουβιακά υλικά.

Το ανάγλυφο είναι τραπεζοειδές, με απόλυτα υψόμετρα των 100-130 m και αποτελείται κυρίως από κρητιδικούς και σαρματικούς ασβεστόλιθους που έχουν εναποτεθεί πάνω σε προκάμβριο υπόβαθρο και καλύπτονται από ένα στρώμα ασβεστούχου πηλού της τεταρτογενούς περιόδου, πάχους 400 m, το οποίο κατατέμνεται από κοιλάδες με πολύ απότομες βραχώδεις πλαγιές (15°-30°) τύπου «κουέστας» (η αριστερή πλαγιά της ασυμμετρικής κοιλάδας του Carasu) ή σχετικά συμμετρικές, τύπου φαραγγιού, που έχουν διαμορφωθεί από έντονες διεργασίες σχηματισμού πρανών, που ανακόπτονται τοπικά από την κατασκευή αναβαθμίδων και άλλα ανθρωπογενή αντιδιαβρωτικά μέτρα που στοχεύουν στην ανάπτυξη της γεωργίας (ειδικά της αμπελοκαλλιέργειας).

Το κλίμα είναι ηπειρωτικό, με ήπιο χειμώνα, καλοκαίρι με καύσωνες και ξηρασίες, πρώιμη άνοιξη και όψιμο φθινόπωρο, ιδανικό για την ωρίμαση και την υπερωρίμαση των σταφυλιών. Το ηλιοθερμικό δυναμικό είναι από τα υψηλότερα στη Ρουμανία, με ηλιακή ακτινοβολία που φτάνει τα 130 kcal/cm2, 2 220-2 300 ώρες ηλιοφάνειας και θετικές θερμοκρασίες 4 200 °C/έτος.

Το τοπικό κλίμα διαμορφώνεται κυρίως από τον Δούναβη – κανάλι Εύξεινου Πόντου που διασχίζει τον αμπελώνα με κατεύθυνση από δυτικά προς ανατολικά και αντανακλά το ηλιακό φως και χάρη στη θερμική αδράνεια το μεταδίδει στις γειτονικές περιοχές. Τα πρανή του Δούναβη στο κανάλι Εύξεινου Πόντου και οι διαφορές θερμοκρασίας μεταξύ του εδάφους και της υδάτινης μάζας δημιουργούν ρεύματα αέρα που αλληλεπικαλύπτονται με την κίνηση των ανέμων από την κεντρική Δοβρουτσά. Ο ετήσιος μέσος όρος των ημερήσιων μέγιστων θερμοκρασιών πλησιάζει τους 0 °C κατά τη διάρκεια του χειμώνα και τους 28 °C το καλοκαίρι.

Τα αντιπροσωπευτικά εδάφη είναι στέπες τύπου τσερνοζέμ και μολισόλ (ασβεστώδεις μαύρες γαίες, τυπικές μαύρες γαίες) σε ασβεστούχα υποστρώματα, τυπικά και λιθικά ασβεστολιθικά οργανοχουμικά εδάφη (rendzina), εδάφη regosol και erodisol σε πρανή που έχουν υποστεί σε μεγάλο βαθμό φυσική αποσάθρωση ή αποσάθρωση λόγω της δραστηριότητας των ανθρώπων ή των ζώων.

8.2.   Λεπτομέρειες του προϊόντος

Ανάλογα με την ποικιλία, τις ειδικές συνθήκες της αμπελουργικής περιόδου και τη στιγμή του τρύγου, η προστατευόμενη ονομασία προέλευσης Murfatlar παρέχει ποικιλία οίνων, από ξηρούς έως γλυκείς, η οποία δίνει μια εικόνα της ποιοτικής ποικιλομορφίας της παραγωγής οίνου. Οι οίνοι με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης «Murfatlar» μπορεί να είναι λευκοί, ερυθροί ή ερυθρωποί.

Οι λευκοί οίνοι είναι διαυγείς και λαμπεροί στην εμφάνιση και έχουν χρώμα από πρασινοκίτρινο έως χρυσοκίτρινο. Έχουν βελούδινη γεύση και στην όσφρηση είναι τυπικοί των ποικιλιών από τις οποίες παράγονται.

Οι ερυθροί οίνοι είναι διαυγείς και λαμπεροί στην εμφάνιση και έχουν χρώμα από ρουμπινί έως έντονο πορφυρό. Έχουν γεμάτη γεύση και στην όσφρηση είναι τυπικοί των ποικιλιών από τις οποίες παράγονται. Ανάλογα με την περιεκτικότητα σε σάκχαρα, κατά τον τρύγο, οι οίνοι μπορούν να επισημαίνονται με τις παραδοσιακές ενδείξεις που επιτρέπονται βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας (τρύγος όταν τα σταφύλια έχουν ωριμάσει πλήρως, όψιμος τρύγος, τρύγος όταν τα σταφύλια έχουν υποστεί ευγενή σήψη).

Η ιδιαιτερότητα του οίνου με ΠΟΠ Murfatlar έγκειται στα χαρακτηριστικά του γλεύκους σταφυλιών από το οποίο παράγεται. Τα εν λόγω χαρακτηριστικά σχετίζονται με τις ποικιλίες αμπέλου, οι οποίες ευνοούνται από μακρές περιόδους ηλιοφάνειας, με ηλιοθερμικές πηγές από τις πλουσιότερες στη χώρα και χαμηλά επίπεδα βροχόπτωσης. Οι εν λόγω παράγοντες συμβάλλουν στην καλύτερη ωρίμαση των σταφυλιών που έχει ως αποτέλεσμα την πλούσια περιεκτικότητα σε σάκχαρα του γλεύκους. Η επίδραση της θάλασσας είναι αισθητή στην περιοχή. Η θάλασσα είναι ιδιαίτερα ευεργετική το φθινόπωρο καθώς αποκτά θερμορυθμιστικό ρόλο. Ο Δούναβης έχει επίσης επίδραση στην περιοχή της Cernavodă και ιδίως στις γειτονικές φυτεύσεις. Το έδαφος, που είναι πλούσιο σε ανθρακικό ασβέστιο, είναι καθοριστικός παράγοντας για την ποιότητα των οίνων.

8.3.   Αιτιώδης αλληλεπίδραση

Στην περιοχή της ΠΟΠ Murfatlar οι ποικιλίες επιλέγονται με προσοχή ώστε να παράγουν οίνους υψηλής ποιότητας. Οι καλλιεργητικές μέθοδοι έχουν σκοπό να αξιοποιήσουν στο έπακρο την ηλιοφάνεια μέσα από το αραίωμα των τσαμπιών και να διαχειριστούν αποδοτικά την ποιότητα του τρύγου μέσα από την εξακρίβωση των επιπέδων σακχάρων, οξύτητας και αρώματος. Η εφαρμοζόμενες οινοποιητικές πρακτικές και η τεχνογνωσία του οινοπαραγωγού, σε συνδυασμό με τις εδαφοκλιματικές συνθήκες, καθιστούν δυνατή την παραγωγή ποιοτικών οίνων. Οι παραγόμενοι οίνοι είναι γεμάτοι, φρουτώδεις και εύκολα αναγνωρίσιμοι — ειδικότερα οι λευκοί οίνοι με τα αρώματα ώριμων φρούτων και φρέσκων εσπεριδοειδών, οι ερυθρωποί οίνοι ανοιχτού ροζ χρώματος και οι ερυθροί οίνοι με τις ήπιες τανίνες τους.

