# Publicatieblad L 259/2016

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 259 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 59e jaargang27 september 2016 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 259

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

59e jaargang27 september 2016

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Verordening (EU) 2016/1718 van de Commissie van 20 september 2016 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 582/2011 met betrekking tot emissies van zware voertuigen wat de bepalingen inzake het testen met draagbare emissiemeetsystemen en de procedure voor het testen van de duurzaamheid van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing betreft (
  1
  ) | 1 |
| | * | Verordening (EU) 2016/1719 van de Commissie van 26 september 2016 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn (
  1
  ) | 42 |
| | | Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1720 van de Commissie van 26 september 2016 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit | 69 |
| | | BESLUITEN |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1721 van de Commissie van 26 september 2016 betreffende de goedkeuring van de efficiënte buitenverlichting met lichtdioden van Toyota voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische voertuigen van Toyota als innoverende technologie ter beperking van de CO2-emissies van personenauto's uit hoofde van Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad (
  1
  ) | 71 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

VERORDENINGEN

*

Verordening (EU) 2016/1718 van de Commissie van 20 september 2016 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 582/2011 met betrekking tot emissies van zware voertuigen wat de bepalingen inzake het testen met draagbare emissiemeetsystemen en de procedure voor het testen van de duurzaamheid van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing betreft (
  1
  )

1

1

*

Verordening (EU) 2016/1719 van de Commissie van 26 september 2016 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn (
  1
  )

1

42

Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1720 van de Commissie van 26 september 2016 tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

69

BESLUITEN

*

Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/1721 van de Commissie van 26 september 2016 betreffende de goedkeuring van de efficiënte buitenverlichting met lichtdioden van Toyota voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische voertuigen van Toyota als innoverende technologie ter beperking van de CO2-emissies van personenauto's uit hoofde van Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad (
  1
  )

2

1

71

| | | Rectificaties |
| --- | --- | --- |
| | * | Rectificatie van Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1047 van de Commissie van 28 juni 2016 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief ( PB L 170 van 29.6.2016 ) | 79 |

Rectificaties

*

Rectificatie van Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1047 van de Commissie van 28 juni 2016 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief ( PB L 170 van 29.6.2016 )

( PB L 170 van 29.6.2016 )

79

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

VERORDENINGEN

| 27.9.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 259/1 |
| --- | --- | --- | --- |

27.9.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 259/1

---

VERORDENING (EU) 2016/1718 VAN DE COMMISSIE

van 20 september 2016

tot wijziging van Verordening (EU) nr. 582/2011 met betrekking tot emissies van zware voertuigen wat de bepalingen inzake het testen met draagbare emissiemeetsystemen en de procedure voor het testen van de duurzaamheid van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing betreft

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 595/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juni 2009 betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen en motoren met betrekking tot emissies van zware bedrijfsvoertuigen (Euro VI) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie, tot wijziging van Verordening (EG) nr. 715/2007 en Richtlijn 2007/46/EG en tot intrekking van de Richtlijnen 80/1269/EEG, 2005/55/EG en 2005/78/EG (1), en met name artikel 4, lid 3, artikel 5, lid 4, en artikel 12,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Het testen van de conformiteit tijdens het gebruik vormt een van de bouwstenen van de typegoedkeuringsprocedure en maakt het mogelijk de prestaties van de emissiebeheersingssystemen tijdens de nuttige levensduur van voertuigen te controleren. Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 582/2011 van de Commissie (2) worden de tests verricht met draagbare emissiemeetsystemen die de emissies tijdens het normale gebruik van een voertuig meten. De draagbare emissiemeetsystemen worden eveneens gebruikt bij om de emissies buiten de cyclus in het kader van de typegoedkeuringscertificering te controleren. |
| --- | --- |

(1)

Het testen van de conformiteit tijdens het gebruik vormt een van de bouwstenen van de typegoedkeuringsprocedure en maakt het mogelijk de prestaties van de emissiebeheersingssystemen tijdens de nuttige levensduur van voertuigen te controleren. Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 582/2011 van de Commissie (2) worden de tests verricht met draagbare emissiemeetsystemen die de emissies tijdens het normale gebruik van een voertuig meten. De draagbare emissiemeetsystemen worden eveneens gebruikt bij om de emissies buiten de cyclus in het kader van de typegoedkeuringscertificering te controleren.

| (2) | Verordening (EU) nr. 582/2011 bepaalt dat alle aanvullende voorschriften met betrekking tot de procedure voor emissietests buiten de cyclus op in gebruik zijnde voertuigen moeten worden ingevoerd na beoordeling van de in die verordening vermelde testprocedure. |
| --- | --- |

(2)

Verordening (EU) nr. 582/2011 bepaalt dat alle aanvullende voorschriften met betrekking tot de procedure voor emissietests buiten de cyclus op in gebruik zijnde voertuigen moeten worden ingevoerd na beoordeling van de in die verordening vermelde testprocedure.

| (3) | De Commissie heeft de testprocedure derhalve diepgaand geanalyseerd. Bij die analyse zijn een aantal tekortkomingen geconstateerd die de efficiëntie van de Europese typegoedkeuringswetgeving ondermijnen en die moeten worden verholpen om het juiste niveau van milieubescherming te kunnen waarborgen. |
| --- | --- |

(3)

De Commissie heeft de testprocedure derhalve diepgaand geanalyseerd. Bij die analyse zijn een aantal tekortkomingen geconstateerd die de efficiëntie van de Europese typegoedkeuringswetgeving ondermijnen en die moeten worden verholpen om het juiste niveau van milieubescherming te kunnen waarborgen.

| (4) | De emissieprestaties van voertuigen tijdens een opwarmperiode worden momenteel niet beoordeeld tijdens de in het kader van de typegoedkeuring verrichte demonstratietests of conformiteitstests tijdens het gebruik. Om de bestaande kenniskloof aan te pakken en een nieuwe testprocedure voor koudstartcycli voor te bereiden, moet een monitoringfase worden gestart waarin gegevens van typegoedkeurings- en conformiteitstests tijdens het gebruik worden verzameld. |
| --- | --- |

(4)

De emissieprestaties van voertuigen tijdens een opwarmperiode worden momenteel niet beoordeeld tijdens de in het kader van de typegoedkeuring verrichte demonstratietests of conformiteitstests tijdens het gebruik. Om de bestaande kenniskloof aan te pakken en een nieuwe testprocedure voor koudstartcycli voor te bereiden, moet een monitoringfase worden gestart waarin gegevens van typegoedkeurings- en conformiteitstests tijdens het gebruik worden verzameld.

| (5) | Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 582/2011 moet voor vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing typegoedkeuring worden verleend volgens Euro VI-emissievoorschriften nadat de specifieke voorschriften voor duurzaamheidstest in die verordening zijn opgenomen. |
| --- | --- |

(5)

Overeenkomstig Verordening (EU) nr. 582/2011 moet voor vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing typegoedkeuring worden verleend volgens Euro VI-emissievoorschriften nadat de specifieke voorschriften voor duurzaamheidstest in die verordening zijn opgenomen.

| (6) | Derhalve moet een procedure worden vastgesteld voor de juiste beoordeling van de duurzaamheid van die vervangingsonderdelen die in de Unie in de handel worden gebracht en om te garanderen dat die onderdelen voldoen aan milieuvoorschriften die verenigbaar zijn met de geldende voorschriften voor soortgelijke systemen die als originele voertuigonderdelen worden geproduceerd. |
| --- | --- |

(6)

Derhalve moet een procedure worden vastgesteld voor de juiste beoordeling van de duurzaamheid van die vervangingsonderdelen die in de Unie in de handel worden gebracht en om te garanderen dat die onderdelen voldoen aan milieuvoorschriften die verenigbaar zijn met de geldende voorschriften voor soortgelijke systemen die als originele voertuigonderdelen worden geproduceerd.

| (7) | Een testprocedure op basis van de versnelde veroudering van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing door thermische effecten en effecten van smeermiddelconsumptie voldoet aan de doelstelling om de duurzaamheid van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing op nauwkeurige en objectieve wijze te benaderen en is niet al te belastend voor de sector. |
| --- | --- |

(7)

Een testprocedure op basis van de versnelde veroudering van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing door thermische effecten en effecten van smeermiddelconsumptie voldoet aan de doelstelling om de duurzaamheid van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing op nauwkeurige en objectieve wijze te benaderen en is niet al te belastend voor de sector.

| (8) | Verordening (EU) nr. 582/2011 stelt voorschriften vast ten aanzien van de maatregelen die voertuigfabrikanten moeten nemen om manipulatie van emissiebeheersingssystemen te voorkomen. Die maatregelen moeten de meest gebruikte manipulatiemethoden op doeltreffende wijze aanpakken zonder de sector buitensporig te belasten. |
| --- | --- |

(8)

Verordening (EU) nr. 582/2011 stelt voorschriften vast ten aanzien van de maatregelen die voertuigfabrikanten moeten nemen om manipulatie van emissiebeheersingssystemen te voorkomen. Die maatregelen moeten de meest gebruikte manipulatiemethoden op doeltreffende wijze aanpakken zonder de sector buitensporig te belasten.

| (9) | De verwijzingen naar internationale normen in Verordening (EU) nr. 582/2011 moeten worden geactualiseerd. |
| --- | --- |

(9)

De verwijzingen naar internationale normen in Verordening (EU) nr. 582/2011 moeten worden geactualiseerd.

| (10) | Om de voertuigfabrikanten voldoende tijd te geven om hun producten aan het nieuwe voorschrift inzake de vermogensdrempel aan te passen, moet dat voorschrift op 1 september 2018 in werking treden voor nieuwe typen en op 1 september 2019 voor alle nieuwe voertuigen. |
| --- | --- |

(10)

Om de voertuigfabrikanten voldoende tijd te geven om hun producten aan het nieuwe voorschrift inzake de vermogensdrempel aan te passen, moet dat voorschrift op 1 september 2018 in werking treden voor nieuwe typen en op 1 september 2019 voor alle nieuwe voertuigen.

| (11) | Het is passend de nieuwe voorschriften voor tests tijdens het gebruik niet met terugwerkende kracht toe te passen op motoren en voertuigen die niet volgens die voorschriften zijn goedgekeurd. De nieuwe in bijlage II opgenomen bepalingen zijn derhalve alleen van toepassing op de conformiteitstests tijdens het gebruik van nieuwe motor- en voertuigtypen die volgens de gewijzigde versie van Verordening (EU) nr. 582/2011 zijn goedgekeurd. |
| --- | --- |

(11)

Het is passend de nieuwe voorschriften voor tests tijdens het gebruik niet met terugwerkende kracht toe te passen op motoren en voertuigen die niet volgens die voorschriften zijn goedgekeurd. De nieuwe in bijlage II opgenomen bepalingen zijn derhalve alleen van toepassing op de conformiteitstests tijdens het gebruik van nieuwe motor- en voertuigtypen die volgens de gewijzigde versie van Verordening (EU) nr. 582/2011 zijn goedgekeurd.

| (12) | Verordening (EU) nr. 582/2011 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(12)

Verordening (EU) nr. 582/2011 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (13) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het technisch comité motorvoertuigen, |
| --- | --- |

(13)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het technisch comité motorvoertuigen,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Artikel 14, lid 3, wordt geschrapt. |
| --- | --- |

1)

Artikel 14, lid 3, wordt geschrapt.

| 2) | Artikel 15, lid 5, wordt geschrapt. |
| --- | --- |

2)

Artikel 15, lid 5, wordt geschrapt.

| 3) | Het volgende artikel 17 bis wordt ingevoegd:

  „Artikel 17 bis
  Overgangsbepalingen voor bepaalde typegoedkeuringen en conformiteitscertificaten

  1.   Met ingang van 1 september 2018 weigeren de nationale instanties, om redenen die verband houden met emissies, EG-typegoedkeuring of nationale typegoedkeuring te verlenen voor nieuwe voertuig- of motortypen die zijn getest volgens procedures die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.2.2.2.2, 4.3.1.2, 4.3.1.2.1 en 4.3.1.2.2.


  2.   Met ingang van 1 september 2019 beschouwen de nationale instanties de conformiteitscertificaten die zijn afgegeven ten aanzien van voertuigen die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.2.2.2.2, 4.3.1.2, 4.3.1.2.1 en 4.3.1.2.2, niet langer als geldig voor de toepassing van artikel 26 van Richtlijn 2007/46/EG en verbieden zij de registratie, de verkoop en het in het verkeer brengen van dergelijke voertuigen om redenen die verband houden met emissies.
  Met ingang van 1 september 2019 en met uitzondering van vervangingsmotoren voor voertuigen die in het verkeer zijn gebracht, verbieden de nationale instanties de verkoop of het gebruik van nieuwe motoren die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.3.1.2 en 4.3.1.2.1.”. |
| --- | --- |

3)

Het volgende artikel 17 bis wordt ingevoegd:

„Artikel 17 bis

Overgangsbepalingen voor bepaalde typegoedkeuringen en conformiteitscertificaten

1.   Met ingang van 1 september 2018 weigeren de nationale instanties, om redenen die verband houden met emissies, EG-typegoedkeuring of nationale typegoedkeuring te verlenen voor nieuwe voertuig- of motortypen die zijn getest volgens procedures die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.2.2.2.2, 4.3.1.2, 4.3.1.2.1 en 4.3.1.2.2.

2.   Met ingang van 1 september 2019 beschouwen de nationale instanties de conformiteitscertificaten die zijn afgegeven ten aanzien van voertuigen die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.2.2.2.2, 4.3.1.2, 4.3.1.2.1 en 4.3.1.2.2, niet langer als geldig voor de toepassing van artikel 26 van Richtlijn 2007/46/EG en verbieden zij de registratie, de verkoop en het in het verkeer brengen van dergelijke voertuigen om redenen die verband houden met emissies.

Met ingang van 1 september 2019 en met uitzondering van vervangingsmotoren voor voertuigen die in het verkeer zijn gebracht, verbieden de nationale instanties de verkoop of het gebruik van nieuwe motoren die niet voldoen aan bijlage II, aanhangsel 1, punten 4.2.2.2, 4.2.2.2.1, 4.3.1.2 en 4.3.1.2.1.”.

| 4) | bijlage I wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage I bij deze verordening. |
| --- | --- |

4)

bijlage I wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage I bij deze verordening.

| 5) | bijlage II wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage II bij deze verordening. |
| --- | --- |

5)

bijlage II wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage II bij deze verordening.

| 6) | bijlage VI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage III bij deze verordening. |
| --- | --- |

6)

bijlage VI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage III bij deze verordening.

| 7) | bijlage XI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IV bij deze verordening. |
| --- | --- |

7)

bijlage XI wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage IV bij deze verordening.

| 8) | bijlage XIII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage V bij deze verordening. |
| --- | --- |

8)

bijlage XIII wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage V bij deze verordening.

| 9) | bijlage XIV wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VI bij deze verordening. |
| --- | --- |

9)

bijlage XIV wordt gewijzigd overeenkomstig bijlage VI bij deze verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Bijlage II is vanaf 1 januari 2017 van toepassing op nieuwe voertuigtypen, met uitzondering van punt 8, onder c), dat op alle voertuigen van toepassing is vanaf de inwerkingtreding van deze verordening.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat overeenkomstig de Verdragen.

Gedaan te Brussel, 20 september 2016.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 188 van 18.7.2009, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EU) nr. 582/2011 van de Commissie van 25 mei 2011 tot uitvoering en wijziging van Verordening (EG) nr. 595/2009 van het Europees Parlement en de Raad met betrekking tot emissies van zware bedrijfsvoertuigen (Euro VI) en tot wijziging van de bijlagen I en III bij Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (PB L 167 van 25.6.2011, blz. 1).

2

---

BIJLAGE I

Bijlage I bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt 1.1.2 wordt vervangen door:






  „1.1.2. | Indien de fabrikant toestaat de motorenfamilie te laten functioneren op in de handel verkrijgbare brandstoffen die niet voldoen aan Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad (*1), noch aan CEN-norm EN 228:2012 (in het geval van loodvrije benzine) of CEN-norm EN 590:2013 (in het geval van diesel), zoals op B100 (EN 14214), moet de fabrikant niet alleen voldoen aan de voorschriften van punt 1.1.1, maar ook:






  a) | in punt 3.2.2.2.1 van het inlichtingenformulier van aanhangsel 4, deel 1, aangeven op welke brandstoffen de motorenfamilie kan functioneren, door te verwijzen naar een officiële norm of naar een productiespecificatie van een merkspecifieke in de handel verkrijgbare brandstof die niet voldoet aan een officiële norm zoals die vermeld in punt 1.1.2. De fabrikant moet eveneens verklaren dat het gebruik van de aangegeven brandstof geen invloed heeft op de functionaliteit van het OBD-systeem; |
| --- | --- | --- | --- |

1)

Punt 1.1.2 wordt vervangen door:

„1.1.2.

a)

in punt 3.2.2.2.1 van het inlichtingenformulier van aanhangsel 4, deel 1, aangeven op welke brandstoffen de motorenfamilie kan functioneren, door te verwijzen naar een officiële norm of naar een productiespecificatie van een merkspecifieke in de handel verkrijgbare brandstof die niet voldoet aan een officiële norm zoals die vermeld in punt 1.1.2. De fabrikant moet eveneens verklaren dat het gebruik van de aangegeven brandstof geen invloed heeft op de functionaliteit van het OBD-systeem;

| b) | aantonen dat de basismotor aan de voorschriften van bijlage III en van bijlage VI, aanhangsel 1, bij deze verordening voor de aangegeven brandstoffen voldoet; op verzoek van de goedkeuringsinstantie moet ook worden aangetoond dat aan de voorschriften van de bijlagen VII en X is voldaan; |
| --- | --- |

b)

aantonen dat de basismotor aan de voorschriften van bijlage III en van bijlage VI, aanhangsel 1, bij deze verordening voor de aangegeven brandstoffen voldoet; op verzoek van de goedkeuringsinstantie moet ook worden aangetoond dat aan de voorschriften van de bijlagen VII en X is voldaan;

| c) | ervoor instaan dat aan de voorschriften voor conformiteit tijdens het gebruik van bijlage II wordt voldaan voor de aangegeven brandstoffen, inclusief elk mengsel van de aangegeven brandstoffen en de in de handel verkrijgbare brandstoffen die zijn opgenomen in Richtlijn 98/70/EG en de desbetreffende CEN-normen. |
| --- | --- |

c)

ervoor instaan dat aan de voorschriften voor conformiteit tijdens het gebruik van bijlage II wordt voldaan voor de aangegeven brandstoffen, inclusief elk mengsel van de aangegeven brandstoffen en de in de handel verkrijgbare brandstoffen die zijn opgenomen in Richtlijn 98/70/EG en de desbetreffende CEN-normen.

Op verzoek van de fabrikant zijn de in dit punt vermelde voorschriften van toepassing op brandstoffen voor militaire doeleinden.

Wanneer de emissietests worden verricht om de naleving van de voorschriften van deze verordening aan te tonen, moet voor de toepassing van de eerste alinea, onder a), bij het testrapport en brandstofanalyserapport van de testbrandstof worden gevoegd dat ten minste de in de officiële specificaties van de brandstoffabrikant vermelde parameters bevat.

(*1)  Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad (PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58).”."

| 2) | Punt 1.1.5 wordt vervangen door:






  „1.1.5. | Bij aardgas/biomethaanmotoren moet de verhouding van de emissieresultaten „r” voor elke verontreinigende stof als volgt worden bepaald:





  of





  en




  ”. |
| --- | --- | --- |

2)

Punt 1.1.5 wordt vervangen door:

„1.1.5.

Formula

of

Formula

en

Formula

  ”.

| 3) | Punt 3.1 wordt vervangen door:






  „3.1. | In het geval van een motor waarvoor typegoedkeuring is verleend als technische eenheid, of van een voertuig waarvoor typegoedkeuring is verleend wat emissies en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie betreft, moet de motor worden voorzien van:






  a) | het handelsmerk of de handelsnaam van de motorfabrikant; |
| --- | --- | --- | --- |

3)

Punt 3.1 wordt vervangen door:

„3.1.

a)

het handelsmerk of de handelsnaam van de motorfabrikant;

| b) | de handelsbenaming van de fabrikant voor de motor.”; |
| --- | --- |

b)

de handelsbenaming van de fabrikant voor de motor.”;

| 4) | de volgende punten 3.2.1.1 tot en met 3.2.1.6 worden ingevoegd:






  „3.2.1.1. | Bij een aardgas/biomethaanmotor moet na het EG-typegoedkeuringsmerk een van de volgende merktekens worden geplaatst:






  a) | H bij een motor die voor gasgroep H is goedgekeurd en gekalibreerd; |
| --- | --- | --- | --- |

4)

de volgende punten 3.2.1.1 tot en met 3.2.1.6 worden ingevoegd:

„3.2.1.1.

a)

H bij een motor die voor gasgroep H is goedgekeurd en gekalibreerd;

| b) | L bij een motor die voor gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd; |
| --- | --- |

b)

L bij een motor die voor gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd;

| c) | HL bij een motor die voor zowel gasgroep H als gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd; |
| --- | --- |

c)

HL bij een motor die voor zowel gasgroep H als gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd;

| d) | Ht bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep H is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep H kan worden ingesteld; |
| --- | --- |

d)

Ht bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep H is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep H kan worden ingesteld;

| e) | LTL bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep L kan worden ingesteld; |
| --- | --- |

e)

LTL bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep L is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep L kan worden ingesteld;

| f) | HLt bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep H of L is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep H of L kan worden ingesteld; |
| --- | --- |

f)

HLt bij een motor die voor een specifieke gassamenstelling van gasgroep H of L is goedgekeurd en gekalibreerd en die door bijstelling van de brandstoftoevoer naar de motor op een ander specifiek gas van gasgroep H of L kan worden ingesteld;

| g) | CNGfr in alle andere gevallen waarin de motor op cng/biomethaan loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas; |
| --- | --- |

g)

CNGfr in alle andere gevallen waarin de motor op cng/biomethaan loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas;

| h) | LNGfr in de gevallen waarin de motor op lng loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas; |
| --- | --- |

h)

LNGfr in de gevallen waarin de motor op lng loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas;

| i) | LPGfr in de gevallen waarin de motor op lpg loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas; |
| --- | --- |

i)

LPGfr in de gevallen waarin de motor op lpg loopt en ontworpen is voor één beperkte samenstelling van het als brandstof gebruikte gas;

| j) | LNG20 bij een motor die voor een specifieke lng-samenstelling is goedgekeurd en gekalibreerd, wat een λ-verschuivingsfactor oplevert die niet meer dan 3 % verschilt van de λ-verschuivingsfactor van de in bijlage IX gespecificeerde brandstof G20, en waarvan het ethaangehalte niet meer dan 1,5 % bedraagt; |
| --- | --- |

j)

LNG20 bij een motor die voor een specifieke lng-samenstelling is goedgekeurd en gekalibreerd, wat een λ-verschuivingsfactor oplevert die niet meer dan 3 % verschilt van de λ-verschuivingsfactor van de in bijlage IX gespecificeerde brandstof G20, en waarvan het ethaangehalte niet meer dan 1,5 % bedraagt;

| k) | LNG bij een motor die voor een andere lng-samenstelling is goedgekeurd en gekalibreerd. |
| --- | --- |

k)

LNG bij een motor die voor een andere lng-samenstelling is goedgekeurd en gekalibreerd.

| 3.2.1.2. | Bij dualfuelmotoren moet het goedkeuringsmerk na het nummer van het land een reeks tekens bevatten om aan te geven voor welk dualfuelmotortype en voor welke gasgroep de goedkeuring is verleend. De reeks tekens moet bestaan uit twee tekens ter identificatie van het dualfuelmotortype zoals gedefinieerd in artikel 2, gevolgd door de in punt 3.2.1.1 gespecificeerde letter(s) die overeenkomt/overeenkomen met de door de motor gebruikte aardgas/biomethaansamenstelling. De twee tekens ter identificatie van de dualfuelmotortypen zoals gedefinieerd in artikel 2, zijn:






  a) | 1A voor dualfuelmotoren van type 1A; |
| --- | --- | --- |

3.2.1.2.

a)

1A voor dualfuelmotoren van type 1A;

| b) | 1B voor dualfuelmotoren van type 1B; |
| --- | --- |

b)

1B voor dualfuelmotoren van type 1B;

| c) | 2A voor dualfuelmotoren van type 2A; |
| --- | --- |

c)

2A voor dualfuelmotoren van type 2A;

| d) | 2B voor dualfuelmotoren van type 2B; |
| --- | --- |

d)

2B voor dualfuelmotoren van type 2B;

| e) | 3B voor dualfuelmotoren van type 3B. |
| --- | --- |

e)

3B voor dualfuelmotoren van type 3B.

| 3.2.1.3. | Bij compressieontstekingsmotoren op diesel moet het goedkeuringsmerk na het nummer van het land de letter D bevatten. |
| --- | --- |

3.2.1.3.

| 3.2.1.4. | Bij compressieontstekingsmotoren op ethanol (ED95) moet het goedkeuringsmerk na het nummer van het land de letters ED bevatten. |
| --- | --- |

3.2.1.4.

| 3.2.1.5. | Bij elektrische-ontstekingsmotoren op ethanol (E85) moet het goedkeuringsmerk na het nummer van het land de letters E85 bevatten. |
| --- | --- |

3.2.1.5.

| 3.2.1.6. | Bij elektrische-ontstekingsmotoren op benzine moet het goedkeuringsmerk na het nummer van het land de letter P bevatten.”. |
| --- | --- |

3.2.1.6.

| 5) | Punt 4.2, onder b), wordt vervangen door:






  „b) | wat de conformiteit van het systeem betreft waarmee de correcte werking van de NOx-beperkingsmaatregelen wordt gegarandeerd, moet de montage overeenkomstig aanhangsel 4 van bijlage 11 bij VN/ECE-reglement nr. 49 voldoen aan de desbetreffende voorschriften van de fabrikant zoals aangegeven in deel 1 van bijlage 1 bij dat reglement.”. |
| --- | --- | --- |

5)

Punt 4.2, onder b), wordt vervangen door:

„b)

| 6) | In aanhangsel 4 worden de negende, tiende en elfde alinea vervangen door:

  „Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een motor of motorenfamilie als technische eenheid moeten het algemene deel en de delen 1 en 3 worden ingevuld.
  Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een voertuig met een goedgekeurde motor wat emissies en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie betreft, moeten het algemene deel en deel 2 worden ingevuld.
  Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een voertuig wat emissies en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie betreft, moeten het algemene deel en de delen 1, 2 en 3 worden ingevuld.”. |
| --- | --- |

6)

In aanhangsel 4 worden de negende, tiende en elfde alinea vervangen door:

„Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een motor of motorenfamilie als technische eenheid moeten het algemene deel en de delen 1 en 3 worden ingevuld.

Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een voertuig met een goedgekeurde motor wat emissies en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie betreft, moeten het algemene deel en deel 2 worden ingevuld.

Bij een aanvraag om EG-typegoedkeuring van een voertuig wat emissies en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie betreft, moeten het algemene deel en de delen 1, 2 en 3 worden ingevuld.”.

| 7) | Aanhangsel 9 wordt vervangen door:



  „Aanhangsel 9

  Nummeringssysteem EG-typegoedkeuringscertificaten

  Het derde deel van het overeenkomstig artikel 6, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 10, lid 1, toegekende EG-typegoedkeuringsnummer bestaat uit het nummer van het uitvoeringsbesluit of de recentste regelgevingstekst met wijzigingen die op de EG-typegoedkeuring van toepassing is. Het nummer wordt gevolgd door een letter uit het alfabet waaruit de voorschriften van de OBD- en SCR-systemen blijken, zoals aangegeven in tabel 1.

  Tabel 1
















  Letter | OBD-grenswaarde voor NOx
   (1) | OBD-grenswaarde voor PM (2) | OBD-grenswaarde voor CO (6) | IUPR (13) | Kwaliteit van het reagens | Extra OBD-bewakingsfuncties (12) | Voorschriften voor de vermogensdrempel (14) | Toepassingsdata: nieuwe typen | Toepassingsdata: alle voertuigen | Uiterste datum van registratie |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| A (9)
   (10)

  B (10) | Rij „introductieperiode” van tabel 1 of tabel 2 | Prestatiebewaking (3) | n.v.t. | Introductie (7) | Introductie (4) | n.v.t. | 20 % | 31.12.2012 | 31.12.2013 | 31.8.2015 (9)

  30.12.2016 (10) |
| B (11) | Rij „introductieperiode” van de tabellen 1 en 2 | n.v.t. | Rij „introductieperiode” van tabel 2 | n.v.t. | Introductie (4) | n.v.t. | 20 % | 1.9.2014 | 1.9.2015 | 30.12.2016 |
| C | Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 of tabel 2 | Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 | Rij „algemene voorschriften” van tabel 2 | Algemeen (8) | Algemeen (5) | Ja | 20 % | 31.12.2015 | 31.12.2016 | 31.12.2018 |
| D | Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 of tabel 2 | Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 | Rij „algemene voorschriften” van tabel 2 | Algemeen (8) | Algemeen (5) | Ja | 10 % | 1.9.2018 | 1.9.2019 | |
| n.v.t. | Niet van toepassing.”. |

7)

Aanhangsel 9 wordt vervangen door:

„Aanhangsel 9

Nummeringssysteem EG-typegoedkeuringscertificaten

Het derde deel van het overeenkomstig artikel 6, lid 1, artikel 8, lid 1, en artikel 10, lid 1, toegekende EG-typegoedkeuringsnummer bestaat uit het nummer van het uitvoeringsbesluit of de recentste regelgevingstekst met wijzigingen die op de EG-typegoedkeuring van toepassing is. Het nummer wordt gevolgd door een letter uit het alfabet waaruit de voorschriften van de OBD- en SCR-systemen blijken, zoals aangegeven in tabel 1.

Tabel 1

Letter

OBD-grenswaarde voor NOx
   (1)

OBD-grenswaarde voor PM (2)

OBD-grenswaarde voor CO (6)

IUPR (13)

Kwaliteit van het reagens

Extra OBD-bewakingsfuncties (12)

Voorschriften voor de vermogensdrempel (14)

Toepassingsdata: nieuwe typen

Toepassingsdata: alle voertuigen

Uiterste datum van registratie

A (9)
   (10)

B (10)

Rij „introductieperiode” van tabel 1 of tabel 2

Prestatiebewaking (3)

n.v.t.

Introductie (7)

Introductie (4)

n.v.t.

20 %

31.12.2012

31.12.2013

31.8.2015 (9)

30.12.2016 (10)

B (11)

Rij „introductieperiode” van de tabellen 1 en 2

n.v.t.

Rij „introductieperiode” van tabel 2

n.v.t.

Introductie (4)

n.v.t.

20 %

1.9.2014

1.9.2015

30.12.2016

C

Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 of tabel 2

Rij „algemene voorschriften” van tabel 1

Rij „algemene voorschriften” van tabel 2

Algemeen (8)

Algemeen (5)

Ja

20 %

31.12.2015

31.12.2016

31.12.2018

D

Rij „algemene voorschriften” van tabel 1 of tabel 2

Rij „algemene voorschriften” van tabel 1

Rij „algemene voorschriften” van tabel 2

Algemeen (8)

Algemeen (5)

Ja

10 %

1.9.2018

1.9.2019

n.v.t.

Niet van toepassing.”.

---

(*1)  Richtlijn 98/70/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 oktober 1998 betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van Richtlijn 93/12/EEG van de Raad (PB L 350 van 28.12.1998, blz. 58).”.”

*1

---

(1)  
  „OBD-grenswaarde voor NOX
  ”: bewakingsvoorschriften overeenkomstig tabel 1 van bijlage X voor compressieontstekings- en dualfuelmotoren en -voertuigen en tabel 2 van bijlage X voor elektrische-ontstekingsmotoren en -voertuigen.

1

X

(2)  
  „OBD-grenswaarde voor PM”: bewakingsvoorschriften overeenkomstig tabel 1 van bijlage X voor compressieontstekings- en dualfuelmotoren en -voertuigen.

2

(3)  
  „Prestatiebewaking”: voorschriften overeenkomstig punt 2.1.1 van bijlage X.

3

(4)  Voorschriften voor de kwaliteit van het reagens die overeenkomstig punt 7.1 van bijlage XIII in de introductieperiode gelden.

4

(5)  
  „Algemene” voorschriften voor de kwaliteit van het reagens overeenkomstig punt 7.1 van bijlage XIII.

5

(6)  
  „OBD-grenswaarde voor CO”: bewakingsvoorschriften overeenkomstig tabel 2 van bijlage X voor elektrische-ontstekingsmotoren en -voertuigen.

6

(7)  Voorschriften voor IUPR die overeenkomstig sectie 6 van bijlage X in de introductieperiode gelden.

7

(8)  
  „Algemene” voorschriften voor IUPR overeenkomstig sectie 6 van bijlage X.

8

(9)  Voor elektrische-ontstekingsmotoren en voertuigen die met dergelijke motoren zijn uitgerust.

9

(10)  Voor compressieontstekings- en dualfuelmotoren en voertuigen die met dergelijke motoren zijn uitgerust.

10

(11)  Uitsluitend voor elektrische-ontstekingsmotoren en voertuigen die met dergelijke motoren zijn uitgerust.

11

(12)  Aanvullende bepalingen inzake bewakingsvoorschriften zoals vastgesteld in punt 2.3.1.2 van bijlage 9A bij VN/ECE-Reglement nr. 49.

12

(13)  De specificaties voor IUPR zijn opgenomen in bijlage X. IUPR is niet van toepassing op elektrische-ontstekingsmotoren en voertuigen die met dergelijke motoren zijn uitgerust.

13

(14)  Voorschrift voor conformiteit tijdens het gebruik van aanhangsel 1 van bijlage II.

14

---

BIJLAGE II

Bijlage II bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt 2.1 wordt vervangen door:






  „2.1. | De conformiteit tijdens het gebruik van voertuigen of motoren van een motorenfamilie moet worden aangetoond door voertuigen op de weg te testen met normale rijpatronen, omstandigheden en ladingen. De conformiteitstest moet representatief zijn voor voertuigen die worden gebruikt op hun echte routes, met normale lading en de gebruikelijke professionele bestuurder van het voertuig. Wanneer het voertuig wordt gebruikt door een bestuurder die niet de gebruikelijke professionele bestuurder van het voertuig is, moet deze andere bestuurder over de vereiste vaardigheid en opleiding beschikken om voertuigen van de te testen categorie te besturen.”. |
| --- | --- | --- |

1)

Punt 2.1 wordt vervangen door:

„2.1.

| 2) | Punt 2.3 wordt vervangen door:






  „2.3. | De fabrikant moet tegenover de goedkeuringsinstantie aantonen dat het voertuig, de rijpatronen en de omstandigheden die hij heeft gekozen, representatief zijn voor de motorenfamilie. Op basis van de voorschriften in punt 4.5 moet worden vastgesteld of de rijpatronen acceptabel zijn voor conformiteitstests tijdens het gebruik.”. |
| --- | --- | --- |

2)

Punt 2.3 wordt vervangen door:

„2.3.

| 3) | Punt 4.1 wordt vervangen door:
  „4.1.   Lading van het voertuig

  De normale lading is een lading tussen 10 en 100 % van de maximumlading.
  De maximumlading is het verschil tussen de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van het voertuig en de massa van het voertuig in rijklare toestand zoals beschreven in bijlage I bij Richtlijn 2007/46/EG.
  Voor conformiteitstests tijdens het gebruik mag de lading worden gereproduceerd en mag een kunstmatige lading worden gebruikt.
  Goedkeuringsinstanties kunnen erom verzoeken het voertuig te testen bij een lading van tussen 10 en 100 % van de maximumlading van het voertuig. Indien de massa van de benodigde onderdelen van het draagbare emissiemeetsysteem meer dan 10 % van de maximumlading van het voertuig bedraagt, mag deze massa worden beschouwd als minimumlading.
  Voertuigen van categorie N3 moeten, in voorkomend geval, met oplegger worden getest.”. |
| --- | --- |

3)

Punt 4.1 wordt vervangen door:

„4.1.   Lading van het voertuig

De normale lading is een lading tussen 10 en 100 % van de maximumlading.

De maximumlading is het verschil tussen de technisch toelaatbare maximummassa in beladen toestand van het voertuig en de massa van het voertuig in rijklare toestand zoals beschreven in bijlage I bij Richtlijn 2007/46/EG.

Voor conformiteitstests tijdens het gebruik mag de lading worden gereproduceerd en mag een kunstmatige lading worden gebruikt.

Goedkeuringsinstanties kunnen erom verzoeken het voertuig te testen bij een lading van tussen 10 en 100 % van de maximumlading van het voertuig. Indien de massa van de benodigde onderdelen van het draagbare emissiemeetsysteem meer dan 10 % van de maximumlading van het voertuig bedraagt, mag deze massa worden beschouwd als minimumlading.

Voertuigen van categorie N3 moeten, in voorkomend geval, met oplegger worden getest.”.

| 4) | De punten 4.4.1 tot en met 4.5.5. worden vervangen door:
  4.4.1.   De testsmeerolie moet in de handel verkrijgbare smeerolie zijn en moet voldoen aan de specificaties van de motorfabrikant.
  Er moeten oliemonsters worden genomen.
  4.4.2.   Brandstof

  De testbrandstof moet in de handel verkrijgbare brandstof zijn die is opgenomen in Richtlijn 98/70/EG en relevante CEN-normen of referentiebrandstof zoals omschreven in bijlage IX bij deze verordening. Er moeten brandstofmonsters worden genomen.
  Een fabrikant kan erom verzoeken het brandstofmonster niet van een gasmotor te nemen.
  4.4.2.1.   Indien de fabrikant overeenkomstig deel 1 van bijlage I bij deze verordening heeft aangegeven dat kan worden voldaan aan de voorschriften van deze verordening inzake in de handel verkrijgbare brandstoffen zoals aangegeven in punt 3.2.2.2.1 van het in aanhangsel 4 van bijlage I bij deze verordening opgenomen inlichtingenformulier, moet ten minste één test worden uitgevoerd op elk van de opgegeven in de handel verkrijgbare brandstoffen.
  4.4.3.   Bij uitgasnabehandelingssystemen die een reagens gebruiken om de emissies te verminderen, moet het reagens in de handel verkrijgbaar zijn en overeenkomen met de specificaties van de motorfabrikant. Er moet een monster van het reagens worden genomen. Het reagens mag niet bevroren zijn.
  4.5.   Voorschriften voor de rit

  De verhoudingen tussen de rijcycli moeten worden uitgedrukt als percentage van de totale duur van de rit.
  De rit moet bestaan uit een stadsrit, gevolgd door een rit op het platteland en op de snelweg, volgens de in de punten 4.5.1. tot en met 4.5.4 aangegeven verhoudingen. Indien een andere testvolgorde om praktische redenen gegrond is, kunnen de ritten met het akkoord van de goedkeuringsinstantie in een andere volgorde worden uitgevoerd; de test moet evenwel altijd beginnen met de stadsrit.
  Voor punt 4.5 moet onder „ongeveer” de doelwaarde ± 5 % worden verstaan.
  Welke gedeelten in de stad, op het platteland en op de snelweg zijn, kan worden bepaald op basis van:






  — | geografische coördinaten (door middel van een kaart), of |
| --- | --- | --- |

4)

De punten 4.4.1 tot en met 4.5.5. worden vervangen door:

4.4.1.   De testsmeerolie moet in de handel verkrijgbare smeerolie zijn en moet voldoen aan de specificaties van de motorfabrikant.

Er moeten oliemonsters worden genomen.

4.4.2.   Brandstof

De testbrandstof moet in de handel verkrijgbare brandstof zijn die is opgenomen in Richtlijn 98/70/EG en relevante CEN-normen of referentiebrandstof zoals omschreven in bijlage IX bij deze verordening. Er moeten brandstofmonsters worden genomen.

Een fabrikant kan erom verzoeken het brandstofmonster niet van een gasmotor te nemen.

4.4.2.1.   Indien de fabrikant overeenkomstig deel 1 van bijlage I bij deze verordening heeft aangegeven dat kan worden voldaan aan de voorschriften van deze verordening inzake in de handel verkrijgbare brandstoffen zoals aangegeven in punt 3.2.2.2.1 van het in aanhangsel 4 van bijlage I bij deze verordening opgenomen inlichtingenformulier, moet ten minste één test worden uitgevoerd op elk van de opgegeven in de handel verkrijgbare brandstoffen.

4.4.3.   Bij uitgasnabehandelingssystemen die een reagens gebruiken om de emissies te verminderen, moet het reagens in de handel verkrijgbaar zijn en overeenkomen met de specificaties van de motorfabrikant. Er moet een monster van het reagens worden genomen. Het reagens mag niet bevroren zijn.

4.5.   Voorschriften voor de rit

De verhoudingen tussen de rijcycli moeten worden uitgedrukt als percentage van de totale duur van de rit.

De rit moet bestaan uit een stadsrit, gevolgd door een rit op het platteland en op de snelweg, volgens de in de punten 4.5.1. tot en met 4.5.4 aangegeven verhoudingen. Indien een andere testvolgorde om praktische redenen gegrond is, kunnen de ritten met het akkoord van de goedkeuringsinstantie in een andere volgorde worden uitgevoerd; de test moet evenwel altijd beginnen met de stadsrit.

Voor punt 4.5 moet onder „ongeveer” de doelwaarde ± 5 % worden verstaan.

Welke gedeelten in de stad, op het platteland en op de snelweg zijn, kan worden bepaald op basis van:

—

geografische coördinaten (door middel van een kaart), of

| — | methode van eerste acceleratie. |
| --- | --- |

—

methode van eerste acceleratie.

Indien de samenstelling van de rit wordt bepaald op basis van geografische coördinaten, mag de snelheid van het voertuig gedurende een cumulatieve periode van meer dan 5 % van de totale duur van elk deel van de rit, niet hoger zijn dan:

| — | 50 km/h voor de stadsrit; |
| --- | --- |

—

50 km/h voor de stadsrit;

| — | 75 km/h voor de rit op het platteland (90 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1). |
| --- | --- |

—

75 km/h voor de rit op het platteland (90 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1).

Indien de samenstelling van de rit wordt bepaald met de methode van eerste acceleratie, geeft de eerste acceleratie boven 55 km/h (70 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1) het begin van de rit op het platteland aan en geeft de eerste acceleratie boven 75 km/h (90 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1) het begin van de rit op de snelweg aan.

De criteria voor het onderscheid tussen de ritten in de stad, op het platteland en op de snelweg moeten vóór het begin van de test met de goedkeuringsinstantie worden overeengekomen.

De gemiddelde snelheid tijdens de stadsrit moet tussen 15 en 30 km/h bedragen.

De gemiddelde snelheid tijdens de rit op het platteland moet tussen 45 en 70 km/h bedragen (60 en 90 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1).

De gemiddelde snelheid tijdens de rit op de snelweg moet meer dan 70 km/h bedragen (meer dan 90 km/h bij voertuigen van de categorieën M1 en N1).

4.5.1.   Voor voertuigen van de categorieën M1 en N1 moet de rit bestaan uit ongeveer 34 % stadscyclus, 33 % plattelandscyclus en 33 % snelwegcyclus.

4.5.2.   Voor voertuigen van de categorieën N2, M2 en M3 moet de rit bestaan uit ongeveer 45 % stadscyclus, 25 % plattelandscyclus en 30 % snelwegcyclus. Voertuigen van de categorieën M2 en M3 in klasse I of II of klasse A zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 107, moeten voor ongeveer 70 % in de stad en voor 30 % op het platteland worden getest.

4.5.3.   Voor voertuigen van categorie N3 moet de rit bestaan uit ongeveer 20 % stadscyclus, 25 % plattelandscyclus, gevolgd door 55 % snelwegcyclus.

4.5.4.   Voor de beoordeling van de samenstelling van de rit moet de duur van elk deel worden berekend vanaf het moment dat de temperatuur van de koelvloeistof voor het eerst 343 K (70 °C) heeft bereikt of, als dit eerder is, nadat de temperatuur van de koelvloeistof gedurende 5 minuten is gestabiliseerd met een marge van +/– 2 K, maar niet later dan 15 minuten na het starten van de motor. Overeenkomstig punt 4.5 moet de periode waarin de temperatuur van de koelvloeistof 343 K (70 °C) bereikt, binnen de stadscyclus vallen.

Kunstmatige opwarming van de emissiebeheersingssystemen vóór de test is verboden.

