# Publicatieblad L 319/2016

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 319 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 59e jaargang25 november 2016 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 319

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

59e jaargang25 november 2016

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN |
| | * | Besluit (EU) 2016/2053 van de Raad van 14 november 2016 betreffende de ondertekening, namens de Unie, van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's (
  *1
  ) | 1 |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2054 van de Commissie van 22 november 2016 tot afwijking van de Verordeningen (EG) nr. 2305/2003, (EG) nr. 969/2006 en (EG) nr. 1067/2008, Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081, Verordening (EG) nr. 1964/2006, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012, Verordening (EG) nr. 1918/2006 en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 wat betreft de voor 2017 geldende data voor de indiening van invoercertificaataanvragen en de afgifte van invoercertificaten in het kader van de tariefcontingenten voor granen, rijst en olijfolie, en tot afwijking van Verordening (EG) nr. 951/2006 wat betreft de voor 2017 geldende data voor afgifte van uitvoercertificaten in de sectoren buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose | 3 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2055 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1484/95 wat betreft de vaststelling van de representatieve prijzen voor de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine | 9 |
| | | Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2056 van de Commissie van 24 november 2016 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit | 11 |
| | | BESLUITEN |
| | * | Besluit (EU) 2016/2057 van de Commissie van 2 mei 2016 inzake staatssteun en de maatregelen SA.29338 (2013/C-30) en SA.44910 (2016/N) ten gunste van HSH Nordbank AG
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 2689)

   (
  1
  ) | 13 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2058 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom waarbij Roemenië wordt gemachtigd om voor de berekening van de btw-grondslag van de eigen middelen ramingen te gebruiken
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7397) | 38 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2059 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/177/Euratom, EEG waarbij België wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7398) | 40 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2060 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/176/Euratom, EEG waarbij Frankrijk wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7426) | 42 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2061 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/180/Euratom, EEG waarbij Nederland wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7441) | 43 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2062 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom waarbij Denemarken wordt gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7442) | 44 |
| | * | Besluit (EU) 2016/2063 van de Commissie van 24 november 2016 houdende bevestiging van de deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol) | 46 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2064 van de Commissie van 24 november 2016 tot wijziging van de bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Hongarije en Duitsland
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7736)

   (
  1
  ) | 47 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2065 van de Commissie van 24 november 2016 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Denemarken
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7737)

   (
  1
  ) | 65 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN

*

Besluit (EU) 2016/2053 van de Raad van 14 november 2016 betreffende de ondertekening, namens de Unie, van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's (
  *1
  )

*1

1

VERORDENINGEN

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2054 van de Commissie van 22 november 2016 tot afwijking van de Verordeningen (EG) nr. 2305/2003, (EG) nr. 969/2006 en (EG) nr. 1067/2008, Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081, Verordening (EG) nr. 1964/2006, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012, Verordening (EG) nr. 1918/2006 en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 wat betreft de voor 2017 geldende data voor de indiening van invoercertificaataanvragen en de afgifte van invoercertificaten in het kader van de tariefcontingenten voor granen, rijst en olijfolie, en tot afwijking van Verordening (EG) nr. 951/2006 wat betreft de voor 2017 geldende data voor afgifte van uitvoercertificaten in de sectoren buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose

3

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2055 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1484/95 wat betreft de vaststelling van de representatieve prijzen voor de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine

9

Uitvoeringsverordening (EU) 2016/2056 van de Commissie van 24 november 2016 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

11

BESLUITEN

*

Besluit (EU) 2016/2057 van de Commissie van 2 mei 2016 inzake staatssteun en de maatregelen SA.29338 (2013/C-30) en SA.44910 (2016/N) ten gunste van HSH Nordbank AG
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 2689)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 2689)

1

13

*

Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2058 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom waarbij Roemenië wordt gemachtigd om voor de berekening van de btw-grondslag van de eigen middelen ramingen te gebruiken
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7397)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7397)

38

*

Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2059 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/177/Euratom, EEG waarbij België wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7398)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7398)

40

*

Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2060 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/176/Euratom, EEG waarbij Frankrijk wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7426)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7426)

42

*

Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2061 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Beschikking 90/180/Euratom, EEG waarbij Nederland wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7441)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7441)

43

*

Uitvoeringsbesluit (EU, Euratom) 2016/2062 van de Commissie van 23 november 2016 tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom waarbij Denemarken wordt gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7442)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7442)

44

*

Besluit (EU) 2016/2063 van de Commissie van 24 november 2016 houdende bevestiging van de deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol)

46

*

Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2064 van de Commissie van 24 november 2016 tot wijziging van de bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Hongarije en Duitsland
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7736)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7736)

1

47

*

Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2065 van de Commissie van 24 november 2016 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Denemarken
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7737)

   (
  1
  )

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7737)

1

65

| | |
| --- | --- |
| | (*1)   Deze benaming laat de standpunten over de status onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244/1999 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo. |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(*1)   Deze benaming laat de standpunten over de status onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244/1999 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

*1

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/1 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/1

---

BESLUIT (EU) 2016/2053 VAN DE RAAD

van 14 november 2016

betreffende de ondertekening, namens de Unie, van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo (*1) inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan EU-programma's

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 212, in samenhang met artikel 218, lid 5,

Gezien het voorstel van de Europese Commissie,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 14 december 2007 onderstreepte de Europese Raad dat de Unie bereid is een leidinggevende rol te spelen bij de versterking van de stabiliteit in de regio en Kosovo bij te staan op de weg naar duurzame stabiliteit, en bevestigde hij dat de EU bereid is de economische en politieke ontwikkeling te ondersteunen door een duidelijk Europees perspectief te bieden, overeenkomstig het Europees perspectief van de regio. |
| --- | --- |

(1)

Op 14 december 2007 onderstreepte de Europese Raad dat de Unie bereid is een leidinggevende rol te spelen bij de versterking van de stabiliteit in de regio en Kosovo bij te staan op de weg naar duurzame stabiliteit, en bevestigde hij dat de EU bereid is de economische en politieke ontwikkeling te ondersteunen door een duidelijk Europees perspectief te bieden, overeenkomstig het Europees perspectief van de regio.

| (2) | Op 7 december 2009 toonde de Raad zich ingenomen met de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2009, getiteld „Kosovo — Op weg naar de Europese Unie” en verzocht de Commissie het nodige te doen om de door Kosovo gemaakte vooruitgang op weg naar de EU overeenkomstig het Europese perspectief van de regio te ondersteunen. De Raad hechtte belang aan de maatregelen met betrekking tot handel en visa en moedigde de Commissie aan om Kosovo toe te laten tot programma's van de Unie, Kosovo te integreren in het kader voor economisch en begrotingstoezicht, de tweede component van het instrument voor pretoetredingssteun te activeren en de dialoog in het kader van het stabilisatie- en associatieproces te versterken. |
| --- | --- |

(2)

Op 7 december 2009 toonde de Raad zich ingenomen met de mededeling van de Commissie van 14 oktober 2009, getiteld „Kosovo — Op weg naar de Europese Unie” en verzocht de Commissie het nodige te doen om de door Kosovo gemaakte vooruitgang op weg naar de EU overeenkomstig het Europese perspectief van de regio te ondersteunen. De Raad hechtte belang aan de maatregelen met betrekking tot handel en visa en moedigde de Commissie aan om Kosovo toe te laten tot programma's van de Unie, Kosovo te integreren in het kader voor economisch en begrotingstoezicht, de tweede component van het instrument voor pretoetredingssteun te activeren en de dialoog in het kader van het stabilisatie- en associatieproces te versterken.

| (3) | Op 14 december 2010 verklaarde de Raad uit te zien naar een Commissievoorstel om Kosovo in staat te stellen aan programma's van de Unie deel te nemen. De Europese Commissie heeft dit voorstel in maart 2011 ingediend. |
| --- | --- |

(3)

Op 14 december 2010 verklaarde de Raad uit te zien naar een Commissievoorstel om Kosovo in staat te stellen aan programma's van de Unie deel te nemen. De Europese Commissie heeft dit voorstel in maart 2011 ingediend.

| (4) | Op 5 december 2011 bevestigde de Raad dat hij zich zou inzetten om tot overeenstemming te komen over de deelname van Kosovo aan EU-programma's, zonder vooruit te lopen op de standpunten van de lidstaten inzake de status. |
| --- | --- |

(4)

Op 5 december 2011 bevestigde de Raad dat hij zich zou inzetten om tot overeenstemming te komen over de deelname van Kosovo aan EU-programma's, zonder vooruit te lopen op de standpunten van de lidstaten inzake de status.

| (5) | Op 22 oktober 2012 machtigde de Raad de Commissie om onderhandelingen te openen met Kosovo inzake de deelname van Kosovo aan Unieprogramma's. |
| --- | --- |

(5)

Op 22 oktober 2012 machtigde de Raad de Commissie om onderhandelingen te openen met Kosovo inzake de deelname van Kosovo aan Unieprogramma's.

| (6) | De Commissie heeft namens de Unie onderhandelingen gevoerd over de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan Unieprogramma's (de „overeenkomst”). |
| --- | --- |

(6)

De Commissie heeft namens de Unie onderhandelingen gevoerd over de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan Unieprogramma's (de „overeenkomst”).

| (7) | Kosovo heeft de wens geuit aan een aantal Unieprogramma's deel te nemen. |
| --- | --- |

(7)

Kosovo heeft de wens geuit aan een aantal Unieprogramma's deel te nemen.

| (8) | Het doel van de overeenkomst bestaat erin dat de Unie economische, financiële en technische samenwerkingsmaatregelen tot stand brengt met Kosovo uit hoofde van artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. |
| --- | --- |

(8)

Het doel van de overeenkomst bestaat erin dat de Unie economische, financiële en technische samenwerkingsmaatregelen tot stand brengt met Kosovo uit hoofde van artikel 212 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

| (9) | De specifieke voorwaarden voor de deelname van Kosovo aan elk afzonderlijk Unieprogramma, waaronder de financiële bijdrage, dienen te worden vastgesteld bij een overeenkomst tussen de Commissie, die optreedt namens de Unie, en de autoriteiten van Kosovo. |
| --- | --- |

(9)

De specifieke voorwaarden voor de deelname van Kosovo aan elk afzonderlijk Unieprogramma, waaronder de financiële bijdrage, dienen te worden vastgesteld bij een overeenkomst tussen de Commissie, die optreedt namens de Unie, en de autoriteiten van Kosovo.

| (10) | De ondertekening van de overeenkomst laat de standpunten van de lidstaten over de status van Kosovo onverlet; zij beslissen daarover overeenkomstig de nationale gebruiken en het internationale recht. Geen van de termen, formuleringen of definities die in dit besluit, de overeenkomst, de bijlage daarbij, of in de Unieprogramma's, worden gebruikt, houden in dat de Unie Kosovo erkent als onafhankelijke staat, noch dat individuele lidstaten die dat nog niet eerder deden, Kosovo als onafhankelijke staat erkennen. |
| --- | --- |

(10)

De ondertekening van de overeenkomst laat de standpunten van de lidstaten over de status van Kosovo onverlet; zij beslissen daarover overeenkomstig de nationale gebruiken en het internationale recht. Geen van de termen, formuleringen of definities die in dit besluit, de overeenkomst, de bijlage daarbij, of in de Unieprogramma's, worden gebruikt, houden in dat de Unie Kosovo erkent als onafhankelijke staat, noch dat individuele lidstaten die dat nog niet eerder deden, Kosovo als onafhankelijke staat erkennen.

| (11) | De interne procedures van de lidstaten kunnen van toepassing zijn op de ontvangst van documenten die de Kosovaarse overheden krachtens de overeenkomst hebben uitgegeven. |
| --- | --- |

(11)

De interne procedures van de lidstaten kunnen van toepassing zijn op de ontvangst van documenten die de Kosovaarse overheden krachtens de overeenkomst hebben uitgegeven.

| (12) | De overeenkomst dient te worden ondertekend, |
| --- | --- |

(12)

De overeenkomst dient te worden ondertekend,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Er wordt machtiging verleend tot het ondertekenen, namens de Unie, van de Kaderovereenkomst tussen de Europese Unie en Kosovo inzake de algemene beginselen voor de deelname van Kosovo aan Unieprogramma's, onder voorbehoud van sluiting van die overeenkomst op een later tijdstip (1).

Artikel 2

De voorzitter van de Raad wordt gemachtigd de persoon/personen aan te wijzen die bevoegd is/zijn om de overeenkomst namens de Unie te ondertekenen.

Artikel 3

Dit besluit treedt in werking op de datum waarop het wordt vastgesteld.

Gedaan te Brussel, 14 november 2016.

Voor de Raad

De voorzitter

G. MATEČNÁ

---

(*1)  Deze benaming laat de standpunten over de status onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244/1999 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

*1

(1)  De tekst van de overeenkomst wordt samen met het besluit houdende de sluiting ervan bekendgemaakt.

1

---

VERORDENINGEN

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/3 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/3

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2016/2054 VAN DE COMMISSIE

van 22 november 2016

tot afwijking van de Verordeningen (EG) nr. 2305/2003, (EG) nr. 969/2006 en (EG) nr. 1067/2008, Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081, Verordening (EG) nr. 1964/2006, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012, Verordening (EG) nr. 1918/2006 en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 wat betreft de voor 2017 geldende data voor de indiening van invoercertificaataanvragen en de afgifte van invoercertificaten in het kader van de tariefcontingenten voor granen, rijst en olijfolie, en tot afwijking van Verordening (EG) nr. 951/2006 wat betreft de voor 2017 geldende data voor afgifte van uitvoercertificaten in de sectoren buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1095/96 van de Raad van 18 juni 1996 betreffende de tenuitvoerlegging van de concessies in de lijst CXL die is opgesteld naar aanleiding van de voltooiing van de onderhandelingen in het kader van artikel XXIV, lid 6, van de GATT (1), en met name artikel 1,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (2), en met name artikel 20, onder n), artikel 144, onder g), en artikel 187, onder e),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Verordeningen (EG) nr. 2305/2003 van de Commissie (3), (EG) nr. 969/2006 (4) en (EG) nr. 1067/2008 (5) van de Commissie en Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081 (6) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van gerst in het kader van contingent 09.4126, van maïs in het kader van contingent 09.4131, van zachte tarwe van een andere dan van hoge kwaliteit in het kader van de contingenten 09.4123, 09.4124, 09.4125 en 09.4133 en van bepaalde granen van oorsprong uit Oekraïne in het kader van de contingenten 09.4306, 09.4307 en 09.4308. |
| --- | --- |

(1)

De Verordeningen (EG) nr. 2305/2003 van de Commissie (3), (EG) nr. 969/2006 (4) en (EG) nr. 1067/2008 (5) van de Commissie en Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081 (6) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van gerst in het kader van contingent 09.4126, van maïs in het kader van contingent 09.4131, van zachte tarwe van een andere dan van hoge kwaliteit in het kader van de contingenten 09.4123, 09.4124, 09.4125 en 09.4133 en van bepaalde granen van oorsprong uit Oekraïne in het kader van de contingenten 09.4306, 09.4307 en 09.4308.

| (2) | Verordening (EG) nr. 1964/2006 van de Commissie (7) en Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012 van de Commissie (8) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van rijst van oorsprong uit Bangladesh in het kader van contingent 09.4517 en van breukrijst in het kader van contingent 09.4079. |
| --- | --- |

(2)

Verordening (EG) nr. 1964/2006 van de Commissie (7) en Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012 van de Commissie (8) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van rijst van oorsprong uit Bangladesh in het kader van contingent 09.4517 en van breukrijst in het kader van contingent 09.4079.

| (3) | Verordening (EG) nr. 1918/2006 van de Commissie (9) en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 van de Commissie (10) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van olijfolie van oorsprong uit Tunesië in het kader van de beschikbare contingenten. |
| --- | --- |

(3)

Verordening (EG) nr. 1918/2006 van de Commissie (9) en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 van de Commissie (10) bevatten bijzondere bepalingen inzake de indiening van certificaataanvragen en de afgifte van certificaten voor de invoer van olijfolie van oorsprong uit Tunesië in het kader van de beschikbare contingenten.

| (4) | Met het oog op de inachtneming van de betrokken contingenthoeveelheden moeten, in verband met de officiële feestdagen in 2017, voor bepaalde perioden data voor de indiening van invoercertificaataanvragen en de afgifte van invoercertificaten worden vastgesteld die afwijken van de Verordeningen (EG) nr. 2305/2003, (EG) nr. 969/2006 en (EG) nr. 1067/2008 en van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081, Verordening (EG) nr. 1964/2006, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012, Verordening (EG) nr. 1918/2006 en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605. |
| --- | --- |

(4)

Met het oog op de inachtneming van de betrokken contingenthoeveelheden moeten, in verband met de officiële feestdagen in 2017, voor bepaalde perioden data voor de indiening van invoercertificaataanvragen en de afgifte van invoercertificaten worden vastgesteld die afwijken van de Verordeningen (EG) nr. 2305/2003, (EG) nr. 969/2006 en (EG) nr. 1067/2008 en van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081, Verordening (EG) nr. 1964/2006, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012, Verordening (EG) nr. 1918/2006 en Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605.

| (5) | In artikel 7 quinquies, lid 1, van Verordening (EG) nr. 951/2006 van de Commissie (11) is bepaald dat de uitvoercertificaten voor buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose worden afgegeven vanaf de vrijdag die volgt op de week waarin de certificaataanvragen zijn ingediend, voor zover de Commissie intussen geen bijzondere maatregel heeft genomen. |
| --- | --- |

(5)

In artikel 7 quinquies, lid 1, van Verordening (EG) nr. 951/2006 van de Commissie (11) is bepaald dat de uitvoercertificaten voor buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose worden afgegeven vanaf de vrijdag die volgt op de week waarin de certificaataanvragen zijn ingediend, voor zover de Commissie intussen geen bijzondere maatregel heeft genomen.

| (6) | In verband met de officiële feestdagen in 2017 en de gevolgen daarvan voor de verschijning van het Publicatieblad van de Europese Unie is de periode tussen de indiening van de aanvragen en de dag waarop de certificaten moeten worden afgegeven, te kort om een goed beheer van de markt te kunnen garanderen. Die periode dient derhalve te worden verlengd. |
| --- | --- |

(6)

In verband met de officiële feestdagen in 2017 en de gevolgen daarvan voor de verschijning van het Publicatieblad van de Europese Unie is de periode tussen de indiening van de aanvragen en de dag waarop de certificaten moeten worden afgegeven, te kort om een goed beheer van de markt te kunnen garanderen. Die periode dient derhalve te worden verlengd.

| (7) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten, |
| --- | --- |

(7)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité voor de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Granen

1.   In afwijking van artikel 3, lid 1, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 2305/2003 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor gerst in het kader van contingent 09.4126 meer worden ingediend na vrijdag 15 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

2.   In afwijking van artikel 3, lid 4, eerste alinea, van Verordening (EG) nr. 2305/2003 worden voor 2017 de invoercertificaten voor gerst in het kader van contingent 09.4126 waarvoor de aanvragen in de in bijlage I bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 van de Commissie (12) genomen maatregelen.

3.   In afwijking van artikel 4, lid 1, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 969/2006 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor maïs in het kader van contingent 09.4131 meer worden ingediend na vrijdag 15 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

4.   In afwijking van artikel 4, lid 4, eerste alinea, van Verordening (EG) nr. 969/2006 worden voor 2017 de invoercertificaten voor maïs in het kader van contingent 09.4131 waarvoor de aanvragen in de in bijlage I bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

5.   In afwijking van artikel 4, lid 1, tweede alinea, van Verordening (EG) nr. 1067/2008 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor zachte tarwe van een andere dan van hoge kwaliteit in het kader van de contingenten 09.4123, 09.4124, 09.4125 en 09.4133 meer worden ingediend na vrijdag 15 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

6.   In afwijking van artikel 4, lid 4, eerste alinea, van Verordening (EG) nr. 1067/2008 worden voor 2017, de invoercertificaten voor zachte tarwe van een andere dan van hoge kwaliteit in het kader van de contingenten 09.4123, 09.4124, 09.4125 en 09.4133 waarvoor de aanvragen in de in bijlage I bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

7.   In afwijking van artikel 2, lid 1, tweede alinea, van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor granen van oorsprong uit Oekraïne in het kader van de contingenten 09.4306, 09.4307 en 09.4308 worden ingediend na vrijdag 15 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

8.   In afwijking van artikel 2, lid 3, van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081 worden voor 2017 de invoercertificaten voor granen van oorsprong uit Oekraïne in het kader van de contingenten 09.4306, 09.4307 en 09.4308 waarvoor de aanvragen in de in bijlage I bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

Artikel 2

Rijst

1.   In afwijking van artikel 4, lid 3, eerste alinea, van Verordening (EG) nr. 1964/2006 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor rijst van oorsprong uit Bangladesh in het kader van contingent 09.4517 meer worden ingediend na vrijdag 8 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

2.   In afwijking van artikel 5, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1964/2006 worden voor 2017 de invoercertificaten voor rijst van oorsprong uit Bangladesh in het kader van contingent 09.4517 waarvoor de aanvragen in de in bijlage II bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

3.   In afwijking van artikel 2, lid 1, derde alinea, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012 mogen voor 2017 geen aanvragen voor invoercertificaten voor breukrijst in het kader van contingent 09.4079 meer worden ingediend na vrijdag 8 december 2017, om 13 uur Brusselse tijd.

4.   In afwijking van artikel 3, lid 2, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012 worden voor 2017 de invoercertificaten voor breukrijst in het kader van contingent 09.4079 waarvoor de aanvragen in de in bijlage II bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

Artikel 3

Olijfolie

1.   In afwijking van artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1918/2006 mogen geen aanvragen voor invoercertificaten voor olijfolie van oorsprong uit Tunesië meer worden ingediend na dinsdag 12 december 2017.

2.   In afwijking van artikel 3, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1918/2006 worden de invoercertificaten voor olijfolie van oorsprong uit Tunesië die in de in bijlage III bij de onderhavige verordening vermelde perioden zijn aangevraagd, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, onder voorbehoud van overeenkomstig artikel 7, lid 2, van Verordening (EG) nr. 1301/2006 genomen maatregelen.

Artikel 4

Buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose

In afwijking van artikel 7 quinquies, lid 1, van Verordening (EG) nr. 951/2006 worden de uitvoercertificaten voor buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose waarvoor de aanvragen in de in bijlage IV bij de onderhavige verordening vermelde perioden worden ingediend, afgegeven op de in die bijlage vermelde overeenkomstige datum, in voorkomend geval rekening houdend met de in artikel 9, leden 1 en 2, van Verordening (EG) nr. 951/2006 bedoelde bijzondere maatregelen.

Artikel 5

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Zij vervalt op 1 januari 2018.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 22 november 2016.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal

Directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  
  PB L 146 van 20.6.1996, blz. 1.

1

(2)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

2

(3)  Verordening (EG) nr. 2305/2003 van de Commissie van 29 december 2003 betreffende de opening en de wijze van beheer van een tariefcontingent voor de invoer van gerst uit derde landen (PB L 342 van 30.12.2003, blz. 7).

3

(4)  Verordening (EG) nr. 969/2006 van de Commissie van 29 juni 2006 betreffende de opening en de wijze van beheer van een communautair tariefcontingent voor de invoer van maïs uit derde landen (PB L 176 van 30.6.2006, blz. 44).

4

(5)  Verordening (EG) nr. 1067/2008 van de Commissie van 30 oktober 2008 betreffende de opening en de wijze van beheer van een tariefcontingent voor de invoer van zachte tarwe van een andere dan van hoge kwaliteit uit derde landen en tot afwijking van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (gecodificeerde versie) (PB L 290 van 31.10.2008, blz. 3).

5

(6)  Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2081van de Commissie van 18 november 2015 betreffende de opening en de wijze van beheer van tariefcontingenten voor de invoer van bepaalde granen van oorsprong uit Oekraïne (PB L 302 van 19.11.2015, blz. 81).

6

(7)  Verordening (EG) nr. 1964/2006 van de Commissie van 22 december 2006 houdende uitvoeringsbepalingen betreffende de opening en de wijze van beheer van een contingent voor de invoer van rijst van oorsprong uit Bangladesh overeenkomstig Verordening (EEG) nr. 3491/90 van de Raad (PB L 408 van 30.12.2006, blz. 19).

7

(8)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 480/2012 van de Commissie van 7 juni 2012 houdende opening en vaststelling van de wijze van beheer van een tariefcontingent voor breukrijst van GN-code 1006 40 00, voor de productie van voor voeding bestemde bereidingen van GN-code 1901 10 00 (PB L 148 van 8.6.2012, blz. 1).

8

(9)  Verordening (EG) nr. 1918/2006 van de Commissie van 20 december 2006 inzake de opening en de wijze van beheer van een tariefcontingent voor olijfolie van oorsprong uit Tunesië (PB L 365 van 21.12.2006, blz. 84).

9

(10)  Uitvoeringsverordening (EU) 2016/605 van de Commissie van 19 april 2016 betreffende de opening en de wijze van beheer van een tijdelijk tariefcontingent voor olijfolie van oorsprong uit Tunesië en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1918/2006 (PB L 104 van 20.4.2016, blz. 11).

10

(11)  Verordening (EG) nr. 951/2006 van de Commissie van 30 juni 2006 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 318/2006 van de Raad, wat betreft de handel met derde landen in de sector suiker (PB L 178 van 1.7.2006, blz. 24).

11

(12)  Verordening (EG) nr. 1301/2006 van de Commissie van 31 augustus 2006 houdende gemeenschappelijke voorschriften voor het beheer van door middel van een stelsel van invoercertificaten beheerde invoertariefcontingenten voor landbouwproducten (PB L 238 van 1.9.2006, blz. 13).

12

---

BIJLAGE I

| Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor granen | Datum van afgifte |
| --- | --- |
| Vrijdag 7 april vanaf 13 uur tot vrijdag 14 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf maandag 24 april 2017 |
| Vrijdag 28 april vanaf 13 uur tot vrijdag 5 mei 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf maandag 15 mei 2017 |
| Vrijdag 4 augustus vanaf 13 uur tot vrijdag 11 augustus 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf maandag 21 augustus 2017 |
| Vrijdag 20 oktober vanaf 13 uur tot vrijdag 27 oktober 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf maandag 6 november 2017 |

Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor granen

Datum van afgifte

Vrijdag 7 april vanaf 13 uur tot vrijdag 14 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf maandag 24 april 2017

Vrijdag 28 april vanaf 13 uur tot vrijdag 5 mei 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf maandag 15 mei 2017

Vrijdag 4 augustus vanaf 13 uur tot vrijdag 11 augustus 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf maandag 21 augustus 2017

Vrijdag 20 oktober vanaf 13 uur tot vrijdag 27 oktober 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf maandag 6 november 2017

---

BIJLAGE II

| Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor rijst | Datum van afgifte |
| --- | --- |
| Vrijdag 7 april vanaf 13 uur tot vrijdag 14 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 27 april 2017 |
| Vrijdag 21 april vanaf 13 uur tot vrijdag 28 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 11 mei 2017 |
| Vrijdag 28 april vanaf 13 uur tot vrijdag 5 mei 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 18 mei 2017 |
| Vrijdag 26 mei vanaf 13 uur tot vrijdag 2 juni 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 15 juni 2017 |
| Vrijdag 4 augustus vanaf 13 uur tot vrijdag 11 augustus 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 24 augustus 2017 |
| Vrijdag 20 oktober vanaf 13 uur tot vrijdag 27 oktober 2017 om 13 uur Brusselse tijd | De eerste werkdag vanaf donderdag 9 november 2017 |

Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor rijst

Datum van afgifte

Vrijdag 7 april vanaf 13 uur tot vrijdag 14 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 27 april 2017

Vrijdag 21 april vanaf 13 uur tot vrijdag 28 april 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 11 mei 2017

Vrijdag 28 april vanaf 13 uur tot vrijdag 5 mei 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 18 mei 2017

Vrijdag 26 mei vanaf 13 uur tot vrijdag 2 juni 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 15 juni 2017

Vrijdag 4 augustus vanaf 13 uur tot vrijdag 11 augustus 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 24 augustus 2017

Vrijdag 20 oktober vanaf 13 uur tot vrijdag 27 oktober 2017 om 13 uur Brusselse tijd

De eerste werkdag vanaf donderdag 9 november 2017

---

BIJLAGE III

| Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor olijfolie | Datum van afgifte |
| --- | --- |
| Maandag 10 of dinsdag 11 april 2017 | De eerste werkdag vanaf vrijdag 21 april 2017 |
| Maandag 22 of dinsdag 23 mei 2017 | De eerste werkdag vanaf donderdag 1 juni 2017 |
| Maandag 17 of dinsdag 18 juli 2017 | De eerste werkdag vanaf woensdag 26 juli 2017 |
| Maandag 30 of dinsdag 31 oktober 2017 | De eerste werkdag vanaf donderdag 9 november 2017 |

Periode voor de indiening van aanvragen voor invoercertificaten voor olijfolie

Datum van afgifte

Maandag 10 of dinsdag 11 april 2017

De eerste werkdag vanaf vrijdag 21 april 2017

Maandag 22 of dinsdag 23 mei 2017

De eerste werkdag vanaf donderdag 1 juni 2017

Maandag 17 of dinsdag 18 juli 2017

De eerste werkdag vanaf woensdag 26 juli 2017

Maandag 30 of dinsdag 31 oktober 2017

De eerste werkdag vanaf donderdag 9 november 2017

---

BIJLAGE IV

| Periode voor de indiening van aanvragen voor uitvoercertificaten voor buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose | Datum van afgifte |
| --- | --- |
| Van maandag 1 tot vrijdag 5 mei 2017 | De eerste werkdag vanaf maandag 15 mei 2017 |
| Van maandag 7 tot vrijdag 11 augustus 2017 | De eerste werkdag vanaf maandag 21 augustus 2017 |

Periode voor de indiening van aanvragen voor uitvoercertificaten voor buiten het quotum geproduceerde suiker en isoglucose

Datum van afgifte

Van maandag 1 tot vrijdag 5 mei 2017

De eerste werkdag vanaf maandag 15 mei 2017

Van maandag 7 tot vrijdag 11 augustus 2017

De eerste werkdag vanaf maandag 21 augustus 2017

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/9 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/9

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2016/2055 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1484/95 wat betreft de vaststelling van de representatieve prijzen voor de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1), en met name artikel 183, onder b),

Gezien Verordening (EU) nr. 510/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 16 april 2014 tot vaststelling van de handelsregeling voor bepaalde door verwerking van landbouwproducten verkregen goederen en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 1216/2009 en (EG) nr. 614/2009 van de Raad (2), en met name artikel 5, lid 6, onder a),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Verordening (EG) nr. 1484/95 van de Commissie (3) zijn voor de sectoren slachtpluimvee en eieren, en voor ovalbumine, bepalingen voor de toepassing van de aanvullende invoerrechten, alsmede de representatieve prijzen vastgesteld. |
| --- | --- |

(1)

Bij Verordening (EG) nr. 1484/95 van de Commissie (3) zijn voor de sectoren slachtpluimvee en eieren, en voor ovalbumine, bepalingen voor de toepassing van de aanvullende invoerrechten, alsmede de representatieve prijzen vastgesteld.

| (2) | Uit de regelmatige controle van de gegevens die als basis worden gebruikt voor het bepalen van de representatieve prijzen voor de producten van de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine, blijkt dat de representatieve prijzen voor de invoer van bepaalde producten moeten worden gewijzigd met inachtneming van de naargelang van de oorsprong optredende prijsverschillen. |
| --- | --- |

(2)

Uit de regelmatige controle van de gegevens die als basis worden gebruikt voor het bepalen van de representatieve prijzen voor de producten van de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine, blijkt dat de representatieve prijzen voor de invoer van bepaalde producten moeten worden gewijzigd met inachtneming van de naargelang van de oorsprong optredende prijsverschillen.

| (3) | Verordening (EG) nr. 1484/95 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(3)

Verordening (EG) nr. 1484/95 moet dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (4) | Om ervoor te zorgen dat deze maatregel zo snel mogelijk na de terbeschikkingstelling van de bijgewerkte gegevens van toepassing wordt, dient de onderhavige verordening in werking te treden op de dag van de bekendmaking ervan, |
| --- | --- |

(4)

Om ervoor te zorgen dat deze maatregel zo snel mogelijk na de terbeschikkingstelling van de bijgewerkte gegevens van toepassing wordt, dient de onderhavige verordening in werking te treden op de dag van de bekendmaking ervan,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage I bij Verordening (EG) nr. 1484/95 wordt vervangen door de tekst in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal

Directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

1

(2)  
  PB L 150 van 20.5.2014, blz. 1.

2

(3)  Verordening (EG) nr. 1484/95 van de Commissie van 28 juni 1995 houdende bepalingen voor de toepassing van de aanvullende invoerrechten in de sectoren slachtpluimvee en eieren, alsmede voor ovalbumine, en houdende vaststelling van representatieve prijzen en intrekking van Verordening nr. 163/67/EEG (PB L 145 van 29.6.1995, blz. 47).

3

---

BIJLAGE

„BIJLAGE I

| GN-code | Omschrijving | Representatieve prijs
  (EUR/100 kg) | In artikel 3 bedoelde zekerheid
  (EUR/100 kg) | Oorsprong (1) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 0207 12 10 | Geslachte kippen (zogenaamde kippen 70 %), bevroren | 115,1 | 0 | AR |
| 0207 12 90 | Geslachte kippen (zogenaamde kippen 65 %), bevroren | 119,8 | 0 | AR |
| 148,4 | 0 | BR |
| 0207 14 10 | Delen zonder been, van hanen of van kippen, bevroren | 265,3 | 10 | AR |
| 174,7 | 43 | BR |
| 280,7 | 6 | CL |
| 224,0 | 23 | TH |
| 0207 27 10 | Delen zonder been, van kalkoenen, bevroren | 347,0 | 0 | BR |
| 354,9 | 0 | CL |
| 0408 91 80 | Eieren uit de schaal, gedroogd | 350,2 | 0 | AR |
| 1602 32 11 | Bereidingen van hanen of van kippen, niet gekookt en niet gebakken | 179,1 | 35 | BR |

GN-code

Omschrijving

Representatieve prijs

(EUR/100 kg)

In artikel 3 bedoelde zekerheid

(EUR/100 kg)

Oorsprong (1)

0207 12 10

Geslachte kippen (zogenaamde kippen 70 %), bevroren

115,1

0

AR

0207 12 90

Geslachte kippen (zogenaamde kippen 65 %), bevroren

119,8

0

AR

148,4

0

BR

0207 14 10

Delen zonder been, van hanen of van kippen, bevroren

265,3

10

AR

174,7

43

BR

280,7

6

CL

224,0

23

TH

0207 27 10

Delen zonder been, van kalkoenen, bevroren

347,0

0

BR

354,9

0

CL

0408 91 80

Eieren uit de schaal, gedroogd

350,2

0

AR

1602 32 11

Bereidingen van hanen of van kippen, niet gekookt en niet gebakken

179,1

35

BR

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1106/2012 van de Commissie van 27 november 2012 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 471/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken van de buitenlandse handel met derde landen, wat de bijwerking van de nomenclatuur van landen en gebieden betreft (PB L 328 van 28.11.2012, blz. 7). De code „ZZ” staat voor „andere oorsprong”.”

1

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/11 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/11

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2016/2056 VAN DE COMMISSIE

van 24 november 2016

tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1),

Gezien Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 van de Commissie van 7 juni 2011 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad, wat de sectoren groenten en fruit en verwerkte groenten en fruit betreft (2), en met name artikel 136, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt. |
| --- | --- |

(1)

Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt.

| (2) | De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, |
| --- | --- |

(2)

De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 136 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 bedoelde forfaitaire invoerwaarden worden vastgesteld in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 24 november 2016.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal

Directoraat-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

1

(2)  
  PB L 157 van 15.6.2011, blz. 1.

2

---

BIJLAGE

Forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| GN-code | Code derde landen (1) | Forfaitaire invoerwaarde |
| 0702 00 00 | MA | 84,0 |
| TR | 79,1 |
| ZZ | 81,6 |
| 0707 00 05 | MA | 69,4 |
| TR | 157,7 |
| ZZ | 113,6 |
| 0709 93 10 | MA | 101,8 |
| TR | 143,0 |
| ZZ | 122,4 |
| 0805 20 10 | MA | 79,2 |
| ZZ | 79,2 |
| 0805 20 30 , 0805 20 50 , 0805 20 70 , 0805 20 90 | JM | 110,2 |
| MA | 98,3 |
| TR | 77,3 |
| ZZ | 95,3 |
| 0805 50 10 | AR | 64,7 |
| TR | 96,3 |
| ZZ | 80,5 |
| 0808 10 80 | CL | 185,9 |
| NZ | 177,5 |
| ZA | 179,1 |
| ZZ | 180,8 |
| 0808 30 90 | CN | 81,3 |
| TR | 139,3 |
| ZZ | 110,3 |

(EUR/100 kg)

GN-code

Code derde landen (1)

Forfaitaire invoerwaarde

0702 00 00

MA

84,0

TR

79,1

ZZ

81,6

0707 00 05

MA

69,4

TR

157,7

ZZ

113,6

0709 93 10

MA

101,8

TR

143,0

ZZ

122,4

0805 20 10

MA

79,2

ZZ

79,2

0805 20 30 , 0805 20 50 , 0805 20 70 , 0805 20 90

JM

110,2

MA

98,3

TR

77,3

ZZ

95,3

0805 50 10

AR

64,7

TR

96,3

ZZ

80,5

0808 10 80

CL

185,9

NZ

177,5

ZA

179,1

ZZ

180,8

0808 30 90

CN

81,3

TR

139,3

ZZ

110,3

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1106/2012 van de Commissie van 27 november 2012 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 471/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken van de buitenlandse handel met derde landen, wat de bijwerking van de nomenclatuur van landen en gebieden betreft (PB L 328 van 28.11.2012, blz. 7). De code „ZZ” staat voor „overige oorsprong”.

---

BESLUITEN

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/13 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/13

---

BESLUIT (EU) 2016/2057 VAN DE COMMISSIE

van 2 mei 2016

inzake staatssteun en de maatregelen SA.29338 (2013/C-30) en SA.44910 (2016/N) ten gunste van HSH Nordbank AG

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 2689)

(Slechts de tekst in de Duitse taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 108, lid 2, eerste alinea,

Gezien de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en met name artikel 62, lid 1, onder a),

Na de belanghebbenden overeenkomstig voornoemde bepalingen te hebben aangemaand hun opmerkingen te maken (1),

Overwegende hetgeen volgt:

1.   PROCEDURE

PROCEDURE

| (1) | Op 20 september 2011 heeft de Commissie een besluit genomen (hierna „het besluit van 2011” genoemd) (2), waarin zij meerdere steunmaatregelen ten gunste van HSH Nordbank AG (hierna „HSH” of „de bank” genoemd) heeft goedgekeurd. HSH is een Duitse Landesbank die grotendeels in handen is van twee deelstaten (hierna „de deelstaten” of „de publieke aandeelhouders” genoemd), met name de deelstaten Sleeswijk-Holstein (hierna „Sleeswijk-Holstein” genoemd) en de Vrije en Hanzestad Hamburg (hierna „Hamburg” genoemd). Deze maatregelen bestaan onder andere uit een door het HSH Finanzfonds AöR (hierna „het Finanzfonds AöR” of „de garantiegever” genoemd) verleende second loss-garantie (hierna „de garantie” genoemd) met een nominale waarde van 10 miljard EUR. De Commissie heeft deze garantie reeds in een eerder, in 2009, genomen besluit inzake reddingssteun voorlopig goedgekeurd. |
| --- | --- |

(1)

Op 20 september 2011 heeft de Commissie een besluit genomen (hierna „het besluit van 2011” genoemd) (2), waarin zij meerdere steunmaatregelen ten gunste van HSH Nordbank AG (hierna „HSH” of „de bank” genoemd) heeft goedgekeurd. HSH is een Duitse Landesbank die grotendeels in handen is van twee deelstaten (hierna „de deelstaten” of „de publieke aandeelhouders” genoemd), met name de deelstaten Sleeswijk-Holstein (hierna „Sleeswijk-Holstein” genoemd) en de Vrije en Hanzestad Hamburg (hierna „Hamburg” genoemd). Deze maatregelen bestaan onder andere uit een door het HSH Finanzfonds AöR (hierna „het Finanzfonds AöR” of „de garantiegever” genoemd) verleende second loss-garantie (hierna „de garantie” genoemd) met een nominale waarde van 10 miljard EUR. De Commissie heeft deze garantie reeds in een eerder, in 2009, genomen besluit inzake reddingssteun voorlopig goedgekeurd.