Ο συνδυασμός του κλίματος (φρεσκάδα και ωρίμαση), του εδάφους (ασβεστώδεις γαίες και τυπικές γαίες πάνω σε ασβεστούχα υποστρώματα για την εξισορρόπηση των θρεπτικών συστατικών), της καλλιέργειας (επιλογή ποικιλιών, πυκνότητα φύτευσης, διαχείριση του φυλλώματος, αποφάσεις σχετικά με τον τρύγο), των οινοποιητικών πρακτικών και της τεχνογνωσίας του οινοπαραγωγού εξασφαλίζουν: φρεσκάδα και γεμάτο, φρουτώδες άρωμα για τους λευκούς και ερυθρωπούς οίνους και ήπιες τανίνες και γεμάτο, βελούδινο άρωμα για τους ερυθρούς οίνους.

Τα ξηρά εδάφη σε ασβεστολιθικό υπόστρωμα (ορατό σε πολλά σημεία), το έντονα ηπειρωτικό κλίμα με πολύ θερμό καλοκαίρι, παρατεταμένο φθινόπωρο και αραιή και ανισομερώς κατανεμημένη βροχόπτωση (βρέχει κατά τους ανοιξιάτικους μήνες και στα τέλη του φθινοπώρου) αλλά, κυρίως, ο ήλιος που εκπέμπει άφθονη ζέστη και φως καθιστούν την περιοχή έναν παράδεισο για την καλλιέργεια των ευγενών ποικιλιών αμπέλου. Στη διάρκεια των ετών, οι εν λόγω παράγοντες επιτρέπουν στα σταφύλια να υπερωριμάσουν και να εμπλουτιστούν με ευγενή σήψη (Botrytis cinerea).

8.4.   Ανθρώπινοι παράγοντες

Γραπτές μαρτυρίες σχετικά με την παράδοση της παραγωγής οίνου της περιοχής Murfatlar άφησε ο περίφημος Ρωμαίος ποιητής Publius Ovidius Naso (Οβίδιος), ο οποίος έζησε εξόριστος στην Tomis μεταξύ του 9ου και του 17ου μ.Χ.

Ο Vasile Pârvan (Ρουμάνος αρχαιολόγος Βασίλε Πάρβαν) ανέφερε ότι «...αρκετά κοσμικά και θρησκευτικά μνημεία που βρέθηκαν στην περιοχή απεικονίζουν μορφές της μυθολογίας στεφανωμένες με βλαστούς και σταφύλια, γεγονός που καταδεικνύει την ύπαρξη της λατρείας του θεού Διόνυσου (Βάκχου)».

Κατά τον Μεσαίωνα, οι αμπελώνες συνέχισαν να αποτελούν κληρονομιά ανεκτίμητης αξίας για τις ρουμανικές χώρες και οι αμπελοκαλλιεργητές και οι οινοποιοί θεωρούνταν ανώτερη κατηγορία γεωργών, όπως περιγράφεται στις γραπτές μαρτυρίες εκείνης της εποχής. Αυτό εξηγεί την ιδιαίτερη προσοχή που έδιναν οι αυλές των ευγενών στην αμπελοοινική παράδοση τιμωρώντας τους αμπελοκαλλιεργητές που άφηναν τους αμπελώνες ακαλλιέργητους.

Αναφυτεύτηκαν αμπέλια στο χωριό Viișoara ως ανταμοιβή για τους ντόπιους που τιμούσαν το ευγενές επάγγελμα του αμπελοκαλλιεργητή, το οποίο δεν ξεχάστηκε και αναπτυσσόταν πριν από την κομμουνιστική περίοδο. Το Viișoara, λοιπόν, έγινε ξανά αυτό που ήταν άλλοτε: το χωριό μέσα στα αμπέλια. Το χωριό πήρε το όνομα Viișoara το 1926. Έως τότε, ονομαζόταν Valea Caceamac, ένα όνομα που χρονολογείται από την εποχή που η Δοβρουτσά βρισκόταν υπό οθωμανική κυριαρχία. Υπάρχουν δύο πιθανές μεταφράσεις του ονόματος στα τουρκικά, ανάλογα με τη διάλεκτο.

Μετά τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο, το ρουμανικό κράτος προχώρησε στην ανακαίνιση των οδικών δικτύων σε ολόκληρη τη χώρα και ειδικότερα στη Δοβρουτσά που είχε καταστραφεί και ακόμη έφερε νωπά τα σημάδια από τις βιαιοπραγίες του πολέμου. Κατά τη διάρκεια της ανακαίνισης, αποκαταστάθηκε και η Ρωμαϊκή οδός που οδηγεί από την πόλη Tomis (σημερινή Constanța) στο Tropaeum Traiani (περιοχή Adamclisi). Λόγω της νέας οδού, οι κάτοικοι του Caceamac μετοίκισαν 2 χιλιόμετρα ανατολικότερα, εκατέρωθεν της Ρωμαϊκής οδού. Για λίγο καιρό, το χωριό ήταν γνωστό και ως Satul dintre Vii (το χωριό μέσα στα αμπέλια) απ’ όπου προέρχεται και το νέο όνομα της Viișoara με την αμπελοκαλλιέργεια να είναι η κύρια δραστηριότητα των κατοίκων.

Στην περιοχή Murfatlar, το 1907 αρκετές ποικιλίες αμπέλου, όπως Chardonnay, Pinot Gris, Pinot Noir και Muscat Ottonel, φυτεύτηκαν για πειραματικούς σκοπούς με πρωτοβουλία δύο Ρουμάνων οινοπαραγωγών, του Gheorghe Nicoleanu και του Vasile Brezeanu. Τα αποτελέσματα ήταν εκπληκτικά.

Επιπλέον, αυτόχθονες ρουμανικές ποικιλίες (όπως Fetească Regală και Fetească Neagră) επίσης φυτεύτηκαν αργότερα στους αμπελώνες, αφού τα ιδρύματα πειραματικής έρευνας είχαν επιλέξει και αναπτύξει ισχυρά υβρίδια με δυνατότητες απόδοσης υψηλής ποιότητας, με μοσχεύματα από ρουμανικές ποικιλίες. Εδώ, οι συγκεκριμένες ποικιλίες βρήκαν πρόσφορο έδαφος για να αναπτυχθούν, με χαμηλότερα επίπεδα βροχόπτωσης και περισσότερο ηλιόλουστες μέρες που διασφαλίζουν καλύτερη συγκέντρωση σακχάρων και αρώματος. Η ίδρυση του Σταθμού Αμπελοοινικής Έρευνας και Ανάπτυξης του Murfatlar το 1927 είχε ως αποτέλεσμα μια σημαντική ανάπτυξη ποικιλιών: Sauvignon, Muscat Ottonel, Traminer Rose, Riesling Italian, Cabernet Sauvignon και Merlot.

