# C_2005280EN.01000201.xml

| 12.11.2005 | EN | Official Journal of the European Union | C 280/2 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2005

EN

Official Journal of the European Union

C 280/2

---

STATE AID — THE NETHERLANDS

STATE AID — THE NETHERLANDS

State aid No C 30/2005 (ex N 78/2004) — Restructuring aid to KG Holding N.V.

Invitation to submit comments pursuant to Article 88(2) of the EC Treaty

(2005/C 280/02)

(Text with EEA relevance)

By means of the letter dated 5 August 2005 reproduced in the authentic language on the pages following this summary, the Commission notified the Netherlands of its decision to initiate the procedure laid down in Article 88(2) of the EC Treaty in respect of the granting of restructuring aid to KG Holding N.V.

Interested parties may submit their comments on the measure in respect of which the Commission is initiating the procedure within one month of the date of publication of this summary and the following letter, to:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| State aid Greffe |
| SPA3, 06/05A |
| BE-1049 Brussels |
| Fax (32-2) 296 12 42 |

European Commission

Directorate-General for Competition

State aid Greffe

SPA3, 06/05A

BE-1049 Brussels

Fax (32-2) 296 12 42

These comments will be communicated to the Netherlands. Confidential treatment of the identity of the interested party submitting the comments may be requested in writing, stating the reasons for the request.

TEXT OF SUMMARY

| 1. | In February 2004, the Dutch authorities (hereinafter DA) notified their intention to grant restructuring aid under the Community Guidelines on Rescue and Restructuring aid firms in difficulty (1) in favour of KG Holding N.V. (hereinafter, Kliq Holding, KH). |
| --- | --- |

1.

In February 2004, the Dutch authorities (hereinafter DA) notified their intention to grant restructuring aid under the Community Guidelines on Rescue and Restructuring aid firms in difficulty (1) in favour of KG Holding N.V. (hereinafter, Kliq Holding, KH).

1

| 2. | KH is a holding company whose main activity is to provide labour reintegration services on the Dutch market. After having been a part of the Dutch government, with circa 3 000 employees, it was incorporated on 1 January 2002. The Dutch State is 100 % shareholder. KH employs nowadays about 700 people. Besides the reintegration activity of the holding, which was performed by the subsidiary Kliq Reïntegratie (hereinafter OK) with 1 450 employees, there was one other main subsidiary called Kliq Employability (hereinafter KE) with 200 employees. In addition, KH owned equity stakes in six very small subsidiaries and joint-ventures (hereinafter KE and the very small subsidiaries are collectively referred to as OS), ranging from 4 to 20 employees, respectively called: Kliq Experts, Brug and Instroomprojecten, Flexpay BV, Simnet BV, Kliq Match BV and Kliq business school. The core activities of the two largest subsidiaries were reintegration and employability services. These are services provided to people who are facing difficulties finding a job, disabled people but also to companies who are facing difficulties in finding the right people for certain jobs. |
| --- | --- |

2.

KH is a holding company whose main activity is to provide labour reintegration services on the Dutch market. After having been a part of the Dutch government, with circa 3 000 employees, it was incorporated on 1 January 2002. The Dutch State is 100 % shareholder. KH employs nowadays about 700 people. Besides the reintegration activity of the holding, which was performed by the subsidiary Kliq Reïntegratie (hereinafter OK) with 1 450 employees, there was one other main subsidiary called Kliq Employability (hereinafter KE) with 200 employees. In addition, KH owned equity stakes in six very small subsidiaries and joint-ventures (hereinafter KE and the very small subsidiaries are collectively referred to as OS), ranging from 4 to 20 employees, respectively called: Kliq Experts, Brug and Instroomprojecten, Flexpay BV, Simnet BV, Kliq Match BV and Kliq business school. The core activities of the two largest subsidiaries were reintegration and employability services. These are services provided to people who are facing difficulties finding a job, disabled people but also to companies who are facing difficulties in finding the right people for certain jobs.

| 3. | The Commission's approval of the request is necessary since, in accordance with point 2.4. of the Guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty, State aid for restructuring firms in difficulty will by its very nature, tend to distort competition; and in so far as it affects trade between Member States, it falls within the scope of Article 87(1) EC. The total restructuring aid amount for KH is estimated to circa EUR 46 million. |
| --- | --- |

3.

The Commission's approval of the request is necessary since, in accordance with point 2.4. of the Guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty, State aid for restructuring firms in difficulty will by its very nature, tend to distort competition; and in so far as it affects trade between Member States, it falls within the scope of Article 87(1) EC. The total restructuring aid amount for KH is estimated to circa EUR 46 million.

| 4. | Under the notified restructuring plan, KH would wind-down its largest and loss making subsidiary OK, sell or liquidate companies part of OS, and set-up a new purposely created subsidiary called Kliq B.V. (hereinafter New Kliq, NK), which would focus on continuing KH's core reintegration business (2). Under the restructuring plan, NK is the vehicle entrusted with the restoration of the required long-term viability of KH. The key features of the base case scenario of the restructuring programme are: | Key measures:







  — | NK will focus on the core reintegration business of KH, KH would dispose all its subsidiaries, except for OK — the largest and loss making subsidiary — which would be winded down before the end of 2004; |
| --- | --- | --- | --- |

4.

Under the notified restructuring plan, KH would wind-down its largest and loss making subsidiary OK, sell or liquidate companies part of OS, and set-up a new purposely created subsidiary called Kliq B.V. (hereinafter New Kliq, NK), which would focus on continuing KH's core reintegration business (2). Under the restructuring plan, NK is the vehicle entrusted with the restoration of the required long-term viability of KH. The key features of the base case scenario of the restructuring programme are:

2

Key measures:

Key measures:

—

NK will focus on the core reintegration business of KH, KH would dispose all its subsidiaries, except for OK — the largest and loss making subsidiary — which would be winded down before the end of 2004;

| — | The operational reorganisation of the company (staff reductions, reduction of the number of operation sites, improvement of the company's internal organisation, business procurement and execution, as well as the financial operations, etc.). |
| --- | --- |

—

The operational reorganisation of the company (staff reductions, reduction of the number of operation sites, improvement of the company's internal organisation, business procurement and execution, as well as the financial operations, etc.).

| | The targets:







  — | NK was to be profitable from 2004 onwards, and would pay out its profits to KH, |
| --- | --- | --- |

The targets:

The targets:

—

NK was to be profitable from 2004 onwards, and would pay out its profits to KH,

| — | KH was to be viable from 2005 onwards, and would use NK's paid-out profit over time to reimburse the outstanding State loans of EUR 41 million by 2016. |
| --- | --- |

—

KH was to be viable from 2005 onwards, and would use NK's paid-out profit over time to reimburse the outstanding State loans of EUR 41 million by 2016.

| | The restructuring aid:







  — | Extension by KH of the EUR 45 million State granted rescue loan partly to NK (EUR 9,25 million) and partly to OK (EUR 35,75 million); |
| --- | --- | --- |

The restructuring aid:

The restructuring aid:

—

Extension by KH of the EUR 45 million State granted rescue loan partly to NK (EUR 9,25 million) and partly to OK (EUR 35,75 million);

| — | The transformation of the total rescue loan to KH, amounting to EUR 45 million, plus the interest due thereon provisionally estimated to circa EUR 1,2 million, into restructuring aid by means of conversion into equity capital, to be possibly supplemented by additional contingent State measures in the worst case scenario. |
| --- | --- |

—

The transformation of the total rescue loan to KH, amounting to EUR 45 million, plus the interest due thereon provisionally estimated to circa EUR 1,2 million, into restructuring aid by means of conversion into equity capital, to be possibly supplemented by additional contingent State measures in the worst case scenario.

| 5. | However, further to the persistence of severe difficulties, KH and OK filed for suspension of payment which were granted by the competent Dutch Courts on 20 January 2005. On 7 February 2005, the receivers of KH and OK asked the above Courts to change the suspension of payments into bankruptcy, and on 8 February 2005 the above Dutch Courts eventually declared that KH and OK were bankrupt. Concerning NK, it accumulated losses of circa [...] (3) between the end of 2003 and the end of 2004 against equity capital of EUR 5,75 million provided by KH upon foundation. Moreover, NK's future is highly uncertain as the company fails to meet the targets set under the restructuring plan and faces more unfavourable market conditions as the market size is bound to be reduced in the wake of regulatory change which waives the obligation for Municipalities to earmark part of their budget to spend on reintegration services. |
| --- | --- |

5.