2

| (2) | Op 9 maart, 18 juni en 6 september 2011 is HSH met de garantiegever overeengekomen delen van de second loss-garantie op te zeggen en het maximumbedrag van de garantie tot 7 miljard EUR te verlagen. Bijgevolg werd er in het herstructureringsplan waarop het besluit van 2011 is gebaseerd, van uitgegaan dat HSH slechts garantievergoedingen zou betalen voor een garantie ten bedrage van 7 miljard EUR. (3) |
| --- | --- |

(2)

Op 9 maart, 18 juni en 6 september 2011 is HSH met de garantiegever overeengekomen delen van de second loss-garantie op te zeggen en het maximumbedrag van de garantie tot 7 miljard EUR te verlagen. Bijgevolg werd er in het herstructureringsplan waarop het besluit van 2011 is gebaseerd, van uitgegaan dat HSH slechts garantievergoedingen zou betalen voor een garantie ten bedrage van 7 miljard EUR. (3)

3

| (3) | Op 22 mei 2013 heeft Duitsland de door Sleeswijk-Holstein en Hamburg geplande wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie van 7 miljard EUR tot 10 miljard EUR aangemeld bij de Commissie met het oog op goedkeuring ervan. Bij de aanmelding heeft Duitsland ook een bijgewerkt bedrijfsplan van HSH voor de middellange termijn ingediend voor de periode 2013-2015. |
| --- | --- |

(3)

Op 22 mei 2013 heeft Duitsland de door Sleeswijk-Holstein en Hamburg geplande wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie van 7 miljard EUR tot 10 miljard EUR aangemeld bij de Commissie met het oog op goedkeuring ervan. Bij de aanmelding heeft Duitsland ook een bijgewerkt bedrijfsplan van HSH voor de middellange termijn ingediend voor de periode 2013-2015.

| (4) | Bij brief van 21 juni 2013 (hierna „het inleidingsbesluit genoemd”) heeft de Commissie aan Duitsland meegedeeld dat zij de wederverhoging van het bedrag van de garantie met 3 miljard EUR als nieuwe steun kwalificeert, die ze voorlopig goedkeurt; voorts heeft zij Duitsland in kennis gesteld van haar besluit om ten aanzien van deze steunmaatregel de procedure van artikel 108, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna „het VWEU” genoemd) in te leiden. |
| --- | --- |

(4)

Bij brief van 21 juni 2013 (hierna „het inleidingsbesluit genoemd”) heeft de Commissie aan Duitsland meegedeeld dat zij de wederverhoging van het bedrag van de garantie met 3 miljard EUR als nieuwe steun kwalificeert, die ze voorlopig goedkeurt; voorts heeft zij Duitsland in kennis gesteld van haar besluit om ten aanzien van deze steunmaatregel de procedure van artikel 108, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna „het VWEU” genoemd) in te leiden.

| (5) | Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. (4) De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen te maken. |
| --- | --- |

(5)

Het besluit van de Commissie tot inleiding van de procedure is in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakt. (4) De Commissie heeft de belanghebbenden uitgenodigd hun opmerkingen te maken.

Publicatieblad van de Europese Unie

4

| (6) | Bij brief van 30 september 2013 heeft Duitsland zijn opmerkingen over het inleidingsbesluit kenbaar gemaakt. De Commissie heeft geen opmerkingen van andere belanghebbenden ontvangen. |
| --- | --- |

(6)

Bij brief van 30 september 2013 heeft Duitsland zijn opmerkingen over het inleidingsbesluit kenbaar gemaakt. De Commissie heeft geen opmerkingen van andere belanghebbenden ontvangen.

| (7) | Bij brief van 20 december 2013 heeft Duitsland een eerste herstructureringsplan aan de Commissie voorgelegd en toegezegd dit plan na de presentatie van de jaarrekening van HSH over 2013 bij te werken en op conservatieve aannames te baseren. Op 28 april 2014 heeft Duitsland een bijgewerkt herstructureringsplan ingediend, waarvan na verdere bijeenkomsten en briefwisselingen op 17 april 2015 een nieuwe herziening werd voorgelegd. |
| --- | --- |

(7)

Bij brief van 20 december 2013 heeft Duitsland een eerste herstructureringsplan aan de Commissie voorgelegd en toegezegd dit plan na de presentatie van de jaarrekening van HSH over 2013 bij te werken en op conservatieve aannames te baseren. Op 28 april 2014 heeft Duitsland een bijgewerkt herstructureringsplan ingediend, waarvan na verdere bijeenkomsten en briefwisselingen op 17 april 2015 een nieuwe herziening werd voorgelegd.

| (8) | In het kader van de contacten tussen de Duitse autoriteiten en de diensten van de Commissie bleef onduidelijk of deze plannen voldoende waren om de bezwaren die in het inleidingsbesluit met betrekking tot het herstel van de levensvatbaarheid van HSH waren geuit, weg te nemen. Daarom overwogen de Duitse autoriteiten de Commissie in de loop van het jaar 2015 alternatieve oplossingen voor te stellen, wat uiteindelijk niet gebeurd is. |
| --- | --- |

(8)

In het kader van de contacten tussen de Duitse autoriteiten en de diensten van de Commissie bleef onduidelijk of deze plannen voldoende waren om de bezwaren die in het inleidingsbesluit met betrekking tot het herstel van de levensvatbaarheid van HSH waren geuit, weg te nemen. Daarom overwogen de Duitse autoriteiten de Commissie in de loop van het jaar 2015 alternatieve oplossingen voor te stellen, wat uiteindelijk niet gebeurd is.

| (9) | Op 19 oktober 2015 bereikten vertegenwoordigers van de publieke aandeelhouders, de Bondsrepubliek Duitsland en de Commissie een akkoord over de grote lijnen van een aanmelding. De maatregelen bestaan in wezen uit de opsplitsing van de bank in een holdingmaatschappij en een operationele dochteronderneming, die de lopende zaken van de bank voortzet. Als gevolg hiervan moet deze dochteronderneming worden afgestoten of, wanneer de afstotingsprocedure niet met succes wordt afgerond, de nieuwe activiteiten stopzetten en de activa beheren met het oog op liquidatie. |
| --- | --- |

(9)

Op 19 oktober 2015 bereikten vertegenwoordigers van de publieke aandeelhouders, de Bondsrepubliek Duitsland en de Commissie een akkoord over de grote lijnen van een aanmelding. De maatregelen bestaan in wezen uit de opsplitsing van de bank in een holdingmaatschappij en een operationele dochteronderneming, die de lopende zaken van de bank voortzet. Als gevolg hiervan moet deze dochteronderneming worden afgestoten of, wanneer de afstotingsprocedure niet met succes wordt afgerond, de nieuwe activiteiten stopzetten en de activa beheren met het oog op liquidatie.

| (10) | Op 21 maart 2016 heeft Duitsland de wederverhoging van de garantie uit 2013 als steun voor de afstoting of liquidatie van HSH opnieuw bij de Commissie aangemeld en tegelijkertijd toezeggingen hieromtrent ingediend. (5) |
| --- | --- |

(10)

Op 21 maart 2016 heeft Duitsland de wederverhoging van de garantie uit 2013 als steun voor de afstoting of liquidatie van HSH opnieuw bij de Commissie aangemeld en tegelijkertijd toezeggingen hieromtrent ingediend. (5)

5

2.   BESCHRIJVING

BESCHRIJVING

2.1.   De ontvanger van de steun

De ontvanger van de steun

| (11) | HSH is een privaatrechtelijke naamloze vennootschap die in 2003 in het kader van een fusie van de toenmalige Hamburgische Landesbank en de Landesbank Schleswig-Holstein is opgericht. Hamburg en Sleeswijk-Holstein zijn meerderheidsaandeelhouders van HSH. Samen hebben zij 85,38 % van de aandelen van de bank, hetzij rechtstreeks, hetzij via het Finanzfonds AöR, een door Hamburg en Sleeswijk-Holstein opgerichte en gecontroleerde instelling. (6) De Sparkassen- und Giroverband für Schleswig-Holstein heeft 5,31 % van de aandelen in handen en een groep van negen door J. C. Flowers geadviseerde trusts 9,31 %. Om historische redenen heeft HSH twee hoofdkantoren, één in Hamburg en één in Kiel. |
| --- | --- |

(11)

HSH is een privaatrechtelijke naamloze vennootschap die in 2003 in het kader van een fusie van de toenmalige Hamburgische Landesbank en de Landesbank Schleswig-Holstein is opgericht. Hamburg en Sleeswijk-Holstein zijn meerderheidsaandeelhouders van HSH. Samen hebben zij 85,38 % van de aandelen van de bank, hetzij rechtstreeks, hetzij via het Finanzfonds AöR, een door Hamburg en Sleeswijk-Holstein opgerichte en gecontroleerde instelling. (6) De Sparkassen- und Giroverband für Schleswig-Holstein heeft 5,31 % van de aandelen in handen en een groep van negen door J. C. Flowers geadviseerde trusts 9,31 %. Om historische redenen heeft HSH twee hoofdkantoren, één in Hamburg en één in Kiel.

6

| (12) | Met een concernbalans van 105 miljard EUR (per 30 september 2015) is HSH de op vier na grootste van de zeven Duitse Landesbankconcerns. Het zwaartepunt van de bank, waarvan de activiteiten voornamelijk op Noord-Duitsland en de Duitse stedelijke gebieden zijn geconcentreerd, ligt op zakelijke klanten, vastgoed en private banking. De activiteiten met zakelijke klanten bestaan, zowel in het binnenland als in het buitenland, naast energie- en infrastructuurprojecten, in de eerste plaats uit scheepsfinanciering. |
| --- | --- |

(12)

Met een concernbalans van 105 miljard EUR (per 30 september 2015) is HSH de op vier na grootste van de zeven Duitse Landesbankconcerns. Het zwaartepunt van de bank, waarvan de activiteiten voornamelijk op Noord-Duitsland en de Duitse stedelijke gebieden zijn geconcentreerd, ligt op zakelijke klanten, vastgoed en private banking. De activiteiten met zakelijke klanten bestaan, zowel in het binnenland als in het buitenland, naast energie- en infrastructuurprojecten, in de eerste plaats uit scheepsfinanciering.

| (13) | In 2009 heeft het Finanzfonds AöR kapitaal voor een bedrag van 3 miljard EUR aan de bank toegekend en tegelijkertijd met ingang van 1 april 2009 de second loss-garantie ter waarde van 10 miljard EUR verleend. Bovendien heeft het Duitse Fonds voor de stabilisatie van de financiële markten (Finanzmarkstabilisierungsfonds — SoFFin) HSH garanties voor de uitgifte van nieuwe schuldbewijzen ter waarde van maximaal 17 miljard EUR verleend. Deze steun is bij het besluit van 2011 op basis van een herstructureringsplan en toezeggingen hieromtrent, alsook op basis van voorwaarden inzake vergoeding en lastenverdeling, goedgekeurd. |
| --- | --- |

(13)

In 2009 heeft het Finanzfonds AöR kapitaal voor een bedrag van 3 miljard EUR aan de bank toegekend en tegelijkertijd met ingang van 1 april 2009 de second loss-garantie ter waarde van 10 miljard EUR verleend. Bovendien heeft het Duitse Fonds voor de stabilisatie van de financiële markten (Finanzmarkstabilisierungsfonds — SoFFin) HSH garanties voor de uitgifte van nieuwe schuldbewijzen ter waarde van maximaal 17 miljard EUR verleend. Deze steun is bij het besluit van 2011 op basis van een herstructureringsplan en toezeggingen hieromtrent, alsook op basis van voorwaarden inzake vergoeding en lastenverdeling, goedgekeurd.

| (14) | Het herstructureringsplan en de toezeggingen van Duitsland voorzagen in een vermindering van de activiteiten van de bank in het segment scheepsfinanciering en in een diversificatie van haar bedrijfsmodel. De bank moest haar balansrisico verlagen door haar activiteiten in cyclische segmenten zoals scheeps- en vliegtuigfinanciering te beperken, ze moest haar bedrijfsmix evenwichtiger vormgeven door zich meer te richten op regionale activiteiten voor zakelijke klanten en vastgoed, en de financiering ervan stabiliseren door deze minder afhankelijk te maken van wholesalefinanciering in o.a. USD. |
| --- | --- |

(14)

Het herstructureringsplan en de toezeggingen van Duitsland voorzagen in een vermindering van de activiteiten van de bank in het segment scheepsfinanciering en in een diversificatie van haar bedrijfsmodel. De bank moest haar balansrisico verlagen door haar activiteiten in cyclische segmenten zoals scheeps- en vliegtuigfinanciering te beperken, ze moest haar bedrijfsmix evenwichtiger vormgeven door zich meer te richten op regionale activiteiten voor zakelijke klanten en vastgoed, en de financiering ervan stabiliseren door deze minder afhankelijk te maken van wholesalefinanciering in o.a. USD.

| (15) | In de loop van 2011 is het maximumbedrag van de second loss-garantie op initiatief van HSH geleidelijk verlaagd tot 7 miljard EUR (in maart, juni en september 2011 telkens met 1 miljard EUR). Door deze verlaging, waarmee in het herstructureringsplan rekening was gehouden en waarop het besluit van 2011 is gebaseerd, daalden ook de door HSH aan het Finanzfonds AöR te betalen bijdragen. |
| --- | --- |

(15)

In de loop van 2011 is het maximumbedrag van de second loss-garantie op initiatief van HSH geleidelijk verlaagd tot 7 miljard EUR (in maart, juni en september 2011 telkens met 1 miljard EUR). Door deze verlaging, waarmee in het herstructureringsplan rekening was gehouden en waarop het besluit van 2011 is gebaseerd, daalden ook de door HSH aan het Finanzfonds AöR te betalen bijdragen.

| (16) | Terwijl in het herstructureringsplan van 2011 werd uitgegaan van een verhoging van de chartertarieven, zijn deze in het jaar na het besluit van 2011, met name in het segment containerschepen, echter met ongeveer één derde teruggelopen; de marktwaarde van schepen onderging een soortgelijke ontwikkeling. Hoewel HSH haar bedrijfsactiviteiten in het segment scheepsfinanciering aanzienlijk heeft verminderd, blijft de desbetreffende kredietportefeuille een belangrijke bedrijfsactiviteit. Hierdoor werd HSH sterk getroffen door deze ontwikkelingen, die samen met de EUR/USD-wisselkoers de belangrijkste factor vormden voor de kans op wanbetaling van de scheepskredietportefeuilles van HSH en bijgevolg ook voor de nodige voorzorgsmaatregelen tegen risico's in de kredietverlening. |
| --- | --- |

(16)

Terwijl in het herstructureringsplan van 2011 werd uitgegaan van een verhoging van de chartertarieven, zijn deze in het jaar na het besluit van 2011, met name in het segment containerschepen, echter met ongeveer één derde teruggelopen; de marktwaarde van schepen onderging een soortgelijke ontwikkeling. Hoewel HSH haar bedrijfsactiviteiten in het segment scheepsfinanciering aanzienlijk heeft verminderd, blijft de desbetreffende kredietportefeuille een belangrijke bedrijfsactiviteit. Hierdoor werd HSH sterk getroffen door deze ontwikkelingen, die samen met de EUR/USD-wisselkoers de belangrijkste factor vormden voor de kans op wanbetaling van de scheepskredietportefeuilles van HSH en bijgevolg ook voor de nodige voorzorgsmaatregelen tegen risico's in de kredietverlening.

| (17) | Daarom werd de bank in 2013 door de toezichthouder gemaand het bedrag van de garantie opnieuw met 3 miljard EUR te verhogen tot het oorspronkelijke niveau van 10 miljard EUR. Toen de Commissie in juni 2013 deze wederverhoging als nieuwe steunmaatregel voorlopig goedkeurde, uitte zij op basis van het bedrijfsplan, dat bij de aanmelding van de wederverhoging was voorgelegd, haar twijfels over het herstel van de levensvatbaarheid van HSH op lange termijn, en vroeg zij zich af of HSH haar bedrijfsstrategie moest aanpassen en alternatieve maatregelen moest treffen om dit doel te bereiken (7). |
| --- | --- |

(17)

Daarom werd de bank in 2013 door de toezichthouder gemaand het bedrag van de garantie opnieuw met 3 miljard EUR te verhogen tot het oorspronkelijke niveau van 10 miljard EUR. Toen de Commissie in juni 2013 deze wederverhoging als nieuwe steunmaatregel voorlopig goedkeurde, uitte zij op basis van het bedrijfsplan, dat bij de aanmelding van de wederverhoging was voorgelegd, haar twijfels over het herstel van de levensvatbaarheid van HSH op lange termijn, en vroeg zij zich af of HSH haar bedrijfsstrategie moest aanpassen en alternatieve maatregelen moest treffen om dit doel te bereiken (7).

7

| (18) | Na het inleidingsbesluit bleven de resultaten van HSH niet alleen duidelijk achter op het herstructureringsplan, dat bij het besluit van 2011 de basis was voor de goedkeuring van de herstructureringssteun, maar ook op de verschillende bijgewerkte tussentijdse plannen die door de diensten van de Commissie waren voorgelegd. |
| --- | --- |

(18)

Na het inleidingsbesluit bleven de resultaten van HSH niet alleen duidelijk achter op het herstructureringsplan, dat bij het besluit van 2011 de basis was voor de goedkeuring van de herstructureringssteun, maar ook op de verschillende bijgewerkte tussentijdse plannen die door de diensten van de Commissie waren voorgelegd.

2.2.   De maatregelen

De maatregelen

2.2.1.   Wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie in juni 2013 (hierna „de maatregel van 2013” genoemd)

Wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie in juni 2013 (hierna „de maatregel van 2013” genoemd)

| (19) | Bij deze maatregel gaat het om de in overweging 17 beschreven wederverhoging van het bedrag van de second loss-garantie. In het kader van deze second loss-garantie is de garantiegever slechts aansprakelijk voor verliezen uit de gegarandeerde portefeuille boven de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR die HSH draagt. Na de wederverhoging van het bedrag tot 10 miljard EUR, wordt de garantie als gevolg van verliezen in de gegarandeerde portefeuille tussen de 3,2 en 13,2 miljard EUR vergoed. (8) |
| --- | --- |

(19)

Bij deze maatregel gaat het om de in overweging 17 beschreven wederverhoging van het bedrag van de second loss-garantie. In het kader van deze second loss-garantie is de garantiegever slechts aansprakelijk voor verliezen uit de gegarandeerde portefeuille boven de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR die HSH draagt. Na de wederverhoging van het bedrag tot 10 miljard EUR, wordt de garantie als gevolg van verliezen in de gegarandeerde portefeuille tussen de 3,2 en 13,2 miljard EUR vergoed. (8)

8

| (20) | De gegarandeerde portefeuille had een aanvankelijke boekwaarde van ongeveer 185 miljard EUR, wat in 2009 overeenkwam met ongeveer 75 % van het balanstotaal van de bank. Bij de gegarandeerde activa gaat het grotendeels om kredieten aan klanten (aanvankelijk 115 miljard EUR), maar ook om vastrentende waardepapieren (aanvankelijk 27 miljard EUR), schuldtitels (aanvankelijk 15 miljard EUR), betalingsgaranties (aanvankelijk 5 miljard EUR) en door activa gedekte waardepapieren (aanvankelijk 9 miljard EUR). (9) |
| --- | --- |

(20)

De gegarandeerde portefeuille had een aanvankelijke boekwaarde van ongeveer 185 miljard EUR, wat in 2009 overeenkwam met ongeveer 75 % van het balanstotaal van de bank. Bij de gegarandeerde activa gaat het grotendeels om kredieten aan klanten (aanvankelijk 115 miljard EUR), maar ook om vastrentende waardepapieren (aanvankelijk 27 miljard EUR), schuldtitels (aanvankelijk 15 miljard EUR), betalingsgaranties (aanvankelijk 5 miljard EUR) en door activa gedekte waardepapieren (aanvankelijk 9 miljard EUR). (9)

9

| (21) | Eind 2015 stond in het kader van de garantie nog maar ongeveer 50 miljard EUR aan activa uit, gemeten aan de blootstelling bij wanbetaling (Exposure at Default, hierna „EAD” genoemd) (10). Bij de resterende activa gaat het bijna uitsluitend om kredieten aan klanten, vooral in het segment scheepsfinanciering, zakelijke klanten en vastgoed. |
| --- | --- |

(21)

Eind 2015 stond in het kader van de garantie nog maar ongeveer 50 miljard EUR aan activa uit, gemeten aan de blootstelling bij wanbetaling (Exposure at Default, hierna „EAD” genoemd) (10). Bij de resterende activa gaat het bijna uitsluitend om kredieten aan klanten, vooral in het segment scheepsfinanciering, zakelijke klanten en vastgoed.

10

| (22) | Uitbetalingen uit de garantie worden verricht wanneer gegarandeerde activa met een verlies voor de bank worden afgewikkeld en de totale first loss-tranche van 3,2 miljard EUR is opgebruikt. Tot nu toe zijn op gegarandeerde activa slechts verliezen voor een bedrag van ongeveer 1,6 miljard EUR afgerekend. Bovendien leidt de garantie ook tot een positief boekhoudkundig effect, omdat zij de voorzorgsmaatregelen tegen risico's voor de gegarandeerde portefeuille voor de kredietverlening compenseert en de bank en de toezichthouder in staat stelt de „virtuele” gebruikmaking van de garantie, d.w.z. de in het kader van de garantie te verwachten uitbetalingen, te berekenen en te controleren. Ten slotte is het risicogewicht van de gegarandeerde activa tijdens de looptijd van de garantie, onder voorbehoud van het oordeel van de toezichthouder, duidelijk verminderd. |
| --- | --- |

(22)

Uitbetalingen uit de garantie worden verricht wanneer gegarandeerde activa met een verlies voor de bank worden afgewikkeld en de totale first loss-tranche van 3,2 miljard EUR is opgebruikt. Tot nu toe zijn op gegarandeerde activa slechts verliezen voor een bedrag van ongeveer 1,6 miljard EUR afgerekend. Bovendien leidt de garantie ook tot een positief boekhoudkundig effect, omdat zij de voorzorgsmaatregelen tegen risico's voor de gegarandeerde portefeuille voor de kredietverlening compenseert en de bank en de toezichthouder in staat stelt de „virtuele” gebruikmaking van de garantie, d.w.z. de in het kader van de garantie te verwachten uitbetalingen, te berekenen en te controleren. Ten slotte is het risicogewicht van de gegarandeerde activa tijdens de looptijd van de garantie, onder voorbehoud van het oordeel van de toezichthouder, duidelijk verminderd.

| (23) | HSH betaalt voor deze garantie een jaarlijkse basispremie van 4 % plus een aanvullende premie van 3,85 %. |
| --- | --- |

(23)

HSH betaalt voor deze garantie een jaarlijkse basispremie van 4 % plus een aanvullende premie van 3,85 %.

| (24) | De jaarlijkse basispremie van 4 % wordt berekend over het uitstaande maximumbedrag; de premie bestaat uit twee onderdelen: een vergoeding van 2,20 % en een terugvorderingsbetaling van 1,80 %. Bijgevolg leidt een gebruikmaking van de garantie door de bank niet tot een verlaging van de grondslag voor de berekening van de garantiepremie. HSH moet de jaarlijkse basispremie betalen totdat de garantie volledig is aangesproken of opgezegd, zodat verder geen garantie meer uitstaat. Volgens de actuele prognoses zal de portefeuille niet vóór eind 2025 zijn afgewikkeld. |
| --- | --- |

(24)

De jaarlijkse basispremie van 4 % wordt berekend over het uitstaande maximumbedrag; de premie bestaat uit twee onderdelen: een vergoeding van 2,20 % en een terugvorderingsbetaling van 1,80 %. Bijgevolg leidt een gebruikmaking van de garantie door de bank niet tot een verlaging van de grondslag voor de berekening van de garantiepremie. HSH moet de jaarlijkse basispremie betalen totdat de garantie volledig is aangesproken of opgezegd, zodat verder geen garantie meer uitstaat. Volgens de actuele prognoses zal de portefeuille niet vóór eind 2025 zijn afgewikkeld.

| (25) | De jaarlijkse aanvullende premie van 3,85 % moet HSH van 2009 tot en met 2019 betalen over de daadwerkelijke waarde van de in het kader van de garantie afgerekende verliezen, mits de garantie niet vóór 2019 volledig is aangesproken of opgezegd. Het bedrag dat daadwerkelijk voor deze premie moet worden betaald, is pas bekend zodra de garantie volledig is afgewikkeld, hetzij door gebruikmaking, hetzij door opzegging. De aanvullende premie is ook onderworpen aan een Besserungsschein, die de kernkapitaalratio van de bank beschermt. Als de kernkapitaalratio van de bank onder een minimumratio van 10 % aan hard kernkapitaal uitkomt (hierna „CET1-ratio”), worden de betalingen tot uiterlijk [2030-2040] (*1) uitgesteld. De garantiegever heeft bij een succesvolle afstoting van de bank het recht af te zien van zijn aanspraak op de aanvullende premie. |
| --- | --- |

(25)

De jaarlijkse aanvullende premie van 3,85 % moet HSH van 2009 tot en met 2019 betalen over de daadwerkelijke waarde van de in het kader van de garantie afgerekende verliezen, mits de garantie niet vóór 2019 volledig is aangesproken of opgezegd. Het bedrag dat daadwerkelijk voor deze premie moet worden betaald, is pas bekend zodra de garantie volledig is afgewikkeld, hetzij door gebruikmaking, hetzij door opzegging. De aanvullende premie is ook onderworpen aan een Besserungsschein, die de kernkapitaalratio van de bank beschermt. Als de kernkapitaalratio van de bank onder een minimumratio van 10 % aan hard kernkapitaal uitkomt (hierna „CET1-ratio”), worden de betalingen tot uiterlijk [2030-2040] (*1) uitgesteld. De garantiegever heeft bij een succesvolle afstoting van de bank het recht af te zien van zijn aanspraak op de aanvullende premie.

*1

2.2.2.   De maatregelen van 2016

De maatregelen van 2016

| (26) | Op 21 maart 2016 heeft Duitsland de volgende twee maatregelen bij de Commissie aangemeld:






  (1) | de opsplitsing van HSH in een holdingmaatschappij (hierna „de HoldCo” genoemd) en een operationele dochteronderneming (hierna „de OpCo” genoemd) en de verdeling van de verplichtingen tot betaling van de garantievergoedingen over deze maatschappijen (hierna „maatregel 1 van 2016” genoemd); |
| --- | --- | --- |

(26)

Op 21 maart 2016 heeft Duitsland de volgende twee maatregelen bij de Commissie aangemeld:

(1)

de opsplitsing van HSH in een holdingmaatschappij (hierna „de HoldCo” genoemd) en een operationele dochteronderneming (hierna „de OpCo” genoemd) en de verdeling van de verplichtingen tot betaling van de garantievergoedingen over deze maatschappijen (hierna „maatregel 1 van 2016” genoemd);

| (2) | de overdracht tegen marktwaarde van activa ter waarde van maximaal 6,2 miljard EUR van de OpCo aan Sleeswijk-Holstein en Hamburg (hierna „maatregel 2 van 2016” genoemd). |
| --- | --- |

(2)

de overdracht tegen marktwaarde van activa ter waarde van maximaal 6,2 miljard EUR van de OpCo aan Sleeswijk-Holstein en Hamburg (hierna „maatregel 2 van 2016” genoemd).

| (27) | Voor nadere details over de opsplitsing en de overdracht van activa voor een bedrag van maximaal 6,2 miljard EUR EAD wordt verwezen naar de toezeggingen hieromtrent in de bij dit besluit gevoegde lijst (hierna „de lijst met toezeggingen” genoemd), die Duitsland bij de aanmelding van 21 maart 2016 heeft overgelegd (zie bijlage I). (11) |
| --- | --- |

(27)

Voor nadere details over de opsplitsing en de overdracht van activa voor een bedrag van maximaal 6,2 miljard EUR EAD wordt verwezen naar de toezeggingen hieromtrent in de bij dit besluit gevoegde lijst (hierna „de lijst met toezeggingen” genoemd), die Duitsland bij de aanmelding van 21 maart 2016 heeft overgelegd (zie bijlage I). (11)

11

| (28) | In het kader van maatregel 1 van 2016 behoudt de OpCo het totaal aan bedrijfsmiddelen en verplichtingen van HSH, met inbegrip van de gegarandeerde activa, de garantie zelf en de bankvergunning. Als bijdrage voor het handhaven van de garantie betaalt de OpCo een vergoeding van 2,20 % over het niet-gebruikte deel van de garantie. (12) Alle andere verplichtingen in het kader van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van de garantie worden door de HoldCo overgenomen, d.w.z. de basispremie van 2,20 % als vergoeding over het gebruikte deel van de garantie, de in het kader van het besluit van 2011 als terugvorderingsbetaling voorziene basispremie van 1,80 % en de aanvullende premie van 3,85 % met inbegrip van de Besserungsschein. (13) |
| --- | --- |

(28)

In het kader van maatregel 1 van 2016 behoudt de OpCo het totaal aan bedrijfsmiddelen en verplichtingen van HSH, met inbegrip van de gegarandeerde activa, de garantie zelf en de bankvergunning. Als bijdrage voor het handhaven van de garantie betaalt de OpCo een vergoeding van 2,20 % over het niet-gebruikte deel van de garantie. (12) Alle andere verplichtingen in het kader van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van de garantie worden door de HoldCo overgenomen, d.w.z. de basispremie van 2,20 % als vergoeding over het gebruikte deel van de garantie, de in het kader van het besluit van 2011 als terugvorderingsbetaling voorziene basispremie van 1,80 % en de aanvullende premie van 3,85 % met inbegrip van de Besserungsschein. (13)

12

13

| (29) | De HoldCo wordt een zuivere financiële holdingmaatschappij zonder operationele activiteiten. De activa van de HoldCo zullen minstens 90 % van de aandelen in de OpCo, alsook een beperkte liquiditeit omvatten, die door de OpCo beschikbaar wordt gesteld (14) om de exploitatiekosten van de HoldCo en de betalingen van de garantievergoedingen op de vervaldatum te dekken. De passiva van de HoldCo zullen bestaan uit de in het kader van de opsplitsing overgenomen verplichtingen voor betaling van de garantievergoedingen. Om het insolvabiliteitsrisico van de HoldCo te minimaliseren, wordt tussen de HoldCo en de garantiegever met betrekking tot deze verplichtingen een achterstellingsovereenkomst gesloten. In het kader van deze overeenkomst kunnen eventuele betalingen die de HoldCo niet kan voldoen, tegen een rentevoet van 10 % tot de volgende betaaldatum worden uitgesteld. |
| --- | --- |

(29)

De HoldCo wordt een zuivere financiële holdingmaatschappij zonder operationele activiteiten. De activa van de HoldCo zullen minstens 90 % van de aandelen in de OpCo, alsook een beperkte liquiditeit omvatten, die door de OpCo beschikbaar wordt gesteld (14) om de exploitatiekosten van de HoldCo en de betalingen van de garantievergoedingen op de vervaldatum te dekken. De passiva van de HoldCo zullen bestaan uit de in het kader van de opsplitsing overgenomen verplichtingen voor betaling van de garantievergoedingen. Om het insolvabiliteitsrisico van de HoldCo te minimaliseren, wordt tussen de HoldCo en de garantiegever met betrekking tot deze verplichtingen een achterstellingsovereenkomst gesloten. In het kader van deze overeenkomst kunnen eventuele betalingen die de HoldCo niet kan voldoen, tegen een rentevoet van 10 % tot de volgende betaaldatum worden uitgesteld.

14

| (30) | Als begeleidende maatregel zal de OpCo het recht hebben een portefeuille met activa tot een bedrag van 6,2 miljard EUR EAD tegen marktprijzen aan de deelstaten af te stoten. Deze overdracht kan in verschillende tranches geschieden. (15) Vóór de afstoting van activa heeft de Commissie op basis van een onafhankelijke waardering van deze waarden een onafhankelijke evaluatie van de marktprijs verricht. Mochten er na eind augustus 2016 overdrachten plaatsvinden, dan is een hernieuwde waardering door de Commissie vereist. (16) |
| --- | --- |

(30)

Als begeleidende maatregel zal de OpCo het recht hebben een portefeuille met activa tot een bedrag van 6,2 miljard EUR EAD tegen marktprijzen aan de deelstaten af te stoten. Deze overdracht kan in verschillende tranches geschieden. (15) Vóór de afstoting van activa heeft de Commissie op basis van een onafhankelijke waardering van deze waarden een onafhankelijke evaluatie van de marktprijs verricht. Mochten er na eind augustus 2016 overdrachten plaatsvinden, dan is een hernieuwde waardering door de Commissie vereist. (16)

15

16

2.3.   Toezeggingen

Toezeggingen

| (31) | Los van de toezeggingen in verband met de opsplitsing in de HoldCo en de OpCo en de verdeling van de garantievergoedingsbetalingen (zie afdeling 2.2.2) heeft Duitsland aanvullende toezeggingen ingediend. Het betreft in de eerste plaats de toezegging om het aandeel van de HoldCo in de OpCo uiterlijk op 28 februari 2018 door middel van een open, niet-discriminerende, concurrerende en transparante aanbestedingsprocedure af te stoten. (17) Met het oog op een tijdige uitvoering van deze privatisering zullen de Duitse autoriteiten vóór aanvang van de afstotingsprocedure een plan aan de Commissie voorleggen waarin de mijlpalen zijn aangegeven. (18) Als de afstotingsprocedure als gevolg van een steunvrije, positieve biedprijs (met behoud van de garantie) met succes wordt afgesloten, wordt de voorgenomen overname bij de Commissie aangemeld voor een levensvatbaarheidanalyse van de nieuwe ondernemingsstructuur. De overname zal niet worden uitgevoerd zolang de Commissie geen positief besluit heeft genomen. (19) Bij een succesvolle afronding van de afstotingsprocedure zal de bank een nieuwe naam aannemen. (20) |
| --- | --- |

(31)

Los van de toezeggingen in verband met de opsplitsing in de HoldCo en de OpCo en de verdeling van de garantievergoedingsbetalingen (zie afdeling 2.2.2) heeft Duitsland aanvullende toezeggingen ingediend. Het betreft in de eerste plaats de toezegging om het aandeel van de HoldCo in de OpCo uiterlijk op 28 februari 2018 door middel van een open, niet-discriminerende, concurrerende en transparante aanbestedingsprocedure af te stoten. (17) Met het oog op een tijdige uitvoering van deze privatisering zullen de Duitse autoriteiten vóór aanvang van de afstotingsprocedure een plan aan de Commissie voorleggen waarin de mijlpalen zijn aangegeven. (18) Als de afstotingsprocedure als gevolg van een steunvrije, positieve biedprijs (met behoud van de garantie) met succes wordt afgesloten, wordt de voorgenomen overname bij de Commissie aangemeld voor een levensvatbaarheidanalyse van de nieuwe ondernemingsstructuur. De overname zal niet worden uitgevoerd zolang de Commissie geen positief besluit heeft genomen. (19) Bij een succesvolle afronding van de afstotingsprocedure zal de bank een nieuwe naam aannemen. (20)

17

18

19

20

| (32) | Mocht de aanbestedingsprocedure niet binnen de termijn met succes worden afgesloten, d.w.z. dat de procedure niet tot een steunvrije, positieve biedprijs (met behoud van de garantie) leidt, of mocht de Commissie tot de bevinding komen dat de integratie van de OpCo in de nieuwe ondernemingsstructuur niet tot een op lange termijn levensvatbaar bedrijfsmodel leidt, zegt Duitsland toe dat de OpCo haar nieuwe activiteiten zal stopzetten en haar activa uitsluitend zal beheren met het oog op de gecontroleerde liquidatie ervan. (21) Duitsland heeft toegezegd dat de HoldCo de OpCo tijdens de afstotingstermijn zal beheren met als enige doel het behoud van haar economische levensvatbaarheid, concurrentievermogen en verkoopbaarheid. (22) Daartoe worden verdere maatregelen ten uitvoer gelegd die gericht zijn op een vermindering van de kosten van de OpCo (zodat de administratieve lasten niet meer bedragen dan [570-590] miljoen EUR in 2016 en [520-550] miljoen EUR in 2017), op een versterking van haar kapitaalbasis (o.a. door vrijwillig Liability Management onder voorbehoud van goedkeuring door de Commissie), op voorzichtig ondernemen en op het niet betalen van dividenden of het niet verrichten van overige betalingen op winstafhankelijke instrumenten, zoals bijvoorbeeld hybride kapitaalinstrumenten. (23) |
| --- | --- |

(32)

Mocht de aanbestedingsprocedure niet binnen de termijn met succes worden afgesloten, d.w.z. dat de procedure niet tot een steunvrije, positieve biedprijs (met behoud van de garantie) leidt, of mocht de Commissie tot de bevinding komen dat de integratie van de OpCo in de nieuwe ondernemingsstructuur niet tot een op lange termijn levensvatbaar bedrijfsmodel leidt, zegt Duitsland toe dat de OpCo haar nieuwe activiteiten zal stopzetten en haar activa uitsluitend zal beheren met het oog op de gecontroleerde liquidatie ervan. (21) Duitsland heeft toegezegd dat de HoldCo de OpCo tijdens de afstotingstermijn zal beheren met als enige doel het behoud van haar economische levensvatbaarheid, concurrentievermogen en verkoopbaarheid. (22) Daartoe worden verdere maatregelen ten uitvoer gelegd die gericht zijn op een vermindering van de kosten van de OpCo (zodat de administratieve lasten niet meer bedragen dan [570-590] miljoen EUR in 2016 en [520-550] miljoen EUR in 2017), op een versterking van haar kapitaalbasis (o.a. door vrijwillig Liability Management onder voorbehoud van goedkeuring door de Commissie), op voorzichtig ondernemen en op het niet betalen van dividenden of het niet verrichten van overige betalingen op winstafhankelijke instrumenten, zoals bijvoorbeeld hybride kapitaalinstrumenten. (23)

21

22

23

| (33) | Voorts zal het balanstotaal van de OpCo niet boven het bedrag van [100-110] miljard EUR in 2016 en [90-100] miljard EUR in 2017 uitkomen. (24) Op het gebied van scheepsfinanciering zal de OpCo haar activiteiten verder reduceren en haar nieuwe activiteiten in dit segment beperken tot [1-2] miljard EUR. (25) Voorts zegt Duitsland toe, bepaalde bij het besluit van 2011 gevoegde toezeggingen na te komen, en bijvoorbeeld activiteiten op het gebied van asset-based vliegtuigfinancieringen niet te hernemen (26), geen externe groei te behalen door de verwerving van zeggenschap over andere ondernemingen (27), geen handel voor eigen rekening te beoefenen (hierna „dedicated proprietary trading” genoemd) (28) en geen reclame te maken waarin met steunverlening of met de hieruit voortvloeiende voordelen wordt uitgepakt tegenover concurrenten (29). |
| --- | --- |

(33)

Voorts zal het balanstotaal van de OpCo niet boven het bedrag van [100-110] miljard EUR in 2016 en [90-100] miljard EUR in 2017 uitkomen. (24) Op het gebied van scheepsfinanciering zal de OpCo haar activiteiten verder reduceren en haar nieuwe activiteiten in dit segment beperken tot [1-2] miljard EUR. (25) Voorts zegt Duitsland toe, bepaalde bij het besluit van 2011 gevoegde toezeggingen na te komen, en bijvoorbeeld activiteiten op het gebied van asset-based vliegtuigfinancieringen niet te hernemen (26), geen externe groei te behalen door de verwerving van zeggenschap over andere ondernemingen (27), geen handel voor eigen rekening te beoefenen (hierna „dedicated proprietary trading” genoemd) (28) en geen reclame te maken waarin met steunverlening of met de hieruit voortvloeiende voordelen wordt uitgepakt tegenover concurrenten (29).