9.   Ουσιωδεις περαιτερω προϋποθεσεις (συσκευασια, επισημανση, αλλες προϋποθεσεις)

Συνθήκες εμπορίας

Νομικό πλαίσιο:

Στην εθνική νομοθεσία

Τύπος πρόσθετης προϋπόθεσης:

Συμπληρωματικές διατάξεις σχετικά με την επισήμανση

Περιγραφή της προϋπόθεσης:

Στην προστατευόμενη ονομασία προέλευσης Murfatlar μπορεί να προστεθεί μία από τις ακόλουθες μοναδικές ονομασίες αμπελώνα, ανάλογα με τις επιθυμίες των παραγωγών:

| α) | για την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης «Murfatlar»: BASARABI, VALUL ROMAN, BISERICA VECHE, POARTA ALBĂ, SIMINOC, CIOCÂRLIA, PIATRA ROŞIE, NAZARCEA· |
| --- | --- |

α)

για την προστατευόμενη ονομασία προέλευσης «Murfatlar»: BASARABI, VALUL ROMAN, BISERICA VECHE, POARTA ALBĂ, SIMINOC, CIOCÂRLIA, PIATRA ROŞIE, NAZARCEA·

| β) | για την υπο-ονομασία προέλευσης «Medgidia»: VALEA DACILOR, CETATE, MIRCEA VODĂ, SATU NOU, CUZA VODĂ, TORTOMAN, SILIŞTEA, ŢIBRINU· |
| --- | --- |

β)

για την υπο-ονομασία προέλευσης «Medgidia»: VALEA DACILOR, CETATE, MIRCEA VODĂ, SATU NOU, CUZA VODĂ, TORTOMAN, SILIŞTEA, ŢIBRINU·

| γ) | για την υπο-ονομασία προέλευσης «Cernavodă»: DEALU VIFORUL, DEALU HINOG, COCHIRLENI, RASOVA, SEIMENI. |
| --- | --- |

γ)

για την υπο-ονομασία προέλευσης «Cernavodă»: DEALU VIFORUL, DEALU HINOG, COCHIRLENI, RASOVA, SEIMENI.

Σύνδεσμος προς τις προδιαγραφές προϊόντος

https://www.onvpv.ro/sites/default/files/caiet_de_sarcini_doc_murfatlar_modif_cf_cererii_683_19.04.2021_no_track_changes_4.pdf

---

(1)  ΕΕ L 9 της 11.1.2019, σ. 2.

---

| 3.12.2021 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 486/39 |
| --- | --- | --- | --- |

3.12.2021

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 486/39

---

Δημοσίευση κοινοποίησης σχετικά με την έγκριση τυπικής τροποποίησης προδιαγραφών προϊόντος για ονομασία στον αμπελοοινικό τομέα σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφοι 2 και 3 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής

(2021/C 486/10)

Η παρούσα κοινοποίηση δημοσιεύεται σύμφωνα με το άρθρο 17 παράγραφος 5 του κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμού (ΕΕ) 2019/33 της Επιτροπής (1).

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ ΤΥΠΙΚΗΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΕΝΙΑΙΟΥ ΕΓΓΡΑΦΟΥ

«Côtes de Duras»

PDO-FR-A0165-AM01

Ημερομηνία κοινοποίησης: 1 Οκτωβρίου 2021

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΑΙΤΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΕΓΚΡΙΘΕΙΣΑΣ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ

1.   Επίσημος γεωγραφικός κώδικας

Οι δήμοι της γεωγραφικής περιοχής και της άμεσα γειτνιάζουσας περιοχής επικαιροποιήθηκαν με βάση τον επίσημο γεωγραφικό κώδικα.

Τα όρια της περιοχής παραμένουν ως έχουν.

Το ενιαίο έγγραφο τροποποιείται στα σημεία 6 και 9.

2.   Ερυθρωποί οίνοι

Οι ποικιλίες semillon B, sauvignon B, sauvignon gris G και muscadelle B προστίθενται στον κατάλογο των επιτρεπόμενων δευτερευουσών ποικιλιών για την παραγωγή ερυθρωπών οίνων.

Οι δευτερεύουσες ποικιλίες επιτρέπεται να καλλιεργούνται στο 20 % της εκμετάλλευσης.

Κατά την ανάμειξη, η αναλογία όλων των δευτερευουσών ποικιλιών είναι μικρότερη ή ίση με 20 %, εκ της οποίας το 10 % κατά μέγιστο αποτελείται από το σύνολο των ποικιλιών sauvignon B και sauvignon gris G και το 10 % από την ποικιλία muscadelle B.

Η εισαγωγή λευκών ποικιλιών στους ερυθρωπούς οίνους διασφαλίζει τη φρεσκάδα και τον οργανοληπτικό χαρακτήρα τους που μπορεί να απειλούνται από ορισμένους κλιματικούς κινδύνους (ιδίως λόγω των υψηλών θερμοκρασιών μετά την ωρίμαση).

Η προσθήκη αυτή δεν επηρεάζει την ποιότητα του προϊόντος.

Η τροποποίηση αυτή δεν επιφέρει αλλαγές στο ενιαίο έγγραφο.

3.   Μέσο μέγιστο φορτίο ανά αμπελοτεμάχιο

Το μέσο μέγιστο φορτίο ανά αμπελοτεμάχιο των λευκών ξηρών οίνων αναθεωρήθηκε προς τα κάτω ώστε να αντιστοιχεί στο επίπεδο των ερυθρών και των ερυθρωπών οίνων, προκειμένου να διευκολυνθούν οι διαδικασίες ελέγχου.

Η τροποποίηση αυτή δεν επιφέρει αλλαγές στο ενιαίο έγγραφο.

4.   Άνθρακες για οινολογικούς σκοπούς

Η χρήση άνθρακα, η οποία προηγουμένως απαγορευόταν, εισάγεται με τρόπο συγκεκριμένο και με περιορισμούς: «Για την παραγωγή ερυθρωπών οίνων, επιτρέπεται η επεξεργασία των γλευκών με άνθρακα οινολογικής χρήσης, σε αναλογία που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20 % κατ’ όγκο των ερυθρωπών οίνων που παράγονται από τον εκάστοτε οινοποιό, για την εκάστοτε συγκομιδή. ». Στόχος είναι να προσανατολιστεί η χρήση τους σε παρτίδες κατώτερης οργανοληπτικής ή αναλυτικής ποιότητας (κυρίως λόγω αρωματικής αλλοίωσης συνδεόμενης με φαινόμενα οξείδωσης), χωρίς ωστόσο να μεταβάλλεται η ιδιοτυπία του προϊόντος.