4.5.5.   De volgende verdeling van de karakteristieke ritwaarden uit de WHTC-database kunnen als extra richtsnoer dienen voor de beoordeling van de rit:

| a) | acceleratie: 26,9 % van de tijd, |
| --- | --- |

a)

acceleratie: 26,9 % van de tijd,

| b) | vertraging: 22,6 % van de tijd, |
| --- | --- |

b)

vertraging: 22,6 % van de tijd,

| c) | constante snelheid: 38,1 % van de tijd, |
| --- | --- |

c)

constante snelheid: 38,1 % van de tijd,

| d) | stoppen (voertuigsnelheid = 0): 12,4 % van de tijd.”. |
| --- | --- |

d)

stoppen (voertuigsnelheid = 0): 12,4 % van de tijd.”.

| 5) | Punt 4.6.5 wordt vervangen door:






  „4.6.5. | De testduur moet lang genoeg zijn om tussen vier en zeven maal de arbeid te voltooien die tijdens de WHTC wordt uitgevoerd, of om tussen vier en zeven maal de CO2-referentiemassa in kg/cyclus in de WHTC te produceren, naargelang het geval.”. |
| --- | --- | --- |

5)

Punt 4.6.5 wordt vervangen door:

„4.6.5.

| 6) | Punt 4.6.10 wordt vervangen door:






  „4.6.10. | Indien het uitlaatgasnabehandelingsysteem tijdens de rit een niet-continue regeneratie ondergaat of indien tijdens de test een OBD-storing van klasse A of B optreedt, kan de fabrikant erom verzoeken de rit ongeldig te laten verklaren.”. |
| --- | --- | --- |

6)

Punt 4.6.10 wordt vervangen door:

„4.6.10.

| 7) | Punt 5.1.2.2 wordt vervangen door:






  „5.1.2.2. | De conformiteit van het koppelsignaal van de elektronische regeleenheid wordt toereikend geacht wanneer het berekende koppel binnen de tolerantie bij volledige belasting valt die is vastgelegd in punt 5.2.5 van bijlage I.”. |
| --- | --- | --- |

7)

Punt 5.1.2.2 wordt vervangen door:

„5.1.2.2.

| 8) | Aanhangsel 1 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | punt 1 wordt vervangen door:
  „1.   INLEIDING
  In dit aanhangsel wordt de procedure beschreven waarmee gasemissies met draagbare emissiemeetsystemen in het voertuig en op de weg kunnen worden gemeten. De verontreinigende emissies die bij de uitlaat van het voertuig moeten worden gemeten, bestaan uit de volgende bestanddelen: koolmonoxide, totale koolwaterstoffen en stikstofoxiden voor compressieontstekingsmotoren en koolmonoxide, andere koolwaterstoffen dan methaan, methaan en stikstofoxiden voor elektrische-ontstekingsmotoren. Daarnaast moet koolstofdioxide worden gemeten, zodat de in de punten 4 en 5 beschreven berekeningsprocedures kunnen worden toegepast.
  Bij motoren die op aardgas lopen, kan de fabrikant, de technische dienst of de goedkeuringsinstantie ervoor kiezen alleen de totale koolwaterstofemissies (THC-emissies) in plaats van de emissies van methaan en andere koolwaterstoffen dan methaan te meten. In dat geval is de emissiegrenswaarde voor de totale koolwaterstofemissies dezelfde als die bijlage I bij Verordening (EG) nr. 595/2009 voor methaanemissies. Voor de berekening van de conformiteitsfactoren krachtens de punten 4.2.3 en 4.3.2 is de toepasselijke grenswaarde in dat geval alleen de grenswaarde voor methaanemissies.
  Bij motoren die op andere gassen dan aardgas lopen, kan de fabrikant, de technische dienst of de goedkeuringsinstantie ervoor kiezen de totale koolwaterstofemissies (THC-emissies) in plaats van de emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan te meten. In dat geval is de emissiegrenswaarde voor de totale koolwaterstofemissie dezelfde als die bijlage I bij Verordening (EG) nr. 595/2009 voor emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan. Voor de berekening van de conformiteitsfactoren overeenkomstig de punten 4.2.3 en 4.3.2 is de toepasselijke grenswaarde in dat geval de grenswaarde voor emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan.”; |
| --- | --- | --- |

8)

Aanhangsel 1 wordt als volgt gewijzigd:

a)

punt 1 wordt vervangen door:

„1.   INLEIDING

In dit aanhangsel wordt de procedure beschreven waarmee gasemissies met draagbare emissiemeetsystemen in het voertuig en op de weg kunnen worden gemeten. De verontreinigende emissies die bij de uitlaat van het voertuig moeten worden gemeten, bestaan uit de volgende bestanddelen: koolmonoxide, totale koolwaterstoffen en stikstofoxiden voor compressieontstekingsmotoren en koolmonoxide, andere koolwaterstoffen dan methaan, methaan en stikstofoxiden voor elektrische-ontstekingsmotoren. Daarnaast moet koolstofdioxide worden gemeten, zodat de in de punten 4 en 5 beschreven berekeningsprocedures kunnen worden toegepast.

Bij motoren die op aardgas lopen, kan de fabrikant, de technische dienst of de goedkeuringsinstantie ervoor kiezen alleen de totale koolwaterstofemissies (THC-emissies) in plaats van de emissies van methaan en andere koolwaterstoffen dan methaan te meten. In dat geval is de emissiegrenswaarde voor de totale koolwaterstofemissies dezelfde als die bijlage I bij Verordening (EG) nr. 595/2009 voor methaanemissies. Voor de berekening van de conformiteitsfactoren krachtens de punten 4.2.3 en 4.3.2 is de toepasselijke grenswaarde in dat geval alleen de grenswaarde voor methaanemissies.

Bij motoren die op andere gassen dan aardgas lopen, kan de fabrikant, de technische dienst of de goedkeuringsinstantie ervoor kiezen de totale koolwaterstofemissies (THC-emissies) in plaats van de emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan te meten. In dat geval is de emissiegrenswaarde voor de totale koolwaterstofemissie dezelfde als die bijlage I bij Verordening (EG) nr. 595/2009 voor emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan. Voor de berekening van de conformiteitsfactoren overeenkomstig de punten 4.2.3 en 4.3.2 is de toepasselijke grenswaarde in dat geval de grenswaarde voor emissies van andere koolwaterstoffen dan methaan.”;

| b) | in punt 2.2 wordt de zin „De parameters in tabel 1 moeten worden gemeten en geregistreerd:” vervangen door:

  „De parameters in tabel 1 moeten worden gemeten en geregistreerd bij een constante frequentie van 1,0 Hz of hoger. De oorspronkelijke ruwe gegevens moeten door de fabrikant worden bewaard en op verzoek ter beschikking van de goedkeuringsinstantie en van de Commissie worden gesteld.”; |
| --- | --- |

b)

in punt 2.2 wordt de zin „De parameters in tabel 1 moeten worden gemeten en geregistreerd:” vervangen door:

„De parameters in tabel 1 moeten worden gemeten en geregistreerd bij een constante frequentie van 1,0 Hz of hoger. De oorspronkelijke ruwe gegevens moeten door de fabrikant worden bewaard en op verzoek ter beschikking van de goedkeuringsinstantie en van de Commissie worden gesteld.”;

| c) | het volgende punt 2.2.1 wordt ingevoegd:
  „2.2.1.   Model voor gegevensrapportering

  De emissiewaarden en alle andere relevante parameters moeten worden gerapporteerd en uitgewisseld in een gegevensbestand in csv-formaat. Parameterwaarden moeten worden gescheiden door een komma, ASCII-Code #h2C. Het decimale teken van numerieke waarden moet een punt zijn, ASCII-code #h2E. Regels moeten worden beëindigd door een harde return, ASCII-Code #h0D. In duizendtallen mogen er geen scheidingstekens worden gebruikt.”; |
| --- | --- |

c)

het volgende punt 2.2.1 wordt ingevoegd:

„2.2.1.   Model voor gegevensrapportering

De emissiewaarden en alle andere relevante parameters moeten worden gerapporteerd en uitgewisseld in een gegevensbestand in csv-formaat. Parameterwaarden moeten worden gescheiden door een komma, ASCII-Code #h2C. Het decimale teken van numerieke waarden moet een punt zijn, ASCII-code #h2E. Regels moeten worden beëindigd door een harde return, ASCII-Code #h0D. In duizendtallen mogen er geen scheidingstekens worden gebruikt.”;

| d) | de punten 2.6.1 en 2.6.2 worden vervangen door:
  „2.6.1.   
  Start van de test


  De bemonstering van de emissies, de meting van de uitlaatparameters en de registratie van de motor- en omgevingsgegevens moeten vóór het starten van de motor beginnen. De temperatuur van de koelvloeistof mag aan het begin van de test niet hoger zijn dan 303 K (30 °C). Indien de omgevingstemperatuur aan het begin van de test hoger is dan 303 K (30 °C), mag de temperatuur van de koelvloeistof de omgevingstemperatuur met niet meer dan 2 °C overschrijden. De beoordeling van de gegevens moet beginnen nadat de temperatuur van de koelvloeistof voor het eerst 343 K (70 °C) heeft bereikt of, als dit eerder is, nadat de temperatuur van de koelvloeistof gedurende 5 minuten is gestabiliseerd met een marge van +/– 2 K, maar niet later dan 15 minuten na het starten van de motor.
  2.6.2.   
  Uitvoering van de test


  De bemonstering van de emissies, de meting van de uitlaatparameters en de registratie van de motor- en omgevingsgegevens moeten tijdens het normale gebruik van de motor worden voortgezet. De motor mag worden uitgezet en worden gestart, maar de bemonstering van de emissies moet gedurende de gehele test worden voortgezet.
  Om de twee uur mogen periodieke nulcontroles van de gasanalysatoren van de draagbare emissiemeetsystemen worden uitgevoerd, en met de resultaten daarvan kan een correctie van het nulpuntsverloop worden verricht. De bij de controles geregistreerde gegevens moeten worden gemarkeerd en mogen niet voor de emissieberekeningen worden gebruikt.
  Bij een onderbreking van het GPS-signaal mogen de GPS-gegevens worden berekend op basis van de door de elektronische regeleenheid geregistreerde voertuigsnelheid en een kaart, over een aaneengesloten periode van minder dan 60 s. Indien het cumulatieve verlies van het GPS-signaal hoger is dan 3 % van de totale duur van de rit, wordt de rit ongeldig verklaard.”; |
| --- | --- |

d)

de punten 2.6.1 en 2.6.2 worden vervangen door:

„2.6.1.   
  Start van de test

De bemonstering van de emissies, de meting van de uitlaatparameters en de registratie van de motor- en omgevingsgegevens moeten vóór het starten van de motor beginnen. De temperatuur van de koelvloeistof mag aan het begin van de test niet hoger zijn dan 303 K (30 °C). Indien de omgevingstemperatuur aan het begin van de test hoger is dan 303 K (30 °C), mag de temperatuur van de koelvloeistof de omgevingstemperatuur met niet meer dan 2 °C overschrijden. De beoordeling van de gegevens moet beginnen nadat de temperatuur van de koelvloeistof voor het eerst 343 K (70 °C) heeft bereikt of, als dit eerder is, nadat de temperatuur van de koelvloeistof gedurende 5 minuten is gestabiliseerd met een marge van +/– 2 K, maar niet later dan 15 minuten na het starten van de motor.

2.6.2.   
  Uitvoering van de test

De bemonstering van de emissies, de meting van de uitlaatparameters en de registratie van de motor- en omgevingsgegevens moeten tijdens het normale gebruik van de motor worden voortgezet. De motor mag worden uitgezet en worden gestart, maar de bemonstering van de emissies moet gedurende de gehele test worden voortgezet.

Om de twee uur mogen periodieke nulcontroles van de gasanalysatoren van de draagbare emissiemeetsystemen worden uitgevoerd, en met de resultaten daarvan kan een correctie van het nulpuntsverloop worden verricht. De bij de controles geregistreerde gegevens moeten worden gemarkeerd en mogen niet voor de emissieberekeningen worden gebruikt.

Bij een onderbreking van het GPS-signaal mogen de GPS-gegevens worden berekend op basis van de door de elektronische regeleenheid geregistreerde voertuigsnelheid en een kaart, over een aaneengesloten periode van minder dan 60 s. Indien het cumulatieve verlies van het GPS-signaal hoger is dan 3 % van de totale duur van de rit, wordt de rit ongeldig verklaard.”;

| e) | punt 3.2.1 wordt vervangen door:
  „3.2.1.   
  Gegevens van de analysatoren en de uitlaatstroommeter


  De gegevensconsistentie (uitlaatmassastroom gemeten door de uitlaatstroommeter en gasconcentraties) moet worden gecontroleerd door middel van correlatie tussen de door de elektronische regeleenheid gemeten brandstofstroom en de brandstofstroom berekend met de formule in punt 8.4.1.7 van bijlage 4 bij VN/ECE-Reglement nr. 49. Op de gemeten en berekende brandstofdebietwaarden moet lineaire regressie worden toegepast. De kleinstekwadratenmethode moet worden toegepast, met de best passende formule met de vorm:
  y = mx + b
  waarin:








  — | y | — | de berekende brandstofstroom is [g/s]; |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| — | m | — | de helling van de regressierechte is; |
| — | x | — | de gemeten brandstofstroom is [g/s]; |
| — | b | — | het y-afsnijpunt van de regressierechte is. |

e)

punt 3.2.1 wordt vervangen door:

„3.2.1.   
  Gegevens van de analysatoren en de uitlaatstroommeter

De gegevensconsistentie (uitlaatmassastroom gemeten door de uitlaatstroommeter en gasconcentraties) moet worden gecontroleerd door middel van correlatie tussen de door de elektronische regeleenheid gemeten brandstofstroom en de brandstofstroom berekend met de formule in punt 8.4.1.7 van bijlage 4 bij VN/ECE-Reglement nr. 49. Op de gemeten en berekende brandstofdebietwaarden moet lineaire regressie worden toegepast. De kleinstekwadratenmethode moet worden toegepast, met de best passende formule met de vorm:

y = mx + b

waarin:

—

y

—

de berekende brandstofstroom is [g/s];

—

m

—

de helling van de regressierechte is;

—

x

—

de gemeten brandstofstroom is [g/s];

—

b

—

het y-afsnijpunt van de regressierechte is.

Voor elke regressierechte moeten de helling (m) en de determinatiecoëfficiënt (r2) worden berekend. Aanbevolen wordt deze analyse uit te voeren in het bereik van 15 % van de maximumwaarde tot de maximumwaarde, en met een frequentie van 1 Hz of hoger. Een test is geldig wanneer de volgende twee criteria zijn beoordeeld:

Tabel 2

Toleranties

| Helling van de regressierechte, m | 0,9 tot en met 1,1 — Aanbevolen |
| --- | --- |
| Determinatiecoëfficiënt r2 | min. 0,90 — Verplicht” |

Helling van de regressierechte, m

0,9 tot en met 1,1 — Aanbevolen

Determinatiecoëfficiënt r2

min. 0,90 — Verplicht”

| f) | punt 4.1 wordt vervangen door:
  „4.1.   Beginsel van venstergemiddelde

  De emissies moeten worden verwerkt op basis van een methode van een bewegend venstergemiddelde, op grond van de referentie-CO2-massa of de referentiearbeid. Het berekeningsprincipe is als volgt: de massa-emissies worden niet berekend voor de volledige gegevensreeks, maar voor subreeksen van de volledige gegevensreeks. De lengte van deze subreeksen wordt zodanig bepaald dat zij overeenkomen met de CO2-massa van de motor of de arbeid gemeten gedurende de transiënte referentiecyclus in een laboratorium. De bewegende gemiddelde berekeningen worden uitgevoerd met een tijdsinterval Δt dat gelijk is aan de gegevensbemonsteringsperiode. Deze subreeksen waarmee de gemiddelden van de emissiegegevens worden vastgesteld, worden in de volgende punten „gemiddeldenvensters” genoemd.
  Ongeldige gegevens worden niet meegenomen in de berekening van de arbeid of de CO2-massa en de emissies van het gemiddeldenvenster.
  De volgende gegevens moeten als ongeldig worden beschouwd:






  a) | de controle van het nulpuntsverloop van de instrumenten; |
| --- | --- | --- |

f)

punt 4.1 wordt vervangen door:

„4.1.   Beginsel van venstergemiddelde

De emissies moeten worden verwerkt op basis van een methode van een bewegend venstergemiddelde, op grond van de referentie-CO2-massa of de referentiearbeid. Het berekeningsprincipe is als volgt: de massa-emissies worden niet berekend voor de volledige gegevensreeks, maar voor subreeksen van de volledige gegevensreeks. De lengte van deze subreeksen wordt zodanig bepaald dat zij overeenkomen met de CO2-massa van de motor of de arbeid gemeten gedurende de transiënte referentiecyclus in een laboratorium. De bewegende gemiddelde berekeningen worden uitgevoerd met een tijdsinterval Δt dat gelijk is aan de gegevensbemonsteringsperiode. Deze subreeksen waarmee de gemiddelden van de emissiegegevens worden vastgesteld, worden in de volgende punten „gemiddeldenvensters” genoemd.

Ongeldige gegevens worden niet meegenomen in de berekening van de arbeid of de CO2-massa en de emissies van het gemiddeldenvenster.

De volgende gegevens moeten als ongeldig worden beschouwd:

a)

de controle van het nulpuntsverloop van de instrumenten;

| b) | de gegevens buiten de omstandigheden die worden beschreven in de punten 4.2 en 4.3 van bijlage II. |
| --- | --- |

b)

de gegevens buiten de omstandigheden die worden beschreven in de punten 4.2 en 4.3 van bijlage II.

De massa-emissies (mg/venster) moeten worden bepaald zoals beschreven in punt 8.4.2.3 van bijlage 4 bij VN/ECE-Reglement nr. 49.

Figuur 1

Voertuigsnelheid ten opzichte van tijd, en gemiddelde voertuigemissies, vanaf het eerste gemiddeldenvenster, ten opzichte van tijd

Snelheid van het voertuig

Gemiddelde vensteremissie

Tijd

Duur van het eerste venster

Emissies van het eerste venster

| g) | punt 4.2.2 wordt vervangen door:
  „4.2.2.   Selectie van geldige vensters

  4.2.2.1.   Vóór de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.2.2.1.1 tot en met 4.2.2.1.4 van toepassing.
  4.2.2.1.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan het gemiddelde vermogen hoger is dan de vermogensdrempel van 20 % van het maximale motorvermogen. Het percentage geldige vensters moet 50 % of hoger zijn.
  4.2.2.1.2.   Als het percentage geldige vensters lager is dan 50 %, moeten de gegevens opnieuw worden beoordeeld met lagere vermogensdrempels. De vermogensdrempel moet met stappen van 1 % worden verlaagd totdat het percentage geldige vensters 50 % of meer is.
  4.2.2.1.3.   De laagste drempel mag in geen geval minder dan 15 % bedragen.
  4.2.2.1.4.   De test moet ongeldig worden verklaard indien het percentage geldige vensters bij een vermogensdrempel van 15 % minder dan 50 % bedraagt.
  4.2.2.2.   Vanaf de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.2.2.2.1 en 4.2.2.2.2 van toepassing.
  4.2.2.2.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan het gemiddelde vermogen hoger is dan de vermogensdrempel van 10 % van het maximale motorvermogen.
  4.2.2.2.2.   De test moet ongeldig worden verklaard indien het percentage geldige vensters minder dan 50 % bedraagt of indien er na toepassing van de regel van het 90e percentiel in de stadscyclus geen geldige vensters over zijn.”; |
| --- | --- |

g)

punt 4.2.2 wordt vervangen door:

„4.2.2.   Selectie van geldige vensters

4.2.2.1.   Vóór de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.2.2.1.1 tot en met 4.2.2.1.4 van toepassing.

4.2.2.1.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan het gemiddelde vermogen hoger is dan de vermogensdrempel van 20 % van het maximale motorvermogen. Het percentage geldige vensters moet 50 % of hoger zijn.

4.2.2.1.2.   Als het percentage geldige vensters lager is dan 50 %, moeten de gegevens opnieuw worden beoordeeld met lagere vermogensdrempels. De vermogensdrempel moet met stappen van 1 % worden verlaagd totdat het percentage geldige vensters 50 % of meer is.

4.2.2.1.3.   De laagste drempel mag in geen geval minder dan 15 % bedragen.

4.2.2.1.4.   De test moet ongeldig worden verklaard indien het percentage geldige vensters bij een vermogensdrempel van 15 % minder dan 50 % bedraagt.

4.2.2.2.   Vanaf de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.2.2.2.1 en 4.2.2.2.2 van toepassing.

4.2.2.2.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan het gemiddelde vermogen hoger is dan de vermogensdrempel van 10 % van het maximale motorvermogen.

4.2.2.2.2.   De test moet ongeldig worden verklaard indien het percentage geldige vensters minder dan 50 % bedraagt of indien er na toepassing van de regel van het 90e percentiel in de stadscyclus geen geldige vensters over zijn.”;

| h) | punt 4.3.1 wordt vervangen door:
  „4.3.1.   
  Selectie van geldige vensters


  4.3.1.1.   Vóór de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.3.1.1.1 tot en met 4.3.1.1.4 van toepassing.
  4.3.1.1.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan de duur niet langer is dan de maximumduur berekend op basis van:





  waarin:






  — | Dmax de maximale vensterduur is, s; |
| --- | --- | --- |

h)

punt 4.3.1 wordt vervangen door:

„4.3.1.   
  Selectie van geldige vensters

4.3.1.1.   Vóór de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.3.1.1.1 tot en met 4.3.1.1.4 van toepassing.

4.3.1.1.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan de duur niet langer is dan de maximumduur berekend op basis van:

Formula

waarin:

—

Dmax de maximale vensterduur is, s;

| — | Pmax het maximale motorvermogen is, kW; |
| --- | --- |

—

Pmax het maximale motorvermogen is, kW;

4.3.1.1.2.   Als het percentage geldige vensters lager dan is 50 %, moeten de gegevens opnieuw worden beoordeeld met een langere vensterduur. Hiertoe wordt de waarde 0,2 in de formule van punt 4.3.1 telkens met 0,01 verminderd totdat het percentage geldige vensters gelijk is aan of groter is dan 50 %.

4.3.1.1.3.   De waarde in bovengenoemde formule mag in geen geval tot minder dan 0,15 verlaagd.

4.3.1.1.4.   De test moet ongeldig worden verklaard als het percentage geldige vensters bij een overeenkomstig de punten 4.3.1.1, 4.3.1.2 en 4.3.1.3 berekende maximale vensterduur minder dan 50 % is.

4.3.1.2.   Vanaf de in artikel 17 bis vermelde data zijn de punten 4.3.1.2.1 en 4.3.1.2.2 van toepassing.

4.3.1.2.1.   De geldige vensters zijn de vensters waarvan de duur niet langer is dan de maximumduur berekend op basis van:

Formula

waarin:

| — | Dmax de maximale vensterduur is, s; |
| --- | --- |

—

Dmax de maximale vensterduur is, s;

| — | Pmax het maximale motorvermogen is, kW. |
| --- | --- |

—

Pmax het maximale motorvermogen is, kW.

4.3.1.2.2.   De test moet ongeldig worden verklaard indien het percentage geldige vensters minder dan 50 % bedraagt.”.

| 9) | In aanhangsel 2 wordt punt 3.1 vervangen door:
  „3.1.   Uitlaatverbinding van de uitlaatstroommeter

  Door de installatie van de uitlaatstroommeter mag de tegendruk niet hoger worden dan de waarde die door de motorfabrikant wordt aanbevolen en mag de uitlaat niet meer dan 2 meter langer worden. De installatie van de uitlaatstroommeter moet, evenals alle onderdelen van het draagbare emissiemeetsysteem, aan de ter plaatse geldende verkeersveiligheidsregels en verzekeringsvoorschriften voldoen.”. |
| --- | --- |

9)

In aanhangsel 2 wordt punt 3.1 vervangen door:

„3.1.   Uitlaatverbinding van de uitlaatstroommeter

Door de installatie van de uitlaatstroommeter mag de tegendruk niet hoger worden dan de waarde die door de motorfabrikant wordt aanbevolen en mag de uitlaat niet meer dan 2 meter langer worden. De installatie van de uitlaatstroommeter moet, evenals alle onderdelen van het draagbare emissiemeetsysteem, aan de ter plaatse geldende verkeersveiligheidsregels en verzekeringsvoorschriften voldoen.”.

---

BIJLAGE III

Bijlage VI bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt 8 wordt vervangen door:
  „8.   DOCUMENTATIE

  Punt 11 van bijlage 10 bij VN/ECE-Reglement nr. 49 wordt als volgt gelezen: | De goedkeuringsinstantie moet van de fabrikant een documentatiepakket verlangen. Hierin moeten alle constructieonderdelen en elementen van de emissiebeperkingsstrategie van het motorsysteem worden beschreven, alsook de middelen waarmee de outputvariabelen direct of indirect worden geregeld. |
| --- | --- | --- |

1)

Punt 8 wordt vervangen door:

„8.   DOCUMENTATIE

Punt 11 van bijlage 10 bij VN/ECE-Reglement nr. 49 wordt als volgt gelezen:

De goedkeuringsinstantie moet van de fabrikant een documentatiepakket verlangen. Hierin moeten alle constructieonderdelen en elementen van de emissiebeperkingsstrategie van het motorsysteem worden beschreven, alsook de middelen waarmee de outputvariabelen direct of indirect worden geregeld.

| | De informatie moet een volledige beschrijving van de emissiebeperkingsstrategie bevatten. Daarnaast moet informatie worden gegeven over de werking van de primaire en aanvullende emissiestrategieën, waaronder een beschrijving van de parameters die door een aanvullende emissiestrategie worden gewijzigd en de grensomstandigheden waaronder de aanvullende emissiestrategie werkt, en een aanduiding welke emissiestrategieën bij de omstandigheden van de testprocedures in deze bijlage waarschijnlijk actief zullen zijn. |
| --- | --- |

De informatie moet een volledige beschrijving van de emissiebeperkingsstrategie bevatten. Daarnaast moet informatie worden gegeven over de werking van de primaire en aanvullende emissiestrategieën, waaronder een beschrijving van de parameters die door een aanvullende emissiestrategie worden gewijzigd en de grensomstandigheden waaronder de aanvullende emissiestrategie werkt, en een aanduiding welke emissiestrategieën bij de omstandigheden van de testprocedures in deze bijlage waarschijnlijk actief zullen zijn.

| | Het documentatiepakket moet overeenkomstig punt 8 van bijlage I bij deze verordening worden verstrekt.”. |
| --- | --- |

Het documentatiepakket moet overeenkomstig punt 8 van bijlage I bij deze verordening worden verstrekt.”.

| 2) | Aanhangsel 1 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | het volgende punt 2.3 wordt ingevoegd:






  „2.3. | De fabrikanten moeten ervoor zorgen dat de voertuigen door een onafhankelijke partij met draagbare emissiemeetsystemen op de openbare weg kunnen worden getest, door geschikte adapters voor uitlaatpijpen ter beschikking te stellen, toegang te verlenen tot de signalen van de elektronische regeleenheid en de nodige administratieve regelingen treffen. De fabrikanten mogen een redelijke vergoeding vragen zoals bepaald in artikel 7, lid 1, van Verordening (EG) nr. 715/2007.”; |
| --- | --- | --- | --- |

2)

Aanhangsel 1 wordt als volgt gewijzigd:

a)

het volgende punt 2.3 wordt ingevoegd:

„2.3.

| b) | punt 3.1 wordt vervangen door:
  „3.1.   Lading van het voertuig

  Voor de demonstratietests met een draagbaar emissiemeetsysteem mag de lading worden gereproduceerd en mag een kunstmatige lading worden gebruikt.
  De lading van het voertuig moet 50-60 % van de maximumvoertuiglading bedragen. De aanvullende voorschriften van bijlage II zijn van toepassing.”. |
| --- | --- |

b)

punt 3.1 wordt vervangen door:

„3.1.   Lading van het voertuig

Voor de demonstratietests met een draagbaar emissiemeetsysteem mag de lading worden gereproduceerd en mag een kunstmatige lading worden gebruikt.

De lading van het voertuig moet 50-60 % van de maximumvoertuiglading bedragen. De aanvullende voorschriften van bijlage II zijn van toepassing.”.

---

BIJLAGE IV

Bijlage XI bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt 4.3.2.4 wordt vervangen door:
  „4.3.2.4.   Duurzaamheid van de emissieprestaties
  Het overeenkomstig punt 4.3.2.2 geteste uitlaatgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, wordt aan de in aanhangsel 3 beschreven duurzaamheidsprocedures onderworpen.”. |
| --- | --- |

1)

Punt 4.3.2.4 wordt vervangen door:

„4.3.2.4.   Duurzaamheid van de emissieprestaties

Het overeenkomstig punt 4.3.2.2 geteste uitlaatgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, wordt aan de in aanhangsel 3 beschreven duurzaamheidsprocedures onderworpen.”.

| 2) | Het volgende punt 4.3.5 wordt ingevoegd:
  „4.3.5.   
  Brandstoffen


  In het in punt 1.1.2 van bijlage I beschreven geval wordt de in de punten 4.3.1 tot en met 4.3.2.7 van deze bijlage opgenomen testprocedure verricht met de door de fabrikant van het originele motorsysteem aangegeven brandstoffen. Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag de in aanhangsel 3 opgenomen en in punt 4.3.2.4 bedoelde duurzaamheidsprocedure echter worden verricht met alleen de wat veroudering betreft ongunstigste brandstoffen.”. |
| --- | --- |

2)

Het volgende punt 4.3.5 wordt ingevoegd:

„4.3.5.   
  Brandstoffen

In het in punt 1.1.2 van bijlage I beschreven geval wordt de in de punten 4.3.1 tot en met 4.3.2.7 van deze bijlage opgenomen testprocedure verricht met de door de fabrikant van het originele motorsysteem aangegeven brandstoffen. Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag de in aanhangsel 3 opgenomen en in punt 4.3.2.4 bedoelde duurzaamheidsprocedure echter worden verricht met alleen de wat veroudering betreft ongunstigste brandstoffen.”.

| 3) | De volgende punten 4.6 tot en met 4.6.5 worden ingevoegd:
  „4.6.   Voorschriften inzake compatibiliteit met de NOx-beperkingsmaatregelen (alleen van toepassing op vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die zijn bedoeld om te worden gemonteerd in voertuigen die zijn uitgerust met sensoren die de NOx-concentratie rechtstreeks in de uitlaat meten).
  4.6.1.   De compatibiliteit met de NOx-beperkingsmaatregelen hoeft alleen te worden aangetoond indien het originele systeem voor verontreinigingsbeheersing ook in de oorspronkelijke configuratie door dit systeem werd bewaakt.
  4.6.2.   De compatibiliteit van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing met de NOx-beperkingsmaatregelen wordt aangetoond volgens de in bijlage XIII bij deze verordening beschreven procedures voor vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die zijn bedoeld voor motoren of voertuigen waarvoor krachtens Verordening (EG) nr. 595/2009 en deze verordening typegoedkeuring is verleend.
  4.6.3.   De bepalingen in VN/ECE-reglement nr. 49 die gelden voor andere onderdelen dan systemen voor verontreinigingsbeheersing, zijn niet van toepassing.
  4.6.4.   De fabrikant van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing mag dezelfde voorconditionerings- en testprocedure toepassen als bij de oorspronkelijke typegoedkeuring. In dat geval stelt de goedkeuringsinstantie die de oorspronkelijke typegoedkeuring voor een voertuigmotor heeft verleend, op verzoek en op niet-discriminerende basis een inlichtingenformulier als aanhangsel van het in bijlage I, aanhangsel 4, bedoelde inlichtingenformulier ter beschikking, waarin het aantal en de aard van de preconditioneringscycli en het type testcyclus zijn opgenomen die door de fabrikant van de originele apparatuur voor het testen van de NOx-beperkingsmaatregelen van het systeem voor verontreinigingsbeheersing zijn gebruikt.
  4.6.5.   Punt 4.5.5 is van toepassing op NOx-beperkingsmaatregelen die door het OBD-systeem worden bewaakt.”. |
| --- | --- |

3)

De volgende punten 4.6 tot en met 4.6.5 worden ingevoegd:

„4.6.   Voorschriften inzake compatibiliteit met de NOx-beperkingsmaatregelen (alleen van toepassing op vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die zijn bedoeld om te worden gemonteerd in voertuigen die zijn uitgerust met sensoren die de NOx-concentratie rechtstreeks in de uitlaat meten).

4.6.1.   De compatibiliteit met de NOx-beperkingsmaatregelen hoeft alleen te worden aangetoond indien het originele systeem voor verontreinigingsbeheersing ook in de oorspronkelijke configuratie door dit systeem werd bewaakt.

4.6.2.   De compatibiliteit van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing met de NOx-beperkingsmaatregelen wordt aangetoond volgens de in bijlage XIII bij deze verordening beschreven procedures voor vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die zijn bedoeld voor motoren of voertuigen waarvoor krachtens Verordening (EG) nr. 595/2009 en deze verordening typegoedkeuring is verleend.

4.6.3.   De bepalingen in VN/ECE-reglement nr. 49 die gelden voor andere onderdelen dan systemen voor verontreinigingsbeheersing, zijn niet van toepassing.

4.6.4.   De fabrikant van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing mag dezelfde voorconditionerings- en testprocedure toepassen als bij de oorspronkelijke typegoedkeuring. In dat geval stelt de goedkeuringsinstantie die de oorspronkelijke typegoedkeuring voor een voertuigmotor heeft verleend, op verzoek en op niet-discriminerende basis een inlichtingenformulier als aanhangsel van het in bijlage I, aanhangsel 4, bedoelde inlichtingenformulier ter beschikking, waarin het aantal en de aard van de preconditioneringscycli en het type testcyclus zijn opgenomen die door de fabrikant van de originele apparatuur voor het testen van de NOx-beperkingsmaatregelen van het systeem voor verontreinigingsbeheersing zijn gebruikt.

4.6.5.   Punt 4.5.5 is van toepassing op NOx-beperkingsmaatregelen die door het OBD-systeem worden bewaakt.”.

| 4) | Aanhangsel 3 wordt vervangen door:



  „Aanhangsel 3

  Duurzaamheidsprocedure voor de beoordeling van de emissieprestaties van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing

  1.   In dit aanhangsel wordt de in punt 4.3.2.4 van bijlage XI bedoelde duurzaamheidsprocedure uiteengezet ter beoordeling van de emissieprestaties van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing.
  2.   BESCHRIJVING VAN DE DUURZAAMHEIDSPROCEDURE

  2.1.   De duurzaamheidsprocedure bestaat uit een gegevensverzamelingsfase en een accumulatief bedrijfsprogramma.
  2.2.   Gegevensverzamelingsfase

  2.2.1.   De geselecteerde motor, uitgerust met het volledige uitgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, wordt gekoeld tot omgevingstemperatuur en draait een WHTC-testcyclus met koude start volgens de punten 7.6.1 en 7.6.2 van bijlage 4 bij VN/ECE-reglement nr. 49.
  2.2.2.   Onmiddellijk na de WHTC-testcyclus met koude start draait de motor negen opeenvolgende WHTC-testcycli met warme start volgens punt 7.6.4 van bijlage 4 bij VN/ECE-reglement nr. 49.
  2.2.3.   De in de punten 2.2.1 en 2.2.2 beschreven testreeks wordt verricht volgens de instructies van bijlage 4, punt 7.6.5, bij VN/ECE-reglement nr. 49.
  2.2.4.   Ook kunnen de relevante gegevens worden verzameld door een rit van een volledig beladen voertuig dat is uitgerust met het geselecteerde uitgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen. De test kan ofwel op de weg worden verricht volgens de testritvoorschriften van de punten 4.5 tot en met 4.5.5 van bijlage II bij deze verordening met uitgebreide registratie van de ritgegevens, ofwel op een geschikte rollenbank. Indien wordt gekozen voor een test op de weg, wordt met het voertuig gereden over een koudetestcyclus, zoals beschreven in aanhangsel 5 van deze bijlage, gevolgd door negen warmetestcycli, identiek aan de koude, zodanig dat het door de motor verrichtte werk hetzelfde is als het werk dat volgens de punten 2.2.1 en 2.2.2 wordt verricht. Indien wordt gekozen voor een rollenbank, wordt de gesimuleerde weghelling van de testcyclus in aanhangsel 5 aangepast om overeen te stemmen met het door de motor tijdens de WHTC verrichte werk.
  2.2.5.   De typegoedkeuringsinstantie weigert de volgens punt 2.2.4 verkregen temperatuurgegevens indien zij van oordeel is dat die gegevens niet realistisch zijn, en verzoekt ofwel om herhaling van de test, ofwel om het verrichten van een test volgens de punten 2.2.1, 2.2.2 en 2.2.3.
  2.2.6.   De temperaturen in het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing worden gedurende de gehele testreeks geregistreerd op de plaats met de hoogste temperatuur.
  2.2.7.   Indien de plaats met de hoogste temperatuur mettertijd verschilt of indien zij moeilijk vast te stellen is, moeten meerdere bedtemperaturen op geschikte plaatsen worden geregistreerd.
  2.2.8.   Het aantal en de plaats van de temperatuurmetingen worden geselecteerd door de fabrikant, met instemming van de typegoedkeuringsinstantie, op basis van het beste technisch inzicht.
  2.2.9.   Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag een enkele katalysatorbedtemperatuur of de katalysatorinlaattemperatuur worden gebruikt indien het meten van meerdere bedtemperaturen onhaalbaar of te moeilijk blijkt te zijn.

  Figuur 1


  Voorbeeld van de plaats van temperatuursensoren in een generiek nabehandelingssysteem




  radiale inlaat
  inlaat

  Figuur 2


  Voorbeeld van de plaats van temperatuursensoren in een dieseldeeltjesfilter




  inlaat
  uitlaat
  radiale uitlaat
  2.2.10.   De temperaturen worden gemeten en geregistreerd met een minimumfrequentie van een meting per seconde (1 Hz) gedurende de testreeks.
  2.2.11.   De gemeten temperaturen moeten worden getabelleerd in een kolommendiagram met temperatuurklassen van maximaal 10 °C. In het in punt 2.2.7 bedoelde geval wordt de hoogste temperatuur gedurende elke seconde in het kolommendiagram geregistreerd. Elke kolom in het kolommendiagram vertegenwoordigt de cumulatieve frequentie in seconden van de gemeten temperaturen die in de specifieke klasse vallen.
  2.2.12.   De tijd in uren die overeenkomt met elke temperatuurklasse, moet worden bepaald en dan worden geëxtrapoleerd naar de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, in overeenstemming met de in tabel 1 vermelde waarden. De extrapolatie moet worden gebaseerd op de aanname dat een WHTC-cyclus overeenkomt met een rit van 20 km.

  Tabel 1


  Nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing voor elke voertuigcategorie, en equivalente WHTC-testcycli en bedrijfsuren









  Voertuigcategorie | Afstand (km) | Equivalent aantal WHTC-testcycli | Equivalent aantal uren |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| In voertuigen van de categorieën M1, N1 en N2 gemonteerde motorsystemen | 114 286 | 5 714 | 2 857 |
| Motorsystemen die zijn gemonteerd in voertuigen van categorie N2, van categorie N3 met een technisch toelaatbare maximummassa van niet meer dan 16 ton, en van categorie M3, klassen I, II, A en B, met een technisch toelaatbare maximummassa van niet meer dan 7,5 ton | 214 286 | 10 714 | 5 357 |
| Motorsystemen die zijn gemonteerd in voertuigen van categorie N3 met een technisch toelaatbare maximummassa van meer dan 16 ton, en van categorie M3, klassen III en B, met een technisch toelaatbare maximummassa van meer dan 7,5 ton | 500 000 | 25 000 | 12 500 |

4)

Aanhangsel 3 wordt vervangen door:

„Aanhangsel 3

Duurzaamheidsprocedure voor de beoordeling van de emissieprestaties van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing

1.   In dit aanhangsel wordt de in punt 4.3.2.4 van bijlage XI bedoelde duurzaamheidsprocedure uiteengezet ter beoordeling van de emissieprestaties van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing.

2.   BESCHRIJVING VAN DE DUURZAAMHEIDSPROCEDURE

2.1.   De duurzaamheidsprocedure bestaat uit een gegevensverzamelingsfase en een accumulatief bedrijfsprogramma.

2.2.   Gegevensverzamelingsfase

2.2.1.   De geselecteerde motor, uitgerust met het volledige uitgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, wordt gekoeld tot omgevingstemperatuur en draait een WHTC-testcyclus met koude start volgens de punten 7.6.1 en 7.6.2 van bijlage 4 bij VN/ECE-reglement nr. 49.

2.2.2.   Onmiddellijk na de WHTC-testcyclus met koude start draait de motor negen opeenvolgende WHTC-testcycli met warme start volgens punt 7.6.4 van bijlage 4 bij VN/ECE-reglement nr. 49.

2.2.3.   De in de punten 2.2.1 en 2.2.2 beschreven testreeks wordt verricht volgens de instructies van bijlage 4, punt 7.6.5, bij VN/ECE-reglement nr. 49.

2.2.4.   Ook kunnen de relevante gegevens worden verzameld door een rit van een volledig beladen voertuig dat is uitgerust met het geselecteerde uitgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen. De test kan ofwel op de weg worden verricht volgens de testritvoorschriften van de punten 4.5 tot en met 4.5.5 van bijlage II bij deze verordening met uitgebreide registratie van de ritgegevens, ofwel op een geschikte rollenbank. Indien wordt gekozen voor een test op de weg, wordt met het voertuig gereden over een koudetestcyclus, zoals beschreven in aanhangsel 5 van deze bijlage, gevolgd door negen warmetestcycli, identiek aan de koude, zodanig dat het door de motor verrichtte werk hetzelfde is als het werk dat volgens de punten 2.2.1 en 2.2.2 wordt verricht. Indien wordt gekozen voor een rollenbank, wordt de gesimuleerde weghelling van de testcyclus in aanhangsel 5 aangepast om overeen te stemmen met het door de motor tijdens de WHTC verrichte werk.

2.2.5.   De typegoedkeuringsinstantie weigert de volgens punt 2.2.4 verkregen temperatuurgegevens indien zij van oordeel is dat die gegevens niet realistisch zijn, en verzoekt ofwel om herhaling van de test, ofwel om het verrichten van een test volgens de punten 2.2.1, 2.2.2 en 2.2.3.

2.2.6.   De temperaturen in het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing worden gedurende de gehele testreeks geregistreerd op de plaats met de hoogste temperatuur.

2.2.7.   Indien de plaats met de hoogste temperatuur mettertijd verschilt of indien zij moeilijk vast te stellen is, moeten meerdere bedtemperaturen op geschikte plaatsen worden geregistreerd.

2.2.8.   Het aantal en de plaats van de temperatuurmetingen worden geselecteerd door de fabrikant, met instemming van de typegoedkeuringsinstantie, op basis van het beste technisch inzicht.

2.2.9.   Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie mag een enkele katalysatorbedtemperatuur of de katalysatorinlaattemperatuur worden gebruikt indien het meten van meerdere bedtemperaturen onhaalbaar of te moeilijk blijkt te zijn.

Figuur 1

Voorbeeld van de plaats van temperatuursensoren in een generiek nabehandelingssysteem

radiale inlaat

inlaat

Figuur 2

Voorbeeld van de plaats van temperatuursensoren in een dieseldeeltjesfilter

inlaat

uitlaat

radiale uitlaat

2.2.10.   De temperaturen worden gemeten en geregistreerd met een minimumfrequentie van een meting per seconde (1 Hz) gedurende de testreeks.

2.2.11.   De gemeten temperaturen moeten worden getabelleerd in een kolommendiagram met temperatuurklassen van maximaal 10 °C. In het in punt 2.2.7 bedoelde geval wordt de hoogste temperatuur gedurende elke seconde in het kolommendiagram geregistreerd. Elke kolom in het kolommendiagram vertegenwoordigt de cumulatieve frequentie in seconden van de gemeten temperaturen die in de specifieke klasse vallen.

2.2.12.   De tijd in uren die overeenkomt met elke temperatuurklasse, moet worden bepaald en dan worden geëxtrapoleerd naar de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, in overeenstemming met de in tabel 1 vermelde waarden. De extrapolatie moet worden gebaseerd op de aanname dat een WHTC-cyclus overeenkomt met een rit van 20 km.