24

25

26

27

28

29

| (34) | Ten slotte heeft Duitsland toegezegd dat de OpCo bepaalde liquiditeitskengetallen (30), alsook beperkingen ten aanzien van de beloning van haar medewerkers, leden van beheersorganen en cruciaal uitvoerend personeel, in acht zal nemen. Zo zal de totale beloning voor deze personen niet meer dan vijftien keer het nationale gemiddelde loon in Duitsland of meer dan tien keer het gemiddelde loon bij de HSH Nordbank (vóór de opsplitsing) bedragen. (31) |
| --- | --- |

(34)

Ten slotte heeft Duitsland toegezegd dat de OpCo bepaalde liquiditeitskengetallen (30), alsook beperkingen ten aanzien van de beloning van haar medewerkers, leden van beheersorganen en cruciaal uitvoerend personeel, in acht zal nemen. Zo zal de totale beloning voor deze personen niet meer dan vijftien keer het nationale gemiddelde loon in Duitsland of meer dan tien keer het gemiddelde loon bij de HSH Nordbank (vóór de opsplitsing) bedragen. (31)

30

31

2.4.   Redenen voor het inleiden van de procedure

Redenen voor het inleiden van de procedure

| (35) | Zoals uiteengezet in de overwegingen 2 en 15 is het bedrag van de garantie in 2011 tot 7 miljard EUR verlaagd, maar moest het in juni 2013 als gevolg van een verslechtering van de situatie op de scheepvaartmarkt in 2011 weer worden teruggebracht tot het oorspronkelijke maximumbedrag van 10 miljard EUR (zie de overwegingen 16 en 17). |
| --- | --- |

(35)

Zoals uiteengezet in de overwegingen 2 en 15 is het bedrag van de garantie in 2011 tot 7 miljard EUR verlaagd, maar moest het in juni 2013 als gevolg van een verslechtering van de situatie op de scheepvaartmarkt in 2011 weer worden teruggebracht tot het oorspronkelijke maximumbedrag van 10 miljard EUR (zie de overwegingen 16 en 17).

| (36) | Duitsland heeft deze wederverhoging ter goedkeuring aan de Commissie voorgelegd. Volgens de Duitse autoriteiten vormt de garantie steun; ze betwijfelen evenwel dat het bij de wederverhoging van het maximumbedrag tot 10 miljard EUR om nieuwe steun gaat, aangezien hetzelfde bedrag reeds bij het besluit van 2011 was goedgekeurd. (32) Voorts voerde Duitsland aan dat, mocht de Commissie de wederverhoging als nieuwe steun kwalificeren, deze reeds bij het besluit van 2011 verenigbaar met de interne markt was verklaard (33). |
| --- | --- |

(36)

Duitsland heeft deze wederverhoging ter goedkeuring aan de Commissie voorgelegd. Volgens de Duitse autoriteiten vormt de garantie steun; ze betwijfelen evenwel dat het bij de wederverhoging van het maximumbedrag tot 10 miljard EUR om nieuwe steun gaat, aangezien hetzelfde bedrag reeds bij het besluit van 2011 was goedgekeurd. (32) Voorts voerde Duitsland aan dat, mocht de Commissie de wederverhoging als nieuwe steun kwalificeren, deze reeds bij het besluit van 2011 verenigbaar met de interne markt was verklaard (33).

32

33

| (37) | De Commissie heeft de wederverhoging in het inleidingsbesluit echter als nieuwe steun gekwalificeerd. Ten eerste wordt de verhoging van de garantie toegekend door het Finanzfonds AöR, dat in handen is van Hamburg en Sleeswijk-Hostein, dus uit staatsmiddelen, ten gunste van een internationaal opererende bank, waardoor de concurrentie in de bankensector wordt verstoord en het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig wordt beïnvloed (34) Aangezien de garantie door een particuliere investeerder niet op dezelfde voorwaarden zou zijn toegekend, is aan HSH een voordeel verschaft dat staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vormt. (35) |
| --- | --- |

(37)

De Commissie heeft de wederverhoging in het inleidingsbesluit echter als nieuwe steun gekwalificeerd. Ten eerste wordt de verhoging van de garantie toegekend door het Finanzfonds AöR, dat in handen is van Hamburg en Sleeswijk-Hostein, dus uit staatsmiddelen, ten gunste van een internationaal opererende bank, waardoor de concurrentie in de bankensector wordt verstoord en het intracommunautaire handelsverkeer ongunstig wordt beïnvloed (34) Aangezien de garantie door een particuliere investeerder niet op dezelfde voorwaarden zou zijn toegekend, is aan HSH een voordeel verschaft dat staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU vormt. (35)

34

35

| (38) | Ten tweede verklaart de Commissie in het inleidingsbesluit dat de opzegging van een garantie een bindend karakter heeft en dat, in tegenstelling tot het stanpunt van Duitsland, de wederverhoging niet als nieuwe steun kan worden gekwalificeerd omdat het maximumbedrag van 10 miljard EUR reeds bij het besluit van 2011 is goedgekeurd. Een herinvoering moet als een nieuwe overeenkomst tussen garantiegever en garantienemer worden beschouwd die gebaseerd is op een nieuwe economische waardering van de risicofactoren die in de loop van tijd mogelijk veranderd zijn. Aangezien een verhoging van het bedrag van de garantie niet is voorzien in de garantievoorwaarden die bij het besluit van 2011 waren goedgekeurd, moesten de eerdere garantievoorwaarden worden gewijzigd. Bijgevolg kwalificeert de Commissie de verhoging als toekenning van een nieuwe garantie. (36) |
| --- | --- |

(38)

Ten tweede verklaart de Commissie in het inleidingsbesluit dat de opzegging van een garantie een bindend karakter heeft en dat, in tegenstelling tot het stanpunt van Duitsland, de wederverhoging niet als nieuwe steun kan worden gekwalificeerd omdat het maximumbedrag van 10 miljard EUR reeds bij het besluit van 2011 is goedgekeurd. Een herinvoering moet als een nieuwe overeenkomst tussen garantiegever en garantienemer worden beschouwd die gebaseerd is op een nieuwe economische waardering van de risicofactoren die in de loop van tijd mogelijk veranderd zijn. Aangezien een verhoging van het bedrag van de garantie niet is voorzien in de garantievoorwaarden die bij het besluit van 2011 waren goedgekeurd, moesten de eerdere garantievoorwaarden worden gewijzigd. Bijgevolg kwalificeert de Commissie de verhoging als toekenning van een nieuwe garantie. (36)

36

| (39) | Met betrekking tot de voorlopige verenigbaarheid van de steun met de interne markt baseert de Commissie zich bij haar beoordeling in het inleidingsbesluit op artikel 107, lid 3, onder b), VWEU, op grond waarvan staatssteun als verenigbaar met de interne markt kan worden beschouwd als deze erop is gericht „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Gelet op de nog steeds instabiele situatie op de financiële markten erkent de Commissie dat een instorting van HSH een rechtstreekse ongunstige invloed kan hebben op de financiële markten en dus op de gehele Duitse economie. (37) Met betrekking tot de voor staatssteun ten gunste van financiële instellingen geldende beginselen verwees de Commissie naar punt 15 van de bankenmededeling van 2008 (38); ten tijde van het inleidingsbesluit waren deze beginselen door de herkapitalisatiemededeling (39) en door de verlengingsmededelingen van 2010 en 2011 (40) nader uitgewerkt. |
| --- | --- |

(39)

Met betrekking tot de voorlopige verenigbaarheid van de steun met de interne markt baseert de Commissie zich bij haar beoordeling in het inleidingsbesluit op artikel 107, lid 3, onder b), VWEU, op grond waarvan staatssteun als verenigbaar met de interne markt kan worden beschouwd als deze erop is gericht „een ernstige verstoring in de economie van een lidstaat op te heffen”. Gelet op de nog steeds instabiele situatie op de financiële markten erkent de Commissie dat een instorting van HSH een rechtstreekse ongunstige invloed kan hebben op de financiële markten en dus op de gehele Duitse economie. (37) Met betrekking tot de voor staatssteun ten gunste van financiële instellingen geldende beginselen verwees de Commissie naar punt 15 van de bankenmededeling van 2008 (38); ten tijde van het inleidingsbesluit waren deze beginselen door de herkapitalisatiemededeling (39) en door de verlengingsmededelingen van 2010 en 2011 (40) nader uitgewerkt.

37

38

39

40

| (40) | Zoals reeds vastgesteld, heeft Duitsland in 2013, mocht de Commissie de verhoging van het maximumbedrag van de garantie als nieuwe steun kwalificeren, aangevoerd dat de verenigbaarheid ervan met de interne markt reeds in het besluit van 2011 was vastgesteld, waardoor de Commissie nu aan deze beoordeling gebonden is en geen andere conclusie kan trekken. (41) |
| --- | --- |

(40)

Zoals reeds vastgesteld, heeft Duitsland in 2013, mocht de Commissie de verhoging van het maximumbedrag van de garantie als nieuwe steun kwalificeren, aangevoerd dat de verenigbaarheid ervan met de interne markt reeds in het besluit van 2011 was vastgesteld, waardoor de Commissie nu aan deze beoordeling gebonden is en geen andere conclusie kan trekken. (41)

41

| (41) | De Commissie verklaarde in het inleidingsbesluit dat zij het maximumbedrag van 10 miljard EUR in 2011 weliswaar verenigbaar met de interne markt heeft verklaard, maar dat deze beoordeling berustte op de waardering van de op 30 april 2009 door Duitsland aangemelde garantie, alsook op de economische situatie op het tijdstip van vaststelling van het besluit van 2011 en op de financiële prognoses die HSH als basis voor de beoordeling van dit besluit had voorgelegd. Bijgevolg werd er destijds in het herstructureringsplan van uitgegaan dat HSH slechts garantievergoedingen zou betalen voor een garantie ten bedrage van 7 miljard EUR. (42) |
| --- | --- |

(41)

De Commissie verklaarde in het inleidingsbesluit dat zij het maximumbedrag van 10 miljard EUR in 2011 weliswaar verenigbaar met de interne markt heeft verklaard, maar dat deze beoordeling berustte op de waardering van de op 30 april 2009 door Duitsland aangemelde garantie, alsook op de economische situatie op het tijdstip van vaststelling van het besluit van 2011 en op de financiële prognoses die HSH als basis voor de beoordeling van dit besluit had voorgelegd. Bijgevolg werd er destijds in het herstructureringsplan van uitgegaan dat HSH slechts garantievergoedingen zou betalen voor een garantie ten bedrage van 7 miljard EUR. (42)

42

| (42) | Voorts heeft de Commissie in haar inleidingsbesluit vastgesteld, dat de factoren die relevant waren voor de beoordeling van de verenigbaarheid van de nieuwe steun met de interne markt, weliswaar ook voor de voorafgaande beoordeling relevant waren, maar toch in hun huidige vorm moeten worden beoordeeld. Daarom moet in het bijzonder de winstgevendheid van de HSH met het oog op de beslissing over de verenigbaarheid van de steun met de interne markt worden beoordeeld op basis van de huidige economische situatie. (43) |
| --- | --- |

(42)

Voorts heeft de Commissie in haar inleidingsbesluit vastgesteld, dat de factoren die relevant waren voor de beoordeling van de verenigbaarheid van de nieuwe steun met de interne markt, weliswaar ook voor de voorafgaande beoordeling relevant waren, maar toch in hun huidige vorm moeten worden beoordeeld. Daarom moet in het bijzonder de winstgevendheid van de HSH met het oog op de beslissing over de verenigbaarheid van de steun met de interne markt worden beoordeeld op basis van de huidige economische situatie. (43)

43

| (43) | In dit verband heeft de Commissie vastgesteld dat de economische situatie in de scheepvaartsector, de essentie van de activiteiten van HSH, die als zodanig reeds in het besluit van 2011 als problematisch voor de levensvatbaarheid van de bank werd gezien, in de tussentijd nog verder is verslechterd. De crisis in de scheepvaart bleek langer en ernstiger dan verwacht, had invloed op de kredietwaardigheid van het segment scheepsfinanciering in het algemeen en veroorzaakte een verhoging van de risicogewogen activa van HSH. (44) |
| --- | --- |

(43)

In dit verband heeft de Commissie vastgesteld dat de economische situatie in de scheepvaartsector, de essentie van de activiteiten van HSH, die als zodanig reeds in het besluit van 2011 als problematisch voor de levensvatbaarheid van de bank werd gezien, in de tussentijd nog verder is verslechterd. De crisis in de scheepvaart bleek langer en ernstiger dan verwacht, had invloed op de kredietwaardigheid van het segment scheepsfinanciering in het algemeen en veroorzaakte een verhoging van de risicogewogen activa van HSH. (44)

44

| (44) | De Commissie heeft in haar inleidingsbesluit vastgesteld dat de verhoging van de garantie tot hogere garantievergoedingen van ongeveer 1 miljard EUR zou leiden en dat deze aanvullende kosten de toekomstige levensvatbaarheid van HSH ernstig zouden beïnvloeden. (45) |
| --- | --- |

(44)

De Commissie heeft in haar inleidingsbesluit vastgesteld dat de verhoging van de garantie tot hogere garantievergoedingen van ongeveer 1 miljard EUR zou leiden en dat deze aanvullende kosten de toekomstige levensvatbaarheid van HSH ernstig zouden beïnvloeden. (45)

45

| (45) | Hoewel met de extra garantievergoedingen rekening is gehouden in het bij de aanmelding van de wederverhoging van de garantie in 2013 voorgelegde bedrijfsplan, had de Commissie twijfels over de robuustheid van de aannames waarop het bedrijfsplan was gebaseerd, en stelde zij verder vast dat er geen bijgewerkt stressscenario voorhanden was. Aangezien HSH het niet voor elkaar heeft gekregen de verwachte financiële prognoses in het basisscenario van het herstructureringsplan van 2011 te behalen en in het verwachte volume nieuwe activiteiten te ontwikkelen, vroeg de Commissie zich af of de bedrijfsstrategie van de HSH moest worden aangepast en of er alternatieve maatregelen moesten worden getroffen om de levensvatbaarheid op lange termijn van de bank te herstellen. (46) |
| --- | --- |

(45)

Hoewel met de extra garantievergoedingen rekening is gehouden in het bij de aanmelding van de wederverhoging van de garantie in 2013 voorgelegde bedrijfsplan, had de Commissie twijfels over de robuustheid van de aannames waarop het bedrijfsplan was gebaseerd, en stelde zij verder vast dat er geen bijgewerkt stressscenario voorhanden was. Aangezien HSH het niet voor elkaar heeft gekregen de verwachte financiële prognoses in het basisscenario van het herstructureringsplan van 2011 te behalen en in het verwachte volume nieuwe activiteiten te ontwikkelen, vroeg de Commissie zich af of de bedrijfsstrategie van de HSH moest worden aangepast en of er alternatieve maatregelen moesten worden getroffen om de levensvatbaarheid op lange termijn van de bank te herstellen. (46)

46

| (46) | Om deze redenen heeft de Commissie twijfels geuit ten aanzien van de vraag of HSH, zoals aangenomen in het besluit van 2011, weer levensvatbaar zou worden, en heeft zij verzocht om nadere informatie ter bevestiging van de aannames in het bedrijfsplan en de ingediende prognoses voor de scheepvaartmarkten, en om een bewijs dat de extra garantievergoedingen de financiële mogelijkheden van de bank ook in een stressscenario niet zouden overstijgen. (47) |
| --- | --- |

(46)

Om deze redenen heeft de Commissie twijfels geuit ten aanzien van de vraag of HSH, zoals aangenomen in het besluit van 2011, weer levensvatbaar zou worden, en heeft zij verzocht om nadere informatie ter bevestiging van de aannames in het bedrijfsplan en de ingediende prognoses voor de scheepvaartmarkten, en om een bewijs dat de extra garantievergoedingen de financiële mogelijkheden van de bank ook in een stressscenario niet zouden overstijgen. (47)

47

| (47) | De Commissie heeft in haar inleidingsbesluit echter geen twijfels geuit ten aanzien van de bij het besluit van 2011 goedgekeurde maatregelen voor de lastenverdeling of de beperking van de concurrentieverstoringen, en heeft vastgesteld dat deze maatregelen ook ten tijde van het inleidingsbesluit nog toereikend waren, aangezien de nieuwe steun binnen de grenzen blijft van de maatregel die reeds in 2011 was goedgekeurd. (48) Gelet op de noodzaak om de garantie te verhogen en het feit dat de vergoeding als toereikend wordt beschouwd, heeft de Commissie voorlopig vastgesteld dat de steun verenigbaar is met de interne markt. (49) |
| --- | --- |

(47)

De Commissie heeft in haar inleidingsbesluit echter geen twijfels geuit ten aanzien van de bij het besluit van 2011 goedgekeurde maatregelen voor de lastenverdeling of de beperking van de concurrentieverstoringen, en heeft vastgesteld dat deze maatregelen ook ten tijde van het inleidingsbesluit nog toereikend waren, aangezien de nieuwe steun binnen de grenzen blijft van de maatregel die reeds in 2011 was goedgekeurd. (48) Gelet op de noodzaak om de garantie te verhogen en het feit dat de vergoeding als toereikend wordt beschouwd, heeft de Commissie voorlopig vastgesteld dat de steun verenigbaar is met de interne markt. (49)

48

49

3.   OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

OPMERKINGEN VAN DUITSLAND

| (48) | In de eerste plaats herhaalt Duitsland in zijn opmerkingen bij het inleidingsbesluit (50) zijn oorspronkelijke standpunt dat de wederverhoging van de garantie geen nieuwe steunmaatregel vormt, aangezien deze niet uitstijgt boven het bij het besluit van 2011 goedgekeurde maximumbedrag van 10 miljard EUR. Het feit dat de vermindering een verbindend karakter had of dat de wederverhoging niet contractueel was geregeld, waardoor deze dus opnieuw contractueel moest worden vastgelegd, verandert niets aan dit standpunt. Duitsland is van oordeel dat de economische gevolgen van de wederverhoging voor de situatie van de deelstaten als garantiegever doorslaggevend is en dat hun situatie niet is veranderd door de wederverhoging, met name omdat de kans op gebruikmaking van de garantietranche waarop deze wederverhoging betrekking heeft, niet wezenlijk zou zijn toegenomen. Bovendien zou de wederverhoging grotendeels overeenkomen met de oorspronkelijke garantie; dit heeft de Commissie reeds in het kader van het besluit van 2011 onderzocht, en niet alleen op basis van een basisscenario, maar ook op basis van een worstcasescenario. (51) |
| --- | --- |

(48)

In de eerste plaats herhaalt Duitsland in zijn opmerkingen bij het inleidingsbesluit (50) zijn oorspronkelijke standpunt dat de wederverhoging van de garantie geen nieuwe steunmaatregel vormt, aangezien deze niet uitstijgt boven het bij het besluit van 2011 goedgekeurde maximumbedrag van 10 miljard EUR. Het feit dat de vermindering een verbindend karakter had of dat de wederverhoging niet contractueel was geregeld, waardoor deze dus opnieuw contractueel moest worden vastgelegd, verandert niets aan dit standpunt. Duitsland is van oordeel dat de economische gevolgen van de wederverhoging voor de situatie van de deelstaten als garantiegever doorslaggevend is en dat hun situatie niet is veranderd door de wederverhoging, met name omdat de kans op gebruikmaking van de garantietranche waarop deze wederverhoging betrekking heeft, niet wezenlijk zou zijn toegenomen. Bovendien zou de wederverhoging grotendeels overeenkomen met de oorspronkelijke garantie; dit heeft de Commissie reeds in het kader van het besluit van 2011 onderzocht, en niet alleen op basis van een basisscenario, maar ook op basis van een worstcasescenario. (51)

50

51

| (49) | Ten tweede herhaalt Duitsland zijn eerdere standpunt dat de wederverhoging, zelfs als deze als nieuwe steun zou worden gekwalificeerd, wordt gedekt door de redenen voor de goedkeuring in het besluit van 2011, aangezien de Commissie in het inleidingsbesluit niet betwijfelt dat de compenserende maatregelen en de eigen bijdrage van de bank, die in het besluit van 2011 als geschikt en toereikend werden beschouwd, nog steeds toereikend zijn, aangezien de nieuwe steun binnen de grenzen blijft van de maatregelen die bij het besluit van 2011 zijn goedgekeurd. (52) Duitsland is van oordeel dat de Commissie gebonden is aan de redenen die zij heeft opgegeven voor de goedkeuring van de steun in het besluit van 2011. |
| --- | --- |

(49)

Ten tweede herhaalt Duitsland zijn eerdere standpunt dat de wederverhoging, zelfs als deze als nieuwe steun zou worden gekwalificeerd, wordt gedekt door de redenen voor de goedkeuring in het besluit van 2011, aangezien de Commissie in het inleidingsbesluit niet betwijfelt dat de compenserende maatregelen en de eigen bijdrage van de bank, die in het besluit van 2011 als geschikt en toereikend werden beschouwd, nog steeds toereikend zijn, aangezien de nieuwe steun binnen de grenzen blijft van de maatregelen die bij het besluit van 2011 zijn goedgekeurd. (52) Duitsland is van oordeel dat de Commissie gebonden is aan de redenen die zij heeft opgegeven voor de goedkeuring van de steun in het besluit van 2011.

52

| (50) | Ten derde heeft Duitsland aangevoerd dat de wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie diende voor het herstel van de levensvatbaarheid van HSH op lange termijn en bovendien in overeenstemming was met de doelstellingen van het in 2011 goedgekeurde herstructureringsplan. In dit verband stelde Duitsland dat er geen reden is om te twijfelen aan de levensvatbaarheid van de bank op lange termijn en aan de draagkracht van haar bedrijfsmodel. De Duitse autoriteiten hebben verklaard dat de afwijkingen van het bedrijfsplan die zich ondertussen hebben voorgedaan, geen andere conclusies rechtvaardigen. Het uitstel van de gedeeltelijke opzeggingen van de garantie met twee tot drie jaar zou gelet op de aanhoudende crisis in de scheepvaart en rekening houdend met de toezichtseisen een duurzamer en minder riskant bedrijfsmodel garanderen. De hogere vergoedingsbetalingen als gevolg van de wederverhoging van de garantie zijn voor de bank, gelet op haar toereikende kapitaalbasis en op de andere maatregelen in het bij het besluit van 2011 goedgekeurde herstructureringsplan, draagbaar. |
| --- | --- |

(50)

Ten derde heeft Duitsland aangevoerd dat de wederverhoging van het maximumbedrag van de garantie diende voor het herstel van de levensvatbaarheid van HSH op lange termijn en bovendien in overeenstemming was met de doelstellingen van het in 2011 goedgekeurde herstructureringsplan. In dit verband stelde Duitsland dat er geen reden is om te twijfelen aan de levensvatbaarheid van de bank op lange termijn en aan de draagkracht van haar bedrijfsmodel. De Duitse autoriteiten hebben verklaard dat de afwijkingen van het bedrijfsplan die zich ondertussen hebben voorgedaan, geen andere conclusies rechtvaardigen. Het uitstel van de gedeeltelijke opzeggingen van de garantie met twee tot drie jaar zou gelet op de aanhoudende crisis in de scheepvaart en rekening houdend met de toezichtseisen een duurzamer en minder riskant bedrijfsmodel garanderen. De hogere vergoedingsbetalingen als gevolg van de wederverhoging van de garantie zijn voor de bank, gelet op haar toereikende kapitaalbasis en op de andere maatregelen in het bij het besluit van 2011 goedgekeurde herstructureringsplan, draagbaar.

| (51) | Tot slot stelde Duitsland vast dat de wederverhoging van de garantie noodzakelijk is geworden door exogene factoren zoals de aanhoudende financiële crisis, de toegenomen regelgevingseisen voor financiële instellingen en de overgang naar de internationale standaarden voor jaarrekeningen (International Financial Reporting Standards, hierna „IFRS” genoemd) voor de berekening van de kapitaalratio's. |
| --- | --- |

(51)

Tot slot stelde Duitsland vast dat de wederverhoging van de garantie noodzakelijk is geworden door exogene factoren zoals de aanhoudende financiële crisis, de toegenomen regelgevingseisen voor financiële instellingen en de overgang naar de internationale standaarden voor jaarrekeningen (International Financial Reporting Standards, hierna „IFRS” genoemd) voor de berekening van de kapitaalratio's.

| (52) | Na de indiening van deze opmerkingen heeft Duitsland zijn nauwe samenwerking met de Commissie voortgezet en meerdere bijgewerkte herstructureringsplannen ingediend. Het eerste werd in december 2013 voorgelegd, een tweede, herzien herstructureringsplan met voorzichtige aannames in april 2014 en een verdere actualisering van de bedrijfsplanning in april 2015. Toen deze plannen de twijfels van de Commissie ten aanzien van hun vermogen om de levensvatbaarheid van HSH te herstellen, niet konden wegnemen, hebben de Duitse autoriteiten gezocht naar andere oplossingen. Uit deze inspanningen ontstonden de grote lijnen van de maatregelen van 2016, die Duitsland in oktober 2015 met de Commissie is overeengekomen. |
| --- | --- |

(52)

Na de indiening van deze opmerkingen heeft Duitsland zijn nauwe samenwerking met de Commissie voortgezet en meerdere bijgewerkte herstructureringsplannen ingediend. Het eerste werd in december 2013 voorgelegd, een tweede, herzien herstructureringsplan met voorzichtige aannames in april 2014 en een verdere actualisering van de bedrijfsplanning in april 2015. Toen deze plannen de twijfels van de Commissie ten aanzien van hun vermogen om de levensvatbaarheid van HSH te herstellen, niet konden wegnemen, hebben de Duitse autoriteiten gezocht naar andere oplossingen. Uit deze inspanningen ontstonden de grote lijnen van de maatregelen van 2016, die Duitsland in oktober 2015 met de Commissie is overeengekomen.

| (53) | Vervolgens heeft Duitsland op 21 maart 2016 de wederverhoging van de garantie in 2013 opnieuw bij de Commissie aangemeld als staatssteun voor de afstoting of, als een afstoting mislukt, voor de liquidatie van HSH. |
| --- | --- |

(53)

Vervolgens heeft Duitsland op 21 maart 2016 de wederverhoging van de garantie in 2013 opnieuw bij de Commissie aangemeld als staatssteun voor de afstoting of, als een afstoting mislukt, voor de liquidatie van HSH.

4.   BEOORDELING VAN DE MAATREGEL

BEOORDELING VAN DE MAATREGEL

| (54) | De Commissie heeft de maatregel van 2013, d.w.z. de bij het inleidingsbesluit voorlopig goedgekeurde wederverhoging van de garantie van 7 miljard EUR tot 10 miljard EUR, reeds als staatssteun gekwalificeerd. (53) Duitsland heeft in zijn opmerkingen bij het inleidingsbesluit (zie overweging 49) weliswaar gesteld dat de wederverhoging van de garantie geen nieuwe steun vormt — en mocht de Commissie toch tot deze conclusie komen, dat deze steun onder de redenen voor de goedkeuring van 2011 valt — maar heeft dit standpunt niet nader uiteengezet, noch met bewijzen gestaafd. Ten slotte heeft Duitsland de beoordeling van de Commissie bevestigd met de hernieuwde aanmelding van de wederverhoging „als staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU” (54) voor de afstoting of liquidatie van HSH. Bijgevolg bevestigt de Commissie in dit besluit haar vaststelling in het inleidingsbesluit dat de maatregel in kwestie staatssteun inhoudt; deze bevestiging is gebaseerd op de redenen die in het inleidingsbesluit zijn uiteengezet, zonder een hernieuwde beoordeling. |
| --- | --- |

(54)

De Commissie heeft de maatregel van 2013, d.w.z. de bij het inleidingsbesluit voorlopig goedgekeurde wederverhoging van de garantie van 7 miljard EUR tot 10 miljard EUR, reeds als staatssteun gekwalificeerd. (53) Duitsland heeft in zijn opmerkingen bij het inleidingsbesluit (zie overweging 49) weliswaar gesteld dat de wederverhoging van de garantie geen nieuwe steun vormt — en mocht de Commissie toch tot deze conclusie komen, dat deze steun onder de redenen voor de goedkeuring van 2011 valt — maar heeft dit standpunt niet nader uiteengezet, noch met bewijzen gestaafd. Ten slotte heeft Duitsland de beoordeling van de Commissie bevestigd met de hernieuwde aanmelding van de wederverhoging „als staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU” (54) voor de afstoting of liquidatie van HSH. Bijgevolg bevestigt de Commissie in dit besluit haar vaststelling in het inleidingsbesluit dat de maatregel in kwestie staatssteun inhoudt; deze bevestiging is gebaseerd op de redenen die in het inleidingsbesluit zijn uiteengezet, zonder een hernieuwde beoordeling.

53

54

| (55) | De Commissie moet echter onderzoeken of de maatregelen van 2016 steun inhouden. (55) |
| --- | --- |

(55)

De Commissie moet echter onderzoeken of de maatregelen van 2016 steun inhouden. (55)

55

| (56) | Ten slotte moet de Commissie onderzoeken of de steunmaatregelen in kwestie — de maatregelen van 2013 en de maatregelen van 2016 (voor zover ze steun inhouden) — als verenigbaar met de interne markt beschouwd kunnen worden. |
| --- | --- |

(56)

Ten slotte moet de Commissie onderzoeken of de steunmaatregelen in kwestie — de maatregelen van 2013 en de maatregelen van 2016 (voor zover ze steun inhouden) — als verenigbaar met de interne markt beschouwd kunnen worden.

4.1.   Aanwezigheid van steun in de maatregelen van 2016

Aanwezigheid van steun in de maatregelen van 2016

| (57) | De Commissie tekent aan dat in het kader van de maatregelen van 2016 volgens Duitsland geen aanvullende staatssteun wordt toegekend. |
| --- | --- |

(57)

De Commissie tekent aan dat in het kader van de maatregelen van 2016 volgens Duitsland geen aanvullende staatssteun wordt toegekend.

| (58) | In artikel 107, lid 1, van het Verdrag is het volgende bepaald: „Behoudens de afwijkingen waarin de Verdragen voorzien, zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. Een maatregel vormt staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, als aan de hieronder genoemde voorwaarden is voldaan: a) de maatregel is aan de staat toe te rekenen en wordt uit staatsmiddelen gefinancierd, b) de maatregel verschaft de begunstigde een voordeel, c) dit voordeel is selectief en d) de maatregel vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen en kan het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloeden. |
| --- | --- |

(58)

In artikel 107, lid 1, van het Verdrag is het volgende bepaald: „Behoudens de afwijkingen waarin de Verdragen voorzien, zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd, die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de interne markt, voor zover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. Een maatregel vormt staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, als aan de hieronder genoemde voorwaarden is voldaan: a) de maatregel is aan de staat toe te rekenen en wordt uit staatsmiddelen gefinancierd, b) de maatregel verschaft de begunstigde een voordeel, c) dit voordeel is selectief en d) de maatregel vervalst de mededinging of dreigt deze te vervalsen en kan het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloeden.

| (59) | Met betrekking tot de inzet van staatsmiddelen moet worden vastgesteld dat maatregel 1 van 2016 zowel een achterstellingsclausule als een mechanisme voor gedeeltelijke uitgestelde betaling omvat voor de tegenover de publieke aandeelhouders bestaande verplichtingen tot betaling van de garantievergoedingen. Beide zijn erop gericht het insolvabiliteitsrisico van de HoldCo te verminderen. Deze regelingen hebben betrekking op verplichtingen die als vergoeding aan de publieke aandeelhouders moeten worden betaald, en mocht maatregel 1 van 2016 de HSH een voordeel verschaffen, kunnen deze elementen een verlies aan staatsmiddelen tot gevolg hebben. |
| --- | --- |

(59)

Met betrekking tot de inzet van staatsmiddelen moet worden vastgesteld dat maatregel 1 van 2016 zowel een achterstellingsclausule als een mechanisme voor gedeeltelijke uitgestelde betaling omvat voor de tegenover de publieke aandeelhouders bestaande verplichtingen tot betaling van de garantievergoedingen. Beide zijn erop gericht het insolvabiliteitsrisico van de HoldCo te verminderen. Deze regelingen hebben betrekking op verplichtingen die als vergoeding aan de publieke aandeelhouders moeten worden betaald, en mocht maatregel 1 van 2016 de HSH een voordeel verschaffen, kunnen deze elementen een verlies aan staatsmiddelen tot gevolg hebben.

| (60) | Daarom is de Commissie van mening dat beide maatregelen van 2016 staatsmiddelen omvatten, maatregel 1 van 2016 vanwege de achterstellingsovereenkomst en het mechanisme voor gedeeltelijke uitgestelde betaling voor de als vergoeding voor de garantie op grond van het besluit van 2011 te betalen vergoedingen, en maatregel 2 vanwege de bedragen die de deelstaten voor de overgedragen activa aan de OpCo hebben betaald. |
| --- | --- |

(60)

Daarom is de Commissie van mening dat beide maatregelen van 2016 staatsmiddelen omvatten, maatregel 1 van 2016 vanwege de achterstellingsovereenkomst en het mechanisme voor gedeeltelijke uitgestelde betaling voor de als vergoeding voor de garantie op grond van het besluit van 2011 te betalen vergoedingen, en maatregel 2 vanwege de bedragen die de deelstaten voor de overgedragen activa aan de OpCo hebben betaald.

| (61) | Maatregel 2 van 2016, de overname van activa door de deelstaten, is een door de staat ten uitvoer gelegde maatregel. Maatregel 1 van 2016, de wijziging van de betalingsstructuur van de vergoedingen, is aan de publieke aandeelhouders van het Finanzfonds AöR en dus aan de staat toe te rekenen. Deze toerekenbaarheid blijkt uit het feit dat deze wijziging onderdeel vormt van een groter pakket maatregelen die met de actieve medewerking van de deelstaten zijn uitgewerkt. |
| --- | --- |

(61)

Maatregel 2 van 2016, de overname van activa door de deelstaten, is een door de staat ten uitvoer gelegde maatregel. Maatregel 1 van 2016, de wijziging van de betalingsstructuur van de vergoedingen, is aan de publieke aandeelhouders van het Finanzfonds AöR en dus aan de staat toe te rekenen. Deze toerekenbaarheid blijkt uit het feit dat deze wijziging onderdeel vormt van een groter pakket maatregelen die met de actieve medewerking van de deelstaten zijn uitgewerkt.

| (62) | De maatregelen van 2016 komen uitsluitend HSH ten goede en zijn bijgevolg selectief. Ze kunnen de mededinging vervalsen doordat ze een normale marktwerking verhinderen. Gezien de liberalisering van de financiële dienstverlening in de EU beïnvloeden ze het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig. |
| --- | --- |

(62)

De maatregelen van 2016 komen uitsluitend HSH ten goede en zijn bijgevolg selectief. Ze kunnen de mededinging vervalsen doordat ze een normale marktwerking verhinderen. Gezien de liberalisering van de financiële dienstverlening in de EU beïnvloeden ze het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig.

| (63) | Om te beoordelen of de maatregelen van 2016 steun inhouden, moet de Commissie derhalve vaststellen of HSH door de maatregelen van 2016 een bijkomend voordeel krijgt dat verder gaat dan het door de maatregel van 2013 verschafte voordeel. |
| --- | --- |

(63)

Om te beoordelen of de maatregelen van 2016 steun inhouden, moet de Commissie derhalve vaststellen of HSH door de maatregelen van 2016 een bijkomend voordeel krijgt dat verder gaat dan het door de maatregel van 2013 verschafte voordeel.

| (64) | Voordat de Commissie kan beoordelen of aan de maatregelen van 2016 een bijkomend voordeel is verbonden, moet zij herhalen hoe de garantie werkt. Op basis hiervan kan zij onderzoeken welke gevolgen de uitvoering van de maatregelen van 2016 in de voorgestelde vorm op de werking van de garantie heeft. |
| --- | --- |

(64)

Voordat de Commissie kan beoordelen of aan de maatregelen van 2016 een bijkomend voordeel is verbonden, moet zij herhalen hoe de garantie werkt. Op basis hiervan kan zij onderzoeken welke gevolgen de uitvoering van de maatregelen van 2016 in de voorgestelde vorm op de werking van de garantie heeft.

4.1.1.   Werking van de garantie en gevolgen van de maatregelen van 2016

Werking van de garantie en gevolgen van de maatregelen van 2016

| (65) | De bij het besluit van 2011 goedgekeurde second loss-garantie heeft de vorm van een synthetische securitisatie. Dit betekent dat de totale gegarandeerde portefeuille virtueel in drie tranches is opgedeeld:






  (1) | de junior-tranche of first loss-tranche van 3,2 miljard EUR, die volledig door de bank wordt gedekt en reeds is afgeschreven; |
| --- | --- | --- |

(65)

De bij het besluit van 2011 goedgekeurde second loss-garantie heeft de vorm van een synthetische securitisatie. Dit betekent dat de totale gegarandeerde portefeuille virtueel in drie tranches is opgedeeld:

(1)

de junior-tranche of first loss-tranche van 3,2 miljard EUR, die volledig door de bank wordt gedekt en reeds is afgeschreven;

| (2) | de mezzanine-tranche of second loss-tranche van 10 miljard EUR, die door de Staat is gegarandeerd (uitstaand bedrag van 7 miljard EUR uit 2011 en een bedrag van 3 miljard EUR dat in het inleidingsbesluit voorlopig is goedgekeurd); |
| --- | --- |

(2)

de mezzanine-tranche of second loss-tranche van 10 miljard EUR, die door de Staat is gegarandeerd (uitstaand bedrag van 7 miljard EUR uit 2011 en een bedrag van 3 miljard EUR dat in het inleidingsbesluit voorlopig is goedgekeurd);

| (3) | de senior-tranche. |
| --- | --- |

(3)

de senior-tranche.

| (66) | Het bestaan van de garantie heeft in wezen twee soorten gevolgen, met name gevolgen voor de jaarrekening volgens de IFRS en gevolgen voor de kapitaalvereisten in het kader van de regelgeving en de prudentiële voorschriften, zoals deze door de toezichthouder worden toegepast. |
| --- | --- |

(66)

Het bestaan van de garantie heeft in wezen twee soorten gevolgen, met name gevolgen voor de jaarrekening volgens de IFRS en gevolgen voor de kapitaalvereisten in het kader van de regelgeving en de prudentiële voorschriften, zoals deze door de toezichthouder worden toegepast.