Η τροποποίηση αυτή συνεπάγεται τροποποίηση του σημείου 5.1 του ενιαίου εγγράφου.

5.   Αναφορά στον οργανισμό ελέγχου

Η αναφορά στον οργανισμό ελέγχου αναδιατυπώνεται προκειμένου να εναρμονιστεί με τη διατύπωση που χρησιμοποιείται σε άλλες προδιαγραφές προϊόντος. Η τροποποίηση αυτή είναι καθαρά συντακτική.

Η τροποποίηση αυτή δεν επιφέρει αλλαγές στο ενιαίο έγγραφο.

ΕΝΙΑΙΟ ΕΓΓΡΑΦΟ

1.   Ονομασια/-ες

Côtes de Duras

2.   Τυπος γεωγραφικης ενδειξης

ΠΟΠ – Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης

3.   Κατηγοριες αμπελοοινικων προϊοντων

| 1. | Οίνος |
| --- | --- |

1.

Οίνος

4.   Περιγραφη του/των οινου/-ων

1.   Ερυθροί και ερυθρωποί οίνοι

ΣΥΝΤΟΜΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι ερυθροί και οι ερυθρωποί οίνοι είναι ξηροί και μη αφρώδεις. Στο στάδιο της συσκευασίας, οι ερυθροί οίνοι έχουν περιεκτικότητα σε μηλικό οξύ που δεν υπερβαίνει τα 0,4 γραμμάρια ανά λίτρο. Οι ερυθροί και οι ερυθρωποί οίνοι έχουν περιεκτικότητα σε ζυμώσιμα σάκχαρα (γλυκόζη + φρουκτόζη) έως το πολύ 3 γραμμάρια ανά λίτρο.

Ο ολικός κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος των οίνων, μετά τον εμπλουτισμό, δεν υπερβαίνει το 13 % για τους ερυθρούς και τους ερυθρωπούς οίνους. Η περιεκτικότητα σε πτητικά οξέα και σε ολικό θειώδη ανυδρίτη καθορίζεται με βάση την ενωσιακή νομοθεσία. Οι οίνοι έχουν ελάχιστο φυσικό κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο 10,5 % για τους ερυθρούς και τους ερυθρωπούς οίνους Οι ερυθροί οίνοι χαρακτηρίζονται γενικά από την απαλότητα και τη στρογγυλάδα της ποικιλίας merlot N και, δευτερευόντως, της ποικιλίας cot N, σε συνδυασμό με τις πλούσιες τανίνες των ποικιλιών cabernet franc N και cabernet sauvignon N. Για τον περιορισμό της φυσικής τους οξύτητας, η μηλογαλακτική ζύμωση πρέπει να πραγματοποιείται πριν από τη συσκευασία.

Οι ερυθρωποί οίνοι, οι οποίοι παράγονται συνήθως με ανάμειξη, είναι ξηροί και έχουν ευχάριστο φρουτώδη χαρακτήρα και ενδιαφέρουσα φρεσκάδα. Για να μένουν τα σταφύλια ανέπαφα πριν από την οινοποίηση ή για να αποφεύγεται η εκχύλιση στυφών τανινών, απαγορεύεται η χρήση ορισμένων στοιχείων εξοπλισμού.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

| Γενικά αναλυτικά χαρακτηριστικά |
| --- |
| Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol) | |
| Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol) | |
| Ελάχιστη ολική οξύτητα | |
| Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο) | |
| Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο) | |

Γενικά αναλυτικά χαρακτηριστικά

Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol)

Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol)

Ελάχιστη ολική οξύτητα

Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο)

Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο)

2.   Λευκοί οίνοι

ΣΥΝΤΟΜΗ ΚΕΙΜΕΝΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Οι μη αφρώδεις λευκοί οίνοι διακρίνονται σε ξηρούς, ημίγλυκους ή γλυκούς.

Οι λευκοί ξηροί οίνοι έχουν περιεκτικότητα σε ζυμώσιμα σάκχαρα μικρότερη ή ίση των 3 g/l. Οι υπόλοιποι λευκοί οίνοι έχουν περιεκτικότητα σε ζυμώσιμα σάκχαρα άνω των 12 g/l και αποκτημένο κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο τουλάχιστον 10,5 % vol. Ο ολικός κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος των λευκών ξηρών οίνων, μετά τον εμπλουτισμό, δεν υπερβαίνει το 13 % και το 14 % για τους υπόλοιπους λευκούς οίνους.

Οι οίνοι έχουν ελάχιστο φυσικό κατ’ όγκο αλκοολικό τίτλο 10,5 % για τους λευκούς ξηρούς οίνους και 11,5 % για τους υπόλοιπους λευκούς οίνους.

Η περιεκτικότητα σε πτητικά οξέα και σε ολικό θειώδη ανυδρίτη καθορίζεται με βάση την ενωσιακή νομοθεσία.

Στην περίπτωση των λευκών ξηρών οίνων, η πολυμορφία των ποικιλιών και οι κανόνες ανάμειξης ευνοούν την ανάπτυξη δύο τύπων οίνου: ενός πολύ φρουτώδους και δροσερού λευκού ξηρού οίνου, με κυρίαρχα αρώματα πυξού ή μπουμπουκιών μαύρων φραγκοστάφυλων, ο οποίος παράγεται συνήθως από την ποικιλία sauvignon B, και ενός πιο σύνθετου, πιο σαρκώδους λευκού ξηρού οίνου, στον οποίο οι ποικιλίες όπως η muscadelle B και η sémillon B προσδίδουν ως έναν βαθμό στρογγυλάδα και γεμάτο σώμα. Και για τους δύο αυτούς τύπους οίνου, η ένδειξη «sec» (ξηρός) είναι υποχρεωτική στην ετικέτα.

Οι λευκοί ημίγλυκοι οίνοι παράγονται στη συντριπτική τους πλειονότητα από την ποικιλία sémillon B και, δευτερευόντως, από την ποικιλία muscadelle B. Οι οίνοι αυτοί είναι γενικά λιπαροί και συμπυκνωμένοι, αλλά όχι υπερβολικά, και αναδίδουν αρώματα ώριμων και ενίοτε ζαχαρωμένων φρούτων. Οι υπόλοιπες ποικιλίες προσδίδουν φρεσκάδα στο στόμα και, συνεπώς, καλύτερη αντοχή στην παλαίωση.