However, further to the persistence of severe difficulties, KH and OK filed for suspension of payment which were granted by the competent Dutch Courts on 20 January 2005. On 7 February 2005, the receivers of KH and OK asked the above Courts to change the suspension of payments into bankruptcy, and on 8 February 2005 the above Dutch Courts eventually declared that KH and OK were bankrupt. Concerning NK, it accumulated losses of circa [...] (3) between the end of 2003 and the end of 2004 against equity capital of EUR 5,75 million provided by KH upon foundation. Moreover, NK's future is highly uncertain as the company fails to meet the targets set under the restructuring plan and faces more unfavourable market conditions as the market size is bound to be reduced in the wake of regulatory change which waives the obligation for Municipalities to earmark part of their budget to spend on reintegration services.

3

| 6. | Upon examination of the case, the Commission has come to the conclusion that the notified measure falls within the scope of Article 87(1) EC. |
| --- | --- |

6.

Upon examination of the case, the Commission has come to the conclusion that the notified measure falls within the scope of Article 87(1) EC.

| 7. | Concerning the compatibility, it is noted that the aid measure at hand evidently fails to qualify for the exemptions foreseen under Article 87(2) EC, and under Article 87(3) letters (a), (b) and (d) of the EC Treaty. As the primary objective of the aid is not regional but concerns the restructuring of an undertaking in difficulty, only the exemption of Article 87(3)(c) provides for the authorisation of State aid granted to promote the development of certain economic sectors, where such aid does not adversely affect trading conditions to an extent contrary to the common interest. |
| --- | --- |

7.

Concerning the compatibility, it is noted that the aid measure at hand evidently fails to qualify for the exemptions foreseen under Article 87(2) EC, and under Article 87(3) letters (a), (b) and (d) of the EC Treaty. As the primary objective of the aid is not regional but concerns the restructuring of an undertaking in difficulty, only the exemption of Article 87(3)(c) provides for the authorisation of State aid granted to promote the development of certain economic sectors, where such aid does not adversely affect trading conditions to an extent contrary to the common interest.

| 8. | For its assessment of rescue and restructuring aid the Commission has issued special guidelines, the Community Guidelines on aid for rescue and restructuring of firms in difficulty (hereinafter, the Guidelines) (4). Point 3.2. of the Guidelines and in particular point 3.2.2. letters (a) through to (g) describes the conditions which must be met in order for the Commission to approve the restructuring aid. Pursuant to point 3.2.2.(a) of the Guidelines requires that the company qualifies as a firm in difficulty pursuant to definition outlined at point 2.1. thereof. Upon examination of the information supplied by the DA, the Commission considers that Kliq Holding qualifies as a company in difficulties pursuant to the concept defined in point 2.1. of the Community Guidelines and is consequently eligible for restructuring aid. |
| --- | --- |

8.

For its assessment of rescue and restructuring aid the Commission has issued special guidelines, the Community Guidelines on aid for rescue and restructuring of firms in difficulty (hereinafter, the Guidelines) (4). Point 3.2. of the Guidelines and in particular point 3.2.2. letters (a) through to (g) describes the conditions which must be met in order for the Commission to approve the restructuring aid. Pursuant to point 3.2.2.(a) of the Guidelines requires that the company qualifies as a firm in difficulty pursuant to definition outlined at point 2.1. thereof. Upon examination of the information supplied by the DA, the Commission considers that Kliq Holding qualifies as a company in difficulties pursuant to the concept defined in point 2.1. of the Community Guidelines and is consequently eligible for restructuring aid.

4

| 9. | Furthermore, pursuant to point 3.2.2.(b) of the Guidelines, the grant of aid is conditional on the approval by the Commission of a restructuring plan whose implementation must restore the beneficiary's long-term viability. In particular, the Guidelines require inter alia that: | ‘the restructuring plan, the duration of which must be as short as possible, must restore the long-term viability of the firm within a reasonable timescale and on the basis of realistic assumptions as to the future of operating conditions. Restructuring aid must therefore be linked to a viable restructuring plan to which the Member State concerned commits itself...’. |
| --- | --- | --- |

9.

Furthermore, pursuant to point 3.2.2.(b) of the Guidelines, the grant of aid is conditional on the approval by the Commission of a restructuring plan whose implementation must restore the beneficiary's long-term viability. In particular, the Guidelines require inter alia that:

inter alia

‘the restructuring plan, the duration of which must be as short as possible, must restore the long-term viability of the firm within a reasonable timescale and on the basis of realistic assumptions as to the future of operating conditions. Restructuring aid must therefore be linked to a viable restructuring plan to which the Member State concerned commits itself...’.

| | ‘The plan should normally provide for a turnaround that will enable the company, after completing its restructuring, to cover all its costs including depreciation and financial charges. The expected return on capital should be enough to enable the restructured firm to compete in the marketplace on its own merits’. |
| --- | --- |

‘The plan should normally provide for a turnaround that will enable the company, after completing its restructuring, to cover all its costs including depreciation and financial charges. The expected return on capital should be enough to enable the restructured firm to compete in the marketplace on its own merits’.

| 10. | As described in paragraph 5 above, the Commission notes that KH has been declared bankrupt. Therefore, whilst having failed to bring the required turnaround according to plan, it is also noted that the long term viability of KH can no longer be restored by the present or any modified restructuring plan. |
| --- | --- |

10.

As described in paragraph 5 above, the Commission notes that KH has been declared bankrupt. Therefore, whilst having failed to bring the required turnaround according to plan, it is also noted that the long term viability of KH can no longer be restored by the present or any modified restructuring plan.

| 11. | Pursuant to the above analysis, the aforementioned central conditions for the granting of restructuring aid pursuant to the Guidelines are not met. The Commission considers that the restructuring aid which the Netherlands intend to grant to Kliq Holding, by means of transforming the EUR 45 million rescue loan and interest due thereon into equity capital, does not fulfil the requirements of the Community Guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty. Consequently, the Commission states that it doubts that the restructuring aid in point can be considered as compatible with the common market pursuant to Article 87(3)(c) EC. |
| --- | --- |

11.

Pursuant to the above analysis, the aforementioned central conditions for the granting of restructuring aid pursuant to the Guidelines are not met. The Commission considers that the restructuring aid which the Netherlands intend to grant to Kliq Holding, by means of transforming the EUR 45 million rescue loan and interest due thereon into equity capital, does not fulfil the requirements of the Community Guidelines on State aid for rescuing and restructuring firms in difficulty. Consequently, the Commission states that it doubts that the restructuring aid in point can be considered as compatible with the common market pursuant to Article 87(3)(c) EC.

| 12. | The Commission therefore decided to initiate the formal procedure for the request to grant restructuring aid to KG Holding N.V. |
| --- | --- |

12.

The Commission therefore decided to initiate the formal procedure for the request to grant restructuring aid to KG Holding N.V.