Tabel 1

Nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing voor elke voertuigcategorie, en equivalente WHTC-testcycli en bedrijfsuren

Voertuigcategorie

Afstand (km)

Equivalent aantal WHTC-testcycli

Equivalent aantal uren

In voertuigen van de categorieën M1, N1 en N2 gemonteerde motorsystemen

114 286

5 714

2 857

Motorsystemen die zijn gemonteerd in voertuigen van categorie N2, van categorie N3 met een technisch toelaatbare maximummassa van niet meer dan 16 ton, en van categorie M3, klassen I, II, A en B, met een technisch toelaatbare maximummassa van niet meer dan 7,5 ton

214 286

10 714

5 357

Motorsystemen die zijn gemonteerd in voertuigen van categorie N3 met een technisch toelaatbare maximummassa van meer dan 16 ton, en van categorie M3, klassen III en B, met een technisch toelaatbare maximummassa van meer dan 7,5 ton

500 000

25 000

12 500

2.2.13.   Het is toegestaan de gegevensverzamelingsfase tegelijkertijd op verschillende systemen uit te voeren.

2.2.14.   Bij systemen die werken in aanwezigheid van actieve regeneratie moeten het aantal, de duur en de temperaturen van de regeneraties die tijdens de in de punten 2.2.1 en 2.2.2 bedoelde testreeks optreden, worden geregistreerd. Indien geen regeneratie is opgetreden, moet de testreeks met warme start zoals bedoeld in punt 2.2.2 zodanig worden verlengd dat deze ten minste twee actieve regeneraties bevat.

2.2.15.   Het totale tijdens de gegevensverzamelingsperiode verbruikte smeermiddel in g/h moet worden geregistreerd met om het even welke geschikte methode, zoals bijvoorbeeld de in aanhangsel 6 beschreven afvoer- en weegprocedure. Daartoe moet de motor gedurende 24 uur werken en daarbij opeenvolgende WHTC-testcycli verrichten. Indien geen nauwkeurige meting van het olieverbruik kan worden verkregen, kan de fabrikant, met instemming van de typegoedkeuringsinstantie, de volgende opties toepassen voor het bepalen van de smeermiddelverbruik:

| a) | een standaardwaarde van 30 g/h; |
| --- | --- |

a)

een standaardwaarde van 30 g/h;

| b) | een door de fabrikant gevraagde waarde, op basis van degelijke gegevens en informatie, en met instemming van de typegoedkeuringsinstantie. |
| --- | --- |

b)

een door de fabrikant gevraagde waarde, op basis van degelijke gegevens en informatie, en met instemming van de typegoedkeuringsinstantie.

2.3.   Berekening van de equivalente verouderingstijd die overeenkomt met een referentietemperatuur

2.3.1.   De krachtens de punten 2.2 tot en met 2.2.15 geregistreerde temperaturen moeten worden verlaagd tot een referentietemperatuur Tr
  , op verzoek van de fabrikant en met instemming van de typegoedkeuringsinstantie, binnen het bereik van de tijdens de gegevensverzamelingsfase geregistreerde temperaturen.

2.3.2.   In het in punt 2.2.13 gespecificeerde geval kan de waarde van Tr
  voor elk systeem verschillen.

2.3.3.   De equivalente verouderingstijd die overeenkomt met de referentietemperatuur, moet voor elke in 2.2.11 bedoelde klasse worden berekend met de volgende formule:

Formule 1:

Formula

waarin:

R
  = thermische reactiviteit van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing.

De volgende waarden worden gebruikt:

| — | dieseloxidatiekatalysator (DOK): 18 050 |
| --- | --- |

—

dieseloxidatiekatalysator (DOK): 18 050

| — | gekatalyseerde dieseldeeltjesfilter: 18 050 |
| --- | --- |

—

gekatalyseerde dieseldeeltjesfilter: 18 050

| — | SCR of ammoniakoxidatiekatalysator (AMOX) op basis van ijzer-zeoliet (Fe-Z): 5 175 |
| --- | --- |

—

SCR of ammoniakoxidatiekatalysator (AMOX) op basis van ijzer-zeoliet (Fe-Z): 5 175

| — | SCR koper-zeoliet (Cu-Z) 11 550 |
| --- | --- |

—

SCR koper-zeoliet (Cu-Z) 11 550

| — | SCR vanadium (V): 5 175 |
| --- | --- |

—

SCR vanadium (V): 5 175

| — | LNT (bewaking van de lean NOx-vanger): 18 050 |
| --- | --- |

—

LNT (bewaking van de lean NOx-vanger): 18 050

T
  r
  = referentietemperatuur, in K.

Formula

  = de temperatuur, in K, in het midden van de temperatuurklasse i waaraan het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing tijdens de gegevensverzamelingsfase is blootgesteld, geregistreerd in het temperatuurkolommendiagram.

Formula

  = de tijd, in uren, die overeenkomt met temperatuur
  Formula
  , bijgesteld op basis van een volledige nuttige levensduur. Als bv. het kolommendiagram 5 uren vertegenwoordigt en de nuttige levensduur 4 000 uren bedraagt volgens tabel 1, worden alle tijdsgegevens die in het kolommendiagram worden ingevoerd, vermenigvuldigd met
  Formula
  .

Formula

  = de equivalente verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan temperatuur
  Formula
  gedurende de periode
  Formula
  .

i
  = het klassenummer, waarbij 1 het nummer is voor de klasse met de laagste temperatuur en n de waarde voor de klasse met de hoogste temperatuur.

2.3.4.   De totale equivalente verouderingstijd moet worden berekend met de volgende formule:

Formule 2:

Formula

waarin:

AT
  = de totale equivalente verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, tijdens de nuttige levensduur, aan temperatuur
  Formula
  gedurende de periode
  Formula
  voor elk van de in het kolommendiagram geregistreerde i-klassen.

Formula

  = de equivalente verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan temperatuur
  Formula
  gedurende de periode
  Formula
  .

i
  = het klassenummer, waarbij 1 het nummer is voor de klasse met de laagste temperatuur en n de waarde voor de klasse met de hoogste temperatuur.

n
  = totaal aantal temperatuurklassen.

2.3.5.   In het in punt 2.2.13 bedoelde geval wordt AT berekend voor elk systeem.

2.4   Accumulatief bedrijfsprogramma

2.4.1.   Algemene voorschriften

2.4.1.1.   Het accumulatief bedrijfsprogramma staat versnelling van de veroudering van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing toe, met gebruikmaking van de tijdens de in punt 2.2 bedoelde gegevensverzamelingsfase verzamelde informatie.

2.4.1.2.   Het accumulatief bedrijfsprogramma bestaat uit een thermisch accumulatief programma en een accumulatief programma voor smeermiddelverbruik overeenkomstig punt 2.4.4.6. De fabrikant kan met instemming van de typegoedkeuringsinstantie het accumulatief programma voor smeermiddelverbruik niet hoeven uit te voeren indien de vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing voorbij een nabehandelingsfilteronderdeel (bv. een dieseldeeltjesfilter) zijn geïnstalleerd. Zowel het thermisch accumulatief programma als het accumulatief programma voor smeermiddelverbruik bestaat uit een herhaling van respectievelijk een reeks thermische reeksen en een reeks smeermiddelverbruiksreeksen.

2.4.1.3.   Indien de vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing in de aanwezigheid van actieve regeneratie werken, wordt de thermische reeks aangevuld met een actieve-regeneratiemodus.

2.4.1.4.   Voor accumulatieve bedrijfsprogramma's die bestaan uit zowel een thermisch accumulatief programma als een accumulatief programma voor smeermiddelverbruik moeten de respectieve reeksen worden afgewisseld, zodat na elke te verrichten thermische reeks de volgende reeks overeenstemt met het smeermiddelverbruik.

2.4.1.5.   Het is toegestaan het accumulatief bedrijfsprogramma tegelijkertijd voor verschillende systemen uit te voeren. In dat geval wordt voor alle systemen een enkel accumulatief bedrijfsprogramma opgesteld.

2.4.2.   Thermisch accumulatief programma

2.4.2.1.   Het thermisch accumulatief programma simuleert het effect van thermische veroudering op de prestatie van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing tot het einde van de levensduur.

2.4.2.2.   De motor die voor het verrichten van het accumulatief bedrijfsprogramma wordt gebruikt, en die is uitgerust met het uitlaatgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, moet gedurende ten minste drie opeenvolgende thermische reeksen draaien zoals vermeld in aanhangsel 4.

2.4.2.3.   De temperaturen worden geregistreerd gedurende ten minste twee thermische reeksen. De eerste reeks, die wordt gedraaid voor het opwarmen van de motor, mag niet in aanmerking worden genomen bij het meten van de temperatuur.

2.4.2.4.   De temperaturen worden gemeten op geschikte plaatsen, die zijn geselecteerd volgens de punten 2.2.6 tot en met 2.2.9, met een minimumfrequentie van één meting per seconde (1 Hz).

2.4.2.5.   De daadwerkelijke verouderingstijd die overeenkomt met de in punt 2.4.2.3 bedoelde thermische reeksen, wordt berekend met de volgende formules:

| Formule 3: |
| --- |

Formule 3:

Formula

| Formule 4: |
| --- |

Formule 4:

Formula

waarin:

Formula

  = de daadwerkelijke verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan temperatuur Ti
  gedurende de seconde i.

Ti

  = de temperatuur, in K, gemeten tijdens de seconde i, in elke thermische reeks.

R
  = de thermische reactiviteit van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing. De fabrikant en de typegoedkeuringsinstantie komen overeen welke waarde voor R wordt gebruikt. Als alternatief kunnen ook de volgende standaardwaarden worden gebruikt:

| — | dieseloxidatiekatalysator (DOK): 18 050 |
| --- | --- |

—

dieseloxidatiekatalysator (DOK): 18 050

| — | gekatalyseerde dieseldeeltjesfilter: 18 050 |
| --- | --- |

—

gekatalyseerde dieseldeeltjesfilter: 18 050

| — | SCR of ammoniakoxidatiekatalysator (AMOX) op basis van ijzer-zeoliet (Fe-Z): 5 175 |
| --- | --- |

—

SCR of ammoniakoxidatiekatalysator (AMOX) op basis van ijzer-zeoliet (Fe-Z): 5 175

| — | SCR koper-zeoliet (Cu-Z) 11 550 |
| --- | --- |

—

SCR koper-zeoliet (Cu-Z) 11 550

| — | SCR vanadium (V): 5 175 |
| --- | --- |

—

SCR vanadium (V): 5 175

| — | LNT (bewaking van de lean NOx-vanger): 18 050 |
| --- | --- |

—

LNT (bewaking van de lean NOx-vanger): 18 050

Tr

  = referentietemperatuur, in K, die dezelfde waarde is als in vergelijking 1.

AE
  = de daadwerkelijke verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan temperatuur gedurende de thermische reeks.

AT
  = de totale equivalente verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, tijdens de nuttige levensduur, aan temperatuur
  Formula
  gedurende de periode
  Formula
  voor elk van de in het kolommendiagram geregistreerde i-klassen.

i
  = nummer van de temperatuurmeting.

p
  = totaal aantal temperatuurmetingen.

nc

  = nummer van de thermische reeks, van de reeksen die voor temperatuurverzameling zijn gebruikt overeenkomstig punt 2.4.2.3.

C
  = totaal aantal thermische reeksen die voor temperatuurverzameling zijn gebruikt.

2.4.2.6.   Het totale aantal thermische reeksen dat in het accumulatieve bedrijfsprogramma wordt opgenomen, wordt bepaald aan de hand van de volgende formule:

Formule 5:

NTS = AT/AE

waarin:

NTS

  = het totaal aantal thermische reeksen dat tijdens het accumulatieve bedrijfsprogramma moet worden uitgevoerd.

AT
  = de totale equivalente verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, tijdens de nuttige levensduur, aan temperatuur
  Formula
  gedurende de periode
  Formula
  voor elk van de in het kolommendiagram geregistreerde i-klassen.

AE
  = de daadwerkelijke verouderingstijd, in uren, die nodig is om, door het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing bloot te stellen aan temperatuur Tr
  , dezelfde veroudering te verkrijgen als de veroudering die voorkomt uit de blootstelling van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan temperatuur gedurende de thermische reeks.

2.4.2.7.   Het is toegestaan om NTS
  te verlagen en bijgevolg het accumulatief bedrijfsprogramma te verkorten, door elk systeem in elke modus van de verouderingscyclus bloot te stellen aan hogere temperaturen door middel van een of meer van de volgende maatregelen:

| a) | het isoleren van de uitlaatpijp; |
| --- | --- |

a)

het isoleren van de uitlaatpijp;

| b) | het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing dichter bij het uitlaatspruitstuk plaatsen; |
| --- | --- |

b)

het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing dichter bij het uitlaatspruitstuk plaatsen;

| c) | het kunstmatig verhogen van de uitlaattemperatuur; |
| --- | --- |

c)

het kunstmatig verhogen van de uitlaattemperatuur;

| d) | het optimaliseren van de motorafstellingen zonder het emissiegedrag van de motor ingrijpend te veranderen. |
| --- | --- |

d)

het optimaliseren van de motorafstellingen zonder het emissiegedrag van de motor ingrijpend te veranderen.

2.4.2.8.   Bij het toepassen van de in de punten 2.4.4.6 en 2.4.4.7 bedoelde maatregelen mag de totale uit NTS
  berekende verouderingstijd niet minder zijn dan 10 % van de in tabel 1 vermelde nuttige levensduur, d.w.z. voertuigcategorie N1 mag geen NTS
  hebben van minder dan 286 thermische reeksen, ervan uitgaande dat elke reeks 1 uur duurt.

2.4.2.9.   Het is toegestaan om NTS
  te verhogen, en bijgevolg de duur van het accumulatief bedrijfsprogramma te verlengen, door de temperaturen in elke modus van de verouderingscyclus te verlagen door middel van een of meer van de volgende maatregelen:

| a) | het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing verder van het uitlaatspruitstuk plaatsen; |
| --- | --- |

a)

het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing verder van het uitlaatspruitstuk plaatsen;

| b) | het kunstmatig verlagen van de uitlaattemperatuur; |
| --- | --- |

b)

het kunstmatig verlagen van de uitlaattemperatuur;

| c) | het optimaliseren van de motorafstellingen. |
| --- | --- |

c)

het optimaliseren van de motorafstellingen.

2.4.2.10.   In het in punt 2.4.1.5 bedoelde geval is het volgende van toepassing:

| 2.4.2.10.1. | NTS
  moet voor ieder systeem hetzelfde zijn, zodat een enkel accumulatief bedrijfsprogramma kan worden opgesteld. |
| --- | --- |

2.4.2.10.1.

NTS
  moet voor ieder systeem hetzelfde zijn, zodat een enkel accumulatief bedrijfsprogramma kan worden opgesteld.

| 2.4.2.10.2. | Om voor elk systeem dezelfde NTS
  te verkrijgen moet voor elk systeem een eerste waarde voor NTS
  worden berekend, met eigen waarden voor AT en AE. |
| --- | --- |

2.4.2.10.2.

Om voor elk systeem dezelfde NTS
  te verkrijgen moet voor elk systeem een eerste waarde voor NTS
  worden berekend, met eigen waarden voor AT en AE.

| 2.4.2.10.3. | Indien de berekende waarden voor NTS
  van elkaar verschillen, kan een of meer van de in de punten 2.4.2.7 tot en met 2.4.2.10 vermelde maatregelen worden toegepast op het systeem of op de systemen waarvoor NTS
  moet worden aangepast, over de in punt 2.4.2.3 vermelde thermische reeksen, om de gemeten Ti
  te beïnvloeden en zodoende de kunstmatige veroudering van de desbetreffende systemen naar wens te versnellen of te vertragen. |
| --- | --- |

2.4.2.10.3.

Indien de berekende waarden voor NTS
  van elkaar verschillen, kan een of meer van de in de punten 2.4.2.7 tot en met 2.4.2.10 vermelde maatregelen worden toegepast op het systeem of op de systemen waarvoor NTS
  moet worden aangepast, over de in punt 2.4.2.3 vermelde thermische reeksen, om de gemeten Ti
  te beïnvloeden en zodoende de kunstmatige veroudering van de desbetreffende systemen naar wens te versnellen of te vertragen.

| 2.4.2.10.4. | De nieuwe waarden voor NTS
  die overeenkomen met de in punt 2.4.2.10.3 verkregen nieuwe temperaturen Ti
  , worden berekend. |
| --- | --- |

2.4.2.10.4.

De nieuwe waarden voor NTS
  die overeenkomen met de in punt 2.4.2.10.3 verkregen nieuwe temperaturen Ti
  , worden berekend.

| 2.4.2.10.5. | De in de punten 2.4.2.10.3 en 2.4.2.10.4 beschreven stappen worden herhaald tot de voor elk systeem verkregen waarden voor NTS
  met elkaar overeenkomen. |
| --- | --- |

2.4.2.10.5.

De in de punten 2.4.2.10.3 en 2.4.2.10.4 beschreven stappen worden herhaald tot de voor elk systeem verkregen waarden voor NTS
  met elkaar overeenkomen.

| 2.4.2.10.6. | De waarden voor Tr
  die worden gebruikt voor het verkrijgen van de verschillende NTS
  in de punten 2.4.2.10.4 en 2.4.2.10.5 moeten dezelfde zijn als de waarden die in de punten 2.3.2 en 2.3.5 worden gebruikt voor het berekenen van AT voor elk systeem. |
| --- | --- |

2.4.2.10.6.

De waarden voor Tr
  die worden gebruikt voor het verkrijgen van de verschillende NTS
  in de punten 2.4.2.10.4 en 2.4.2.10.5 moeten dezelfde zijn als de waarden die in de punten 2.3.2 en 2.3.5 worden gebruikt voor het berekenen van AT voor elk systeem.

2.4.2.11.   Bij een samenstel van vervangingssystemen voor verontreinigingsbeheersing die een systeem vormen in de zin van artikel 3, punt 25, van Richtlijn 2007/46/EG, kan een van de volgende twee opties worden overwogen voor de thermische veroudering van de systemen:

| 2.4.2.11.1. | de systemen binnen de groepering mogen afzonderlijk of gezamenlijk verouderen overeenkomstig punt 2.4.2.10; |
| --- | --- |

2.4.2.11.1.

de systemen binnen de groepering mogen afzonderlijk of gezamenlijk verouderen overeenkomstig punt 2.4.2.10;

| 2.4.2.11.2. | indien het samenstel zodanig is gebouwd dat de systemen niet van elkaar ontkoppeld kunnen worden (bv. DOC + SCR in één eenheid), wordt de thermische veroudering van de groepering verricht met de hoogste NTS. |
| --- | --- |

2.4.2.11.2.

indien het samenstel zodanig is gebouwd dat de systemen niet van elkaar ontkoppeld kunnen worden (bv. DOC + SCR in één eenheid), wordt de thermische veroudering van de groepering verricht met de hoogste NTS.

2.4.3.   Aangepast thermisch accumulatief programma voor systemen die werken in aanwezigheid van actieve regeneratie

2.4.3.1.   In het aangepaste thermisch accumulatief programma voor systemen die werken in aanwezigheid van actieve regeneratie, moet het effect van veroudering vanwege zowel thermische belasting als actieve regeneratie worden gesimuleerd op een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan het einde van de levensduur.

2.4.3.2.   De motor die voor het verrichten van het accumulatief bedrijfsprogramma wordt gebruikt, en die is uitgerust met het uitlaatgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, moet gedurende ten minste drie aangepaste thermische reeksen draaien, waarbij alle reeksen thermische reeksen zijn zoals beschreven in aanhangsel 4, gevolgd door een volledige actieve regeneratie, waarbij de hoogste temperatuur in het nabehandelingssysteem niet lager mag zijn dan de hoogste temperatuur die tijdens de gegevensverzamelingsfase is geregistreerd.

2.4.3.3.   De temperaturen worden geregistreerd gedurende ten minste twee aangepaste thermische reeksen. De eerste reeks, die wordt gedraaid voor het opwarmen van de motor, mag niet in aanmerking worden genomen bij het meten van de temperatuur.

2.4.3.4.   Om de tijd tussen de twee in aanhangsel 4 beschreven thermische reeksen en de daaropvolgende actieve regeneratie zoveel mogelijk te beperken, kan de fabrikant de actieve regeneratie kunstmatig op gang brengen door na elke thermische reeks zoals beschreven in aanhangsel 4 de motor te laten draaien in een stabiele modus waarbij de motor een grote hoeveelheid roet produceert. In dat geval wordt de stabiele modus eveneens als onderdeel van de in punt 2.4.3.2 bedoelde aangepaste thermische reeks beschouwd.

2.4.3.5   De daadwerkelijke verouderingstijd die overeenkomt met elke aangepaste thermische reeks, wordt berekend met de formules 3 en 4.

2.4.3.6.   Het totale aantal aangepaste thermische reeksen dat tijdens het accumulatieve bedrijfsprogramma wordt uitgevoerd, wordt bepaald met formule 5.

2.4.3.7.   Het is toegestaan om NTS te verlagen en bijgevolg de duur van het accumulatief bedrijfsprogramma te verkorten, door de temperaturen tijdens elke modus van de aangepaste thermische reeks te verhogen door middel van een of meer van de in punt 2.4.2.7 beschreven maatregelen.

2.4.3.8.   Naast de in punt 2.4.3.7 bedoelde maatregelen kan NTS
  ook worden verlaagd door de hoogste temperatuur van de actieve regeneratie binnen de aangepaste thermische reeks te verhogen, waarbij de bedtemperatuur in geen enkel geval meer dan 800 oC mag zijn.

2.4.3.9.   
  NTS
  mag nooit minder zijn dan 50 % van het aantal actieve regeneraties waaraan het vervangingssyteem voor verontreinigingsbeheersing tijdens zijn nuttige levensduur wordt onderworpen, berekend met de volgende formule:

Formule 5:

Formula

waarin:

NAR

  = aantal actieve regeneratiereeksen gedurende de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing.

tWHTC

  = equivalent aantal uren dat overeenstemt met de voertuigcategorie waarvoor het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is bedoeld, verkregen uit tabel 1.

tAR

  = duur, in uren, van een actieve regeneratie.

tBAR

  = tijd, in uren, tussen twee opeenvolgende actieve regeneraties.

2.4.3.10.   Indien, als gevolg van de toepassing van het minimumaantal aangepaste thermische reeksen zoals vermeld in punt 2.4.3.9, AE × NTS
  berekend met formule 4, het AT berekend met 2 overschrijdt, mag de duur van elke modus van de thermische reeks zoals vermeld in aanhangsel 4, opgenomen in de aangepaste thermische reeks zoals vermeld in punt 2.4.3.2, proportioneel worden verkort zodat AE × NTS = AT.

2.4.3.11.   Het is toegestaan om NTS
  te verhogen, en bijgevolg de duur van het accumulatief bedrijfsprogramma, door de temperaturen tijdens elke modus van de aangepaste thermische reeks te verlagen door middel van een of meer van de in punt 2.4.2.9 opgenomen maatregelen.

2.4.3.12.   In het in punt 2.4.1.5 bedoelde geval zijn de punten 2.4.2.10 en 2.4.2.11 van toepassing.

2.4.4.   Accumulatief programma voor smeermiddelverbruik

2.4.4.1.   Het accumulatief programma voor smeermiddelverbruik simuleert het effect van als gevolg van smeermiddelverbruik door chemische vergiftiging of restvorming veroorzaakte veroudering op de prestatie van een vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing aan het einde van de levensduur.

2.4.4.2.   Het smeermiddelverbruik, in g/h, wordt bepaald over een minimum van 24 thermische reeksen of een overeenstemmend aantal aangepaste thermische reeksen, door middel van om het even welke geschikte methode, zoals bijvoorbeeld de in aanhangsel 6 beschreven afvoer- en weegmethode. Er moet vers smeermiddel worden gebruikt.

2.4.4.3.   De motor moet zijn uitgerust met een oliecarter met constant volume zodat „aftoppen” niet nodig is, aangezien het oliepeil van invloed is op de snelheid van het olieverbruik. Om het even welke geschikte methode, zoals de in ASTM-norm D7156-09 beschreven methode, mag worden toegepast.

2.4.4.4.   De theoretische duur, in uren, van het thermisch accumulatief bedrijfsprogramma of het aangepaste thermisch accumulatief bedrijfsprogramma, naargelang het geval, die nodig is om hetzelfde smeermiddelverbruik te verkrijgen als het verbruik dat overeenkomt met de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, wordt berekend met de volgende formule:

Formule 6:

Formula

waarin:

tTAS

  = theoretische duur, in uren, van het accumulatief bedrijfsprogramma dat nodig is om hetzelfde smeermiddelverbruik te verkrijgen als het verbruik dat overeenkomt met de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, mits het accumulatief bedrijfsprogramma alleen bestaat uit een reeks opeenvolgende thermische reeksen of opeenvolgende aangepaste thermische reeksen.

LCRWHTC

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.2.15.

tWHTC

  = equivalent aantal uren dat overeenstemt met de voertuigcategorie waarvoor het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is bedoeld, verkregen uit tabel 1.

LCRTAS

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.4.4.2.

2.4.4.5.   Het aantal thermische reeksen of aangepaste thermische reeksen dat overeenstemt met tTAS
  , wordt berekend door de volgende verhouding toe te passen:

Formule 7:

Formula

waarin:

N
  = het aantal thermische reeksen of aangepaste thermische reeksen dat overeenstemt met tTAS.

tTAS

  = theoretische duur, in uren, van het accumulatief bedrijfsprogramma dat nodig is om hetzelfde smeermiddelverbruik te verkrijgen als het verbruik dat overeenkomt met de nuttige levensduur van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing, mits het accumulatief bedrijfsprogramma alleen bestond uit een reeks opeenvolgende thermische reeksen of opeenvolgende aangepaste thermische reeksen.

tTS

  = duur, in uren, van een enkele thermische reeks of aangepaste thermische reeks.

2.4.4.6.   De waarde van N wordt vergeleken met de waarde van NTS
  , berekend volgens punt 2.4.2.6 of, voor systemen die werken in de aanwezigheid van actieve regeneratie, volgens punt 2.4.3.5. Indien N ≤ NTS
  , is het niet nodig om een accumulatief programma voor smeermiddelverbruik toe te voegen aan het thermisch accumulatief programma. Indien N > NTS
  , wordt een accumulatief programma voor smeermiddelverbruik aan het thermisch accumulatief programma toegevoegd.

2.4.4.7.   Het is niet nodig een accumulatief bedrijfsprogramma voor smeermiddelverbruik toe te voegen indien het benodigde smeermiddelverbruik, door het verhogen van het smeermiddelverbruik zoals beschreven in punt 2.4.4.8.4, reeds is bereikt tijdens het uitvoeren van het corresponderende thermisch accumulatief bedrijfsprogramma dat bestaat uit het verrichten van NTS
  thermische reeksen of aangepaste thermische reeksen.

2.4.4.8.   Ontwikkeling van het accumulatief programma voor smeermiddelverbruik

2.4.4.8.1.   Het accumulatief programma voor smeermiddelverbruik bestaat uit een aantal smeermiddelverbruiksreeksen die meermaals worden herhaald, waarbij elke smeermiddelverbruiksreeks wordt afgewisseld met elke thermische reeks of elke aangepaste thermische reeks.

2.4.4.8.2.   Elke smeermiddelverbruiksreeks bestaat uit een stabiele modus met een constante belasting en toerental, waarbij de belasting en het toerental zodanig worden geselecteerd dat het smeermiddelverbruik zo groot mogelijk is en de daadwerkelijke thermische veroudering zo beperkt mogelijk. De modus wordt geselecteerd door de fabrikant, in overeenstemming met de typegoedkeuringsinstantie, op basis van het beste technisch inzicht.

2.4.4.8.3.   De duur van elke smeermiddelverbruiksreeks wordt als volgt bepaald:

| 2.4.4.8.3.1. | De motor moet gedurende een passende periode draaien bij belasting en het toerental die door de fabrikant volgens punt 2.4.4.8.2 zijn bepaald, en het smeermiddelverbruik, in g/h, moet worden bepaald met om het even welke geschikte methode, zoals bijvoorbeeld de in aanhangsel 6 beschreven afvoer- en weegmethode. Verversing van het smeermiddel moet worden gedaan met de aanbevolen tussenpozen. |
| --- | --- |

2.4.4.8.3.1.

De motor moet gedurende een passende periode draaien bij belasting en het toerental die door de fabrikant volgens punt 2.4.4.8.2 zijn bepaald, en het smeermiddelverbruik, in g/h, moet worden bepaald met om het even welke geschikte methode, zoals bijvoorbeeld de in aanhangsel 6 beschreven afvoer- en weegmethode. Verversing van het smeermiddel moet worden gedaan met de aanbevolen tussenpozen.

| 2.4.4.8.3.2. | De duur van elke smeermiddelverbruiksreeks wordt berekend met de volgende formule:
  Formule 8:





  waarin:


  tLS

  = duur, in uren, van een enkele smeermiddelverbruiksreeks.


  LCRWHTC

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.2.15.


  tWHTC

  = equivalent aantal uren dat overeenstemt met de voertuigcategorie waarvoor het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is bedoeld, verkregen uit tabel 1.


  LCRTAS

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.4.4.2.


  LCRLAS

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.4.4.8.3.1.


  tTS

  = duur, in uren, van een enkele thermische reeks, zoals beschreven in aanhangsel 4, of een aangepaste thermische reeks, zoals beschreven in punt 2.4.3.2.


  NTS

  = totaal aantal thermische reeksen of aangepaste thermische reeksen dat tijdens het accumulatief bedrijfsprogramma moet worden uitgevoerd. |
| --- | --- |

2.4.4.8.3.2.

De duur van elke smeermiddelverbruiksreeks wordt berekend met de volgende formule:

Formule 8:

Formula

waarin:

tLS

  = duur, in uren, van een enkele smeermiddelverbruiksreeks.

LCRWHTC

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.2.15.

tWHTC

  = equivalent aantal uren dat overeenstemt met de voertuigcategorie waarvoor het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is bedoeld, verkregen uit tabel 1.

LCRTAS

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.4.4.2.

LCRLAS

  = smeermiddelverbruikssnelheid, in g/h, bepaald volgens punt 2.4.4.8.3.1.

tTS

  = duur, in uren, van een enkele thermische reeks, zoals beschreven in aanhangsel 4, of een aangepaste thermische reeks, zoals beschreven in punt 2.4.3.2.

NTS

  = totaal aantal thermische reeksen of aangepaste thermische reeksen dat tijdens het accumulatief bedrijfsprogramma moet worden uitgevoerd.

2.4.4.8.4.   De snelheid van het smeermiddelverbruik moet altijd onder 0,5 % van de snelheid van het brandstofverbruik van de motor blijven, om buitensporige asophoping aan de voorkant van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing te voorkomen.

2.4.4.8.5.   Het is toegestaan om de door het uitvoeren van de smeermiddelverbruiksreeks veroorzaakte thermische veroudering op te tellen bij de in formule 4 berekende AE.

2.4.5.   Ontwikkeling van het volledige accumulatief bedrijfsprogramma.

2.4.5.1.   In de opbouw van het accumulatief bedrijfsprogramma moet een thermische of aangepaste thermische reeks, naargelang het geval, worden afgewisseld met een smeermiddelverbruiksreeks. Bovengenoemd patroon moet NTS
  maal worden herhaald, waarbij NTS
  de waarde is die berekend is volgens punt 2.4.2 of volgens punt 2.4.3, naargelang het geval. In aanhangsel 7 wordt een voorbeeld van een volledig accumulatief bedrijfsprogramma gegeven. In aanhangsel 8 wordt een stroomschema voor de ontwikkeling van een volledig accumulatief bedrijfsprogramma gegeven.

2.4.6.   Werking van het accumulatief bedrijfsprogramma

2.4.6.1.   De motor, die is uitgerust met het uitlaatgasnabehandelingssysteem waarin het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing is opgenomen, draait het accumulatief bedrijfsprogramma zoals beschreven in punt 2.4.5.1.

2.4.6.2.   De motor die voor het accumulatief bedrijfsprogramma wordt gebruikt, mag verschillen van de motor die wordt gebruikt in de gegevensverzamelingsfase, waarbij die laatste altijd de motor moet zijn waarvoor het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing waarvoor typegoedkeuring moet worden verleend, is ontworpen, en die de emissietests van punt 2.4.3.2 moet ondergaan.

2.4.6.3.   Indien de cilinderinhoud van de voor het accumulatief bedrijfsprogramma gebruikte motor die van de voor de gegevensverzamelingsfase gebruikte motor met 20 % of meer overschrijdt, moet het uitlaatsysteem van de eerste motor zijn voorzien van een omloopsysteem om het uitlaatdebiet van de laatste motor bij de geselecteerde verouderingsvoorwaarden zo goed mogelijk na te bootsen.

2.4.6.4.   In het in punt 2.4.6.2 bedoelde geval moet voor de voor het accumulatief bedrijfsprogramma gebruikte motor typegoedkeuring zijn verleend krachtens Verordening (EG) nr. 595/2009. Indien het geteste systeem of de geteste systemen bedoeld zijn om te worden gemonteerd in een motorsysteem met uitlaatgasrecirculatie (EGR), moet het voor het accumulatief bedrijfsprogramma gebruikte motorsysteem daarnaast ook worden voorzien van EGR. Indien het geteste systeem of de geteste systemen bedoeld zijn om niet te worden gemonteerd in een motorsysteem met EGR, moet het voor het accumulatief bedrijfsprogramma gebruikte motorsysteem evenmin worden voorzien van EGR.

2.4.6.5.   Het smeermiddel en de brandstof die voor het accumulatief bedrijfsprogramma zijn gebruikt, moeten zoveel mogelijk overeenkomen met het smeermiddel en de brandstof die tijdens de in punt 2.2 bedoelde gegevensverzamelingsfase zijn gebruikt. Het smeermiddel moet overeenstemmen met de aanbeveling van de fabrikant van de motor waarvoor het systeem voor verontreinigingsbeheersing is ontworpen. De gebruikte brandstoffen moeten in de handel verkrijgbare brandstoffen zijn die voldoen aan de desbetreffende voorschriften van Richtlijn 98/70/EG. Op verzoek van de fabrikant kunnen ook referentiebrandstoffen die overeenkomen met deze verordening worden gebruikt.

2.4.6.6.   Het smeermiddel wordt voor onderhoud ververst, met tussenpozen die worden bepaald door de fabrikant van de in de gegevensverzamelingsfase gebruikte motor.

2.4.6.7.   In geval van een SCR moet de ureuminjectie worden uitgevoerd volgens de door de fabrikant van het vervangingssysteem voor verontreinigingsbeheersing opgestelde strategie.”.

| 5) | De volgende aanhangsels 4 tot en met 8 worden toegevoegd:


  „Aanhangsel 4

  Reeks voor thermische veroudering









  Modus | Toerental (% van hoog stationair toerental) | Belasting (% voor een opgegeven toerental) | Tijd (s) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 2,92 | 0,58 | 626 |
| 2 | 45,72 | 1,58 | 418 |
| 3 | 38,87 | 3,37 | 300 |
| 4 | 20,23 | 11,36 | 102 |
| 5 | 11,37 | 14,90 | 62 |
| 6 | 32,78 | 18,52 | 370 |
| 7 | 53,12 | 20,19 | 410 |
| 8 | 59,53 | 34,73 | 780 |
| 9 | 78,24 | 54,38 | 132 |
| 10 | 39,07 | 62,85 | 212 |
| 11 | 47,82 | 62,94 | 188 |
| Regeneratiemodus (indien van toepassing) | Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4) | Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4) | Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4) |
| Smeermiddelverbruiksmodus (indien van toepassing) | Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.2 | Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.2 | Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.3 |

5)

De volgende aanhangsels 4 tot en met 8 worden toegevoegd:

„Aanhangsel 4

Reeks voor thermische veroudering

Modus

Toerental (% van hoog stationair toerental)

Belasting (% voor een opgegeven toerental)

Tijd (s)

1

2,92

0,58

626

2

45,72

1,58

418

3

38,87

3,37

300

4

20,23

11,36

102

5

11,37

14,90

62

6

32,78

18,52

370

7

53,12

20,19

410

8

59,53

34,73

780

9

78,24

54,38

132

10

39,07

62,85

212

11

47,82

62,94

188

Regeneratiemodus (indien van toepassing)

Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4)

Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4)

Nog te bepalen (zie punt 2.4.3.4)

Smeermiddelverbruiksmodus (indien van toepassing)

Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.2

Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.2

Nog te bepalen volgens punt 2.4.4.8.3

| Opmerking: | De reeks van de modi 1 tot en met 11 is gesorteerd op oplopende belasting voor een zo hoog mogelijke uitlaatgastemperatuur in de modi met hoge belasting. Met instemming van de typegoedkeuringsinstantie kan deze volgorde worden gewijzigd om de uitlaatgastemperatuur te optimaliseren indien dat tot een lagere daadwerkelijke verouderingstijd kan bijdragen. |
| --- | --- |

Opmerking:

