# Publicatieblad C 153/2008

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 153 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 51e jaargang18 juni 2008 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 153

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

51e jaargang18 juni 2008

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | IV   Informatie |
| | INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE |
| | Rekenkamer |
| 2008/C 153/01 | Speciaal verslag nr. 3/2008 — Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: hoe snel, efficiënt en flexibel is het? Vergezeld van de antwoorden van de Commissie | 1 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

IV   Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

2008/C 153/01

Speciaal verslag nr. 3/2008 — Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: hoe snel, efficiënt en flexibel is het? Vergezeld van de antwoorden van de Commissie

1

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

IV Informatie

INFORMATIE AFKOMSTIG VAN DE INSTELLINGEN EN ORGANEN VAN DE EUROPESE UNIE

Rekenkamer

| 18.6.2008 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 153/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.6.2008

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 153/1

---

SPECIAAL VERSLAG Nr. 3/2008

Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie: hoe snel, efficiënt en flexibel is het? Vergezeld van de antwoorden van de Commissie

(uitgebracht krachtens artikel 248, lid 4, tweede alinea, van het EG-Verdrag)

(2008/C 153/01)

Image

INHOUD

| I-VI | SAMENVATTING |
| --- | --- |

I-VI

| 1-5 | INLEIDING |
| --- | --- |

1-5

| 6-8 | REIKWIJDTE EN AANPAK VAN DE CONTROLE |
| --- | --- |

6-8

| 9-41 | OPMERKINGEN |
| --- | --- |

9-41

| 9-26 | Snelheid |
| --- | --- |

9-26

| 9-19 | Hoeveel tijd verliep er tussen de ramp en de steunbetaling? |
| --- | --- |

9-19

| 20-22 | Welke factoren zorgen voor de verschillen in tijdsverloop bij het verkrijgen van steun uit het Fonds? |
| --- | --- |

20-22

| 23-26 | Kan de werkelijk bestede tijd worden beschouwd als een blijk van de snelle reactie van het Fonds op de aanvragen? |
| --- | --- |

23-26

| 27-31 | Efficiëntie |
| --- | --- |

27-31

| 32-40 | Flexibiliteit |
| --- | --- |

32-40

| 34-38 | Hoe worden regionale rampen door het Fonds behandeld? |
| --- | --- |

34-38

| 39-40 | Brengt het beginsel van steunberekening de eerlijke behandeling van subsidieaanvragen voor regionale rampen in het gedrang? |
| --- | --- |

39-40

| 41 | Zijn de aanvragers tevreden over het Fonds? |
| --- | --- |

41

| 42-47 | CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN |
| --- | --- |

42-47

Bijlage — Aanvragen EU-Solidariteitsfonds sinds 2002

Antwoorden van de Commissie

SAMENVATTING

| I. | Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) werd in 2002 opgericht naar aanleiding van de grote overstromingen in Duitsland, Oostenrijk, de Tsjechische Republiek en Frankrijk. Met het Fonds werd beoogd solidariteit te betonen met de lidstaten die te lijden hebben van natuurrampen. Tegen eind 2006 had het voor meer dan 1 miljard euro steun verleend voor 23 rampen. |
| --- | --- |

I.

Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (EUSF) werd in 2002 opgericht naar aanleiding van de grote overstromingen in Duitsland, Oostenrijk, de Tsjechische Republiek en Frankrijk. Met het Fonds werd beoogd solidariteit te betonen met de lidstaten die te lijden hebben van natuurrampen. Tegen eind 2006 had het voor meer dan 1 miljard euro steun verleend voor 23 rampen.

| II. | De Raad wilde dat het EUSF snel, doelmatig en flexibel steun zou verlenen. In dit verslag wordt onderzocht of het Fonds deze doelstellingen heeft gehaald en of de ontvangende staten met het Fonds tevreden waren. |
| --- | --- |

II.

De Raad wilde dat het EUSF snel, doelmatig en flexibel steun zou verlenen. In dit verslag wordt onderzocht of het Fonds deze doelstellingen heeft gehaald en of de ontvangende staten met het Fonds tevreden waren.

| III. | De Rekenkamer onderzocht alle aanvragen die tot eind 2006 naar het Fonds zijn gezonden en constateerde dat het Fonds niet snel reageerde. Deze bevinding wordt bevestigd door een door de Rekenkamer verrichte enquête. Het tijdsverloop tussen de ramp en de betaling bedroeg doorgaans ongeveer een jaar. |
| --- | --- |

III.