TEXT OF LETTER

‘1.   PROCEDURE

| (1) | Bij schrijven van 26 januari 2004, dat geregistreerd werd op 11 februari 2004, stelden de Nederlandse autoriteiten (hierna: NA) de Commissie in kennis van hun voornemen om herstructureringssteun te verlenen krachtens de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (hierna: de richtsnoeren) (5) aan KG Holding NV (hierna: Kliq Holding, KH). |
| --- | --- |

(1)

Bij schrijven van 26 januari 2004, dat geregistreerd werd op 11 februari 2004, stelden de Nederlandse autoriteiten (hierna: NA) de Commissie in kennis van hun voornemen om herstructureringssteun te verlenen krachtens de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (hierna: de richtsnoeren) (5) aan KG Holding NV (hierna: Kliq Holding, KH).

| (2) | Bij schrijven van 1 april 2004 heeft de Commissie om bijkomende informatie verzocht, waarop de NA geantwoord hebben bij schrijven van 15 juni 2004, geregistreerd op 17 juni 2004, na twee keer een verlenging te hebben gekregen van de termijn voor de indiening van hun antwoord. Bij schrijven van 17 augustus 2004 heeft de Commissie om verdere informatie verzocht, die de NA verstrekt hebben bij schrijven van 28 september 2004, geregistreerd op 1 oktober 2004, na een verlenging te hebben gekregen van de termijn voor de indiening van hun antwoord. Bij schrijven van 22 november 2004 verzocht de Commissie om aanvullende informatie, naar aanleiding waarvan de NA bij schrijven van 16 december 2004, geregistreerd op 20 december 2004, om een verlenging van de beantwoordingstermijn vroegen, waarop de Commissie deze verlengde tot 15 februari 2005. In maart 2005 verzochten de NA om een bijeenkomst teneinde de ontwikkelingen en vraagstukken te bespreken met betrekking tot de herstructurering en de toekomst van KH en haar dochterondernemingen. Deze bijeenkomst met vertegenwoordigers van het directoraat-generaal Concurrentie en de vertegenwoordigers van de Nederlandse regering, het ministerie van Financiën, KH, Kliq BV (hierna Nieuw Kliq, NK), de bewindvoerder van KH en de juridische adviseurs van de verschillende Nederlandse partijen vond plaats op 23 maart 2005. Desalniettemin hebben de NA nog geen formeel en volledig antwoord gegeven op het laatste verzoek om inlichtingen van de Commissie. |
| --- | --- |

(2)

Bij schrijven van 1 april 2004 heeft de Commissie om bijkomende informatie verzocht, waarop de NA geantwoord hebben bij schrijven van 15 juni 2004, geregistreerd op 17 juni 2004, na twee keer een verlenging te hebben gekregen van de termijn voor de indiening van hun antwoord. Bij schrijven van 17 augustus 2004 heeft de Commissie om verdere informatie verzocht, die de NA verstrekt hebben bij schrijven van 28 september 2004, geregistreerd op 1 oktober 2004, na een verlenging te hebben gekregen van de termijn voor de indiening van hun antwoord. Bij schrijven van 22 november 2004 verzocht de Commissie om aanvullende informatie, naar aanleiding waarvan de NA bij schrijven van 16 december 2004, geregistreerd op 20 december 2004, om een verlenging van de beantwoordingstermijn vroegen, waarop de Commissie deze verlengde tot 15 februari 2005. In maart 2005 verzochten de NA om een bijeenkomst teneinde de ontwikkelingen en vraagstukken te bespreken met betrekking tot de herstructurering en de toekomst van KH en haar dochterondernemingen. Deze bijeenkomst met vertegenwoordigers van het directoraat-generaal Concurrentie en de vertegenwoordigers van de Nederlandse regering, het ministerie van Financiën, KH, Kliq BV (hierna Nieuw Kliq, NK), de bewindvoerder van KH en de juridische adviseurs van de verschillende Nederlandse partijen vond plaats op 23 maart 2005. Desalniettemin hebben de NA nog geen formeel en volledig antwoord gegeven op het laatste verzoek om inlichtingen van de Commissie.

2.   GEDETAILLEERDE BESCHRIJVING VAN DE STEUNMAATREGEL

2.1.   Achtergrond

| (3) | KH werd in 2002 opgericht in het kader van de verzelfstandiging van de reïntegratiediensten van het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die werden ondergebracht in een privaatrechtelijk bedrijf (6). Tegen eind 2003 had KH de personeelsbezetting aanzienlijk verminderd als gevolg van toenemende verliezen die onder andere te wijten waren aan ongunstige marktomstandigheden en slecht management. |
| --- | --- |

(3)

KH werd in 2002 opgericht in het kader van de verzelfstandiging van de reïntegratiediensten van het Nederlandse ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die werden ondergebracht in een privaatrechtelijk bedrijf (6). Tegen eind 2003 had KH de personeelsbezetting aanzienlijk verminderd als gevolg van toenemende verliezen die onder andere te wijten waren aan ongunstige marktomstandigheden en slecht management.

| (4) | In november 2003 meldden de NA hun plan aan om de onderneming krachtens de richtsnoeren een lening van 45 miljoen EUR te verstrekken bij wijze van reddingssteun, teneinde de onderneming draaiende te houden terwijl deze een breed opgezet herstructureringsplan uitwerkte. In december 2003 hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de reddingssteun ten behoeve van KH (7), in afwachting van de aanmelding binnen zes maanden van een uitvoerig herstructureringsplan, dat in deze beschikking wordt beoordeeld. |
| --- | --- |

(4)

In november 2003 meldden de NA hun plan aan om de onderneming krachtens de richtsnoeren een lening van 45 miljoen EUR te verstrekken bij wijze van reddingssteun, teneinde de onderneming draaiende te houden terwijl deze een breed opgezet herstructureringsplan uitwerkte. In december 2003 hechtte de Commissie haar goedkeuring aan de reddingssteun ten behoeve van KH (7), in afwachting van de aanmelding binnen zes maanden van een uitvoerig herstructureringsplan, dat in deze beschikking wordt beoordeeld.

2.2.   De onderneming

| (5) | Kliq Holding (KH) is een houdstermaatschappij die zich hoofdzakelijk bezighoudt met de verstrekking van arbeidsreïntegratiediensten op de Nederlandse markt. Zij komt voort uit een overheidsdienst met omstreeks 3 000 werknemers die op 1 januari 2002 werd verzelfstandigd. De Nederlandse staat is enige aandeelhouder. KH heeft thans ongeveer 700 werknemers in dienst. |
| --- | --- |

(5)

Kliq Holding (KH) is een houdstermaatschappij die zich hoofdzakelijk bezighoudt met de verstrekking van arbeidsreïntegratiediensten op de Nederlandse markt. Zij komt voort uit een overheidsdienst met omstreeks 3 000 werknemers die op 1 januari 2002 werd verzelfstandigd. De Nederlandse staat is enige aandeelhouder. KH heeft thans ongeveer 700 werknemers in dienst.

| (6) | Naast de dochteronderneming Kliq Reïntegratie (hierna: Oud Kliq, OK) met 1 450 werknemers, waarbij de reïntegratiediensten waren ondergebracht, was er een andere belangrijke dochteronderneming met de naam Kliq Employability (hierna KE) met 200 werknemers. Daarnaast had KH deelnemingen in zes zeer kleine dochterondernemingen en joint ventures (welke hierna tezamen met KE worden aangeduid als AD: andere dochterondernemingen) met een personeelsbestand variërend van 4 tot 20 werknemers, te weten: Kliq Experts, Brug- en Instroomprojecten, Flexpay BV, Simnet BV, Kliq Match BV en Kliq Business School. |
| --- | --- |