„Aanhangsel 5

Testcyclus voor gegevensverzameling op een rollenbank of op de weg

| Tijd | Toerental | Tijd | Toerental | Tijd | Toerental | Tijd | Toerental | Tijd | Toerental | Tijd | Toerental | Tijd | Toerental |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| s | km/h | s | km/h | s | km/h | s | km/h | s | km/h | s | km/h | s | km/h |
| 1 | 0 | 261 | 22,38 | 521 | 35,46 | 781 | 18,33 | 1 041 | 39,88 | 1 301 | 66,39 | 1 561 | 86,88 |
| 2 | 0 | 262 | 24,75 | 522 | 36,81 | 782 | 18,31 | 1 042 | 41,25 | 1 302 | 66,74 | 1 562 | 86,7 |
| 3 | 0 | 263 | 25,55 | 523 | 37,98 | 783 | 18,05 | 1 043 | 42,07 | 1 303 | 67,43 | 1 563 | 86,81 |
| 4 | 0 | 264 | 25,18 | 524 | 38,84 | 784 | 17,39 | 1 044 | 43,03 | 1 304 | 68,44 | 1 564 | 86,81 |
| 5 | 0 | 265 | 23,94 | 525 | 39,43 | 785 | 16,35 | 1 045 | 44,4 | 1 305 | 69,52 | 1 565 | 86,81 |
| 6 | 0 | 266 | 22,35 | 526 | 39,73 | 786 | 14,71 | 1 046 | 45,14 | 1 306 | 70,53 | 1 566 | 86,81 |
| 7 | 2,35 | 267 | 21,28 | 527 | 39,8 | 787 | 11,71 | 1 047 | 45,44 | 1 307 | 71,47 | 1 567 | 86,99 |
| 8 | 5,57 | 268 | 20,86 | 528 | 39,69 | 788 | 7,81 | 1 048 | 46,13 | 1 308 | 72,32 | 1 568 | 87,03 |
| 9 | 8,18 | 269 | 20,65 | 529 | 39,29 | 789 | 5,25 | 1 049 | 46,79 | 1 309 | 72,89 | 1 569 | 86,92 |
| 10 | 9,37 | 270 | 20,18 | 530 | 38,59 | 790 | 4,62 | 1 050 | 47,45 | 1 310 | 73,07 | 1 570 | 87,1 |
| 11 | 9,86 | 271 | 19,33 | 531 | 37,63 | 791 | 5,62 | 1 051 | 48,68 | 1 311 | 73,03 | 1 571 | 86,85 |
| 12 | 10,18 | 272 | 18,23 | 532 | 36,22 | 792 | 8,24 | 1 052 | 50,13 | 1 312 | 72,94 | 1 572 | 87,14 |
| 13 | 10,38 | 273 | 16,99 | 533 | 34,11 | 793 | 10,98 | 1 053 | 51,16 | 1 313 | 73,01 | 1 573 | 86,96 |
| 14 | 10,57 | 274 | 15,56 | 534 | 31,16 | 794 | 13,15 | 1 054 | 51,37 | 1 314 | 73,44 | 1 574 | 86,85 |
| 15 | 10,95 | 275 | 13,76 | 535 | 27,49 | 795 | 15,47 | 1 055 | 51,3 | 1 315 | 74,19 | 1 575 | 86,77 |
| 16 | 11,56 | 276 | 11,5 | 536 | 23,63 | 796 | 18,19 | 1 056 | 51,15 | 1 316 | 74,81 | 1 576 | 86,81 |
| 17 | 12,22 | 277 | 8,68 | 537 | 20,16 | 797 | 20,79 | 1 057 | 50,88 | 1 317 | 75,01 | 1 577 | 86,85 |
| 18 | 12,97 | 278 | 5,2 | 538 | 17,27 | 798 | 22,5 | 1 058 | 50,63 | 1 318 | 74,99 | 1 578 | 86,74 |
| 19 | 14,33 | 279 | 1,99 | 539 | 14,81 | 799 | 23,19 | 1 059 | 50,2 | 1 319 | 74,79 | 1 579 | 86,81 |
| 20 | 16,38 | 280 | 0 | 540 | 12,59 | 800 | 23,54 | 1 060 | 49,12 | 1 320 | 74,41 | 1 580 | 86,7 |
| 21 | 18,4 | 281 | 0 | 541 | 10,47 | 801 | 24,2 | 1 061 | 48,02 | 1 321 | 74,07 | 1 581 | 86,52 |
| 22 | 19,86 | 282 | 0 | 542 | 8,85 | 802 | 25,17 | 1 062 | 47,7 | 1 322 | 73,77 | 1 582 | 86,7 |
| 23 | 20,85 | 283 | 0,5 | 543 | 8,16 | 803 | 26,28 | 1 063 | 47,93 | 1 323 | 73,38 | 1 583 | 86,74 |
| 24 | 21,52 | 284 | 0,57 | 544 | 8,95 | 804 | 27,69 | 1 064 | 48,57 | 1 324 | 72,79 | 1 584 | 86,81 |
| 25 | 21,89 | 285 | 0,6 | 545 | 11,3 | 805 | 29,72 | 1 065 | 48,88 | 1 325 | 71,95 | 1 585 | 86,85 |
| 26 | 21,98 | 286 | 0,58 | 546 | 14,11 | 806 | 32,17 | 1 066 | 49,03 | 1 326 | 71,06 | 1 586 | 86,92 |
| 27 | 21,91 | 287 | 0 | 547 | 15,91 | 807 | 34,22 | 1 067 | 48,94 | 1 327 | 70,45 | 1 587 | 86,88 |
| 28 | 21,68 | 288 | 0 | 548 | 16,57 | 808 | 35,31 | 1 068 | 48,32 | 1 328 | 70,23 | 1 588 | 86,85 |
| 29 | 21,21 | 289 | 0 | 549 | 16,73 | 809 | 35,74 | 1 069 | 47,97 | 1 329 | 70,24 | 1 589 | 87,1 |
| 30 | 20,44 | 290 | 0 | 550 | 17,24 | 810 | 36,23 | 1 070 | 47,92 | 1 330 | 70,32 | 1 590 | 86,81 |
| 31 | 19,24 | 291 | 0 | 551 | 18,45 | 811 | 37,34 | 1 071 | 47,54 | 1 331 | 70,3 | 1 591 | 86,99 |
| 32 | 17,57 | 292 | 0 | 552 | 20,09 | 812 | 39,05 | 1 072 | 46,79 | 1 332 | 70,05 | 1 592 | 86,81 |
| 33 | 15,53 | 293 | 0 | 553 | 21,63 | 813 | 40,76 | 1 073 | 46,13 | 1 333 | 69,66 | 1 593 | 87,14 |
| 34 | 13,77 | 294 | 0 | 554 | 22,78 | 814 | 41,82 | 1 074 | 45,73 | 1 334 | 69,26 | 1 594 | 86,81 |
| 35 | 12,95 | 295 | 0 | 555 | 23,59 | 815 | 42,12 | 1 075 | 45,17 | 1 335 | 68,73 | 1 595 | 86,85 |
| 36 | 12,95 | 296 | 0 | 556 | 24,23 | 816 | 42,08 | 1 076 | 44,43 | 1 336 | 67,88 | 1 596 | 87,03 |
| 37 | 13,35 | 297 | 0 | 557 | 24,9 | 817 | 42,27 | 1 077 | 43,59 | 1 337 | 66,68 | 1 597 | 86,92 |
| 38 | 13,75 | 298 | 0 | 558 | 25,72 | 818 | 43,03 | 1 078 | 42,68 | 1 338 | 65,29 | 1 598 | 87,14 |
| 39 | 13,82 | 299 | 0 | 559 | 26,77 | 819 | 44,14 | 1 079 | 41,89 | 1 339 | 63,95 | 1 599 | 86,92 |
| 40 | 13,41 | 300 | 0 | 560 | 28,01 | 820 | 45,13 | 1 080 | 41,09 | 1 340 | 62,84 | 1 600 | 87,03 |
| 41 | 12,26 | 301 | 0 | 561 | 29,23 | 821 | 45,84 | 1 081 | 40,38 | 1 341 | 62,21 | 1 601 | 86,99 |
| 42 | 9,82 | 302 | 0 | 562 | 30,06 | 822 | 46,4 | 1 082 | 39,99 | 1 342 | 62,04 | 1 602 | 86,96 |
| 43 | 5,96 | 303 | 0 | 563 | 30,31 | 823 | 46,89 | 1 083 | 39,84 | 1 343 | 62,26 | 1 603 | 87,03 |
| 44 | 2,2 | 304 | 0 | 564 | 30,29 | 824 | 47,34 | 1 084 | 39,46 | 1 344 | 62,87 | 1 604 | 86,85 |
| 45 | 0 | 305 | 0 | 565 | 30,05 | 825 | 47,66 | 1 085 | 39,15 | 1 345 | 63,55 | 1 605 | 87,1 |
| 46 | 0 | 306 | 0 | 566 | 29,44 | 826 | 47,77 | 1 086 | 38,9 | 1 346 | 64,12 | 1 606 | 86,81 |
| 47 | 0 | 307 | 0 | 567 | 28,6 | 827 | 47,78 | 1 087 | 38,67 | 1 347 | 64,73 | 1 607 | 87,03 |
| 48 | 0 | 308 | 0 | 568 | 27,63 | 828 | 47,64 | 1 088 | 39,03 | 1 348 | 65,45 | 1 608 | 86,77 |
| 49 | 0 | 309 | 0 | 569 | 26,66 | 829 | 47,23 | 1 089 | 40,37 | 1 349 | 66,18 | 1 609 | 86,99 |
| 50 | 1,87 | 310 | 0 | 570 | 26,03 | 830 | 46,66 | 1 090 | 41,03 | 1 350 | 66,97 | 1 610 | 86,96 |
| 51 | 4,97 | 311 | 0 | 571 | 25,85 | 831 | 46,08 | 1 091 | 40,76 | 1 351 | 67,85 | 1 611 | 86,96 |
| 52 | 8,4 | 312 | 0 | 572 | 26,14 | 832 | 45,45 | 1 092 | 40,02 | 1 352 | 68,74 | 1 612 | 87,07 |
| 53 | 9,9 | 313 | 0 | 573 | 27,08 | 833 | 44,69 | 1 093 | 39,6 | 1 353 | 69,45 | 1 613 | 86,96 |
| 54 | 11,42 | 314 | 0 | 574 | 28,42 | 834 | 43,73 | 1 094 | 39,37 | 1 354 | 69,92 | 1 614 | 86,92 |
| 55 | 15,11 | 315 | 0 | 575 | 29,61 | 835 | 42,55 | 1 095 | 38,84 | 1 355 | 70,24 | 1 615 | 87,07 |
| 56 | 18,46 | 316 | 0 | 576 | 30,46 | 836 | 41,14 | 1 096 | 37,93 | 1 356 | 70,49 | 1 616 | 86,92 |
| 57 | 20,21 | 317 | 0 | 577 | 30,99 | 837 | 39,56 | 1 097 | 37,19 | 1 357 | 70,63 | 1 617 | 87,14 |
| 58 | 22,13 | 318 | 0 | 578 | 31,33 | 838 | 37,93 | 1 098 | 36,21 | 1 358 | 70,68 | 1 618 | 86,96 |
| 59 | 24,17 | 319 | 0 | 579 | 31,65 | 839 | 36,69 | 1 099 | 35,32 | 1 359 | 70,65 | 1 619 | 87,03 |
| 60 | 25,56 | 320 | 0 | 580 | 32,02 | 840 | 36,27 | 1 100 | 35,56 | 1 360 | 70,49 | 1 620 | 86,85 |
| 61 | 26,97 | 321 | 0 | 581 | 32,39 | 841 | 36,42 | 1 101 | 36,96 | 1 361 | 70,09 | 1 621 | 86,77 |
| 62 | 28,83 | 322 | 0 | 582 | 32,68 | 842 | 37,14 | 1 102 | 38,12 | 1 362 | 69,35 | 1 622 | 87,1 |
| 63 | 31,05 | 323 | 0 | 583 | 32,84 | 843 | 38,13 | 1 103 | 38,71 | 1 363 | 68,27 | 1 623 | 86,92 |
| 64 | 33,72 | 324 | 3,01 | 584 | 32,93 | 844 | 38,55 | 1 104 | 39,26 | 1 364 | 67,09 | 1 624 | 87,07 |
| 65 | 36 | 325 | 8,14 | 585 | 33,22 | 845 | 38,42 | 1 105 | 40,64 | 1 365 | 65,96 | 1 625 | 86,85 |
| 66 | 37,91 | 326 | 13,88 | 586 | 33,89 | 846 | 37,89 | 1 106 | 43,09 | 1 366 | 64,87 | 1 626 | 86,81 |
| 67 | 39,65 | 327 | 18,08 | 587 | 34,96 | 847 | 36,89 | 1 107 | 44,83 | 1 367 | 63,79 | 1 627 | 87,14 |
| 68 | 41,23 | 328 | 20,01 | 588 | 36,28 | 848 | 35,53 | 1 108 | 45,33 | 1 368 | 62,82 | 1 628 | 86,77 |
| 69 | 42,85 | 329 | 20,3 | 589 | 37,58 | 849 | 34,01 | 1 109 | 45,24 | 1 369 | 63,03 | 1 629 | 87,03 |
| 70 | 44,1 | 330 | 19,53 | 590 | 38,58 | 850 | 32,88 | 1 110 | 45,14 | 1 370 | 63,62 | 1 630 | 86,96 |
| 71 | 44,37 | 331 | 17,92 | 591 | 39,1 | 851 | 32,52 | 1 111 | 45,06 | 1 371 | 64,8 | 1 631 | 87,1 |
| 72 | 44,3 | 332 | 16,17 | 592 | 39,22 | 852 | 32,7 | 1 112 | 44,82 | 1 372 | 65,5 | 1 632 | 86,99 |
| 73 | 44,17 | 333 | 14,55 | 593 | 39,11 | 853 | 33,48 | 1 113 | 44,53 | 1 373 | 65,33 | 1 633 | 86,92 |
| 74 | 44,13 | 334 | 12,92 | 594 | 38,8 | 854 | 34,97 | 1 114 | 44,77 | 1 374 | 63,83 | 1 634 | 87,1 |
| 75 | 44,17 | 335 | 11,07 | 595 | 38,31 | 855 | 36,78 | 1 115 | 45,6 | 1 375 | 62,44 | 1 635 | 86,85 |
| 76 | 44,51 | 336 | 8,54 | 596 | 37,73 | 856 | 38,64 | 1 116 | 46,28 | 1 376 | 61,2 | 1 636 | 86,92 |
| 77 | 45,16 | 337 | 5,15 | 597 | 37,24 | 857 | 40,48 | 1 117 | 47,18 | 1 377 | 59,58 | 1 637 | 86,77 |
| 78 | 45,64 | 338 | 1,96 | 598 | 37,06 | 858 | 42,34 | 1 118 | 48,49 | 1 378 | 57,68 | 1 638 | 86,88 |
| 79 | 46,16 | 339 | 0 | 599 | 37,1 | 859 | 44,16 | 1 119 | 49,42 | 1 379 | 56,4 | 1 639 | 86,63 |
| 80 | 46,99 | 340 | 0 | 600 | 37,42 | 860 | 45,9 | 1 120 | 49,56 | 1 380 | 54,82 | 1 640 | 86,85 |
| 81 | 48,19 | 341 | 0 | 601 | 38,17 | 861 | 47,55 | 1 121 | 49,47 | 1 381 | 52,77 | 1 641 | 86,63 |
| 82 | 49,32 | 342 | 0 | 602 | 39,19 | 862 | 49,09 | 1 122 | 49,28 | 1 382 | 52,22 | 1 642 | 86,77 |
| 83 | 49,7 | 343 | 0 | 603 | 40,31 | 863 | 50,42 | 1 123 | 48,58 | 1 383 | 52,48 | 1 643 | 86,77 |
| 84 | 49,5 | 344 | 0 | 604 | 41,46 | 864 | 51,49 | 1 124 | 48,03 | 1 384 | 52,74 | 1 644 | 86,55 |
| 85 | 48,98 | 345 | 0 | 605 | 42,44 | 865 | 52,23 | 1 125 | 48,2 | 1 385 | 53,14 | 1 645 | 86,59 |
| 86 | 48,65 | 346 | 0 | 606 | 42,95 | 866 | 52,58 | 1 126 | 48,72 | 1 386 | 53,03 | 1 646 | 86,55 |
| 87 | 48,65 | 347 | 0 | 607 | 42,9 | 867 | 52,63 | 1 127 | 48,91 | 1 387 | 52,55 | 1 647 | 86,7 |
| 88 | 48,87 | 348 | 0 | 608 | 42,43 | 868 | 52,49 | 1 128 | 48,93 | 1 388 | 52,19 | 1 648 | 86,44 |
| 89 | 48,97 | 349 | 0 | 609 | 41,74 | 869 | 52,19 | 1 129 | 49,05 | 1 389 | 51,09 | 1 649 | 86,7 |
| 90 | 48,96 | 350 | 0 | 610 | 41,04 | 870 | 51,82 | 1 130 | 49,23 | 1 390 | 49,88 | 1 650 | 86,55 |
| 91 | 49,15 | 351 | 0 | 611 | 40,49 | 871 | 51,43 | 1 131 | 49,28 | 1 391 | 49,37 | 1 651 | 86,33 |
| 92 | 49,51 | 352 | 0 | 612 | 40,8 | 872 | 51,02 | 1 132 | 48,84 | 1 392 | 49,26 | 1 652 | 86,48 |
| 93 | 49,74 | 353 | 0 | 613 | 41,66 | 873 | 50,61 | 1 133 | 48,12 | 1 393 | 49,37 | 1 653 | 86,19 |
| 94 | 50,31 | 354 | 0,9 | 614 | 42,48 | 874 | 50,26 | 1 134 | 47,8 | 1 394 | 49,88 | 1 654 | 86,37 |
| 95 | 50,78 | 355 | 2 | 615 | 42,78 | 875 | 50,06 | 1 135 | 47,42 | 1 395 | 50,25 | 1 655 | 86,59 |
| 96 | 50,75 | 356 | 4,08 | 616 | 42,39 | 876 | 49,97 | 1 136 | 45,98 | 1 396 | 50,17 | 1 656 | 86,55 |
| 97 | 50,78 | 357 | 7,07 | 617 | 40,78 | 877 | 49,67 | 1 137 | 42,96 | 1 397 | 50,5 | 1 657 | 86,7 |
| 98 | 51,21 | 358 | 10,25 | 618 | 37,72 | 878 | 48,86 | 1 138 | 39,38 | 1 398 | 50,83 | 1 658 | 86,63 |
| 99 | 51,6 | 359 | 12,77 | 619 | 33,29 | 879 | 47,53 | 1 139 | 35,82 | 1 399 | 51,23 | 1 659 | 86,55 |
| 100 | 51,89 | 360 | 14,44 | 620 | 27,66 | 880 | 45,82 | 1 140 | 31,85 | 1 400 | 51,67 | 1 660 | 86,59 |
| 101 | 52,04 | 361 | 15,73 | 621 | 21,43 | 881 | 43,66 | 1 141 | 26,87 | 1 401 | 51,53 | 1 661 | 86,55 |
| 102 | 51,99 | 362 | 17,23 | 622 | 15,62 | 882 | 40,91 | 1 142 | 21,41 | 1 402 | 50,17 | 1 662 | 86,7 |
| 103 | 51,99 | 363 | 19,04 | 623 | 11,51 | 883 | 37,78 | 1 143 | 16,41 | 1 403 | 49,99 | 1 663 | 86,55 |
| 104 | 52,36 | 364 | 20,96 | 624 | 9,69 | 884 | 34,89 | 1 144 | 12,56 | 1 404 | 50,32 | 1 664 | 86,7 |
| 105 | 52,58 | 365 | 22,94 | 625 | 9,46 | 885 | 32,69 | 1 145 | 10,41 | 1 405 | 51,05 | 1 665 | 86,52 |
| 106 | 52,47 | 366 | 25,05 | 626 | 10,21 | 886 | 30,99 | 1 146 | 9,07 | 1 406 | 51,45 | 1 666 | 86,85 |
| 107 | 52,03 | 367 | 27,31 | 627 | 11,78 | 887 | 29,31 | 1 147 | 7,69 | 1 407 | 52 | 1 667 | 86,55 |
| 108 | 51,46 | 368 | 29,54 | 628 | 13,6 | 888 | 27,29 | 1 148 | 6,28 | 1 408 | 52,3 | 1 668 | 86,81 |
| 109 | 51,31 | 369 | 31,52 | 629 | 15,33 | 889 | 24,79 | 1 149 | 5,08 | 1 409 | 52,22 | 1 669 | 86,74 |
| 110 | 51,45 | 370 | 33,19 | 630 | 17,12 | 890 | 21,78 | 1 150 | 4,32 | 1 410 | 52,66 | 1 670 | 86,63 |
| 111 | 51,48 | 371 | 34,67 | 631 | 18,98 | 891 | 18,51 | 1 151 | 3,32 | 1 411 | 53,18 | 1 671 | 86,77 |
| 112 | 51,29 | 372 | 36,13 | 632 | 20,73 | 892 | 15,1 | 1 152 | 1,92 | 1 412 | 53,8 | 1 672 | 87,03 |
| 113 | 51,12 | 373 | 37,63 | 633 | 22,17 | 893 | 11,06 | 1 153 | 1,07 | 1 413 | 54,53 | 1 673 | 87,07 |
| 114 | 50,96 | 374 | 39,07 | 634 | 23,29 | 894 | 6,28 | 1 154 | 0,66 | 1 414 | 55,37 | 1 674 | 86,92 |
| 115 | 50,81 | 375 | 40,08 | 635 | 24,19 | 895 | 2,24 | 1 155 | 0 | 1 415 | 56,29 | 1 675 | 87,07 |
| 116 | 50,86 | 376 | 40,44 | 636 | 24,97 | 896 | 0 | 1 156 | 0 | 1 416 | 57,31 | 1 676 | 87,18 |
| 117 | 51,34 | 377 | 40,26 | 637 | 25,6 | 897 | 0 | 1 157 | 0 | 1 417 | 57,94 | 1 677 | 87,32 |
| 118 | 51,68 | 378 | 39,29 | 638 | 25,96 | 898 | 0 | 1 158 | 0 | 1 418 | 57,86 | 1 678 | 87,36 |
| 119 | 51,58 | 379 | 37,23 | 639 | 25,86 | 899 | 0 | 1 159 | 0 | 1 419 | 57,75 | 1 679 | 87,29 |
| 120 | 51,36 | 380 | 34,14 | 640 | 24,69 | 900 | 0 | 1 160 | 0 | 1 420 | 58,67 | 1 680 | 87,58 |
| 121 | 51,39 | 381 | 30,18 | 641 | 21,85 | 901 | 0 | 1 161 | 0 | 1 421 | 59,4 | 1 681 | 87,61 |
| 122 | 50,98 | 382 | 25,71 | 642 | 17,45 | 902 | 2,56 | 1 162 | 0 | 1 422 | 59,69 | 1 682 | 87,76 |
| 123 | 48,63 | 383 | 21,58 | 643 | 12,34 | 903 | 4,81 | 1 163 | 0 | 1 423 | 60,02 | 1 683 | 87,65 |
| 124 | 44,83 | 384 | 18,5 | 644 | 7,59 | 904 | 6,38 | 1 164 | 0 | 1 424 | 60,21 | 1 684 | 87,61 |
| 125 | 40,3 | 385 | 16,56 | 645 | 4 | 905 | 8,62 | 1 165 | 0 | 1 425 | 60,83 | 1 685 | 87,65 |
| 126 | 35,65 | 386 | 15,39 | 646 | 1,76 | 906 | 10,37 | 1 166 | 0 | 1 426 | 61,16 | 1 686 | 87,65 |
| 127 | 30,23 | 387 | 14,77 | 647 | 0 | 907 | 11,17 | 1 167 | 0 | 1 427 | 61,6 | 1 687 | 87,76 |
| 128 | 24,08 | 388 | 14,58 | 648 | 0 | 908 | 13,32 | 1 168 | 0 | 1 428 | 62,15 | 1 688 | 87,76 |
| 129 | 18,96 | 389 | 14,72 | 649 | 0 | 909 | 15,94 | 1 169 | 0 | 1 429 | 62,7 | 1 689 | 87,8 |
| 130 | 14,19 | 390 | 15,44 | 650 | 0 | 910 | 16,89 | 1 170 | 0 | 1 430 | 63,65 | 1 690 | 87,72 |
| 131 | 8,72 | 391 | 16,92 | 651 | 0 | 911 | 17,13 | 1 171 | 0 | 1 431 | 64,27 | 1 691 | 87,69 |
| 132 | 3,41 | 392 | 18,69 | 652 | 0 | 912 | 18,04 | 1 172 | 0 | 1 432 | 64,31 | 1 692 | 87,54 |
| 133 | 0,64 | 393 | 20,26 | 653 | 0 | 913 | 19,96 | 1 173 | 0 | 1 433 | 64,13 | 1 693 | 87,76 |
| 134 | 0 | 394 | 21,63 | 654 | 0 | 914 | 22,05 | 1 174 | 0 | 1 434 | 64,27 | 1 694 | 87,5 |
| 135 | 0 | 395 | 22,91 | 655 | 0 | 915 | 23,65 | 1 175 | 0 | 1 435 | 65,22 | 1 695 | 87,43 |
| 136 | 0 | 396 | 24,13 | 656 | 0 | 916 | 25,72 | 1 176 | 0 | 1 436 | 66,25 | 1 696 | 87,47 |
| 137 | 0 | 397 | 25,18 | 657 | 0 | 917 | 28,62 | 1 177 | 0 | 1 437 | 67,09 | 1 697 | 87,5 |
| 138 | 0 | 398 | 26,16 | 658 | 2,96 | 918 | 31,99 | 1 178 | 0 | 1 438 | 68,37 | 1 698 | 87,5 |
| 139 | 0 | 399 | 27,41 | 659 | 7,9 | 919 | 35,07 | 1 179 | 0 | 1 439 | 69,36 | 1 699 | 87,18 |
| 140 | 0 | 400 | 29,18 | 660 | 13,49 | 920 | 37,42 | 1 180 | 0 | 1 440 | 70,57 | 1 700 | 87,36 |
| 141 | 0 | 401 | 31,36 | 661 | 18,36 | 921 | 39,65 | 1 181 | 0 | 1 441 | 71,89 | 1 701 | 87,29 |
| 142 | 0,63 | 402 | 33,51 | 662 | 22,59 | 922 | 41,78 | 1 182 | 0 | 1 442 | 73,35 | 1 702 | 87,18 |
| 143 | 1,56 | 403 | 35,33 | 663 | 26,26 | 923 | 43,04 | 1 183 | 0 | 1 443 | 74,64 | 1 703 | 86,92 |
| 144 | 2,99 | 404 | 36,94 | 664 | 29,4 | 924 | 43,55 | 1 184 | 0 | 1 444 | 75,81 | 1 704 | 87,36 |
| 145 | 4,5 | 405 | 38,6 | 665 | 32,23 | 925 | 42,97 | 1 185 | 0 | 1 445 | 77,24 | 1 705 | 87,03 |
| 146 | 5,39 | 406 | 40,44 | 666 | 34,91 | 926 | 41,08 | 1 186 | 0 | 1 446 | 78,63 | 1 706 | 87,07 |
| 147 | 5,59 | 407 | 42,29 | 667 | 37,39 | 927 | 40,38 | 1 187 | 0 | 1 447 | 79,32 | 1 707 | 87,29 |
| 148 | 5,45 | 408 | 43,73 | 668 | 39,61 | 928 | 40,43 | 1 188 | 0 | 1 448 | 80,2 | 1 708 | 86,99 |
| 149 | 5,2 | 409 | 44,47 | 669 | 41,61 | 929 | 40,4 | 1 189 | 0 | 1 449 | 81,67 | 1 709 | 87,25 |
| 150 | 4,98 | 410 | 44,62 | 670 | 43,51 | 930 | 40,25 | 1 190 | 0 | 1 450 | 82,11 | 1 710 | 87,14 |
| 151 | 4,61 | 411 | 44,41 | 671 | 45,36 | 931 | 40,32 | 1 191 | 0 | 1 451 | 82,91 | 1 711 | 86,96 |
| 152 | 3,89 | 412 | 43,96 | 672 | 47,17 | 932 | 40,8 | 1 192 | 0 | 1 452 | 83,43 | 1 712 | 87,14 |
| 153 | 3,21 | 413 | 43,41 | 673 | 48,95 | 933 | 41,71 | 1 193 | 0 | 1 453 | 83,79 | 1 713 | 87,07 |
| 154 | 2,98 | 414 | 42,83 | 674 | 50,73 | 934 | 43,16 | 1 194 | 0 | 1 454 | 83,5 | 1 714 | 86,92 |
| 155 | 3,31 | 415 | 42,15 | 675 | 52,36 | 935 | 44,84 | 1 195 | 0 | 1 455 | 84,01 | 1 715 | 86,88 |
| 156 | 4,18 | 416 | 41,28 | 676 | 53,74 | 936 | 46,42 | 1 196 | 1,54 | 1 456 | 83,43 | 1 716 | 86,85 |
| 157 | 5,07 | 417 | 40,17 | 677 | 55,02 | 937 | 47,91 | 1 197 | 4,85 | 1 457 | 82,99 | 1 717 | 86,92 |
| 158 | 5,52 | 418 | 38,9 | 678 | 56,24 | 938 | 49,08 | 1 198 | 9,06 | 1 458 | 82,77 | 1 718 | 86,81 |
| 159 | 5,73 | 419 | 37,59 | 679 | 57,29 | 939 | 49,66 | 1 199 | 11,8 | 1 459 | 82,33 | 1 719 | 86,88 |
| 160 | 6,06 | 420 | 36,39 | 680 | 58,18 | 940 | 50,15 | 1 200 | 12,42 | 1 460 | 81,78 | 1 720 | 86,66 |
| 161 | 6,76 | 421 | 35,33 | 681 | 58,95 | 941 | 50,94 | 1 201 | 12,07 | 1 461 | 81,81 | 1 721 | 86,92 |
| 162 | 7,7 | 422 | 34,3 | 682 | 59,49 | 942 | 51,69 | 1 202 | 11,64 | 1 462 | 81,05 | 1 722 | 86,48 |
| 163 | 8,34 | 423 | 33,07 | 683 | 59,86 | 943 | 53,5 | 1 203 | 11,69 | 1 463 | 80,72 | 1 723 | 86,66 |
| 164 | 8,51 | 424 | 31,41 | 684 | 60,3 | 944 | 55,9 | 1 204 | 12,91 | 1 464 | 80,61 | 1 724 | 86,74 |
| 165 | 8,22 | 425 | 29,18 | 685 | 61,01 | 945 | 57,11 | 1 205 | 15,58 | 1 465 | 80,46 | 1 725 | 86,37 |
| 166 | 7,22 | 426 | 26,41 | 686 | 61,96 | 946 | 57,88 | 1 206 | 18,69 | 1 466 | 80,42 | 1 726 | 86,48 |
| 167 | 5,82 | 427 | 23,4 | 687 | 63,05 | 947 | 58,63 | 1 207 | 21,04 | 1 467 | 80,42 | 1 727 | 86,33 |
| 168 | 4,75 | 428 | 20,9 | 688 | 64,16 | 948 | 58,75 | 1 208 | 22,62 | 1 468 | 80,24 | 1 728 | 86,3 |
| 169 | 4,24 | 429 | 19,59 | 689 | 65,14 | 949 | 58,26 | 1 209 | 24,34 | 1 469 | 80,13 | 1 729 | 86,44 |
| 170 | 4,05 | 430 | 19,36 | 690 | 65,85 | 950 | 58,03 | 1 210 | 26,74 | 1 470 | 80,39 | 1 730 | 86,33 |
| 171 | 3,98 | 431 | 19,79 | 691 | 66,22 | 951 | 58,28 | 1 211 | 29,62 | 1 471 | 80,72 | 1 731 | 86 |
| 172 | 3,91 | 432 | 20,43 | 692 | 66,12 | 952 | 58,67 | 1 212 | 32,65 | 1 472 | 81,01 | 1 732 | 86,33 |
| 173 | 3,86 | 433 | 20,71 | 693 | 65,01 | 953 | 58,76 | 1 213 | 35,57 | 1 473 | 81,52 | 1 733 | 86,22 |
| 174 | 4,17 | 434 | 20,56 | 694 | 62,22 | 954 | 58,82 | 1 214 | 38,07 | 1 474 | 82,4 | 1 734 | 86,08 |
| 175 | 5,32 | 435 | 19,96 | 695 | 57,44 | 955 | 59,09 | 1 215 | 39,71 | 1 475 | 83,21 | 1 735 | 86,22 |
| 176 | 7,53 | 436 | 20,22 | 696 | 51,47 | 956 | 59,38 | 1 216 | 40,36 | 1 476 | 84,05 | 1 736 | 86,33 |
| 177 | 10,89 | 437 | 21,48 | 697 | 45,98 | 957 | 59,72 | 1 217 | 40,6 | 1 477 | 84,85 | 1 737 | 86,33 |
| 178 | 14,81 | 438 | 23,67 | 698 | 41,72 | 958 | 60,04 | 1 218 | 41,15 | 1 478 | 85,42 | 1 738 | 86,26 |
| 179 | 17,56 | 439 | 26,09 | 699 | 38,22 | 959 | 60,13 | 1 219 | 42,23 | 1 479 | 86,18 | 1 739 | 86,48 |
| 180 | 18,38 | 440 | 28,16 | 700 | 34,65 | 960 | 59,33 | 1 220 | 43,61 | 1 480 | 86,45 | 1 740 | 86,48 |
| 181 | 17,49 | 441 | 29,75 | 701 | 30,65 | 961 | 58,52 | 1 221 | 45,08 | 1 481 | 86,64 | 1 741 | 86,55 |
| 182 | 15,18 | 442 | 30,97 | 702 | 26,46 | 962 | 57,82 | 1 222 | 46,58 | 1 482 | 86,57 | 1 742 | 86,66 |
| 183 | 13,08 | 443 | 31,99 | 703 | 22,32 | 963 | 56,68 | 1 223 | 48,13 | 1 483 | 86,43 | 1 743 | 86,66 |
| 184 | 12,23 | 444 | 32,84 | 704 | 18,15 | 964 | 55,36 | 1 224 | 49,7 | 1 484 | 86,58 | 1 744 | 86,59 |
| 185 | 12,03 | 445 | 33,33 | 705 | 13,79 | 965 | 54,63 | 1 225 | 51,27 | 1 485 | 86,8 | 1 745 | 86,55 |
| 186 | 11,72 | 446 | 33,45 | 706 | 9,29 | 966 | 54,04 | 1 226 | 52,8 | 1 486 | 86,65 | 1 746 | 86,74 |
| 187 | 10,69 | 447 | 33,27 | 707 | 4,98 | 967 | 53,15 | 1 227 | 54,3 | 1 487 | 86,14 | 1 747 | 86,21 |
| 188 | 8,68 | 448 | 32,66 | 708 | 1,71 | 968 | 52,02 | 1 228 | 55,8 | 1 488 | 86,36 | 1 748 | 85,96 |
| 189 | 6,2 | 449 | 31,73 | 709 | 0 | 969 | 51,37 | 1 229 | 57,29 | 1 489 | 86,32 | 1 749 | 85,5 |
| 190 | 4,07 | 450 | 30,58 | 710 | 0 | 970 | 51,41 | 1 230 | 58,73 | 1 490 | 86,25 | 1 750 | 84,77 |
| 191 | 2,65 | 451 | 29,2 | 711 | 0 | 971 | 52,2 | 1 231 | 60,12 | 1 491 | 85,92 | 1 751 | 84,65 |
| 192 | 1,92 | 452 | 27,56 | 712 | 0 | 972 | 53,52 | 1 232 | 61,5 | 1 492 | 86,14 | 1 752 | 84,1 |
| 193 | 1,69 | 453 | 25,71 | 713 | 0 | 973 | 54,34 | 1 233 | 62,94 | 1 493 | 86,36 | 1 753 | 83,46 |
| 194 | 1,68 | 454 | 23,76 | 714 | 0 | 974 | 54,59 | 1 234 | 64,39 | 1 494 | 86,25 | 1 754 | 82,77 |
| 195 | 1,66 | 455 | 21,87 | 715 | 0 | 975 | 54,92 | 1 235 | 65,52 | 1 495 | 86,5 | 1 755 | 81,78 |
| 196 | 1,53 | 456 | 20,15 | 716 | 0 | 976 | 55,69 | 1 236 | 66,07 | 1 496 | 86,14 | 1 756 | 81,16 |
| 197 | 1,3 | 457 | 18,38 | 717 | 0 | 977 | 56,51 | 1 237 | 66,19 | 1 497 | 86,29 | 1 757 | 80,42 |
| 198 | 1 | 458 | 15,93 | 718 | 0 | 978 | 56,73 | 1 238 | 66,19 | 1 498 | 86,4 | 1 758 | 79,21 |
| 199 | 0,77 | 459 | 12,33 | 719 | 0 | 979 | 56,33 | 1 239 | 66,43 | 1 499 | 86,36 | 1 759 | 78,48 |
| 200 | 0,63 | 460 | 7,99 | 720 | 0 | 980 | 55,38 | 1 240 | 67,07 | 1 500 | 85,63 | 1 760 | 77,49 |
| 201 | 0,59 | 461 | 4,19 | 721 | 0 | 981 | 54,99 | 1 241 | 68,04 | 1 501 | 86,03 | 1 761 | 76,69 |
| 202 | 0,59 | 462 | 1,77 | 722 | 0 | 982 | 54,75 | 1 242 | 69,12 | 1 502 | 85,92 | 1 762 | 75,92 |
| 203 | 0,57 | 463 | 0,69 | 723 | 0 | 983 | 54,11 | 1 243 | 70,08 | 1 503 | 86,14 | 1 763 | 75,08 |
| 204 | 0,53 | 464 | 1,13 | 724 | 0 | 984 | 53,32 | 1 244 | 70,91 | 1 504 | 86,32 | 1 764 | 73,87 |
| 205 | 0,5 | 465 | 2,2 | 725 | 0 | 985 | 52,41 | 1 245 | 71,73 | 1 505 | 85,92 | 1 765 | 72,15 |
| 206 | 0 | 466 | 3,59 | 726 | 0 | 986 | 51,45 | 1 246 | 72,66 | 1 506 | 86,11 | 1 766 | 69,69 |
| 207 | 0 | 467 | 4,88 | 727 | 0 | 987 | 50,86 | 1 247 | 73,67 | 1 507 | 85,91 | 1 767 | 67,17 |
| 208 | 0 | 468 | 5,85 | 728 | 0 | 988 | 50,48 | 1 248 | 74,55 | 1 508 | 85,83 | 1 768 | 64,75 |
| 209 | 0 | 469 | 6,72 | 729 | 0 | 989 | 49,6 | 1 249 | 75,18 | 1 509 | 85,86 | 1 769 | 62,55 |
| 210 | 0 | 470 | 8,02 | 730 | 0 | 990 | 48,55 | 1 250 | 75,59 | 1 510 | 85,5 | 1 770 | 60,32 |
| 211 | 0 | 471 | 10,02 | 731 | 0 | 991 | 47,87 | 1 251 | 75,82 | 1 511 | 84,97 | 1 771 | 58,45 |
| 212 | 0 | 472 | 12,59 | 732 | 0 | 992 | 47,42 | 1 252 | 75,9 | 1 512 | 84,8 | 1 772 | 56,43 |
| 213 | 0 | 473 | 15,43 | 733 | 0 | 993 | 46,86 | 1 253 | 75,92 | 1 513 | 84,2 | 1 773 | 54,35 |
| 214 | 0 | 474 | 18,32 | 734 | 0 | 994 | 46,08 | 1 254 | 75,87 | 1 514 | 83,26 | 1 774 | 52,22 |
| 215 | 0 | 475 | 21,19 | 735 | 0 | 995 | 45,07 | 1 255 | 75,68 | 1 515 | 82,77 | 1 775 | 50,25 |
| 216 | 0 | 476 | 24 | 736 | 0 | 996 | 43,58 | 1 256 | 75,37 | 1 516 | 81,78 | 1 776 | 48,23 |
| 217 | 0 | 477 | 26,75 | 737 | 0 | 997 | 41,04 | 1 257 | 75,01 | 1 517 | 81,16 | 1 777 | 46,51 |
| 218 | 0 | 478 | 29,53 | 738 | 0 | 998 | 38,39 | 1 258 | 74,55 | 1 518 | 80,42 | 1 778 | 44,35 |
| 219 | 0 | 479 | 32,31 | 739 | 0 | 999 | 35,69 | 1 259 | 73,8 | 1 519 | 79,21 | 1 779 | 41,97 |
| 220 | 0 | 480 | 34,8 | 740 | 0 | 1 000 | 32,68 | 1 260 | 72,71 | 1 520 | 78,83 | 1 780 | 39,33 |
| 221 | 0 | 481 | 36,73 | 741 | 0 | 1 001 | 29,82 | 1 261 | 71,39 | 1 521 | 78,52 | 1 781 | 36,48 |
| 222 | 0 | 482 | 38,08 | 742 | 0 | 1 002 | 26,97 | 1 262 | 70,02 | 1 522 | 78,52 | 1 782 | 33,8 |
| 223 | 0 | 483 | 39,11 | 743 | 0 | 1 003 | 24,03 | 1 263 | 68,71 | 1 523 | 78,81 | 1 783 | 31,09 |
| 224 | 0 | 484 | 40,16 | 744 | 0 | 1 004 | 21,67 | 1 264 | 67,52 | 1 524 | 79,26 | 1 784 | 28,24 |
| 225 | 0 | 485 | 41,18 | 745 | 0 | 1 005 | 20,34 | 1 265 | 66,44 | 1 525 | 79,61 | 1 785 | 26,81 |
| 226 | 0,73 | 486 | 41,75 | 746 | 0 | 1 006 | 18,9 | 1 266 | 65,45 | 1 526 | 80,15 | 1 786 | 23,33 |
| 227 | 0,73 | 487 | 41,87 | 747 | 0 | 1 007 | 16,21 | 1 267 | 64,49 | 1 527 | 80,39 | 1 787 | 19,01 |
| 228 | 0 | 488 | 41,43 | 748 | 0 | 1 008 | 13,84 | 1 268 | 63,54 | 1 528 | 80,72 | 1 788 | 15,05 |
| 229 | 0 | 489 | 39,99 | 749 | 0 | 1 009 | 12,25 | 1 269 | 62,6 | 1 529 | 81,01 | 1 789 | 12,09 |
| 230 | 0 | 490 | 37,71 | 750 | 0 | 1 010 | 10,4 | 1 270 | 61,67 | 1 530 | 81,52 | 1 790 | 9,49 |
| 231 | 0 | 491 | 34,93 | 751 | 0 | 1 011 | 7,94 | 1 271 | 60,69 | 1 531 | 82,4 | 1 791 | 6,81 |
| 232 | 0 | 492 | 31,79 | 752 | 0 | 1 012 | 6,05 | 1 272 | 59,64 | 1 532 | 83,21 | 1 792 | 4,28 |
| 233 | 0 | 493 | 28,65 | 753 | 0 | 1 013 | 5,67 | 1 273 | 58,6 | 1 533 | 84,05 | 1 793 | 2,09 |
| 234 | 0 | 494 | 25,92 | 754 | 0 | 1 014 | 6,03 | 1 274 | 57,64 | 1 534 | 85,15 | 1 794 | 0,88 |
| 235 | 0 | 495 | 23,91 | 755 | 0 | 1 015 | 7,68 | 1 275 | 56,79 | 1 535 | 85,92 | 1 795 | 0,88 |
| 236 | 0 | 496 | 22,81 | 756 | 0 | 1 016 | 10,97 | 1 276 | 55,95 | 1 536 | 86,98 | 1 796 | 0 |
| 237 | 0 | 497 | 22,53 | 757 | 0 | 1 017 | 14,72 | 1 277 | 55,09 | 1 537 | 87,45 | 1 797 | 0 |
| 238 | 0 | 498 | 22,62 | 758 | 0 | 1 018 | 17,32 | 1 278 | 54,2 | 1 538 | 87,54 | 1 798 | 0 |
| 239 | 0 | 499 | 22,95 | 759 | 0 | 1 019 | 18,59 | 1 279 | 53,33 | 1 539 | 87,25 | 1 799 | 0 |
| 240 | 0 | 500 | 23,51 | 760 | 0 | 1 020 | 19,35 | 1 280 | 52,52 | 1 540 | 87,04 | 1 800 | 0 |
| 241 | 0 | 501 | 24,04 | 761 | 0 | 1 021 | 20,54 | 1 281 | 51,75 | 1 541 | 86,98 | | |
| 242 | 0 | 502 | 24,45 | 762 | 0 | 1 022 | 21,33 | 1 282 | 50,92 | 1 542 | 87,05 | | |
| 243 | 0 | 503 | 24,81 | 763 | 0 | 1 023 | 22,06 | 1 283 | 49,9 | 1 543 | 87,1 | | |
| 244 | 0 | 504 | 25,29 | 764 | 0 | 1 024 | 23,39 | 1 284 | 48,68 | 1 544 | 87,25 | | |
| 245 | 0 | 505 | 25,99 | 765 | 0 | 1 025 | 25,52 | 1 285 | 47,41 | 1 545 | 87,25 | | |
| 246 | 0 | 506 | 26,83 | 766 | 0 | 1 026 | 28,28 | 1 286 | 46,5 | 1 546 | 87,07 | | |
| 247 | 0 | 507 | 27,6 | 767 | 0 | 1 027 | 30,38 | 1 287 | 46,22 | 1 547 | 87,29 | | |
| 248 | 0 | 508 | 28,17 | 768 | 0 | 1 028 | 31,22 | 1 288 | 46,44 | 1 548 | 87,14 | | |
| 249 | 0 | 509 | 28,63 | 769 | 0 | 1 029 | 32,22 | 1 289 | 47,35 | 1 549 | 87,03 | | |
| 250 | 0 | 510 | 29,04 | 770 | 0 | 1 030 | 33,78 | 1 290 | 49,01 | 1 550 | 87,25 | | |
| 251 | 0 | 511 | 29,43 | 771 | 0 | 1 031 | 35,08 | 1 291 | 50,93 | 1 551 | 87,03 | | |
| 252 | 0 | 512 | 29,78 | 772 | 1,6 | 1 032 | 35,91 | 1 292 | 52,79 | 1 552 | 87,03 | | |
| 253 | 1,51 | 513 | 30,13 | 773 | 5,03 | 1 033 | 36,06 | 1 293 | 54,66 | 1 553 | 87,07 | | |
| 254 | 4,12 | 514 | 30,57 | 774 | 9,49 | 1 034 | 35,5 | 1 294 | 56,6 | 1 554 | 86,81 | | |
| 255 | 7,02 | 515 | 31,1 | 775 | 13 | 1 035 | 34,76 | 1 295 | 58,55 | 1 555 | 86,92 | | |
| 256 | 9,45 | 516 | 31,65 | 776 | 14,65 | 1 036 | 34,7 | 1 296 | 60,47 | 1 556 | 86,66 | | |
| 257 | 11,86 | 517 | 32,14 | 777 | 15,15 | 1 037 | 35,41 | 1 297 | 62,28 | 1 557 | 86,92 | | |
| 258 | 14,52 | 518 | 32,62 | 778 | 15,67 | 1 038 | 36,65 | 1 298 | 63,9 | 1 558 | 86,59 | | |
| 259 | 17,01 | 519 | 33,25 | 779 | 16,76 | 1 039 | 37,57 | 1 299 | 65,2 | 1 559 | 86,92 | | |
| 260 | 19,48 | 520 | 34,2 | 780 | 17,88 | 1 040 | 38,51 | 1 300 | 66,02 | 1 560 | 86,59 | | |