ΓΕΝΙΚΑ ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ

| Γενικά αναλυτικά χαρακτηριστικά |
| --- |
| Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol) | |
| Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol) | |
| Ελάχιστη ολική οξύτητα | |
| Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο) | |
| Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο) | |

Γενικά αναλυτικά χαρακτηριστικά

Μέγιστος ολικός αλκοολικός τίτλος (σε % vol)

Ελάχιστος αποκτημένος αλκοολικός τίτλος (σε % vol)

Ελάχιστη ολική οξύτητα

Μέγιστη πτητική οξύτητα (σε χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο)

Μέγιστος ολικός θειώδης ανυδρίτης (σε χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο)

5.   Οινοποιητικες πρακτικες

5.1.   Ειδικές οινολογικές πρακτικές

1.   Ειδική οινολογική πρακτική

Οι αφαιρετικές τεχνικές εμπλουτισμού (TSE) επιτρέπονται για τους ερυθρούς οίνους, με ανώτατο όριο συμπύκνωσης 10 %. Η αύξηση του φυσικού κατ’ όγκο αλκοολικού τίτλου στην παρτίδα που υπόκειται σ’ αυτή την επεξεργασία είναι μικρότερη ή ίση με 1 % vol. Για την παραγωγή ερυθρωπών οίνων, επιτρέπεται η επεξεργασία των γλευκών με άνθρακα οινολογικής χρήσης, σε αναλογία που δεν μπορεί να υπερβαίνει το 20 % κατ’ όγκο των ερυθρωπών οίνων που παράγονται από τον εκάστοτε οινοποιό, για την εκάστοτε συγκομιδή. Ο ολικός κατ’ όγκο αλκοολικός τίτλος των οίνων, μετά τον εμπλουτισμό, δεν υπερβαίνει το 13 % για τους ερυθρούς, τους ερυθρωπούς και τους λευκούς ξηρούς οίνους και το 14 % για τους υπόλοιπους λευκούς οίνους. Πέραν των ανωτέρω διατάξεων, οι οίνοι πρέπει να συμμορφώνονται, όσον αφορά τις οινολογικές πρακτικές, με τις υποχρεώσεις που προβλέπονται σε ενωσιακό επίπεδο και στον κώδικα γεωργίας και θαλάσσιας αλιείας.

2.   Καλλιεργητική πρακτική

Οι αμπελώνες έχουν ελάχιστη πυκνότητα φύτευσης 4 000 πρέμνα ανά εκτάριο. Η απόσταση μεταξύ των σειρών δεν υπερβαίνει τα 2,50 μέτρα. Κάθε πρέμνο έχει στη διάθεσή του μέγιστη έκταση 2,50 τετραγωνικών μέτρων. Η έκταση αυτή υπολογίζεται με τον πολλαπλασιασμό της απόστασης μεταξύ των σειρών επί της απόστασης μεταξύ των πρέμνων της ίδιας σειράς. Η εν λόγω πυκνότητα φύτευσης μπορεί να μειωθεί σε 3 300 πρέμνα ανά εκτάριο για τους αμπελώνες που προορίζονται για την παραγωγή λευκού ξηρού οίνου. Στην περίπτωση αυτή, η απόσταση μεταξύ των σειρών δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 3 μέτρα και η απόσταση μεταξύ των πρέμνων της ίδιας σειράς πρέπει να είναι μεγαλύτερη από 85 εκατοστά του μέτρου.

Οι άμπελοι κλαδεύονται σύμφωνα με τις ακόλουθες τεχνικές:

| — | κλάδεμα σε μονόπλευρο ή αμφίπλευρο Guyot· |
| --- | --- |

—

κλάδεμα σε μονόπλευρο ή αμφίπλευρο Guyot·

| — | βραχύ κλάδεμα (κεφαλή) σε κορδόνι Royat ή σε σχήμα παλμέτας· |
| --- | --- |

—

βραχύ κλάδεμα (κεφαλή) σε κορδόνι Royat ή σε σχήμα παλμέτας·

| — | μακρό κλάδεμα (αμολυτή). |
| --- | --- |

—

μακρό κλάδεμα (αμολυτή).

Μετά το βλαστολόγημα, κάθε πρέμνο φέρει το πολύ 15 οφθαλμούς για την ποικιλία sauvignon B και την ποικιλία sauvignon gris G και 13 οφθαλμούς για τις υπόλοιπες ποικιλίες.

Στους αμπελώνες με πυκνότητα φύτευσης μικρότερη των 4 000 πρέμνων ανά εκτάριο, μετά το βλαστολόγημα, κάθε πρέμνο φέρει το πολύ 18 οφθαλμούς ανά πρέμνο για την ποικιλία sauvignon B και την ποικιλία sauvignon gris G και 15 οφθαλμούς για τις υπόλοιπες ποικιλίες.

Απαγορεύεται η άρδευση.

5.2.   Μέγιστες αποδόσεις

1.   Ερυθροί και ερυθρωποί οίνοι

66 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

2.   Λευκοί ξηροί οίνοι

72 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

3.   Λευκοί οίνοι πλην των ξηρών

66 εκατόλιτρα ανά εκτάριο

6.   Οριοθετημενη γεωγραφικη περιοχη

Η συγκομιδή των σταφυλιών, η οινοποίηση και η παρασκευή των οίνων εκτελούνται στην επικράτεια των ακόλουθων δήμων του νομού Lot-et-Garonne (με βάση τον επίσημο γεωγραφικό κώδικα όπως ίσχυε στις 26 Φεβρουαρίου 2020): Auriac-sur-Dropt, Baleyssagues, Duras, Esclottes, Loubès-Bernac, Moustier, Pardaillan, Saint-Astier, Saint-Jean-de-Duras, Saint-Sernin, Sainte-Colombe-de-Duras, Sauvetat-du-Dropt (La), Savignac-de-Duras, Soumensac και Villeneuve-de-Duras.

7.   Κυρια/-ες οινοποιησιμη/-ες ποικιλια/-ες σταφυλιων

| | Cabernet franc N |
| --- | --- |

Cabernet franc N

| | Cabernet-Sauvignon N |
| --- | --- |

Cabernet-Sauvignon N

| | Chenin B |
| --- | --- |

Chenin B

| | Colombard B |
| --- | --- |

Colombard B

| | Mauzac B |
| --- | --- |

Mauzac B

| | Merlot N |
| --- | --- |

Merlot N

| | Muscadelle Β |
| --- | --- |

Muscadelle Β

| | Ondenc B |
| --- | --- |

Ondenc B

| | Semillon B |
| --- | --- |

Semillon B

| | Ugni blanc B |
| --- | --- |

Ugni blanc B

8.   Περιγραφη του/των δεσμου/-ων

8.1.   Περιγραφή των φυσικών παραγόντων που συμβάλλουν στον δεσμό

Η γεωγραφική περιοχή, που οριοθετείται στα νότια από την κοιλάδα του ποταμού Dropt, αποτελεί προέκταση του υψιπέδου «Entre-Deux-Mers» σε απόσταση 70 χιλιομέτρων ανατολικά του Bordeaux και στο μέσον της απόστασης μεταξύ των κοιλάδων των ποταμών Garonne και Dordogne. Το βόρειο τμήμα της γεωγραφικής περιοχής οριοθετεί τον υδροκρίτη μεταξύ των λεκανών απορροής των ποταμών Dordogne και Garonne. Το υψίπεδο, που έχει νότιο προσανατολισμό, έχει σμιλευτεί από τη δράση του υδρογραφικού δικτύου, το οποίο αποτελείται από το υδατόρευμα Dousset στα δυτικά, τον ποταμό Dourdèze στο κέντρο και τα υδατορεύματα Malromé και Escourrou στα ανατολικά. Η γεωγραφική περιοχή αντιστοιχεί στους 15 δήμους του καντονίου Duras.