(6)

Naast de dochteronderneming Kliq Reïntegratie (hierna: Oud Kliq, OK) met 1 450 werknemers, waarbij de reïntegratiediensten waren ondergebracht, was er een andere belangrijke dochteronderneming met de naam Kliq Employability (hierna KE) met 200 werknemers. Daarnaast had KH deelnemingen in zes zeer kleine dochterondernemingen en joint ventures (welke hierna tezamen met KE worden aangeduid als AD: andere dochterondernemingen) met een personeelsbestand variërend van 4 tot 20 werknemers, te weten: Kliq Experts, Brug- en Instroomprojecten, Flexpay BV, Simnet BV, Kliq Match BV en Kliq Business School.

| (7) | De kernactiviteiten van de twee grootste dochterondernemingen waren reïntegratie- en employability-diensten ten behoeve van mensen die moeilijk werk vinden, gehandicapten, maar ook ondernemingen die moeilijkheden ondervinden bij het vinden van de juiste mensen voor bepaalde banen. |
| --- | --- |

(7)

De kernactiviteiten van de twee grootste dochterondernemingen waren reïntegratie- en employability-diensten ten behoeve van mensen die moeilijk werk vinden, gehandicapten, maar ook ondernemingen die moeilijkheden ondervinden bij het vinden van de juiste mensen voor bepaalde banen.

2.3.   De relevante markten

| (8) | De belangrijkste markt is in dit geval de markt voor arbeidsintegratiediensten. Zowel de overheid als particuliere ondernemingen doen aanbestedingen voor contracten met ondernemingen die arbeidsintegratiediensten aanbieden. Voor KH is de publieke sector echter in eerste instantie de belangrijkste markt. Gemeenten en het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) bieden contracten aan aan ondernemingen zoals Kliq Holding. Kliq Holding had een marktaandeel van 16 % op de UWV-markt tegen respectievelijk 12 % (Alexander Calder), 10 % (Argonaut) en 9 % (Randstad) voor de andere belangrijke marktdeelnemers. De op een na belangrijkste markt voor KH is de markt van de contracten die door de gemeenten worden aanbesteed, waar het marktaandeel van Kliq Holding ongeveer 38 % bedraagt. Andere belangrijke gegadigden op deze markt zijn Alexander Calder (25 %) en TMP (25 %). |
| --- | --- |

(8)

De belangrijkste markt is in dit geval de markt voor arbeidsintegratiediensten. Zowel de overheid als particuliere ondernemingen doen aanbestedingen voor contracten met ondernemingen die arbeidsintegratiediensten aanbieden. Voor KH is de publieke sector echter in eerste instantie de belangrijkste markt. Gemeenten en het UWV (Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen) bieden contracten aan aan ondernemingen zoals Kliq Holding. Kliq Holding had een marktaandeel van 16 % op de UWV-markt tegen respectievelijk 12 % (Alexander Calder), 10 % (Argonaut) en 9 % (Randstad) voor de andere belangrijke marktdeelnemers. De op een na belangrijkste markt voor KH is de markt van de contracten die door de gemeenten worden aanbesteed, waar het marktaandeel van Kliq Holding ongeveer 38 % bedraagt. Andere belangrijke gegadigden op deze markt zijn Alexander Calder (25 %) en TMP (25 %).

2.4.   Het herstructureringsplan

| (9) | In het kader van het herstructureringsplan zou KH haar grootste en verliesgevende dochteronderneming OK afwikkelen, alle tot de AD behorende ondernemingen verkopen of liquideren, en een speciale, nieuwe dochteronderneming oprichten onder de naam Kliq BV (hierna Nieuw Kliq, NK), die zich vooral zou richten op de voortzetting van de kernactiviteit van KH, te weten reïntegratiediensten (8). In het kader van het herstructureringsplan is het aan NK om de levensvatbaarheid van KH op de lange termijn te herstellen. |
| --- | --- |

(9)

In het kader van het herstructureringsplan zou KH haar grootste en verliesgevende dochteronderneming OK afwikkelen, alle tot de AD behorende ondernemingen verkopen of liquideren, en een speciale, nieuwe dochteronderneming oprichten onder de naam Kliq BV (hierna Nieuw Kliq, NK), die zich vooral zou richten op de voortzetting van de kernactiviteit van KH, te weten reïntegratiediensten (8). In het kader van het herstructureringsplan is het aan NK om de levensvatbaarheid van KH op de lange termijn te herstellen.

| (10) | De voornaamste kenmerken van het basisscenario van het herstructureringsprogramma zijn: | Belangrijkste maatregelen:







  — | NK zal zich voornamelijk bezighouden met de kernactiviteit van KH, reïntegratiediensten, en KH zou al haar dochterondernemingen afstoten, met uitzondering van OK — de grootste en verliesgevende dochteronderneming — die voor eind 2004 zou worden afgewikkeld; |
| --- | --- | --- | --- |

(10)

De voornaamste kenmerken van het basisscenario van het herstructureringsprogramma zijn:

Belangrijkste maatregelen:

—

NK zal zich voornamelijk bezighouden met de kernactiviteit van KH, reïntegratiediensten, en KH zou al haar dochterondernemingen afstoten, met uitzondering van OK — de grootste en verliesgevende dochteronderneming — die voor eind 2004 zou worden afgewikkeld;

| — | operationele reorganisatie van de onderneming (personeelsinkrimpingen, vermindering van het aantal vestigingsplaatsen, verbetering van de interne bedrijfsorganisatie, verwerving en uitvoering van contracten, alsmede financiële operaties, enz.). |
| --- | --- |

—

operationele reorganisatie van de onderneming (personeelsinkrimpingen, vermindering van het aantal vestigingsplaatsen, verbetering van de interne bedrijfsorganisatie, verwerving en uitvoering van contracten, alsmede financiële operaties, enz.).

| | Doelstellingen:







  — | NK diende vanaf 2004 winstgevend te zijn en zou haar winst aan KH uitkeren, |
| --- | --- | --- |

Doelstellingen:

—

NK diende vanaf 2004 winstgevend te zijn en zou haar winst aan KH uitkeren,

| — | KH diende vanaf 2005 levensvatbaar te zijn en zou de door NK uitgekeerde winst in de loop der tijd gebruiken om de uitstaande staatsleningen van 41 miljoen EUR tegen 2016 af te lossen. |
| --- | --- |

—

KH diende vanaf 2005 levensvatbaar te zijn en zou de door NK uitgekeerde winst in de loop der tijd gebruiken om de uitstaande staatsleningen van 41 miljoen EUR tegen 2016 af te lossen.

| | De herstructureringssteun:







  — | de door de staat verstrekte reddingslening van 45 miljoen EUR wordt door KH ten dele bij NK (9,25 miljoen EUR) en ten dele bij OK (35,75 miljoen EUR) ingebracht; |
| --- | --- | --- |

De herstructureringssteun:

—

de door de staat verstrekte reddingslening van 45 miljoen EUR wordt door KH ten dele bij NK (9,25 miljoen EUR) en ten dele bij OK (35,75 miljoen EUR) ingebracht;

| — | de totale reddingslening aan KH ten belope van 45 miljoen EUR, plus de daarover verschuldigde rente die voorlopig op circa 1,2 miljoen EUR wordt geraamd, zal worden omgezet in herstructureringssteun door deze in aandelenkapitaal om te zetten, in het allerergste geval eventueel aangevuld door bijkomende overheidsmaatregelen (zie bijlage I voor een overzicht van de voorziene maatregelen). |
| --- | --- |

—

de totale reddingslening aan KH ten belope van 45 miljoen EUR, plus de daarover verschuldigde rente die voorlopig op circa 1,2 miljoen EUR wordt geraamd, zal worden omgezet in herstructureringssteun door deze in aandelenkapitaal om te zetten, in het allerergste geval eventueel aangevuld door bijkomende overheidsmaatregelen (zie bijlage I voor een overzicht van de voorziene maatregelen).

| (11) | Onderstaand schema geeft een overzicht van KH's structuur en eigendomsverhoudingen overeenkomstig het herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(11)

Onderstaand schema geeft een overzicht van KH's structuur en eigendomsverhoudingen overeenkomstig het herstructureringsplan.