De Rekenkamer onderzocht alle aanvragen die tot eind 2006 naar het Fonds zijn gezonden en constateerde dat het Fonds niet snel reageerde. Deze bevinding wordt bevestigd door een door de Rekenkamer verrichte enquête. Het tijdsverloop tussen de ramp en de betaling bedroeg doorgaans ongeveer een jaar.

| IV. | De directe kosten voor het beheer van het Fonds door de Commissie zijn laag en daaruit leidt de Rekenkamer af dat het Fonds efficiënt werkt. Wat betreft de flexibiliteit trof de Rekenkamer geen gevallen aan waarin het Fonds een gebrek aan flexibiliteit toonde bij de behandeling van steunaanvragen. |
| --- | --- |

IV.

De directe kosten voor het beheer van het Fonds door de Commissie zijn laag en daaruit leidt de Rekenkamer af dat het Fonds efficiënt werkt. Wat betreft de flexibiliteit trof de Rekenkamer geen gevallen aan waarin het Fonds een gebrek aan flexibiliteit toonde bij de behandeling van steunaanvragen.

| V. | Ondanks het langdurige proces dat moet worden doorlopen om steun uit het Fonds te verkrijgen, waren de staten die geld hadden ontvangen tevreden. Het Fonds heeft dan ook jegens de staten die steun ontvingen zijn onderliggende doelstelling bereikt, in tijden van nood solidariteit met de lidstaten te betonen. |
| --- | --- |

V.

Ondanks het langdurige proces dat moet worden doorlopen om steun uit het Fonds te verkrijgen, waren de staten die geld hadden ontvangen tevreden. Het Fonds heeft dan ook jegens de staten die steun ontvingen zijn onderliggende doelstelling bereikt, in tijden van nood solidariteit met de lidstaten te betonen.

| VI. | De Rekenkamer beveelt de Commissie aan aanvragers gedetailleerde richtsnoeren te verstrekken en advies te geven over de wijze waarop snel informatie kan worden verschaft om te garanderen dat vertragingen bij de behandeling van de aanvragen worden vermeden. |
| --- | --- |

VI.

De Rekenkamer beveelt de Commissie aan aanvragers gedetailleerde richtsnoeren te verstrekken en advies te geven over de wijze waarop snel informatie kan worden verschaft om te garanderen dat vertragingen bij de behandeling van de aanvragen worden vermeden.

INLEIDING

| 1. | In de zomer van 2002 waren er grote overstromingen in Duitsland, Oostenrijk, de Tsjechische Republiek en Frankrijk. De overstromingen waren zo ernstig dat de economieën in de getroffen gebieden een tijdlang tot stilstand kwamen. De Europese Gemeenschap reageerde snel en richtte in november 2002 het Solidariteitsfonds van de Europese Unie op, hierna te noemen het Fonds (1). |
| --- | --- |

1.

In de zomer van 2002 waren er grote overstromingen in Duitsland, Oostenrijk, de Tsjechische Republiek en Frankrijk. De overstromingen waren zo ernstig dat de economieën in de getroffen gebieden een tijdlang tot stilstand kwamen. De Europese Gemeenschap reageerde snel en richtte in november 2002 het Solidariteitsfonds van de Europese Unie op, hierna te noemen het Fonds (1).

| 2. | Het Fonds werd opgericht om de Gemeenschap in staat te stellen snelle, efficiënte en flexibele financiële steun te verlenen in noodsituaties die verband houden met natuurrampen. De opzet is niet dat het onmiddellijk alle kosten dekt die gepaard gaan met een ramp, maar dat het voornamelijk een deel van de kosten vergoedt die verband houden met het herstel van de basisvoorzieningen en de terbeschikkingstelling van tijdelijke accommodatie. De onderliggende doelstelling van het Fonds is solidariteit te betonen met de landen die te lijden hebben van natuurrampen. Het Fonds heeft een jaarbudget van 1 miljard euro en treedt op (2):






  a) | wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat wordt getroffen door een grote ramp, dat wil zeggen een natuurramp met een schade die naar schatting meer dan 0,6 % van het bruto nationaal inkomen beloopt, of meer dan 3 miljard euro indien het bruto nationaal inkomen van het door de ramp getroffen land meer dan 500 miljard euro (tegen prijzen van 2002) bedraagt; |
| --- | --- | --- |

2.