Το τοπίο χαρακτηρίζεται από την εναλλαγή λόφων και κοιλάδων λιγότερο ή περισσότερο εγκιβωτισμένων. Η έντονη τοπογραφία της περιοχής σχετίζεται με τον εύθρυπτο χαρακτήρα των επιφανειακών μολασσικών αποθέσεων και την καρστοποίηση των υποκείμενων ασβεστόλιθων. Στο μέσο των κλιτύων, καθώς και στο υψηλότερο τμήμα των πλαγιών, τα επιφανειακά στρώματα από σκληρούς ασβεστόλιθους σχηματίζουν μικρούς κρημνούς οι οποίοι είναι ευδιάκριτοι στο τοπίο.

Οι πιο εύθρυπτοι γεωλογικοί σχηματισμοί αποτελούνται από μολάσσες «fronsadais» στις χαμηλότερες ζώνες των πλαγιών και μολάσσες «agenais» στην κορυφή των υψωμάτων. Στο μέσο των κλιτύων εμφανίζονται ασβεστόλιθοι «Castillon», οι οποίοι είναι λευκοί, κρητιδικοί και λιγότερο ή περισσότερο ρηγματωμένοι. Στην κορυφή των μολασσών «agenais», σε πολύ τοπικό βαθμό, εμφανίζεται επιφανειακά λευκός ασβεστόλιθος «agenais». Αυτός ο λευκός, σκληρός και πορώδης ασβεστόλιθος αναπτύσσεται με τη μορφή υψιπέδου στους δήμους Loubès-Bernac και Soumensac και καλύπτεται από αργίλους από ασβέστωση. Οι μολάσσες «fronsadais» συνέβαλαν στη δημιουργία αργιλωδών καστανών εδαφών, τα οποία είναι ενίοτε αργιλο-χαλικώδη, και αξιοποιούνται στην αμπελοκαλλιέργεια μόνο στις περιοχές της κοιλάδας του ποταμού Dropt που δεν υπόκειται σε δράση παγετού. Ο ασβεστόλιθος «Castillon» καλύπτεται επιφανειακά από πολύ φτωχές ρεντζίνες, στις οποίες η καλλιέργεια είναι δύσκολη. Πρόκειται κυρίως για τις εκτάσεις δασών αρκεύθου («landes à genièvres»). Όταν το πάχος του εδάφους αυξάνεται ελαφρώς, τα αμπέλια μπορούν να επωφεληθούν από τα φτωχά και καλώς αποστραγγιζόμενα εδάφη. Οι μολάσσες «agenais» καλύπτονται από εδάφη που προέρχονται από αποσάθρωση ανθρακικού ασβεστίου και συχνά είναι έντονα αποπλυμένα. Η κάλυψη με προσχωσιγενή υλικά αιολικής προέλευσης επιτρέπει τον σχηματισμό εδαφών «boulbènes». Η οριοθετημένη περιοχή αμπελοτεμαχίων, με έκταση 9 871 εκταρίων, καλύπτει μόλις το ήμισυ της γεωγραφικής περιοχής.

Το ωκεάνιο κλίμα προσφέρει βροχοπτώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, με τις περισσότερες βροχοπτώσεις να σημειώνονται τους χειμερινούς μήνες και τον Μάιο. Οι θερμοκρασίες είναι ήπιες την άνοιξη και ευνοούν την πρώιμη έναρξη της ανάπτυξης των αμπέλων. Τα τέλη του φθινοπώρου χαρακτηρίζονται από ηλιοφάνεια, ενίοτε μετά από βροχοπτώσεις την περίοδο της ισημερίας. Οι παραδοσιακές ποικιλίες της Ακουιτανίας ευδοκιμούν φυσικά στην περιοχή αυτή λόγω της προσαρμογής τους στο περιβάλλον.

8.2.   Περιγραφή του ανθρώπινου παράγοντα που συμβάλλει στον δεσμό

Την περίοδο της αγγλικής κατοχής της περιοχής Guyenne, από τον 11ο έως τον 14ο αιώνα, η αμπελουργική οικονομία της περιοχής Duras γνώρισε μεγάλη άνθιση χάρη στην αποστολή των οίνων «Haut-Pays» στην Αγγλία, ονομασία η οποία κάλυπτε όλους τους αμπελώνες που βρίσκονταν ανάντη του Bordeaux, η εμπορία των οποίων γινόταν μέσω των ποταμών Dordogne και Garonne. Ο προστατευτισμός που επέβαλαν οι κάτοικοι του Bordeaux χαλάρωσε ως έναν βαθμό κατά την περίοδο του Παλαιού Καθεστώτος (Ancien Régime). Έτσι, οι οίνοι «Haut-Pays» υπόκειντο σε δασμό «διπλού σήματος» (double marque), ενώ οι οίνοι της περιοχής Duras υπόκειντο μόνο σε δασμό «μισού σήματος» (demi-marque). Μάλιστα, τον 17ο αιώνα, ο δούκας του Duras έλαβε άδεια για την αποθήκευση 1 000 τόνων οίνου «Duras» κάθε χρόνο σε βαρέλια του Bordeaux.

Στις αρχές του 20ού αιώνα, η παραγωγή των οίνων «Côtes de Duras» επικεντρώθηκε κυρίως στην παραγωγή λευκών ημίγλυκων οίνων, όπως οι οίνοι «Bergerac», οι οποίοι προτιμούνταν στην περιοχή του Παρισιού. Ωστόσο, η αδιαφορία των καταναλωτών για το συγκεκριμένο είδος προϊόντος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο ώθησε τους παραγωγούς να τροποποιήσουν την παραγωγή τους.