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

Tijd

Toerental

s

km/h

s

km/h

s

km/h

s

km/h

s

km/h

s

km/h

s

km/h

1

0

261

22,38

521

35,46

781

18,33

1 041

39,88

1 301

66,39

1 561

86,88

2

0

262

24,75

522

36,81

782

18,31

1 042

41,25

1 302

66,74

1 562

86,7

3

0

263

25,55

523

37,98

783

18,05

1 043

42,07

1 303

67,43

1 563

86,81

4

0

264

25,18

524

38,84

784

17,39

1 044

43,03

1 304

68,44

1 564

86,81

5

0

265

23,94

525

39,43

785

16,35

1 045

44,4

1 305

69,52

1 565

86,81

6

0

266

22,35

526

39,73

786

14,71

1 046

45,14

1 306

70,53

1 566

86,81

7

2,35

267

21,28

527

39,8

787

11,71

1 047

45,44

1 307

71,47

1 567

86,99

8

5,57

268

20,86

528

39,69

788

7,81

1 048

46,13

1 308

72,32

1 568

87,03

9

8,18

269

20,65

529

39,29

789

5,25

1 049

46,79

1 309

72,89

1 569

86,92

10

9,37

270

20,18

530

38,59

790

4,62

1 050

47,45

1 310

73,07

1 570

87,1

11

9,86

271

19,33

531

37,63

791

5,62

1 051

48,68

1 311

73,03

1 571

86,85

12

10,18

272

18,23

532

36,22

792

8,24

1 052

50,13

1 312

72,94

1 572

87,14

13

10,38

273

16,99

533

34,11

793

10,98

1 053

51,16

1 313

73,01

1 573

86,96

14

10,57

274

15,56

534

31,16

794

13,15

1 054

51,37

1 314

73,44

1 574

86,85

15

10,95

275

13,76

535

27,49

795

15,47

1 055

51,3

1 315

74,19

1 575

86,77

16

11,56

276

11,5

536

23,63

796

18,19

1 056

51,15

1 316

74,81

1 576

86,81

17

12,22

277

8,68

537

20,16

797

20,79

1 057

50,88

1 317

75,01

1 577

86,85

18

12,97

278

5,2

538

17,27

798

22,5

1 058

50,63

1 318

74,99

1 578

86,74

19

14,33

279

1,99

539

14,81

799

23,19

1 059

50,2

1 319

74,79

1 579

86,81

20

16,38

280

0

540

12,59

800

23,54

1 060

49,12

1 320

74,41

1 580

86,7

21

18,4

281

0

541

10,47

801

24,2

1 061

48,02

1 321

74,07

1 581

86,52

22

19,86

282

0

542

8,85

802

25,17

1 062

47,7

1 322

73,77

1 582

86,7

23

20,85

283

0,5

543

8,16

803

26,28

1 063

47,93

1 323

73,38

1 583

86,74

24

21,52

284

0,57

544

8,95

804

27,69

1 064

48,57

1 324

72,79

1 584

86,81

25

21,89

285

0,6

545

11,3

805

29,72

1 065

48,88

1 325

71,95

1 585

86,85

26

21,98

286

0,58

546

14,11

806

32,17

1 066

49,03

1 326

71,06

1 586

86,92

27

21,91

287

0

547

15,91

807

34,22

1 067

48,94

1 327

70,45

1 587

86,88

28

21,68

288

0

548

16,57

808

35,31

1 068

48,32

1 328

70,23

1 588

86,85

29

21,21

289

0

549

16,73

809

35,74

1 069

47,97

1 329

70,24

1 589

87,1

30

20,44

290

0

550

17,24

810

36,23

1 070

47,92

1 330

70,32

1 590

86,81

31

19,24

291

0

551

18,45

811

37,34

1 071

47,54

1 331

70,3

1 591

86,99

32

17,57

292

0

552

20,09

812

39,05

1 072

46,79

1 332

70,05

1 592

86,81

33

15,53

293

0

553

21,63

813

40,76

1 073

46,13

1 333

69,66

1 593

87,14

34

13,77

294

0

554

22,78

814

41,82

1 074

45,73

1 334

69,26

1 594

86,81

35

12,95

295

0

555

23,59

815

42,12

1 075

45,17

1 335

68,73

1 595

86,85

36

12,95

296

0

556

24,23

816

42,08

1 076

44,43

1 336

67,88

1 596

87,03

37

13,35

297

0

557

24,9

817

42,27

1 077

43,59

1 337

66,68

1 597

86,92

38

13,75

298

0

558

25,72

818

43,03

1 078

42,68

1 338

65,29

1 598

87,14

39

13,82

299

0

559

26,77

819

44,14

1 079

41,89

1 339

63,95

1 599

86,92

40

13,41

300

0

560

28,01

820

45,13

1 080

41,09

1 340

62,84

1 600

87,03

41

12,26

301

0

561

29,23

821

45,84

1 081

40,38

1 341

62,21

1 601

86,99

42

9,82

302

0

562

30,06

822

46,4

1 082

39,99

1 342

62,04

1 602

86,96

43

5,96

303

0

563

30,31

823

46,89

1 083

39,84

1 343

62,26

1 603

87,03

44

2,2

304

0

564

30,29

824

47,34

1 084

39,46

1 344

62,87

1 604

86,85

45

0

305

0

565

30,05

825

47,66

1 085

39,15

1 345

63,55

1 605

87,1

46

0

306

0

566

29,44

826

47,77

1 086

38,9

1 346

64,12

1 606

86,81

47

0

307

0

567

28,6

827

47,78

1 087

38,67

1 347

64,73

1 607

87,03

48

0

308

0

568

27,63

828

47,64

1 088

39,03

1 348

65,45

1 608

86,77

49

0

309

0

569

26,66

829

47,23

1 089

40,37

1 349

66,18

1 609

86,99

50

1,87

310

0

570

26,03

830

46,66

1 090

41,03

1 350

66,97

1 610

86,96

51

4,97

311

0

571

25,85

831

46,08

1 091

40,76

1 351

67,85

1 611

86,96

52

8,4

312

0

572

26,14

832

45,45

1 092

40,02

1 352

68,74

1 612

87,07

53

9,9

313

0

573

27,08

833

44,69

1 093

39,6

1 353

69,45

1 613

86,96

54

11,42

314

0

574

28,42

834

43,73

1 094

39,37

1 354

69,92

1 614

86,92

55

15,11

315

0

575

29,61

835

42,55

1 095

38,84

1 355

70,24

1 615

87,07

56

18,46

316

0

576

30,46

836

41,14

1 096

37,93

1 356

70,49

1 616

86,92

57

20,21

317

0

577

30,99

837

39,56

1 097

37,19

1 357

70,63

1 617

87,14

58

22,13

318

0

578

31,33

838

37,93

1 098

36,21

1 358

70,68

1 618

86,96

59

24,17

319

0

579

31,65

839

36,69

1 099

35,32

1 359

70,65

1 619

87,03

60

25,56

320

0

580

32,02

840

36,27

1 100

35,56

1 360

70,49

1 620

86,85

61

26,97

321

0

581

32,39

841

36,42

1 101

36,96

1 361

70,09

1 621

86,77

62

28,83

322

0

582

32,68

842

37,14

1 102

38,12

1 362

69,35

1 622

87,1

63

31,05

323

0

583

32,84

843

38,13

1 103

38,71

1 363

68,27

1 623

86,92

64

33,72

324

3,01

584

32,93

844

38,55

1 104

39,26

1 364

67,09

1 624

87,07

65

36

325

8,14

585

33,22

845

38,42

1 105

40,64

1 365

65,96

1 625

86,85

66

37,91

326

13,88

586

33,89

846

37,89

1 106

43,09

1 366

64,87

1 626

86,81

67

39,65

327

18,08

587

34,96

847

36,89

1 107

44,83

1 367

63,79

1 627

87,14

68

41,23

328

20,01

588

36,28

848

35,53

1 108

45,33

1 368

62,82

1 628

86,77

69

42,85

329

20,3

589

37,58

849

34,01

1 109

45,24

1 369

63,03

1 629

87,03

70

44,1

330

19,53

590

38,58

850

32,88

1 110

45,14

1 370

63,62

1 630

86,96

71

44,37

331

17,92

591

39,1

851

32,52

1 111

45,06

1 371

64,8

1 631

87,1

72

44,3

332

16,17

592

39,22

852

32,7

1 112

44,82

1 372

65,5

1 632

86,99

73

44,17

333

14,55

593

39,11

853

33,48

1 113

44,53

1 373

65,33

1 633

86,92

74

44,13

334

12,92

594

38,8

854

34,97

1 114

44,77

1 374

63,83

1 634

87,1

75

44,17

335

11,07

595

38,31

855

36,78

1 115

45,6

1 375

62,44

1 635

86,85

76

44,51

336

8,54

596

37,73

856

38,64

1 116

46,28

1 376

61,2

1 636

86,92

77

45,16

337

5,15

597

37,24

857

40,48

1 117

47,18

1 377

59,58

1 637

86,77

78

45,64

338

1,96

598

37,06

858

42,34

1 118

48,49

1 378

57,68

1 638

86,88

79

46,16

339

0

599

37,1

859

44,16

1 119

49,42

1 379

56,4

1 639

86,63

80

46,99

340

0

600

37,42

860

45,9

1 120

49,56

1 380

54,82

1 640

86,85

81

48,19

341

0

601

38,17

861

47,55

1 121

49,47

1 381

52,77

1 641

86,63

82

49,32

342

0

602

39,19

862

49,09

1 122

49,28

1 382

52,22

1 642

86,77

83

49,7

343

0

603

40,31

863

50,42

1 123

48,58

1 383

52,48

1 643

86,77

84

49,5

344

0

604

41,46

864

51,49

1 124

48,03

1 384

52,74

1 644

86,55

85

48,98

345

0

605

42,44

865

52,23

1 125

48,2

1 385

53,14

1 645

86,59

86

48,65

346

0

606

42,95

866

52,58

1 126

48,72

1 386

53,03

1 646

86,55

87

48,65

347

0

607

42,9

867

52,63

1 127

48,91

1 387

52,55

1 647

86,7

88

48,87

348

0

608

42,43

868

52,49

1 128

48,93

1 388

52,19

1 648

86,44

89

48,97

349

0

609

41,74

869

52,19

1 129

49,05

1 389

51,09

1 649

86,7

90

48,96

350

0

610

41,04

870

51,82

1 130

49,23

1 390

49,88

1 650

86,55

91

49,15

351

0

611

40,49

871

51,43

1 131

49,28

1 391

49,37

1 651

86,33

92

49,51

352

0

612

40,8

872

51,02

1 132

48,84

1 392

49,26

1 652

86,48

93

49,74

353

0

613

41,66

873

50,61

1 133

48,12

1 393

49,37

1 653

86,19

94

50,31

354

0,9

614

42,48

874

50,26

1 134

47,8

1 394

49,88

1 654

86,37

95

50,78

355

2

615

42,78

875

50,06

1 135

47,42

1 395

50,25

1 655

86,59

96

50,75

356

4,08

616

42,39

876

49,97

1 136

45,98

1 396

50,17

1 656

86,55

97

50,78

357

7,07

617

40,78

877

49,67

1 137

42,96

1 397

50,5

1 657

86,7

98

51,21

358

10,25

618

37,72

878

48,86

1 138

39,38

1 398

50,83

1 658

86,63

99

51,6

359

12,77

619

33,29

879

47,53

1 139

35,82

1 399

51,23

1 659

86,55

100

51,89

360

14,44

620

27,66

880

45,82

1 140

31,85

1 400

51,67

1 660

86,59

101

52,04

361

15,73

621

21,43

881

43,66

1 141

26,87

1 401

51,53

1 661

86,55

102

51,99

362

17,23

622

15,62

882

40,91

1 142

21,41

1 402

50,17

1 662

86,7

103

51,99

363

19,04

623

11,51

883

37,78

1 143

16,41

1 403

49,99

1 663

86,55

104

52,36

364

20,96

624

9,69

884

34,89

1 144

12,56

1 404

50,32

1 664

86,7

105

52,58

365

22,94

625

9,46

885

32,69

1 145

10,41

1 405

51,05

1 665

86,52

106

52,47

366

25,05

626

10,21

886

30,99

1 146

9,07

1 406

51,45

1 666

86,85

107

52,03

367

27,31

627

11,78

887

29,31

1 147

7,69

1 407

52

1 667

86,55

108

51,46

368

29,54

628

13,6

888

27,29

1 148

6,28

1 408

52,3

1 668

86,81

109

51,31

369

31,52

629

15,33

889

24,79

1 149

5,08

1 409

52,22

1 669

86,74

110

51,45

370

33,19

630

17,12

890

21,78

1 150

4,32

1 410

52,66

1 670

86,63

111

51,48

371

34,67

631

18,98

891

18,51

1 151

3,32

1 411

53,18

1 671

86,77

112

51,29

372

36,13

632

20,73

892

15,1

1 152

1,92

1 412

53,8

1 672

87,03

113

51,12

373

37,63

633

22,17

893

11,06

1 153

1,07

1 413

54,53

1 673

87,07

114

50,96

374

39,07

634

23,29

894

6,28

1 154

0,66

1 414

55,37

1 674

86,92

115

50,81

375

40,08

635

24,19

895

2,24

1 155

0

1 415

56,29

1 675

87,07

116

50,86

376

40,44

636

24,97

896

0

1 156

0

1 416

57,31

1 676

87,18

117

51,34

377

40,26

637

25,6

897

0

1 157

0

1 417

57,94

1 677

87,32

118

51,68

378

39,29

638

25,96

898

0

1 158

0

1 418

57,86

1 678

87,36

119

51,58

379

37,23

639

25,86

899

0

1 159

0

1 419

57,75

1 679

87,29

120

51,36

380

34,14

640

24,69

900

0

1 160

0

1 420

58,67

1 680

87,58

121

51,39

381

30,18

641

21,85

901

0

1 161

0

1 421

59,4

1 681

87,61

122

50,98

382

25,71

642

17,45

902

2,56

1 162

0

1 422

59,69

1 682

87,76

123

48,63

383

21,58

643

12,34

903

4,81

1 163

0

1 423

60,02

1 683

87,65

124

44,83

384

18,5

644

7,59

904

6,38

1 164

0

1 424

60,21

1 684

87,61

125

40,3

385

16,56

645

4

905

8,62

1 165

0

1 425

60,83

1 685

87,65

126

35,65

386

15,39

646

1,76

906

10,37

1 166

0

1 426

61,16

1 686

87,65

127

30,23

387

14,77

647

0

907

11,17

1 167

0

1 427

61,6

1 687

87,76

128

24,08

388

14,58

648

0

908

13,32

1 168

0

1 428

62,15

1 688

87,76

129

18,96

389

14,72

649

0

909

15,94

1 169

0

1 429

62,7

1 689

87,8

130

14,19

390

15,44

650

0

910

16,89

1 170

0

1 430

63,65

1 690

87,72

131

8,72

391

16,92

651

0

911

17,13

1 171

0

1 431

64,27

1 691

87,69

132

3,41

392

18,69

652

0

912

18,04

1 172

0

1 432

64,31

1 692

87,54

133

0,64

393

20,26

653

0

913

19,96

1 173

0

1 433

64,13

1 693

87,76

134

0

394

21,63

654

0

914

22,05

1 174

0

1 434

64,27

1 694

87,5

135

0

395

22,91

655

0

915

23,65

1 175

0

1 435

65,22

1 695

87,43

136

0

396

24,13

656

0

916

25,72

1 176

0

1 436

66,25

1 696

87,47

137

0

397

25,18

657

0

917

28,62

1 177

0

1 437

67,09

1 697

87,5

138

0

398

26,16

658

2,96

918

31,99

1 178

0

1 438

68,37

1 698

87,5

139

0

399

27,41

659

7,9

919

35,07

1 179

0

1 439

69,36

1 699

87,18

140

0

400

29,18

660

13,49

920

37,42

1 180

0

1 440

70,57

1 700

87,36

141

0

401

31,36

661

18,36

921

39,65

1 181

0

1 441

71,89

1 701

87,29

142

0,63

402

33,51

662

22,59

922

41,78

1 182

0

1 442

73,35

1 702

87,18

143

1,56

403

35,33

663

26,26

923

43,04

1 183

0

1 443

74,64

1 703

86,92

144

2,99

404

36,94

664

29,4

924

43,55

1 184

0

1 444

75,81

1 704

87,36

145

4,5

405

38,6

665

32,23

925

42,97

1 185

0

1 445

77,24

1 705

87,03

146

5,39

406

40,44

666

34,91

926

41,08

1 186

0

1 446

78,63

1 706

87,07

147

5,59

407

42,29

667

37,39

927

40,38

1 187

0

1 447

79,32

1 707

87,29

148

5,45

408

43,73

668

39,61

928

40,43

1 188

0

1 448

80,2

1 708

86,99

149

5,2

409

44,47

669

41,61

929

40,4

1 189

0

1 449

81,67

1 709

87,25

150

4,98

410

44,62

670

43,51

930

40,25

1 190

0

1 450

82,11

1 710

87,14

151

4,61

411

44,41

671

45,36

931

40,32

1 191

0

1 451

82,91

1 711

86,96

152

3,89

412

43,96

672

47,17

932

40,8

1 192

0

1 452

83,43

1 712

87,14

153

3,21

413

43,41

673

48,95

933

41,71

1 193

0

1 453

83,79

1 713

87,07

154

2,98

414

42,83

674

50,73

934

43,16

1 194

0

1 454

83,5

1 714

86,92

155

3,31

415

42,15

675

52,36

935

44,84

1 195

0

1 455

84,01

1 715

86,88

156

4,18

416

41,28

676

53,74

936

46,42

1 196

1,54

1 456

83,43

1 716

86,85

157

5,07

417

40,17

677

55,02

937

47,91

1 197

4,85

1 457

82,99

1 717

86,92

158

5,52

418

38,9

678

56,24

938

49,08

1 198

9,06

1 458

82,77

1 718

86,81

159

5,73

419

37,59

679

57,29

939

49,66

1 199

11,8

1 459

82,33

1 719

86,88

160

6,06

420

36,39

680

58,18

940

50,15

1 200

12,42

1 460

81,78

1 720

86,66

161

6,76

421

35,33

681

58,95

941

50,94

1 201

12,07

1 461

81,81

1 721

86,92

162

7,7

422

34,3

682

59,49

942

51,69

1 202

11,64

1 462

81,05

1 722

86,48

163

8,34

423

33,07

683

59,86

943

53,5

1 203

11,69

1 463

80,72

1 723

86,66

164

8,51

424

31,41

684

60,3

944

55,9

1 204

12,91

1 464

80,61

1 724

86,74

165

8,22

425

29,18

685

61,01

945

57,11

1 205

15,58

1 465

80,46

1 725

86,37

166

7,22

426

26,41

686

61,96

946

57,88

1 206

18,69

1 466

80,42

1 726

86,48

167

5,82

427

23,4

687

63,05

947

58,63

1 207

21,04

1 467

80,42

1 727

86,33

168

4,75

428

20,9

688

64,16

948

58,75

1 208

22,62

1 468

80,24

1 728

86,3

169

4,24

429

19,59

689

65,14

949

58,26

1 209

24,34

1 469

80,13

1 729

86,44

170

4,05

430

19,36

690

65,85

950

58,03

1 210

26,74

1 470

80,39

1 730

86,33

171

3,98

431

19,79

691

66,22

951

58,28

1 211

29,62

1 471

80,72

1 731

86

172

3,91

432

20,43

692

66,12

952

58,67

1 212

32,65

1 472

81,01

1 732

86,33

173

3,86

433

20,71

693

65,01

953

58,76

1 213

35,57

1 473

81,52

1 733

86,22

174

4,17

434

20,56

694

62,22

954

58,82

1 214

38,07

1 474

82,4

1 734

86,08

175

5,32

435

19,96

695

57,44

955

59,09

1 215

39,71

1 475

83,21

1 735

86,22

176

7,53

436

20,22

696

51,47

956

59,38

1 216

40,36

1 476

84,05

1 736

86,33

177

10,89

437

21,48

697

45,98

957

59,72

1 217

40,6

1 477

84,85

1 737

86,33

178

14,81

438

23,67

698

41,72

958

60,04

1 218

41,15

1 478

85,42

1 738

86,26

179

17,56

439

26,09

699

38,22

959

60,13

1 219

42,23

1 479

86,18

1 739

86,48

180

18,38

440

28,16

700

34,65

960

59,33

1 220

43,61

1 480

86,45

1 740

86,48

181

17,49

441

29,75

701

30,65

961

58,52

1 221

45,08

1 481

86,64

1 741

86,55

182

15,18

442

30,97

702

26,46

962

57,82

1 222

46,58

1 482

86,57

1 742

86,66

183

13,08

443

31,99

703

22,32

963

56,68

1 223

48,13

1 483

86,43

1 743

86,66

184

12,23

444

32,84

704

18,15

964

55,36

1 224

49,7

1 484

86,58

1 744

86,59

185

12,03

445

33,33

705

13,79

965

54,63

1 225

51,27

1 485

86,8

1 745

86,55

186

11,72

446

33,45

706

9,29

966

54,04

1 226

52,8

1 486

86,65

1 746

86,74

187

10,69

447

33,27

707

4,98

967

53,15

1 227

54,3

1 487

86,14

1 747

86,21

188

8,68

448

32,66

708

1,71

968

52,02

1 228

55,8

1 488

86,36

1 748

85,96

189

6,2

449

31,73

709

0

969

51,37

1 229

57,29

1 489

86,32

1 749

85,5

190

4,07

450

30,58

710

0

970

51,41

1 230

58,73

1 490

86,25

1 750

84,77

191

2,65

451

29,2

711

0

971

52,2

1 231

60,12

1 491

85,92

1 751

84,65

192

1,92

452

27,56

712

0

972

53,52

1 232

61,5

1 492

86,14

1 752

84,1

193

1,69

453

25,71

713

0

973

54,34

1 233

62,94

1 493

86,36

1 753

83,46

194

1,68

454

23,76

714

0

974

54,59

1 234

64,39

1 494

86,25

1 754

82,77

195

1,66

455

21,87

715

0

975

54,92

1 235

65,52

1 495

86,5

1 755

81,78

196

1,53

456

20,15

716

0

976

55,69

1 236

66,07

1 496

86,14

1 756

81,16

197

1,3

457

18,38

717

0

977

56,51

1 237

66,19

1 497

86,29

1 757

80,42

198

1

458

15,93

718

0

978

56,73

1 238

66,19

1 498

86,4

1 758

79,21

199

0,77

459

12,33

719

0

979

56,33

1 239

66,43

1 499

86,36

1 759

78,48

200

0,63

460

7,99

720

0

980

55,38

1 240

67,07

1 500

85,63

1 760

77,49

201

0,59

461

4,19

721

0

981

54,99

1 241

68,04

1 501

86,03

1 761

76,69

202

0,59

462

1,77

722

0

982

54,75

1 242

69,12

1 502

85,92

1 762

75,92

203

0,57

463

0,69

723

0

983

54,11

1 243

70,08

1 503

86,14

1 763

75,08

204

0,53

464

1,13

724

0

984

53,32

1 244

70,91

1 504

86,32

1 764

73,87

205

0,5

465

2,2

725

0

985

52,41

1 245

71,73

1 505

85,92

1 765

72,15

206

0

466

3,59

726

0

986

51,45

1 246

72,66

1 506

86,11

1 766

69,69

207

0

467

4,88

727

0

987

50,86

1 247

73,67

1 507

85,91

1 767

67,17

208

0

468

5,85

728

0

988

50,48

1 248

74,55

1 508

85,83

1 768

64,75

209

0

469

6,72

729

0

989

49,6

1 249

75,18

1 509

85,86

1 769

62,55

210

0

470

8,02

730

0

990

48,55

1 250

75,59

1 510

85,5

1 770

60,32

211

0

471

10,02

731

0

991

47,87

1 251

75,82

1 511

84,97

1 771

58,45

212

0

472

12,59

732

0

992

47,42

1 252

75,9

1 512

84,8

1 772

56,43

213

0

473

15,43

733

0

993

46,86

1 253

75,92

1 513

84,2

1 773

54,35

214

0

474

18,32

734

0

994

46,08

1 254

75,87

1 514

83,26

1 774

52,22

215

0

475

21,19

735

0

995

45,07

1 255

75,68

1 515

82,77

1 775

50,25

216

0

476

24

736

0

996

43,58

1 256

75,37

1 516

81,78

1 776

48,23

217

0

477

26,75

737

0

997

41,04

1 257

75,01

1 517

81,16

1 777

46,51

218

0

478

29,53

738

0

998

38,39

1 258

74,55

1 518

80,42

1 778

44,35

219

0

479

32,31

739

0

999

35,69

1 259

73,8

1 519

79,21

1 779

41,97

220

0

480

34,8

740

0

1 000

32,68

1 260

72,71

1 520

78,83

1 780

39,33

221

0

481

36,73

741

0

1 001

29,82

1 261

71,39

1 521

78,52

1 781

36,48

222

0

482

38,08

742

0

1 002

26,97

1 262

70,02

1 522

78,52

1 782

33,8

223

0

483

39,11

743

0

1 003

24,03

1 263

68,71

1 523

78,81

1 783

31,09

224

0

484

40,16

744

0

1 004

21,67

1 264

67,52

1 524

79,26

1 784

28,24

225

0

485

41,18

745

0

1 005

20,34

1 265

66,44

1 525

79,61

1 785

26,81

226

0,73

486

41,75

746

0

1 006

18,9

1 266

65,45

1 526

80,15

1 786

23,33

227

0,73

487

41,87

747

0

1 007

16,21

1 267

64,49

1 527

80,39

1 787

19,01

228

0

488

41,43

748

0

1 008

13,84

1 268

63,54

1 528

80,72

1 788

15,05

229

0

489

39,99

749

0

1 009

12,25

1 269

62,6

1 529

81,01

1 789

12,09

230

0

490

37,71

750

0

1 010

10,4

1 270

61,67

1 530

81,52

1 790

9,49

231

0

491

34,93

751

0

1 011

7,94

1 271

60,69

1 531

82,4

1 791

6,81

232

0

492

31,79

752

0

1 012

6,05

1 272

59,64

1 532

83,21

1 792

4,28

233

0

493

28,65

753

0

1 013

5,67

1 273

58,6

1 533

84,05

1 793

2,09

234

0

494

25,92

754

0

1 014

6,03

1 274

57,64

1 534

85,15

1 794

0,88

235

0

495

23,91

755

0

1 015

7,68

1 275

56,79

1 535

85,92

1 795

0,88

236

0

496

22,81

756

0

1 016

10,97

1 276

55,95

1 536

86,98

1 796

0

237

0

497

22,53

757

0

1 017

14,72

1 277

55,09

1 537

87,45

1 797

0

238

0

498

22,62

758

0

1 018

17,32

1 278

54,2

1 538

87,54

1 798

0

239

0

499

22,95

759

0

1 019

18,59

1 279

53,33

1 539

87,25

1 799

0

240

0

500

23,51

760

0

1 020

19,35

1 280

52,52

1 540

87,04

1 800

0

241

0

501

24,04

761

0

1 021

20,54

1 281

51,75

1 541

86,98

242

0

502

24,45

762

0

1 022

21,33

1 282

50,92

1 542

87,05

243

0

503

24,81

763

0

1 023

22,06

1 283

49,9

1 543

87,1

244

0

504

25,29

764

0

1 024

23,39

1 284

48,68

1 544

87,25

245

0

505

25,99

765

0

1 025

25,52

1 285

47,41

1 545

87,25

246

0

506

26,83

766

0

1 026

28,28

1 286

46,5

1 546

87,07

247

0

507

27,6

767

0

1 027

30,38

1 287

46,22

1 547

87,29

248

0

508

28,17

768

0

1 028

31,22

1 288

46,44

1 548

87,14

249

0

509

28,63

769

0

1 029

32,22

1 289

47,35

1 549

87,03

250

0

510

29,04

770

0

1 030

33,78

1 290

49,01

1 550

87,25

251

0

511

29,43

771

0

1 031

35,08

1 291

50,93

1 551

87,03

252

0

512

29,78

772

1,6

1 032

35,91

1 292

52,79

1 552

87,03

253

1,51

513

30,13

773

5,03

1 033

36,06

1 293

54,66

1 553

87,07

254

4,12

514

30,57

774

9,49

1 034

35,5

1 294

56,6

1 554

86,81

255

7,02

515

31,1

775

13

1 035

34,76

1 295

58,55

1 555

86,92

256

9,45

516

31,65

776

14,65

1 036

34,7

1 296

60,47

1 556

86,66

257

11,86

517

32,14

777

15,15

1 037

35,41

1 297

62,28

1 557

86,92

258

14,52

518

32,62

778

15,67

1 038

36,65

1 298

63,9

1 558

86,59

259

17,01

519

33,25

779

16,76

1 039

37,57

1 299

65,2

1 559

86,92

260

19,48

520

34,2

780

17,88

1 040

38,51

1 300

66,02

1 560

86,59

„Aanhangsel 6

Afvoer- en weegprocedure

| 1. | De motor moet met nieuwe olie worden gevuld. Indien een oliecarter met constant volume (zoals beschreven in ASTM-norm D7156-09) wordt gebruikt, moet de oliepomp worden aangezet bij het vullen van de motor. Er moet genoeg olie worden toegevoegd om zowel de motor als het externe oliecarter te vullen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De motor moet worden gestart en gedurende ten minste 1 uur de gewenste testcyclus (zie de punten 2.2.15 en 2.4.4.8.3.1) draaien. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wanneer de cyclus is voltooid, is het toegestaan de olietemperatuur bij een stabiele motortoestand te stabiliseren, alvorens de motor uit te schakelen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De olieafvoerbak moet schoon en leeg worden gewogen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Eventuele schone hulpmiddelen die worden gebruikt tijdens de olieafvoer (bv. lappen) moeten worden gewogen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De olie wordt gedurende 10 minuten afgevoerd met de externe oliepomp (indien aanwezig) ingeschakeld, gevolgd door 10 minuten met de pomp uitgeschakeld. Indien geen oliecarter met constant volume wordt gebruikt, wordt de olie gedurende 20 minuten uit de motor afgevoerd. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De afgevoerde olie wordt gewogen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het bij stap 7 bepaalde gewicht wordt afgetrokken van het bij stap 4 bepaalde gewicht. Het verschil komt overeen met het totale gewicht van de olie die uit de motor is verwijderd en in de afvoerbak is opgevangen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | De olie wordt voorzichtig weer in de motor gegoten. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De lege afvoerbak wordt gewogen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het bij stap 10 bepaalde gewicht wordt afgetrokken van het bij stap 4 bepaalde gewicht. Het resultaat komt overeen met het gewicht van de in de afvoerbak achtergebleven olie die niet weer in de motor was gegoten. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Eventuele vuile hulpmiddelen die eerder volgens stap 5 waren gewogen, worden opnieuw gewogen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het bij stap 12 bepaalde gewicht wordt afgetrokken van het bij stap 5 bepaalde gewicht. Het resultaat komt overeen met het gewicht van de op de hulpmiddelen achtergebleven olie die niet weer in de motor was gegoten. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het bij de stappen 11 en 13 bepaalde gewicht van de achtergebleven olie wordt afgetrokken van het totale gewicht van de verwijderde olie, dat is berekend volgens stap 5. Het verschil tussen die gewichten komt overeen met het totale gewicht van de weer in de motor gegoten olie. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De motor moet gedurende ten minste 1 uur de gewenste testcyclus (of testcycli) (zie de punten 2.2.15 en 2.4.4.8.3.1) draaien. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De stappen 3 - 8 worden herhaald. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het bij stap 16 afgevoerde gewicht wordt afgetrokken van het bij stap 14 bepaalde gewicht. Het verschil tussen die gewichten komt overeen met het totale gewicht van verbruikte olie. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het bij stap 14 berekende totale gewicht van de verbruikte olie wordt gedeeld door de duur, in uren, van de volgens stap 15 uitgevoerde testcycli. Het resultaat is de verbruikssnelheid van het smeermiddel. |
| --- | --- |

18.

„Aanhangsel 7

Voorbeeld van een accumulatief bedrijfsprogramma met thermische reeksen en reeksen voor smeermiddelverbruik en regeneratie

„Aanhangsel 8

Stroomschema van het accumulatief bedrijfsprogramma

samenstelling van het accumulatief bedrijfsprogramma met NTS thermische of aangepaste thermische reksen + NTS smeermiddelverbruiksreeksen

samenstelling van het accumulatief bedrijfsprogramma met NTS thermische of aangepaste thermische reeksen

berekening van de duur van elke smeermiddelverbruiksreeks

smeermiddelverbruik tijdens nuttige levensduur bereikt met NTS reeksen

smeermiddel-verbruiksreeks nodig

Smeermiddel-verbruiksreeks niet nodig

nee

ja

berekening van NTS

berekening van NTS

thermische reeks (aanhangsel 4)

actieve regeneratie aanwezig

nee

ja

aangepaste thermische reeks (aanhangsel 4 + actieve regeneratie)

samenstelling van een verouderingsreeks (thermische veroudering + smeermiddelverbruikveroudering)

Start

---

BIJLAGE V

Bijlage XIII bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | De punten 2.1.2.2.1 en 2.1.2.2.2 worden vervangen door:






  „2.1.2.2.1 | in plaats van de punten 4.1 en 4.2 van bijlage XVI bij Verordening (EG) nr. 692/2008 zijn de bepalingen betreffende de bewaking van de reagenskwaliteit in de punten 7 tot en met 7.1.3 van deze bijlage van toepassing; |
| --- | --- | --- |

1)

De punten 2.1.2.2.1 en 2.1.2.2.2 worden vervangen door:

„2.1.2.2.1

| 2.1.2.2.2 | in plaats van de punten 5 tot en met 5.5 van bijlage XVI bij Verordening (EG) nr. 692/2008 zijn de bepalingen betreffende de bewaking van het reagensverbruik en de doseringsactiviteit in de punten 8, 8.1 en 8.1.1 van deze bijlage van toepassing.”. |
| --- | --- |

2.1.2.2.2

| 2) | De punten 8 en 8.1 worden vervangen door:
  „8.   REAGENSVERBRUIK EN DOSERINGSACTIVITEIT

  8.1   De maatregelen betreffende de bewaking van het reagensverbruik en de doseringsactiviteit zijn vastgesteld in punt 8 van bijlage 11 bij VN/ECE-reglement nr. 49.”. |
| --- | --- |

2)

De punten 8 en 8.1 worden vervangen door:

„8.   REAGENSVERBRUIK EN DOSERINGSACTIVITEIT

8.1   De maatregelen betreffende de bewaking van het reagensverbruik en de doseringsactiviteit zijn vastgesteld in punt 8 van bijlage 11 bij VN/ECE-reglement nr. 49.”.

---

BIJLAGE VI

Bijlage XIV bij Verordening (EU) nr. 582/2011 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | Punt 2.2.1 wordt vervangen door:






  „2.2.1. | Voor motoren elektrische-ontstekingsmotoren die lopen op benzine of E85, wordt punt 5.2.3.1 van VN/ECE-reglement nr. 85 als volgt gelezen:

  „wordt de brandstof gebruikt die in de handel verkrijgbaar is. In geval van betwisting wordt gebruikgemaakt van de geschikte referentiebrandstof die is gespecificeerd in bijlage IX bij Verordening (EU) nr. 582/2011.”
  ”. |
| --- | --- | --- |

1)

Punt 2.2.1 wordt vervangen door:

„2.2.1.

„wordt de brandstof gebruikt die in de handel verkrijgbaar is. In geval van betwisting wordt gebruikgemaakt van de geschikte referentiebrandstof die is gespecificeerd in bijlage IX bij Verordening (EU) nr. 582/2011.”
  ”.

| 2) | Punt 2.2.4 wordt vervangen door:






  „2.2.4. | Voor compressieontstekingsmotoren wordt punt 5.2.3.4 van VN/ECE-reglement nr. 85 als volgt gelezen:

  „wordt de brandstof gebruikt die in de handel verkrijgbaar is. In geval van betwisting wordt gebruikgemaakt van de geschikte referentiebrandstof die is gespecificeerd in bijlage IX bij Verordening (EU) nr. 582/2011.”
  ”. |
| --- | --- | --- |

2)

Punt 2.2.4 wordt vervangen door:

„2.2.4.

„wordt de brandstof gebruikt die in de handel verkrijgbaar is. In geval van betwisting wordt gebruikgemaakt van de geschikte referentiebrandstof die is gespecificeerd in bijlage IX bij Verordening (EU) nr. 582/2011.”
  ”.

---

| 27.9.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 259/42 |
| --- | --- | --- | --- |

27.9.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 259/42

---

VERORDENING (EU) 2016/1719 VAN DE COMMISSIE

van 26 september 2016

tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 1228/2003 (1), en met name artikel 18, lid 3, onder b), en lid 5,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De spoedige voltooiing van een volledig operationele en geïnterconnecteerde interne markt voor energie is van essentieel belang voor het verwezenlijken van de doelstellingen van energievoorzieningszekerheid, de versterking van het concurrentievermogen en het waarborgen van redelijke energieprijzen voor alle consumenten. Een goed functionerende interne markt voor elektriciteit moet producenten ertoe aanzetten te investeren in nieuwe vormen van elektriciteitsproductie, met inbegrip van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen, waarbij speciale aandacht moet gaan naar de meest geïsoleerde lidstaten en regio's van de energiemarkt van de Unie. Een goed functionerende markt moet tevens consumenten toereikende maatregelen bieden om efficiënter gebruik te maken van energie, wat alleen kan als de energievoorzieningszekerheid gewaarborgd is. |
| --- | --- |

(1)

De spoedige voltooiing van een volledig operationele en geïnterconnecteerde interne markt voor energie is van essentieel belang voor het verwezenlijken van de doelstellingen van energievoorzieningszekerheid, de versterking van het concurrentievermogen en het waarborgen van redelijke energieprijzen voor alle consumenten. Een goed functionerende interne markt voor elektriciteit moet producenten ertoe aanzetten te investeren in nieuwe vormen van elektriciteitsproductie, met inbegrip van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen, waarbij speciale aandacht moet gaan naar de meest geïsoleerde lidstaten en regio's van de energiemarkt van de Unie. Een goed functionerende markt moet tevens consumenten toereikende maatregelen bieden om efficiënter gebruik te maken van energie, wat alleen kan als de energievoorzieningszekerheid gewaarborgd is.

| (2) | Energievoorzieningszekerheid is een essentieel element van de openbare veiligheid en is daarom inherent verbonden met de efficiënte werking van de interne elektriciteitsmarkt en met de integratie van geïsoleerde elektriciteitsmarkten in de lidstaten. Elektriciteit kan de burgers van de Unie slechts bereiken via het net. Functionerende elektriciteitsmarkten, en met name goed functionerende netten en andere activa die met de levering van elektriciteit verbonden zijn, zijn essentieel voor de openbare veiligheid, het economisch concurrentievermogen en het welzijn van de burgers van de Unie. |
| --- | --- |

(2)

Energievoorzieningszekerheid is een essentieel element van de openbare veiligheid en is daarom inherent verbonden met de efficiënte werking van de interne elektriciteitsmarkt en met de integratie van geïsoleerde elektriciteitsmarkten in de lidstaten. Elektriciteit kan de burgers van de Unie slechts bereiken via het net. Functionerende elektriciteitsmarkten, en met name goed functionerende netten en andere activa die met de levering van elektriciteit verbonden zijn, zijn essentieel voor de openbare veiligheid, het economisch concurrentievermogen en het welzijn van de burgers van de Unie.

| (3) | Bij Verordening (EG) nr. 714/2009 zijn niet-discriminerende regels vastgesteld voor voorwaarden voor toegang tot het net voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit, met name regels betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer voor interconnecties en transmissiesystemen die een effect hebben op grensoverschrijdende elektriciteitsstromen. Om vooruitgang in de richting van een daadwerkelijk geïntegreerde elektriciteitsmarkt te boeken, moeten efficiënte indekkingsmogelijkheden voor elektriciteitsproducenten, verbruikers en detailhandelaren worden ontwikkeld ten aanzien van het prijsrisico dat zich in de toekomst kan voordoen in het gebied waarin zij actief zijn, met inbegrip van harmonisering van de huidige veilingregels betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn. |
| --- | --- |

(3)

Bij Verordening (EG) nr. 714/2009 zijn niet-discriminerende regels vastgesteld voor voorwaarden voor toegang tot het net voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit, met name regels betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer voor interconnecties en transmissiesystemen die een effect hebben op grensoverschrijdende elektriciteitsstromen. Om vooruitgang in de richting van een daadwerkelijk geïntegreerde elektriciteitsmarkt te boeken, moeten efficiënte indekkingsmogelijkheden voor elektriciteitsproducenten, verbruikers en detailhandelaren worden ontwikkeld ten aanzien van het prijsrisico dat zich in de toekomst kan voordoen in het gebied waarin zij actief zijn, met inbegrip van harmonisering van de huidige veilingregels betreffende capaciteitstoewijzing op de langere termijn.

| (4) | De berekening van de langetermijncapaciteit met betrekking tot de tijdsbestekken voor de year-ahead- en month-ahead-markten moet door de transmissiesysteembeheerders (hierna „TSB's” genoemd) minimaal op regionaal niveau worden gecoördineerd om te waarborgen dat de capaciteitsberekening betrouwbaar is en er een optimale capaciteit op de markt beschikbaar komt. De TSB's moeten daarom een gemeenschappelijk netwerkmodel opstellen waarin alle benodigde gegevens voor de berekening van de langetermijncapaciteit worden verzameld en rekening wordt gehouden met de onzekerheden die inherent zijn aan tijdsbestekken die betrekking hebben op de lange termijn. Voor de berekening en toewijzing van grensoverschrijdende capaciteit op de lange termijn moet de gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsaanpak worden toegepast. De stroomgebaseerde aanpak kan worden toegepast indien de onderlinge afhankelijkheid met betrekking tot zoneoverschrijdende capaciteit tussen biedzones hoog is en deze aanpak uit het oogpunt van economische efficiëntie gerechtvaardigd is. |
| --- | --- |

(4)

De berekening van de langetermijncapaciteit met betrekking tot de tijdsbestekken voor de year-ahead- en month-ahead-markten moet door de transmissiesysteembeheerders (hierna „TSB's” genoemd) minimaal op regionaal niveau worden gecoördineerd om te waarborgen dat de capaciteitsberekening betrouwbaar is en er een optimale capaciteit op de markt beschikbaar komt. De TSB's moeten daarom een gemeenschappelijk netwerkmodel opstellen waarin alle benodigde gegevens voor de berekening van de langetermijncapaciteit worden verzameld en rekening wordt gehouden met de onzekerheden die inherent zijn aan tijdsbestekken die betrekking hebben op de lange termijn. Voor de berekening en toewijzing van grensoverschrijdende capaciteit op de lange termijn moet de gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsaanpak worden toegepast. De stroomgebaseerde aanpak kan worden toegepast indien de onderlinge afhankelijkheid met betrekking tot zoneoverschrijdende capaciteit tussen biedzones hoog is en deze aanpak uit het oogpunt van economische efficiëntie gerechtvaardigd is.

| (5) | Geharmoniseerde regels betreffende de zoneoverschrijdende capaciteitstoewijzing op de lange termijn vergen dat er een centraal toewijzingsplatform op Europees niveau tot stand wordt gebracht en wordt toegepast. Dit centrale platform moet door alle TSB's worden ontwikkeld om de toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie voor marktdeelnemers te vergemakkelijken en het moet voorzien in de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie tussen de marktdeelnemers. |
| --- | --- |

(5)

Geharmoniseerde regels betreffende de zoneoverschrijdende capaciteitstoewijzing op de lange termijn vergen dat er een centraal toewijzingsplatform op Europees niveau tot stand wordt gebracht en wordt toegepast. Dit centrale platform moet door alle TSB's worden ontwikkeld om de toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie voor marktdeelnemers te vergemakkelijken en het moet voorzien in de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie tussen de marktdeelnemers.

| (6) | Om een transparante en niet-discriminerende toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie mogelijk te maken, moet het centrale toewijzingsplatform alle relevante informatie betreffende de veiling voor aanvang van die veiling publiceren. De nominatieregels moeten gedetailleerde informatie over de nominatieprocedure betreffende fysieke transmissierechten omvatten, met inbegrip van eisen, tijdschema's, gate-sluitingen en criteria voor de uitwisseling tussen marktdeelnemers. |
| --- | --- |

(6)

Om een transparante en niet-discriminerende toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie mogelijk te maken, moet het centrale toewijzingsplatform alle relevante informatie betreffende de veiling voor aanvang van die veiling publiceren. De nominatieregels moeten gedetailleerde informatie over de nominatieprocedure betreffende fysieke transmissierechten omvatten, met inbegrip van eisen, tijdschema's, gate-sluitingen en criteria voor de uitwisseling tussen marktdeelnemers.

| (7) | De houders van langetermijnrechten betreffende transmissie moeten het recht hebben deze langetermijnrechten betreffende transmissie aan de TSB's terug te geven, waarna deze in het kader van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn opnieuw worden toegewezen. De houders kunnen voor het teruggeven van de langetermijnrechten betreffende transmissie een vergoeding ontvangen. Daarnaast moeten de marktdeelnemers het recht hebben reeds toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie over te dragen of te kopen. De marktdeelnemers moeten de TSB's in kennis stellen van dergelijke overdrachten of aankopen alsmede van de tegenpartijen, met inbegrip van de betrokken marktdeelnemers en de desbetreffende TSB's. |
| --- | --- |

(7)

De houders van langetermijnrechten betreffende transmissie moeten het recht hebben deze langetermijnrechten betreffende transmissie aan de TSB's terug te geven, waarna deze in het kader van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn opnieuw worden toegewezen. De houders kunnen voor het teruggeven van de langetermijnrechten betreffende transmissie een vergoeding ontvangen. Daarnaast moeten de marktdeelnemers het recht hebben reeds toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie over te dragen of te kopen. De marktdeelnemers moeten de TSB's in kennis stellen van dergelijke overdrachten of aankopen alsmede van de tegenpartijen, met inbegrip van de betrokken marktdeelnemers en de desbetreffende TSB's.

| (8) | Het is van belang dat de administratieve lasten en kosten in verband met de deelname aan het centrale toewijzingsplatform binnen redelijke grenzen blijven, met name wat betreft de harmonisatie van het contractuele kader met de marktdeelnemers. |
| --- | --- |

(8)

Het is van belang dat de administratieve lasten en kosten in verband met de deelname aan het centrale toewijzingsplatform binnen redelijke grenzen blijven, met name wat betreft de harmonisatie van het contractuele kader met de marktdeelnemers.

| (9) | Momenteel gelden in de Unie verschillende toewijzingsregels ten aanzien van de contractuele regelingen voor langetermijnrechten betreffende transmissie. De TSB's moeten op EU-niveau geharmoniseerde regels ontwikkelen betreffende fysieke transmissierechten, financiële transmissierechten — opties (hierna „FTR's — opties” genoemd) en financiële transmissierechten — verplichtingen (hierna „FTR's — verplichtingen” genoemd). |
| --- | --- |

(9)

Momenteel gelden in de Unie verschillende toewijzingsregels ten aanzien van de contractuele regelingen voor langetermijnrechten betreffende transmissie. De TSB's moeten op EU-niveau geharmoniseerde regels ontwikkelen betreffende fysieke transmissierechten, financiële transmissierechten — opties (hierna „FTR's — opties” genoemd) en financiële transmissierechten — verplichtingen (hierna „FTR's — verplichtingen” genoemd).

| (10) | Deze geharmoniseerde toewijzingsregels moeten ten minste de omschrijving van het toewijzingsproces/de toewijzingsprocedure voor langetermijnrechten betreffende transmissie, met inbegrip van de minimumeisen voor deelname, financiële zaken, het soort producten dat in expliciete veilingen wordt aangeboden, nominatieregels, regels betreffende vermindering en compensatie, regels waaraan de marktdeelnemers bij de overdracht van hun langetermijnrechten betreffende transmissie moeten voldoen, het „use-it-or-sell-it”-beginsel (hierna „UIOSI-beginsel” genoemd), regels met betrekking tot overmacht en aansprakelijkheid omvatten. In deze geharmoniseerde toewijzingsregels moeten tevens de contractuele verplichtingen worden aangegeven waaraan de marktdeelnemers moeten voldoen. |
| --- | --- |

(10)

Deze geharmoniseerde toewijzingsregels moeten ten minste de omschrijving van het toewijzingsproces/de toewijzingsprocedure voor langetermijnrechten betreffende transmissie, met inbegrip van de minimumeisen voor deelname, financiële zaken, het soort producten dat in expliciete veilingen wordt aangeboden, nominatieregels, regels betreffende vermindering en compensatie, regels waaraan de marktdeelnemers bij de overdracht van hun langetermijnrechten betreffende transmissie moeten voldoen, het „use-it-or-sell-it”-beginsel (hierna „UIOSI-beginsel” genoemd), regels met betrekking tot overmacht en aansprakelijkheid omvatten. In deze geharmoniseerde toewijzingsregels moeten tevens de contractuele verplichtingen worden aangegeven waaraan de marktdeelnemers moeten voldoen.

| (11) | Bij Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie (2) zijn een termijn voor day-ahead-vastheid en een daarmee samenhangende compensatieregeling voor langetermijnrechten betreffende transmissie die na een dergelijke termijn worden verminderd, vastgesteld. Op soortgelijke wijze moeten de houders van langetermijnrechten betreffende transmissie door de TSB's worden terugbetaald of gecompenseerd indien langetermijnrechten betreffende transmissie voorafgaand aan de termijn voor day-ahead-vastheid worden verminderd. |
| --- | --- |

(11)

Bij Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie (2) zijn een termijn voor day-ahead-vastheid en een daarmee samenhangende compensatieregeling voor langetermijnrechten betreffende transmissie die na een dergelijke termijn worden verminderd, vastgesteld. Op soortgelijke wijze moeten de houders van langetermijnrechten betreffende transmissie door de TSB's worden terugbetaald of gecompenseerd indien langetermijnrechten betreffende transmissie voorafgaand aan de termijn voor day-ahead-vastheid worden verminderd.

| (12) | Er kunnen plafonds worden ingevoerd voor de compensatie die moet worden betaald aan houders van wie de langetermijnrechten betreffende transmissie voorafgaand aan de termijn voor day-ahead-vastheid zijn verminderd, waarbij rekening moet worden gehouden met de liquiditeit van de relevante markten en met de mogelijkheden waarover de marktdeelnemers beschikken om hun posities aan te passen. |
| --- | --- |

(12)

Er kunnen plafonds worden ingevoerd voor de compensatie die moet worden betaald aan houders van wie de langetermijnrechten betreffende transmissie voorafgaand aan de termijn voor day-ahead-vastheid zijn verminderd, waarbij rekening moet worden gehouden met de liquiditeit van de relevante markten en met de mogelijkheden waarover de marktdeelnemers beschikken om hun posities aan te passen.

| (13) | Overeenkomstig artikel 8 van Verordening (EG) nr. 713/2009 van het Europees Parlement en de Raad (3) moet het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (hierna het „Agentschap” genoemd) besluiten nemen over gemeenschappelijke voorwaarden voor toegang of methodologieën, indien de bevoegde nationale regulerende instanties niet in staat zijn overeenstemming te bereiken over dergelijke reguleringskwesties. |
| --- | --- |

(13)

Overeenkomstig artikel 8 van Verordening (EG) nr. 713/2009 van het Europees Parlement en de Raad (3) moet het Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (hierna het „Agentschap” genoemd) besluiten nemen over gemeenschappelijke voorwaarden voor toegang of methodologieën, indien de bevoegde nationale regulerende instanties niet in staat zijn overeenstemming te bereiken over dergelijke reguleringskwesties.

| (14) | Deze verordening is opgesteld in nauwe samenwerking met het Agentschap, het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (hierna het „ENTSB voor elektriciteit” genoemd) en de belanghebbenden teneinde op transparante en participatieve wijze doeltreffende, evenwichtige en evenredige regels vast te stellen. In artikel 18, lid 3, van Verordening (EG) nr. 714/2009 is bepaald dat de Commissie het Agentschap, het ENTSB voor elektriciteit en andere relevante belanghebbenden zal raadplegen voordat zij wijzigingen aan deze verordening voorstelt. |
| --- | --- |

(14)

Deze verordening is opgesteld in nauwe samenwerking met het Agentschap, het Europees netwerk van transmissiesysteembeheerders voor elektriciteit (hierna het „ENTSB voor elektriciteit” genoemd) en de belanghebbenden teneinde op transparante en participatieve wijze doeltreffende, evenwichtige en evenredige regels vast te stellen. In artikel 18, lid 3, van Verordening (EG) nr. 714/2009 is bepaald dat de Commissie het Agentschap, het ENTSB voor elektriciteit en andere relevante belanghebbenden zal raadplegen voordat zij wijzigingen aan deze verordening voorstelt.

| (15) | Deze verordening vult bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009 aan overeenkomstig de in artikel 16 van die verordening vastgelegde beginselen. |
| --- | --- |

(15)

Deze verordening vult bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009 aan overeenkomstig de in artikel 16 van die verordening vastgelegde beginselen.

| (16) | De maatregelen van deze verordening zijn in overeenstemming met het advies van het in artikel 23, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 bedoelde comité, |
| --- | --- |

(16)

De maatregelen van deze verordening zijn in overeenstemming met het advies van het in artikel 23, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009 bedoelde comité,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

TITEL I

ALGEMENE BEPALINGEN

Artikel 1

Onderwerp en toepassingsgebied

1.   Bij deze verordening worden gedetailleerde richtsnoeren vastgesteld inzake zoneoverschrijdende capaciteitstoewijzing op de langetermijnmarkten, inzake de vaststelling van een gemeenschappelijke methodologie voor het bepalen van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn, inzake de vaststelling van een centraal toewijzingsplatform op Europees niveau waarop langetermijnrechten betreffende transmissie worden aangeboden en inzake de mogelijkheid tot teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie, waarna capaciteitstoewijzing op de langere termijn plaatsvindt, of tot de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie tussen marktdeelnemers.