Gevolgen voor de jaarrekening

Gevolgen voor de jaarrekening

| (67) | Ten eerste compenseert de garantie alle verliezen uit de gegarandeerde portefeuille, voor zover deze meer dan 3,2 miljard EUR, maar minder dan 13,2 miljard EUR bedragen. (56) |
| --- | --- |

(67)

Ten eerste compenseert de garantie alle verliezen uit de gegarandeerde portefeuille, voor zover deze meer dan 3,2 miljard EUR, maar minder dan 13,2 miljard EUR bedragen. (56)

56

| (68) | Zolang de gegarandeerde activa nog in de balans worden opgenomen, worden de met betrekking tot deze activa volgens de IFRS voorgenomen waardeaanpassingen en voorzieningen door middel van herwaarderingsrekeningen van dezelfde hoogte vergoed. Pas als de activa uiteindelijk zijn afgewikkeld en niet meer in de balans worden opgenomen, en dus vast staat welke verliezen zich hebben voorgedaan, worden de compensatievorderingen in het kader van de garantie daadwerkelijk uitbetaald. |
| --- | --- |

(68)

Zolang de gegarandeerde activa nog in de balans worden opgenomen, worden de met betrekking tot deze activa volgens de IFRS voorgenomen waardeaanpassingen en voorzieningen door middel van herwaarderingsrekeningen van dezelfde hoogte vergoed. Pas als de activa uiteindelijk zijn afgewikkeld en niet meer in de balans worden opgenomen, en dus vast staat welke verliezen zich hebben voorgedaan, worden de compensatievorderingen in het kader van de garantie daadwerkelijk uitbetaald.

| (69) | Deze verschillende soorten compensatievorderingen in het kader van de garantie leiden ertoe dat in verschillende mate een beroep wordt gedaan op de garantie:






  (1) | De hoogte van de garantie waarop telkens daadwerkelijk een beroep wordt gedaan (hierna „het daadwerkelijk benutte garantiebedrag” genoemd) is gelijk aan het bedrag van een op een bepaald moment afgewikkeld verlies uit de gegarandeerde portefeuille. Eind 2015 zijn verliezen voor een totaalbedrag van [1,2-2,0] miljard EUR daadwerkelijk afgerekend. Het is reeds bekend dat dit bedrag in 2016 op basis van de vorderingen die momenteel worden afgewikkeld, zal stijgen tot [2-3] miljard EUR. |
| --- | --- | --- |

(69)

Deze verschillende soorten compensatievorderingen in het kader van de garantie leiden ertoe dat in verschillende mate een beroep wordt gedaan op de garantie:

(1)

De hoogte van de garantie waarop telkens daadwerkelijk een beroep wordt gedaan (hierna „het daadwerkelijk benutte garantiebedrag” genoemd) is gelijk aan het bedrag van een op een bepaald moment afgewikkeld verlies uit de gegarandeerde portefeuille. Eind 2015 zijn verliezen voor een totaalbedrag van [1,2-2,0] miljard EUR daadwerkelijk afgerekend. Het is reeds bekend dat dit bedrag in 2016 op basis van de vorderingen die momenteel worden afgewikkeld, zal stijgen tot [2-3] miljard EUR.

| (2) | Daarentegen is het bedrag van de garantie waarop geen beroep is gedaan (hierna „het niet-benutte garantiebedrag” genoemd) het bedrag dat nog voor bijkomende verliezen ter beschikking staat, in dit geval [8,2-10,0] miljard EUR (10 miljard EUR totale garantie, verminderd met het verschil tussen [3,2-5,0 miljard EUR aan afgewikkelde en bekende verliezen en de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR). |
| --- | --- |

(2)

Daarentegen is het bedrag van de garantie waarop geen beroep is gedaan (hierna „het niet-benutte garantiebedrag” genoemd) het bedrag dat nog voor bijkomende verliezen ter beschikking staat, in dit geval [8,2-10,0] miljard EUR (10 miljard EUR totale garantie, verminderd met het verschil tussen [3,2-5,0 miljard EUR aan afgewikkelde en bekende verliezen en de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR).

| (3) | Het totaalbedrag van de garantie waarop een beroep is gedaan (hierna „het totale benutte garantiebedrag”) verwijst naar het garantiebedrag dat uitbetaald zal zijn zodra de volledige, oorspronkelijk onder de garantie vallende portefeuille is afgewikkeld. Het totale benutte garantiebedrag kan momenteel nog niet worden bepaald. |
| --- | --- |

(3)

Het totaalbedrag van de garantie waarop een beroep is gedaan (hierna „het totale benutte garantiebedrag”) verwijst naar het garantiebedrag dat uitbetaald zal zijn zodra de volledige, oorspronkelijk onder de garantie vallende portefeuille is afgewikkeld. Het totale benutte garantiebedrag kan momenteel nog niet worden bepaald.

| (4) | De beste benadering voor het totaalbedrag waarop een beroep is gedaan, is momenteel de virtuele gebruikmaking van de garantie (hierna „de virtuele gebruikmaking” genoemd), die overeenkomt met de som van het bedrag waarop daadwerkelijk een beroep is gedaan en de voorzieningen in het kader van de IFRS op de gegarandeerde portefeuille. De virtuele gebruikmaking bedraagt momenteel om en bij de [6-8] miljard EUR, d.w.z. [9,2-11,2] miljard EUR (daadwerkelijk benut garantiebedrag plus voorzieningen) minus 3,2 miljard EUR (first loss-tranche). De bank berekent ook het geschatte totaalbedrag waarop een beroep is gedaan (hierna „het geschatte benutte totaalbedrag” genoemd). |
| --- | --- |

(4)

De beste benadering voor het totaalbedrag waarop een beroep is gedaan, is momenteel de virtuele gebruikmaking van de garantie (hierna „de virtuele gebruikmaking” genoemd), die overeenkomt met de som van het bedrag waarop daadwerkelijk een beroep is gedaan en de voorzieningen in het kader van de IFRS op de gegarandeerde portefeuille. De virtuele gebruikmaking bedraagt momenteel om en bij de [6-8] miljard EUR, d.w.z. [9,2-11,2] miljard EUR (daadwerkelijk benut garantiebedrag plus voorzieningen) minus 3,2 miljard EUR (first loss-tranche). De bank berekent ook het geschatte totaalbedrag waarop een beroep is gedaan (hierna „het geschatte benutte totaalbedrag” genoemd).

| (70) | De voor de garantie te betalen vergoedingen bestaan uit twee componenten: de basispremie van 4,00 % (hierna „de basispremie” genoemd) en de aanvullende premie van 3,85 % (hierna „de aanvullende premie” genoemd). De grondslag voor de berekening van de basispremie is het totaalbedrag aan uitstaande garantie, d.w.z. 10 miljard EUR. De grondslag voor de berekening van de aanvullende premie is het totale benutte garantiebedrag, dat momenteel nog niet kan worden bepaald. (57) |
| --- | --- |

(70)

De voor de garantie te betalen vergoedingen bestaan uit twee componenten: de basispremie van 4,00 % (hierna „de basispremie” genoemd) en de aanvullende premie van 3,85 % (hierna „de aanvullende premie” genoemd). De grondslag voor de berekening van de basispremie is het totaalbedrag aan uitstaande garantie, d.w.z. 10 miljard EUR. De grondslag voor de berekening van de aanvullende premie is het totale benutte garantiebedrag, dat momenteel nog niet kan worden bepaald. (57)

57

| (71) | Volgens de IFRS worden de op een uitstaande garantie betaalde vergoedingen beschouwd als verzekeringspremies en leiden deze tot een eenvoudige opneming in de winst- en verliesrekening. |
| --- | --- |

(71)

Volgens de IFRS worden de op een uitstaande garantie betaalde vergoedingen beschouwd als verzekeringspremies en leiden deze tot een eenvoudige opneming in de winst- en verliesrekening.

| (72) | Als gebruikmaking van de garantie echter waarschijnlijk wordt of als het daadwerkelijk benutte bedrag groter is dan nul, zijn vergoedingsbetalingen op dit deel van de garantie te voorzien. Volgens de IFRS moeten dergelijke lasten worden vergeleken met verplichtingen (het voordeel werd verstrekt, maar moet worden terugbetaald), waarvoor voorzieningen moeten worden aangelegd met het oog op de terugbetaling ervan. Volgens de voorwaarden van de IFRS moet de hoogte van de desbetreffende voorzieningen bij een stijging van het geschatte benutte totaalbedrag toenemen. Iedere bijkomende gebruikmaking van de garantie leidt tot een toename van het geschatte benutte totaalbedrag, en dus tot navenant hogere vergoedingsbetalingen in de toekomst, wat op zijn beurt tot een stijging van de noodzakelijke voorzieningen leidt. |
| --- | --- |

(72)

Als gebruikmaking van de garantie echter waarschijnlijk wordt of als het daadwerkelijk benutte bedrag groter is dan nul, zijn vergoedingsbetalingen op dit deel van de garantie te voorzien. Volgens de IFRS moeten dergelijke lasten worden vergeleken met verplichtingen (het voordeel werd verstrekt, maar moet worden terugbetaald), waarvoor voorzieningen moeten worden aangelegd met het oog op de terugbetaling ervan. Volgens de voorwaarden van de IFRS moet de hoogte van de desbetreffende voorzieningen bij een stijging van het geschatte benutte totaalbedrag toenemen. Iedere bijkomende gebruikmaking van de garantie leidt tot een toename van het geschatte benutte totaalbedrag, en dus tot navenant hogere vergoedingsbetalingen in de toekomst, wat op zijn beurt tot een stijging van de noodzakelijke voorzieningen leidt.

| (73) | De aanvullende premie is gebonden aan een uitstelmechanisme, de Besserungsschein, dat van toepassing is bij een CET1-ratio van de HSH op geconsolideerd niveau (HoldCo + OpCo) van 10 %. Dit uitstelmechanisme maakt het mogelijk alle betalingen voor de periode tot [2030-2040] op te schorten. Bovendien is dit uitstelmechanisme ook van toepassing op voorzieningen die voor toekomstige betalingen in de Besserungsschein worden aangelegd. Dit betekent dat reeds aangelegde voorzieningen als buffer voor verliezen kunnen worden gebruikt als deze verliezen tot een vermindering van de CET1-ratio tot onder de 10 % zouden leiden. (58) |
| --- | --- |

(73)

De aanvullende premie is gebonden aan een uitstelmechanisme, de Besserungsschein, dat van toepassing is bij een CET1-ratio van de HSH op geconsolideerd niveau (HoldCo + OpCo) van 10 %. Dit uitstelmechanisme maakt het mogelijk alle betalingen voor de periode tot [2030-2040] op te schorten. Bovendien is dit uitstelmechanisme ook van toepassing op voorzieningen die voor toekomstige betalingen in de Besserungsschein worden aangelegd. Dit betekent dat reeds aangelegde voorzieningen als buffer voor verliezen kunnen worden gebruikt als deze verliezen tot een vermindering van de CET1-ratio tot onder de 10 % zouden leiden. (58)

58

Prudentiële gevolgen

Prudentiële gevolgen

| (74) | Ten tweede wordt de bij de berekening van de risicogewogen activa (hierna „RWA” genoemd) op de senior-tranche overeenkomstig de prudentiële formule in Basel II (hierna „de prudentiële formule” genoemd) toe te passen risicowegingsfactor, die op synthetische securitisatiestructuren zoals de second loss-garantie van toepassing is, door de garantie met 20 % verminderd. (59) |
| --- | --- |

(74)

Ten tweede wordt de bij de berekening van de risicogewogen activa (hierna „RWA” genoemd) op de senior-tranche overeenkomstig de prudentiële formule in Basel II (hierna „de prudentiële formule” genoemd) toe te passen risicowegingsfactor, die op synthetische securitisatiestructuren zoals de second loss-garantie van toepassing is, door de garantie met 20 % verminderd. (59)

59

| (75) | Volgens de prudentiële voorschriften en rekening houdend met het oordeel van de toezichthouder bij het toepassen van deze voorschriften moeten twee drempelwaarden in acht worden genomen opdat de garantie deze werking behoudt. De eerste drempelwaarde hangt af van de prudentiële berekening van de verwachte verliezen (in het basisscenario), terwijl de tweede drempelwaarde gebonden is aan onverwachte verliezen (bijkomende verliezen in het worstcasescenario) in de overgebleven portefeuille onder de garantie. Het bedrag van verwachte en onverwachte verliezen in de overgebleven portefeuille moet in zekere mate door het onbenutte garantiebedrag worden gedekt. Niet-inachtneming van één van deze drempelwaarden of van beide drempelwaarden hangt daarom af van het beschikbare onbenutte garantiebedrag, dat aanzienlijk wordt beïnvloed door de hoogte van de afgewikkelde verliezen. |
| --- | --- |

(75)

Volgens de prudentiële voorschriften en rekening houdend met het oordeel van de toezichthouder bij het toepassen van deze voorschriften moeten twee drempelwaarden in acht worden genomen opdat de garantie deze werking behoudt. De eerste drempelwaarde hangt af van de prudentiële berekening van de verwachte verliezen (in het basisscenario), terwijl de tweede drempelwaarde gebonden is aan onverwachte verliezen (bijkomende verliezen in het worstcasescenario) in de overgebleven portefeuille onder de garantie. Het bedrag van verwachte en onverwachte verliezen in de overgebleven portefeuille moet in zekere mate door het onbenutte garantiebedrag worden gedekt. Niet-inachtneming van één van deze drempelwaarden of van beide drempelwaarden hangt daarom af van het beschikbare onbenutte garantiebedrag, dat aanzienlijk wordt beïnvloed door de hoogte van de afgewikkelde verliezen.

| (76) | Als de eerste drempelwaarde niet in acht wordt genomen, leidt toepassing van de prudentiële formule tot een toename van de hoogte van de aan de senior-tranche toe te rekenen RWA ten opzichte van het minimum van 20 %, waarbij een dergelijke toename plaatsvindt in verhouding met de omvang van de verliezen die niet door de garantie worden gedekt. Als de tweede drempelwaarde niet in acht wordt genomen, is de prudentiële formule niet meer van toepassing. In dat geval stijgen de aan de senior-tranche toe te rekenen RWA direct van het minimum van 20 % tot het niveau dat zonder garantie zou gelden (hierna het „clip effect” genoemd) |
| --- | --- |

(76)

Als de eerste drempelwaarde niet in acht wordt genomen, leidt toepassing van de prudentiële formule tot een toename van de hoogte van de aan de senior-tranche toe te rekenen RWA ten opzichte van het minimum van 20 %, waarbij een dergelijke toename plaatsvindt in verhouding met de omvang van de verliezen die niet door de garantie worden gedekt. Als de tweede drempelwaarde niet in acht wordt genomen, is de prudentiële formule niet meer van toepassing. In dat geval stijgen de aan de senior-tranche toe te rekenen RWA direct van het minimum van 20 % tot het niveau dat zonder garantie zou gelden (hierna het „clip effect” genoemd)

4.1.2.   Voordeel uit maatregel 1 van 2016

Voordeel uit maatregel 1 van 2016

| (77) | Volgens de aanmelding moet HSH worden opgedeeld in de ondernemingen HoldCo en Opco. De garantievergoedingen volgens het garantievergoedingsmechanisme, dat bij het besluit van 2011 is goedgekeurd, blijven onveranderd. Ze worden echter als volgt opgedeeld:






  (1) | de OpCo blijft 2,20 % over het nog niet benutte deel van het garantiebedrag betalen. |
| --- | --- | --- |

(77)

Volgens de aanmelding moet HSH worden opgedeeld in de ondernemingen HoldCo en Opco. De garantievergoedingen volgens het garantievergoedingsmechanisme, dat bij het besluit van 2011 is goedgekeurd, blijven onveranderd. Ze worden echter als volgt opgedeeld:

(1)

de OpCo blijft 2,20 % over het nog niet benutte deel van het garantiebedrag betalen.

| (2) | de HoldCo neemt alle andere betalingen van de garantievergoedingen over:






  (1) | 1,80 % over het totaal uitstaande garantiebedrag; |
| --- | --- | --- |

(2)

de HoldCo neemt alle andere betalingen van de garantievergoedingen over:

(1)

1,80 % over het totaal uitstaande garantiebedrag;

| (2) | 2,20 % over het reeds benutte deel van de garantie; |
| --- | --- |

(2)

2,20 % over het reeds benutte deel van de garantie;

| (3) | 3,85 % over het uiteindelijk benutte deel van de garantie, afhankelijk van de Besserungsschein. |
| --- | --- |

(3)

3,85 % over het uiteindelijk benutte deel van de garantie, afhankelijk van de Besserungsschein.

| (78) | De opsplitsing in OpCo en HoldCo leidt ertoe dat de gevolgen van de garantievergoeding voor de jaarrekening zich verder bij de OpCo voordoen, terwijl de totale voorzieningsbehoefte volgens IFRS, die voortvloeit uit de vergoedingsbetalingen over het benutte deel van de garantie, nu bij de HoldCo ontstaat. De Commissie benadrukt echter dat dit op geconsolideerd niveau van de bank (HoldCo + OpCo) niet tot wijzigingen in de structuur van de garantie of de gevolgen ervan mag leiden, zodat voor HSH geen bijkomend voordeel ontstaat door de opsplitsing zelf. |
| --- | --- |

(78)

De opsplitsing in OpCo en HoldCo leidt ertoe dat de gevolgen van de garantievergoeding voor de jaarrekening zich verder bij de OpCo voordoen, terwijl de totale voorzieningsbehoefte volgens IFRS, die voortvloeit uit de vergoedingsbetalingen over het benutte deel van de garantie, nu bij de HoldCo ontstaat. De Commissie benadrukt echter dat dit op geconsolideerd niveau van de bank (HoldCo + OpCo) niet tot wijzigingen in de structuur van de garantie of de gevolgen ervan mag leiden, zodat voor HSH geen bijkomend voordeel ontstaat door de opsplitsing zelf.

| (79) | Volgens de door Duitsland gedane toezeggingen zal de HoldCo zelf geen bedrijfsactiviteiten uitoefenen en dus geen andere inkomsten genereren dan de inkomsten die voortkomen uit haar deelname in de OpCo. De HoldCo zal van de OpCo echter liquiditeit ter waarde van 260 miljoen EUR ontvangen (50 miljoen EUR voor bedrijfskosten tijdens de aanbestedingsperiode en 210 miljoen EUR voor garantievergoedingen wanneer die verschuldigd zijn). |
| --- | --- |

(79)

Volgens de door Duitsland gedane toezeggingen zal de HoldCo zelf geen bedrijfsactiviteiten uitoefenen en dus geen andere inkomsten genereren dan de inkomsten die voortkomen uit haar deelname in de OpCo. De HoldCo zal van de OpCo echter liquiditeit ter waarde van 260 miljoen EUR ontvangen (50 miljoen EUR voor bedrijfskosten tijdens de aanbestedingsperiode en 210 miljoen EUR voor garantievergoedingen wanneer die verschuldigd zijn).

| (80) | De Commissie wijst erop dat het vergoedingsbedrag dat de HoldCo tijdens de afstotingsprocedure telkens aan het eind van het jaar in 2016 en 2017 in verband met de boven beschreven opdeling van de betalingsverplichtingen moet betalen, van de volgende factoren afhangt:






  (1) | het uitstaande totale garantiebedrag (grondslag voor de berekening van de garantievergoeding van 1,80 %, hierna „vergoedingscomponent 1” genoemd); |
| --- | --- | --- |

(80)

De Commissie wijst erop dat het vergoedingsbedrag dat de HoldCo tijdens de afstotingsprocedure telkens aan het eind van het jaar in 2016 en 2017 in verband met de boven beschreven opdeling van de betalingsverplichtingen moet betalen, van de volgende factoren afhangt:

(1)

het uitstaande totale garantiebedrag (grondslag voor de berekening van de garantievergoeding van 1,80 %, hierna „vergoedingscomponent 1” genoemd);

| (2) | het in 2016 en 2017 daadwerkelijk benutte garantiebedrag (grondslag voor de berekening van het deel van de garantievergoeding van 2,20 %, dat door de HoldCo wordt overgenomen, hierna „vergoedingscomponent 2” genoemd); |
| --- | --- |

(2)

het in 2016 en 2017 daadwerkelijk benutte garantiebedrag (grondslag voor de berekening van het deel van de garantievergoeding van 2,20 %, dat door de HoldCo wordt overgenomen, hierna „vergoedingscomponent 2” genoemd);

| (3) | het totale benutte garantiebedrag (grondslag voor de berekening van de aan de Besserungsschein gekoppelde garantievergoeding van 3,85 %, hierna „vergoedingscomponent 3” genoemd). |
| --- | --- |

(3)

het totale benutte garantiebedrag (grondslag voor de berekening van de aan de Besserungsschein gekoppelde garantievergoeding van 3,85 %, hierna „vergoedingscomponent 3” genoemd).

Basispremie van 1,80 %

Basispremie van 1,80 %

| (81) | Bij vergoedingscomponent 1 ligt het uitstaande garantiebedrag momenteel op 10 miljard EUR (met inbegrip van de maatregel van 2013). Dit bedrag kan niet verder stijgen, aangezien het bedrag van 10 miljard EUR overeenkomt met het vastgelegde maximumbedrag. Het is ook onwaarschijnlijk dat dit bedrag tijdens de afstotingsprocedure zal dalen. |
| --- | --- |

(81)

Bij vergoedingscomponent 1 ligt het uitstaande garantiebedrag momenteel op 10 miljard EUR (met inbegrip van de maatregel van 2013). Dit bedrag kan niet verder stijgen, aangezien het bedrag van 10 miljard EUR overeenkomt met het vastgelegde maximumbedrag. Het is ook onwaarschijnlijk dat dit bedrag tijdens de afstotingsprocedure zal dalen.

| (82) | Aangezien het bedrag van 10 miljard EUR als grondslag voor de berekening van vergoedingscomponent 1 van 1,80 % dient, is de Commissie van mening dat voor vergoedingscomponent 1 jaarlijks een vergoeding van 180 miljoen EUR zal moeten worden betaald. |
| --- | --- |

(82)

Aangezien het bedrag van 10 miljard EUR als grondslag voor de berekening van vergoedingscomponent 1 van 1,80 % dient, is de Commissie van mening dat voor vergoedingscomponent 1 jaarlijks een vergoeding van 180 miljoen EUR zal moeten worden betaald.

Basispremie van 2,20 %

Basispremie van 2,20 %

| (83) | Met betrekking tot vergoedingscomponent 2 herinnert de Commissie eraan dat de afgerekende verliezen uit de gegarandeerde portefeuille volgens de recentste schattingen in 2016 zullen toenemen tot ongeveer [3,2-5,0] miljard EUR, d.w.z. dat ze ongeveer [0-1,8] miljard EUR boven de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR zullen liggen. |
| --- | --- |

(83)

Met betrekking tot vergoedingscomponent 2 herinnert de Commissie eraan dat de afgerekende verliezen uit de gegarandeerde portefeuille volgens de recentste schattingen in 2016 zullen toenemen tot ongeveer [3,2-5,0] miljard EUR, d.w.z. dat ze ongeveer [0-1,8] miljard EUR boven de first loss-tranche van 3,2 miljard EUR zullen liggen.

| (84) | Dit bedrag zal nog verder stijgen door de verliezen die HSH door maatregel 2 van 2016 zal oplopen, d.w.z. door de overdracht van gegarandeerde activa ten bedrage van maximaal 6,2 miljard EUR EAD aan de publieke aandeelhouders. Overeenkomstig de toezeggingen wordt de overdrachtswaarde van de activa berekend met behulp van de bij de aanmelding gevoegde lijst die een afspiegeling is van de resultaten van de waardering tegen marktprijzen door de deskundigen van de Commissie. |
| --- | --- |

(84)

Dit bedrag zal nog verder stijgen door de verliezen die HSH door maatregel 2 van 2016 zal oplopen, d.w.z. door de overdracht van gegarandeerde activa ten bedrage van maximaal 6,2 miljard EUR EAD aan de publieke aandeelhouders. Overeenkomstig de toezeggingen wordt de overdrachtswaarde van de activa berekend met behulp van de bij de aanmelding gevoegde lijst die een afspiegeling is van de resultaten van de waardering tegen marktprijzen door de deskundigen van de Commissie.

| (85) | De Commissie wijst erop dat de bank overeenkomstig de toezeggingen ernaar streeft om tot eind juni 2016 slechts activa ter waarde van 5 miljard EUR EAD over te dragen. Tot op de dag van de overdracht blijft de garantie grotendeels onbenut, en worden de desbetreffende vergoedingen derhalve door de OpCo betaald. |
| --- | --- |

(85)

De Commissie wijst erop dat de bank overeenkomstig de toezeggingen ernaar streeft om tot eind juni 2016 slechts activa ter waarde van 5 miljard EUR EAD over te dragen. Tot op de dag van de overdracht blijft de garantie grotendeels onbenut, en worden de desbetreffende vergoedingen derhalve door de OpCo betaald.

| (86) | Op basis van de lijst met overdrachtswaarden (zie bijlage II bij dit besluit) en uitgaande van de optimalisering van het gebruik van de garantie zullen de eventuele bijkomende in het kader van de garantie gedekte verliezen uit de overdracht van een portefeuille van 5 miljard EUR EAD die uit de lijst met beschikbare activa ter waarde van [8-10] miljard EUR werd uitgekozen, waarschijnlijk tussen de [1-4] miljard EUR en [1-4] miljard EUR liggen. |
| --- | --- |

(86)

Op basis van de lijst met overdrachtswaarden (zie bijlage II bij dit besluit) en uitgaande van de optimalisering van het gebruik van de garantie zullen de eventuele bijkomende in het kader van de garantie gedekte verliezen uit de overdracht van een portefeuille van 5 miljard EUR EAD die uit de lijst met beschikbare activa ter waarde van [8-10] miljard EUR werd uitgekozen, waarschijnlijk tussen de [1-4] miljard EUR en [1-4] miljard EUR liggen.

| (87) | Daarom is de Commissie van mening dat de in het kader van vergoedingscomponent 2 voor zes maanden in 2016 te betalen vergoeding waarschijnlijk tussen de [25-35] miljoen en [25-35] miljoen EUR zal liggen. |
| --- | --- |

(87)

Daarom is de Commissie van mening dat de in het kader van vergoedingscomponent 2 voor zes maanden in 2016 te betalen vergoeding waarschijnlijk tussen de [25-35] miljoen en [25-35] miljoen EUR zal liggen.

Aanvullende premie van 3,85 %

Aanvullende premie van 3,85 %

| (88) | Voor wat betreft vergoedingscomponent 3 wijst de Commissie erop dat de betaling van de premie van 3,85 % aan de Besserungsschein is gekoppeld, waarvoor een CET1-ratio van 10 % op geconsolideerd niveau (HoldCo + OpCo) geldt. Volgens de laatst beschikbare cijfers zit de CET1-ratio van HSH reeds op de ondergrens van 10 %, waarbij ongeveer [700-800] miljoen EUR aan voorzieningen in het kader van de Besserungsschein overblijven. |
| --- | --- |

(88)

Voor wat betreft vergoedingscomponent 3 wijst de Commissie erop dat de betaling van de premie van 3,85 % aan de Besserungsschein is gekoppeld, waarvoor een CET1-ratio van 10 % op geconsolideerd niveau (HoldCo + OpCo) geldt. Volgens de laatst beschikbare cijfers zit de CET1-ratio van HSH reeds op de ondergrens van 10 %, waarbij ongeveer [700-800] miljoen EUR aan voorzieningen in het kader van de Besserungsschein overblijven.

| (89) | Bijkomende verliezen van [1-4] miljard EUR tot [1-4] miljard EUR die uit de overdracht van activa ter waarde van 5 miljard EUR EAD van de bank aan de deelstaten voortkomen, zullen leiden tot een toename van het totale benutte garantiebedrag en bijgevolg tot een extra voorzienigsbehoefte volgens IFRS voor zowel vergoedingscomponent 2 als vergoedingscomponent 3. |
| --- | --- |

(89)

Bijkomende verliezen van [1-4] miljard EUR tot [1-4] miljard EUR die uit de overdracht van activa ter waarde van 5 miljard EUR EAD van de bank aan de deelstaten voortkomen, zullen leiden tot een toename van het totale benutte garantiebedrag en bijgevolg tot een extra voorzienigsbehoefte volgens IFRS voor zowel vergoedingscomponent 2 als vergoedingscomponent 3.

| (90) | Uit het onderzoek van de Commissie bleek dat de bijkomende voorzieningsbehoefte volgens IFRS voor vergoedingscomponent 2 waarschijnlijk tussen de [700-900] miljoen en [700-900] miljoen EUR zal liggen. |
| --- | --- |

(90)

Uit het onderzoek van de Commissie bleek dat de bijkomende voorzieningsbehoefte volgens IFRS voor vergoedingscomponent 2 waarschijnlijk tussen de [700-900] miljoen en [700-900] miljoen EUR zal liggen.

| (91) | Volgens het door de bank voorgelegde herstructureringsplan zullen deze bijkomende voorzieningen vermoedelijk niet via het netto-inkomen van de bank kunnen worden gefinancierd en zullen ze daarom op geconsolideerd niveau waarschijnlijk tot een gebruikmaking van de Besserungsschein voor ongeveer hetzelfde bedrag leiden. Een dergelijke gebruikmaking van de Besserungsschein wordt echter beperkt tot het bedrag van de resterende buffer, d.w.z. [700-800] miljoen EUR. Bijkomende lasten ter waarde van [700-900] miljoen tot [700-900] miljoen EUR zouden daarom leiden tot een daling van de CET1-ratio op geconsolideerd niveau tot onder de 10 %. |
| --- | --- |

(91)

Volgens het door de bank voorgelegde herstructureringsplan zullen deze bijkomende voorzieningen vermoedelijk niet via het netto-inkomen van de bank kunnen worden gefinancierd en zullen ze daarom op geconsolideerd niveau waarschijnlijk tot een gebruikmaking van de Besserungsschein voor ongeveer hetzelfde bedrag leiden. Een dergelijke gebruikmaking van de Besserungsschein wordt echter beperkt tot het bedrag van de resterende buffer, d.w.z. [700-800] miljoen EUR. Bijkomende lasten ter waarde van [700-900] miljoen tot [700-900] miljoen EUR zouden daarom leiden tot een daling van de CET1-ratio op geconsolideerd niveau tot onder de 10 %.

| (92) | De voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 worden echter door de Besserungsschein gedekt (zie overweging 73). Aangezien de totale voorzieningenbuffer in het kader van de Besserungsschein is opgebruikt voor de voorzieningen voor vergoedingscomponent 2 en de CET1-ratio reeds onder de 10 % is gedaald, moest de vorming van aanvullende voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 eveneens worden uitgesteld. |
| --- | --- |

(92)

De voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 worden echter door de Besserungsschein gedekt (zie overweging 73). Aangezien de totale voorzieningenbuffer in het kader van de Besserungsschein is opgebruikt voor de voorzieningen voor vergoedingscomponent 2 en de CET1-ratio reeds onder de 10 % is gedaald, moest de vorming van aanvullende voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 eveneens worden uitgesteld.

| (93) | Iedere overdracht van activa tijdens de afstotingsperiode boven het bedrag van 5 miljard EUR, zoals toegestaan in het kader van de toezeggingen van Duitsland, zal waarschijnlijk tot verdere verliezen leiden. Deze verliezen leiden tot een verdere vermindering van de CET1-ratio op geconsolideerd niveau, waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat de CET1-ratio boven 10 % zal uitstijgen. Alleen in een dergelijk geval zouden betalingen of voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 noodzakelijk zijn. |
| --- | --- |

(93)

Iedere overdracht van activa tijdens de afstotingsperiode boven het bedrag van 5 miljard EUR, zoals toegestaan in het kader van de toezeggingen van Duitsland, zal waarschijnlijk tot verdere verliezen leiden. Deze verliezen leiden tot een verdere vermindering van de CET1-ratio op geconsolideerd niveau, waardoor het minder waarschijnlijk wordt dat de CET1-ratio boven 10 % zal uitstijgen. Alleen in een dergelijk geval zouden betalingen of voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 noodzakelijk zijn.

| (94) | De Commissie acht het derhalve waarschijnlijk dat tijdens de afstotingsprocedure geen betalingen of voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 noodzakelijk zullen zijn. De Commissie herinnert er voorts aan dat de deelstaten op grond van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie het recht hebben na succesvolle afstoting af te zien van de aanvullende premie van 3,85 %. (60) |
| --- | --- |

(94)

De Commissie acht het derhalve waarschijnlijk dat tijdens de afstotingsprocedure geen betalingen of voorzieningen voor vergoedingscomponent 3 noodzakelijk zullen zijn. De Commissie herinnert er voorts aan dat de deelstaten op grond van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie het recht hebben na succesvolle afstoting af te zien van de aanvullende premie van 3,85 %. (60)

60

Vergoedingsbetalingen in het kader van maatregel 1 van 2016

Vergoedingsbetalingen in het kader van maatregel 1 van 2016

| (95) | Op basis van de beschikbare informatie, waaronder het feit dat maatregel 2 van 2016, d.w.z. de overdracht van activa, eind juni 2016 moet worden omgezet, komt de Commissie tot de conclusie dat de vergoeding die de HoldCo voor 2016 moet betalen, waarschijnlijk tussen de [205-210] miljoen en [210-220] miljoen EUR zal liggen. De Commissie is verheugd dat deze marge grotendeels overeenkomt met de liquiditeiten ter waarde van 210 miljoen EUR die de OpCo voor de HoldCo beschikbaar heeft gesteld. |
| --- | --- |

(95)

Op basis van de beschikbare informatie, waaronder het feit dat maatregel 2 van 2016, d.w.z. de overdracht van activa, eind juni 2016 moet worden omgezet, komt de Commissie tot de conclusie dat de vergoeding die de HoldCo voor 2016 moet betalen, waarschijnlijk tussen de [205-210] miljoen en [210-220] miljoen EUR zal liggen. De Commissie is verheugd dat deze marge grotendeels overeenkomt met de liquiditeiten ter waarde van 210 miljoen EUR die de OpCo voor de HoldCo beschikbaar heeft gesteld.

| (96) | Bovendien worden de vergoedingen van 2,20 % over het onbenutte garantiebedrag zonder een aanvullend uitstelmechanisme door de OpCo betaald, en dekken ze met name het volledige bedrag van de garantievergoeding voor de eerste zes maanden van 2016, voordat maatregel 2 van 2016 wordt omgezet. |
| --- | --- |

(96)

Bovendien worden de vergoedingen van 2,20 % over het onbenutte garantiebedrag zonder een aanvullend uitstelmechanisme door de OpCo betaald, en dekken ze met name het volledige bedrag van de garantievergoeding voor de eerste zes maanden van 2016, voordat maatregel 2 van 2016 wordt omgezet.

| (97) | Uitgaande van de beschikbare informatie zullen de garantievergoedingsbetalingen die de deelstaten voor 2016 na de omzetting van de maatregelen van 2016 ontvangen, naar alle waarschijnlijkheid dus niet onder de [385-400] miljoen EUR ([175-190] miljoen EUR van de OpCo + 210 miljoen EUR van de HoldCo) liggen. Dit betekent dat in 2016 hoogstens een vergoedingsbedrag van [0-15] miljoen EUR tot de volgende vervaldag zal worden uitgesteld. Een dergelijk uitstel wordt met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed. |
| --- | --- |

(97)

Uitgaande van de beschikbare informatie zullen de garantievergoedingsbetalingen die de deelstaten voor 2016 na de omzetting van de maatregelen van 2016 ontvangen, naar alle waarschijnlijkheid dus niet onder de [385-400] miljoen EUR ([175-190] miljoen EUR van de OpCo + 210 miljoen EUR van de HoldCo) liggen. Dit betekent dat in 2016 hoogstens een vergoedingsbedrag van [0-15] miljoen EUR tot de volgende vervaldag zal worden uitgesteld. Een dergelijk uitstel wordt met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed.

Vergoedingsbetalingen in 2017

Vergoedingsbetalingen in 2017

| (98) | De Commissie stelt echter vast dat de door de HoldCo in 2017 te betalen vergoedingen hoger kunnen uitvallen omdat er een mogelijkheid bestaat om meer onder de garantie vallende activa aan de publieke aandeelhouders over te dragen, en omdat de HoldCo de garantiepremie van 2,20 % gedurende het hele jaar moet betalen. |
| --- | --- |

(98)

De Commissie stelt echter vast dat de door de HoldCo in 2017 te betalen vergoedingen hoger kunnen uitvallen omdat er een mogelijkheid bestaat om meer onder de garantie vallende activa aan de publieke aandeelhouders over te dragen, en omdat de HoldCo de garantiepremie van 2,20 % gedurende het hele jaar moet betalen.

| (99) | Zoals reeds gezegd zal de HoldCo geen inkomsten genereren; daarom is het waarschijnlijk dat de HoldCo, indien de afstoting van de OpCo plaatsvindt nadat de vergoedingen voor 2017 verschuldigd zijn, niet in staat zal zijn de garantievergoedingen voor 2017 te betalen wanneer deze verschuldigd zijn. In een dergelijk geval zouden volgens de toezeggingen van Duitsland de vergoedingsbetalingen tegen een marktrente van 10 % worden uitgesteld tot de volgende vervaldag. |
| --- | --- |

(99)

Zoals reeds gezegd zal de HoldCo geen inkomsten genereren; daarom is het waarschijnlijk dat de HoldCo, indien de afstoting van de OpCo plaatsvindt nadat de vergoedingen voor 2017 verschuldigd zijn, niet in staat zal zijn de garantievergoedingen voor 2017 te betalen wanneer deze verschuldigd zijn. In een dergelijk geval zouden volgens de toezeggingen van Duitsland de vergoedingsbetalingen tegen een marktrente van 10 % worden uitgesteld tot de volgende vervaldag.

| (100) | De Commissie wijst erop dat de definitieve termijn voor de afstoting van de HSH volgens de toezeggingen van Duitsland op 28 februari 2018 valt en dat de opbrengsten die de HoldCo uit de succesvolle afstoting zal verkrijgen, in de eerste plaats zullen dienen om aan de uit de garantie voortvloeiende betalingsverplichtingen te voldoen. |
| --- | --- |

(100)

De Commissie wijst erop dat de definitieve termijn voor de afstoting van de HSH volgens de toezeggingen van Duitsland op 28 februari 2018 valt en dat de opbrengsten die de HoldCo uit de succesvolle afstoting zal verkrijgen, in de eerste plaats zullen dienen om aan de uit de garantie voortvloeiende betalingsverplichtingen te voldoen.

| (101) | Daarom zullen de betalingsverplichtingen die tot eind 2017 niet kunnen worden nagekomen, alleen worden uitgesteld als de OpCo op dat moment nog niet is afgestoten. Zelfs in een dergelijk geval worden de betalingen met maximaal twee maanden uitgesteld, totdat de OpCo afgestoten wordt of op ordelijke wijze wordt geliquideerd. Een dergelijk uitstel wordt met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed. |
| --- | --- |

(101)

Daarom zullen de betalingsverplichtingen die tot eind 2017 niet kunnen worden nagekomen, alleen worden uitgesteld als de OpCo op dat moment nog niet is afgestoten. Zelfs in een dergelijk geval worden de betalingen met maximaal twee maanden uitgesteld, totdat de OpCo afgestoten wordt of op ordelijke wijze wordt geliquideerd. Een dergelijk uitstel wordt met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed.

Conclusie

Conclusie

| (102) | Samenvattend stelt de Commissie vast dat er een risico bestaat dat de vergoedingen van 400 miljoen EUR die volgens de huidige overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie eind 2016 moesten worden betaald (1,80 % + 2,20 % over een uitstaand garantiebedrag van 10 miljard EUR), niet volledig worden betaald, waarbij echter waarschijnlijk niet meer dan [0-15] miljoen EUR zal worden uitgesteld. De vergoedingsbetalingen die in 2017 verschuldigd zijn, moeten daarentegen mogelijkerwijs volledig worden uitgesteld, waarbij het uitstel gelet op de afstotingstermijn van 28 februari 2018 echter tot maximaal twee maanden wordt beperkt. |
| --- | --- |

(102)

Samenvattend stelt de Commissie vast dat er een risico bestaat dat de vergoedingen van 400 miljoen EUR die volgens de huidige overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie eind 2016 moesten worden betaald (1,80 % + 2,20 % over een uitstaand garantiebedrag van 10 miljard EUR), niet volledig worden betaald, waarbij echter waarschijnlijk niet meer dan [0-15] miljoen EUR zal worden uitgesteld. De vergoedingsbetalingen die in 2017 verschuldigd zijn, moeten daarentegen mogelijkerwijs volledig worden uitgesteld, waarbij het uitstel gelet op de afstotingstermijn van 28 februari 2018 echter tot maximaal twee maanden wordt beperkt.

| (103) | Overeenkomstig de toezeggingen worden alle uitgestelde betalingen met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed. De meest liquide achtergestelde leningen van HSH (61) worden ingevolge de in oktober 2015 bereikte overeenkomst met een verwacht rendement op jaarbasis van 7,5 % tot 8 % verhandeld; momenteel ligt het rendement op jaarbasis van de bank op ongeveer 10,6 %. Deze beide uitgiftes zijn tijdens de afstotingsprocedure in februari 2017 verschuldigd, waarbij een nominaal bedrag van 928 miljoen EUR moet worden terugbetaald. Zij vormen een aanwijzing voor de marktprijs van het risico van een kapitaalgerelateerde blootstelling ten aanzien van HSH en geven daarom een conservatieve schatting van de hoogte van een marktconforme vergoeding voor een eventueel uitstel van de vergoedingen. |
| --- | --- |

(103)

Overeenkomstig de toezeggingen worden alle uitgestelde betalingen met een jaarlijkse rentevoet van 10 % vergoed. De meest liquide achtergestelde leningen van HSH (61) worden ingevolge de in oktober 2015 bereikte overeenkomst met een verwacht rendement op jaarbasis van 7,5 % tot 8 % verhandeld; momenteel ligt het rendement op jaarbasis van de bank op ongeveer 10,6 %. Deze beide uitgiftes zijn tijdens de afstotingsprocedure in februari 2017 verschuldigd, waarbij een nominaal bedrag van 928 miljoen EUR moet worden terugbetaald. Zij vormen een aanwijzing voor de marktprijs van het risico van een kapitaalgerelateerde blootstelling ten aanzien van HSH en geven daarom een conservatieve schatting van de hoogte van een marktconforme vergoeding voor een eventueel uitstel van de vergoedingen.

61

| (104) | Gelet op de bandbreedte van de rendementen op deze achtergestelde uitgiftes van HSH en het feit dat een eventueel uitstel in 2016 waarschijnlijk beperkt blijft tot niet meer dan [0-15] miljoen EUR, beschouwt de Commissie een vergoeding van 10 % per jaar voor het aan het uitstel van de betaling van [0-15] miljoen EUR met een jaar verbonden risico als marktconform. |
| --- | --- |

(104)

Gelet op de bandbreedte van de rendementen op deze achtergestelde uitgiftes van HSH en het feit dat een eventueel uitstel in 2016 waarschijnlijk beperkt blijft tot niet meer dan [0-15] miljoen EUR, beschouwt de Commissie een vergoeding van 10 % per jaar voor het aan het uitstel van de betaling van [0-15] miljoen EUR met een jaar verbonden risico als marktconform.

| (105) | Met betrekking tot een eventueel uitstel van de in 2017 verschuldigde betalingsverplichtingen stelt de Commissie voorlopig vast dat het alleen tot uitstel zou komen als de afstoting niet vóór eind 2017 plaatsvindt. Het eventueel uitgestelde bedrag zou waarschijnlijk vergelijkbaar zijn met het uitstaande bedrag van elk van beide achtergestelde uitgiftes; dit uitstel wordt gelet op de afstotingstermijn echter beperkt tot maximaal twee maanden, wat het aan het uitstel verbonden risico aanzienlijk vermindert. Aangezien uitgestelde betalingsverplichtingen uit 2017 daardoor een kortere looptijd zouden hebben dan de achtergestelde uitgiftes en het daaraan verbonden risico dienovereenkomstig lager is, beschouwt de Commissie een vergoeding van 10 % per jaar als marktconform. |
| --- | --- |

(105)

Met betrekking tot een eventueel uitstel van de in 2017 verschuldigde betalingsverplichtingen stelt de Commissie voorlopig vast dat het alleen tot uitstel zou komen als de afstoting niet vóór eind 2017 plaatsvindt. Het eventueel uitgestelde bedrag zou waarschijnlijk vergelijkbaar zijn met het uitstaande bedrag van elk van beide achtergestelde uitgiftes; dit uitstel wordt gelet op de afstotingstermijn echter beperkt tot maximaal twee maanden, wat het aan het uitstel verbonden risico aanzienlijk vermindert. Aangezien uitgestelde betalingsverplichtingen uit 2017 daardoor een kortere looptijd zouden hebben dan de achtergestelde uitgiftes en het daaraan verbonden risico dienovereenkomstig lager is, beschouwt de Commissie een vergoeding van 10 % per jaar als marktconform.

| (106) | Resumerend komt de Commissie tot de conclusie dat, aangezien een eventueel uitstel van een deel van de aan de publieke aandeelhouders verschuldigde garantievergoedingsbetalingen, a) in 2016, in voorkomend geval, waarschijnlijk slechts een gering bedrag zou betreffen, b) voor de in 2017 verschuldigde vergoedingen in de tijd beperkt zou zijn (voor zover het daar, afhankelijk van de daadwerkelijke afstotingsdatum, toe zou komen) en c) in ieder geval tegen een marktconforme rentevoet zou worden vergoed, door de omzetting van maatregel 1 van 2016 geen aanvullend, uit de in a) en b) genoemde risico's voortvloeiend voordeel wordt verschaft aan HSH. |
| --- | --- |

(106)

Resumerend komt de Commissie tot de conclusie dat, aangezien een eventueel uitstel van een deel van de aan de publieke aandeelhouders verschuldigde garantievergoedingsbetalingen, a) in 2016, in voorkomend geval, waarschijnlijk slechts een gering bedrag zou betreffen, b) voor de in 2017 verschuldigde vergoedingen in de tijd beperkt zou zijn (voor zover het daar, afhankelijk van de daadwerkelijke afstotingsdatum, toe zou komen) en c) in ieder geval tegen een marktconforme rentevoet zou worden vergoed, door de omzetting van maatregel 1 van 2016 geen aanvullend, uit de in a) en b) genoemde risico's voortvloeiend voordeel wordt verschaft aan HSH.