Image

3.   STAND VAN ZAKEN BIJ DE UITVOERING VAN HET HERSTRUCTURERINGSPLAN

| (12) | Wegens aanhoudende ernstige moeilijkheden vroegen KH en OK surseance van betaling aan, wat hen op 20 januari werd verleend door respectievelijk de rechtbank van Rotterdam en de rechtbank van Utrecht. Op 7 februari 2005 verzochten de bewindvoerders van KH en OK de voornoemde rechtbanken om de surseance van betaling in faillissement om te zetten. Op 8 februari 2005 werden KH en OK tenslotte failliet verklaard door de voornoemde Nederlandse rechtbanken. |
| --- | --- |

(12)

Wegens aanhoudende ernstige moeilijkheden vroegen KH en OK surseance van betaling aan, wat hen op 20 januari werd verleend door respectievelijk de rechtbank van Rotterdam en de rechtbank van Utrecht. Op 7 februari 2005 verzochten de bewindvoerders van KH en OK de voornoemde rechtbanken om de surseance van betaling in faillissement om te zetten. Op 8 februari 2005 werden KH en OK tenslotte failliet verklaard door de voornoemde Nederlandse rechtbanken.

| (13) | NK boekte van haar kant voor circa [...] (9) aan verliezen tussen eind 2003 en eind 2004 bij een aandelenkapitaal van 5,75 miljoen EUR dat bij de oprichting ervan door KH werd verstrekt. Bovendien is de toekomst van NK hoogst onzeker aangezien de onderneming niet de doelstellingen van het herstructureringsplan heeft gehaald en met ongunstigere marktomstandigheden te kampen heeft omdat de omvang van de markt zeker zal afnemen als gevolg van veranderde regelgeving, waardoor gemeenten niet langer verplicht zijn een deel van hun begroting te reserveren voor reïntegratiediensten. |
| --- | --- |

(13)

NK boekte van haar kant voor circa [...] (9) aan verliezen tussen eind 2003 en eind 2004 bij een aandelenkapitaal van 5,75 miljoen EUR dat bij de oprichting ervan door KH werd verstrekt. Bovendien is de toekomst van NK hoogst onzeker aangezien de onderneming niet de doelstellingen van het herstructureringsplan heeft gehaald en met ongunstigere marktomstandigheden te kampen heeft omdat de omvang van de markt zeker zal afnemen als gevolg van veranderde regelgeving, waardoor gemeenten niet langer verplicht zijn een deel van hun begroting te reserveren voor reïntegratiediensten.

4.   BEOORDELING

4.1.   Bestaan van steun

| (14) | Volgens artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag “zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”. |
| --- | --- |

(14)

Volgens artikel 87, lid 1 van het EG-Verdrag “zijn steunmaatregelen van de staten of in welke vorm ook met staatsmiddelen bekostigd die de mededinging door begunstiging van bepaalde ondernemingen of bepaalde producties vervalsen of dreigen te vervalsen, onverenigbaar met de gemeenschappelijke markt, voorzover deze steun het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig beïnvloedt”.

| (15) | Om te beginnen wordt de herstructureringssteun verleend door de reddingssteun die door de overheid aan KH is verleend en de hierover verschuldigde rente om te zetten in aandelenkapitaal, dat bijgevolg duidelijk staatsmiddelen behelst. De aan KH verleende reddingslening en de omzetting ervan in herstructureringssteun houdt een voordeel in dat een onderneming die in dergelijke moeilijkheden verkeert en op de rand van het faillissement staat, niet op de financiële markt zou hebben verkregen. |
| --- | --- |

(15)

Om te beginnen wordt de herstructureringssteun verleend door de reddingssteun die door de overheid aan KH is verleend en de hierover verschuldigde rente om te zetten in aandelenkapitaal, dat bijgevolg duidelijk staatsmiddelen behelst. De aan KH verleende reddingslening en de omzetting ervan in herstructureringssteun houdt een voordeel in dat een onderneming die in dergelijke moeilijkheden verkeert en op de rand van het faillissement staat, niet op de financiële markt zou hebben verkregen.

| (16) | Hoewel KH alleen op de Nederlandse markt opereert, kan niet worden uitgesloten dat het verlenen van een voordeel aan Kliq Holding de mededinging vervalst of dreigt te vervalsen en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. Bovendien zijn er, zoals de Nederlandse regering heeft aangegeven, kleinere internationale ondernemingen actief op de Nederlandse markt zoals bijvoorbeeld TMP en Creyff's (dochteronderneming van Solvus, België). Het voordeel lijkt bijgevolg een onderneming te begunstigen ten opzichte van haar concurrenten, waardoor de mededinging wordt vervalst of dreigt te worden vervalst en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig wordt beïnvloed. |
| --- | --- |

(16)

Hoewel KH alleen op de Nederlandse markt opereert, kan niet worden uitgesloten dat het verlenen van een voordeel aan Kliq Holding de mededinging vervalst of dreigt te vervalsen en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. Bovendien zijn er, zoals de Nederlandse regering heeft aangegeven, kleinere internationale ondernemingen actief op de Nederlandse markt zoals bijvoorbeeld TMP en Creyff's (dochteronderneming van Solvus, België). Het voordeel lijkt bijgevolg een onderneming te begunstigen ten opzichte van haar concurrenten, waardoor de mededinging wordt vervalst of dreigt te worden vervalst en het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig wordt beïnvloed.

| (17) | Op grond van het voorgaande moet de aangemelde maatregel ten gunste van Kliq Holding in dit stadium worden beschouwd als staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, die dienovereenkomstig dient te worden beoordeeld. |
| --- | --- |

(17)

Op grond van het voorgaande moet de aangemelde maatregel ten gunste van Kliq Holding in dit stadium worden beschouwd als staatssteun in de zin van artikel 87, lid 1, van het EG-Verdrag, die dienovereenkomstig dient te worden beoordeeld.

4.2.   Verenigbaarheid van de steun met de gemeenschappelijke markt

| (18) | De steunmaatregel dient door de Commissie te worden beoordeeld als ad hoc-steun. In artikel 87, leden 2 en 3, van het EG-Verdrag worden uitzonderingen voorzien op de onverenigbaarheid van steun in het algemeen, zoals vervat in lid 1 van dit artikel. |
| --- | --- |

(18)

De steunmaatregel dient door de Commissie te worden beoordeeld als ad hoc-steun. In artikel 87, leden 2 en 3, van het EG-Verdrag worden uitzonderingen voorzien op de onverenigbaarheid van steun in het algemeen, zoals vervat in lid 1 van dit artikel.

| (19) | De onderhavige steunmaatregel komt duidelijk niet in aanmerking voor de uitzonderingen die in artikel 87, lid 2, EG-Verdrag zijn voorzien. De aangemelde steunmaatregel is namelijk geen maatregel van sociale aard ten behoeve van individuele verbruikers, noch is deze bedoeld tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en deze komt evenmin ten goede aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadeel ondervinden van de deling van Duitsland. |
| --- | --- |

(19)