2.   Deze verordening is van toepassing op alle transmissiesystemen en interconnecties in de Unie, met uitzondering van transmissiesystemen op eilanden die niet door middel van interconnectoren met andere transmissiesystemen zijn verbonden.

3.   In lidstaten met meer dan één TSB is deze verordening van toepassing op alle TSB's binnen die lidstaat. Wanneer een TSB geen functie uitoefent die betrekking heeft op één of meer verplichtingen uit hoofde van deze verordening, kunnen de lidstaten bepalen dat de verantwoordelijkheid om aan die verplichtingen te voldoen wordt toegewezen aan één of meer andere, specifieke TSB's.

4.   Het centrale toewijzingsplatform kan worden opengesteld voor marktbeheerders en TSB's die actief zijn in Zwitserland op voorwaarde dat de nationale wetgeving van Zwitserland de voornaamste bepalingen van de Uniewetgeving inzake elektriciteitsmarkten ten uitvoer legt en dat de Unie en Zwitserland een intergouvernementele overeenkomst inzake samenwerking op elektriciteitsgebied hebben gesloten.

5.   Als aan de voorwaarden van lid 4 is voldaan, neemt de Commissie op basis van een advies van het Agentschap een besluit over de deelname van Zwitserland aan het centraal toewijzingsplatform. De rechten en verantwoordelijkheden van TSB's uit Zwitserland die deelnemen aan het centrale toewijzingsplatform zijn consistent met de rechten en verantwoordelijkheden van de TSB's die in de Unie actief zijn, om zo een soepele werking van de toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie op EU-niveau mogelijk te maken en een gelijk speelveld voor alle belanghebbenden te waarborgen.

Artikel 2

Definities

Voor de toepassing van deze verordening gelden de definities van artikel 2 van Verordening (EG) nr. 714/2009, artikel 2 van Verordening (EU) 2015/1222, artikel 2 van Verordening (EU) nr. 543/2013 van de Commissie (4) en artikel 2 van Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad (5).

4

5

Bovendien wordt verstaan onder:

1.   „capaciteitstoewijzing op de langere termijn”: de toekenning van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn door middel van een veiling voorafgaand aan het day-ahead-tijdsbestek;

„capaciteitstoewijzing op de langere termijn”

2.   „langetermijnrecht betreffende transmissie”: een in het kader van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn verworven fysiek transmissierecht, FTR — optie of FTR — verplichting;

„langetermijnrecht betreffende transmissie”

3.   „toewijzingsregels”: de regels voor capaciteitstoewijzing op de langere termijn die door het centrale toewijzingsplatform worden toegepast;

„toewijzingsregels”

4.   „centraal toewijzingsplatform”: het door alle TSB's opgerichte Europese platform voor capaciteitstoewijzing op de langere termijn;

„centraal toewijzingsplatform”

5.   „veiling”: het proces van het aanbieden van zoneoverschrijdende capaciteit op lange termijn en het toewijzen daarvan aan marktdeelnemers die een bod doen;

„veiling”

6.   „UIOSI” („use-it-or-sell-it”): beginsel op basis waarvan de onderliggende zoneoveschrijdende capaciteit van aangekochte en niet-genomineerde fysieke transmissierechten automatisch ter beschikking wordt gesteld voor day-ahead-capaciteitstoewijzing en de houder van deze fysieke transmissierechten een vergoeding van de TSB's ontvangt;

„UIOSI” („use-it-or-sell-it”)

7.   „nominatie”: kennisgeving aan de respectievelijke TSB's betreffende het gebruik van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn door een houder van fysieke transmissierechten en de desbetreffende tegenpartij, of een gemachtigde derde;

„nominatie”

8.   „nominatieregels”: de regels inzake de kennisgeving aan de respectievelijke TSB's betreffende het gebruik van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn door een houder van fysieke transmissierechten en de desbetreffende tegenpartij, of een gemachtigde derde;

„nominatieregels”

9.   „marktspread”: het verschil tussen de day-ahead-prijzen op uurbasis van de twee betrokken biedzones voor de desbetreffende markttijdseenheid in een specifieke richting;

„marktspread”

10.   „compensatieregels”: de regels op basis waarvan elke TSB die verantwoordelijk is voor de biedzonegrens waarvoor langetermijnrechten betreffende transmissie zijn toegewezen de houders van rechten betreffende transmissie compenseert voor het verminderen van die langetermijnrechten betreffende transmissie.

„compensatieregels”

Artikel 3

Doelstellingen van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn

Met deze verordening worden de volgende doelstellingen nagestreefd:

| a) | bevorderen van doeltreffende zoneoverschrijdende handel op de lange termijn door middel van zoneoverschrijdende indekkingsmogelijkheden op de lange termijn voor marktdeelnemers; |
| --- | --- |

a)

bevorderen van doeltreffende zoneoverschrijdende handel op de lange termijn door middel van zoneoverschrijdende indekkingsmogelijkheden op de lange termijn voor marktdeelnemers;

| b) | optimaliseren van de berekening en toewijzing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn; |
| --- | --- |

b)

optimaliseren van de berekening en toewijzing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn;

| c) | zorgen voor niet-discriminerende toegang tot zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn; |
| --- | --- |

c)

zorgen voor niet-discriminerende toegang tot zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn;

| d) | waarborgen van de niet-discriminerende behandeling van TSB's, het Agentschap, regulerende instanties en marktdeelnemers; |
| --- | --- |

d)

waarborgen van de niet-discriminerende behandeling van TSB's, het Agentschap, regulerende instanties en marktdeelnemers;

| e) | rekening houden met de behoefte aan een billijke en ordelijke capaciteitstoewijzing op de langere termijn en ordelijke prijsvorming; |
| --- | --- |

e)

rekening houden met de behoefte aan een billijke en ordelijke capaciteitstoewijzing op de langere termijn en ordelijke prijsvorming;

| f) | waarborgen en verbeteren van de transparantie en betrouwbaarheid van de informatie betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn; |
| --- | --- |

f)

waarborgen en verbeteren van de transparantie en betrouwbaarheid van de informatie betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn;

| g) | bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie. |
| --- | --- |

g)

bijdragen tot de efficiënte langetermijnexploitatie en -ontwikkeling van het elektriciteitstransmissiesysteem en de elektriciteitssector in de Unie.

Artikel 4

Vaststelling van voorwaarden of methodologieën

1.   De TSB's ontwikkelen de overeenkomstig deze verordening vereiste voorwaarden of methodologieën en dienen die binnen de bij deze verordening vastgestelde respectievelijke termijnen ter goedkeuring in bij de bevoegde regulerende instanties. Wanneer een voorstel voor de voorwaarden of methodologieën overeenkomstig deze verordening door meer dan één TSB moet worden ontwikkeld en goedgekeurd, werken de desbetreffende TSB's nauw samen. Met de assistentie van het ENTSB voor elektriciteit stellen de TSB's de bevoegde regulerende instanties en het Agentschap op gezette tijden in kennis van de voortgang bij de ontwikkeling van deze voorwaarden of methodologieën.

2.   Indien de TSB's die beslissen over voorstellen voor voorwaarden of methodologieën overeenkomstig artikel 4, lid 6, onderling geen overeenstemming kunnen bereiken, nemen zij een besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen. Een gekwalificeerde meerderheid voor voorstellen overeenkomstig artikel 4, lid 6, vergt een meerderheid van:

| a) | TSB's die minimaal 55 % van de lidstaten vertegenwoordigen, en |
| --- | --- |

a)

TSB's die minimaal 55 % van de lidstaten vertegenwoordigen, en

| b) | TSB's die lidstaten vertegenwoordigen die ten minste 65 % van de bevolking van de Unie vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

b)

TSB's die lidstaten vertegenwoordigen die ten minste 65 % van de bevolking van de Unie vertegenwoordigen.

Een blokkeringsminderheid voor voorstellen overeenkomstig artikel 4, lid 6, moet TSB's omvatten die minimaal vier lidstaten vertegenwoordigen; als er geen blokkeringsminderheid is, wordt de gekwalificeerde meerderheid geacht te zijn bereikt.

Voor TSB-besluiten overeenkomstig artikel 4, lid 6, beschikt elke lidstaat over één stem. Als er op het grondgebied van een lidstaat meer dan één TSB is, verdeelt die lidstaat de stembevoegdheden over de TSB's.

3.   TSB's die beslissen over voorstellen voor voorwaarden of methodologieën nemen een besluit overeenkomstig artikel 4, lid 7, met gekwalificeerde meerderheid van stemmen indien zij onderling geen consensus kunnen bereiken en wanneer de betrokken regio's zijn samengesteld uit meer dan vijf lidstaten. Een gekwalificeerde meerderheid voor voorstellen overeenkomstig artikel 4, lid 7, vergt een meerderheid van:

| a) | TSB's die ten minste 72 % van de betrokken lidstaten vertegenwoordigen, en |
| --- | --- |

a)

TSB's die ten minste 72 % van de betrokken lidstaten vertegenwoordigen, en

| b) | TSB's die lidstaten vertegenwoordigen die ten minste 65 % van de bevolking van de betrokken regio vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

b)

TSB's die lidstaten vertegenwoordigen die ten minste 65 % van de bevolking van de betrokken regio vertegenwoordigen.

Een blokkeringsminderheid voor besluiten overeenkomstig artikel 4, lid 7, moet ten minste het minimumaantal TSB's omvatten dat meer dan 35 % van de bevolking van de deelnemende lidstaten vertegenwoordigt, plus TSB's die ten minste één extra betrokken lidstaat vertegenwoordigen; als er geen blokkeringsminderheid is, wordt de gekwalificeerde meerderheid geacht te zijn bereikt.

TSB's die beslissen over voorstellen voor voorwaarden of methodologieën overeenkomstig artikel 4, lid 7, met betrekking tot regio's die zijn samengesteld uit maximaal vijf lidstaten, stellen hun besluiten vast op basis van consensus.

Voor TSB-besluiten overeenkomstig artikel 4, lid 7, beschikt elke lidstaat over één stem. Als er op het grondgebied van een lidstaat meer dan één TSB is, verdeelt die lidstaat de stembevoegdheden over de TSB's.

4.   Indien de TSB's hebben nagelaten om binnen de bij deze verordening vastgestelde termijnen een voorstel voor voorwaarden of methodologieën in te dienen bij de nationale regulerende instanties, zenden zij de bevoegde regulerende instanties en het Agentschap de relevante ontwerpen van de voorwaarden of methodologieën toe en verduidelijken zij waarom er geen overeenstemming is bereikt. Het Agentschap stelt de Commissie in kennis van deze informatie en voert, in samenwerking met de bevoegde regulerende instanties en op verzoek van de Commissie, een onderzoek uit naar de redenen voor dit gebrek aan overeenstemming en stelt de Commissie op de hoogte van de resultaten daarvan. De Commissie neemt passende maatregelen om de vaststelling van de vereiste voorwaarden of methodologieën mogelijk te maken binnen een termijn van vier maanden na ontvangst van de informatie van het Agentschap.

5.   Elke regulerende instantie is verantwoordelijk voor goedkeuring van de in de leden 6 en 7 bedoelde voorwaarden of methodologieën.

6.   De voorstellen voor de volgende voorwaarden of methodologieën worden ter goedkeuring voorgelegd aan alle regulerende instanties:

| a) | de methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast overeenkomstig artikel 17; |
| --- | --- |

a)

de methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast overeenkomstig artikel 17;

| b) | de methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel overeenkomstig artikel 18; |
| --- | --- |

b)

de methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel overeenkomstig artikel 18;

| c) | de eisen betreffende het centrale toewijzingsplatform overeenkomstig artikel 49; |
| --- | --- |

c)

de eisen betreffende het centrale toewijzingsplatform overeenkomstig artikel 49;

| d) | de geharmoniseerde toewijzingsregels overeenkomstig artikel 51; |
| --- | --- |

d)

de geharmoniseerde toewijzingsregels overeenkomstig artikel 51;

| e) | de methodologie voor het verdelen van de congestie-inkomsten overeenkomstig artikel 57. |
| --- | --- |

e)

de methodologie voor het verdelen van de congestie-inkomsten overeenkomstig artikel 57.

| f) | de methodologie voor het delen van de kosten van het opzetten, ontwikkelen en exploiteren van het centrale toewijzingsplatform overeenkomstig 59; |
| --- | --- |

f)

de methodologie voor het delen van de kosten van het opzetten, ontwikkelen en exploiteren van het centrale toewijzingsplatform overeenkomstig 59;

| g) | de methodologie voor het delen van kosten die zijn gemaakt in het kader van het waarborgen van de vastheid van en vergoedingen inzake langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 61. |
| --- | --- |

g)

de methodologie voor het delen van kosten die zijn gemaakt in het kader van het waarborgen van de vastheid van en vergoedingen inzake langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 61.

7.   De voorstellen voor de volgende voorwaarden of methodologieën worden ter goedkeuring voorgelegd aan alle regulerende instanties van de betrokken regio:

| a) | de methodologie voor de capaciteitsberekening overeenkomstig artikel 10; |
| --- | --- |

a)

de methodologie voor de capaciteitsberekening overeenkomstig artikel 10;

| b) | de methodologie voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit overeenkomstig artikel 16; |
| --- | --- |

b)

de methodologie voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit overeenkomstig artikel 16;

| c) | het regionale ontwerp inzake langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 31; |
| --- | --- |

c)

het regionale ontwerp inzake langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 31;

| d) | de vaststelling van reserveprocedures overeenkomstig artikel 42; |
| --- | --- |

d)

de vaststelling van reserveprocedures overeenkomstig artikel 42;

| e) | de regionale eisen betreffende de geharmoniseerde toewijzingsregels overeenkomstig artikel 52, met inbegrip van de regionale compensatieregels overeenkomstig artikel 55. |
| --- | --- |

e)

de regionale eisen betreffende de geharmoniseerde toewijzingsregels overeenkomstig artikel 52, met inbegrip van de regionale compensatieregels overeenkomstig artikel 55.

8.   Het voorstel voor de voorwaarden of methodologieën omvat een voorgesteld tijdschema voor hun tenuitvoerlegging en een beschrijving van hun verwacht effect op de doelstellingen van deze verordening. Voorstellen betreffende voorwaarden of methodologieën die ter goedkeuring aan verschillende of aan alle regulerende instanties moeten worden voorgelegd, worden bij het Agentschap ingediend op hetzelfde tijdstip als dat van indiening bij de regulerende instanties. Op verzoek van de bevoegde regulerende instanties brengt het Agentschap binnen een termijn van drie maanden advies uit over de voorstellen voor voorwaarden of methodologieën.

9.   Wanneer de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën een besluit van meer dan één regulerende instantie vergt, raadplegen de bevoegde regulerende instanties elkaar en werken zij in nauw overleg samen met het oog op het bereiken van overeenstemming. Indien van toepassing houden de bevoegde regulerende instanties rekening met het advies van het Agentschap. De regulerende instanties nemen besluiten betreffende de ingediende voorwaarden of methodologieën overeenkomstig de leden 6 en 7 binnen een termijn van zes maanden na de ontvangst van de voorwaarden of methodologieën door de regulerende instantie of, indien van toepassing, door de laatste betrokken regulerende instantie.

10.   Wanneer de regulerende instanties niet binnen de in lid 9 bedoelde termijn tot overeenstemming zijn gekomen, of op hun gezamenlijk verzoek, stelt het Agentschap binnen een termijn van zes maanden een besluit vast betreffende de ingediende voorstellen voor voorwaarden of methodologieën, overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Verordening (EG) nr. 713/2009.

11.   Wanneer één of meer regulerende instanties een wijzigingsverzoek indienen teneinde de overeenkomstig de leden 6 en 7 ingediende voorwaarden of methodologieën te kunnen goedkeuren, dienen de desbetreffende TSB's ter goedkeuring een voorstel voor gewijzigde voorwaarden of methodologieën in binnen twee maanden na ontvangst van het wijzigingsverzoek van de regulerende instantie(s). De bevoegde regulerende instanties nemen een besluit over de gewijzigde voorwaarden of methodologieën binnen een termijn van twee maanden na de indiening ervan. Wanneer de bevoegde regulerende instanties binnen die termijn van twee maanden geen overeenstemming hebben kunnen bereiken over de gewijzigde voorwaarden of methodologieën overeenkomstig de leden 6 en 7, of op hun gezamenlijk verzoek, stelt het Agentschap binnen een termijn van zes maanden een besluit vast betreffende de gewijzigde voorwaarden of methodologieën, overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Verordening (EG) nr. 713/2009. Indien de desbetreffende TSB's er niet in slagen om een voorstel voor gewijzigde voorwaarden of methodologieën in te dienen, geldt de procedure van lid 4.

12.   De TSB's die verantwoordelijk zijn voor de ontwikkeling van een voorstel voor voorwaarden of methodologieën, of de regulerende instanties die verantwoordelijk zijn voor de vaststelling daarvan overeenkomstig de leden 6 en 7, kunnen verzoeken deze voorwaarden of methodologieën te wijzigen.

De voorstellen voor wijziging van de voorwaarden of methodologieën worden overeenkomstig de procedure van artikel 6 ter raadpleging voorgelegd en worden goedgekeurd overeenkomstig de in dat artikel uiteengezette procedure.

13.   De TSB's die verantwoordelijk zijn voor de vaststelling van de voorwaarden of methodologieën overeenkomstig deze verordening, maken die bekend op het internet na de goedkeuring door de bevoegde regulerende instanties of, wanneer een dergelijke goedkeuring niet vereist is, na de vaststelling ervan, behalve wanneer dergelijke informatie overeenkomstig artikel 7 als vertrouwelijk wordt beschouwd.

Artikel 5

Betrokkenheid van de belanghebbenden

In nauwe samenwerking met het ENTSB voor elektriciteit organiseert het Agentschap de betrokkenheid van de belanghebbenden bij de capaciteitstoewijzing op de langere termijn en bij andere aspecten van de uitvoering van deze verordening. Dit houdt in dat geregeld met de belanghebbenden wordt vergaderd om problemen te identificeren en verbeteringen voor te stellen, met name in verband met de exploitatie en de ontwikkeling van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn, met inbegrip van de harmonisering van veilingregels. Dit vervangt geenszins de in artikel 6 bedoelde raadpleging van de belanghebbenden.

Artikel 6

Raadpleging

1.   De TSB's die overeenkomstig deze verordening verantwoordelijk zijn voor het indienen van voorstellen voor voorwaarden of methodologieën of voor de wijziging daarvan, raadplegen, wanneer dat expliciet is bepaald in deze verordening, de belanghebbenden, inclusief de relevante autoriteiten van elke lidstaat, over hun ontwerpvoorstellen voor voorwaarden of methodologieën. De duur van de raadpleging bedraagt ten minste één maand.

2.   De door de TSB's op Unieniveau ingediende voorstellen voor voorwaarden of methodologieën worden op Unieniveau gepubliceerd en ter raadpleging voorgelegd. Door de TSB's op regionaal niveau ingediende voorstellen worden ten minste op regionaal niveau ter raadpleging voorgelegd. Partijen die voorstellen op bilateraal of multilateraal niveau indienen, raadplegen ten minste de betrokken lidstaten.

3.   De entiteiten die verantwoordelijk zijn voor het voorstel voor voorwaarden of methodologieën houden terdege rekening met de standpunten van de belanghebbenden, resulterend uit de overeenkomstig lid 1 opgezette raadplegingen, voordat zij hun voorstel ter goedkeuring bij de regulerende instanties indienen, als dat is vereist overeenkomstig artikel 4, of voordat zij het publiceren in de andere gevallen. In alle gevallen wordt voorafgaand aan of gelijktijdig met de publicatie van het voorstel voor voorwaarden of methodologieën een duidelijke en robuuste rechtvaardiging voor het al dan niet in het voorstel opnemen van de uit de raadpleging voortgekomen standpunten gegeven en op een tijdige manier gepubliceerd.

Artikel 7

Vertrouwelijkheidsverplichtingen

1.   Alle uit hoofde van deze verordening ontvangen, uitgewisselde of doorgegeven vertrouwelijke informatie valt onder de in de leden 2, 3 en 4 van dit artikel vastgestelde voorwaarden betreffende het beroepsgeheim.

2.   Het beroepsgeheim geldt voor alle personen op wie het bepaalde in deze verordening van toepassing is.

3.   Vertrouwelijke informatie waarvan de in lid 2 bedoelde personen beroepshalve kennis krijgen, mag aan geen enkele andere persoon of instantie worden bekendgemaakt, onverlet de gevallen die onder de nationale wetgeving, onder de overige bepalingen van deze verordening of onder andere relevante wetgeving van de Unie vallen.

4.   Onverlet de gevallen die onder de nationale wetgeving of wetgeving van de Unie vallen, mogen de regulerende instanties, de lichamen of de personen die vertrouwelijke informatie in het kader van deze verordening ontvangen, deze informatie uitsluitend gebruiken voor het doel van uitoefening van hun functies uit hoofde van deze verordening.

TITEL II

EISEN BETREFFENDE VOORWAARDEN EN METHODOLOGIEËN

HOOFDSTUK 1

Berekening van de capaciteit op de langere termijn

Afdeling 1

Algemene eisen

Artikel 8

Capaciteitsberekeningsregio's

Voor de toepassing van deze verordening zijn de capaciteitsberekeningsregio's degenen die zijn vastgesteld op grond van artikel 15 van Verordening (EU) 2015/1222.

Artikel 9

Tijdsbestekken voor capaciteitsberekening

Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio zorgen ervoor dat de zoneoverschrijdende capaciteit op lange termijn is berekend voor elke capaciteitstoewijzing op de langere termijn en ten minste voor de jaarlijkse en maandelijkse tijdsbestekken.

Afdeling 2

Methodologie voor de capaciteitsberekening

Artikel 10

Methodologie voor de capaciteitsberekening

1.   Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de in artikel 9, lid 7, van Verordening (EU) 2015/1222 genoemde gemeenschappelijke gecoördineerde capaciteitsberekeningsmethodologie dienen alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio een voorstel in voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie voor langetermijntijdsbestekken binnen de desbetreffende regio. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden.

2.   De aanpak die wordt gehanteerd voor de gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie is een gecoördineerde nettotransmissiecapaciteitsaanpak of een stroomgebaseerde aanpak.

3.   De capaciteitsberekeningsmethodologie is in overeenstemming zijn met de in artikel 21, lid 1, van Verordening (EU) 2015/1222 voor de day-ahead- en intradaytijdsbestekken vastgestelde capaciteitsberekeningsmethodologie.

4.   Met de onzekerheid in verband met capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn wordt rekening gehouden bij de toepassing van:

| a) | een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's en van de capaciteitsberekeningsinputs, de in artikel 21, lid 1, onder b), genoemde capaciteitsberekeningsaanpak en de in artikel 21, lid 1, onder c), van Verordening (EU) 2015/1222 genoemde validatie van zoneoverschrijdende capaciteit, of |
| --- | --- |

a)

een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's en van de capaciteitsberekeningsinputs, de in artikel 21, lid 1, onder b), genoemde capaciteitsberekeningsaanpak en de in artikel 21, lid 1, onder c), van Verordening (EU) 2015/1222 genoemde validatie van zoneoverschrijdende capaciteit, of

| b) | een statistische aanpak op basis van de historische zoneoverschrijdende capaciteit voor de day-ahead- of intradaytijdsbestekken, indien kan worden aangetoond dat door middel van deze aanpak:






  i) | de efficiëntie van de capaciteitsberekeningsmethodologie wordt verhoogd; |
| --- | --- | --- |

b)

een statistische aanpak op basis van de historische zoneoverschrijdende capaciteit voor de day-ahead- of intradaytijdsbestekken, indien kan worden aangetoond dat door middel van deze aanpak:

i)

de efficiëntie van de capaciteitsberekeningsmethodologie wordt verhoogd;

| ii) | meer rekening wordt gehouden met de onzekerheden van de zoneoverschrijdende capaciteitsberekening op de lange termijn dan door middel van de veiligheidsanalyse overeenkomstig lid 4, onder a); |
| --- | --- |

ii)

meer rekening wordt gehouden met de onzekerheden van de zoneoverschrijdende capaciteitsberekening op de lange termijn dan door middel van de veiligheidsanalyse overeenkomstig lid 4, onder a);

| iii) | de economische efficiëntie met hetzelfde niveau van systeemveiligheid wordt verhoogd. |
| --- | --- |

iii)

de economische efficiëntie met hetzelfde niveau van systeemveiligheid wordt verhoogd.

5.   Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio kunnen de stroomgebaseerde aanpak voor capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn gezamenlijk toepassen indien aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:

| a) | door de stroomgebaseerde aanpak wordt de economische efficiëntie in de capaciteitsberekeningsregio verhoogd met hetzelfde niveau van systeemveiligheid; |
| --- | --- |

a)

door de stroomgebaseerde aanpak wordt de economische efficiëntie in de capaciteitsberekeningsregio verhoogd met hetzelfde niveau van systeemveiligheid;

| b) | de transparantie en de nauwkeurigheid van de stroomgebaseerde resultaten in de capaciteitsberekeningsregio zijn bevestigd; |
| --- | --- |

b)

de transparantie en de nauwkeurigheid van de stroomgebaseerde resultaten in de capaciteitsberekeningsregio zijn bevestigd;

| c) | de TSB's geven de marktdeelnemers een termijn van zes maanden om hun processen aan te passen. |
| --- | --- |

c)

de TSB's geven de marktdeelnemers een termijn van zes maanden om hun processen aan te passen.

6.   Indien een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's wordt toegepast voor de ontwikkeling van de capaciteitsberekeningsmethodologie in een capaciteitsberekeningsregio, zijn de in artikel 21, lid 1, (met uitzondering van artikel 21, lid 1, onder a), iv), indien relevant) van Verordening (EU) 2015/1222 vastgelegde eisen betreffende de capaciteitsberekeningsinputs, de capaciteitsberekeningsaanpak en de validatie van zoneoverschrijdende capaciteit van toepassing.

7.   Bij het ontwikkelen van de capaciteitsberekeningsmethodologie wordt rekening gehouden met de eisen betreffende de reserveprocedures en de eis van artikel 21, lid 3, van Verordening (EU) 2015/1222.

Artikel 11

Methodologie voor de betrouwbaarheidsmarge

Het voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie omvat een methodologie voor de betrouwbaarheidsmarge die voldoet aan de in artikel 22 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen.

Artikel 12

Methodologieën voor operationele veiligheidsgrenzen en onvoorziene gebeurtenissen

Het voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie omvat methodologieën voor operationele veiligheidsgrenzen en onvoorziene gebeurtenissen die voldoen aan de in artikel 23, leden 1 en 2, van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen.

Artikel 13

Methodologie voor de veranderingssleutels betreffende opwekking

Het voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie omvat een methodologie voor het bepalen van veranderingssleutels betreffende opwekking die voldoet aan de in artikel 24 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen.

Artikel 14

Methodologie voor remediërende maatregelen

Indien er bij de capaciteitsberekening op de lange termijn rekening wordt gehouden met remediërende maatregelen, zorgt elke TSB ervoor dat deze remediërende maatregelen in technische zin beschikbaar zijn ten behoeve van realtime-exploitatie en dat zij voldoen aan de in artikel 25 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen.

Artikel 15

Validatiemethodologie voor zoneoverschrijdende capaciteit

Het voorstel voor een gemeenschappelijke capaciteitsberekeningsmethodologie omvat een validatiemethodologie voor zoneoverschrijdende capaciteit die voldoet aan de in artikel 26 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen.

Artikel 16

Methodologie voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn

1.   Uiterlijk bij de indiening van de in artikel 10 genoemde capaciteitsberekeningsmethodologie ontwikkelen de TSB's van elke capaciteitsberekeningsregio gezamenlijk een voorstel voor een methodologie voor het op gecoördineerde wijze opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn tussen verschillende langetermijntijdsbestekken binnen de desbetreffende regio. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden.

2.   De methodologie voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voldoet aan de volgende voorwaarden:

| a) | de methodologie komt tegemoet aan de indekkingsbehoeften van de marktdeelnemers; |
| --- | --- |

a)

de methodologie komt tegemoet aan de indekkingsbehoeften van de marktdeelnemers;

| b) | de methodologie is in overeenstemming met de capaciteitsberekeningsmethodologie; |
| --- | --- |

b)

de methodologie is in overeenstemming met de capaciteitsberekeningsmethodologie;

| c) | de methodologie heeft niet tot gevolg dat de mededinging wordt belemmerd, met name wat betreft de toegang tot langetermijnrechten betreffende transmissie. |
| --- | --- |

c)

de methodologie heeft niet tot gevolg dat de mededinging wordt belemmerd, met name wat betreft de toegang tot langetermijnrechten betreffende transmissie.

Afdeling 3

Gemeenschappelijk netwerkmodel

Artikel 17

Methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast

1.   Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast met betrekking tot de day-ahead- en intradaytijdsbestekken zoals opgenomen in artikel 9, lid 6, van Verordening (EU) 2015/1222 ontwikkelen alle TSB's gezamenlijk een voorstel voor één enkele methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast, op basis waarvan de gegevens betreffende opwekking en basislast worden geleverd die zijn vereist voor de vaststelling van het gemeenschappelijk netwerkmodel voor langetermijntijdsbestekken. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden. De methodologie houdt rekening met en vormt een aanvulling op de in artikel 16 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast.

2.   Bij de ontwikkeling van de methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast zijn de eisen van artikel 16 van Verordening (EU) 2015/1222 van toepassing.

Artikel 18

Methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel

1.   Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel met betrekking tot de day-ahead- en intradaytijdsbestekken zoals opgenomen in artikel 9, lid 6, van Verordening (EU) 2015/1222 ontwikkelen alle TSB's gezamenlijk een voorstel voor een methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel betreffende langetermijntijdsbestekken. Met betrekking tot deze methodologie wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden.

2.   De methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel houdt rekening met en vormt een aanvulling op de overeenkomstig artikel 17 van Verordening (EU) 2015/1222 ontwikkelde methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel. De methodologie maakt de vaststelling mogelijk van het gemeenschappelijk netwerkmodel voor capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn in capaciteitsberekeningsregio's waarin overeenkomstig artikel 10 een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's wordt toegepast.

3.   Bij de ontwikkeling van de methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel zijn de eisen van artikel 17 van Verordening (EU) 2015/1222 van toepassing.

Artikel 19

Scenario's

1.   Alle TSB's in capaciteitsberekeningsregio's waarin overeenkomstig artikel 10 een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's wordt toegepast, ontwikkelen gezamenlijk een gemeenschappelijke reeks scenario's die wordt gebruikt in het gemeenschappelijk netwerkmodel voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek op de lange termijn.

2.   Bij de ontwikkeling van de gemeenschappelijke reeks scenario's zijn de relevante eisen van artikel 18 van Verordening (EU) 2015/1222 van toepassing.

Artikel 20

Individueel netwerkmodel

Bij de ontwikkeling van het individuele netwerkmodel voor een capaciteitsberekeningstijdsbestek op de lange termijn in capaciteitsberekeningsregio's waarin overeenkomstig artikel 10 een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's wordt toegepast, past elke TSB de in artikel 19 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen toe.

Afdeling 4

Capaciteitsberekeningsproces

Artikel 21

Algemene bepalingen

1.   Het overeenkomstig artikel 27 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde proces van samensmelting van de afzonderlijke netwerkmodellen is van toepassing bij het samenvoegen van de afzonderlijke netwerkmodellen tot een gemeenschappelijk netwerkmodel voor elk langetermijntijdsbestek. Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de in artikel 18 van Verordening (EU) 2015/1222 bedoelde methodologie voor het verstrekken van gegevens betreffende opwekking en basislast voor langetermijntijdsbestekken en de goedkeuring van de in artikel 17 van die verordening bedoelde methodologie voor het gemeenschappelijk netwerkmodel voor langetermijntijdsbestekken, ontwikkelen alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio gezamenlijk operationele regels voor capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn ter aanvulling op de in artikel 27 van die verordening vastgestelde regels betreffende de samensmelting van de afzonderlijke netwerkmodellen.

2.   De in artikel 27 van Verordening (EU) 2015/1222 bedoelde gecoördineerde capaciteitscalculatoren berekenen de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor hun capaciteitsberekeningsregio. Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de in artikel 10 bedoelde capaciteitsberekeningsmethodologie voor langetermijntijdsbestekken, ontwikkelen alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio gezamenlijk operationele regels voor capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn ter aanvulling op de in artikel 27 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde regels betreffende de exploitatie van de gecoördineerde capaciteitscalculatoren.

3.   De in artikel 27 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde relevante eisen zijn van toepassing op capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn.

Artikel 22

Totstandbrenging van een gemeenschappelijk netwerkmodel

Het proces en de eisen die in artikel 28 van Verordening (EU) 2015/1222 zijn vastgesteld voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijk netwerkmodel zijn van toepassing bij de totstandbrenging van een gemeenschappelijk netwerkmodel voor capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn in capaciteitsberekeningsregio's waarin overeenkomstig artikel 10 een veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's wordt toegepast.

Artikel 23

Regionale berekening van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn

1.   Indien TSB's de in artikel 10 bedoelde statistische aanpak toepassen, omvat het proces betreffende de berekening van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn ten minste:

| a) | een selectie van historische datasets betreffende de zoneoverschrijdende day-ahead- of intradaycapaciteit uit een bepaalde periode of reeks perioden, waarbij de gegevens in een duurkromme worden weergegeven; |
| --- | --- |

a)

een selectie van historische datasets betreffende de zoneoverschrijdende day-ahead- of intradaycapaciteit uit een bepaalde periode of reeks perioden, waarbij de gegevens in een duurkromme worden weergegeven;

| b) | een berekening van de capaciteit in verhouding tot het risiconiveau voor de geselecteerde dataset; |
| --- | --- |

b)

een berekening van de capaciteit in verhouding tot het risiconiveau voor de geselecteerde dataset;

| c) | een berekening van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn die ten behoeve van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn wordt aangeboden, waarbij rekening wordt gehouden met een marge om het verschil tussen historische waarden betreffende de zoneoverschrijdende capaciteit en verwachte waarden betreffende de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn te weerspiegelen; |
| --- | --- |

c)

een berekening van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn die ten behoeve van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn wordt aangeboden, waarbij rekening wordt gehouden met een marge om het verschil tussen historische waarden betreffende de zoneoverschrijdende capaciteit en verwachte waarden betreffende de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn te weerspiegelen;

| d) | gemeenschappelijke regels betreffende de manier waarop rekening wordt gehouden met beschikbare informatie over geplande onderbrekingen, met nieuwe infrastructuur alsmede met het opwekkings- en basislastpatroon voor de capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn. |
| --- | --- |

d)

gemeenschappelijke regels betreffende de manier waarop rekening wordt gehouden met beschikbare informatie over geplande onderbrekingen, met nieuwe infrastructuur alsmede met het opwekkings- en basislastpatroon voor de capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn.

2.   Indien TSB's de veiligheidsanalyse op basis van verscheidene scenario's overeenkomstig artikel 10 toepassen, zijn de in artikel 29 (met uitzondering van artikel 29, lid 4, indien relevant) van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde eisen van toepassing op capaciteitsberekeningstijdsbestekken op de lange termijn in capaciteitsberekeningsregio's.

3.   Elke gecoördineerde capaciteitscalculator zorgt voor de opsplitsing van de berekende zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor elke capaciteitstoewijzing op de langere termijn door middel van de in artikel 16 vastgestelde methodologie voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit.

4.   Elke gecoördineerde capaciteitscalculator dient de berekende zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn en de opsplitsing van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn ter validatie overeenkomstig artikel 24 in bij elke TSB binnen de relevante capaciteitsberekeningsregio.

Artikel 24

Validatie en levering van zoneoverschrijdende capaciteit en opgesplitste zoneoverschrijdende capaciteit

1.   Elke TSB valideert de resultaten van de berekening betreffende de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn bij zijn biedzonegrenzen of kritische netwerkelementen voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek op de lange termijn overeenkomstig artikel 15.

2.   Elke TSB valideert de resultaten van de berekening betreffende de opsplitsing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn bij zijn biedzonegrenzen of kritische netwerkelementen overeenkomstig artikel 16.

3.   Elke TSB zendt zijn capaciteitsvalidatie en gevalideerde opsplitsing van deze capaciteit voor elke capaciteitstoewijzing op de langere termijn toe aan de relevante gecoördineerde capaciteitscalculatoren en aan de andere TSB's van de relevante capaciteitsberekeningsregio's.

4.   De gevalideerde opsplitsing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn wordt door elke gecoördineerde capaciteitscalculator verstrekt ten behoeve van de uitvoering van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn overeenkomstig artikel 29.

5.   Op verzoek verstrekken de TSB's een verslag betreffende de manier waarop de waarde van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor een specifiek capaciteitsberekeningstijdsbestek op de lange termijn is verkregen aan de desbetreffende regulerende instanties.

Artikel 25

Gecoördineerde vermindering van zoneoverschrijdende capaciteit

1.   De TSB's coördineren verminderingen van reeds toegewezen zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn indien deze verminderingen betrekking hebben op een tijdsbestek van meer dan 48 uur voorafgaand aan het begin van de dag van levering. In het geval van de vermindering van langetermijnrecht betreffende transmissie, met inbegrip van nominaties van dergelijke rechten, passen de TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio binnen 48 uur voorafgaand aan het begin van de dag van levering het proces betreffende de berekening van de day-ahead- en intradaycapaciteit als bedoeld in artikel 29 van Verordening (EU) 2015/1222 toe.

2.   Indien een TSB reeds toegewezen zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn moet verminderen, verzoekt de TSB de verantwoordelijke gecoördineerde capaciteitscalculator de gecoördineerde berekening van de benodigde verminderingen van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor de capaciteitsberekeningsregio uit te voeren. De TSB onderbouwt het verzoek met alle relevante informatie.

3.   De gecoördineerde capaciteitscalculator verstrekt de bijgewerkte zoneoverschrijdende capaciteit ter validatie aan de relevante TSB's.

4.   Elke TSB valideert de bijgewerkte zoneoverschrijdende capaciteit bij zijn biedzonegrenzen of kritische netwerkelementen overeenkomstig artikel 24.

5.   De gecoördineerde capaciteitscalculator verstrekt de gevalideerde bijgewerkte zoneoverschrijdende capaciteit aan de relevante TSB's en het centrale toewijzingsplatform ter uitvoering van de vermindering overeenkomstig artikel 53.

Afdeling 5

Tweejaarlijks verslag inzake capaciteitsberekening

Artikel 26

Tweejaarlijks verslag inzake capaciteitsberekening en -toewijzing

1.   Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze verordening stelt het ENTSB voor elektriciteit een verslag op inzake de capaciteitsberekening en -toewijzing op de lange termijn dat het bij het Agentschap indient.

2.   Wanneer het Agentschap daarom verzoekt, stelt het ENTSB voor elektriciteit elk tweede daaropvolgende jaar een verslag op inzake capaciteitsberekening en -toewijzing op de lange termijn. Indien van toepassing wordt dit verslag samen met het tweejaarlijkse verslag inzake capaciteitsberekening en -toewijzing overeenkomstig artikel 31 van Verordening (EU) 2015/1222 bij het Agentschap ingediend.

3.   Voor elke biedzone, biedzonegrens en capaciteitsberekeningsregio worden in het verslag inzake capaciteitsberekening en -toewijzing ten minste de volgende aspecten behandeld:

| a) | de gebruikte capaciteitsberekeningsaanpak; |
| --- | --- |

a)

de gebruikte capaciteitsberekeningsaanpak;

| b) | statistische indicatoren inzake betrouwbaarheidsmarges; |
| --- | --- |

b)

statistische indicatoren inzake betrouwbaarheidsmarges;

| c) | statistische indicatoren inzake de zoneoverschrijdende capaciteit, waar passend voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek; |
| --- | --- |

c)

statistische indicatoren inzake de zoneoverschrijdende capaciteit, waar passend voor elk capaciteitsberekeningstijdsbestek;

| d) | kwaliteitsindicatoren voor de bij de capaciteitsberekening gebruikte informatie; |
| --- | --- |

d)

kwaliteitsindicatoren voor de bij de capaciteitsberekening gebruikte informatie;

| e) | waar passend, de voorgestelde maatregelen ter verbetering van de capaciteitsberekening; |
| --- | --- |

e)

waar passend, de voorgestelde maatregelen ter verbetering van de capaciteitsberekening;

| f) | aanbevelingen voor de verdere ontwikkeling van de berekening van de capaciteit op de langere termijn, met inbegrip van verdere harmonisatie van methodologieën, processen en governanceregelingen. |
| --- | --- |

f)

aanbevelingen voor de verdere ontwikkeling van de berekening van de capaciteit op de langere termijn, met inbegrip van verdere harmonisatie van methodologieën, processen en governanceregelingen.