Το 1924 ιδρύθηκε η συνδικαλιστική οργάνωση για την προστασία των οίνων του καντονίου Duras με σκοπό την αναγνώριση της ονομασίας προέλευσης «Vin du canton de Duras». Μετά την αμφισβήτηση της εν λόγω ονομασίας από έναν οινομεσίτη, η υπόθεση εκδικάστηκε από το πολιτικό δικαστήριο (tribunal civil) του Agen στις 28 Ιουνίου 1927. Η απόφαση αναφέρει τα εξής: «Μολονότι ο αμπελότοπος των λοφοπλαγιών του καντονίου Duras δεν προσδίδει στους οίνους τα ιδιαίτερα μπουκέτα αρωμάτων που χαρακτηρίζουν τους οίνους από διαλεκτούς αμπελώνες, εντούτοις επιτρέπει, τουλάχιστον, την παραγωγή οίνων πρώτης τάξεως, που χαίρουν ευρείας εκτίμησης από τους καταναλωτές». Το δικαστήριο ορίζει τους οίνους «Duras» ως «φρουτώδεις οίνους με γεμάτο σώμα, που φέρουν τη σφραγίδα της προέλευσής τους». Η ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης «Côtes de Duras» αναγνωρίστηκε στις 16 Φεβρουαρίου 1937 για τους λευκούς και τους ερυθρούς οίνους. Στις αρχές της δεκαετίας του 1960, στο Bordeaux παρατηρείται ήδη μια στροφή προς τις ερυθρές ποικιλίες και την ποικιλία sauvignon B, παράδειγμα το οποίο θα ακολουθήσει και η οικονομία του Duras μπροστά στις ανερχόμενες οικονομικές προοπτικές. Από το 1970, οι λευκοί ξηροί οίνοι που παράγονται από την ποικιλία sauvignon B εξελίχθηκαν σε εμβληματικά προϊόντα της περιοχής. Η ανάπτυξη της τεχνογνωσίας όσον αφορά τον έλεγχο των θερμοκρασιών οινοποίησης, ιδίως χάρη στις συνεταιριστικές επενδύσεις, παρείχε τη δυνατότητα παραγωγής οίνων από την ποικιλία sauvignon B, οι οποίοι διακρίνονται για τα άκρως χαρακτηριστικά και εύκολα αναγνωρίσιμα αρώματά τους από τον καταναλωτή.

Την ίδια εποχή ιδρύθηκε και το συνεταιριστικό οινοποιείο του Duras, ενώ το 20 % των οίνων που έφεραν την ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης παραγόταν ήδη σε ένα γειτονικό οινοποιείο του νομού Gironde. Το 1985 η διεπαγγελματική ένωση ανέλαβε την προώθηση των οίνων και το 1998 τα δύο οινοποιεία συγχωνεύτηκαν. Παράλληλα, η τεχνογνωσία που ανέπτυξαν οι οινολόγοι του Bordeaux στον τομέα της ερυθράς οινοποίησης αξιοποιήθηκε από τους παραγωγούς της γειτονικής περιοχής του Duras, γεγονός που είχε ως φυσικό επακόλουθο την αύξηση της παραγωγής ερυθρωπών οίνων.

Το 2009 η μέση παραγωγή ερυθρών οίνων ανερχόταν σε 65 000 εκατόλιτρα και η μέση παραγωγή ερυθρωπών οίνων σε 5 000 εκατόλιτρα. Η παραγωγή λευκών ξηρών οίνων ανερχόταν σε 40 000 εκατόλιτρα, ενώ η παραγωγή λευκών ημίγλυκων οίνων περιοριζόταν σε λιγότερο από 2 000 εκατόλιτρα, οι δε οίνοι διατίθεντο στην αγορά απευθείας σε φιάλες. Στην περίπτωση των λευκών ξηρών οίνων, η πολυμορφία των ποικιλιών, οι κανόνες σχετικά με την αναλογία των ποικιλιών στον αμπελώνα και οι κανόνες ανάμειξης ευνοούν την ανάπτυξη δύο τύπων οίνου: ενός πολύ φρουτώδους και δροσερού λευκού ξηρού οίνου, με κυρίαρχα αρώματα πυξού ή μπουμπουκιών μαύρων φραγκοστάφυλων, ο οποίος παράγεται συνήθως από μία μόνο ποικιλία, τη sauvignon B, και ενός πιο σύνθετου, πιο σαρκώδους λευκού ξηρού οίνου, στον οποίο οι ποικιλίες όπως η muscadelle B και η sémillon B προσδίδουν ως έναν βαθμό στρογγυλάδα και γεμάτο σώμα. Και για τους δύο αυτούς τύπους οίνου, η ένδειξη «sec» (ξηρός) είναι υποχρεωτική στην ετικέτα.

Οι λευκοί ημίγλυκοι οίνοι παράγονται στη συντριπτική τους πλειονότητα από την ποικιλία sémillon B και, δευτερευόντως, από την ποικιλία muscadelle B. Οι οίνοι αυτοί είναι γενικά λιπαροί και συμπυκνωμένοι, αλλά όχι υπερβολικά, και αναδίδουν αρώματα ώριμων και ενίοτε ζαχαρωμένων φρούτων. Οι υπόλοιπες ποικιλίες προσδίδουν, κατά την ανάμειξη, φρεσκάδα στο στόμα και, συνεπώς, καλύτερη αντοχή στην παλαίωση.

Οι ερυθροί οίνοι χαρακτηρίζονται γενικά από την απαλότητα και τη στρογγυλάδα της ποικιλίας merlot N και, δευτερευόντως, της ποικιλίας cot N, σε συνδυασμό με τις πλούσιες τανίνες των ποικιλιών cabernet franc N και cabernet sauvignon N. Για τον περιορισμό της φυσικής τους οξύτητας, η μηλογαλακτική ζύμωση πρέπει να πραγματοποιείται πριν από τη συσκευασία.

8.3.   Παράγοντας

Οι ερυθρωποί οίνοι, οι οποίοι παράγονται συνήθως με ανάμειξη, είναι ξηροί και έχουν ευχάριστο φρουτώδη χαρακτήρα και ενδιαφέρουσα φρεσκάδα. Για να μένουν τα σταφύλια ανέπαφα πριν από την οινοποίηση ή για να αποφεύγεται η εκχύλιση στυφών τανινών, απαγορεύεται η χρήση ορισμένων στοιχείων εξοπλισμού. Ο ποταμός Dropt και οι παραποτάμιες κοιλάδες του έχουν σμιλεύσει το τοπίο, σχηματίζοντας υψώματα και κλιτύες με καλή έκθεση στον ήλιο. Ως εκ τούτου, στην οριοθετημένη περιοχή αμπελοτεμαχίων λαμβάνονται υπόψη τα τοπογραφικά κριτήρια και τα καλύτερα αμπελοτεμάχια ανταγωνίζονται συχνά τη δενδροκομία που έχει σημαντική παρουσία στην περιοχή. Η παραγωγή λευκού ημίγλυκου οίνου δικαιολογείται από την καλλιέργεια της ποικιλίας sémillon B σε ωκεάνιο κλίμα, όπου η φθινοπωρινή υγρασία τις πρώτες πρωινές ώρες και τα ηλιόλουστα απογεύματα ευνοούν την υπερωρίμαση και την πιθανή ανάπτυξη ευγενούς σήψης υπό την επίδραση του μύκητα botrytis cinerea.