4.1.3.   Voordeel uit maatregel 2 van 2016

Voordeel uit maatregel 2 van 2016

| (107) | Volgens de door Duitsland gedane toezeggingen zal HSH een portefeuille met momenteel door de garantie gedekte activa van maximaal 6,2 miljard EUR EAD aan de deelstaten overdragen. Deze overdracht kan in meerdere tranches tijdens de afstotingsprocedure in 2016 en 2017 plaatsvinden. |
| --- | --- |

(107)

Volgens de door Duitsland gedane toezeggingen zal HSH een portefeuille met momenteel door de garantie gedekte activa van maximaal 6,2 miljard EUR EAD aan de deelstaten overdragen. Deze overdracht kan in meerdere tranches tijdens de afstotingsprocedure in 2016 en 2017 plaatsvinden.

| (108) | Voor de vastlegging van de over te dragen portefeuille hebben Duitsland en de bank door de garantie gedekte activa ter waarde van [8-10] miljard EUR EAD geselecteerd die voor de overdracht aan de publieke aandeelhouders in aanmerking komen. De Commissie stelt vast dat het bij bijna al deze activa om noodlijdende kredieten uit het segment scheepsfinanciering gaat, dat een van de belangrijkste oorzaken van de moeilijkheden van de bank vormde. (62) |
| --- | --- |

(108)

Voor de vastlegging van de over te dragen portefeuille hebben Duitsland en de bank door de garantie gedekte activa ter waarde van [8-10] miljard EUR EAD geselecteerd die voor de overdracht aan de publieke aandeelhouders in aanmerking komen. De Commissie stelt vast dat het bij bijna al deze activa om noodlijdende kredieten uit het segment scheepsfinanciering gaat, dat een van de belangrijkste oorzaken van de moeilijkheden van de bank vormde. (62)

62

| (109) | Aangezien er op dit moment geen kopers op de markt zijn voor deze activa, is de Commissie van mening dat een dergelijke overdracht aan de publieke aandeelhouders overeenkomt met een maatregel voor activaondersteuning voor aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa. In overeenstemming met haar principes en zoals de Commissie recentelijk in besluiten inzake noodlijdende kredieten in Italië en Hongarije (63) heeft bevestigd, kan een dergelijke overdracht van activa enkel als vrij van steun worden gezien als deze volgens marktconforme voorwaarden geschiedt. |
| --- | --- |

(109)

Aangezien er op dit moment geen kopers op de markt zijn voor deze activa, is de Commissie van mening dat een dergelijke overdracht aan de publieke aandeelhouders overeenkomt met een maatregel voor activaondersteuning voor aan bijzondere waardevermindering onderhevige activa. In overeenstemming met haar principes en zoals de Commissie recentelijk in besluiten inzake noodlijdende kredieten in Italië en Hongarije (63) heeft bevestigd, kan een dergelijke overdracht van activa enkel als vrij van steun worden gezien als deze volgens marktconforme voorwaarden geschiedt.

63

| (110) | Meer bepaald verklaarde de Commissie dat zij op basis van de hoedanigheid van de portefeuille en gelet op het gebrek aan een koper op de markt haar waardering baseert op de principes voor marktwaardebepaling zoals beschreven in de mededeling betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa (64). De primaire doelstelling van de waardering is dus niet om de reële waarde te bepalen, maar wel een marktwaarde — wanneer deze als overdrachtsprijs bij een transactie met een overheidsinstantie wordt gebruikt — waarbij de Commissie ervan kan uitgaan dat de bank geen voordeel krijgt; op deze manier kan de aanwezigheid van staatssteun worden uitgesloten. Bij de waardering moet daarom uiterst voorzichtig en conservatief te werk worden gegaan. |
| --- | --- |

(110)

Meer bepaald verklaarde de Commissie dat zij op basis van de hoedanigheid van de portefeuille en gelet op het gebrek aan een koper op de markt haar waardering baseert op de principes voor marktwaardebepaling zoals beschreven in de mededeling betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa (64). De primaire doelstelling van de waardering is dus niet om de reële waarde te bepalen, maar wel een marktwaarde — wanneer deze als overdrachtsprijs bij een transactie met een overheidsinstantie wordt gebruikt — waarbij de Commissie ervan kan uitgaan dat de bank geen voordeel krijgt; op deze manier kan de aanwezigheid van staatssteun worden uitgesloten. Bij de waardering moet daarom uiterst voorzichtig en conservatief te werk worden gegaan.

64

| (111) | De Commissie heeft onafhankelijke waarderingsdeskundigen de opdracht gegeven haar bij de waardering van de marktwaarde van deze activa te ondersteunen. |
| --- | --- |

(111)

De Commissie heeft onafhankelijke waarderingsdeskundigen de opdracht gegeven haar bij de waardering van de marktwaarde van deze activa te ondersteunen.

Waardering van de martkwaarde

Waardering van de martkwaarde

| (112) | Na een eerste verzoek om gegevens van de Commissie en haar deskundigen half december 2015 heeft de bank op 18 januari 2016 de desbetreffende informatie ter beschikking gesteld. Van 20 januari tot 19 maart 2016 vonden talrijke contacten, bijeenkomsten, besprekingen en gegevensdoorgiften plaats. |
| --- | --- |

(112)

Na een eerste verzoek om gegevens van de Commissie en haar deskundigen half december 2015 heeft de bank op 18 januari 2016 de desbetreffende informatie ter beschikking gesteld. Van 20 januari tot 19 maart 2016 vonden talrijke contacten, bijeenkomsten, besprekingen en gegevensdoorgiften plaats.

| (113) | De portefeuille omvat ongeveer [...] kredietfaciliteiten, die door [...] schepen en andere activa worden gegarandeerd. Om problemen ten aanzien van zekerheden die voor de garantie van meerdere kredieten worden gebruikt, te vermijden, heeft de bank het zogenaamde „formatieniveau” beschikbaar gesteld, waarbij het om het laagste niveau gaat waarop zekerheden als zekerheden voor precies één lijn kunnen worden beschouwd. Er zijn [...] formatielijnen in de portefeuille. |
| --- | --- |

(113)

De portefeuille omvat ongeveer [...] kredietfaciliteiten, die door [...] schepen en andere activa worden gegarandeerd. Om problemen ten aanzien van zekerheden die voor de garantie van meerdere kredieten worden gebruikt, te vermijden, heeft de bank het zogenaamde „formatieniveau” beschikbaar gesteld, waarbij het om het laagste niveau gaat waarop zekerheden als zekerheden voor precies één lijn kunnen worden beschouwd. Er zijn [...] formatielijnen in de portefeuille.

| (114) | Overeenkomstig de voorzichtige en conservatieve waarderingsgrondslagen hebben de deskundigen van de Commissie op basis van de gegevens die de bank ter beschikking heeft gesteld, een reeks hypothesen opgesteld. Zo zijn bijvoorbeeld andere zekerheden dan schepen, waarover de deskundigen van de Commissie geen gegevens ter beschikking hadden, conservatief op nul gewaardeerd en buiten de berekening gelaten. Aangezien er geen gegevens zijn over de exacte rangorde van de aanspraken die afzonderlijke crediteuren op de door de zekerheden gegenereerde cashflow hebben, zijn alle vorderingen uit scheepsgerelateerde zekerheden als prioritair geclassificeerd en van de waarde van de zekerheden afgetrokken. Ook is er geen rekening gehouden met voordelen uit de recentelijk voorgenomen herstructurering van bestaande kredieten. |
| --- | --- |

(114)

Overeenkomstig de voorzichtige en conservatieve waarderingsgrondslagen hebben de deskundigen van de Commissie op basis van de gegevens die de bank ter beschikking heeft gesteld, een reeks hypothesen opgesteld. Zo zijn bijvoorbeeld andere zekerheden dan schepen, waarover de deskundigen van de Commissie geen gegevens ter beschikking hadden, conservatief op nul gewaardeerd en buiten de berekening gelaten. Aangezien er geen gegevens zijn over de exacte rangorde van de aanspraken die afzonderlijke crediteuren op de door de zekerheden gegenereerde cashflow hebben, zijn alle vorderingen uit scheepsgerelateerde zekerheden als prioritair geclassificeerd en van de waarde van de zekerheden afgetrokken. Ook is er geen rekening gehouden met voordelen uit de recentelijk voorgenomen herstructurering van bestaande kredieten.

| (115) | Bij het door de deskundigen van de Commissie toegepaste model gaat het om een discounted cash flow-model. Alle operationele cashflows zijn aangepast aan waarneembare marktgegevens zoals bijvoorbeeld bestaande scheepstransportcontracten. Er zijn kortingen op de recentste waarderingen van de liquidatiewaardes van schepen gemaakt om rekening te houden met de verkoopskosten en de periode tot aan verkoop en om statistisch waarneembare vertekeningen in de door bepaalde beoordelaars gemaakte schattingen te corrigeren. De economische levensduur van schepen is aan de hand van waarneembare gegevens naar beneden aangepast. Alle cashflows zijn met beschikbare marktbenchmarks van derde aanbieders vergeleken en tot de hoogte van deze benchmarks teruggebracht. De groeiratio's van de cashflows en de liquidatiewaardes zijn op basis van deze marktbenchmarks berekend, maar daarbij tot een periode van vijf jaar beperkt. |
| --- | --- |

(115)

Bij het door de deskundigen van de Commissie toegepaste model gaat het om een discounted cash flow-model. Alle operationele cashflows zijn aangepast aan waarneembare marktgegevens zoals bijvoorbeeld bestaande scheepstransportcontracten. Er zijn kortingen op de recentste waarderingen van de liquidatiewaardes van schepen gemaakt om rekening te houden met de verkoopskosten en de periode tot aan verkoop en om statistisch waarneembare vertekeningen in de door bepaalde beoordelaars gemaakte schattingen te corrigeren. De economische levensduur van schepen is aan de hand van waarneembare gegevens naar beneden aangepast. Alle cashflows zijn met beschikbare marktbenchmarks van derde aanbieders vergeleken en tot de hoogte van deze benchmarks teruggebracht. De groeiratio's van de cashflows en de liquidatiewaardes zijn op basis van deze marktbenchmarks berekend, maar daarbij tot een periode van vijf jaar beperkt.

| (116) | Terwijl de met de bank overeengekomen datum van de waardering 31 december 2015 was, stammen de meeste gegevens die door de bank ter beschikking zijn gesteld, uit 30 september 2015. De deskundigen van de Commissie hebben daarom alle volgens de prognoses van het vierde kwartaal van 2015 relevante cashflows van de waardering afgetrokken. |
| --- | --- |

(116)

Terwijl de met de bank overeengekomen datum van de waardering 31 december 2015 was, stammen de meeste gegevens die door de bank ter beschikking zijn gesteld, uit 30 september 2015. De deskundigen van de Commissie hebben daarom alle volgens de prognoses van het vierde kwartaal van 2015 relevante cashflows van de waardering afgetrokken.

| (117) | Op basis van de waardering van haar deskundigen komt de Commissie tot de conclusie dat de marktwaarde van de totale portefeuille van [8-10] miljard EUR EAD op [33,4 % — 56,8 %] van de EAD ligt. De marktwaarden van de portefeuilles ter waarde van 6,2 miljard EUR EAD, die uit deze activa geselecteerd kunnen worden, liggen tussen de 33,4 % en de 56,8 % van de EAD. De waardering is Duitsland en de bank lijn per lijn op formatieniveau ter beschikking gesteld. |
| --- | --- |

(117)

Op basis van de waardering van haar deskundigen komt de Commissie tot de conclusie dat de marktwaarde van de totale portefeuille van [8-10] miljard EUR EAD op [33,4 % — 56,8 %] van de EAD ligt. De marktwaarden van de portefeuilles ter waarde van 6,2 miljard EUR EAD, die uit deze activa geselecteerd kunnen worden, liggen tussen de 33,4 % en de 56,8 % van de EAD. De waardering is Duitsland en de bank lijn per lijn op formatieniveau ter beschikking gesteld.

Conclusie

Conclusie

| (118) | Overeenkomstig de toezeggingen zullen de bank en de publieke aandeelhouders de bij de aanmelding en dit besluit (bijlage II) gevoegde waardering per lijn gebruiken om de geldende overdrachtswaarde voor een geselecteerde portefeuille te bepalen. De geselecteerde portefeuille mag in totaal, met inbegrip van alle tranches, niet meer bedragen dan 6,2 miljard EUR EAD. Volgens de toezeggingen zal de Commissie bij iedere overdracht na 31 augustus 2016 de waardering van de geselecteerde activa actualiseren om zich ervan te verzekeren dat de marktwaarde wordt aangepast aan de ontwikkelingen van de activa en de markt. |
| --- | --- |

(118)

Overeenkomstig de toezeggingen zullen de bank en de publieke aandeelhouders de bij de aanmelding en dit besluit (bijlage II) gevoegde waardering per lijn gebruiken om de geldende overdrachtswaarde voor een geselecteerde portefeuille te bepalen. De geselecteerde portefeuille mag in totaal, met inbegrip van alle tranches, niet meer bedragen dan 6,2 miljard EUR EAD. Volgens de toezeggingen zal de Commissie bij iedere overdracht na 31 augustus 2016 de waardering van de geselecteerde activa actualiseren om zich ervan te verzekeren dat de marktwaarde wordt aangepast aan de ontwikkelingen van de activa en de markt.

| (119) | Ten slotte benadrukt de Commissie dat de verkoop van leningen aan de deelstaten tegen de uit het voorafgaande voortvloeidende prijzen tot extra verliezen voor de bank zullen leiden, die weerspiegeld zullen worden in de winst- en verliesrekening en die door het beschikbare kapitaalniveau van de bank moeten worden opgevangen. Voorts herinnert de Commissie eraan dat een dergelijke verkoop de werking van de garantie, zoals beschreven in de overwegingen 75 en 76, negatief kan beïnvloeden en onder de bevoegdheid van de toezichthouder valt. Al deze gevolgen kunnen tot een verdere vermindering van het kapitaalniveau van de bank leiden. De Commissie benadrukt echter dat de bank onder geen beding verdere kapitaalsteun krijgt. |
| --- | --- |

(119)

Ten slotte benadrukt de Commissie dat de verkoop van leningen aan de deelstaten tegen de uit het voorafgaande voortvloeidende prijzen tot extra verliezen voor de bank zullen leiden, die weerspiegeld zullen worden in de winst- en verliesrekening en die door het beschikbare kapitaalniveau van de bank moeten worden opgevangen. Voorts herinnert de Commissie eraan dat een dergelijke verkoop de werking van de garantie, zoals beschreven in de overwegingen 75 en 76, negatief kan beïnvloeden en onder de bevoegdheid van de toezichthouder valt. Al deze gevolgen kunnen tot een verdere vermindering van het kapitaalniveau van de bank leiden. De Commissie benadrukt echter dat de bank onder geen beding verdere kapitaalsteun krijgt.

| (120) | Op basis van de gecontroleerde toezeggingen is de Commissie ervan overtuigd dat maatregel 2 van 2016, d.w.z. de overdracht van activa aan de publieke aandeelhouders, tegen marktwaarde zal geschieden en dus niet tot een voordeel zal leiden. De daaruit voortvloeiende verliezen worden door het huidige kapitaalniveau van de bank zonder verdere steun opgevangen. |
| --- | --- |

(120)

Op basis van de gecontroleerde toezeggingen is de Commissie ervan overtuigd dat maatregel 2 van 2016, d.w.z. de overdracht van activa aan de publieke aandeelhouders, tegen marktwaarde zal geschieden en dus niet tot een voordeel zal leiden. De daaruit voortvloeiende verliezen worden door het huidige kapitaalniveau van de bank zonder verdere steun opgevangen.

4.1.4.   Conclusie

Conclusie

| (121) | Op basis van de bovenstaande beoordeling trekt de Commissie de conclusie dat de maatregelen van 2016 geen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, omvatten. |
| --- | --- |

(121)

Op basis van de bovenstaande beoordeling trekt de Commissie de conclusie dat de maatregelen van 2016 geen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, omvatten.

4.2.   Verenigbaarheid met de interne markt

Verenigbaarheid met de interne markt

| (122) | Zoals de Commissie in het bovengenoemde punt heeft vastgesteld, omvatten de maatregelen van 2016 geen staatssteun. |
| --- | --- |

(122)

Zoals de Commissie in het bovengenoemde punt heeft vastgesteld, omvatten de maatregelen van 2016 geen staatssteun.

| (123) | De Commissie verklaarde de maatregel van 2013 in het inleidingsbesluit tijdelijk verenigbaar met de interne markt, maar leidde toch de formele onderzoeksprocedure in omdat zij bedenkingen had ten aanzien van de verenigbaarheid van de maatregel met de interne markt en met name betwijfelde dat de HSH, zoals in het besluit van 2011 wordt aangenomen, op basis van het nieuwe bedrijfsplan weer winstgevend zou worden (65). |
| --- | --- |

(123)

De Commissie verklaarde de maatregel van 2013 in het inleidingsbesluit tijdelijk verenigbaar met de interne markt, maar leidde toch de formele onderzoeksprocedure in omdat zij bedenkingen had ten aanzien van de verenigbaarheid van de maatregel met de interne markt en met name betwijfelde dat de HSH, zoals in het besluit van 2011 wordt aangenomen, op basis van het nieuwe bedrijfsplan weer winstgevend zou worden (65).

65

| (124) | Aangezien de maatregel van 2013 is aangemeld en tijdelijk met de interne markt verenigbaar is verklaard voordat de bankenmededeling van 2013 (66) in werking trad, steunt de Commissie haar staatssteunrechtelijke beoordeling van de maatregel van 2013 nog steeds op artikel 107, lid 3, onder b), VWEU, zoals toegelicht in de verlengingsmededeling van 2011 en overeenkomstig de algemene beginselen inzake staatssteun voor financiële instellingen zoals uiteengezet in de bankenmededeling van 2008, verder uitgewerkt in de herkapitalisatiemededeling en de herstructureringsmededeling (67) en gewijzigd bij de verlengingsmededelingen van 2010 en 2011. |
| --- | --- |

(124)

Aangezien de maatregel van 2013 is aangemeld en tijdelijk met de interne markt verenigbaar is verklaard voordat de bankenmededeling van 2013 (66) in werking trad, steunt de Commissie haar staatssteunrechtelijke beoordeling van de maatregel van 2013 nog steeds op artikel 107, lid 3, onder b), VWEU, zoals toegelicht in de verlengingsmededeling van 2011 en overeenkomstig de algemene beginselen inzake staatssteun voor financiële instellingen zoals uiteengezet in de bankenmededeling van 2008, verder uitgewerkt in de herkapitalisatiemededeling en de herstructureringsmededeling (67) en gewijzigd bij de verlengingsmededelingen van 2010 en 2011.

66

67

4.2.1.   Beoordeling van de redenen voor het inleiden van de procedure

Beoordeling van de redenen voor het inleiden van de procedure

| (125) | Met betrekking tot haar twijfels ten aanzien van het herstel van de levensvatbaarheid voerde de Commissie in het inleidingsbesluit in het bijzonder drie factoren aan (zie punt 2.4 voor een vollediger overzicht):






  (1) | de verdere verslechtering van de economische situatie in de scheepvaartsector; |
| --- | --- | --- |

(125)

Met betrekking tot haar twijfels ten aanzien van het herstel van de levensvatbaarheid voerde de Commissie in het inleidingsbesluit in het bijzonder drie factoren aan (zie punt 2.4 voor een vollediger overzicht):

(1)

de verdere verslechtering van de economische situatie in de scheepvaartsector;

| (2) | de zwakkere economische prestaties van de bank ten opzichte van de financiële prognoses in het basisscenario in het besluit van 2011, in het bijzonder ten aanzien van de verwachte ontwikkeling van de nieuwe activiteiten; |
| --- | --- |

(2)

de zwakkere economische prestaties van de bank ten opzichte van de financiële prognoses in het basisscenario in het besluit van 2011, in het bijzonder ten aanzien van de verwachte ontwikkeling van de nieuwe activiteiten;

| (3) | de hogere garantievergoedingsbetalingen als gevolg van het verhoogde garantiebedrag. |
| --- | --- |

(3)

de hogere garantievergoedingsbetalingen als gevolg van het verhoogde garantiebedrag.

| (126) | Zoals vermeld in punt 1 heeft Duitsland meerdere door de bank uitgewerkte herstructureringsplannen aan de Commissie voorgelegd. Hierbij dienen evenwel de volgende aspecten in aanmerking te worden genomen:






  (1) | de situatie in de scheepvaartsector is sinds de vaststelling van het inleidingsbesluit verder dramatisch verslechterd, waarbij de scheepsindex Baltic Dry in februari 2016 tot een nieuw historisch dieptepunt daalde, wat bij scheepsportefeuille die nog steeds in handen van HSH is, tot nog grotere en verder reikende verliezen leidde; |
| --- | --- | --- |

(126)

Zoals vermeld in punt 1 heeft Duitsland meerdere door de bank uitgewerkte herstructureringsplannen aan de Commissie voorgelegd. Hierbij dienen evenwel de volgende aspecten in aanmerking te worden genomen:

(1)

de situatie in de scheepvaartsector is sinds de vaststelling van het inleidingsbesluit verder dramatisch verslechterd, waarbij de scheepsindex Baltic Dry in februari 2016 tot een nieuw historisch dieptepunt daalde, wat bij scheepsportefeuille die nog steeds in handen van HSH is, tot nog grotere en verder reikende verliezen leidde;

| (2) | in elk jaar sinds de vaststelling van het inleidingsbesluit heeft HSH haar eigen prognoses voor de omvang van de nieuwe activiteiten, die in de afzonderlijke plannen reeds aanzienlijk naar beneden was gecorrigeerd, onderschreden; dit geldt in het bijzonder voor de segmenten scheepsfinanciering en zakelijke klanten; |
| --- | --- |

(2)

in elk jaar sinds de vaststelling van het inleidingsbesluit heeft HSH haar eigen prognoses voor de omvang van de nieuwe activiteiten, die in de afzonderlijke plannen reeds aanzienlijk naar beneden was gecorrigeerd, onderschreden; dit geldt in het bijzonder voor de segmenten scheepsfinanciering en zakelijke klanten;

| (3) | de vergoedingsbetalingen drukken nog steeds zwaar op de levensvatbaarheid van HSH, en de waarschijnlijkheid dat het totale garantiebedrag tijdens de looptijd van de garantie afneemt, is sterk geslonken. |
| --- | --- |

(3)

de vergoedingsbetalingen drukken nog steeds zwaar op de levensvatbaarheid van HSH, en de waarschijnlijkheid dat het totale garantiebedrag tijdens de looptijd van de garantie afneemt, is sterk geslonken.

| (127) | De Commissie is derhalve niet van mening dat de twijfels die ze in haar inleidingsbesluit tot uitdrukking heeft gebracht, door de herstructureringsplannen worden weggenomen. |
| --- | --- |

(127)

De Commissie is derhalve niet van mening dat de twijfels die ze in haar inleidingsbesluit tot uitdrukking heeft gebracht, door de herstructureringsplannen worden weggenomen.

4.2.2.   Wijziging van het doel van de steun

Wijziging van het doel van de steun

| (128) | De Commissie stelt vast dat Duitsland de maatregel van 2013 opnieuw heeft aangemeld als staatssteun om de HSH Nordbank op ordelijke wijze te liquideren, hetzij door een verkoop zonder steun, hetzij door het stopzetten van de nieuwe activiteiten en liquidatie. Gelet op dit nieuwe doel van de steun acht de Commissie het niet nodig de bij haar ingediende herstructureringsplannen uitvoeriger te beoordelen en trekt zij geen gevolgen uit het feit dat haar twijfels ten aanzien van het herstel van de levensvatbaarheid van de bank niet zijn weggenomen. |
| --- | --- |

(128)

De Commissie stelt vast dat Duitsland de maatregel van 2013 opnieuw heeft aangemeld als staatssteun om de HSH Nordbank op ordelijke wijze te liquideren, hetzij door een verkoop zonder steun, hetzij door het stopzetten van de nieuwe activiteiten en liquidatie. Gelet op dit nieuwe doel van de steun acht de Commissie het niet nodig de bij haar ingediende herstructureringsplannen uitvoeriger te beoordelen en trekt zij geen gevolgen uit het feit dat haar twijfels ten aanzien van het herstel van de levensvatbaarheid van de bank niet zijn weggenomen.

| (129) | In plaats daarvan zal de Commissie de verenigbaarheid van de steun beoordelen op basis van onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling en in het bijzonder van subonderdeel „Herstel van de levensvatbaarheid door verkoop van een bank”, alsook op basis van onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 (68)„Steun voor gecontroleerde liquidatie van financiële instellingen”. |
| --- | --- |

(129)

In plaats daarvan zal de Commissie de verenigbaarheid van de steun beoordelen op basis van onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling en in het bijzonder van subonderdeel „Herstel van de levensvatbaarheid door verkoop van een bank”, alsook op basis van onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 (68)„Steun voor gecontroleerde liquidatie van financiële instellingen”.

68

| (130) | Volgens onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling kan de afstoting van een noodlijdende bank aan een andere financiële instelling, als het bij de koper om een levensvatbare onderneming gaat die de overdracht van de noodlijdende bank kan verwerken, bijdragen aan het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn. De koper moet aantonen dat de nieuw ontstane onderneming levensvatbaar zal zijn. |
| --- | --- |

(130)

Volgens onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling kan de afstoting van een noodlijdende bank aan een andere financiële instelling, als het bij de koper om een levensvatbare onderneming gaat die de overdracht van de noodlijdende bank kan verwerken, bijdragen aan het herstel van de levensvatbaarheid op lange termijn. De koper moet aantonen dat de nieuw ontstane onderneming levensvatbaar zal zijn.

| (131) | Overeenkomstig onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 moet steun voor de gecontroleerde liquidatie van financiële instellingen mutatis mutandis op basis van onderdeel 3 van de bankenmededeling van 2008 worden beoordeeld, en met name op basis van de subonderdelen






  (1) | „Steun tot het minimum beperkt — Bijdrage van de particuliere sector” en |
| --- | --- | --- |

(131)

Overeenkomstig onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 moet steun voor de gecontroleerde liquidatie van financiële instellingen mutatis mutandis op basis van onderdeel 3 van de bankenmededeling van 2008 worden beoordeeld, en met name op basis van de subonderdelen

(1)

„Steun tot het minimum beperkt — Bijdrage van de particuliere sector” en

| (2) | „Voorkoming van buitensporige mededingingverstoring”. |
| --- | --- |

(2)

„Voorkoming van buitensporige mededingingverstoring”.

Deze voorwaarden komen overeen met de in het geval van een succesvolle verkoop geldende voorwaarden van onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling.

| (132) | Aangezien een liquidatie op ordelijke wijze kan worden bereikt door de afstoting van de OpCo, moet bovendien aan de specifieke criteria van punt 49 van de bankenmededeling van 2008 zijn voldaan, d.w.z. „Om ervoor te zorgen dat geen steun wordt verleend aan de kopers van de financiële instelling, of gedeelten daarvan, of aan de verkochte entiteiten, is het van belang dat [...] bepaalde voorwaarden in acht worden genomen [...]:






  (1) | de verkoopprocedure is open en niet-discriminerend; |
| --- | --- | --- |

(132)

Aangezien een liquidatie op ordelijke wijze kan worden bereikt door de afstoting van de OpCo, moet bovendien aan de specifieke criteria van punt 49 van de bankenmededeling van 2008 zijn voldaan, d.w.z. „Om ervoor te zorgen dat geen steun wordt verleend aan de kopers van de financiële instelling, of gedeelten daarvan, of aan de verkochte entiteiten, is het van belang dat [...] bepaalde voorwaarden in acht worden genomen [...]:

(1)

de verkoopprocedure is open en niet-discriminerend;

| (2) | de verkoop geschiedt op marktvoorwaarden; |
| --- | --- |

(2)

de verkoop geschiedt op marktvoorwaarden;

| (3) | de financiële instelling [...] poogt [...] een zo hoog mogelijk verkoopprijs te verkrijgen;” |
| --- | --- |

(3)

de financiële instelling [...] poogt [...] een zo hoog mogelijk verkoopprijs te verkrijgen;”

Deze voorwaarden komen overeen met de voorwaarden van onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling ten aanzien van de afstotingsprocedure.

| (133) | Overeenkomstig punt 50 van de bankenmededeling van 2008 moet de verenigbaarheid van nieuwe, aan de hand van bovengenoemde criteria vastgestelde steun ten gunste van de kopers of de verkochte entiteiten afzonderlijk worden beoordeeld. |
| --- | --- |

(133)

Overeenkomstig punt 50 van de bankenmededeling van 2008 moet de verenigbaarheid van nieuwe, aan de hand van bovengenoemde criteria vastgestelde steun ten gunste van de kopers of de verkochte entiteiten afzonderlijk worden beoordeeld.

4.2.3.   Beperking van de steun tot het strikte minimum

Beperking van de steun tot het strikte minimum

| (134) | Met betrekking tot de beperking van de steun tot het strikte minimum en de bijdrage van de particuliere sector verwijst de Commissie naar haar beoordeling in overweging 57 van het inleidingsbesluit, waar zij tot de conclusie kwam dat de verhoging van de second loss-garantie, waarbij het om nieuwe steun ging, binnen de oorspronkelijk in het besluit van 2011 goedgekeurde grenzen bleef. De Commissie komt daarom tot de conclusie dat de bij het besluit van 2011 goedgekeurde vergoeding ook voor de nieuwe maatregel toereikend is. |
| --- | --- |

(134)

Met betrekking tot de beperking van de steun tot het strikte minimum en de bijdrage van de particuliere sector verwijst de Commissie naar haar beoordeling in overweging 57 van het inleidingsbesluit, waar zij tot de conclusie kwam dat de verhoging van de second loss-garantie, waarbij het om nieuwe steun ging, binnen de oorspronkelijk in het besluit van 2011 goedgekeurde grenzen bleef. De Commissie komt daarom tot de conclusie dat de bij het besluit van 2011 goedgekeurde vergoeding ook voor de nieuwe maatregel toereikend is.

| (135) | Bij haar tijdelijke goedkeuring van de maatregel nam de Commissie in haar beoordeling ook een eenmalige betaling voor een bedrag van 275 miljoen EUR door de bank aan de garantiegever in aanmerking, evenals het feit dat de aanvullende 3 miljard EUR van de garantie als prioritair kan worden beschouwd ten opzichte van de bestaande garantie voor een bedrag van 7 miljard EUR. Op basis van deze beide aanvullende elementen is de Commissie tot de conclusie gekomen dat de vergoeding voldoende rekening houdt met het grotere risico voor de garantiegever. |
| --- | --- |

(135)

Bij haar tijdelijke goedkeuring van de maatregel nam de Commissie in haar beoordeling ook een eenmalige betaling voor een bedrag van 275 miljoen EUR door de bank aan de garantiegever in aanmerking, evenals het feit dat de aanvullende 3 miljard EUR van de garantie als prioritair kan worden beschouwd ten opzichte van de bestaande garantie voor een bedrag van 7 miljard EUR. Op basis van deze beide aanvullende elementen is de Commissie tot de conclusie gekomen dat de vergoeding voldoende rekening houdt met het grotere risico voor de garantiegever.

| (136) | De Commissie blijft bij deze beoordeling en wijst tegelijkertijd op het feit dat een groot deel van de garantievergoedingsstructuur erop gericht was een toereikende terugvordering van het steunbedrag te garanderen. Aangezien de nieuwe regeling ervoor zorgt dat deze bedragen daadwerkelijk aan de garantiegever worden terugbetaald, wordt gegarandeerd dat de steun die HSH tijdens de crisis heeft ontvangen, tot het strikte minimum is beperkt. |
| --- | --- |

(136)

De Commissie blijft bij deze beoordeling en wijst tegelijkertijd op het feit dat een groot deel van de garantievergoedingsstructuur erop gericht was een toereikende terugvordering van het steunbedrag te garanderen. Aangezien de nieuwe regeling ervoor zorgt dat deze bedragen daadwerkelijk aan de garantiegever worden terugbetaald, wordt gegarandeerd dat de steun die HSH tijdens de crisis heeft ontvangen, tot het strikte minimum is beperkt.

| (137) | Maatregelen voor de lastenverdeling zijn omgezet zoals voorzien in het besluit van 2011 en de Commissie bevestigt haar beoordeling in het inleidingsbesluit dat zij niet betwijfelt dat deze maatregelen nog steeds toereikend zijn voor de verenigbaarheid van de maatregel van 2013. |
| --- | --- |

(137)

Maatregelen voor de lastenverdeling zijn omgezet zoals voorzien in het besluit van 2011 en de Commissie bevestigt haar beoordeling in het inleidingsbesluit dat zij niet betwijfelt dat deze maatregelen nog steeds toereikend zijn voor de verenigbaarheid van de maatregel van 2013.

| (138) | Op basis hiervan komt de Commissie tot de conclusie dat de steun tot het strikte minimum is beperkt en een toereikende bijdrage behelst. |
| --- | --- |

(138)

Op basis hiervan komt de Commissie tot de conclusie dat de steun tot het strikte minimum is beperkt en een toereikende bijdrage behelst.

4.2.4.   Voorkoming van buitensporige mededingingverstoring

Voorkoming van buitensporige mededingingverstoring

| (139) | Met betrekking tot mededingingverstoringen neemt de Commissie nota van het feit dat de steun tot doel heeft ervoor te zorgen dat HSH uiteindelijk als zelfstandige financiële instelling van de markt verdwijnt, hetzij a) door afstoting aan een andere financiële instelling, hetzij b) door de stopzetting van de nieuwe activiteiten, waardoor het marktaandeel van HSH voor andere marktdeelnemers beschikbaar wordt. |
| --- | --- |

(139)

Met betrekking tot mededingingverstoringen neemt de Commissie nota van het feit dat de steun tot doel heeft ervoor te zorgen dat HSH uiteindelijk als zelfstandige financiële instelling van de markt verdwijnt, hetzij a) door afstoting aan een andere financiële instelling, hetzij b) door de stopzetting van de nieuwe activiteiten, waardoor het marktaandeel van HSH voor andere marktdeelnemers beschikbaar wordt.

| (140) | De Commissie is van oordeel dat met de door Duitsland ingediende toezeggingen tijdens de afstotingsprocedure wordt beoogd aan de voorwaarden van onderdeel 3 van de bankenmededeling van 2008 voor de minimalisering van mededingingverstoringen te voldoen:






  (1) | vermindering van de activiteiten door het segment scheepsfinanciering te beperken tot [1-2] miljard EUR per jaar en door het segment zakelijke klanten te beperken tot activiteiten met betrekking tot Duitsland, alsook door een verplichting om geen Dedicated Proprietary Trading te bedrijven; |
| --- | --- | --- |

(140)

De Commissie is van oordeel dat met de door Duitsland ingediende toezeggingen tijdens de afstotingsprocedure wordt beoogd aan de voorwaarden van onderdeel 3 van de bankenmededeling van 2008 voor de minimalisering van mededingingverstoringen te voldoen:

(1)

vermindering van de activiteiten door het segment scheepsfinanciering te beperken tot [1-2] miljard EUR per jaar en door het segment zakelijke klanten te beperken tot activiteiten met betrekking tot Duitsland, alsook door een verplichting om geen Dedicated Proprietary Trading te bedrijven;

| (2) | een verdere vermindering van het balanstotaal tot [100-110] miljard EUR in 2016 en tot [90-100] miljard EUR in 2017 en |
| --- | --- |

(2)

een verdere vermindering van het balanstotaal tot [100-110] miljard EUR in 2016 en tot [90-100] miljard EUR in 2017 en

| (3) | beperkingen van gedragingen die niet met de inhoud van de steun verenigbaar zijn, zoals een reclameverbod, een overnameverbod en een vergoedingslimiet. |
| --- | --- |

(3)

beperkingen van gedragingen die niet met de inhoud van de steun verenigbaar zijn, zoals een reclameverbod, een overnameverbod en een vergoedingslimiet.

| (141) | De Commissie staat voorts positief tegenover het feit dat Duitsland heeft toegezegd dat de HSH Nordbank na een succesvolle afstoting een nieuwe naam zal aannemen en dat afstoting van de activa van HSH afzonderlijk of gebundeld aan verschillende kopers, zoals aangegeven in de toezeggingen, uitdrukkelijk wordt toegestaan. |
| --- | --- |

(141)

De Commissie staat voorts positief tegenover het feit dat Duitsland heeft toegezegd dat de HSH Nordbank na een succesvolle afstoting een nieuwe naam zal aannemen en dat afstoting van de activa van HSH afzonderlijk of gebundeld aan verschillende kopers, zoals aangegeven in de toezeggingen, uitdrukkelijk wordt toegestaan.

| (142) | Indien de afstotingsprocedure niet met succes wordt afgerond omdat a) er geen bieder is, b) er enkel bieders zijn die volgens de toezeggingen niet in aanmerking komen, c) het hoogste bod tot een negatieve prijs leidt, of d) uit de levensvatbaarheidsanalyse van de Commissie blijkt dat de nieuw ontstane onderneming niet rendabel is, zeggen Duitsland en de HSH toe dat de bank haar nieuwe activiteiten zal stopzetten en haar activa zal aanwenden met het oog op een liquidatie op ordelijke wijze. (69) |
| --- | --- |

(142)

Indien de afstotingsprocedure niet met succes wordt afgerond omdat a) er geen bieder is, b) er enkel bieders zijn die volgens de toezeggingen niet in aanmerking komen, c) het hoogste bod tot een negatieve prijs leidt, of d) uit de levensvatbaarheidsanalyse van de Commissie blijkt dat de nieuw ontstane onderneming niet rendabel is, zeggen Duitsland en de HSH toe dat de bank haar nieuwe activiteiten zal stopzetten en haar activa zal aanwenden met het oog op een liquidatie op ordelijke wijze. (69)

69

| (143) | Op basis hiervan is de Commissie van oordeel dat de door Duitsland gedane toezeggingen tijdens de afstotingsprocedure en daarna, ongeacht het uiteindelijke resultaat ervan, buitensporige mededingingverstoringen zullen voorkomen. |
| --- | --- |

(143)

Op basis hiervan is de Commissie van oordeel dat de door Duitsland gedane toezeggingen tijdens de afstotingsprocedure en daarna, ongeacht het uiteindelijke resultaat ervan, buitensporige mededingingverstoringen zullen voorkomen.