De onderhavige steunmaatregel komt duidelijk niet in aanmerking voor de uitzonderingen die in artikel 87, lid 2, EG-Verdrag zijn voorzien. De aangemelde steunmaatregel is namelijk geen maatregel van sociale aard ten behoeve van individuele verbruikers, noch is deze bedoeld tot herstel van de schade veroorzaakt door natuurrampen of andere buitengewone gebeurtenissen en deze komt evenmin ten goede aan de economie van bepaalde streken van de Bondsrepubliek Duitsland die nadeel ondervinden van de deling van Duitsland.

| (20) | Meer uitzonderingen zijn voorzien in artikel 87, lid 3, punten a) tot en met d), van het EG-Verdrag. Aangezien de voornaamste doelstelling van de steun niet van regionale aard is maar betrekking heeft op de herstructurering van een onderneming in moeilijkheden, voorziet alleen de uitzonderingsbepaling van artikel 87, lid 3, onder c), in de goedkeuring van staatssteun die verleend wordt om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad. |
| --- | --- |

(20)

Meer uitzonderingen zijn voorzien in artikel 87, lid 3, punten a) tot en met d), van het EG-Verdrag. Aangezien de voornaamste doelstelling van de steun niet van regionale aard is maar betrekking heeft op de herstructurering van een onderneming in moeilijkheden, voorziet alleen de uitzonderingsbepaling van artikel 87, lid 3, onder c), in de goedkeuring van staatssteun die verleend wordt om de ontwikkeling van bepaalde vormen van economische bedrijvigheid te vergemakkelijken, mits de voorwaarden waaronder het handelsverkeer plaatsvindt daardoor niet zodanig worden veranderd dat het gemeenschappelijk belang wordt geschaad.

| (21) | Voor haar beoordeling van reddings- en herstructureringssteun heeft de Commissie de bovengenoemde richtsnoeren uitgevaardigd. De Nederlandse autoriteiten hebben de Commissie verzocht de maatregel te onderzoeken in het licht van deze richtsnoeren. |
| --- | --- |

(21)

Voor haar beoordeling van reddings- en herstructureringssteun heeft de Commissie de bovengenoemde richtsnoeren uitgevaardigd. De Nederlandse autoriteiten hebben de Commissie verzocht de maatregel te onderzoeken in het licht van deze richtsnoeren.

| (22) | In punt 3.2 van de richtsnoeren, inzonderheid punt 3.2.2, punt a) tot en met g), worden de voorwaarden aangegeven waaraan herstructureringssteun moet voldoen om door de Commissie te worden goedgekeurd. De beoordeling wordt in de navolgende alinea's uiteengezet. |
| --- | --- |

(22)

In punt 3.2 van de richtsnoeren, inzonderheid punt 3.2.2, punt a) tot en met g), worden de voorwaarden aangegeven waaraan herstructureringssteun moet voldoen om door de Commissie te worden goedgekeurd. De beoordeling wordt in de navolgende alinea's uiteengezet.

4.2.1.   Voorwaarden voor de onderneming om voor steun in aanmerking te komen

| (23) | Op grond van punt 3.2.2.a) van de richtsnoeren moet de onderneming als een onderneming in moeilijkheden overeenkomstig de definitie van punt 2.1 van deze richtsnoeren kunnen worden beschouwd. Overeenkomstig paragraaf 6 van de richtsnoeren blijken de moeilijkheden van een onderneming gewoonlijk uit toenemende verliezen, een dalende omzet, groeiende voorraden, overcapaciteit, een geringere kasstroom, een toenemende schuldenlast, toenemende rentelasten en een afnemende of tot nul gedaalde nettovermogenswaarde. |
| --- | --- |

(23)

Op grond van punt 3.2.2.a) van de richtsnoeren moet de onderneming als een onderneming in moeilijkheden overeenkomstig de definitie van punt 2.1 van deze richtsnoeren kunnen worden beschouwd. Overeenkomstig paragraaf 6 van de richtsnoeren blijken de moeilijkheden van een onderneming gewoonlijk uit toenemende verliezen, een dalende omzet, groeiende voorraden, overcapaciteit, een geringere kasstroom, een toenemende schuldenlast, toenemende rentelasten en een afnemende of tot nul gedaalde nettovermogenswaarde.

| (24) | In paragraaf 5 a) van de richtsnoeren wordt een vennootschap expliciet als een onderneming in moeilijkheden omschreven wanneer meer dan de helft van het maatschappelijk kapitaal verdwenen is en meer dan een kwart van dit kapitaal verloren is gegaan gedurende de afgelopen twaalf maanden. |
| --- | --- |

(24)

In paragraaf 5 a) van de richtsnoeren wordt een vennootschap expliciet als een onderneming in moeilijkheden omschreven wanneer meer dan de helft van het maatschappelijk kapitaal verdwenen is en meer dan een kwart van dit kapitaal verloren is gegaan gedurende de afgelopen twaalf maanden.

| (25) | Volgens de aanmelding is dit het geval bij Kliq Holding. Uit de gecontroleerde jaarrekening van 31 december 2002 kan worden geconcludeerd dat het maatschappelijke kapitaal van de holding (geconsolideerd) op 1 januari 2002 ongeveer 73 miljoen EUR bedroeg. Tegen het einde van dat jaar was dat afgenomen tot 22 miljoen EUR. Dit komt neer op een afname met ongeveer 70 %. Bovendien slonk het kapitaal in de negen maanden tot september 2003 nog aanzienlijk verder. |
| --- | --- |

(25)

Volgens de aanmelding is dit het geval bij Kliq Holding. Uit de gecontroleerde jaarrekening van 31 december 2002 kan worden geconcludeerd dat het maatschappelijke kapitaal van de holding (geconsolideerd) op 1 januari 2002 ongeveer 73 miljoen EUR bedroeg. Tegen het einde van dat jaar was dat afgenomen tot 22 miljoen EUR. Dit komt neer op een afname met ongeveer 70 %. Bovendien slonk het kapitaal in de negen maanden tot september 2003 nog aanzienlijk verder.

| (26) | De Nederlandse autoriteiten zijn voornemens de herstructureringssteun aan KH te verlenen. Kliq Holding zal op haar beurt deze steun inbrengen in haar twee dochterondernemingen, NK en OK, teneinde de herstructurering af te ronden. |
| --- | --- |

(26)

De Nederlandse autoriteiten zijn voornemens de herstructureringssteun aan KH te verlenen. Kliq Holding zal op haar beurt deze steun inbrengen in haar twee dochterondernemingen, NK en OK, teneinde de herstructurering af te ronden.

| (27) | De Commissie is van mening dat Kliq Holding beschouwd kan worden als een onderneming in moeilijkheden, zoals omschreven in punt 2.1 van de richtsnoeren, en derhalve in aanmerking komt voor herstructureringssteun. |
| --- | --- |

(27)

De Commissie is van mening dat Kliq Holding beschouwd kan worden als een onderneming in moeilijkheden, zoals omschreven in punt 2.1 van de richtsnoeren, en derhalve in aanmerking komt voor herstructureringssteun.