4.   Na raadpleging van het Agentschap bereiken alle TSB's gezamenlijk overeenstemming over de statistische en kwaliteitsindicatoren voor het verslag. Het Agentschap kan verzoeken om aanpassing van deze indicatoren, voorafgaand aan de overeenstemming van de TSB's of gedurende hun toepassing.

5.   Het Agentschap beslist of het tweejaarlijks verslag geheel of gedeeltelijk wordt gepubliceerd.

HOOFDSTUK 2

Biedzones

Artikel 27

Algemene bepalingen

1.   De biedzones die van toepassing zijn op de day-ahead- en intradayhandel zijn tevens van toepassing op de capaciteitsberekening en -toewijzing op de langere termijn.

2.   Indien een biedzonegrens niet meer bestaat, hebben de houders van langetermijnrechten betreffende transmissie met betrekking tot die biedzonegrens recht op een vergoeding door de betrokken TSB's op basis van de prijs die aanvankelijk voor de langetermijnrechten betreffende transmissie is betaald.

HOOFDSTUK 3

Capaciteitstoewijzing op de langere termijn

Afdeling 1

Algemene bepalingen

Artikel 28

Algemene beginselen

De toewijzing van capaciteit op de langere termijn wordt uitgevoerd op een manier die:

| a) | het beginsel van marginale prijsstelling gebruikt om tot resultaten te komen voor elke biedzonegrens, gebruiksrichting en markttijdseenheid; |
| --- | --- |

a)

het beginsel van marginale prijsstelling gebruikt om tot resultaten te komen voor elke biedzonegrens, gebruiksrichting en markttijdseenheid;

| b) | overeenkomstig artikel 39 niet meer zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn toewijst dan wordt aangeboden; |
| --- | --- |

b)

overeenkomstig artikel 39 niet meer zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn toewijst dan wordt aangeboden;

| c) | kan worden herhaald. |
| --- | --- |

c)

kan worden herhaald.

Artikel 29

Input en resultaten

1.   Het centrale toewijzingsplatform maakt bij het bepalen van de toewijzing van capaciteit op de langere termijn overeenkomstig lid 2 gebruik van de volgende inputs:

| a) | de gevalideerde opsplitsing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn die door elke gecoördineerde capaciteitscalculator is ingediend en de capaciteit in verband met teruggegeven langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43; |
| --- | --- |

a)

de gevalideerde opsplitsing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn die door elke gecoördineerde capaciteitscalculator is ingediend en de capaciteit in verband met teruggegeven langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43;

| b) | door marktdeelnemers ingediende biedingen. |
| --- | --- |

b)

door marktdeelnemers ingediende biedingen.

2.   Voor elke capaciteitstoewijzing op de langere termijn worden door het centrale toewijzingsplatform gelijktijdig ten minste de volgende resultaten voor elke biedzonegrens, gebruiksrichting en markttijdseenheid bepaald:

| a) | het volume van de toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie in MW; |
| --- | --- |

a)

het volume van de toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie in MW;

| b) | de prijs van de langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 40; |
| --- | --- |

b)

de prijs van de langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 40;

| c) | de uitvoeringsstatus van de biedingen. |
| --- | --- |

c)

de uitvoeringsstatus van de biedingen.

3.   Het centrale toewijzingsplatform waarborgt dat de veilingresultaten accuraat zijn.

4.   Elke TSB zorgt ervoor dat de veilingresultaten in overeenstemming zijn met de inputs die overeenkomstig lid 1 aan het centrale toewijzingsplatform zijn verstrekt.

Afdeling 2

Opties voor zoneoverschrijdende transmissierisico-indekking

Artikel 30

Besluit inzake zoneoverschrijdende risico-indekkingsmogelijkheden

1.   TSB's die zich bij een biedzonegrens bevinden, geven langetermijnrechten betreffende transmissie uit, tenzij de bevoegde regulerende instanties van de biedzonegrens gecoördineerde besluiten hebben vastgesteld op basis waarvan geen langetermijnrechten betreffende transmissie op de biedzonegrens worden uitgegeven. Bij de vaststelling van hun besluiten raadplegen de bevoegde regulerende instanties van de biedzonegrens de regulerende instanties van de betrokken capaciteitsberekeningsregio en houden zij terdege rekening met hun adviezen.

2.   Indien bij de inwerkingtreding van deze verordening aan een biedzonegrens geen langetermijnrechten betreffende transmissie bestaan, stellen de bevoegde regulerende instanties van de biedzonegrens uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening gecoördineerde besluiten betreffende de invoering van langetermijnrechten betreffende transmissie vast.

3.   De in de leden 1 en 2 bedoelde besluiten worden gebaseerd op een beoordeling, waarin wordt bepaald of de elektriciteitstermijnmarkt voldoende indekkingsmogelijkheden biedt in de betrokken biedzones. De beoordeling wordt op gecoördineerde wijze uitgevoerd door de bevoegde regulerende instanties van de biedzonegrens en omvat ten minste:

| a) | een raadpleging van de marktdeelnemers betreffende hun behoeften aan indekkingsmogelijkheden tegen zoneoverschrijdende risico's bij de desbetreffende biedzonegrenzen; |
| --- | --- |

a)

een raadpleging van de marktdeelnemers betreffende hun behoeften aan indekkingsmogelijkheden tegen zoneoverschrijdende risico's bij de desbetreffende biedzonegrenzen;

| b) | een evaluatie. |
| --- | --- |

b)

een evaluatie.

4.   In het kader van de in lid 3, onder b), bedoelde evaluatie wordt de werking van de groothandelsmarkten voor elektriciteit onderzocht, waarbij wordt uitgegaan van transparante criteria, waaronder ten minste:

| a) | een analyse waarbij wordt nagegaan of de producten of de combinatie van producten die op de termijnmarkten worden aangeboden indekkingsmogelijkheden bieden tegen de volatiliteit van de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone. Een dergelijk product of dergelijke combinatie van producten wordt als passende indekking tegen het risico op verandering van de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone beschouwd indien er voldoende correlatie is tussen de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone en de onderliggende prijs waarvoor het product of de combinatie van producten wordt verhandeld; |
| --- | --- |

a)

een analyse waarbij wordt nagegaan of de producten of de combinatie van producten die op de termijnmarkten worden aangeboden indekkingsmogelijkheden bieden tegen de volatiliteit van de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone. Een dergelijk product of dergelijke combinatie van producten wordt als passende indekking tegen het risico op verandering van de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone beschouwd indien er voldoende correlatie is tussen de day-ahead-prijs van de betrokken biedzone en de onderliggende prijs waarvoor het product of de combinatie van producten wordt verhandeld;

| b) | een analyse waarbij wordt nagegaan of de producten of de combinatie van producten die op de termijnmarkten worden aangeboden, efficiënt zijn. Daartoe worden ten minste de volgende indicatoren beoordeeld:






  i) | de tijdshorizon betreffende de handel; |
| --- | --- | --- |

b)

een analyse waarbij wordt nagegaan of de producten of de combinatie van producten die op de termijnmarkten worden aangeboden, efficiënt zijn. Daartoe worden ten minste de volgende indicatoren beoordeeld:

i)

de tijdshorizon betreffende de handel;

| ii) | de „bid-ask spread”; |
| --- | --- |

ii)

de „bid-ask spread”;

| iii) | de verhandelde volumes in verhouding tot het fysieke verbruik; |
| --- | --- |

iii)

de verhandelde volumes in verhouding tot het fysieke verbruik;

| iv) | de openstaande belangen in verhouding tot het fysieke verbruik. |
| --- | --- |

iv)

de openstaande belangen in verhouding tot het fysieke verbruik.

5.   Indien uit de in lid 3 genoemde beoordeling blijkt dat er onvoldoende indekkingsmogelijkheden in één of meer biedzones zijn, verzoeken de bevoegde regulerende instanties de relevante TSB's om:

| a) | langetermijnrechten betreffende transmissie te verlenen, of |
| --- | --- |

a)

langetermijnrechten betreffende transmissie te verlenen, of

| b) | ervoor te zorgen dat producten voor de zoneoverschrijdende indekking op de lange termijn beschikbaar worden gesteld ter ondersteuning van de werking van de groothandelsmarkten voor elektriciteit. |
| --- | --- |

b)

ervoor te zorgen dat producten voor de zoneoverschrijdende indekking op de lange termijn beschikbaar worden gesteld ter ondersteuning van de werking van de groothandelsmarkten voor elektriciteit.

6.   Indien de bevoegde regulerende instanties overeenkomstig lid 5, onder b), een verzoek doen, ontwikkelen de relevante TSB's de benodigde regelingen en leggen zij deze uiterlijk zes maanden nadat het verzoek door de bevoegde regulerende instanties is gedaan ter goedkeuring voor aan de bevoegde regulerende instanties. De genoemde benodigde regelingen worden uiterlijk zes maanden na goedkeuring door de bevoegde regulerende instanties uitgevoerd. Op verzoek van de relevante TSB's kunnen de bevoegde regulerende instanties de uitvoeringstijd met ten hoogste zes maanden verlengen.

7.   Indien de regulerende instanties besluiten dat er geen langetermijnrechten betreffende transmissie door de respectievelijke TSB's worden uitgegeven of dat andere producten voor de zoneoverschrijdende indekking op de lange termijn door de respectievelijke TSB's beschikbaar worden gesteld, zijn de artikelen 16, 28, 29, 31 tot en met 57, 59 en 61 niet van toepassing op de TSB's van de biedzonegrenzen.

8.   Op gezamenlijk verzoek van de TSB's aan een biedzonegrens of op eigen initiatief van de bevoegde regulerende instanties, en uiterlijk om de vier jaar, voeren de bevoegde regulerende instanties van de biedzonegrens in samenwerking met het Agentschap een beoordeling overeenkomstig de leden 3 tot en met 5 uit.

Artikel 31

Regionaal ontwerp van langetermijnrechten betreffende transmissie

1.   De zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn wordt via het toewijzingsplatform aan de marktdeelnemers toegewezen in de vorm van fysieke transmissierechten volgens het UIOSI-beginsel of in de vorm van FTR's — opties of FTR's — verplichtingen.

2.   Alle TSB's die langetermijnrechten betreffende transmissie verlenen, bieden via het centrale toewijzingsplatform zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn aan aan de marktdeelnemers voor ten minste jaarlijkse en maandelijkse tijdsbestekken. Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio kunnen gezamenlijk voorstellen om zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor aanvullende tijdsbestekken aan te bieden.

3.   Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening ontwikkelen de TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio waarin langetermijnrechten betreffende transmissie bestaan gezamenlijk een voorstel voor het regionale ontwerp van langetermijnrechten betreffende transmissie die bij elke biedzonegrens binnen de capaciteitsberekeningsregio zullen worden verleend.

Uiterlijk zes maanden na de gecoördineerde besluiten van de regulerende instanties van de biedzonegrens om overeenkomstig artikel 30, lid 2, langetermijnrechten betreffende transmissie in te voeren, ontwikkelen de TSB's van de betrokken capaciteitsberekeningsregio gezamenlijk een voorstel voor het regionale ontwerp van langetermijnrechten betreffende transmissie die bij elke biedzonegrens binnen de betrokken capaciteitsberekeningsregio zullen worden verleend.

De regulerende instanties van lidstaten waar het huidige regionale ontwerp van langetermijnrechten betreffende transmissie deel uitmaakt van een door TSB's getroffen grensoverschrijdende redispatchingregeling waarmee wordt gewaarborgd dat de bedrijfsvoering binnen operationele veiligheidsgrenzen blijft, kunnen besluiten om de toepassing van fysieke langetermijnrechten betreffende transmissie aan hun biedzonegrenzen voort te zetten.

4.   De in lid 3 bedoelde voorstellen omvatten een tijdschema voor de uitvoering en ten minste de omschrijving van de volgende, in de toewijzingsregels gespecificeerde items:

| a) | soort langetermijnrechten betreffende transmissie; |
| --- | --- |

a)

soort langetermijnrechten betreffende transmissie;

| b) | tijdsbestekken betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn; |
| --- | --- |

b)

tijdsbestekken betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn;

| c) | vorm van het product (basislast, pieklast, last buiten de piek); |
| --- | --- |

c)

vorm van het product (basislast, pieklast, last buiten de piek);

| d) | de betrokken biedzonegrenzen. |
| --- | --- |

d)

de betrokken biedzonegrenzen.

5.   Met betrekking tot deze voorstellen wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden. Ten aanzien van de te verlenen voorgestelde langetermijnrechten betreffende transmissie neemt elke TSB het resultaat van de raadpleging naar behoren in overweging.

6.   Fysieke transmissierechten en FTR's — opties mogen niet parallel aan dezelfde biedzonegrens worden toegewezen. Fysieke transmissierechten en FTR's — verplichtingen mogen niet parallel aan dezelfde biedzonegrens worden toegewezen.

7.   Een evaluatie van op een biedzonegrens aangeboden langetermijnrechten betreffende transmissie kan worden geïnitieerd door:

| a) | alle regulerende instanties van de biedzonegrens, op eigen initiatief, of |
| --- | --- |

a)

alle regulerende instanties van de biedzonegrens, op eigen initiatief, of

| b) | alle regulerende instanties van de biedzonegrens op basis van een aanbeveling van het Agentschap of op een gezamenlijk verzoek door alle TSB's van de betrokken biedzonegrens. |
| --- | --- |

b)

alle regulerende instanties van de biedzonegrens op basis van een aanbeveling van het Agentschap of op een gezamenlijk verzoek door alle TSB's van de betrokken biedzonegrens.

8.   Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de herziening als bepaald in lid 9.

9.   Elke TSB die betrokken is bij de herziening van langetermijnrechten betreffende transmissie:

| a) | beoordeelt de aangeboden langetermijnrechten betreffende transmissie en houdt daarbij rekening met de in lid 4 genoemde karakteristieke kenmerken; |
| --- | --- |

a)

beoordeelt de aangeboden langetermijnrechten betreffende transmissie en houdt daarbij rekening met de in lid 4 genoemde karakteristieke kenmerken;

| b) | stelt, indien ervan wordt uitgegaan dat zulks nodig is, alternatieve langetermijnrechten betreffende transmissie voor, waarbij rekening wordt gehouden met het resultaat van de onder a) bedoelde beoordeling; |
| --- | --- |

b)

stelt, indien ervan wordt uitgegaan dat zulks nodig is, alternatieve langetermijnrechten betreffende transmissie voor, waarbij rekening wordt gehouden met het resultaat van de onder a) bedoelde beoordeling;

| c) | voert overeenkomstig artikel 6 een raadpleging uit betreffende:






  i) | de resultaten van de beoordeling van de aangeboden langetermijnrechten betreffende transmissie; |
| --- | --- | --- |

c)

voert overeenkomstig artikel 6 een raadpleging uit betreffende:

i)

de resultaten van de beoordeling van de aangeboden langetermijnrechten betreffende transmissie;

| ii) | indien van toepassing, het voorstel voor alternatieve langetermijnrechten betreffende transmissie. |
| --- | --- |

ii)

indien van toepassing, het voorstel voor alternatieve langetermijnrechten betreffende transmissie.

10.   Na de in lid 9, onder c), bedoelde raadpleging en binnen drie maanden nadat het besluit is vastgesteld om een herziening uit te voeren, dienen de TSB's van de betrokken capaciteitsberekeningsregio gezamenlijk een voorstel in bij de bevoegde regulerende instanties om het soort langetermijnrechten betreffende transmissie te handhaven of aan te passen.

Artikel 32

Fysieke transmissierechten

1.   Elke houder van fysieke transmissierechten heeft het recht overeenkomstig artikel 36 al zijn fysieke transmissierechten of een gedeelte daarvan te nomineren.

2.   Indien de houders van fysieke transmissierechten binnen de in de nominatieregels gestelde termijn geen nominatie uitvoeren, hebben zij overeenkomstig artikel 35 recht op een vergoeding.

Artikel 33

Financiële transmissierechten — opties

1.   Houders van FTR's — opties hebben overeenkomstig artikel 35 recht op een vergoeding.

2.   De uitvoering van FTR's — opties is onderworpen aan de toepassing van day-ahead-prijskoppeling overeenkomstig de artikelen 38 tot en met 50 van Verordening (EU) 2015/1222.

Artikel 34

Financiële transmissierechten — verplichtingen

1.   Houders van FTR's — verplichtingen hebben het recht overeenkomstig artikel 35 een financiële vergoeding te ontvangen of de plicht deze te betalen.

2.   De uitvoering van FTR's — verplichtingen is onderworpen aan de toepassing van day-ahead-prijskoppeling overeenkomstig de artikelen 38 tot en met 50 van Verordening (EU) 2015/1222.

Artikel 35

Beginselen voor de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie

1.   De relevante TSB's die via het centrale toewijzingsplatform transmissierechten bij een biedzonegrens toewijzen, vergoeden de houders van langetermijnrechten betreffende transmissie indien het prijsverschil positief is in de richting van de langetermijnrechten betreffende transmissie.

2.   De houders van FTR's — verplichtingen vergoeden de relevante TSB's via het centrale toewijzingsplatform waarmee transmissierechten bij een biedzonegrens worden toegewezen indien het prijsverschil negatief is in de richting van de FTR's — verplichtingen.

3.   De in de leden 1 en 2 genoemde vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie voldoet aan de volgende beginselen:

| a) | indien de zoneoverschrijdende capaciteit is toegewezen via impliciete toewijzing of een andere methode naar aanleiding van een reservesituatie in het day-ahead-tijdsbestek, is de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie gelijk aan de marktspread; |
| --- | --- |

a)

indien de zoneoverschrijdende capaciteit is toegewezen via impliciete toewijzing of een andere methode naar aanleiding van een reservesituatie in het day-ahead-tijdsbestek, is de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie gelijk aan de marktspread;

| b) | indien de zoneoverschrijdende capaciteit is toegewezen via een expliciete veiling in het day-ahead-tijdsbestek, is de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie gelijk aan de clearingprijs van de dagelijkse veiling. |
| --- | --- |

b)

indien de zoneoverschrijdende capaciteit is toegewezen via een expliciete veiling in het day-ahead-tijdsbestek, is de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie gelijk aan de clearingprijs van de dagelijkse veiling.

4.   Indien toewijzingsbeperkingen met betrekking tot interconnecties tussen biedzones overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Verordening (EU) 2015/1222 deel uitmaken van het day-ahead-capaciteitstoewijzingsproces, kan hiermee rekening worden gehouden bij de berekening van de vergoeding inzake langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig lid 3.

Afdeling 3

Nominatieprocedures betreffende fysieke transmissierechten

Artikel 36

Algemene bepalingen betreffende de nominatie van fysieke transmissierechten

1.   Indien TSB's fysieke transmissierechten bij biedzonegrenzen verlenen en toepassen, stellen zij houders van fysieke transmissierechten en/of hun tegenpartijen in staat hun schema's voor de elektriciteitsuitwisseling te nomineren. Houders van fysieke transmissierechten kunnen daarvoor in aanmerking komende derden machtigen hun schema's voor de elektriciteitsuitwisseling volgens de nominatieregels overeenkomstig lid 3 te nomineren.

2.   Uiterlijk twaalf maanden na de inwerkingtreding van deze verordening leggen alle TSB's die fysieke transmissierechten bij een biedzonegrens verlenen een voorstel betreffende nominatieregels betreffende schema's voor de elektriciteitsuitwisseling tussen biedzones ter goedkeuring voor aan de relevante regulerende instanties. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden. De nominatieregels omvatten ten minste de volgende informatie:

| a) | het recht van een houder van fysieke transmissierechten om schema's voor de elektriciteitsuitwisseling te nomineren; |
| --- | --- |

a)

het recht van een houder van fysieke transmissierechten om schema's voor de elektriciteitsuitwisseling te nomineren;

| b) | minimale technische eisen ten behoeve van de nominatie; |
| --- | --- |

b)

minimale technische eisen ten behoeve van de nominatie;

| c) | een omschrijving van het nominatieproces; |
| --- | --- |

c)

een omschrijving van het nominatieproces;

| d) | tijdschema's voor de nominatie; |
| --- | --- |

d)

tijdschema's voor de nominatie;

| e) | het format van de nominatie en communicatie. |
| --- | --- |

e)

het format van de nominatie en communicatie.

3.   Alle TSB's zorgen voor steeds verdergaande harmonisatie van de nominatieregels bij alle biedzonegrenzen waar transmissierechten worden toegepast.

4.   Houders van fysieke transmissierechten, indien van toepassing hun tegenpartijen, of een gemachtigde derde nomineren alle fysieke transmissierechten tussen biedzones of een deel van die rechten in overeenstemming met de nominatieregels.

5.   Indien toewijzingsbeperkingen met betrekking tot interconnecties tussen biedzones overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Verordening (EU) 2015/1222 deel uitmaken van het day-ahead-capaciteitstoewijzingsproces, wordt hiermee rekening gehouden bij het in lid 2 bedoelde voorstel betreffende nominatieregels.

Afdeling 4

Processen en exploitatie

Artikel 37

Algemene voorwaarden voor deelname aan de capaciteitstoewijzing op de langere termijn

1.   Marktdeelnemers mogen pas deelnemen aan veilingen of hun langetermijnrechten betreffende transmissie overdragen als zij bij het centrale toewijzingsplatform zijn geregistreerd en aan alle toelatingsvoorwaarden van de geharmoniseerde toewijzingsregels voldoen. De toelatingsvoorwaarden voldoen aan de beginselen van niet-discriminatie en transparantie.

2.   Nadat een marktdeelnemer een registratieverzoek heeft ingediend, geeft het centrale toewijzingsplatform aan of hij aan alle toelatingsvoorwaarden voldoet en het recht heeft vanaf een gespecificeerde datum aan veilingen deel te nemen of zijn langetermijnrechten betreffende transmissie over te dragen.

3.   Marktdeelnemers voldoen volledig aan de geharmoniseerde toewijzingsregels. Zij zorgen ervoor dat alle informatie die voor hun deelname van belang is actueel is en stellen het centrale toewijzingsplatform onmiddellijk in kennis van alle wijzigingen van deze informatie.

4.   Het centrale toewijzingsplatform kan het recht van een marktdeelnemer om aan veilingen deel te nemen of zijn langetermijnrechten betreffende transmissie over te dragen opschorten of intrekken, indien hij niet aan zijn contractuele verplichtingen in het kader van de geharmoniseerde toewijzingsregels voldoet.

5.   De opschorting of intrekking van het recht van de marktdeelnemer om op grond van de geharmoniseerde toewijzingsregels aan veilingen deel te nemen of zijn langetermijnrechten betreffende transmissie over te dragen, ontslaat een marktdeelnemer of het centrale toewijzingsplatform niet van de verplichtingen die voortvloeien uit langetermijnrechten betreffende transmissie die voorafgaand aan de opschorting of intrekking zijn toegewezen en betaald.

Artikel 38

Indiening van inputgegevens bij het centrale toewijzingsplatform

Elke TSB zorgt ervoor dat de gevalideerde opsplitsing van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voorafgaand aan de publicatie van de veilingspecificatie overeenkomstig artikel 39 bij het centrale toewijzingsplatform wordt ingediend.

Artikel 39

Exploitatie van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn

1.   Uiterlijk op het tijdstip dat in de geharmoniseerde toewijzingsregels voor elke capaciteitstoewijzing op de langere termijn is gespecificeerd, wordt een veilingspecificatie gedefinieerd en op het centrale toewijzingsplatform gepubliceerd die ten minste de volgende informatie omvat:

| a) | datum en tijdstip van de gate-opening en gate-sluiting van de veiling; |
| --- | --- |

a)

datum en tijdstip van de gate-opening en gate-sluiting van de veiling;

| b) | gevalideerde opsplitsing van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn en het soort langetermijnrechten betreffende transmissie dat wordt geveild; |
| --- | --- |

b)

gevalideerde opsplitsing van de zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn en het soort langetermijnrechten betreffende transmissie dat wordt geveild;

| c) | formaat van de biedingen; |
| --- | --- |

c)

formaat van de biedingen;

| d) | datum en tijdstip van de publicatie van de veilingresultaten; |
| --- | --- |

d)

datum en tijdstip van de publicatie van de veilingresultaten;

| e) | de termijn voor het aantekenen van bezwaar tegen de veilingresultaten. |
| --- | --- |

e)

de termijn voor het aantekenen van bezwaar tegen de veilingresultaten.

2.   De gepubliceerde zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn wordt binnen een bepaalde termijn voorafgaand aan de gate-sluiting van de veiling niet aangepast. Deze termijn wordt gespecificeerd in de geharmoniseerde toewijzingsregels.

3.   Elke marktdeelnemer dient voorafgaand aan de gate-sluitingstijd en overeenkomstig de in de veilingspecificatie vastgelegde voorwaarden zijn biedingen in via het centrale toewijzingsplatform.

4.   Het centrale toewijzingsplatform waarborgt het vertrouwelijke karakter van de ingediende biedingen.

Artikel 40

Prijsstelling van langetermijnrechten betreffende transmissie

De prijs van langetermijnrechten betreffende transmissie voor elke biedzonegrens, gebruiksrichting en markttijdseenheid wordt bepaald op basis van het beginsel van marginale prijsstelling en uitgedrukt in euro per megawatt. Indien de vraag naar zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn voor een biedzonegrens, gebruiksrichting en markttijdseenheid lager is dan of gelijk is aan de aangeboden zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn, is de prijs nihil.

Artikel 41

Financiële eisen en afwikkeling

1.   Het centrale toewijzingsplatform voorziet in factureringsprocedures (al dan niet door de afnemer) voor de afwikkeling van debiteringen of crediteringen die verband houden met de toewijzing van langetermijnrechten betreffende transmissie, de teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie en de vergoeding van langetermijnrechten betreffende transmissie. Deze procedures worden gespecificeerd in de geharmoniseerde toewijzingsregels.

2.   Marktdeelnemers mogen alleen aan de veilingen deelnemen indien zij over voldoende onderpand beschikken om borg te staan voor biedingen en toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig de in de geharmoniseerde toewijzingsregels vastgelegde voorwaarden.

Artikel 42

Vaststelling van reserveprocedures

1.   Indien de capaciteitstoewijzing op de langere termijn geen resultaten oplevert, houdt de standaardreserveprocedure in dat de capaciteitstoewijzing op de langere termijn wordt uitgesteld.

2.   Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio hebben het recht alternatieve gecoördineerde reserveprocedures in te voeren. In dergelijke gevallen ontwikkelen alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio een gecoördineerd voorstel betreffende betrouwbare reserveprocedures.

Artikel 43

Teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie

1.   Houders van langetermijnrechten betreffende transmissie kunnen deze langetermijnrechten betreffende transmissie via het centrale toewijzingsplatform teruggeven aan de relevante TSB's, waarna capaciteitstoewijzing op de langere termijn plaatsvindt.

2.   Houders van langetermijnrechten betreffende transmissie die bereid zijn hun langetermijnrechten betreffende transmissie terug te geven, waarna capaciteitstoewijzing op de langere termijn plaatsvindt, geven hiervan, direct of indirect via een derde partij, overeenkomstig de geharmoniseerde toewijzingsregels kennis aan het centrale toewijzingsplatform.

3.   Houders van langetermijnrechten betreffende transmissie die deze langetermijnrechten betreffende transmissie teruggeven, worden daarvoor via het centrale toewijzingsplatform door de relevante TSB's, direct of indirect via een derde partij, vergoed. Deze vergoeding is gelijk aan de prijs die wordt bereikt op de veiling waarop de langetermijnrechten betreffende transmissie opnieuw worden toegewezen.

Artikel 44

Overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie

1.   Houders van langetermijnrechten betreffende transmissie hebben het recht al hun langetermijnrechten betreffende transmissie of een gedeelte daarvan overeenkomstig de geharmoniseerde toewijzingsregels aan andere marktdeelnemers over te dragen.

2.   De regels betreffende de toelaatbaarheid en een lijst met de marktdeelnemers die bij het centrale toewijzingsplatform zijn geregistreerd en die in aanmerking komen voor overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie worden gepubliceerd op het centrale toewijzingsplatform.

3.   Houders van langetermijnrechten betreffende transmissie die langetermijnrechten betreffende transmissie overdragen, geven hiervan, direct of indirect via een derde partij, overeenkomstig de geharmoniseerde toewijzingsregels kennis aan het centrale toewijzingsplatform.

4.   Marktdeelnemers die deze langetermijnrechten betreffende transmissie verwerven, bevestigen overeenkomstig de geharmoniseerde toewijzingsregels, direct of indirect via een derde partij, de kennisgeving van de voorafgaande houder van langetermijnrechten betreffende transmissie op het centrale toewijzingsplatform.

Artikel 45

Mededeling van resultaten

1.   Het centrale toewijzingsplatform stelt de TSB's die verantwoordelijk zijn voor de biedzonegrens waarop de langetermijnrechten betreffende transmissie betrekking hebben, de marktdeelnemers en de houders van langetermijnrechten betreffende transmissie binnen de in de veilingspecificatie vastgelegde termijn in kennis van het resultaat van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn.

2.   Het centrale toewijzingsplatform informeert de marktdeelnemers over de uitvoeringsstatus en de clearingprijzen van hun biedingen.

Artikel 46

Starten van reserveprocedures

1.   Indien het centrale toewijzingsplatform niet in staat is de in artikel 39 bedoelde veilingspecificatie dan wel alle resultaten van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn of een gedeelte daarvan binnen de in de geharmoniseerde toewijzingsregels vastgelegde termijn te leveren, hanteren de voor de biedzonegrens verantwoordelijke TSB's de overeenkomstig artikel 42 vastgestelde reserveprocedures.

2.   Zodra is geconstateerd dat de in lid 1 genoemde items niet zijn geleverd, stelt het centrale toewijzingsplatform de voor de biedzonegrens verantwoordelijke TSB's daarvan in kennis. Het centrale toewijzingsplatform stelt de marktdeelnemers in kennis dat er reserveprocedures kunnen worden toegepast.

Artikel 47

Publicatie van marktinformatie

1.   Op het centrale toewijzingsplatform wordt ten minste de volgende informatie voor elke biedzonegrens en gebruiksrichting gepubliceerd:

| a) | de veilingspecificatie overeenkomstig artikel 39; |
| --- | --- |

a)

de veilingspecificatie overeenkomstig artikel 39;

| b) | een indicatieve veilingkalender waarin is bepaald welke soort langetermijnrechten betreffende transmissie wordt aangeboden en op welke data deze langetermijnrechten betreffende transmissie aan marktdeelnemers worden aangeboden; |
| --- | --- |

b)

een indicatieve veilingkalender waarin is bepaald welke soort langetermijnrechten betreffende transmissie wordt aangeboden en op welke data deze langetermijnrechten betreffende transmissie aan marktdeelnemers worden aangeboden;

| c) | de in artikel 29 genoemde resultaten van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn; |
| --- | --- |

c)

de in artikel 29 genoemde resultaten van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn;

| d) | voor elke veiling het aantal marktdeelnemers dat eraan deelneemt; |
| --- | --- |

d)

voor elke veiling het aantal marktdeelnemers dat eraan deelneemt;

| e) | de lijst met marktdeelnemers die in aanmerking komen voor de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie; |
| --- | --- |

e)

de lijst met marktdeelnemers die in aanmerking komen voor de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie;

| f) | de contactgegevens van het centrale toewijzingsplatform. |
| --- | --- |

f)

de contactgegevens van het centrale toewijzingsplatform.

2.   De relevante TSB's publiceren via het centrale toewijzingsplatform de op grond van lid 1 vereiste informatie overeenkomstig het in de veilingspecificatie bepaalde tijdschema en overeenkomstig Verordening (EU) nr. 543/2013.

3.   Het centrale toewijzingsplatform zorgt ervoor dat de historische gegevens met betrekking tot een periode van ten minste vijf jaar publiekelijk ter beschikking worden gesteld.

HOOFDSTUK 4

Centraal toewijzingsplatform

Artikel 48

Oprichting

1.   Alle TSB's zorgen ervoor dat het centrale toewijzingsplatform binnen twaalf maanden na de goedkeuring van het voorstel betreffende een gemeenschappelijke reeks eisen en betreffende de oprichting van het centrale toewijzingsplatform operationeel is en aan de functionele eisen van artikel 49 voldoet. Indien zich vertragingen in verband met procedures voor overheidsopdrachten voordoen, kunnen de bevoegde regulerende instanties deze termijn op verzoek van de relevante TSB's met ten hoogste zes maanden verlengen.

2.   Capaciteitstoewijzingen op de langere termijn betreffende gelijkstroominterconnectoren worden uiterlijk vierentwintig maanden na de in lid 1 bedoelde goedkeuring uitgevoerd via het centrale toewijzingsplatform.

Artikel 49

Functionele eisen

1.   Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening leggen alle TSB's een gemeenschappelijk voorstel betreffende een reeks eisen en betreffende de oprichting van het centrale toewijzingsplatform voor aan alle regulerende instanties. Het voorstel omvat verschillende opties met betrekking tot de oprichting en governance van het centrale toewijzingsplatform, met inbegrip van de ontwikkeling ervan door de TSB's of door derden namens de TSB's. Het door de TSB's ingediende voorstel omvat de in artikel 50 vastgestelde algemene taken van het centrale toewijzingsplatform en de in artikel 59 vastgestelde eisen betreffende de terugwinning van kosten.

2.   De functionele eisen betreffende het centrale toewijzingsplatform omvatten ten minste:

| a) | de naar verwachting betrokken biedzonegrenzen; |
| --- | --- |

a)

de naar verwachting betrokken biedzonegrenzen;

| b) | de technische beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de geleverde diensten; |
| --- | --- |

b)

de technische beschikbaarheid en betrouwbaarheid van de geleverde diensten;

| c) | de operationele processen; |
| --- | --- |

c)

de operationele processen;

| d) | de producten die worden aangeboden; |
| --- | --- |

d)

de producten die worden aangeboden;

| e) | de tijdsbestekken betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn; |
| --- | --- |

e)

de tijdsbestekken betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn;

| f) | de toewijzingsmethoden en -algoritmen; |
| --- | --- |

f)

de toewijzingsmethoden en -algoritmen;

| g) | de beginselen inzake financiële afwikkeling en risicobeheersing met betrekking tot toegewezen producten; |
| --- | --- |

g)

de beginselen inzake financiële afwikkeling en risicobeheersing met betrekking tot toegewezen producten;

| h) | een geharmoniseerd kader voor contracten met marktdeelnemers; |
| --- | --- |

h)

een geharmoniseerd kader voor contracten met marktdeelnemers;

| i) | de data-interfaces. |
| --- | --- |

i)

de data-interfaces.

Artikel 50

Algemene taken

De relevante TSB's gebruiken het centrale toewijzingsplatform ten minste voor de volgende doeleinden:

| a) | de registratie van marktdeelnemers; |
| --- | --- |

a)

de registratie van marktdeelnemers;

| b) | het beschikbaar stellen van een centraal contactpunt voor marktdeelnemers; |
| --- | --- |

b)

het beschikbaar stellen van een centraal contactpunt voor marktdeelnemers;

| c) | de uitvoering van veilingprocedures; |
| --- | --- |

c)

de uitvoering van veilingprocedures;

| d) | de financiële afwikkeling van toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie ten opzichte van marktdeelnemers, met inbegrip van het beheer van onderpand; |
| --- | --- |

d)

de financiële afwikkeling van toegewezen langetermijnrechten betreffende transmissie ten opzichte van marktdeelnemers, met inbegrip van het beheer van onderpand;

| e) | de samenwerking met een clearinginstelling, indien vereist op grond van de gemeenschappelijke regels voor de uitvoering van FTR's — verplichtingen overeenkomstig artikel 34; |
| --- | --- |

e)

de samenwerking met een clearinginstelling, indien vereist op grond van de gemeenschappelijke regels voor de uitvoering van FTR's — verplichtingen overeenkomstig artikel 34;

| f) | het opzetten van een reserveprocedure overeenkomstig de artikelen 42 en 46; |
| --- | --- |

f)

het opzetten van een reserveprocedure overeenkomstig de artikelen 42 en 46;

| g) | het mogelijk maken van de teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43; |
| --- | --- |

g)

het mogelijk maken van de teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43;

| h) | het vergemakkelijken van de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 44; |
| --- | --- |

h)

het vergemakkelijken van de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 44;

| i) | het publiceren van marktinformatie overeenkomstig artikel 47; |
| --- | --- |

i)

het publiceren van marktinformatie overeenkomstig artikel 47;

| j) | het voorzien in en exploiteren van interfaces voor de uitwisseling van gegevens met marktdeelnemers. |
| --- | --- |

j)

het voorzien in en exploiteren van interfaces voor de uitwisseling van gegevens met marktdeelnemers.

HOOFDSTUK 5

Geharmoniseerde toewijzingsregels

Artikel 51

Invoering van geharmoniseerde toewijzingsregels

1.   Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening ontwikkelen alle TSB's gezamenlijk een voorstel betreffende geharmoniseerde toewijzingsregels voor langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 52, lid 2. Met betrekking tot dit voorstel wordt een raadpleging overeenkomstig artikel 6 gehouden. Dit voorstel omvat regionale en voor de biedzonegrens specifieke eisen indien deze door de TSB's van elke capaciteitsberekeningsregio overeenkomstig artikel 52, lid 3, zijn ontwikkeld.

2.   Zodra de regionale eisen van kracht zijn geworden, hebben deze voorrang op de algemene, in de geharmoniseerde toewijzingsregels vastgelegde eisen. Indien de algemene eisen van de geharmoniseerde toewijzingsregels worden aangepast en ter goedkeuring worden voorgelegd aan alle regulerende instanties, worden tevens de regionale eisen ter goedkeuring voorgelegd aan de regulerende instanties van de betrokken capaciteitsberekeningsregio.

Artikel 52

Eisen betreffende de geharmoniseerde toewijzingsregels

1.   De eisen betreffende de geharmoniseerde toewijzingsregels voor langetermijnrechten betreffende transmissie hebben betrekking op fysieke transmissierechten, FTR's — opties en FTR's — verplichtingen. De TSB's houden terdege rekening met de specifieke aspecten van de verschillende soorten producten.

2.   De geharmoniseerde toewijzingsregels voor langetermijnrechten betreffende transmissie voldoen aan de beginselen van niet-discriminatie en transparantie en omvatten ten minste de volgende algemene eisen:

| a) | geharmoniseerde definities en toepassingsgebied; |
| --- | --- |

a)

geharmoniseerde definities en toepassingsgebied;

| b) | een contractueel kader tussen het centrale toewijzingsplatform en de marktdeelnemers, met inbegrip van bepalingen betreffende de toepasselijke wetgeving, de toepasselijke taal, vertrouwelijkheid, de beslechting van geschillen, de aansprakelijkheid en overmacht; |
| --- | --- |

b)

een contractueel kader tussen het centrale toewijzingsplatform en de marktdeelnemers, met inbegrip van bepalingen betreffende de toepasselijke wetgeving, de toepasselijke taal, vertrouwelijkheid, de beslechting van geschillen, de aansprakelijkheid en overmacht;

| c) | geharmoniseerde UIOSI-bepalingen in het geval van fysieke transmissierechten overeenkomstig artikel 32; |
| --- | --- |

c)

geharmoniseerde UIOSI-bepalingen in het geval van fysieke transmissierechten overeenkomstig artikel 32;

| d) | een omschrijving van de soorten langetermijnrechten betreffende transmissie die worden aangeboden, met inbegrip van de in artikel 35 genoemde beginselen betreffende de vergoeding; |
| --- | --- |

d)

een omschrijving van de soorten langetermijnrechten betreffende transmissie die worden aangeboden, met inbegrip van de in artikel 35 genoemde beginselen betreffende de vergoeding;

| e) | een omschrijving van de beginselen die ten grondslag liggen aan de toepasselijke nominatieregels overeenkomstig artikel 36; |
| --- | --- |

e)

een omschrijving van de beginselen die ten grondslag liggen aan de toepasselijke nominatieregels overeenkomstig artikel 36;

| f) | geharmoniseerde bepalingen betreffende de toelating, opschorting en verlenging alsmede de deelnamekosten overeenkomstig artikel 37; |
| --- | --- |

f)

geharmoniseerde bepalingen betreffende de toelating, opschorting en verlenging alsmede de deelnamekosten overeenkomstig artikel 37;

| g) | een omschrijving van het proces betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn, met inbegrip van ten minste bepalingen inzake de veilingspecificatie, de indiening van biedingen, de publicatie van veilingresultaten, de termijn voor het aantekenen van bezwaar en de reserveprocedures overeenkomstig de artikelen 37, 38, 39, 42, 43 en 44; |
| --- | --- |

g)

een omschrijving van het proces betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn, met inbegrip van ten minste bepalingen inzake de veilingspecificatie, de indiening van biedingen, de publicatie van veilingresultaten, de termijn voor het aantekenen van bezwaar en de reserveprocedures overeenkomstig de artikelen 37, 38, 39, 42, 43 en 44;

| h) | geharmoniseerde bepalingen betreffende financiële eisen en afwikkeling overeenkomstig artikel 41; |
| --- | --- |

h)

geharmoniseerde bepalingen betreffende financiële eisen en afwikkeling overeenkomstig artikel 41;

| i) | geharmoniseerde bepalingen betreffende de teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43; |
| --- | --- |

i)

geharmoniseerde bepalingen betreffende de teruggave van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 43;

| j) | geharmoniseerde bepalingen betreffende de kennisgeving inzake de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 44; |
| --- | --- |

j)

geharmoniseerde bepalingen betreffende de kennisgeving inzake de overdracht van langetermijnrechten betreffende transmissie overeenkomstig artikel 44;

| k) | bepalingen betreffende regels inzake vastheid en compensatie overeenkomstig de artikelen 53 en 55; |
| --- | --- |

k)

bepalingen betreffende regels inzake vastheid en compensatie overeenkomstig de artikelen 53 en 55;

| l) | geharmoniseerde bepalingen betreffende het verrekeningsbeleid en financieel onderpand in verband met FTR's — verplichtingen, indien van toepassing. |
| --- | --- |

l)

geharmoniseerde bepalingen betreffende het verrekeningsbeleid en financieel onderpand in verband met FTR's — verplichtingen, indien van toepassing.

3.   De geharmoniseerde toewijzingsregels kunnen ook regionale of voor de biedzonegrens specifieke eisen omvatten, onder meer, maar niet uitsluitend, in verband met de volgende aspecten:

| a) | de omschrijving van de soorten langetermijnrechten betreffende transmissie die worden aangeboden bij elke biedzonegrens binnen de capaciteitsberekeningsregio overeenkomstig artikel 31; |
| --- | --- |

a)

de omschrijving van de soorten langetermijnrechten betreffende transmissie die worden aangeboden bij elke biedzonegrens binnen de capaciteitsberekeningsregio overeenkomstig artikel 31;

| b) | het soort vergoedingsregeling inzake langetermijnrechten betreffende transmissie dat wordt toegepast bij elke biedzonegrens binnen de capaciteitsberekeningsregio op basis van de toewijzing binnen het day-ahead-tijdsbestek overeenkomstig artikel 35; |
| --- | --- |

b)

het soort vergoedingsregeling inzake langetermijnrechten betreffende transmissie dat wordt toegepast bij elke biedzonegrens binnen de capaciteitsberekeningsregio op basis van de toewijzing binnen het day-ahead-tijdsbestek overeenkomstig artikel 35;

| c) | de uitvoering van alternatieve gecoördineerde regionale reserveprocedures overeenkomstig artikel 42; |
| --- | --- |

c)

de uitvoering van alternatieve gecoördineerde regionale reserveprocedures overeenkomstig artikel 42;

| d) | de regionale compensatieregels overeenkomstig artikel 55 waarin regionale vastheidsregelingen zijn vastgelegd. |
| --- | --- |

d)

de regionale compensatieregels overeenkomstig artikel 55 waarin regionale vastheidsregelingen zijn vastgelegd.

HOOFDSTUK 6

Vastheid van toegewezen zoneoverschrijdende capaciteit

Artikel 53

Algemene bepalingen betreffende vastheid

1.   Alle TSB's hebben het recht langetermijnrechten betreffende transmissie te verminderen om te waarborgen dat de bedrijfsvoering voorafgaand aan de termijn voor day-ahead-vastheid binnen operationele veiligheidsgrenzen blijft. Indien TSB's langetermijnrechten betreffende transmissie verminderen, brengen zij daarvan verslag uit bij de desbetreffende regulerende instanties en publiceren zij een uiteenzetting van de feiten op basis waarvan tot vermindering is overgegaan.

2.   De betrokken TSB's aan de biedzonegrens waar langetermijnrechten betreffende transmissie zijn verminderd, compenseren de houders van verminderde langetermijnrechten betreffende transmissie op basis van de marktspread.