4.2.5.   De afstotingsprocedure

De afstotingsprocedure

| (144) | Zoals in detail uiteengezet in punt 4.1, wordt HSH in het kader van de maatregelen van 2016 opgesplitst in de holdingmaatschappij HoldCo en de operationele dochteronderneming OpCo, waarbij de OpCo hetzij tegen 28 februari 2018 wordt afgestoten, hetzij haar nieuwe activiteiten zal stopzetten. Deze maatregelen behelzen geen nieuwe steun. |
| --- | --- |

(144)

Zoals in detail uiteengezet in punt 4.1, wordt HSH in het kader van de maatregelen van 2016 opgesplitst in de holdingmaatschappij HoldCo en de operationele dochteronderneming OpCo, waarbij de OpCo hetzij tegen 28 februari 2018 wordt afgestoten, hetzij haar nieuwe activiteiten zal stopzetten. Deze maatregelen behelzen geen nieuwe steun.

| (145) | Overeenkomstig onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling en onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan opdat de afstotingsprocedure geschikt is om a) de levensvatbaarheid van de bank door afstoting ervan te herstellen en b) ervoor te zorgen dat aan de koper geen steun wordt verleend. |
| --- | --- |

(145)

Overeenkomstig onderdeel 2 van de herstructureringsmededeling en onderdeel 5 van de bankenmededeling van 2008 moet aan bepaalde voorwaarden worden voldaan opdat de afstotingsprocedure geschikt is om a) de levensvatbaarheid van de bank door afstoting ervan te herstellen en b) ervoor te zorgen dat aan de koper geen steun wordt verleend.

| (146) | Met betrekking tot de vraag naar eventuele steun ten gunste van de koper verheugt de Commissie zich over de toezegging van Duitsland om de OpCo uiterlijk op 28 februari 2018 door middel van een open, niet-discriminerende, concurrerende en transparante aanbestedingsprocedure en tegen een positieve prijs af te stoten. Duitsland zal meteen na aanvang van de afstotingsprocedure een tijdschema met mijlpalen voor toezicht aan de Commissie voorleggen. Duitsland heeft in de toezeggingen reeds de laatst mogelijke termijnen voor de belangrijkste mijlpalen aangegeven. |
| --- | --- |

(146)

Met betrekking tot de vraag naar eventuele steun ten gunste van de koper verheugt de Commissie zich over de toezegging van Duitsland om de OpCo uiterlijk op 28 februari 2018 door middel van een open, niet-discriminerende, concurrerende en transparante aanbestedingsprocedure en tegen een positieve prijs af te stoten. Duitsland zal meteen na aanvang van de afstotingsprocedure een tijdschema met mijlpalen voor toezicht aan de Commissie voorleggen. Duitsland heeft in de toezeggingen reeds de laatst mogelijke termijnen voor de belangrijkste mijlpalen aangegeven.

| (147) | Met betrekking tot de vraag of er uit de afstoting een rendabele onderneming zal ontstaan, neemt de Commissie positief nota van beide toezeggingen van Duitsland ten aanzien van het feit dat de deelnemers aan de afstotingsprocedure a) over de noodzakelijke financiële middelen en aangetoonde sectorgerelateerde deskundigheid moeten beschikken om de OpCo als rendabele en actieve concurrent te leiden en b) onafhankelijk moeten zijn van de overheidssector. Landesbanken en publieke spaarbanken mogen (indien zij gezamenlijk met andere bieders een bod afgeven) aan de aanbestedingsprocedure deelnemen. |
| --- | --- |

(147)

Met betrekking tot de vraag of er uit de afstoting een rendabele onderneming zal ontstaan, neemt de Commissie positief nota van beide toezeggingen van Duitsland ten aanzien van het feit dat de deelnemers aan de afstotingsprocedure a) over de noodzakelijke financiële middelen en aangetoonde sectorgerelateerde deskundigheid moeten beschikken om de OpCo als rendabele en actieve concurrent te leiden en b) onafhankelijk moeten zijn van de overheidssector. Landesbanken en publieke spaarbanken mogen (indien zij gezamenlijk met andere bieders een bod afgeven) aan de aanbestedingsprocedure deelnemen.

| (148) | Voorts verheugt de Commissie zich over een reeks toezeggingen van Duitsland om de commerciële situatie van de OpCo te verbeteren, zoals het uitvoeren van extra herstructureringsmaatregelen in de vorm van kostenverlagingen (tot [570-590] miljoen EUR in 2016 en tot [520-550] miljoen EUR in 2017), verbeteringen aan het liquiditeits- en risicobeheer van de bank, alsmede een algemene verplichting tot een duurzaam beheer van de activa en verplichtingen van de bank om de vooruitzichten op een succesvolle afstoting tegen een zo hoog mogelijke prijs met inachtneming van de voorwaarden te verbeteren. |
| --- | --- |

(148)

Voorts verheugt de Commissie zich over een reeks toezeggingen van Duitsland om de commerciële situatie van de OpCo te verbeteren, zoals het uitvoeren van extra herstructureringsmaatregelen in de vorm van kostenverlagingen (tot [570-590] miljoen EUR in 2016 en tot [520-550] miljoen EUR in 2017), verbeteringen aan het liquiditeits- en risicobeheer van de bank, alsmede een algemene verplichting tot een duurzaam beheer van de activa en verplichtingen van de bank om de vooruitzichten op een succesvolle afstoting tegen een zo hoog mogelijke prijs met inachtneming van de voorwaarden te verbeteren.

| (149) | De Commissie merkt op dat een extra besluit van de Commissie vereist is zodra een definitief bod in het kader van de afstotingsprocedure is ontvangen. In dit besluit zal worden nagegaan a) of de nieuw ontstane onderneming daadwerkelijk rendabel is en b) of de definitieve geboden prijs daadwerkelijk positief is en noch aan de koper, noch aan de afgestoten financiële instelling in het kader van de afstotingsprocedure steun wordt toegekend. (70) De Commissie verheugt zich over de toezegging van Duitsland om het definitieve bod ter beoordeling en goedkeuring aan de Commissie voor te leggen. |
| --- | --- |

(149)

De Commissie merkt op dat een extra besluit van de Commissie vereist is zodra een definitief bod in het kader van de afstotingsprocedure is ontvangen. In dit besluit zal worden nagegaan a) of de nieuw ontstane onderneming daadwerkelijk rendabel is en b) of de definitieve geboden prijs daadwerkelijk positief is en noch aan de koper, noch aan de afgestoten financiële instelling in het kader van de afstotingsprocedure steun wordt toegekend. (70) De Commissie verheugt zich over de toezegging van Duitsland om het definitieve bod ter beoordeling en goedkeuring aan de Commissie voor te leggen.

70

| (150) | Met betrekking tot de vereiste levensvatbaarheidsanalyse stelt de Commissie vast dat een loutere verandering van eigenaar zonder wijziging van het bedrijfsmodel, zoals bijvoorbeeld bij een beursgang, tot dezelfde bezwaren ten aanzien van de levensvatbaarheid zou leiden als die welke de Commissie in het inleidingsbesluit heeft geuit en die, zoals vermeld in punt 4.2.1 van dit besluit, niet konden worden weggenomen. |
| --- | --- |

(150)

Met betrekking tot de vereiste levensvatbaarheidsanalyse stelt de Commissie vast dat een loutere verandering van eigenaar zonder wijziging van het bedrijfsmodel, zoals bijvoorbeeld bij een beursgang, tot dezelfde bezwaren ten aanzien van de levensvatbaarheid zou leiden als die welke de Commissie in het inleidingsbesluit heeft geuit en die, zoals vermeld in punt 4.2.1 van dit besluit, niet konden worden weggenomen.

| (151) | Op basis van deze toezeggingen en bovenstaande overwegingen komt de Commissie tot de conclusie dat aan de voorwaarden van punt 49 van de bankenmededeling van 2008 en de punten 17 en 18 van de herstructureringsmededeling is voldaan. |
| --- | --- |

(151)

Op basis van deze toezeggingen en bovenstaande overwegingen komt de Commissie tot de conclusie dat aan de voorwaarden van punt 49 van de bankenmededeling van 2008 en de punten 17 en 18 van de herstructureringsmededeling is voldaan.

4.2.6.   Toezicht

Toezicht

| (152) | De Commissie is verheugd over de verzekering van Duitsland om de tenuitvoerlegging van de toezeggingen volledig onder toezicht van een gekwalificeerde en onafhankelijke monitoring trustee te stellen en nauwkeurig te laten onderzoeken. |
| --- | --- |

(152)

De Commissie is verheugd over de verzekering van Duitsland om de tenuitvoerlegging van de toezeggingen volledig onder toezicht van een gekwalificeerde en onafhankelijke monitoring trustee te stellen en nauwkeurig te laten onderzoeken.

5.   CONCLUSIE

CONCLUSIE

| (153) | Op basis van de toezeggingen en de bovenstaande beoordeling concludeert de Commissie dat de maatregel van 2013, die opnieuw is aangemeld als steun om HSH op ordelijke wijze te liquideren, als verenigbaar met de regels voor de interne markt kan worden aangemerkt. |
| --- | --- |

(153)

Op basis van de toezeggingen en de bovenstaande beoordeling concludeert de Commissie dat de maatregel van 2013, die opnieuw is aangemeld als steun om HSH op ordelijke wijze te liquideren, als verenigbaar met de regels voor de interne markt kan worden aangemerkt.

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De maatregelen van 2016, die Duitsland voornemens is ten uitvoer te leggen ten gunste van de HSH Nordbank, vormen geen staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

Artikel 2

De maatregel van 2013, een hernieuwde verhoging van de door het Finanzfonds AöR aan de HSH Nordbank toegekende second loss-garantie met 3 miljard EUR, vormt staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1, VWEU, en is gelet op de toezeggingen in bijlage I bij dit besluit verenigbaar met de interne markt.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland.

Gedaan te Brussel, 2 mei 2016.

Voor de Commissie

Margrethe VESTAGER

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB C 315 van 29.10.2013, blz. 81.

1

(2)  Besluit 2012/477/EU van de Commissie van 20 september 2011 betreffende steunmaatregel SA.29338 (C 29/09 (N 264/09)) van de Bondsrepubliek Duitsland aan HSH Nordbank AG (PB L 225 van 21.8.2012, blz. 1).

2

(3)  Zie het besluit van 2011, overweging 48.

3

(4)  Zie voetnoot 1.

4

(5)  Op 27 april 2016 heeft Duitsland een correctie van de lijst met toezeggingen ingediend waarin een fout in de toezeggingen is gecorrigeerd.

5

(6)  Via het Finanzfonds AöR hebben beide deelstaten 65 %, rechtstreeks heeft Hamburg 10,8 % en Sleeswijk-Holstein 9,58 % [van de aandelen].

6

(7)  Zie inleidingsbesluit, overweging 54.

7

(8)  Een uitvoerige beschrijving van de garantie is terug te vinden in de overwegingen 42 tot 47 van het besluit van 2011.

8

(9)  Zie inleidingsbesluit, overweging 13.

9

(10)  De blootstelling bij wanbetaling duidt op het verwachte verlies van een bank wanneer een tegenpartij in gebreke blijft. Dit wordt door financiële instellingen gebruikt bij de berekening van het kredietrisico.

10

(*1)  Vertrouwelijke informatie.

*1

(11)  Zie de punten 2 en 4 van de lijst met toezeggingen.

11

(12)  Zie punt 3.1 van de lijst met toezeggingen.

12

(13)  Zie voetnoot 12.

13

(14)  Zie punt 2.3 van de lijst met toezeggingen.

14

(15)  Voor bijzonderheden zie punt 4.2 van de lijst met toezeggingen.

15

(16)  Zie de punten 4.1 en 4.2 van de lijst met toezeggingen.

16

(17)  Zie punt 5.1 van de lijst met toezeggingen.

17

(18)  Zie punt 5.4 van de lijst met toezeggingen.

18

(19)  Zie punt 5.7 van de lijst met toezeggingen.

19

(20)  Zie punt 5.8 van de lijst met toezeggingen.

20

(21)  Zie punt 5.9 van de lijst met toezeggingen.

21

(22)  Zie punt 6 van de lijst met toezeggingen.

22

(23)  Zie punt 6(a)-(e) van de lijst met toezeggingen.

23

(24)  Zie punt 7.1 van de lijst met toezeggingen.

24

(25)  Zie punt 7.5 van de lijst met toezeggingen.

25

(26)  Zie punt 7.2 van de lijst met toezeggingen.

26

(27)  Zie punt 8 van de lijst met toezeggingen.

27

(28)  Zie punt 10 van de lijst met toezeggingen.

28

(29)  Zie punt 12 van de lijst met toezeggingen.

29

(30)  Zie punt 11 van de lijst met toezeggingen.

30

(31)  Zie punt 14.2 van de lijst met toezeggingen.

31

(32)  Zie inleidingsbesluit, overweging 30.

32

(33)  Zie inleidingsbesluit, overweging 31.

33

(34)  Zie inleidingsbesluit, overwegingen 38 en 39.

34

(35)  Zie inleidingsbesluit, overweging 40.

35

(36)  Zie inleidingsbesluit, overweging 41.

36

(37)  Zie inleidingsbesluit, overweging 45.

37

(38)  Mededeling van de Commissie — De toepassing van de staatssteunregels op maatregelen in het kader van de huidige wereldwijde financiële crisis genomen met betrekking tot financiële instellingen (PB C 270 van 25.10.2008, blz. 8).

38

(39)  Mededeling van de Commissie — De herkapitalisatie van financiële instellingen in de huidige financiële crisis: beperking van steun tot het noodzakelijke minimum en bescherming tegen buitensporige mededingingverstoringen (PB C 10 van 15.1.2009, blz. 2).

39

(40)  Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 januari 2011 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (PB C 329 van 7.12.2010, blz. 7) en Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 januari 2012 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (PB C 356 van 6.12.2011, blz. 7).

40

(41)  Zie inleidingsbesluit, overweging 47.

41

(42)  Zie inleidingsbesluit, overweging 48.

42

(43)  Zie inleidingsbesluit, overweging 49.

43

(44)  Zie inleidingsbesluit, overweging 50.

44

(45)  Zie inleidingsbesluit, overweging 52.

45

(46)  Zie inleidingsbesluit, overwegingen 53 en 54.

46

(47)  Zie inleidingsbesluit, overweging 56.

47

(48)  Zie inleidingsbesluit, overweging 57.

48

(49)  Zie inleidingsbesluit, overweging 63.

49

(50)  Duitsland heeft zijn opmerkingen, die het gemeenschappelijke standpunt van Duitsland, Sleeswijk-Holstein, Hamburg en de HSH weergeven, ingediend bij brief van 30 september 2013.

50

(51)  Zie bijvoorbeeld overweging 61 van het Besluit van 2011.

51

(52)  Zie inleidingsbesluit, overweging 57.

52

(53)  Zie de overwegingen 37 en 38.

53

(54)  Met de aanmelding van Duitsland op 21 maart 2016 ingediende brief.

54

(55)  Zie punt 2.2.2.

55

(56)  Nadat de door de bank gedekte first loss-tranche van 3,2 miljard EUR volledig is opgebruikt, worden verliezen tot een maximumbedrag van 10 miljard EUR volledig vergoed. Iedere euro verlies uit de gegarandeerde portefeuille tussen de 3,2 miljard EUR plus één euro verlies en de 13,2 miljard EUR wordt door de garantiegever aan de bank terugbetaald.

56

(57)  Zie de overwegingen 24 en 25.

57

(58)  Zie overweging 25.

58

(59)  De RWA worden door de toezichthouder berekend om de absolute hoogte van het kapitaal te bepalen dat de bank moet aanhouden.

59

(60)  Dit recht werd reeds in de oorspronkelijke overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie van 2009 verleend.

60

(61)  ISIN-codes DE000HSH2H15 en DE000HSH2H23.

61

(62)  Zie punt 2.1.

62

(63)  Staatssteun SA.43390 (2016/N) en SA.38843 (2015/N), nog niet gepubliceerd.

63

(64)  Mededeling van de Commissie betreffende de behandeling van aan een bijzondere waardevermindering onderhevige activa in de communautaire banksector (PB C 72 van 26.3.2009, blz. 1).

64

(65)  Zie inleidingsbesluit, overweging 56.

65

(66)  Mededeling van de Commissie betreffende de toepassing vanaf 1 augustus 2013 van de staatssteunregels op maatregelen ter ondersteuning van banken in het kader van de financiële crisis (PB C 216 van 30.7.2013, blz. 1).

66

(67)  Mededeling van de Commissie betreffende het herstel van de levensvatbaarheid en de beoordeling van de herstructureringsmaatregelen in de financiële sector in de huidige crisis met inachtneming van de staatssteunregels (PB C 195 van 19.8.2009, blz. 9).

67

(68)  Zie overweging 124 voor een uitvoerige verklaring, waarom de bankenmededeling uit 2008 relevant is bij onderhavig geval.

68

(69)  Zie punt 5.9 van de lijst met toezeggingen.

69

(70)  De Commissie wijst erop dat door de inwerkingtreding van de richtlijn over het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen (Richtlijn 2014/59/EU van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de totstandbrenging van een kader voor het herstel en de afwikkeling van kredietinstellingen en beleggingsondernemingen en tot wijziging van Richtlijn 82/891/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2001/24/EG, 2002/47/EG, 2004/25/EG, 2005/56/EG, 2007/36/EG, 2011/35/EU, 2012/30/EU en 2013/36/EU en de Verordeningen (EU) nr. 1093/2010 en (EU) nr. 648/2012, van het Europees Parlement en de Raad (PB L 173 van 12.6.2014, blz. 190) eventuele nieuwe, in de afstotingsprocedure vastgestelde steun enkel in het geval van een afwikkeling kan worden toegekend en het onderwerp van een afzonderlijk besluit van de Commissie moet vormen.

70

---

BIJLAGE I

LIJST MET TOEZEGGINGEN IN STEUNZAAK SA.29338 HSH NORDBANK AG

Duitsland verbindt zich ertoe de volgende toezeggingen uit te voeren:

1.   [Herstructureringsfase en monitoring trustee]

1.1.   
  [Herstructureringsfase] De herstructureringsfase eindigt wanneer de verkoopprocedure wordt afgerond. Onderstaande toezeggingen zijn van toepassing tijdens de herstructureringsfase, tenzij anders bepaald in de specifieke bewoordingen van de afzonderlijke toezeggingen.

1.2.   
  [Monitoring trustee] De volledige en correcte uitvoering van alle toezeggingen wordt tijdens de herstructureringsfase door een voldoende gekwalificeerde en van HSH onafhankelijke monitoring trustee voortdurend en in volle omvang gemonitord en nader onderzocht.

2.   [Holdingstructuur]

2.1.   
  [Oprichting holdingstructuur] HSH wordt opgesplitst in een holdingmaatschappij (hierna „HoldCo” genoemd) en in een af te stoten dochteronderneming (hierna „OpCo” genoemd).

2.2.   
  [Dochteronderneming] OpCo bezit alle activa en verplichtingen van HSH, met inbegrip van de door de garantie gedekte activa (voor zover ze niet overeenkomstig punt 4 aan de deelstaten zijn verkocht), de garantie zelf en de banklicentie. Om de exploitatie van HoldCo te garanderen, verstrekt OpCo haar 50 miljoen EUR liquide middelen.

2.3.   
  [Holdingmaatschappij] De activazijde van de balans van HoldCo bestaat, naast de in de punten 2.2 en 3.3 vermelde liquide middelen, uit de participatie in OpCo. HoldCo zal tot de afstoting ten minste 90 % van de aandelen van OpCo bezitten.

3.   [Garantieverplichtingen]

3.1.   
  [Opsplitsing van de garantieverplichtingen] De op 2 juni 2009 tussen HSH Finanzfonds AöR en HSH gesloten overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantiekader wordt als volgt aangepast:

OpCo betaalt 2,2 % basispremie op het nog niet aangesproken deel van de garantie als vergoeding voor het verkrijgen van het capital relief-effect.

Alle andere in het goedkeuringsbesluit C 29/2009 (ex N 264/2009) van 20 september 2011 beschreven verplichtingen van HSH in het kader van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie, zijnde

| a) | 2,2 % basispremie als vergoeding voor het aangesproken deel van de garantie, |
| --- | --- |

a)

2,2 % basispremie als vergoeding voor het aangesproken deel van de garantie,

| b) | 1,8 % basispremie als betaling van de terugvordering en |
| --- | --- |

b)

1,8 % basispremie als betaling van de terugvordering en

| c) | 3,85 % aanvullende premie met inbegrip van het Besserungsschein, |
| --- | --- |

c)

3,85 % aanvullende premie met inbegrip van het Besserungsschein,

inclusief alle daarmee verband houdende voorzieningen op de balans, worden met ingang van 1 januari 2016 aan HoldCo overgedragen.

3.2.   
  [Matchingclausule] De overdracht van de garantieverplichtingen aan HoldCo heeft geen effecten voor de totale garantieverplichtingen die in het kader van het goedkeuringsbesluit C 29/2009 (ex N 264/2009) van 20 september 2011 moeten worden betaald.

| a) | De bepalingen van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie van 2 juni 2009 na de uitvoering van de voorwaarden van de Commissie in het goedkeuringsbesluit blijven onveranderd, behoudens de uit de opsplitsing van de premieverplichtingen volgens punt 3.1 voortvloeiende wijzigingen. |
| --- | --- |

a)

De bepalingen van de overeenkomst inzake de beschikbaarstelling van een garantie van 2 juni 2009 na de uitvoering van de voorwaarden van de Commissie in het goedkeuringsbesluit blijven onveranderd, behoudens de uit de opsplitsing van de premieverplichtingen volgens punt 3.1 voortvloeiende wijzigingen.

| b) | De voor het Besserungsschein relevante minimale kernkapitaalratio van 10 % wordt tot de verkoop berekend aan de hand van de kapitalisatie van de hele groep; na een succesvolle verkoop gebeurt dat aan de hand van de kapitalisatie van HoldCo. Als de verkoop niet met succes zou worden afgerond, blijft de relevante ratio aan de hand van het niveau van de kapitalisatie van de hele groep berekend worden. |
| --- | --- |

b)

De voor het Besserungsschein relevante minimale kernkapitaalratio van 10 % wordt tot de verkoop berekend aan de hand van de kapitalisatie van de hele groep; na een succesvolle verkoop gebeurt dat aan de hand van de kapitalisatie van HoldCo. Als de verkoop niet met succes zou worden afgerond, blijft de relevante ratio aan de hand van het niveau van de kapitalisatie van de hele groep berekend worden.

| c) | Het door HoldCo overgenomen bedrag van de aanvullende premie van 3,85 % kan bij de verkoop van aandelen aan OpCo op initiatief van de publieke aandeelhouders in verhouding tot de directe en indirecte participatie worden verlaagd. |
| --- | --- |

c)

Het door HoldCo overgenomen bedrag van de aanvullende premie van 3,85 % kan bij de verkoop van aandelen aan OpCo op initiatief van de publieke aandeelhouders in verhouding tot de directe en indirecte participatie worden verlaagd.

3.3.   
  [Nakoming van de garantieverplichtingen] De opbrengst die HoldCo uit de verkoop van haar aandelen aan OpCo haalt, worden in de eerste plaats gebruikt om de overgenomen premieverplichtingen na te komen. Om te garanderen dat HoldCo tegen insolventie wordt beschermd, worden passende maatregelen, namelijk een gekwalificeerde achterstelling in het kader van de garantie, afgesproken tussen HSH Finanzfonds AöR en HoldCo. Als de verkoopprocedure niet met succes kan worden afgerond, zullen de deelstaten voor zover dit juridisch mogelijk is de effecten van de achterstelling ongedaan maken en de liquidatie-opbrengsten in de eerste plaats gebruiken om aan uitstaande garantieverplichtingen te voldoen.

Voorts doet Opco een eenmalige betaling van 210 miljoen EUR aan HoldCo om de van HoldCo overgenomen premieverplichtingen tijdens de lopende verkoopprocedure na te komen. De van HoldCo overgenomen basispremie van 2,2 % op het aangesproken deel van de garantie moet worden betaald vanaf het tijdstip waarop met name door de in punt 4 bedoelde verkoop van activa een beroep wordt gedaan op de garantie. De bank is van plan om een in punt 4 bedoelde verkoop van activa niet voor eind juni 2016 uit te voeren. Tot het tijdstip van een dergelijke verkoop moet OpCo de basispremie van 2,2 % blijven betalen. Indien HoldCo op een vervaldag niet voldoende liquiditeit ter beschikking heeft om de uitstaande premiebetalingen volledig uit te voeren of indien er juridische belemmeringen voor de betaling zijn, met name door inbreuken op de regels voor kapitaalinstandhouding of door de bestaande achterstelling of in het geval HoldCo daardoor insolvent zou worden, kan dat deel van de uitstaande premiebetalingen tot de volgende vervaldag worden opgeschort tegen een marktconforme rente van 10 %.

4.   [Verkoop van activa aan de deelstaten en op de markt]

4.1.   
  [Verkoop van activa] HSH kan activa ter waarde van maximaal 8,2 miljard EUR blootstelling bij wanbetaling (EAD, Exposure at Default) verkopen en de verliezen die daardoor ontstaan in overeenstemming met de voorwaarden van de bestaande garantieovereenkomst met HSH Finanzfonds AöR verrekenen, waarvan tot 6,2 miljard EUR EAD aan de deelstaten. De bank is van plan om in eerste instantie in 2016 een portefeuille van 5 miljard EUR EAD aan de deelstaten over te dragen. De verkoop gebeurt tegen marktwaarde. Hierbij blijft het recht van HSH ongewijzigd om activa op de markt te blijven verkopen en in overeenstemming met de voorwaarden van de bestaande garantieovereenkomst te blijven verrekenen.

4.2.   
  [Flexibiliteit bij de selectie van de over te dragen activa] Om de aankoopprijs van de geselecteerde activa te bepalen gebruiken de deelstaten de als bijlage bij deze lijst met toezeggingen gevoegde waardering. Het staat de deelstaten vrij om op basis van die waardering de marktprijs voor onderdelen van de geselecteerde activa te bepalen en deze op hun domein over te nemen, voor zover de geselecteerde portefeuille niet meer dan 6,2 miljard EUR EAD bedraagt. De geselecteerde activa kunnen tijdens de verkoopperiode als één geheel, maar ook apart of in pakketten door de deelstaten worden overgenomen. Bij een overdracht na 31 augustus 2016 zal de Commissie de waardering actualiseren.

5.   [Verkoop]

5.1.   
  [Verkoopprocedure] Behoudens punt 5.3 verkoopt HoldCo haar aandelen uiterlijk op 28 februari 2018 (hierna de „verkoopperiode” genoemd) aan OpCo door middel van een open, niet-discriminerende, concurrerende en transparante procedure (hierna de „verkoopprocedure” genoemd). De verkoopperiode wordt gewaarborgd door de ondertekening van een verkoopovereenkomst.

5.2.   
  [Verlenging van de verkoopperiode] De in punt 5.1 vermelde termijn kan met toestemming van de Commissie met zes maanden worden verlengd indien de technische uitvoering van het model wordt vertraagd door omstandigheden waarop de deelstaten geen directe invloed hebben.

5.3.   
  [Overgangsperiode voor participatie van de deelstaten] De deelstaten mogen via hun indirecte en directe participatie in HoldCo tot 25 % van de aandelen van OpCo behouden voor een periode van maximaal vier jaar vanaf de afronding van de verkoop.

5.4.   
  [Tijdschema en onderdelen van de verkoopprocedure] Vóór een verkoopprocedure wordt opgestart, wordt bij de Commissie een tijdschema ingediend, waarin in ieder geval de volgende onderdelen zijn opgenomen:

| a) | voorbereiding van de procedure (ten laatste [...] (*1)); |
| --- | --- |

a)

voorbereiding van de procedure (ten laatste [...] (*1));

| b) | indienen van voorlopige biedingen (ten laatste [...]); |
| --- | --- |

b)

indienen van voorlopige biedingen (ten laatste [...]);

| c) | toegang tot een dataroom (ten laatste [...]); |
| --- | --- |

c)

toegang tot een dataroom (ten laatste [...]);

| d) | selectie van de bieders en ondertekening (ten laatste 28 februari 2018). |
| --- | --- |

d)

selectie van de bieders en ondertekening (ten laatste 28 februari 2018).

5.5.   
  [Kwalificatie van de overnemer(s)] De bieders die aan de verkoopprocedure deelnemen, moeten over de nodige financiële middelen en over aantoonbare, voor de sector relevante expertise beschikken om OpCo als een rendabele en actieve concurrent te beheren.

5.6.   
  [Onafhankelijkheid van de overnemer(s)] De overnemer(s) van OpCo moet(en) onafhankelijk zijn van HSH en de overheid. Dat is het geval wanneer noch HSH, noch een overheid op het tijdstip van de verkoop zeggenschap in de zin van artikel 3 van Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad (1) over de overnemer(s) kunnen uitoefenen. Onder het begrip „overheid” vallen de federale overheid, alle deelstaten en gemeenten, alsook de openbare instellingen ervan en de ondernemingen waarover zij zeggenschap uitoefenen. Een verkoop aan een of meer Landesbanken is toegelaten. Openbare spaarbanken kunnen gezamenlijk als minderheidsaandeelhouder aan een overname deelnemen via een andere, van HSH en de overheid (uitgezonderd Landesbanken) onafhankelijke koper.

5.7.   
  [Succesvolle afronding van de verkoopprocedure] Wanneer de verkoopprocedure met succes is uitgevoerd met als resultaat een aanbod zonder staatssteun met een positieve biedprijs (met behoud van de garantie), wordt de voorgenomen overname bij de Commissie aangemeld met het oog op de beoordeling van de levensvatbaarheid van de nieuwe ondernemingsstructuur. De overname wordt niet afgerond alvorens de Commissie een goedkeuringsbesluit heeft vastgesteld. De tijd die voor de beoordeling nodig is, wordt niet meegeteld in de verkoopperiode.

5.8.   
  [Naamsverandering] Als de verkoopprocedure met succes wordt afgerond, neemt de bank binnen drie maanden een nieuwe naam aan.

5.9.   
  [Beëindiging van de nieuwe activiteiten als de verkoopprocedure niet met succes wordt afgerond] Indien de verkoopprocedure voor het einde van de verkoopperiode geen aanbiedingen zonder staatssteun met een positieve biedprijs (met behoud van de garantie) oplevert of uit de beoordeling van de levensvatbaarheid door de Commissie overeenkomstig punt 5.6 blijkt dat de integratie van OpCo in de nieuwe ondernemingsstructuur niet tot een bedrijfsmodel leidt dat op lange termijn levensvatbaar is, zal OpCo haar nieuwe activiteiten beëindigen en binnen het kader van wat wettelijk is toegestaan haar activa beheren met een gecontroleerde afwikkeling als doel. In dat geval blijft het volgende toegestaan:

| a) | herstructureringen van bestaande kredieten met het oog op waardebehoud in zoverre het om probleemkredieten gaat die onder toezicht staan; |
| --- | --- |

a)

herstructureringen van bestaande kredieten met het oog op waardebehoud in zoverre het om probleemkredieten gaat die onder toezicht staan;

| b) | activiteiten die in het kader van het liquiditeitsbeheer van OpCo noodzakelijk zijn, met uitzondering van het in ontvangst nemen van nieuwe deposito's, met inbegrip van nieuwe deposito's van bestaande klanten; het verlengen van vervallende deposito's tegen ongewijzigde voorwaarden blijft toegestaan; |
| --- | --- |

b)

activiteiten die in het kader van het liquiditeitsbeheer van OpCo noodzakelijk zijn, met uitzondering van het in ontvangst nemen van nieuwe deposito's, met inbegrip van nieuwe deposito's van bestaande klanten; het verlengen van vervallende deposito's tegen ongewijzigde voorwaarden blijft toegestaan;

| c) | verlengingen die noodzakelijk zijn om verliezen te voorkomen, in zoverre een verlenging tot aanzienlijk betere vooruitzichten voor een uiteindelijke realisatie leidt; |
| --- | --- |

c)

verlengingen die noodzakelijk zijn om verliezen te voorkomen, in zoverre een verlenging tot aanzienlijk betere vooruitzichten voor een uiteindelijke realisatie leidt;

| d) | derivatentransacties die noodzakelijk zijn om rente-, valuta- en kredietrisico's in de bestaande portefeuille te beheren en die het algehele risico van OpCo op de markt verkleinen. |
| --- | --- |

d)

derivatentransacties die noodzakelijk zijn om rente-, valuta- en kredietrisico's in de bestaande portefeuille te beheren en die het algehele risico van OpCo op de markt verkleinen.

6.   
  [Verplichtingen tijdens de verkoopperiode] Tijdens de verkoopperiode beheert HoldCo OpCo met het oog op het behoud van de economische levensvatbaarheid, de verkoopbaarheid en het concurrentievermogen. Hiertoe:

| a) | worden bij OpCo overeenkomstig het ingediende herstructureringsplan verdere kostenbesparings- en rationaliseringsmaatregelen doorgevoerd, zodat de administratieve lasten niet meer bedragen dan [570-590] miljoen EUR in 2016 en [520-550] miljoen EUR in 2017; |
| --- | --- |

a)

worden bij OpCo overeenkomstig het ingediende herstructureringsplan verdere kostenbesparings- en rationaliseringsmaatregelen doorgevoerd, zodat de administratieve lasten niet meer bedragen dan [570-590] miljoen EUR in 2016 en [520-550] miljoen EUR in 2017;

| b) | wordt het risicobeheer van OpCo, in het bijzonder wat de nieuwe activiteiten betreft, in overeenstemming met de beginselen van de voorzichtige handelspraktijken gevoerd; |
| --- | --- |

b)

wordt het risicobeheer van OpCo, in het bijzonder wat de nieuwe activiteiten betreft, in overeenstemming met de beginselen van de voorzichtige handelspraktijken gevoerd;

| c) | worden, mits toestemming van de Commissie, maatregelen voor een verdere versterking van de kapitaalbasis genomen (o.a. passivabeheer); |
| --- | --- |

c)

worden, mits toestemming van de Commissie, maatregelen voor een verdere versterking van de kapitaalbasis genomen (o.a. passivabeheer);

| d) | mag OpCo geen betalingen op winstafhankelijke eigenvermogensinstrumenten (zoals hybride kapitaalinstrumenten en winstbewijzen) doen voor zover deze niet contractueel of wettelijk verplicht zijn. Deze instrumenten absorberen ook verliezen, wanneer de balans van OpCo, zonder aantasting van de kapitaalreserves, een verlies te zien zou geven. Er vindt geen deelneming in de voorwaartse verliesverrekening uit de jaren voordien plaats; en |
| --- | --- |

d)

mag OpCo geen betalingen op winstafhankelijke eigenvermogensinstrumenten (zoals hybride kapitaalinstrumenten en winstbewijzen) doen voor zover deze niet contractueel of wettelijk verplicht zijn. Deze instrumenten absorberen ook verliezen, wanneer de balans van OpCo, zonder aantasting van de kapitaalreserves, een verlies te zien zou geven. Er vindt geen deelneming in de voorwaartse verliesverrekening uit de jaren voordien plaats; en

| e) | keert OpCo tot de verkoop (d.w.z. voor de periode tot en met het boekjaar dat op 31 december 2017 eindigt) geen dividenden uit. Dit vormt geen beletsel voor dividenduitkeringen van OpCo aan HoldCo binnen het kader van wat wettelijk is toegestaan. |
| --- | --- |

e)

keert OpCo tot de verkoop (d.w.z. voor de periode tot en met het boekjaar dat op 31 december 2017 eindigt) geen dividenden uit. Dit vormt geen beletsel voor dividenduitkeringen van OpCo aan HoldCo binnen het kader van wat wettelijk is toegestaan.

7.   [Verkorting van de balans en bedrijfsmodel]

7.1.   
  [Verkorting van de balans — OpCo] Het balanstotaal van OpCo zal niet meer bedragen dan [100-110] miljard EUR in 2016 en [90-100] miljard EUR in 2017 (balanstotaal van OpCo). Daarvan betreft maximaal [5-12] miljard EUR handelsactiva.

7.2.   
  [Stopzetting van asset-based lending in de luchtvaartsector] OpCo start de activiteiten inzake asset-based lending in de luchtvaartsector, die overeenkomstig de lijst met toezeggingen bij het besluit van 20 september 2011 door HSH zijn stopgezet, niet opnieuw op.

7.3.   
  [Inkrimping van het segment zakelijke klanten] OpCo beperkt haar activiteiten voor zakelijke klanten tot Duitse klanten en hun participaties in binnen- en buitenland, evenals tot buitenlandse klanten die activiteiten in Duitsland nastreven. De activiteiten blijven beperkt tot bestaande vestigingen; er worden geen nieuwe vestigingen geopend.

7.4.   
  [Afbakening van het segment scheepsfinanciering] OpCo is in het shippingsegment actief als strategische partner van klanten, met inbegrip van reders, in de internationale scheepvaart- en scheepswerfsector. Het segment zakelijke klanten zal, anders dan het shippingsegment, niet actief zijn in de asset-based scheepsfinanciering.

7.5.   
  [Inkrimping van het segment scheepsfinanciering] OpCo krimpt haar activiteiten in het segment scheepsfinanciering in en beperkt de nieuwe activiteiten in dit segment tot [1-2] miljard EUR per jaar. De huidige geplande aflossingen zouden door nieuwe activiteiten van deze omvang niet volledig gecompenseerd worden.

7.6.   
  [EUR/USD-wisselkoers] De toezeggingen in de punten 7.1 en 7.5 met betrekking tot het balanstotaal en de omvang van de nieuwe activiteiten in het segment scheepsfinanciering zijn gebaseerd op een gemiddelde EUR/USD-wisselkoers van 1,10. Indien de koers onder deze referentiekoers zakt, kunnen de daar vermelde maximumbedragen naar boven worden bijgesteld.

8.   
  [Beperking van de externe groei] Tot het einde van de verkoopperiode is een groei van de activiteiten door de verwerving van zeggenschap over andere ondernemingen niet toegestaan (geen externe groei). Debt-to-equity-swaps en andere maatregelen in het kader van het gebruikelijke kredietmanagement gelden niet als een uitbreiding van de activiteiten, mits deze niet zijn bedoeld om de in de eerste zinsnede bedoelde groeibeperking te omzeilen.

9.   
  [Afstoting van bedrijfsonderdelen] De afstoting van bedrijfsonderdelen (of delen daarvan) met toestemming van de publieke aandeelhouders is verenigbaar met dit besluit.

10.   
  [Handel voor eigen rekening] OpCo doet niet aan dedicated proprietary trading. Dit betekent dat OpCo alleen nog handelsactiviteiten uitvoert die in de handelsportefeuille van OpCo zijn opgenomen en die noodzakelijk zijn a) voor het accepteren, overdragen en uitvoeren van koop- of verkoopopdrachten van haar cliënten (d.w.z. handel in financiële instrumenten als dienstverlening; tot een maximum, gemeten volgens Value-at-Risk (VaR), van [...] miljoen EUR/één dag, betrouwbaarheidsniveau 99 %), of b) voor het hedgen van activiteiten van cliënten of ten behoeve van liquiditeitsbeheer in het segment Treasury (het zogenoemde handelen voor eigen rekening; tot een maximum, gemeten volgens Value-at-Risk (VaR), van [...] miljoen EUR/één dag, betrouwbaarheid van 99 %), of c) om de economische overdracht van balansposities aan de Restructuring Unit of aan derden mogelijk te maken (tot een maximum, gemeten volgens Value-at-Risk (VaR), van [...] miljoen EUR/één dag, betrouwbaarheid van 99 %). Aangezien deze posities slechts binnen de zo-even afgebakende grenzen kunnen worden ingenomen, kunnen zij het draagvermogen of de liquiditeitspositie van OpCo niet in gevaar brengen. In geen geval voert OpCo activiteiten uit die uitsluitend dienen om winst te maken voor andere doeleinden dan die genoemd onder a), b) of c). Voorts zal OpCo de specificaties van de prudentiële vereisten, Fundamental Review of the Trading Book (FRTB), tijdig uitvoeren.

11.   [Liquiditeit/funding]

OpCo neemt in 2016 en 2017 per jaarultimo telkens de volgende liquiditeitskengetallen in acht:

| a) | Net Stable Funding Ratio (NSFR) en Liquidity Coverage Ratio (LCR) van [...] tot [...] %. De berekening wordt gemaakt op basis van de op dat ogenblik door het Comité van Basel voor het toezicht op de banken gepubliceerde definities; |
| --- | --- |

a)

Net Stable Funding Ratio (NSFR) en Liquidity Coverage Ratio (LCR) van [...] tot [...] %. De berekening wordt gemaakt op basis van de op dat ogenblik door het Comité van Basel voor het toezicht op de banken gepubliceerde definities;

| b) | het gedeelte in USD luidende activiteiten van de kernbank, dat via oorspronkelijke in USD luidende funding (en niet via swaps) wordt geherfinancierd, ontwikkelt zich in de periode 2016-2017 als volgt: ten minste 55 % per ultimo 2016 en 2017. |
| --- | --- |

b)

het gedeelte in USD luidende activiteiten van de kernbank, dat via oorspronkelijke in USD luidende funding (en niet via swaps) wordt geherfinancierd, ontwikkelt zich in de periode 2016-2017 als volgt: ten minste 55 % per ultimo 2016 en 2017.

12.   
  [Reclame] HSH maakt geen reclame waarin met de verlening van steunmaatregelen of met de hieruit voortvloeiende voordelen wordt uitgepakt tegenover concurrenten.