4.2.2.   Herstel van de levensvatbaarheid

| (28) | Voorwaarde voor de toekenning van steun is de tenuitvoerlegging van een herstructureringsplan dat, voor individuele gevallen van steun zoals de onderhavige maatregel, door de Commissie moet zijn goedgekeurd. In de richtsnoeren wordt in het bijzonder, overeenkomstig punt 3.2.2.b), het volgende bepaald:






  — | “Het herstructureringsplan, waarvan de looptijd zo kort mogelijk moet zijn, dient binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming te herstellen, en te zijn gebaseerd op realistische veronderstellingen betreffende de toekomstige bedrijfsomstandigheden. Herstructureringssteun moet derhalve gekoppeld zijn aan een uitvoerbaar herstructureringsplan waartoe de betrokken lidstaat zich verbindt ...”. |
| --- | --- | --- |

(28)

Voorwaarde voor de toekenning van steun is de tenuitvoerlegging van een herstructureringsplan dat, voor individuele gevallen van steun zoals de onderhavige maatregel, door de Commissie moet zijn goedgekeurd. In de richtsnoeren wordt in het bijzonder, overeenkomstig punt 3.2.2.b), het volgende bepaald:

—

“Het herstructureringsplan, waarvan de looptijd zo kort mogelijk moet zijn, dient binnen een redelijk tijdsbestek de levensvatbaarheid op lange termijn van de onderneming te herstellen, en te zijn gebaseerd op realistische veronderstellingen betreffende de toekomstige bedrijfsomstandigheden. Herstructureringssteun moet derhalve gekoppeld zijn aan een uitvoerbaar herstructureringsplan waartoe de betrokken lidstaat zich verbindt ...”.

| — | “Het herstructureringsplan moet normaliter een ommekeer bij de onderneming beogen zodat deze, wanneer de herstructurering voltooid is, in staat is alle kosten, met inbegrip van afschrijvingen en financiële lasten, te dekken. De verwachte kapitaalopbrengst van de onderneming na de herstructurering moet voldoende zijn zodat zij geen staatssteun meer nodig heeft en op eigen kracht op de markt kan concurreren”. |
| --- | --- |

—

“Het herstructureringsplan moet normaliter een ommekeer bij de onderneming beogen zodat deze, wanneer de herstructurering voltooid is, in staat is alle kosten, met inbegrip van afschrijvingen en financiële lasten, te dekken. De verwachte kapitaalopbrengst van de onderneming na de herstructurering moet voldoende zijn zodat zij geen staatssteun meer nodig heeft en op eigen kracht op de markt kan concurreren”.

| (29) | Zoals hierboven in deel 3 is verklaard, neemt de Commissie er nota van dat KH failliet is verklaard. Derhalve wordt niet alleen geconstateerd dat KH er niet in geslaagd is om volgens plan de vereiste ommekeer teweeg te brengen, maar ook dat haar levensvatbaarheid op de lange termijn niet langer kan worden hersteld door dit of enig ander gewijzigd herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(29)

Zoals hierboven in deel 3 is verklaard, neemt de Commissie er nota van dat KH failliet is verklaard. Derhalve wordt niet alleen geconstateerd dat KH er niet in geslaagd is om volgens plan de vereiste ommekeer teweeg te brengen, maar ook dat haar levensvatbaarheid op de lange termijn niet langer kan worden hersteld door dit of enig ander gewijzigd herstructureringsplan.

| (30) | Bijgevolg lijkt niet te zijn voldaan aan de voornoemde, centrale voorwaarden voor de verlening van herstructureringssteun overeenkomstig de richtsnoeren. De Commissie kan daarom het herstructureringsplan niet goedkeuren en bijgevolg kan de herstructureringssteun niet worden toegestaan. Om die reden kan de aangemelde maatregel ook niet als verenigbaar met de gemeenschappelijk markt op grond van artikel 87, lid 3, onder c), worden beschouwd. |
| --- | --- |

(30)

Bijgevolg lijkt niet te zijn voldaan aan de voornoemde, centrale voorwaarden voor de verlening van herstructureringssteun overeenkomstig de richtsnoeren. De Commissie kan daarom het herstructureringsplan niet goedkeuren en bijgevolg kan de herstructureringssteun niet worden toegestaan. Om die reden kan de aangemelde maatregel ook niet als verenigbaar met de gemeenschappelijk markt op grond van artikel 87, lid 3, onder c), worden beschouwd.

| (31) | In het licht van het voorgaande acht de Commissie het niet noodzakelijk om uitgebreid na te gaan of voldaan is aan de overige voorwaarden voor de goedkeuring van herstructureringssteun overeenkomstig de richtsnoeren. De Commissie betwijfelt echter ook of de steun daadwerkelijk tot het minimum beperkt blijft en in het bijzonder of de begunstigde een belangrijke bijdrage uit eigen middelen levert. |
| --- | --- |

(31)

In het licht van het voorgaande acht de Commissie het niet noodzakelijk om uitgebreid na te gaan of voldaan is aan de overige voorwaarden voor de goedkeuring van herstructureringssteun overeenkomstig de richtsnoeren. De Commissie betwijfelt echter ook of de steun daadwerkelijk tot het minimum beperkt blijft en in het bijzonder of de begunstigde een belangrijke bijdrage uit eigen middelen levert.

4.2.3.   Overwegingen met betrekking tot de reddingslening

| (32) | Overeenkomstig het bepaalde in punt 3.1. werd de reddingssteun aan KH aanvankelijk goedgekeurd voor een periode van maximaal zes maanden. Ook is er nota van genomen dat de Nederlandse autoriteiten binnen zes maanden na de goedkeuring van de reddingssteun aan KH het herstructureringsplan voor KH hebben aangemeld. Overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 24 van de richtsnoeren wordt bijgevolg de reddingssteun aan KH toegestaan totdat de Commissie een besluit neemt over het herstructureringsplan. |
| --- | --- |

(32)

Overeenkomstig het bepaalde in punt 3.1. werd de reddingssteun aan KH aanvankelijk goedgekeurd voor een periode van maximaal zes maanden. Ook is er nota van genomen dat de Nederlandse autoriteiten binnen zes maanden na de goedkeuring van de reddingssteun aan KH het herstructureringsplan voor KH hebben aangemeld. Overeenkomstig het bepaalde in paragraaf 24 van de richtsnoeren wordt bijgevolg de reddingssteun aan KH toegestaan totdat de Commissie een besluit neemt over het herstructureringsplan.

| (33) | De Commissie merkt op dat overeenkomstig de bepalingen van het herstructureringsplan dat door de Nederlandse autoriteiten is aangemeld, KH 35,75 miljoen EUR van de reddingslening bij OK en 9,25 miljoen EUR bij NK heeft ingebracht. |
| --- | --- |

(33)

De Commissie merkt op dat overeenkomstig de bepalingen van het herstructureringsplan dat door de Nederlandse autoriteiten is aangemeld, KH 35,75 miljoen EUR van de reddingslening bij OK en 9,25 miljoen EUR bij NK heeft ingebracht.

| (34) | Voorts zij erop gewezen dat NK speciaal werd opgericht, overeenkomstig het herstructureringsplan, om de ommekeer en het herstel van de levensvatbaarheid op de lange termijn, zoals vereist in de richtsnoeren, te bewerkstelligen (10). |
| --- | --- |

(34)

Voorts zij erop gewezen dat NK speciaal werd opgericht, overeenkomstig het herstructureringsplan, om de ommekeer en het herstel van de levensvatbaarheid op de lange termijn, zoals vereist in de richtsnoeren, te bewerkstelligen (10).