Artikel 54

Vaststelling van bovengrenzen

1.   De betrokken TSB's aan een biedzonegrens kunnen een maximum voorstellen voor de betaling van de totale compensatie aan alle houders van verminderde langetermijnrechten betreffende transmissie in het desbetreffende kalenderjaar of, in het geval van gelijkstroominterconnectoren, de desbetreffende kalendermaand.

2.   Het maximum mag niet lager zijn dan de totale congestie-inkomsten die door de betrokken TSB's aan de biedzonegrens in het desbetreffende kalenderjaar zijn verkregen. In het geval van gelijkstroominterconnectoren kunnen de TSB's een maximum voorstellen dat niet lager ligt dan de totale congestie-inkomsten die door de betrokken TSB's aan de biedzonegrens in de desbetreffende kalendermaand zijn verkregen.

3.   In het geval van verschillende interconnectoren die door verschillende TSB's aan dezelfde biedzonegrens worden geëxploiteerd en die zijn onderworpen aan verschillende regelgevingsstelsels waarop regulerende instanties toezien, mogen de totale congestie-inkomsten die worden gebruikt voor de berekening van de maximale compensatie overeenkomstig lid 2 per interconnector worden uitgesplitst. De betrokken TSB's doen een voorstel voor een dergelijke uitsplitsing en leggen dat ter goedkeuring voor aan de bevoegde regulerende instanties.

Artikel 55

Regels betreffende compensatie

Indien TSB's voorstellen om een maximum als bepaald in artikel 54 toe te passen, stellen zij gezamenlijk een reeks regels betreffende compensatie ten aanzien van het toegepaste maximum voor.

Artikel 56

Vastheid in het geval van overmacht

1.   In het geval van overmacht kunnen TSB's langetermijnrechten betreffende transmissie verminderen. Een dergelijke vermindering wordt op gecoördineerde wijze ten uitvoer gelegd na contactopname met alle direct betrokken TSB's.

2.   De TSB die zich beroept op overmacht publiceert een kennisgeving waarin de aard van de overmachtsituatie wordt omschreven en de waarschijnlijke duur ervan wordt vermeld.

3.   In het geval van vermindering als gevolg van overmacht worden de betrokken houders van langetermijnrechten betreffende transmissie voor de periode van de overmachtsituatie gecompenseerd door de TSB die zich op overmacht heeft beroepen. In dat geval is de compensatie gelijk aan het bedrag dat aanvankelijk is betaald tijdens het proces betreffende de capaciteitstoewijzing op de langere termijn voor het betrokken langetermijnrecht betreffende transmissie.

4.   De TSB die zich op overmacht beroept, stelt alles in het werk om de gevolgen en de duur van de overmachtsituatie te beperken.

5.   Wanneer een lidstaat dit zo heeft bepaald, evalueert de nationale regulerende instantie op verzoek van de betrokken TSB of een gebeurtenis als een overmachtssituatie kan worden gekwalificeerd.

HOOFDSTUK 7

Verdeling van de congestie-inkomsten

Artikel 57

Methodologie voor de verdeling van de congestie-inkomsten

1.   Uiterlijk zes maanden na de goedkeuring van de in artikel 9, lid 6, van Verordening (EU) 2015/1222 bedoelde methodologie voor het verdelen van de congestie-inkomsten ontwikkelen alle TSB's gezamenlijk een voorstel betreffende een methodologie voor het verdelen van congestie-inkomsten die afkomstig zijn van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn.

2.   Bij de ontwikkeling van de in lid 1 bedoelde methodologie houden de TSB's rekening met de overeenkomstig artikel 73 van Verordening (EU) 2015/1222 ontwikkelde methodologie voor het verdelen van de congestie-inkomsten.

3.   Bij de ontwikkeling van de methodologie voor het verdelen van congestie-inkomsten die afkomstig zijn van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn zijn de eisen van artikel 73 van Verordening (EU) 2015/1222 van toepassing.

HOOFDSTUK 8

Restitutie van kosten

Artikel 58

Algemene bepalingen betreffende de restitutie van kosten

1.   Alle kosten die door de TSB's op grond van uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen worden gemaakt, worden door alle regulerende instanties geëvalueerd.

2.   De kosten die als redelijk, efficiënt en evenredig zijn beoordeeld, worden op tijdige wijze gerestitueerd door de inning van netwerktarieven of via andere passende mechanismen als bepaald door de bevoegde regulerende instanties.

3.   Wanneer de regulerende instanties daarom verzoeken, verstrekken de relevante TSB's binnen een termijn van drie maanden na dit verzoek de nodige informatie om een evaluatie van de gemaakte kosten te vergemakkelijken.

Artikel 59

Kosten van het opzetten, ontwikkelen en exploiteren van het centrale toewijzingsplatform

Alle TSB's die via het centrale toewijzingsplatform langetermijnrechten betreffende transmissie verlenen, dragen gezamenlijk de kosten die verband houden met het opzetten en exploiteren van het centrale toewijzingsplatform. Uiterlijk zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening doen alle TSB's, bijvoorbeeld op basis van beginselen die vergelijkbaar zijn met de in artikel 80 van Verordening (EU) 2015/1222 vastgestelde beginselen, een voorstel voor een methodologie betreffende het delen van deze kosten, die redelijk, efficiënt en evenredig zijn.

Artikel 60

Kosten van het vaststellen en uitvoeren van het gecoördineerde capaciteitsberekeningsproces

1.   Elke TSB draagt individueel de kosten die verband houden met het verstrekken van inputs ten behoeve van het capaciteitsberekeningsproces.

2.   Alle TSB's dragen gezamenlijk de kosten die verband houden met het vaststellen en uitvoeren van de samenvoeging van de afzonderlijke netwerkmodellen.

3.   Alle TSB's in elke capaciteitsberekeningsregio dragen de kosten voor de vaststelling en exploitatie van de gecoördineerde capaciteitscalculatoren.

Artikel 61

Kosten van het waarborgen van de vastheid en vergoeding van langetermijnrechten betreffende transmissie

1.   De kosten van het waarborgen van de vastheid omvatten de kosten ten gevolge van de compensatiemechanismen met het oog op het waarborgen van de vastheid van de zoneoverschrijdende capaciteit alsook de kosten van redispatching, compensatiehandel en onbalans in verband met de compensatie van marktdeelnemers en worden gedragen door de TSB's, voor zover mogelijk in overeenstemming met artikel 16, lid 6, onder a), van Verordening (EG) nr. 714/2009.

2.   Bij het vaststellen of goedkeuren van transmissietarieven of andere passende mechanismen overeenkomstig artikel 37, lid 1, onder a), van Richtlijn 2009/72/EG, met inachtneming van artikel 14, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009, beschouwen de regulerende instanties compensatiebetalingen als in aanmerking komende kosten, mits deze redelijk, efficiënt en evenredig zijn.

3.   Binnen zes maanden na de goedkeuring van de methodologie voor de verdeling van congestie-inkomsten als bepaald in artikel 57 ontwikkelen alle TSB's gezamenlijk een methodologie voor de verdeling van kosten die zijn gemaakt om de vastheid en vergoeding in verband met langetermijnrechten betreffende transmissie te waarborgen. Deze methodologie is in overeenstemming met de methodologie voor de verdeling van congestie-inkomsten die afkomstig zijn van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn als bepaald in artikel 57.

TITEL III

DELEGEREN VAN TAKEN EN TOEZICHT

Artikel 62

Delegeren van taken

1.   Een TSB kan zijn in het kader van deze verordening toegewezen taken geheel of gedeeltelijk delegeren aan één of meer derde partijen op voorwaarde dat die derde partijen de desbetreffende taken ten minste even doeltreffend kunnen uitoefenen als de delegerende TSB. De delegerende TSB blijft verantwoordelijk voor het waarborgen van de inachtneming van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening, met inbegrip van het waarborgen van de toegang tot de vereiste informatie ten behoeve van monitoring door de regulerende instantie.

2.   Voorafgaand aan de delegatie heeft de betrokken derde partij duidelijk aan de TSB aangetoond dat zij in staat is te voldoen aan elk van de verplichtingen uit hoofde van deze verordening.

3.   Wanneer de in deze verordening gespecificeerde taken geheel of gedeeltelijk aan een derde partij zijn gedelegeerd, zorgt de TSB ervoor dat, voordat de taak wordt gedelegeerd, passende vertrouwelijkheidsregelingen overeenkomstig de vertrouwelijkheidsverplichtingen van de delegerende TSB zijn vastgesteld.

Artikel 63

Toezicht

1.   Het ENTSB voor elektriciteit houdt overeenkomstig artikel 8, lid 8, van Verordening (EG) nr. 714/2009 toezicht op de toepassing van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn en de vaststelling van het centrale toewijzingsplatform. Dit toezicht heeft met name betrekking op de volgende kwesties:

| a) | de vorderingen en eventuele problemen in verband met de uitvoering van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn, met inbegrip van billijke en transparante toegang tot langetermijnrechten betreffende transmissie voor marktdeelnemers; |
| --- | --- |

a)

de vorderingen en eventuele problemen in verband met de uitvoering van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn, met inbegrip van billijke en transparante toegang tot langetermijnrechten betreffende transmissie voor marktdeelnemers;

| b) | de doeltreffendheid van de methodologieën voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn overeenkomstig artikel 16; |
| --- | --- |

b)

de doeltreffendheid van de methodologieën voor het opsplitsen van zoneoverschrijdende capaciteit op de lange termijn overeenkomstig artikel 16;

| c) | het verslag inzake capaciteitsberekening en -toewijzing, overeenkomstig artikel 26; |
| --- | --- |

c)

het verslag inzake capaciteitsberekening en -toewijzing, overeenkomstig artikel 26;

| d) | de doeltreffendheid van de exploitatie van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn en het centrale toewijzingsplatform. |
| --- | --- |

d)

de doeltreffendheid van de exploitatie van de capaciteitstoewijzing op de langere termijn en het centrale toewijzingsplatform.

2.   Binnen een termijn van zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening dient het ENTSB voor elektriciteit bij het Agentschap ter advies een toezichtplan in dat ook betrekking heeft op de in te dienen verslagen en actualiseringen overeenkomstig lid 1.

3.   Binnen een termijn van zes maanden na de inwerkingtreding van deze verordening stelt het Agentschap, in samenwerking met het ENTSB voor elektriciteit, een lijst op van de relevante gegevens die door het ENTSB voor elektriciteit aan het Agentschap moeten worden medegedeeld overeenkomstig artikel 8, lid 9, en artikel 9, lid 1, van Verordening (EG) nr. 714/2009. De lijst van relevante gegevens kan worden geactualiseerd. Het ENTSB voor elektriciteit houdt een alomvattend digitaal gegevensarchief in gestandaardiseerd formaat bij met de voor het Agentschap vereiste gegevens. Alle TSB's zenden het ENTSB voor elektriciteit de informatie toe die vereist is om de taken overeenkomstig de leden 1 en 3 uit te voeren.

4.   De marktdeelnemers en andere relevante organisaties met betrekking tot de capaciteitstoewijzing op de langere termijn dienen, op gezamenlijk verzoek van het ENTSB voor elektriciteit en het Agentschap, bij het ENTSB voor elektriciteit de informatie in die vereist is voor de toezichttaak overeenkomstig de leden 1 en 3, behalve wat de informatie betreft die door de regulerende instanties, het Agentschap of het ENTSB voor elektriciteit reeds is ontvangen in het kader van hun respectievelijke taken inzake het toezicht op de tenuitvoerlegging.

TITEL IV

SLOTBEPALINGEN

Artikel 64

Inwerkingtreding

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 26 september 2016.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 211 van 14.8.2009, blz. 15.

1

(2)  Verordening (EU) 2015/1222 van de Commissie van 24 juli 2015 tot vaststelling van richtsnoeren betreffende capaciteitstoewijzing en congestiebeheer (PB L 197 van 25.7.2015, blz. 24).

2

(3)  Verordening (EG) nr. 713/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 tot oprichting van een Agentschap voor de samenwerking tussen energieregulators (PB L 211 van 14.8.2009, blz. 1).

3

(4)  Verordening (EU) nr. 543/2013 van de Commissie van 14 juni 2013 betreffende de toezending en publicatie van gegevens inzake de elektriciteitsmarkten en houdende wijziging van bijlage I bij Verordening (EG) nr. 714/2009 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 163 van 15.6.2013, blz. 1).

4

(5)  Richtlijn 2009/72/EG van het Europees Parlement en de Raad van 13 juli 2009 betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 2003/54/EG (PB L 211 van 14.8.2009, blz. 55).

5

---

| 27.9.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 259/69 |
| --- | --- | --- | --- |

27.9.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 259/69

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2016/1720 VAN DE COMMISSIE

van 26 september 2016

tot vaststelling van de forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1),

Gezien Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 van de Commissie van 7 juni 2011 tot vaststelling van nadere bepalingen voor de toepassing van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad, wat de sectoren groenten en fruit en verwerkte groenten en fruit betreft (2), en met name artikel 136, lid 1,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt. |
| --- | --- |

(1)

Bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 zijn, op grond van de resultaten van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde, de criteria vastgesteld aan de hand waarvan de Commissie voor de producten en de perioden die in bijlage XVI, deel A, bij die verordening zijn vermeld, de forfaitaire waarden bij invoer uit derde landen vaststelt.

| (2) | De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie, |
| --- | --- |

(2)

De forfaitaire invoerwaarde wordt elke dag berekend overeenkomstig artikel 136, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011, met inachtneming van de variabele gegevens voor die dag. Bijgevolg moet deze verordening in werking treden op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 136 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 543/2011 bedoelde forfaitaire invoerwaarden worden vastgesteld in de bijlage bij de onderhavige verordening.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 26 september 2016.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Jerzy PLEWA

Directeur-generaal Landbouw en Plattelandsontwikkeling

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

1

(2)  
  PB L 157 van 15.6.2011, blz. 1.

2

---

BIJLAGE

Forfaitaire invoerwaarden voor de bepaling van de invoerprijs van bepaalde groenten en fruit

| (EUR/100 kg) |
| --- |
| GN-code | Code derde landen (1) | Forfaitaire invoerwaarde |
| 0702 00 00 | MA | 180,4 |
| ZZ | 180,4 |
| 0707 00 05 | TR | 118,8 |
| ZZ | 118,8 |
| 0709 93 10 | AR | 162,6 |
| TR | 141,7 |
| ZZ | 152,2 |
| 0805 50 10 | AR | 108,6 |
| CL | 123,7 |
| TR | 109,1 |
| UY | 92,6 |
| ZA | 138,6 |
| ZZ | 114,5 |
| 0806 10 10 | TR | 129,9 |
| ZA | 80,3 |
| ZZ | 105,1 |
| 0808 10 80 | AR | 148,2 |
| BR | 97,9 |
| CL | 138,1 |
| NZ | 122,5 |
| US | 144,0 |
| ZA | 113,6 |
| ZZ | 127,4 |
| 0808 30 90 | CL | 126,9 |
| CN | 92,9 |
| TR | 132,1 |
| ZA | 155,4 |
| ZZ | 126,8 |
| 0809 30 10 , 0809 30 90 | TR | 128,6 |
| ZZ | 128,6 |

(EUR/100 kg)

GN-code

Code derde landen (1)

Forfaitaire invoerwaarde

0702 00 00

MA

180,4

ZZ

180,4

0707 00 05

TR

118,8

ZZ

118,8

0709 93 10

AR

162,6

TR

141,7

ZZ

152,2

0805 50 10

AR

108,6

CL

123,7

TR

109,1

UY

92,6

ZA

138,6

ZZ

114,5

0806 10 10

TR

129,9

ZA

80,3

ZZ

105,1

0808 10 80

AR

148,2

BR

97,9

CL

138,1

NZ

122,5

US

144,0

ZA

113,6

ZZ

127,4

0808 30 90

CL

126,9

CN

92,9

TR

132,1

ZA

155,4

ZZ

126,8

0809 30 10 , 0809 30 90

TR

128,6

ZZ

128,6

---

(1)  Landennomenclatuur vastgesteld bij Verordening (EU) nr. 1106/2012 van de Commissie van 27 november 2012 tot uitvoering van Verordening (EG) nr. 471/2009 van het Europees Parlement en de Raad betreffende communautaire statistieken van de buitenlandse handel met derde landen, wat de bijwerking van de nomenclatuur van landen en gebieden betreft (PB L 328 van 28.11.2012, blz. 7). De code „ZZ” staat voor „overige oorsprong”.

---

BESLUITEN

| 27.9.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 259/71 |
| --- | --- | --- | --- |

27.9.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 259/71

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2016/1721 VAN DE COMMISSIE

van 26 september 2016

betreffende de goedkeuring van de efficiënte buitenverlichting met lichtdioden van Toyota voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische voertuigen van Toyota als innoverende technologie ter beperking van de CO2-emissies van personenauto's uit hoofde van Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 tot vaststelling van emissienormen voor nieuwe personenauto's, in het kader van de communautaire geïntegreerde benadering om de CO2-emissies van lichte voertuigen te beperken (1), en met name artikel 12, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De fabrikant Toyota Motor Europe NV/SA („de aanvrager”) heeft op 9 december 2015 een aanvraag ingediend voor goedkeuring van lichtdioden (leds) van Toyota voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische M1-voertuigen (NOVC-HEV's) als innoverende technologie. De aanvraag is beoordeeld op volledigheid overeenkomstig artikel 4 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 van de Commissie (2). De aanvraag werd volledig geacht en de periode waarbinnen de Commissie de aanvraag moest beoordelen, ging in op de dag na de datum van officiële ontvangst van de complete informatie, d.w.z. op 10 december 2015. |
| --- | --- |

(1)

De fabrikant Toyota Motor Europe NV/SA („de aanvrager”) heeft op 9 december 2015 een aanvraag ingediend voor goedkeuring van lichtdioden (leds) van Toyota voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische M1-voertuigen (NOVC-HEV's) als innoverende technologie. De aanvraag is beoordeeld op volledigheid overeenkomstig artikel 4 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 van de Commissie (2). De aanvraag werd volledig geacht en de periode waarbinnen de Commissie de aanvraag moest beoordelen, ging in op de dag na de datum van officiële ontvangst van de complete informatie, d.w.z. op 10 december 2015.

| (2) | De aanvraag is beoordeeld overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. 443/2009, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 en de Technical Guidelines for the preparation of applications for the approval of innovative technologies pursuant to Regulation (EC) No 443/2009 („de technische richtsnoeren”, versie van februari 2013) (3). |
| --- | --- |

(2)

De aanvraag is beoordeeld overeenkomstig artikel 12 van Verordening (EG) nr. 443/2009, Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 en de Technical Guidelines for the preparation of applications for the approval of innovative technologies pursuant to Regulation (EC) No 443/2009 („de technische richtsnoeren”, versie van februari 2013) (3).

| (3) | De aanvraag heeft betrekking op de efficiënte leds van Toyota voor gebruik in NOVC-HEV's in de dimlichtkoplampen, grootlichtkoplampen, breedtelichten, mistvoorlichten, mistachterlichten, richtingaanwijzers aan de voorzijde, richtingaanwijzers aan de achterzijde, mistachterlichten, kentekenplaatverlichting en achteruitrijlichten. |
| --- | --- |

(3)

De aanvraag heeft betrekking op de efficiënte leds van Toyota voor gebruik in NOVC-HEV's in de dimlichtkoplampen, grootlichtkoplampen, breedtelichten, mistvoorlichten, mistachterlichten, richtingaanwijzers aan de voorzijde, richtingaanwijzers aan de achterzijde, mistachterlichten, kentekenplaatverlichting en achteruitrijlichten.

| (4) | De Commissie is van oordeel dat uit de in de aanvraag verstrekte informatie blijkt dat aan de in artikel 12 van Verordening (EG) nr. 443/2009 en in de artikelen 2 en 4 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 bedoelde voorwaarden en criteria is voldaan. |
| --- | --- |

(4)

De Commissie is van oordeel dat uit de in de aanvraag verstrekte informatie blijkt dat aan de in artikel 12 van Verordening (EG) nr. 443/2009 en in de artikelen 2 en 4 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 bedoelde voorwaarden en criteria is voldaan.

| (5) | De aanvrager heeft aangetoond dat de leds van Toyota in niet meer dan 3 % van de desbetreffende lampen van de in het referentiejaar 2009 geregistreerde nieuwe personenauto's zijn toegepast. Ter staving hiervan verwees de aanvrager naar de technische richtsnoeren, die een samenvatting bevatten van het „Light Sight Safety”-verslag van Clepa. |
| --- | --- |

(5)

De aanvrager heeft aangetoond dat de leds van Toyota in niet meer dan 3 % van de desbetreffende lampen van de in het referentiejaar 2009 geregistreerde nieuwe personenauto's zijn toegepast. Ter staving hiervan verwees de aanvrager naar de technische richtsnoeren, die een samenvatting bevatten van het „Light Sight Safety”-verslag van Clepa.

| (6) | De aanvrager heeft volgens de in de technische richtsnoeren beschreven vereenvoudigde benadering gebruikgemaakt van halogeenverlichting als basistechnologie om de CO2-reductiecapaciteit van de leds van Toyota aan te tonen. |
| --- | --- |

(6)

De aanvrager heeft volgens de in de technische richtsnoeren beschreven vereenvoudigde benadering gebruikgemaakt van halogeenverlichting als basistechnologie om de CO2-reductiecapaciteit van de leds van Toyota aan te tonen.

| (7) | Om rekening te houden met de aanwezigheid van twee energiebronnen in een NOVC-HEV (nl. de interne verbrandingsmotor en de elektrische aandrijflijn) is een andere methode nodig om elektriciteitsbesparingen om te zetten in CO2-besparingen dan de methode die is vastgesteld in Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/587 van de Commissie (4). |
| --- | --- |

(7)

Om rekening te houden met de aanwezigheid van twee energiebronnen in een NOVC-HEV (nl. de interne verbrandingsmotor en de elektrische aandrijflijn) is een andere methode nodig om elektriciteitsbesparingen om te zetten in CO2-besparingen dan de methode die is vastgesteld in Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/587 van de Commissie (4).

| (8) | De aanvrager heeft een testmethode ingediend voor de CO2-reducties van leds die in dergelijke voertuigen zijn aangebracht. Volgens de Commissie is de testmethode geschikt voor haar doel en zal deze resultaten opleveren die verifieerbaar, reproduceerbaar en vergelijkbaar zijn en kan deze de CO2-emissievoordelen van de innoverende technologie op een realistische wijze en met een sterke statistische significantie aantonen, overeenkomstig artikel 6 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011. |
| --- | --- |

(8)

De aanvrager heeft een testmethode ingediend voor de CO2-reducties van leds die in dergelijke voertuigen zijn aangebracht. Volgens de Commissie is de testmethode geschikt voor haar doel en zal deze resultaten opleveren die verifieerbaar, reproduceerbaar en vergelijkbaar zijn en kan deze de CO2-emissievoordelen van de innoverende technologie op een realistische wijze en met een sterke statistische significantie aantonen, overeenkomstig artikel 6 van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011.

| (9) | Tegen die achtergrond is de Commissie van oordeel dat de aanvrager afdoende heeft aangetoond dat de emissiereductie door de leds van Toyota voor gebruik in NOVC-HEV's in passende combinaties van dimlichtkoplampen, grootlichtkoplampen, breedtelichten, mistvoorlichten, mistachterlichten en kentekenplaatverlichting, ten minste 1 g CO2/km bedraagt. |
| --- | --- |

(9)

Tegen die achtergrond is de Commissie van oordeel dat de aanvrager afdoende heeft aangetoond dat de emissiereductie door de leds van Toyota voor gebruik in NOVC-HEV's in passende combinaties van dimlichtkoplampen, grootlichtkoplampen, breedtelichten, mistvoorlichten, mistachterlichten en kentekenplaatverlichting, ten minste 1 g CO2/km bedraagt.

| (10) | Aangezien de activering van de ledverlichting voor de in de aanvraag opgesomde lampen niet vereist is voor de in Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en de Raad (5) en Verordening (EG) nr. 692/2008 van de Commissie (6) bedoelde typegoedkeuringstest wat CO2-emissies betreft, neemt de Commissie er genoegen mee dat de ledverlichtingsfuncties in kwestie niet onder de standaardtestcyclus vallen. |
| --- | --- |

(10)

Aangezien de activering van de ledverlichting voor de in de aanvraag opgesomde lampen niet vereist is voor de in Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en de Raad (5) en Verordening (EG) nr. 692/2008 van de Commissie (6) bedoelde typegoedkeuringstest wat CO2-emissies betreft, neemt de Commissie er genoegen mee dat de ledverlichtingsfuncties in kwestie niet onder de standaardtestcyclus vallen.

| (11) | De activering van de betrokken verlichtingsfuncties is verplicht om het veilige gebruik van het voertuig te garanderen en hangt dus niet af van de keuze van de bestuurder. Op basis daarvan is de Commissie van oordeel dat de CO2-emissiereductie door het gebruik van de innovatieve technologie aan de fabrikant moet worden toegeschreven. |
| --- | --- |

(11)

De activering van de betrokken verlichtingsfuncties is verplicht om het veilige gebruik van het voertuig te garanderen en hangt dus niet af van de keuze van de bestuurder. Op basis daarvan is de Commissie van oordeel dat de CO2-emissiereductie door het gebruik van de innovatieve technologie aan de fabrikant moet worden toegeschreven.

| (12) | De Commissie stelt vast dat het verificatierapport is opgesteld door het Vehicle Certification Agency, een onafhankelijke en gecertificeerde instantie, en dat het de conclusies ondersteunt die in de aanvraag zijn uiteengezet. |
| --- | --- |

(12)

De Commissie stelt vast dat het verificatierapport is opgesteld door het Vehicle Certification Agency, een onafhankelijke en gecertificeerde instantie, en dat het de conclusies ondersteunt die in de aanvraag zijn uiteengezet.

| (13) | Tegen die achtergrond moet er volgens de Commissie geen bezwaar worden gemaakt tegen de goedkeuring van de innoverende technologie in kwestie. |
| --- | --- |

(13)

Tegen die achtergrond moet er volgens de Commissie geen bezwaar worden gemaakt tegen de goedkeuring van de innoverende technologie in kwestie.

| (14) | Om de algemene eco-innovatiecode vast te stellen die overeenkomstig de bijlagen I, VIII en IX bij Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) in de desbetreffende typegoedkeuringsdocumenten moet worden vermeld, moet voor de bij dit uitvoeringsbesluit goedgekeurde innoverende technologie de individuele code worden gespecificeerd, |
| --- | --- |

(14)

Om de algemene eco-innovatiecode vast te stellen die overeenkomstig de bijlagen I, VIII en IX bij Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad (7) in de desbetreffende typegoedkeuringsdocumenten moet worden vermeld, moet voor de bij dit uitvoeringsbesluit goedgekeurde innoverende technologie de individuele code worden gespecificeerd,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1.   De lichtdioden (leds) van Toyota voor het gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische M1-voertuigen (NOVC-HEV's) in de dimlichtkoplampen, grootlichtkoplampen, breedtelichten, mistvoorlichten, richtingaanwijzers aan de voorzijde, richtingaanwijzers aan de achterzijde, mistachterlichten, kentekenplaatverlichting en achteruitrijlichten worden goedgekeurd als innoverende technologie in de zin van artikel 12 van Verordening (EG) nr. 443/2009.

2.   De CO2-emissiereductie door het gebruik van de efficiënte leds van Toyota in alle in lid 1 bedoelde verlichtingsfuncties of een passende combinatie daarvan wordt volgens de in de bijlage beschreven methode bepaald.

3.   De individuele eco-innovatiecode die moet worden vermeld in de typegoedkeuringsdocumentatie voor de bij dit besluit goedgekeurde innoverende technologie is „20”.

Artikel 2

Dit besluit treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Gedaan te Brussel, 26 september 2016.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 140 van 5.6.2009, blz. 1.

1

(2)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 van de Commissie van 25 juli 2011 tot vaststelling van een procedure voor de goedkeuring en certificering van innoverende technologieën ter beperking van de CO2-emissies van personenauto's uit hoofde van Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 194 van 26.7.2011, blz. 19).

2

2

(3)  https://circabc.europa.eu/w/browse/42c4a33e-6fd7-44aa-adac-f28620bd436f

3

(4)  Uitvoeringsbesluit (EU) 2016/587 van de Commissie van 14 april 2016 betreffende de goedkeuring van de in efficiënte buitenverlichting van voertuigen met behulp van lichtdioden toegepaste technologie als innoverende technologie ter beperking van de CO2-emissies van personenauto's uit hoofde van Verordening (EG) nr. 443/2009 van het Europees Parlement en de Raad (PB L 101 van 16.4.2016, blz. 17).

4

2

(5)  Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2007 betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie (PB L 171 van 29.6.2007, blz. 1).

5

(6)  Verordening (EG) nr. 692/2008 van de Commissie van 18 juli 2008 tot uitvoering en wijziging van Verordening (EG) nr. 715/2007 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de typegoedkeuring van motorvoertuigen met betrekking tot emissies van lichte personen- en bedrijfsvoertuigen (Euro 5 en Euro 6) en de toegang tot reparatie- en onderhoudsinformatie (PB L 199 van 28.7.2008, blz. 1).

6

(7)  Richtlijn 2007/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van 5 september 2007 tot vaststelling van een kader voor de goedkeuring van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en van systemen, onderdelen en technische eenheden die voor dergelijke voertuigen zijn bestemd (kaderrichtlijn) (PB L 263 van 9.10.2007, blz. 1).

7

---

BIJLAGE

Methode voor het bepalen van de CO2-besparingen als gevolg van het gebruik van buitenverlichting van voertuigen met behulp van lichtdioden (leds) voor het gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische M1-voertuigen (NOVC-HEV's)

1.   INLEIDING

Om te bepalen welke CO2-emissiereducties kunnen worden toegeschreven aan het gebruik van een voor gebruik in niet-extern oplaadbare hybride elektrische M1-voertuigen (NOVC-HEV's) bedoeld pakket efficiënte buitenlichten met leds bestaande uit een passende combinatie van voertuiglichten zoals bedoeld in artikel 1, moet het volgende worden vastgesteld:

| 1) | testomstandigheden; |
| --- | --- |

1)

testomstandigheden;

| 2) | testapparatuur; |
| --- | --- |

2)

testapparatuur;

| 3) | bepaling van de energiebesparingen; |
| --- | --- |

3)

bepaling van de energiebesparingen;

| 4) | berekening van de CO2-besparingen; |
| --- | --- |

4)

berekening van de CO2-besparingen;

| 5) | berekening van de statistische fout. |
| --- | --- |

5)

berekening van de statistische fout.

2.   SYMBOLEN, PARAMETERS EN EENHEDEN

Latijnse symbolen

| c | — | Correctiefactor voor de nominale spanning van de hoogspanningsbatterij |
| --- | --- | --- |
| | — | CO2-besparingen [g CO2/km] |
| CO2 | — | Koolstofdioxide |
| | — | CO2-correctiefactor [gCO2/km · Ah], zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8 |
| m | — | Aantal efficiënte buitenlichten met leds waaruit het pakket bestaat |
| n | — | Aantal metingen van het monster |
| P | — | Elektriciteitsverbruik van het voertuiglicht [W] |
| | — | Standaardafwijking van het elektriciteitsverbruik van het ledlicht [W] |
| | — | Standaardafwijking van het gemiddelde elektriciteitsverbruik van het ledlicht [W] |
| | — | Standaardafwijking van de totale CO2-besparingen [g CO2/km] |
| t | — | Rijduur van de NEDC [s], te weten 1 180 s |
| UF | — | Gebruiksfactor van het voertuiglicht [-] zoals gedefinieerd in Table 2 |
| | — | Nominale spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V] |
| | — | Operationele spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V] |
| | — | Gevoeligheid van de berekende CO2-besparingen gerelateerd aan het elektriciteitsverbruik van het ledlicht |
| | — | Gevoeligheid van de berekende CO2-besparingen gerelateerd aan de CO2-correctiefactor |

c

—

Correctiefactor voor de nominale spanning van de hoogspanningsbatterij

Formula

—

CO2-besparingen [g CO2/km]

CO2

—

Koolstofdioxide

Formula

—

CO2-correctiefactor [gCO2/km · Ah], zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8

m

—

Aantal efficiënte buitenlichten met leds waaruit het pakket bestaat

n

—

Aantal metingen van het monster

P

—

Elektriciteitsverbruik van het voertuiglicht [W]

Formula

—

Standaardafwijking van het elektriciteitsverbruik van het ledlicht [W]

Formula

—

Standaardafwijking van het gemiddelde elektriciteitsverbruik van het ledlicht [W]

Formula

—

Standaardafwijking van de totale CO2-besparingen [g CO2/km]

t

—

Rijduur van de NEDC [s], te weten 1 180 s

UF

—

Gebruiksfactor van het voertuiglicht [-] zoals gedefinieerd in Table 2

Formula

—

Nominale spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V]

Formula

—

Operationele spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V]

Image 6

—

Gevoeligheid van de berekende CO2-besparingen gerelateerd aan het elektriciteitsverbruik van het ledlicht

Image 7

—

Gevoeligheid van de berekende CO2-besparingen gerelateerd aan de CO2-correctiefactor

Griekse symbolen

| ηDCDC | — | Efficiëntie van de DC/DC-omvormer |
| --- | --- | --- |

ηDCDC

—

Efficiëntie van de DC/DC-omvormer

Indices

Index i verwijst naar voertuiglichten

Index j verwijst naar meting van het monster

| B | — | Basis |
| --- | --- | --- |
| EI | — | Eco-innoverend |

B

—

Basis

EI

—

Eco-innoverend

3.   TESTOMSTANDIGHEDEN

De testomstandigheden moeten overeenstemmen met de voorschriften van VN/ECE-Reglement nr. 112 (1) betreffende uniforme bepalingen voor de goedkeuring van voor motorvoertuigen bestemde koplampen die asymmetrisch dimlicht en/of grootlicht uitstralen en voorzien zijn van gloeilampen en/of ledmodules. Het elektriciteitsverbruik wordt bepaald overeenkomstig punt 6.1.4 van VN/ECE-Reglement nr. 112 en de punten 3.2.1 en 3.2.2 van bijlage 10 bij dat reglement.

4.   TESTAPPARATUUR

De volgende apparatuur moet worden gebruikt, zoals afgebeeld in de figuur:

| — | een voedingseenheid (d.w.z. een variabele spanningsbron); |
| --- | --- |

—

een voedingseenheid (d.w.z. een variabele spanningsbron);

| — | twee digitale multimeters, namelijk één voor het meten van de gelijkstroom en één voor het meten van de gelijkspanning. In de figuur is een mogelijke testopstelling afgebeeld, waarbij de gelijkspanningsmeter is geïntegreerd in de voedingseenheid. |
| --- | --- |

—

twee digitale multimeters, namelijk één voor het meten van de gelijkstroom en één voor het meten van de gelijkspanning. In de figuur is een mogelijke testopstelling afgebeeld, waarbij de gelijkspanningsmeter is geïntegreerd in de voedingseenheid.

Testopstelling

Led-lamp

Variabele spanningsbron

Stroommonitor

5.   METINGEN EN BEPALING VAN DE ELEKTRICITEITSBESPARINGEN

Voor elk in het pakket opgenomen efficiënt buitenlicht met leds wordt de stroommeting uitgevoerd zoals afgebeeld in de figuur, bij een spanning van 13,2 V. Ledmodules met een elektronisch lichtbronbedieningsmechanisme moeten volgens de specificaties van de aanvrager worden gemeten.

De fabrikant kan verzoeken om de uitvoering van andere stroommetingen bij andere aanvullende spanningen. In dat geval moet de fabrikant geverifieerde documentatie aan de typegoedkeuringsinstantie verstrekken over de noodzaak deze andere metingen te verrichten. De stroommetingen bij elk van deze extra spanningen moeten ten minste vijf (5) keer achter elkaar worden uitgevoerd. De precieze nominale spanningen en de gemeten stroom moeten met vier decimalen worden geregistreerd.

Het elektriciteitsverbruik moet worden bepaald door de nominale spanning te vermenigvuldigen met de gemeten stroom. Het gemiddelde van het elektriciteitsverbruik voor elk efficiënt buitenlicht met leds (
  Formula
  ) moet worden berekend. Elk van de waarden moet in vier decimalen worden uitgedrukt. Wanneer een stappenmotor of elektronische regelaar wordt gebruikt voor de levering van elektriciteit aan de ledlampen, moet de elektrische belasting van deze component worden uitgesloten van de meting.

Voor het berekenen van de bereikte elektriciteitsbesparingen van elk efficiënt buitenlicht met leds (ΔPi) moet de volgende formule worden gebruikt:

Formule 1

Formula

waarbij het elektriciteitsverbruik van het overeenkomstige basislicht wordt gedefinieerd door tabel 1.

Tabel 1

De vermogenseisen voor verschillende basislichten van voertuigen

| Voertuiglicht | Totaal elektrisch vermogen (PB)
  [W] |
| --- | --- |
| Dimlichtkoplamp | 137 |
| Grootlichtkoplamp | 150 |
| Breedtelicht | 12 |
| Kentekenplaatverlichting | 12 |
| Mistvoorlicht | 124 |
| Mistachterlicht | 26 |
| Richtingaanwijzer aan de voorzijde | 13 |
| Richtingaanwijzer aan de achterzijde | 13 |
| Achteruitrijlicht | 52 |

Voertuiglicht

Totaal elektrisch vermogen (PB)

[W]

Dimlichtkoplamp

137

Grootlichtkoplamp

150

Breedtelicht

12

Kentekenplaatverlichting

12

Mistvoorlicht

124

Mistachterlicht

26

Richtingaanwijzer aan de voorzijde

13

Richtingaanwijzer aan de achterzijde

13

Achteruitrijlicht

52

6.   BEREKENING VAN DE CO2-BESPARINGEN

De totale CO2-besparingen van het verlichtingspakket moeten worden berekend met formule 2.

Formule 2

Formula

waarbij

| UF | : | gebruiksfactor van het voertuiglicht [-] zoals gedefinieerd in tabel 2 |
| --- | --- | --- |
| t | : | rijduur van de NEDC [s], te weten 1 180 s |
| | : | CO2-correctiefactor [gCO2/km · Ah], zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8 |
| ηDCDC | : | efficiëntie van de DC/DC-omvormer [-] |
| | : | operationele spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V], gedefinieerd door formule 3 |

UF

:

gebruiksfactor van het voertuiglicht [-] zoals gedefinieerd in tabel 2

t

:

rijduur van de NEDC [s], te weten 1 180 s

Formula

:

CO2-correctiefactor [gCO2/km · Ah], zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8

ηDCDC

:

efficiëntie van de DC/DC-omvormer [-]

Formula

:

operationele spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V], gedefinieerd door formule 3

Formule 3

Formula

waarbij

| | : | nominale spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V] |
| --- | --- | --- |
| c | : | correctiefactor voor de nominale spanning van de hoogspanningsbatterij, die 0,90 bedraagt voor nikkel-metaalhydride (NiMH)-hoogspanningsbatterijen [-] |

Formula

:

nominale spanning van de hoogspanningsbatterij (tractiebatterij) [V]

c

:

correctiefactor voor de nominale spanning van de hoogspanningsbatterij, die 0,90 bedraagt voor nikkel-metaalhydride (NiMH)-hoogspanningsbatterijen [-]

De efficiëntie van de DC/DC-omvormer (ηDCDC) is de hoogste waarde die voortvloeit uit de efficiëntietests in het operatieve elektrische-stroombereik. De meetinterval bedraagt ten hoogste 10 % van het operatieve elektrische-stroombereik.

Tabel 2

Gebruiksfactor voor verschillende voertuiglichten

| Voertuiglicht | Gebruiksfactor (UF)
  [-] |
| --- | --- |
| Dimlichtkoplamp | 0,33 |
| Grootlichtkoplamp | 0,03 |
| Breedtelicht | 0,36 |
| Kentekenplaatverlichting | 0,36 |
| Mistvoorlicht | 0,01 |
| Mistachterlicht | 0,01 |
| Richtingaanwijzer aan de voorzijde | 0,15 |
| Richtingaanwijzer aan de achterzijde | 0,15 |
| Achteruitrijlicht | 0,01 |

Voertuiglicht

Gebruiksfactor (UF)

[-]

Dimlichtkoplamp

0,33

Grootlichtkoplamp

0,03

Breedtelicht

0,36

Kentekenplaatverlichting

0,36

Mistvoorlicht

0,01

Mistachterlicht

0,01

Richtingaanwijzer aan de voorzijde

0,15

Richtingaanwijzer aan de achterzijde

0,15

Achteruitrijlicht

0,01

7.   BEREKENING VAN DE STATISTISCHE FOUT

Statistische fouten in de resultaten van de testmethode als gevolg van de metingen moeten worden gekwantificeerd. Voor elk in het pakket opgenomen efficiënt buitenlicht met leds wordt de standaardafwijking berekend met formule 4.

Formule 4

Formula

waarbij:

| n | : | aantal metingen van het monster, te weten ten minste 5 |
| --- | --- | --- |

n

:

aantal metingen van het monster, te weten ten minste 5

De correctiecoëfficiënt voor de CO2-emissie
  Formula
  wordt bepaald aan de hand van een reeks T metingen door de fabrikant, zoals voorgeschreven in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8. Voor elke meting moeten de elektriciteitsbalans tijdens de test en de CO2-emissies worden geregistreerd.

Om de statistische fout van
  Formula
  te berekenen, moeten alle T combinaties zonder herhalingen van T-1-metingen worden gebruikt om verschillende T waarden van
  Formula
  te extrapoleren (d.w.z.
  Formula
  ). De extrapolatie moet worden verricht volgens de methode omschreven in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8.

Aldus wordt de standaardafwijking
  Formula
  berekend met formule 5.

Formule 5

Formula

waarbij:

| T | : | aantal metingen die door de fabrikant worden verricht voor de extrapolatie van

  zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8 |
| --- | --- | --- |
| | : | gemiddelde van de T-waarden van |

T

:

aantal metingen die door de fabrikant worden verricht voor de extrapolatie van
  Formula
  zoals gedefinieerd in VN/ECE-Reglement nr. 101, bijlage 8

Formula

:

gemiddelde van de T-waarden van
  Formula

De standaardafwijking van het elektriciteitsverbruik van elk efficiënt buitenlicht met leds (
  Formula
  ) en de standaardafwijking van de
  Formula
  resulteert in een fout in de CO2-besparingen (
  Formula
  ). Deze fout moet worden berekend met formule 6.

Formule 6

Image 9

Statistische significantie

Voor elk type, elke variant en elke versie van een voertuig dat met het pakket efficiënte buitenlichten met leds is uitgerust, moet worden aangetoond dat de fout in de CO2-besparingen berekend volgens formule 6 niet groter is dan het verschil tussen de totale CO2-besparingen en de minimumdrempelwaarde voor besparingen zoals vermeld in artikel 9, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011 (zie formule 7).

Formule 7

Formula

waarbij:

| MT | : | Minimumdrempel [gCO2/km], te weten 1 gCO2/km |
| --- | --- | --- |

MT

:

Minimumdrempel [gCO2/km], te weten 1 gCO2/km

Indien de totale CO2-emissiebesparingen van het pakket efficiënte buitenlichten met leds volgens de berekening met formule 2, en de fout in de CO2-besparingen berekend volgens formule 6 minder bedragen dan de drempelwaarde van artikel 9, lid 1, van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 725/2011, is de tweede alinea van artikel 11, lid 2, van die verordening van toepassing.

---

(1)  E/ECE/324/Rev.2/Add.111/Rev.3 — E/ECE/TRANS/505/Rev.2/Add.111/Rev.3 van 9 januari 2013

---

Rectificaties

| 27.9.2016 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 259/79 |
| --- | --- | --- | --- |

27.9.2016

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 259/79

---

Rectificatie van Uitvoeringsverordening (EU) 2016/1047 van de Commissie van 28 juni 2016 tot wijziging van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87 van de Raad met betrekking tot de tarief- en statistieknomenclatuur en het gemeenschappelijk douanetarief

(
  Publicatieblad van de Europese Unie L 170 van 29 juni 2016
  )

Bladzijde 39, bijlage, onder b), punt 1), tot wijziging van de rijen van de GN-codes 3215 tot en met 3215 90 00 in het tweede deel van bijlage I bij Verordening (EEG) nr. 2658/87, voetnoot 5:

in plaats van:

„Vaste inkt in technische vervaardigde vormen voor gebruik in toestellen bedoeld bij de onderverdelingen 8443 31, 8443 32 of 8443 39: vrij
  ”,

lezen:

„Inktpatronen (zonder geïntegreerde printkop) voor gebruik in toestellen bedoeld bij de onderverdelingen 8443 31, 8443 32 of 8443 39, met mechanische of elektrische onderdelen; vaste inkt in technische vervaardigde vormen voor gebruik in toestellen bedoeld bij de onderverdelingen 8443 31, 8443 32 of 8443 39: vrij
  ”.

---