Τα διάφορα μολασσικά στρώματα, τα οποία είναι λιγότερο ή περισσότερο αποπλυμένα και παρουσιάζουν μεταβλητή περιεκτικότητα σε άργιλο στα εδάφη «boulbènes», προσφέρονται για την καλλιέργεια της ποικιλίας sauvignon B, η οποία αναπτύσσει το αρωματικό δυναμικό της που είναι απαραίτητο για την παραγωγή εκφραστικών λευκών ξηρών οίνων.

Η παρουσία αργίλων από ασβέστωση και οι ευνοϊκές συνθήκες ηλιοφάνειας στα τέλη του φθινοπώρου ευνοούν την ωρίμαση των μαύρων ποικιλιών, οι οποίες προσφέρουν καλή τανική δομή στους ερυθρούς οίνους.

Οι παραγωγοί κατάφεραν να αξιοποιήσουν με επιτυχία τις δυνατότητες του εδάφους της περιοχής επιλέγοντας, αφενός, τα πλέον κατάλληλα αμπελοτεμάχια για αμπελοκαλλιέργεια και αναπτύσσοντας, αφετέρου, τις τεχνικές για τον έλεγχο των θερμοκρασιών ζύμωσης των λευκών οίνων και τις τεχνικές εκχύλισης των τανινών για τους ερυθρούς οίνους.

Στις αρχές του 16ου αιώνα, οι επονομαζόμενοι οίνοι «Bordeaux» περιλάμβαναν τόσο τους οίνους «Graves», «Médoc», «Blayais» κ.λπ. όσο και τους οίνους της λεγόμενης «χώρας της νέας κατάκτησης» («pays de nouvelle conquête»). Η «κατάκτηση» αυτή αναφέρεται στον προσηλυτισμό των ταλαιπωρημένων πληθυσμών της περιοχής και αφορούσε διάφορες στρατηγικής σημασίας ενορίες και περιοχές δικαιοδοσίας, όπως αυτές του Montravel, του Sainte-Foy ή του δουκάτου του Duras. Ο Φραγκίσκος Α’ ενθαρρύνει τη φύτευση αμπέλων στους λόφους της περιοχής Duras και οι οίνοι απολαμβάνονται ως άλλο «νέκταρ» στην αυλή του Οίκου των Βαλουά.

Οι αλλεπάλληλες κρίσεις (πόλεμοι, εμπόδια στη διάθεση στην αγορά, φυλλοξήρα, αποκλεισμός της περιοχής «Haut-Pays») δεν άφησαν αλώβητη την περιοχή του Duras, όμως η αμπελοοινοκαλλιέργεια αντιστάθηκε και κατάφερε να προσαρμοστεί. Η παραγωγή κατανέμεται σχεδόν ισομερώς μεταξύ του συνεταιρισμού και των ανεξάρτητων οινοποιείων. Χάρη στην ανάπτυξη του αγροτουρισμού, οι απευθείας πωλήσεις αποτελούν πλέον τον κυρίαρχο τρόπο εμπορίας, αντιπροσωπεύοντας το 60 % του όγκου παραγωγής που διοχετεύεται στην αγορά. Με το 15 % του παραγόμενου όγκου να διατίθεται στη Βόρεια Ευρώπη, η αναγνωρισιμότητα των οίνων της ελεγχόμενης ονομασίας προέλευσης «Duras» έχει εξαπλωθεί πολύ πέρα από τα όρια της περιφέρειας της Ακουιτανίας και της περιφέρειας Île-de-France, στις οποίες εδραιώθηκε η φήμη τους.

9.   Αλλες ουσιωδεις προϋποθεσεις (συσκευασια, επισημανση, αλλες απαιτησεις)

Νομικό πλαίσιο:

Εθνική νομοθεσία

Τύπος πρόσθετης προϋπόθεσης:

Συμπληρωματικές διατάξεις σχετικά με την επισήμανση

Περιγραφή της προϋπόθεσης:

Η ένδειξη «sec» (ξηρός) αναγράφεται υποχρεωτικά στην επισήμανση των λευκών οίνων με περιεκτικότητα σε ζυμώσιμα σάκχαρα (γλυκόζη + φρουκτόζη) μικρότερη ή ίση των 3 γραμμαρίων ανά λίτρο.

Στις ετικέτες των οίνων με ελεγχόμενη ονομασία προέλευσης «Côtes de Duras» μπορεί να αναγράφεται η ευρύτερη γεωγραφική ενότητα «Sud-Ouest». Αυτή η ευρύτερη γεωγραφική ενότητα μπορεί επίσης να αναγράφεται σε όλα τα ενημερωτικά φυλλάδια και τους περιέκτες. Το μέγεθος των χαρακτήρων που χρησιμοποιούνται για την αναγραφή της ευρύτερης γεωγραφικής ενότητας δεν πρέπει να υπερβαίνει, τόσο σε ύψος όσο και σε πλάτος, το μέγεθος εκείνων που χρησιμοποιούνται για την αναγραφή της προστατευόμενης ονομασίας προέλευσης.

Νομικό πλαίσιο:

Εθνική νομοθεσία

Τύπος πρόσθετης προϋπόθεσης:

Παρέκκλιση για την παραγωγή στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή

Περιγραφή της προϋπόθεσης:

Η άμεσα γειτνιάζουσα περιοχή, που ορίζεται κατά παρέκκλιση για την οινοποίηση και την παρασκευή των οίνων, αποτελείται από το έδαφος των ακόλουθων δήμων (με βάση τον επίσημο γεωγραφικό κώδικα όπως ίσχυε στις 26 Φεβρουαρίου 2020):

| — | Νομός Dordogne: |
| --- | --- |

—

Νομός Dordogne:

Ολόκληροι δήμοι: Sadillac, Thénac.

Μέρος του δήμου: Saint-Julien-Innocence-Eulalie, μόνο το έδαφος του πρώην δήμου Sainte-Eulalie-d’Eymet, ο οποίος έγινε κατ’ εξουσιοδότηση δήμος του Saint-Julien-Innocence-Eulalie την 1η Ιανουαρίου 2019.

| — | Νομός Gironde: Dieulivol, Landerrouat, Lèves-et-Thoumeyragues (Les), Margueron, Monségur, Pellegrue, Riocaud, Saint-Avit-Saint-Nazaire. |
| --- | --- |

—

Νομός Gironde: Dieulivol, Landerrouat, Lèves-et-Thoumeyragues (Les), Margueron, Monségur, Pellegrue, Riocaud, Saint-Avit-Saint-Nazaire.

| — | Νομός Lot-et-Garonne: Lévignac-de-Guyenne, Mauvezin-sur-Gupie, Monteton, Roumagne. |
| --- | --- |

—

Νομός Lot-et-Garonne: Lévignac-de-Guyenne, Mauvezin-sur-Gupie, Monteton, Roumagne.

Σύνδεσμος προς τις προδιαγραφές προϊόντος

http://info.agriculture.gouv.fr/gedei/site/bo-agri/document_administratif-918e1e36-8c05-4755-8ea3-a2acdf360f18

---

(1)  ΕΕ L 9 της 11.1.2019, σ. 2.

---