10

| (35) | Uit het voorgaande blijkt dat de reddingssteun aan NK en OK ten goede is gekomen. Voorts zij erop gewezen dat, overeenkomstig het bepaalde in punt 3.1. van de richtsnoeren, de reddingssteun bestaat in tijdelijke kassteun die afhankelijk is van de latere goedkeuring door de Commissie van de aangemelde herstructureringssteun. |
| --- | --- |

(35)

Uit het voorgaande blijkt dat de reddingssteun aan NK en OK ten goede is gekomen. Voorts zij erop gewezen dat, overeenkomstig het bepaalde in punt 3.1. van de richtsnoeren, de reddingssteun bestaat in tijdelijke kassteun die afhankelijk is van de latere goedkeuring door de Commissie van de aangemelde herstructureringssteun.

| (36) | Bijgevolg worden de Nederlandse autoriteiten eraan herinnerd dat indien de herstructureringssteun niet door de Commissie wordt goedgekeurd, de lening die aan KH is verleend in de vorm van reddingssteun en die door laatstgenoemde is ingebracht in NK en OK, alsmede de daarover verschuldigde rente, onmiddellijk dienen te worden terugbetaald door alle begunstigden, te weten, KH, NK en OK. |
| --- | --- |

(36)

Bijgevolg worden de Nederlandse autoriteiten eraan herinnerd dat indien de herstructureringssteun niet door de Commissie wordt goedgekeurd, de lening die aan KH is verleend in de vorm van reddingssteun en die door laatstgenoemde is ingebracht in NK en OK, alsmede de daarover verschuldigde rente, onmiddellijk dienen te worden terugbetaald door alle begunstigden, te weten, KH, NK en OK.

5.   CONCLUSIE

| (37) | In het licht van het voorgaande is de Commissie van mening dat de herstructureringssteun die Nederland aan Kliq Holding wil verlenen door de reddingslening van 45 miljoen EUR en de daarover verschuldigde rente om te zetten in aandelenkapitaal, niet voldoet aan de vereisten van de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden. Derhalve verklaart de Commissie te betwijfelen of de onderhavige herstructureringssteun als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder c) kan worden beschouwd. |
| --- | --- |

(37)

In het licht van het voorgaande is de Commissie van mening dat de herstructureringssteun die Nederland aan Kliq Holding wil verlenen door de reddingslening van 45 miljoen EUR en de daarover verschuldigde rente om te zetten in aandelenkapitaal, niet voldoet aan de vereisten van de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden. Derhalve verklaart de Commissie te betwijfelen of de onderhavige herstructureringssteun als verenigbaar met de gemeenschappelijke markt op grond van artikel 87, lid 3, onder c) kan worden beschouwd.

6.   BESCHIKKING

Gelet op de bovenstaande overwegingen heeft de Commissie besloten de procedure van artikel 88, lid 2, van het EG-Verdrag in te leiden ten aanzien van de steun die Nederland voornemens is te verlenen voor de herstructurering van KG Holding NV.

De Commissie maant Nederland aan, haar binnen een maand na de datum van ontvangst van dit schrijven, alle bescheiden, inlichtingen en gegevens te verstrekken die noodzakelijk zijn om de verenigbaarheid van de steunmaatregel te beoordelen. Bij uitblijven van een reactie zal de Commissie een beslissing nemen aan de hand van de gegevens waarover zij beschikt. Zij verzoekt uw autoriteiten onverwijld een afschrift van deze brief aan de potentiële begunstigden van de steunmaatregel te doen toekomen.

De Commissie wijst Nederland op de schorsende werking van artikel 88, lid 3, van het EG-Verdrag. Zij verwijst naar artikel 14 van Verordening (EG) nr. 659/1999 van de Raad, volgens hetwelk alle onrechtmatige steun van de begunstigde kan worden teruggevorderd.

Voorts deelt de Commissie Nederland mee dat zij de belanghebbenden door de bekendmaking van dit schrijven en van een samenvatting ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie in kennis zal stellen. Tevens zal zij de belanghebbenden in de lidstaten van de EVA die partij zijn bij de EER-Overeenkomst door de bekendmaking van een mededeling in het EER-Supplement van het Publicatieblad in kennis stellen, alsmede de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA door haar een afschrift van dit schrijven toe te zenden. Alle bovengenoemde belanghebbenden zal worden verzocht hun opmerkingen te maken binnen één maand vanaf de datum van deze bekendmaking.

Publicatieblad van de Europese Unie

---

(1)  OJ C 288, 9.10.2002, p. 2.

1

(2)  In order to perform this task, under the restructuring plan NK took over the assets, liabilities and part of the staff of OK whilst acquiring the outstanding reintegration contracts.

2

(3)  Confidential information.

3

(4)  Idem footnote 1.

4

(5)  PB C 288 van 9.10.1999, blz. 2. Aangezien de steunmaatregel vóór 10.10.2004 werd aangemeld, blijven deze richtsnoeren van toepassing krachtens het bepaalde in punt 103 van de nieuwe communautaire richtsnoeren inzake reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in moeilijkheden (PB C 244 van 1.10.2004, blz. 2).

5

(6)  Het bedrijf werd opgericht onder de naam NV Kliq, welke in de tweede helft van 2003 werd veranderd in KG Holding NV.

6

(7)  PB C 33 van 6.2.2004, blz. 8.

7

(8)  Met het oog hierop nam NK in het kader van het herstructureringsplan de activa, passiva en een deel van het personeel van OK over, terwijl de lopende reïntegratiecontracten door haar werden gekocht.

8

(9)  Zakengeheim.

9

(10)  In de aanmelding betoogden de Nederlandse autoriteiten dat een herstructurering die via NK zou verlopen, de voordeligste constructie zou zijn.

10

---

BIJLAGE

Table — Overview of restructuring aid measures in favour of KG Holding NV

| Measure | Purpose | Comment | Aid Amount |
| --- | --- | --- | --- |
| (1) | Debt-equity swap of rescue loan |

Measure

Purpose

Comment

Aid Amount

(1)

Debt-equity swap of rescue loan

Wind-down of OK

Transformation of part of the authorised rescue loan to the holding to close the unviable subsidiary

EUR 35,75 million

| (2) | Interest moratorium and equity swap on rescue loan |
| --- | --- |

(2)

Interest moratorium and equity swap on rescue loan

Wind-down of OK

Capitalisation of the interests due by the loss making subsidiary on the rescue loan

EUR 1,02 million (1)

| (3) | Debt-equity swap of rescue loan |
| --- | --- |

(3)

Debt-equity swap of rescue loan

Redress NK balance sheet

Transformation of part of the authorised rescue loan to the holding to strengthen balance sheet of the new subsidiary

EUR 9,25 million

| (4) | Interest moratorium and equity swap on rescue loan |
| --- | --- |

(4)

Interest moratorium and equity swap on rescue loan

Redress NK balance sheet

Capitalisation of the interests due by the new subsidiary on the rescue loan

EUR 0,15 million (1)

| (5) | Extend term of old loans to 15 years |
| --- | --- |

(5)

Extend term of old loans to 15 years

Improve KH's ability to repay old loans

Adjustment of the repayment schedule of old loans amounting to € 41 million, to 15 years

Not quantified

| (6) | Adjust interest rates on old loans |
| --- | --- |

(6)

Adjust interest rates on old loans

Improve KH's ability to repay old loans

Adjustment of the interest rates of old loans amounting to € 41 million, basing them on a fixed rate instead of a variable rate based on EURIBOR 6 months, this initially leads to a lowering of the interest rate

Not quantified

| (7) | Delay payment of interest on old loans |
| --- | --- |

(7)

Delay payment of interest on old loans

Improve KH's ability to repay old loans

Postpone interest payment due on old loans until 2007

Not quantified

| (8) | Debt-equity-swap on part of the old loans |
| --- | --- |

(8)

Debt-equity-swap on part of the old loans

Improve KH's ability to repay old loans

Contingent additional measure in worst case scenario

EUR 12 to 17,9 million

| (9) | New subordinated loan |
| --- | --- |

(9)

New subordinated loan

Additional funding to NK

Contingent additional measure in worst case scenario

EUR 10 million

TOTAL

Measures (1) to (4)

EUR 46,2 million (1)

Measures (5) to (7)

Not quantified

Measures (8) to (9)

More than 10 million

---

(1)  Provisional estimates.»

---