13.   
  [Toezeggingen op het punt van corporate governance] Met betrekking tot de corporate governance van OpCo geldt het volgende:

| a) | alle leden van de toezichtsraad moeten over de in § 25d(2), eerste zin, van de Duitse wet inzake het kredietwezen (Kreditwesengesetz — KWG) bedoelde bekwaamheden beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer zij betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, alsmede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die OpCo uitoefent, vereiste kennis van zaken beschikken; |
| --- | --- |

a)

alle leden van de toezichtsraad moeten over de in § 25d(2), eerste zin, van de Duitse wet inzake het kredietwezen (Kreditwesengesetz — KWG) bedoelde bekwaamheden beschikken. De leden zijn geschikt, wanneer zij betrouwbaar zijn en over de voor het waarnemen van de controlefunctie, alsmede voor de beoordeling van en het toezicht op de activiteiten die OpCo uitoefent, vereiste kennis van zaken beschikken;

| b) | het aantal leden van de toezichtsraad bedraagt maximaal 16; |
| --- | --- |

b)

het aantal leden van de toezichtsraad bedraagt maximaal 16;

| c) | ten minste de helft van de zetels die de deelstaten Hamburg en Sleeswijk-Holstein toevallen, worden ingenomen door externe deskundigen. |
| --- | --- |

c)

ten minste de helft van de zetels die de deelstaten Hamburg en Sleeswijk-Holstein toevallen, worden ingenomen door externe deskundigen.

14.   [Beloning van leden van beheersorganen, medewerkers en cruciaal uitvoerend personeel]

14.1.   
  [Beloningssysteem] OpCo waarborgt, in het kader van de civielrechtelijke mogelijkheden, dat haar beloningssystemen geen aanleiding geven tot het aangaan van ongepaste risico's en dat deze op houdbare langetermijndoelstellingen van de onderneming zijn toegespitst en transparant zijn. Aan deze verplichting is voldaan wanneer de beloningssystemen van OpCo voldoen aan de verplichtingen in de bijlage „Verpflichtungen der HSH” bij de overeenkomst van 2 juni 2009 inzake de beschikbaarstelling van een garantiekader.

Na een succesvolle privatisering kan een passende bonus (een „privatiseringsbonus”) worden betaald. Die is aan een maximum gebonden, zodat de totale beloning voor elk van de personen niet in strijd is met de voorwaarden van 14.2.

14.2.   De totale beloning voor de leden van de vennootschapsorganen en de werknemers van OpCo zal passend zijn en in geen geval meer dan vijftien keer het nationale gemiddelde loon in Duitsland of meer dan tien keer het gemiddelde loon bij HSH Nordbank (vóór de opsplitsing) bedragen.

15.   
  [Overige gedragsregels] OpCo houdt in het kader van haar kredietverlening en kapitaalbeleggingen rekening met de kredietbehoeften van de economie, met name van het midden- en kleinbedrijf, door middel van op de markt gebruikelijke en uit prudentieel/bankeconomisch oogpunt passende voorwaarden. OpCo voert een omzichtig, solide en op duurzaamheid gericht bedrijfsbeleid. Zij zal haar bankactiviteiten zo uitoefenen dat de waarde van de activa behouden blijft, de verkoopbaarheid van de bank toeneemt en de stabiliteit van het verkoopproces gemaximaliseerd wordt.

16.   
  [Transparantie] Bij de uitvoering van dit besluit krijgt de Commissie onbeperkte toegang tot alle informatie die noodzakelijk is om op de uitvoering van dit besluit te kunnen toezien. De Commissie kan OpCo of HoldCo om nadere verklaringen en toelichtingen verzoeken. Duitsland, OpCo en HoldCo verlenen de Commissie hun volledige medewerking bij alle verzoeken in verband met het toezicht op en de uitvoering van dit besluit. Dit laat de naleving van de dwingende bepalingen inzake de eerbiediging van het bankgeheim onverlet.

17.   
  [Vervallen van verplichtingen] De toezeggingen in deze bijlage en het geldende goedkeuringsbesluit vervallen bij de afstoting, en in elk geval na afloop van de verkoopperiode, tenzij in de betreffende toezegging uitdrukkelijk anders is bepaald.

---

(*1)  Vertrouwelijke informatie.

(1)  Verordening (EG) nr. 139/2004 van de Raad van 20 januari 2004 betreffende de controle op concentraties van ondernemingen (de „EG-concentratieverordening”) (PB L 24 van 29.1.2004, blz. 1).

---

BIJLAGE II

UITKOMSTEN VAN DE WAARDERING PER LIJN — PER FORMATIE

[...] (*1)

---

(*1)  Vertrouwelijke informatie.

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/38 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/38

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU, Euratom) 2016/2058 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom waarbij Roemenië wordt gemachtigd om voor de berekening van de btw-grondslag van de eigen middelen ramingen te gebruiken

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7397)

(Slechts de tekst in de Roemeense taal is authentiek)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

Gezien Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (1), en met name artikel 6, lid 3, tweede streepje,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de eigen middelen,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 390 ter van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2), mag Roemenië, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op de datum van zijn toetreding bestonden, vrijstelling blijven verlenen voor de in bijlage X, deel B, punt 10, vermelde handelingen, zolang dezelfde vrijstelling wordt toegepast in één van de lidstaten die op 31 december 2006 lid van de Gemeenschap waren; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 390 ter van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2), mag Roemenië, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op de datum van zijn toetreding bestonden, vrijstelling blijven verlenen voor de in bijlage X, deel B, punt 10, vermelde handelingen, zolang dezelfde vrijstelling wordt toegepast in één van de lidstaten die op 31 december 2006 lid van de Gemeenschap waren; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen.

| (2) | Krachtens Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom van de Commissie (3) is Roemenië gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in bijlage X, deel B, punt 10, van Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom van de Commissie (3) is Roemenië gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in bijlage X, deel B, punt 10, van Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.

| (3) | Bij brief van 13 april 2016 (4) heeft Roemenië een machtiging gevraagd om een vast percentage van de intermediaire grondslag te gebruiken voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de in bijlage X, deel B, punt 10, vermelde handelingen. Roemenië heeft aangetoond dat het historische percentage door de jaren heen stabiel is gebleven. Daarom moet Roemenië, overeenkomstig het verzoek in zijn brief, worden gemachtigd om een vast percentage te gebruiken bij de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw. |
| --- | --- |

(3)

Bij brief van 13 april 2016 (4) heeft Roemenië een machtiging gevraagd om een vast percentage van de intermediaire grondslag te gebruiken voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de in bijlage X, deel B, punt 10, vermelde handelingen. Roemenië heeft aangetoond dat het historische percentage door de jaren heen stabiel is gebleven. Daarom moet Roemenië, overeenkomstig het verzoek in zijn brief, worden gemachtigd om een vast percentage te gebruiken bij de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw.

| (4) | Uit overwegingen van transparantie en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken. |
| --- | --- |

(4)

Uit overwegingen van transparantie en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken.

| (5) | Daarom is het passend om Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom dienovereenkomstig te wijzigen, |
| --- | --- |

(5)

Daarom is het passend om Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom dienovereenkomstig te wijzigen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Besluit 2011/777/EU, Euratom wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Het volgende artikel 1 bis wordt ingevoegd:

  „Artikel 1 bis
  In afwijking van artikel 1 van dit besluit mag Roemenië voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 0,15 % van de intermediaire grondslag gebruiken met betrekking tot de handelingen vermeld in bijlage X, deel B, punt 10 (personenvervoer), van Richtlijn 2006/112/EG.”. |
| --- | --- |

1)

Het volgende artikel 1 bis wordt ingevoegd:

„Artikel 1 bis

In afwijking van artikel 1 van dit besluit mag Roemenië voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw van 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 0,15 % van de intermediaire grondslag gebruiken met betrekking tot de handelingen vermeld in bijlage X, deel B, punt 10 (personenvervoer), van Richtlijn 2006/112/EG.”.

| 2) | Artikel 2 wordt vervangen door:

  „Artikel 2
  Dit besluit is van toepassing van 1 januari 2011 tot en met 31 december 2020.”. |
| --- | --- |

2)

Artikel 2 wordt vervangen door:

„Artikel 2

Dit besluit is van toepassing van 1 januari 2011 tot en met 31 december 2020.”.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot Roemenië.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie

Kristalina GEORGIEVA

Vicevoorzitter

---

(1)  
  PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9.

1

(2)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).

2

(3)  Uitvoeringsbesluit 2011/777/EU, Euratom van de Commissie van 28 november 2011 waarbij Roemenië wordt gemachtigd om voor de berekening van de btw-grondslag van de eigen middelen ramingen te gebruiken (PB L 317 van 30.11.2011, blz. 36).

3

(4)  Ares(2016)1748164.

4

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/40 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/40

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU, Euratom) 2016/2059 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Beschikking 90/177/Euratom, EEG waarbij België wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7398)

(Slechts de teksten in de Franse en de Nederlandse taal zijn authentiek)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

Gezien Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (1), en met name artikel 6, lid 3, tweede streepje,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de eigen middelen,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 370 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag België, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel A, genoemde handelingen blijven belasten. Overeenkomstig artikel 371 van dezelfde richtlijn mag België, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 370 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag België, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel A, genoemde handelingen blijven belasten. Overeenkomstig artikel 371 van dezelfde richtlijn mag België, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde.

| (2) | Bij Beschikking 90/177/Euratom, EEG van de Commissie (3) is België gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in de punten 1 en 4 van bijlage X, deel A, vermelde handelingen en voor de in de punten 2 en 9 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen. |
| --- | --- |

(2)

Bij Beschikking 90/177/Euratom, EEG van de Commissie (3) is België gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in de punten 1 en 4 van bijlage X, deel A, vermelde handelingen en voor de in de punten 2 en 9 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.

| (3) | Bij brief van 27 april 2016 (4) heeft België verzocht om intrekking van zijn machtigingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 4 van bijlage X, deel A, en in punt 2 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig zijn wegens wijzigingen in de nationale wetgeving met ingang van respectievelijk 1 mei en 1 januari 2014. Voorts heeft België verzocht om nieuwe machtigingen om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in de punten 11 en 12 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien nauwkeurige gegevens niet beschikbaar zijn. De twee vorige machtigingen moeten worden ingetrokken en de twee nieuwe machtigingen moeten worden verleend zoals België heeft verzocht. |
| --- | --- |

(3)

Bij brief van 27 april 2016 (4) heeft België verzocht om intrekking van zijn machtigingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 4 van bijlage X, deel A, en in punt 2 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig zijn wegens wijzigingen in de nationale wetgeving met ingang van respectievelijk 1 mei en 1 januari 2014. Voorts heeft België verzocht om nieuwe machtigingen om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in de punten 11 en 12 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien nauwkeurige gegevens niet beschikbaar zijn. De twee vorige machtigingen moeten worden ingetrokken en de twee nieuwe machtigingen moeten worden verleend zoals België heeft verzocht.

| (4) | Bij brief van 27 april 2016 (5) heeft België verzocht om een machtiging om een vast percentage van de intermediaire grondslag te gebruiken voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 1 van bijlage X, deel A, vermelde handelingen. België heeft ook gevraagd om het vaste percentage van de intermediaire grondslag aan te vullen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 9 van bijlage X, deel B, vermelde handelingen wegens de toevoeging van een component. België heeft aangetoond dat de historische percentages in de loop der jaren stabiel zijn gebleven. Bijgevolg dient België te worden gemachtigd om de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde te berekenen aan de hand van vaste percentages overeenkomstig het verzoek in zijn brief. |
| --- | --- |

(4)

Bij brief van 27 april 2016 (5) heeft België verzocht om een machtiging om een vast percentage van de intermediaire grondslag te gebruiken voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 1 van bijlage X, deel A, vermelde handelingen. België heeft ook gevraagd om het vaste percentage van de intermediaire grondslag aan te vullen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 9 van bijlage X, deel B, vermelde handelingen wegens de toevoeging van een component. België heeft aangetoond dat de historische percentages in de loop der jaren stabiel zijn gebleven. Bijgevolg dient België te worden gemachtigd om de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde te berekenen aan de hand van vaste percentages overeenkomstig het verzoek in zijn brief.

| (5) | Uit overwegingen van doorzichtigheid en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken. |
| --- | --- |

(5)

Uit overwegingen van doorzichtigheid en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken.

| (6) | Het is derhalve passend Beschikking 90/177/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen, |
| --- | --- |

(6)

Het is derhalve passend Beschikking 90/177/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Beschikking 90/177/Euratom, EEG wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | De punten 1 en 2 van artikel 2 worden ingetrokken. |
| --- | --- |

1)

De punten 1 en 2 van artikel 2 worden ingetrokken.

| 2) | In artikel 2 wordt het volgende punt 5 ingevoegd:






  „5. | levering, verbouwing, reparatie, onderhoud, bevrachting en verhuur van luchtvaartuigen die worden gebruikt door staatsinstellingen, inclusief voorwerpen die met deze luchtvaartuigen vast verbonden zijn of voor hun exploitatie dienen (bijlage X, deel B, punt 11, bij Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (*1)); |
| --- | --- | --- |

2)

In artikel 2 wordt het volgende punt 5 ingevoegd:

„5.

(*1)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).”."

| 3) | In artikel 2 wordt het volgende punt 6 ingevoegd:






  „6. | levering, verbouwing, reparatie, onderhoud, bevrachting en verhuur van oorlogsschepen (bijlage X, deel B, punt 12, bij Richtlijn 2006/112/EG).”. |
| --- | --- | --- |

3)

In artikel 2 wordt het volgende punt 6 ingevoegd:

„6.

| 4) | Artikel 2 bis wordt vervangen door:

  „Artikel 2 bis
  In afwijking van artikel 2, lid 4, van deze beschikking, voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2014 tot en met 31 december 2015, wordt België gemachtigd om 0,21 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot bepaalde handelingen zoals omschreven in punt 9 van bijlage X, deel B (gebouwen en afzonderlijk verkochte bouwterreinen), bij Richtlijn 2006/112/EG, en voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 wordt België gemachtigd om 0,45 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot handelingen zoals omschreven in punt 9 van bijlage X, deel B (gebouwen en bouwterreinen), bij Richtlijn 2006/112/EG.”. |
| --- | --- |

4)

Artikel 2 bis wordt vervangen door:

„Artikel 2 bis

In afwijking van artikel 2, lid 4, van deze beschikking, voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2014 tot en met 31 december 2015, wordt België gemachtigd om 0,21 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot bepaalde handelingen zoals omschreven in punt 9 van bijlage X, deel B (gebouwen en afzonderlijk verkochte bouwterreinen), bij Richtlijn 2006/112/EG, en voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 wordt België gemachtigd om 0,45 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot handelingen zoals omschreven in punt 9 van bijlage X, deel B (gebouwen en bouwterreinen), bij Richtlijn 2006/112/EG.”.

| 5) | Het volgende artikel 2 ter wordt ingevoegd:

  „Artikel 2 ter
  Voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 wordt België gemachtigd om – 0,02 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot de in punt 1 van bijlage X, deel A, (tandtechnici) bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.”. |
| --- | --- |

5)

Het volgende artikel 2 ter wordt ingevoegd:

„Artikel 2 ter

Voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde vanaf 1 januari 2016 tot en met 31 december 2020 wordt België gemachtigd om – 0,02 % van de intermediaire grondslag te gebruiken met betrekking tot de in punt 1 van bijlage X, deel A, (tandtechnici) bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.”.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk België.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie

Kristalina GEORGIEVA

Vicevoorzitter

---

(1)  
  PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9.

1

(2)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).

2

(3)  Beschikking 90/177/Euratom, EEG van de Commissie van 23 maart 1990 waarbij België wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (PB L 99 van 19.4.1990, blz. 24).

3

(4)  Ares(2016)2001157.

4

(5)  Ares(2016)2001351.

5

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/42 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/42

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU, Euratom) 2016/2060 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Beschikking 90/176/Euratom, EEG waarbij Frankrijk wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7426)

(Slechts de tekst in de Franse taal is authentiek)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

Gezien Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (1), en met name artikel 6, lid 3, tweede streepje,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de eigen middelen,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 371 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Frankrijk, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 371 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Frankrijk, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen.

| (2) | Krachtens Beschikking 90/176/Euratom, EEG van de Commissie (3) is Frankrijk gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in bijlage X, deel B, punt 1, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens Beschikking 90/176/Euratom, EEG van de Commissie (3) is Frankrijk gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in bijlage X, deel B, punt 1, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.

| (3) | Bij e-mail van 27 april 2016 (4) heeft Frankrijk verzocht om intrekking van zijn machtiging voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de in bijlage X, deel B, punt 1, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig is door een op 1 januari 2015 van kracht geworden wijziging van de nationale wetgeving. De machtiging moet worden ingetrokken zoals Frankrijk heeft verzocht. |
| --- | --- |

(3)

Bij e-mail van 27 april 2016 (4) heeft Frankrijk verzocht om intrekking van zijn machtiging voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de in bijlage X, deel B, punt 1, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig is door een op 1 januari 2015 van kracht geworden wijziging van de nationale wetgeving. De machtiging moet worden ingetrokken zoals Frankrijk heeft verzocht.

| (4) | Daarom is het passend Beschikking 90/176/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen, |
| --- | --- |

(4)

Daarom is het passend Beschikking 90/176/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In Beschikking 90/176/Euratom, EEG wordt punt 1 van artikel 2 ingetrokken.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot de Franse Republiek.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie

Kristalina GEORGIEVA

Vicevoorzitter

---

(1)  
  PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9.

1

(2)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).

2

(3)  Beschikking 90/176/Euratom, EEG van de Commissie van 23 maart 1990 waarbij Frankrijk wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (PB L 99 van 19.4.1990, blz. 22).

3

(4)  Ares(2016)2019351.

4

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/43 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/43

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU, Euratom) 2016/2061 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Beschikking 90/180/Euratom, EEG waarbij Nederland wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7441)

(Slechts de tekst in de Nederlandse taal is authentiek)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

Gezien Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (1), en met name artikel 6, lid 3, tweede streepje,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de eigen middelen,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 371 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Nederland, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 371 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Nederland, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde.

| (2) | Bij Beschikking 90/180/Euratom, EEG van de Commissie (3) is Nederland gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in punt 13 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen. |
| --- | --- |

(2)

Bij Beschikking 90/180/Euratom, EEG van de Commissie (3) is Nederland gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de in punt 13 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen.

| (3) | Bij brief van 7 december 2015 (4) heeft Nederland verzocht om intrekking van zijn machtiging voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 13 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig is wegens een wijziging in de nationale wetgeving met ingang van 1 april 2012. De machtiging moet worden ingetrokken zoals Nederland heeft verzocht. |
| --- | --- |

(3)

Bij brief van 7 december 2015 (4) heeft Nederland verzocht om intrekking van zijn machtiging voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde voor de in punt 13 van bijlage X, deel B, bij Richtlijn 2006/112/EG vermelde handelingen, aangezien deze niet langer nodig is wegens een wijziging in de nationale wetgeving met ingang van 1 april 2012. De machtiging moet worden ingetrokken zoals Nederland heeft verzocht.

| (4) | Het is derhalve passend Beschikking 90/180/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen, |
| --- | --- |

(4)

Het is derhalve passend Beschikking 90/180/Euratom, EEG dienovereenkomstig te wijzigen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In Beschikking 90/180/Euratom, EEG wordt punt 6 van artikel 2 ingetrokken.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk der Nederlanden.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie

Kristalina GEORGIEVA

Vicevoorzitter

---

(1)  
  PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9.

1

(2)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).

2

(3)  Beschikking 90/180/Euratom, EEG van de Commissie van 23 maart 1990 waarbij Nederland wordt gemachtigd geen rekening te houden met bepaalde categorieën handelingen en gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (PB L 99 van 19.4.1990, blz. 30).

3

(4)  Ares(2015)5692366.

4

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/44 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/44

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU, Euratom) 2016/2062 VAN DE COMMISSIE

van 23 november 2016

tot wijziging van Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom waarbij Denemarken wordt gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7442)

(Slechts de tekst in de Deense taal is authentiek)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie,

Gezien Verordening (EEG, Euratom) nr. 1553/89 van de Raad van 29 mei 1989 betreffende de definitieve uniforme regeling voor de inning van de eigen middelen uit de belasting over de toegevoegde waarde (1), en met name artikel 6, lid 3, tweede streepje,

Na raadpleging van het Raadgevend Comité voor de eigen middelen,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 370 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Denemarken, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel A, genoemde handelingen blijven belasten. Overeenkomstig artikel 371 van dezelfde richtlijn mag Denemarken, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen. |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 370 van Richtlijn 2006/112/EG van de Raad (2) mag Denemarken, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel A, genoemde handelingen blijven belasten. Overeenkomstig artikel 371 van dezelfde richtlijn mag Denemarken, onder de voorwaarden die in deze lidstaat op 1 januari 1978 bestonden, de in de lijst van bijlage X, deel B, genoemde handelingen blijven vrijstellen; die handelingen moeten in aanmerking worden genomen voor de bepaling van de btw-grondslag van de eigen middelen.

| (2) | Krachtens Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom van de Commissie (3) is Denemarken gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de handelingen vermeld in bijlage X, deel A, punt 2, en bijlage X, deel B, punt 10, bij Richtlijn 2006/112/EG. |
| --- | --- |

(2)

Krachtens Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom van de Commissie (3) is Denemarken gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de handelingen vermeld in bijlage X, deel A, punt 2, en bijlage X, deel B, punt 10, bij Richtlijn 2006/112/EG.

| (3) | Bij brief van 29 april 2016 (4) heeft Denemarken verzocht om verlenging van zijn machtigingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de handelingen vermeld in bijlage X, deel A, punt 2, en bijlage X, deel B, punt 10, bij Richtlijn 2006/112/EG. De machtigingen dienen te worden verlengd zoals Denemarken heeft gevraagd, aangezien de nationale wetgeving nog steeds voorziet in afwijkingen. |
| --- | --- |

(3)

Bij brief van 29 april 2016 (4) heeft Denemarken verzocht om verlenging van zijn machtigingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw voor de handelingen vermeld in bijlage X, deel A, punt 2, en bijlage X, deel B, punt 10, bij Richtlijn 2006/112/EG. De machtigingen dienen te worden verlengd zoals Denemarken heeft gevraagd, aangezien de nationale wetgeving nog steeds voorziet in afwijkingen.

| (4) | Uit overwegingen van transparantie en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken. |
| --- | --- |

(4)

Uit overwegingen van transparantie en rechtszekerheid is het aangewezen de geldigheidsduur van de machtigingen in de tijd te beperken.

| (5) | Daarom is het passend om Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom dienovereenkomstig te wijzigen, |
| --- | --- |

(5)

Daarom is het passend om Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom dienovereenkomstig te wijzigen,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

In Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom wordt artikel 2 vervangen door:

„Artikel 2

Dit besluit is van toepassing van 1 januari 2012 tot en met 31 december 2021.”.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk Denemarken.

Gedaan te Brussel, 23 november 2016.

Voor de Commissie

Kristalina GEORGIEVA

Vicevoorzitter

---

(1)  
  PB L 155 van 7.6.1989, blz. 9.

1

(2)  Richtlijn 2006/112/EG van de Raad van 28 november 2006 betreffende het gemeenschappelijke stelsel van belasting over de toegevoegde waarde (PB L 347 van 11.12.2006, blz. 1).

2

(3)  Uitvoeringsbesluit 2012/818/EU, Euratom van de Commissie van 19 december 2012 waarbij Denemarken wordt gemachtigd om gebruik te maken van ramingen voor de berekening van de grondslag van de eigen middelen uit de btw (PB L 352 van 21.12.2012, blz. 61).

3

(4)  Ares(2016)2052880.

4

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/46 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/46

---

BESLUIT (EU) 2016/2063 VAN DE COMMISSIE

van 24 november 2016

houdende bevestiging van de deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Protocol nr. 21 betreffende de positie van het Verenigd Koninkrijk en Ierland ten aanzien van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht, en met name artikel 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij brief van 26 juli 2016 aan de voorzitter van de Raad heeft Ierland kennis gegeven van zijn wens deel te nemen aan Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad (1). |
| --- | --- |

(1)

Bij brief van 26 juli 2016 aan de voorzitter van de Raad heeft Ierland kennis gegeven van zijn wens deel te nemen aan Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad (1).

| (2) | Er zijn geen specifieke voorwaarden verbonden aan de deelneming van Ierland aan de bovengenoemde verordening en er zijn geen overgangsmaatregelen nodig. De Commissie merkt op dat Ierland een nationale Cepol-eenheid heeft opgericht overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) 2015/2219. |
| --- | --- |

(2)

Er zijn geen specifieke voorwaarden verbonden aan de deelneming van Ierland aan de bovengenoemde verordening en er zijn geen overgangsmaatregelen nodig. De Commissie merkt op dat Ierland een nationale Cepol-eenheid heeft opgericht overeenkomstig artikel 6 van Verordening (EU) 2015/2219.

| (3) | De deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 moet daarom worden bevestigd. |
| --- | --- |

(3)

De deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 moet daarom worden bevestigd.

| (4) | Teneinde Ierland in staat te stellen zo spoedig mogelijk deel te nemen aan de activiteiten van Cepol dient dit besluit in werking te treden op de dag na die van de bekendmaking ervan, |
| --- | --- |

(4)

Teneinde Ierland in staat te stellen zo spoedig mogelijk deel te nemen aan de activiteiten van Cepol dient dit besluit in werking te treden op de dag na die van de bekendmaking ervan,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De deelneming van Ierland aan Verordening (EU) 2015/2219 wordt bevestigd.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, 24 november 2016.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  Verordening (EU) 2015/2219 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2015 betreffende het Agentschap van de Europese Unie voor opleiding op het gebied van rechtshandhaving (Cepol) en tot vervanging en intrekking van Besluit 2005/681/JBZ van de Raad (PB L 319 van 4.12.2015, blz. 1).

1

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/47 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/47

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2016/2064 VAN DE COMMISSIE

van 24 november 2016

tot wijziging van de bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Hongarije en Duitsland

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7736)

(Slechts de teksten in de Duitse en de Hongaarse taal zijn authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 89/662/EEG van de Raad van 11 december 1989 inzake veterinaire controles in het intracommunautaire handelsverkeer in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt (1), en met name artikel 9, lid 4,

Gezien Richtlijn 90/425/EEG van de Raad van 26 juni 1990 inzake veterinaire en zoötechnische controles in het intracommunautaire handelsverkeer in bepaalde levende dieren en producten in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt (2), en met name artikel 10, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 (3) en (EU) 2016/2011 (4) van de Commissie zijn vastgesteld naar aanleiding van uitbraken van hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in bedrijven in Hongarije en Duitsland en de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden door de bevoegde autoriteit van die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG van de Raad (5). |
| --- | --- |

(1)

De Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 (3) en (EU) 2016/2011 (4) van de Commissie zijn vastgesteld naar aanleiding van uitbraken van hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in bedrijven in Hongarije en Duitsland en de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden door de bevoegde autoriteit van die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG van de Raad (5).

| (2) | In de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 is bepaald dat de door Hongarije en Duitsland overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden ten minste de gebieden omvatten die in de lijst van de bijlagen bij die uitvoeringsbesluiten als beschermings- en toezichtsgebieden zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(2)

In de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 is bepaald dat de door Hongarije en Duitsland overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden ten minste de gebieden omvatten die in de lijst van de bijlagen bij die uitvoeringsbesluiten als beschermings- en toezichtsgebieden zijn opgenomen.

| (3) | Sinds de datum waarop de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 zijn vastgesteld, hebben Hongarije en Duitsland de Commissie in kennis gesteld van nieuwe uitbraken van aviaire influenza van het subtype H5N8 in pluimveehouderijen buiten de gebieden die in de bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 zijn opgenomen („de nieuwe uitbraken”). |
| --- | --- |

(3)

Sinds de datum waarop de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 zijn vastgesteld, hebben Hongarije en Duitsland de Commissie in kennis gesteld van nieuwe uitbraken van aviaire influenza van het subtype H5N8 in pluimveehouderijen buiten de gebieden die in de bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 zijn opgenomen („de nieuwe uitbraken”).

| (4) | Naar aanleiding van de nieuwe uitbraken hebben Hongarije en Duitsland de krachtens Richtlijn 2005/94/EG vereiste noodzakelijke maatregelen genomen, waaronder de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden rond de nieuwe uitbraken. |
| --- | --- |

(4)

Naar aanleiding van de nieuwe uitbraken hebben Hongarije en Duitsland de krachtens Richtlijn 2005/94/EG vereiste noodzakelijke maatregelen genomen, waaronder de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden rond de nieuwe uitbraken.

| (5) | De Commissie heeft de door Hongarije en Duitsland genomen maatregelen bestudeerd en heeft geconstateerd dat de grenzen van de door de bevoegde autoriteit van die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden op voldoende afstand liggen van de bedrijven waar de uitbraken van HPAI zijn bevestigd. |
| --- | --- |

(5)

De Commissie heeft de door Hongarije en Duitsland genomen maatregelen bestudeerd en heeft geconstateerd dat de grenzen van de door de bevoegde autoriteit van die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden op voldoende afstand liggen van de bedrijven waar de uitbraken van HPAI zijn bevestigd.

| (6) | Om te voorkomen dat de handel in de Unie onnodig wordt verstoord en om te vermijden dat derde landen ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen opwerpen, moeten op het niveau van de Unie en in samenwerking met Hongarije en Duitsland de in die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden snel worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(6)

Om te voorkomen dat de handel in de Unie onnodig wordt verstoord en om te vermijden dat derde landen ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen opwerpen, moeten op het niveau van de Unie en in samenwerking met Hongarije en Duitsland de in die lidstaten overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG ingestelde nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden snel worden vastgesteld.

| (7) | De bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 moeten worden gewijzigd om de nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden op te nemen. |
| --- | --- |

(7)

De bijlagen bij de Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 moeten worden gewijzigd om de nieuwe beschermings- en toezichtsgebieden op te nemen.

| (8) | De Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(8)

De Uitvoeringsbesluiten (EU) 2016/1968 en (EU) 2016/2011 moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (9) | De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(9)

De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

De bijlage bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1968 wordt vervangen door de tekst in bijlage I bij dit besluit.

Artikel 2

De bijlage bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2011 wordt vervangen door de tekst in bijlage II bij dit besluit.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot de Bondsrepubliek Duitsland en tot Hongarije.

Gedaan te Brussel, 24 november 2016.

Voor de Commissie

Vytenis ANDRIUKAITIS

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 395 van 30.12.1989, blz. 13.

1

(2)  
  PB L 224 van 18.8.1990, blz. 29.

2

(3)  Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1968 van de Commissie van 9 november 2016 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Hongarije (PB L 303 van 10.11.2016, blz. 23).

3

(4)  Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2011 van de Commissie van 16 november 2016 tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Duitsland (PB L 310 van 17.11.2016, blz. 73).

4

(5)  Richtlijn 2005/94/EG van de Raad van 20 december 2005 betreffende communautaire maatregelen ter bestrijding van aviaire influenza en tot intrekking van Richtlijn 92/40/EEG (PB L 10 van 14.1.2006, blz. 16).

5

---

BIJLAGE I

De bijlage bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1968 wordt vervangen door:

„BIJLAGE

DEEL A

Beschermingsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| HU | Hongarije | [Postcode/ADNS-code] | Gebied omvattende: | |
| | | | De delen van het district Orosháza in het comitaat Békés en de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Tótkomlós en Nagyér | 27.11.2016 |
| | De delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46.466394, E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van Kiskunmajsa (met uitzondering van Gárgyán, Kígyós, Tajó, Bodoglár en Ötfa) | 11.12.2016 |
| | De delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Bugac (met uitzondering van Bugac-Alsómonostor) en Móricgát-Erdőszéplak | 3.12.2016 |
| | De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609 | 11.12.2016 |
| | De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.22984, E19.619350; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van de plaats Kelebia-Újfalu | 5.12.2016 |
| | | | De delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.342763, E19.886990; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Forráskút, Üllés en Bordány | 15.12.2016 |
| | | | De delen van het district Kunszentmárton in het comitaat Jász-Nagykun-Szolnok binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Öcsöd | 13.12.2016 |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG

HU

Hongarije

[Postcode/ADNS-code]

Gebied omvattende:

De delen van het district Orosháza in het comitaat Békés en de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Tótkomlós en Nagyér

27.11.2016

De delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46.466394, E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van Kiskunmajsa (met uitzondering van Gárgyán, Kígyós, Tajó, Bodoglár en Ötfa)

11.12.2016

De delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Bugac (met uitzondering van Bugac-Alsómonostor) en Móricgát-Erdőszéplak

3.12.2016

De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609

11.12.2016

De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.22984, E19.619350; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van de plaats Kelebia-Újfalu

5.12.2016

De delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.342763, E19.886990; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Forráskút, Üllés en Bordány

15.12.2016

De delen van het district Kunszentmárton in het comitaat Jász-Nagykun-Szolnok binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Öcsöd

13.12.2016

DEEL B

Toezichtsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| HU | Hongarije | [Postcode/ADNS-code] | Gebied omvattende: | |
| | | | Het gebied van de delen van de districten Orosháza en Mezőkovácsháza in het comitaat Békés en het gebied van de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békéssámson, Kaszaper, Végegyháza en Mezőhegyes en de volledige administratieve gebieden van de plaatsen Pitvaros en Csanádalberti | 6.12.2016 |
| | De delen van het district Orosháza in het comitaat Békés en de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Tótkomlós en Nagyér | 28.11.2016 tot en met 6.12.2016 |
| | Het gebied van de delen van de districten Kiskunmajsa en Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van de districten Kistelek en Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46,466394, E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Jászszentlászló en de volledige administratieve gebieden van de plaatsen Kiskunmajsa, Csólyospálos en Csengele | 20.12.2016 |
| | De delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46,466394; E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van Kiskunmajsa (met uitzondering van Gárgyán, Kígyós, Tajó, Bodoglár en Ötfa) | 12.12.2016 tot en met 20.12.2016 |
| | Het gebied van de delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét, Kiskőrös en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64 | 12.12.2016 |
| | De delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Bugac (met uitzondering van Bugac-Alsómonostor) en Móricgát-Erdőszéplak | 4.12.2016 tot en met 12.12.2016 |
| | Het gebied van de delen van de districten Kiskunhalas en Jánoshalma in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Balotaszállás | 20.12.2016 |
| | De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609 | 12.12.2016 tot en met 20.12.2016 |
| | Het gebied van de delen van de districten Kiskunhalas en Jánoshalma in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.229847; E19.619350 | 14.12.2016 |
| | De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.229847, E19.619350; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Kelebia-Újfalu | 6.12.2016 tot en met 14.12.2016 |
| | | | Het gebied van de delen van de districten Mórahalom, Kistelek en Szeged in het comitaat Csongrád en het gebied van de delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.342763, E19.886990 | 24.12.2016 |
| | | | Het gebied van de delen van de districten Kunszentmárton and Mezőtúr in het comitaat Jász-Nagykun en het gebied van de delen van het district Szarvas in het comitaat Békés buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békésszentandrás en Kunszentmárton | 16.12.2016 tot en met 24.12.2016 |
| | | | Het gebied van de delen van de districten Kunszentmárton and Mezőtúr in het comitaat Jász-Nagykun en het gebied van de delen van het district Szarvas in het comitaat Békés buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békésszentandrás en Kunszentmárton | 22.12.2016 |
| | | | De delen van het district Kunszentmárton in het comitaat Jász-Nagykun-Szolnok binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van de plaats Öcsöd | 14.12.2016 tot en met 22.12.2016” |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG

HU

Hongarije

[Postcode/ADNS-code]

Gebied omvattende:

Het gebied van de delen van de districten Orosháza en Mezőkovácsháza in het comitaat Békés en het gebied van de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békéssámson, Kaszaper, Végegyháza en Mezőhegyes en de volledige administratieve gebieden van de plaatsen Pitvaros en Csanádalberti

6.12.2016

De delen van het district Orosháza in het comitaat Békés en de delen van het district Makó in het comitaat Csongrád binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.39057, E20.74251; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Tótkomlós en Nagyér

28.11.2016 tot en met 6.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kiskunmajsa en Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van de districten Kistelek en Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46,466394, E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Jászszentlászló en de volledige administratieve gebieden van de plaatsen Kiskunmajsa, Csólyospálos en Csengele

20.12.2016

De delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.469039, E19.801094; N46,466394; E19.75648; N46.469694, E19.771055; N46.4657, E19.813274; N46.465891, E19.808885; N46.467366, E19.816608; N46.473164, E19.809081; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van Kiskunmajsa (met uitzondering van Gárgyán, Kígyós, Tajó, Bodoglár en Ötfa)

12.12.2016 tot en met 20.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét, Kiskőrös en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64

12.12.2016

De delen van de districten Kiskunfélegyháza, Kecskemét en Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.682422, E19.638406; en N46.685278, E 19.64; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Bugac (met uitzondering van Bugac-Alsómonostor) en Móricgát-Erdőszéplak

4.12.2016 tot en met 12.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kiskunhalas en Jánoshalma in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Balotaszállás

20.12.2016

De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.268418, E19.573609

12.12.2016 tot en met 20.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kiskunhalas en Jánoshalma in het comitaat Bács-Kiskun en het gebied van de delen van het district Mórahalom in het comitaat Csongrád buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.229847; E19.619350

14.12.2016

De delen van het district Kiskunhalas in het comitaat Bács-Kiskun binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.229847, E19.619350; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaats Kelebia-Újfalu

6.12.2016 tot en met 14.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Mórahalom, Kistelek en Szeged in het comitaat Csongrád en het gebied van de delen van het district Kiskunmajsa in het comitaat Bács-Kiskun buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.342763, E19.886990

24.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kunszentmárton and Mezőtúr in het comitaat Jász-Nagykun en het gebied van de delen van het district Szarvas in het comitaat Békés buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békésszentandrás en Kunszentmárton

16.12.2016 tot en met 24.12.2016

Het gebied van de delen van de districten Kunszentmárton and Mezőtúr in het comitaat Jász-Nagykun en het gebied van de delen van het district Szarvas in het comitaat Békés buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met de volledige bebouwde gebieden van de plaatsen Békésszentandrás en Kunszentmárton

22.12.2016

De delen van het district Kunszentmárton in het comitaat Jász-Nagykun-Szolnok binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N46.8926211, E20.367360; aangevuld met het volledige bebouwde gebied van de plaats Öcsöd

14.12.2016 tot en met 22.12.2016”

---

BIJLAGE II

De bijlage bij Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/2011 wordt vervangen door:

„BIJLAGE

DEEL A

Beschermingsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| DE | Duitsland | | Gebied omvattende: | |
| | | | Kreis Schleswig-Flensburg:

  Ab Ortsteil Triangel, Gemeinde Nübel Richtung Norden auf die Schleswiger Straße bis zur Gemeindegrenze Nübel/Tolk, entlang dieser Gemeindegrenze bis zur Schleswiger Straße, östlich am Ortsteil Wellspang vorbei bis zur Gemeindegrenze Böklund, südlich an der Gemeindegrenze entlang bis zur Kattbeker Straße, links ab bis zur Hans-Christophersen-Allee, diese rechts weiter, übergehend in Bellig und Struxdorf bis zur Gemeindegrenze Struxdorf/Böel, an dieser entlang Richtung Süden bis Ortsteil Boholzau, rechts auf Gemeindegrenze Struxdorf/Twedt bis zur Straße Boholz, diese links weiter auf Boholzau und Buschau, bis Ortsteil Buschau, links ab auf Buschau, dann rechts weiter auf Buschau, gleich wieder links auf Lücke bis zur B 201, rechts weiter Richtung Süden bis links Höckerberg, weiter Osterholz bis Sportplatz, dann rechts auf Verbindungsstraße zur Straße Friedenstal, links weiter bis zur Gemeindegrenze Loit/Steinfeld, dieser folgen bis Gemeindegrenze Steinfeld/Taarstedt, dieser links folgen bis Gemeindegrenze Taarstedt/Ulsnis, rechts weiter auf dieser Gemeindegrenze, weiter auf der Gemeindegrenze Taarstedt/Goltoft und Taarstedt/Brodersby und Taarstedt/Schaalby bis Heerweg, dann links weiter auf Heerweg bis Hauptstraße, weiter rechts auf Hauptstraße bis Raiffeisenstraße, rechts weiter auf Hauptstraße bis B 201, links weiter auf B 201 bis Ortsteil Triangel.

  Stadt Lübeck:

  Von der Kreisgrenze entlang des Sonnenbergsredder bis zum Parkplatz im Waldusener Forst, Richtung Waldhusener Weg, Waldhusener Weg folgend bis zur B75, über die B75 Richtung Solmitzstraße, von der Dummersdorfer Straße zum Neuenteilsredder bis Weg Dummersbarn bis zur Trave, die Trave entlang, Richtung Pötenitzer Wiek, die Landstraße querend zur Lübecker Bucht, Landesgrenze über den Wasserweg zur Strandpromenade, hinüber zur Berlingstraße, über Godewind und Fahrenberg, über Steenkamp zu Rödsaal, Timmendorfer Weg Richtung B76, die B76 überqueren und Bollbrügg folgen, entlang der Kreisgrenze zu Ostholstein bis Sonnenbergsredder.

  Kreis Ostholstein:

  In der Gemeinde Ratekau nachfolgend beschriebenes Gebiet: Travemünder Straße bis zur Kreisgrenze zur Stadt Lübeck; Ab der Kreisgrenze Ortsteil Kreuzkamp, Offendorfer Straße gen Norden entlang dem Sonnenbergsredder — K15. Vor Warnsdorf entlang des Bachverlaufs bis zum Schloss Warnsdorf. Der Schlossstr. und der Niendorfer Str. bis zur Tarvemünder Straße. | 5.12.2016 |
| 17498 | In der Gemeinde Mesekenhagen die Ortsteile






  — | Mesekenhagen |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG

DE

Duitsland

Gebied omvattende:

Kreis Schleswig-Flensburg:

Ab Ortsteil Triangel, Gemeinde Nübel Richtung Norden auf die Schleswiger Straße bis zur Gemeindegrenze Nübel/Tolk, entlang dieser Gemeindegrenze bis zur Schleswiger Straße, östlich am Ortsteil Wellspang vorbei bis zur Gemeindegrenze Böklund, südlich an der Gemeindegrenze entlang bis zur Kattbeker Straße, links ab bis zur Hans-Christophersen-Allee, diese rechts weiter, übergehend in Bellig und Struxdorf bis zur Gemeindegrenze Struxdorf/Böel, an dieser entlang Richtung Süden bis Ortsteil Boholzau, rechts auf Gemeindegrenze Struxdorf/Twedt bis zur Straße Boholz, diese links weiter auf Boholzau und Buschau, bis Ortsteil Buschau, links ab auf Buschau, dann rechts weiter auf Buschau, gleich wieder links auf Lücke bis zur B 201, rechts weiter Richtung Süden bis links Höckerberg, weiter Osterholz bis Sportplatz, dann rechts auf Verbindungsstraße zur Straße Friedenstal, links weiter bis zur Gemeindegrenze Loit/Steinfeld, dieser folgen bis Gemeindegrenze Steinfeld/Taarstedt, dieser links folgen bis Gemeindegrenze Taarstedt/Ulsnis, rechts weiter auf dieser Gemeindegrenze, weiter auf der Gemeindegrenze Taarstedt/Goltoft und Taarstedt/Brodersby und Taarstedt/Schaalby bis Heerweg, dann links weiter auf Heerweg bis Hauptstraße, weiter rechts auf Hauptstraße bis Raiffeisenstraße, rechts weiter auf Hauptstraße bis B 201, links weiter auf B 201 bis Ortsteil Triangel.

Stadt Lübeck:

Von der Kreisgrenze entlang des Sonnenbergsredder bis zum Parkplatz im Waldusener Forst, Richtung Waldhusener Weg, Waldhusener Weg folgend bis zur B75, über die B75 Richtung Solmitzstraße, von der Dummersdorfer Straße zum Neuenteilsredder bis Weg Dummersbarn bis zur Trave, die Trave entlang, Richtung Pötenitzer Wiek, die Landstraße querend zur Lübecker Bucht, Landesgrenze über den Wasserweg zur Strandpromenade, hinüber zur Berlingstraße, über Godewind und Fahrenberg, über Steenkamp zu Rödsaal, Timmendorfer Weg Richtung B76, die B76 überqueren und Bollbrügg folgen, entlang der Kreisgrenze zu Ostholstein bis Sonnenbergsredder.

Kreis Ostholstein:

In der Gemeinde Ratekau nachfolgend beschriebenes Gebiet: Travemünder Straße bis zur Kreisgrenze zur Stadt Lübeck; Ab der Kreisgrenze Ortsteil Kreuzkamp, Offendorfer Straße gen Norden entlang dem Sonnenbergsredder — K15. Vor Warnsdorf entlang des Bachverlaufs bis zum Schloss Warnsdorf. Der Schlossstr. und der Niendorfer Str. bis zur Tarvemünder Straße.

5.12.2016

17498

In der Gemeinde Mesekenhagen die Ortsteile

—

Mesekenhagen

| — | Frätow |
| --- | --- |

—

Frätow

| — | Gristow |
| --- | --- |

—

Gristow

| — | Kalkvitz |
| --- | --- |

—

Kalkvitz

| — | Klein Karrendorf |
| --- | --- |

—

Klein Karrendorf

| — | Groß Karrendorf |
| --- | --- |

—

Groß Karrendorf

| — | Kowall |
| --- | --- |

—

Kowall

12.12.2016

In der Gemeinde Wackerow die Ortsteile

| — | Groß Kieshof |
| --- | --- |

—

Groß Kieshof

| — | Groß Kieshof Ausbau |
| --- | --- |

—

Groß Kieshof Ausbau

| — | Klein Kieshof |
| --- | --- |

—

Klein Kieshof

In der Gemeinde Neuenkirchen der Ortsteil

| — | Oldenhagen |
| --- | --- |

—

Oldenhagen

17509

In der Gemeinde Neu Boltenhagen die Ortsteile

| — | Neu Boltenhagen |
| --- | --- |

—

Neu Boltenhagen

| — | Karbow |
| --- | --- |

—

Karbow

| — | Lodmannshagen |
| --- | --- |

—

Lodmannshagen

12.12.2016

In der Gemeinde Kemnitz der Ortsteil

| — | Rappenhagen |
| --- | --- |

—

Rappenhagen

In der Gemeinde Katzow der Ortsteil

| — | Kühlenhagen |
| --- | --- |

—

Kühlenhagen

18314

In der Gemeinde Kenz-Küstrow die Ortsteile

| — | Dabitz |
| --- | --- |

—

Dabitz

| — | Küstrow |
| --- | --- |

—

Küstrow

| — | Zipke |
| --- | --- |

—

Zipke

10.12.2016

18356

Stadt Barth einschließlich Ortsteile

| — | Tannenheim |
| --- | --- |

—

Tannenheim

| — | Glöwitz ohne Ortsteil Planitz |
| --- | --- |

—

Glöwitz ohne Ortsteil Planitz

10.12.2016

18519

In der Gemeinde Sundhagen der Ortsteil

| — | Jager |
| --- | --- |

—

Jager

12.12.2016

18519

In der Gemeinde Sundhagen die Ortsteile

| — | Mannhagen |
| --- | --- |

—

Mannhagen

| — | Wilmshagen |
| --- | --- |

—

Wilmshagen

| — | Hildebrandshagen |
| --- | --- |

—

Hildebrandshagen

| — | Altenhagen |
| --- | --- |

—

Altenhagen

| — | Klein Behnkenhagen |
| --- | --- |

—

Klein Behnkenhagen

| — | Behnkendorf |
| --- | --- |

—

Behnkendorf

| — | Groß Behnkenhagen |
| --- | --- |

—

Groß Behnkenhagen

| — | Engelswacht |
| --- | --- |

—

Engelswacht

| — | Miltzow |
| --- | --- |

—

Miltzow

| — | Klein Miltzow |
| --- | --- |

—

Klein Miltzow

| — | Reinkenhagen |
| --- | --- |

—

Reinkenhagen

| — | Hankenhagen |
| --- | --- |

—

Hankenhagen

10.12.2016

18546

In der Stadt Sassnitz die Ortsteile

| — | Sassnitz |
| --- | --- |

—

Sassnitz

| — | Dargast |
| --- | --- |

—

Dargast

| — | Werder |
| --- | --- |

—

Werder

| — | Buddenhagen |
| --- | --- |

—

Buddenhagen

10.12.2016

18551

In der Gemeinde Sagard: der See am Kreideabbaufeld nördlich von Dargast

10.12.2016

DEEL B

Toezichtsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| DE | Duitsland | | Gebied omvattende: | |
| | | | Kreis Schleswig-Flensburg:

  Entlang der äußeren Gemeindegrenze Schleswig, weiter auf äußere Gemeindegrenze Lürschau, weiter auf äußere Gemeindegrenze Idstedt, weiter auf äußere Gemeindegrenze Stolk, weiter auf äußere Gemeindegrenze Klappholz, weiter auf äußere Gemeindegrenze Havetoft, weiter auf obere Gemeindegrenze Mittelangeln, weiter auf obere Gemeindegrenze Mohrkirch, weiter auf äußere Gemeindegrenze Saustrup, weiter auf äußere Gemeindegrenze Wagersrott, weiter auf äußere Gemeindegrenze Dollrottfeld, weiter auf äußere Gemeindegrenze Boren bis zur Kreisgrenze, an der Kreisgrenze entlang bis.

  Kreis Rendsburg-Eckernförde: | Gemeinde Kosel: gesamtes Gemeindegebiet. |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG

DE

Duitsland

Gebied omvattende:

Kreis Schleswig-Flensburg:

Entlang der äußeren Gemeindegrenze Schleswig, weiter auf äußere Gemeindegrenze Lürschau, weiter auf äußere Gemeindegrenze Idstedt, weiter auf äußere Gemeindegrenze Stolk, weiter auf äußere Gemeindegrenze Klappholz, weiter auf äußere Gemeindegrenze Havetoft, weiter auf obere Gemeindegrenze Mittelangeln, weiter auf obere Gemeindegrenze Mohrkirch, weiter auf äußere Gemeindegrenze Saustrup, weiter auf äußere Gemeindegrenze Wagersrott, weiter auf äußere Gemeindegrenze Dollrottfeld, weiter auf äußere Gemeindegrenze Boren bis zur Kreisgrenze, an der Kreisgrenze entlang bis.

Kreis Rendsburg-Eckernförde:

Gemeinde Kosel: gesamtes Gemeindegebiet.

| | Gemeinde Rieseby |
| --- | --- |

Gemeinde Rieseby

| | Amtsgrenze Rieseby, südlich weiter Amtsgrenze Kosel entlang bis Kreisgrenze. |
| --- | --- |

Amtsgrenze Rieseby, südlich weiter Amtsgrenze Kosel entlang bis Kreisgrenze.

Kreis Schleswig-Flensburg:

Südlich an der Gemeindegrenze Borwedel entlang, weiter auf unterer Gemeindegrenze Fahrdorf bis zur Gemeindegrenze Schleswig.

Stadt Lübeck:

Von der Kreisgrenze über den Wasserweg durch den Petroleumhafen, weiter durch die Trave, Verlängerung des Sandbergs, die B75 queren Richtung Heiligen-Geist Kamp, weiter über die Arnimstraße und Edelsteinstraße, über Heiweg Richtung Wesloer Tannen bzw. Brandenbaumer Tannen, die Landesgrenze entlang, die Landstraße überqueren, am Wasser entlang bis zur Kreisgrenze zu Ostholstein, die Kreisgrenze entlang zum Petroleumhafen

Kreis Ostholstein:

Die Gemeinden Ratekau, Bad Schwartau und Timmendorfer Strand sowie der nachfolgend beschriebene Bereich der Gemeinde Scharbeutz: Dem Straßenverlauf der L 102 ab der Straße Bövelstredder folgend bis zur B76, der Bundestraße bis zur Wasserlinie folgend, weiter bis zur Gemeindegrenze Timmendorfer Strand.

14.12.2016

23923

In der Gemeinde Selmsdorf die Orte und Ortsteile

| — | Hof Selmsdorf |
| --- | --- |

—

Hof Selmsdorf

| — | Selmsdorf |
| --- | --- |

—

Selmsdorf

| — | Lauen |
| --- | --- |

—

Lauen

| — | Sülsdorf |
| --- | --- |

—

Sülsdorf

| — | Teschow |
| --- | --- |

—

Teschow

| — | Zarnewanz |
| --- | --- |

—

Zarnewanz

In der Gemeinde Lüdersdorf der Ort

| — | Palingen |
| --- | --- |

—

Palingen

In der Gemeinde Schönberg der Ort

| — | Kleinfeld |
| --- | --- |

—

Kleinfeld

14.12.2016

23942

In der Gemeinde Dassow die Orte und Ortsteile

| — | Barendorf |
| --- | --- |

—

Barendorf

| — | Benckendorf |
| --- | --- |

—

Benckendorf

14.12.2016

17438

Die Stadt Wolgast und die Ortsteile

| — | Buddenhagen |
| --- | --- |

—

Buddenhagen

| — | Hohendorf |
| --- | --- |

—

Hohendorf

| — | Pritzier |
| --- | --- |

—

Pritzier

| — | Schlaense |
| --- | --- |

—

Schlaense

| — | Tannenkamp |
| --- | --- |

—

Tannenkamp

21.12.2016

17489

In der Hansestadt Greifswald die Stadtteile

| — | Fettenvorstadt |
| --- | --- |

—

Fettenvorstadt

| — | Fleischervorstadt |
| --- | --- |

—

Fleischervorstadt

| — | Industriegebiet |
| --- | --- |

—

Industriegebiet

| — | Innenstadt |
| --- | --- |

—

Innenstadt

| — | Nördliche Mühlenvorstadt |
| --- | --- |

—

Nördliche Mühlenvorstadt

| — | Obstbaumsiedlung |
| --- | --- |

—

Obstbaumsiedlung

| — | Ostseeviertel |
| --- | --- |

—

Ostseeviertel

| — | Schönwalde II |
| --- | --- |

—

Schönwalde II

| — | Stadtrandsiedlung |
| --- | --- |

—

Stadtrandsiedlung

| — | Steinbeckervorstadt |
| --- | --- |

—

Steinbeckervorstadt

| — | südliche Mühlenstadt |
| --- | --- |

—

südliche Mühlenstadt

21.12.2016

17491

In der Hansestadt Greifswald die Stadtteile

| — | Schönwalde I |
| --- | --- |

—

Schönwalde I

| — | Südstadt |
| --- | --- |

—

Südstadt

21.12.2016

17493

In der Hansestadt Greifswald die Stadtteile

| — | Friedrichshagen |
| --- | --- |

—

Friedrichshagen

| — | Ladebow |
| --- | --- |

—

Ladebow

| — | Insel Koos |
| --- | --- |

—

Insel Koos

| — | Ostseeviertel |
| --- | --- |

—

Ostseeviertel

| — | Riems |
| --- | --- |

—

Riems

| — | Wieck |
| --- | --- |

—

Wieck

| — | Eldena |
| --- | --- |

—

Eldena

21.12.2016

17495

In der Gemeinde Groß Kiesow die Ortsteile

| — | Kessin |
| --- | --- |

—

Kessin

| — | Krebsow |
| --- | --- |

—

Krebsow

| — | Schlagtow |
| --- | --- |

—

Schlagtow

| — | Schlagtow Meierei |
| --- | --- |

—

Schlagtow Meierei

21.12.2016

In der Gemeinde Karlsburg die Ortsteile

| — | Moeckow |
| --- | --- |

—

Moeckow

| — | Zarnekow |
| --- | --- |

—

Zarnekow

In der Gemeinde Lühmannsdorf die Ortsteile

| — | Lühmannsdorf |
| --- | --- |

—

Lühmannsdorf

| — | Brüssow |
| --- | --- |

—

Brüssow

| — | Giesekenhagen |
| --- | --- |

—

Giesekenhagen

| — | Jagdkrug |
| --- | --- |

—

Jagdkrug

In der Gemeinde Wrangelsburg die Ortsteile

| — | Wrangelsburg |
| --- | --- |

—

Wrangelsburg

| — | Gladrow |
| --- | --- |

—

Gladrow

In der Gemeinde Züssow der Ortsteil

| — | Züssow |
| --- | --- |

—

Züssow

17498

In der Gemeinde Neuenkirchen die Ortsteile

| — | Neuenkirchen |
| --- | --- |

—

Neuenkirchen

| — | Oldenhagen |
| --- | --- |

—

Oldenhagen

| — | Wampen |
| --- | --- |

—

Wampen

21.12.2016

In der Gemeinde Wackerow die Ortsteile

| — | Wackerow |
| --- | --- |

—

Wackerow

| — | Dreizehnhausen |
| --- | --- |

—

Dreizehnhausen

| — | Groß Petershagen |
| --- | --- |

—

Groß Petershagen

| — | Immenhorst |
| --- | --- |

—

Immenhorst

| — | Jarmshagen |
| --- | --- |

—

Jarmshagen

| — | Klein Petershagen |
| --- | --- |

—

Klein Petershagen

| — | Steffenshagen |
| --- | --- |

—

Steffenshagen

In der Gemeinde Hinrichshagen die Ortsteile

| — | Hinrichshagen |
| --- | --- |

—

Hinrichshagen

| — | Feldsiedlung |
| --- | --- |

—

Feldsiedlung

| — | Heimsiedlung |
| --- | --- |

—

Heimsiedlung

| — | Chausseesiedlung |
| --- | --- |

—

Chausseesiedlung

| — | Hinrichshagen Hof I und II |
| --- | --- |

—

Hinrichshagen Hof I und II

| — | Neu Ungnade |
| --- | --- |

—

Neu Ungnade

In der Gemeinde Mesekenhagen der Ortsteil

| — | Broock |
| --- | --- |

—

Broock

In der Gemeinde Levenhagen die Ortsteile

| — | Levenhagen |
| --- | --- |

—

Levenhagen

| — | Alt Ungnade |
| --- | --- |

—

Alt Ungnade

| — | Boltenhagen |
| --- | --- |

—

Boltenhagen

| — | Heilgeisthof |
| --- | --- |

—

Heilgeisthof

In der Gemeinde Diedrichshagen die Ortsteile

| — | Diedrichshagen |
| --- | --- |

—

Diedrichshagen

| — | Guest |
| --- | --- |

—

Guest

17509

In der Gemeinde Brünzow die Ortsteile

| — | Brünzow |
| --- | --- |

—

Brünzow

| — | Klein Ernsthof |
| --- | --- |

—

Klein Ernsthof

| — | Kräpelin |
| --- | --- |

—

Kräpelin

| — | Stielow |
| --- | --- |

—

Stielow

| — | Stielow Siedlung |
| --- | --- |

—

Stielow Siedlung

| — | Vierow |
| --- | --- |

—

Vierow

21.12.2016

In der Gemeinde Hanshagen der Ortsteil

| — | Hanshagen |
| --- | --- |

—

Hanshagen

In der Gemeinde Katzow die Ortsteile

| — | Katzow |
| --- | --- |

—

Katzow

| — | Netzeband |
| --- | --- |

—

Netzeband

In der Gemeinde Kemnitz die Ortsteile

| — | Kemnitz |
| --- | --- |

—

Kemnitz

| — | Kemnitzerhagen |
| --- | --- |

—

Kemnitzerhagen

| — | Kemnitz Meierei |
| --- | --- |

—

Kemnitz Meierei

| — | Neuendorf |
| --- | --- |

—

Neuendorf

| — | Neuendorf Ausbau |
| --- | --- |

—

Neuendorf Ausbau

| — | Rappenhagen |
| --- | --- |

—

Rappenhagen

In der Gemeinde Loissin die Ortsteile

| — | Gahlkow |
| --- | --- |

—

Gahlkow

| — | Ludwigsburg |
| --- | --- |

—

Ludwigsburg

Gemeinde Lubmin gesamt

In der Gemeinde Neu Boltenhagen die Ortsteile

| — | Neu Boltenhagen |
| --- | --- |

—

Neu Boltenhagen

| — | Loddmannshagen |
| --- | --- |

—

Loddmannshagen

In der Gemeinde Rubenow die Ortsteile

| — | Rubenow |
| --- | --- |

—

Rubenow

| — | Groß Ernsthof |
| --- | --- |

—

Groß Ernsthof

| — | Latzow |
| --- | --- |

—

Latzow

| — | Nieder Voddow |
| --- | --- |

—

Nieder Voddow

| — | Nonnendorf |
| --- | --- |

—

Nonnendorf

| — | Rubenow Siedlung |
| --- | --- |

—

Rubenow Siedlung

| — | Voddow |
| --- | --- |

—

Voddow

In der Gemeinde Wusterhusen die Ortsteile

| — | Wusterhusen |
| --- | --- |

—

Wusterhusen

| — | Gustebin |
| --- | --- |

—

Gustebin

| — | Pritzwald |
| --- | --- |

—

Pritzwald

| — | Konerow |
| --- | --- |

—

Konerow

| — | Stevelin |
| --- | --- |

—

Stevelin

18314

Gemeinde Kenz-Küstrow ohne die im Sperrbezirk liegenden Ortsteile

20.12.2016

In der Gemeinde Löbnitz die Ortsteile

| — | Saatel |
| --- | --- |

—

Saatel

| — | Redebas |
| --- | --- |

—

Redebas

| — | Löbnitz |
| --- | --- |

—

Löbnitz

| — | Ausbau Löbnitz |
| --- | --- |

—

Ausbau Löbnitz

In der Gemeinde Divitz-Spoldershagen die Ortsteile

| — | Divitz |
| --- | --- |

—

Divitz

| — | Frauendorf |
| --- | --- |

—

Frauendorf

| — | Wobbelkow |
| --- | --- |

—

Wobbelkow

| — | Spoldershagen |
| --- | --- |

—

Spoldershagen

18356

Stadt Barth: restliches Gebiet außerhalb des Sperrbezirks

20.12.2016

In der Gemeinde Fuhlendorf die Ortsteile

| — | Fuhlendorf |
| --- | --- |

—

Fuhlendorf

| — | Bodstedt |
| --- | --- |

—

Bodstedt

| — | Gut Glück |
| --- | --- |

—

Gut Glück

Gemeinde Pruchten gesamt

18374

Gemeinde Ostseebad Zingst gesamt

20.12.2016

18439

In der Hansestadt Stralsund die Stadtteile

| — | Voigdehagen |
| --- | --- |

—

Voigdehagen

| — | Andershof |
| --- | --- |

—

Andershof

| — | Devin |
| --- | --- |

—

Devin

22.12.2016

18442

In der Gemeinde Wendorf die Ortsteile

| — | Zitterpenningshagen |
| --- | --- |

—

Zitterpenningshagen

| — | Teschenhagen |
| --- | --- |

—

Teschenhagen

22.12.2016

18442

Gemeinde Neu Bartelshagen gesamt

20.12.2016

Gemeinde Groß Kordshagen gesamt

In der Gemeinde Kummerow der Ortsteil

| — | Kummerow-Heide |
| --- | --- |

—

Kummerow-Heide

18445

Gemeinde Groß Mohrdorf: Großes Holz westlich von Kinnbackenhagen ohne Ortslage Kinnbackenhagen

20.12.2016

In der Gemeinde Altenpleen die Ortsteile

| — | Nisdorf |
| --- | --- |

—

Nisdorf

| — | Günz |
| --- | --- |

—

Günz

| — | Neuenpleen |
| --- | --- |

—

Neuenpleen

18469

Gemeinde Velgast: Karniner Holz und Bussiner Holz nördlich der Bahnschiene sowie Ortsteil Manschenhagen

20.12.2016

Gemeinde Karnin gesamt

18507

In der Stadt Grimmen die Ortsteile

| — | Hohenwarth |
| --- | --- |

—

Hohenwarth

| — | Stoltenhagen |
| --- | --- |

—

Stoltenhagen

22.12.2016

18510

In der Gemeinde Wittenhagen die Ortsteile

| — | Glashagen |
| --- | --- |

—

Glashagen

| — | Kakernehl |
| --- | --- |

—

Kakernehl

| — | Wittenhagen |
| --- | --- |

—

Wittenhagen

| — | Windebrak |
| --- | --- |

—

Windebrak

22.12.2016

In der Gemeinde Elmenhorst die Ortsteile

| — | Bookhagen |
| --- | --- |

—

Bookhagen

| — | Elmenhorst |
| --- | --- |

—

Elmenhorst

| — | Neu Elmenhorst |
| --- | --- |

—

Neu Elmenhorst

Gemeinde Zarrendorf gesamt

18516

In der Gemeinde Süderholz die Ortsteile

| — | Griebenow |
| --- | --- |

—

Griebenow

| — | Dreizehnhausen |
| --- | --- |

—

Dreizehnhausen

| — | Kreutzmannshagen |
| --- | --- |

—

Kreutzmannshagen

21.12.2016

18516

In der Gemeinde Süderholz die Ortsteile

| — | Willershusen |
| --- | --- |

—

Willershusen

| — | Wüst Eldena |
| --- | --- |

—

Wüst Eldena

| — | Willerswalde |
| --- | --- |

—

Willerswalde

| — | Bartmannshagen |
| --- | --- |

—

Bartmannshagen

22.12.2016

18519

In der Gemeinde Sundhagen alle nicht im Sperrbezirk befindlichen Ortsteile

22.12.2016

18528

Gemeinde Lietzow gesamt

22.12.2016

18546

Stadt Sassnitz: Gemeindegebiet außerhalb des Sperrbezirkes

22.12.2016

18551

Gemeinde Sagard gesamt

22.12.2016

In der Gemeinde Glowe die Ortsteile

| — | Polchow |
| --- | --- |

—

Polchow

| — | Bobbin |
| --- | --- |

—

Bobbin

| — | Spyker |
| --- | --- |

—

Spyker

| — | Baldereck |
| --- | --- |

—

Baldereck

Gemeinde Seebad Lohme gesamt

18574

In der Gemeinde Garz/Rügen

| — | auf der Halbinsel Zudar ein Uferstreifen von 500 m Breite östlich von Glewitz zwischen Fähranleger und Palmer Ort |
| --- | --- |

—

auf der Halbinsel Zudar ein Uferstreifen von 500 m Breite östlich von Glewitz zwischen Fähranleger und Palmer Ort

21.12.2016

18574

In der Gemeinde Garz/Rügen der Ortsteil

| — | Glewitz |
| --- | --- |

—

Glewitz

22.12.2016

In der Gemeinde Gustow die Ortsteile

| — | Prosnitz |
| --- | --- |

—

Prosnitz

| — | Sissow |
| --- | --- |

—

Sissow

In der Gemeinde Poseritz der Ortsteil

| — | Venzvitz |
| --- | --- |

—

Venzvitz

18609

In der Gemeinde Ostseebad Binz der Ortsteil

| — | Prora |
| --- | --- |

—

Prora

22.12.2016

Kreis Schleswig-Flensburg:

Ab Ortsteil Triangel, Gemeinde Nübel Richtung Norden auf die Schleswiger Straße bis zur Gemeindegrenze Nübel/Tolk, entlang dieser Gemeindegrenze bis zur Schleswiger Straße, östlich am Ortsteil Wellspang vorbei bis zur Gemeindegrenze Böklund, südlich an der Gemeindegrenze entlang bis zur Kattbeker Straße, links ab bis zur Hans-Christophersen-Allee, diese rechts weiter, übergehend in Bellig und Struxdorf bis zur Gemeindegrenze Struxdorf/Böel, an dieser entlang Richtung Süden bis Ortsteil Boholzau, rechts auf Gemeindegrenze Struxdorf/Twedt bis zur Straße Boholz, diese links weiter auf Boholzau und Buschau, bis Ortsteil Buschau, links ab auf Buschau, dann rechts weiter auf Buschau, gleich wieder links auf Lücke bis zur B 201, rechts weiter Richtung Süden bis links Höckerberg, weiter Osterholz bis Sportplatz, dann rechts auf Verbindungsstraße zur Straße Friedenstal, links weiter bis zur Gemeindegrenze Loit/Steinfeld, dieser folgen bis Gemeindegrenze Steinfeld/Taarstedt, dieser links folgen bis Gemeindegrenze Taarstedt/Ulsnis, rechts weiter auf dieser Gemeindegrenze, weiter auf der Gemeindegrenze Taarstedt/Goltoft und Taarstedt/Brodersby und Taarstedt/Schaalby bis Heerweg, dann links weiter auf Heerweg bis Hauptstraße, weiter rechts auf Hauptstraße bis Raiffeisenstraße, rechts weiter auf Hauptstraße bis B 201, links weiter auf B 201 bis Ortsteil Triangel.

Stadt Lübeck:

Von der Kreisgrenze entlang des Sonnenbergsredder bis zum Parkplatz im Waldusener Forst, Richtung Waldhusener Weg, Waldhusener Weg folgend bis zur B75, über die B75 Richtung Solmitzstraße, von der Dummersdorfer Straße zum Neuenteilsredder bis Weg Dummersbarn bis zur Trave, die Trave entlang, Richtung Pötenitzer Wiek, die Landstraße querend zur Lübecker Bucht, Landesgrenze über den Wasserweg zur Strandpromenade, hinüber zur Berlingstraße, über Godewind und Fahrenberg, über Steenkamp zu Rödsaal, Timmendorfer Weg Richtung B76, die B76 überqueren und Bollbrügg folgen, entlang der Kreisgrenze zu Ostholstein bis Sonnenbergsredder.

Kreis Ostholstein:

In der Gemeinde Ratekau nachfolgend beschriebenes Gebiet: Travemünder Straße bis zur Kreisgrenze zur Stadt Lübeck; Ab der Kreisgrenze Ortsteil Kreuzkamp, Offendorfer Straße gen Norden entlang dem Sonnenbergsredder — K15. Vor Warnsdorf entlang des Bachverlaufs bis zum Schloss Warnsdorf. Der Schlossstr. und der Niendorfer Str. bis zur Tarvemünder Straße.

6.12.2016 tot en met 14.12.2016

17498

In der Gemeinde Mesekenhagen die Ortsteile

| — | Mesekenhagen |
| --- | --- |

—

Mesekenhagen

| — | Frätow |
| --- | --- |

—

Frätow

| — | Gristow |
| --- | --- |

—

Gristow

| — | Kalkvitz |
| --- | --- |

—

Kalkvitz

| — | Klein Karrendorf |
| --- | --- |

—

Klein Karrendorf

| — | Groß Karrendorf |
| --- | --- |

—

Groß Karrendorf

| — | Kowall |
| --- | --- |

—

Kowall

13.12.2016 tot en met 21.12.2016

In der Gemeinde Wackerow die Ortsteile

| — | Groß Kieshof |
| --- | --- |

—

Groß Kieshof

| — | Groß Kieshof Ausbau |
| --- | --- |

—

Groß Kieshof Ausbau

| — | Klein Kieshof |
| --- | --- |

—

Klein Kieshof

In der Gemeinde Neuenkirchen der Ortsteil

| — | Oldenhagen |
| --- | --- |

—

Oldenhagen

17509

In der Gemeinde Neu Boltenhagen die Ortsteile

| — | Neu Boltenhagen |
| --- | --- |

—

Neu Boltenhagen

| — | Karbow |
| --- | --- |

—

Karbow

| — | Lodmannshagen |
| --- | --- |

—

Lodmannshagen

13.12.2016 tot en met 21.12.2016

In der Gemeinde Kemnitz der Ortsteil

| — | Rappenhagen |
| --- | --- |

—

Rappenhagen

In der Gemeinde Katzow der Ortsteil

| — | Kühlenhagen |
| --- | --- |

—

Kühlenhagen

18314

In der Gemeinde Kenz-Küstrow die Ortsteile

| — | Dabitz |
| --- | --- |

—

Dabitz

| — | Küstrow |
| --- | --- |

—

Küstrow

| — | Zipke |
| --- | --- |

—

Zipke

11.12.2016 tot en met 20.12.2016

18356

Stadt Barth einschließlich Ortsteile

| — | Tannenheim |
| --- | --- |

—

Tannenheim

| — | Glöwitz ohne Ortsteil Planitz |
| --- | --- |

—

Glöwitz ohne Ortsteil Planitz

11.12.2016 tot en met 20.12.2016

18519

In der Gemeinde Sundhagen der Ortsteil

| — | Jager |
| --- | --- |

—

Jager

13.12.2016 tot en met 22.12.2016

18519

In der Gemeinde Sundhagen die Ortsteile

| — | Mannhagen |
| --- | --- |

—

Mannhagen

| — | Wilmshagen |
| --- | --- |

—

Wilmshagen

| — | Hildebrandshagen |
| --- | --- |

—

Hildebrandshagen

| — | Altenhagen |
| --- | --- |

—

Altenhagen

| — | Klein Behnkenhagen |
| --- | --- |

—

Klein Behnkenhagen

| — | Behnkendorf |
| --- | --- |

—

Behnkendorf

| — | Groß Behnkenhagen |
| --- | --- |

—

Groß Behnkenhagen

| — | Engelswacht |
| --- | --- |

—

Engelswacht

| — | Miltzow |
| --- | --- |

—

Miltzow

| — | Klein Miltzow |
| --- | --- |

—

Klein Miltzow

| — | Reinkenhagen |
| --- | --- |

—

Reinkenhagen

| — | Hankenhagen |
| --- | --- |

—

Hankenhagen

11.12.2016 tot en met 22.12.2016

18546

In der Stadt Sassnitz die Ortsteile

| — | Sassnitz |
| --- | --- |

—

Sassnitz

| — | Dargast |
| --- | --- |

—

Dargast

| — | Werder |
| --- | --- |

—

Werder

| — | Buddenhagen |
| --- | --- |

—

Buddenhagen

11.12.2016 tot en met 22.12.2016

18551

In der Gemeinde Sagard: der See am Kreideabbaufeld nördlich von Dargast

11.12.2016 tot en met 22.12.2016”

---

| 25.11.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 319/65 |
| --- | --- | --- | --- |

25.11.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 319/65

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2016/2065 VAN DE COMMISSIE

van 24 november 2016

tot vaststelling van bepaalde beschermende maatregelen in verband met hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in Denemarken

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2016) 7737)

(Slechts de tekst in de Deense taal is authentiek)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 89/662/EEG van de Raad van 11 december 1989 inzake veterinaire controles in het intracommunautaire handelsverkeer in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt (1), en met name artikel 9, lid 4,

Gezien Richtlijn 90/425/EEG van de Raad van 26 juni 1990 inzake veterinaire en zoötechnische controles in het intracommunautaire handelsverkeer in bepaalde levende dieren en producten in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt (2), en met name artikel 10, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Aviaire influenza is een virale infectieziekte bij vogels, waaronder pluimvee. Infecties met aviaire-influenzavirussen bij gedomesticeerd pluimvee veroorzaken twee hoofdvormen van de ziekte met een verschillende virulentie. De laagpathogene vorm leidt in de regel slechts tot milde symptomen, terwijl de hoogpathogene vorm bij de meeste pluimveesoorten een zeer hoge sterfte veroorzaakt. Die ziekte kan ernstige gevolgen hebben voor de rentabiliteit van de pluimveehouderij. |
| --- | --- |

(1)

Aviaire influenza is een virale infectieziekte bij vogels, waaronder pluimvee. Infecties met aviaire-influenzavirussen bij gedomesticeerd pluimvee veroorzaken twee hoofdvormen van de ziekte met een verschillende virulentie. De laagpathogene vorm leidt in de regel slechts tot milde symptomen, terwijl de hoogpathogene vorm bij de meeste pluimveesoorten een zeer hoge sterfte veroorzaakt. Die ziekte kan ernstige gevolgen hebben voor de rentabiliteit van de pluimveehouderij.

| (2) | Hoewel aviaire influenza vooral bij vogels wordt aangetroffen, kunnen in sommige gevallen en onder bepaalde omstandigheden ook mensen besmet raken. |
| --- | --- |

(2)

Hoewel aviaire influenza vooral bij vogels wordt aangetroffen, kunnen in sommige gevallen en onder bepaalde omstandigheden ook mensen besmet raken.

| (3) | Bij een uitbraak van aviaire influenza bestaat het risico dat de ziekteverwekker wordt verspreid naar andere bedrijven waar pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels worden gehouden. Dan kan de ziekte zich van de ene lidstaat naar de andere of naar derde landen verspreiden door de handel in levend pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels of producten daarvan. |
| --- | --- |

(3)

Bij een uitbraak van aviaire influenza bestaat het risico dat de ziekteverwekker wordt verspreid naar andere bedrijven waar pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels worden gehouden. Dan kan de ziekte zich van de ene lidstaat naar de andere of naar derde landen verspreiden door de handel in levend pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels of producten daarvan.

| (4) | Richtlijn 2005/94/EG van de Raad (3) bevat bepaalde preventieve maatregelen inzake het toezicht op en de vroegtijdige detectie van aviaire influenza alsook de minimale bestrijdingsmaatregelen die bij een uitbraak van aviaire influenza onder pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels moeten worden genomen. Die richtlijn voorziet in de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden bij een uitbraak van hoogpathogene aviaire influenza. |
| --- | --- |

(4)

Richtlijn 2005/94/EG van de Raad (3) bevat bepaalde preventieve maatregelen inzake het toezicht op en de vroegtijdige detectie van aviaire influenza alsook de minimale bestrijdingsmaatregelen die bij een uitbraak van aviaire influenza onder pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels moeten worden genomen. Die richtlijn voorziet in de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden bij een uitbraak van hoogpathogene aviaire influenza.

| (5) | Denemarken heeft de Commissie in kennis gesteld van een uitbraak van hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in een bedrijf op zijn grondgebied waar pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels worden gehouden en heeft de overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG vereiste maatregelen genomen, waaronder de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden. |
| --- | --- |

(5)

Denemarken heeft de Commissie in kennis gesteld van een uitbraak van hoogpathogene aviaire influenza van het subtype H5N8 in een bedrijf op zijn grondgebied waar pluimvee of andere in gevangenschap levende vogels worden gehouden en heeft de overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG vereiste maatregelen genomen, waaronder de instelling van beschermings- en toezichtsgebieden.

| (6) | De Commissie heeft de door Denemarken overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG genomen maatregelen bestudeerd en heeft geconstateerd dat de grenzen van de door de bevoegde autoriteit van die lidstaat ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden op voldoende afstand liggen van de bedrijven waar een uitbraak is bevestigd. |
| --- | --- |

(6)

De Commissie heeft de door Denemarken overeenkomstig Richtlijn 2005/94/EG genomen maatregelen bestudeerd en heeft geconstateerd dat de grenzen van de door de bevoegde autoriteit van die lidstaat ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden op voldoende afstand liggen van de bedrijven waar een uitbraak is bevestigd.

| (7) | Om te voorkomen dat de handel in de Unie onnodig wordt verstoord en om te vermijden dat derde landen ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen opwerpen, moeten de in Denemarken ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden in samenwerking met die lidstaat snel op het niveau van de Unie worden omschreven. |
| --- | --- |

(7)

Om te voorkomen dat de handel in de Unie onnodig wordt verstoord en om te vermijden dat derde landen ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen opwerpen, moeten de in Denemarken ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden in samenwerking met die lidstaat snel op het niveau van de Unie worden omschreven.

| (8) | Bijgevolg moeten de beschermings- en toezichtsgebieden in Denemarken, waar de in Richtlijn 2005/94/EG bedoelde maatregelen worden toegepast, in de bijlage bij dit besluit worden omschreven en moet de duur van die regionalisatie worden vastgesteld. |
| --- | --- |

(8)

Bijgevolg moeten de beschermings- en toezichtsgebieden in Denemarken, waar de in Richtlijn 2005/94/EG bedoelde maatregelen worden toegepast, in de bijlage bij dit besluit worden omschreven en moet de duur van die regionalisatie worden vastgesteld.

| (9) | De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(9)

De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Denemarken ziet erop toe dat de overeenkomstig artikel 16, lid 1, van Richtlijn 2005/94/EG ingestelde beschermings- en toezichtsgebieden ten minste de gebieden omvatten die in de delen A en B van de bijlage bij dit besluit als beschermings- en toezichtsgebieden zijn opgenomen.

Artikel 2

Dit besluit is van toepassing tot en met 31 januari 2017.

Artikel 3

Dit besluit is gericht tot het Koninkrijk Denemarken.

Gedaan te Brussel, 24 november 2016.

Voor de Commissie

Vytenis ANDRIUKAITIS

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 395 van 30.12.1989, blz. 13.

1

(2)  
  PB L 224 van 18.8.1990, blz. 29.

2

(3)  Richtlijn 2005/94/EG van de Raad van 20 december 2005 betreffende communautaire maatregelen ter bestrijding van aviaire influenza en tot intrekking van Richtlijn 92/40/EEG (PB L 10 van 14.1.2006, blz. 16).

3

---

BIJLAGE

DEEL A

Beschermingsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| DK | Denemarken | | Gebied omvattende: | |
| | | 02217 | De delen van de gemeente Helsingør (ADNS-code 02217) binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144. | 13.12.2016 |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 29 van Richtlijn 2005/94/EG

DK

Denemarken

Gebied omvattende:

02217

De delen van de gemeente Helsingør (ADNS-code 02217) binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144.

13.12.2016

DEEL B

Toezichtsgebied als bedoeld in artikel 1:

| ISO-landencode | Lidstaat | Code
  (indien voorhanden) | Naam | Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| DK | Denemarken | | Gebied omvattende: | |
| | | 02210
  02217
  02270 | Het gebied van de delen van de gemeenten Helsingør, Gribskov en Fredensborg buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144. | 22.12.2016 |
| | | 02217 | De delen van de gemeente Helsingør (ADNS-code 02217) binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144. | van 14.12.2016 tot en met 22.12.2016 |

ISO-landencode

Lidstaat

Code

(indien voorhanden)

Naam

Datum einde geldigheid overeenkomstig artikel 31 van Richtlijn 2005/94/EG

DK

Denemarken

Gebied omvattende:

02210

02217

02270

Het gebied van de delen van de gemeenten Helsingør, Gribskov en Fredensborg buiten het hierboven beschreven beschermingsgebied en binnen een straal van 10 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144.

22.12.2016

02217

De delen van de gemeente Helsingør (ADNS-code 02217) binnen een straal van 3 km rond het punt met gps-coördinaten N56.0739; E12.5144.

van 14.12.2016 tot en met 22.12.2016

---