Het Fonds werd opgericht om de Gemeenschap in staat te stellen snelle, efficiënte en flexibele financiële steun te verlenen in noodsituaties die verband houden met natuurrampen. De opzet is niet dat het onmiddellijk alle kosten dekt die gepaard gaan met een ramp, maar dat het voornamelijk een deel van de kosten vergoedt die verband houden met het herstel van de basisvoorzieningen en de terbeschikkingstelling van tijdelijke accommodatie. De onderliggende doelstelling van het Fonds is solidariteit te betonen met de landen die te lijden hebben van natuurrampen. Het Fonds heeft een jaarbudget van 1 miljard euro en treedt op (2):

a)

wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat wordt getroffen door een grote ramp, dat wil zeggen een natuurramp met een schade die naar schatting meer dan 0,6 % van het bruto nationaal inkomen beloopt, of meer dan 3 miljard euro indien het bruto nationaal inkomen van het door de ramp getroffen land meer dan 500 miljard euro (tegen prijzen van 2002) bedraagt;

| b) | in uitzonderlijke gevallen, wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat te lijden heeft van een ramp in een buurland, dat wil zeggen een natuurramp die ook een naburige lidstaat of kandidaat-lidstaat heeft getroffen en daar schade heeft veroorzaakt die even groot is als bij een grote ramp zoals hierboven omschreven; |
| --- | --- |

b)

in uitzonderlijke gevallen, wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat te lijden heeft van een ramp in een buurland, dat wil zeggen een natuurramp die ook een naburige lidstaat of kandidaat-lidstaat heeft getroffen en daar schade heeft veroorzaakt die even groot is als bij een grote ramp zoals hierboven omschreven;

| c) | in uitzonderlijke gevallen, wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat door een regionale ramp wordt getroffen, dat wil zeggen een ramp die een groot deel van de bevolking van een regio treft en ernstige en langdurige gevolgen voor de levensomstandigheden en de economische stabiliteit in die regio zal hebben. |
| --- | --- |

c)

in uitzonderlijke gevallen, wanneer een lidstaat of kandidaat-lidstaat door een regionale ramp wordt getroffen, dat wil zeggen een ramp die een groot deel van de bevolking van een regio treft en ernstige en langdurige gevolgen voor de levensomstandigheden en de economische stabiliteit in die regio zal hebben.

| 3. | Het steunbedrag voor alle rampen wordt berekend naar rato van de totale rechtstreekse schade die de staat geleden heeft. Bij grote rampen kent de steun twee percentages: bij schade die minder dan 3 miljard euro bedraagt, ligt het steunpercentage op 2,5 %, bij grotere schade op 6 %. Bij regionale rampen en rampen in buurlanden is er één percentage, en wel 2,5 % van de totale rechtstreekse schade. |
| --- | --- |

3.

Het steunbedrag voor alle rampen wordt berekend naar rato van de totale rechtstreekse schade die de staat geleden heeft. Bij grote rampen kent de steun twee percentages: bij schade die minder dan 3 miljard euro bedraagt, ligt het steunpercentage op 2,5 %, bij grotere schade op 6 %. Bij regionale rampen en rampen in buurlanden is er één percentage, en wel 2,5 % van de totale rechtstreekse schade.

| 4. | Het Fonds wordt beheerd door het Directoraat-generaal Regionaal beleid (DG Regionaal beleid). Vanaf de start van het Fonds tot eind 2006 ontving DG Regionaal beleid 41 steunaanvragen. Bijna de helft van de aanvragen om steun hield verband met overstromingsrampen. Zie tabel 1 voor details van de verschillende soorten rampen waarop alle aanvragen betrekking hadden.
  Tabel 1
  Aantallen van de verschillende soorten rampen (in steunaanvragen)











  Soort ramp | Jaar | Totaal |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 |
| Overstroming | 4 | 3 | 3 | 7 | 2 | 19 |
| Bosbrand | 0 | 3 | 7 | 0 | 1 | 11 |
| Storm | 0 | 0 | 0 | 5 | 0 | 5 |
| Aardbeving | 0 | 1 | 1 | 0 | 0 | 2 |
| Olielek | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Slecht weer | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Vulkaanuitbarsting | 0 | 1 | 0 | 0 | 0 | 1 |
| Explosie | 0 | 0 | 0 | 0 | 1 | 1 |
| Totaal | 4 | 10 | 11 | 12 | 4 | 41 |
| Bron: aanvragenregister van DG Regionaal beleid. |

4.

Het Fonds wordt beheerd door het Directoraat-generaal Regionaal beleid (DG Regionaal beleid). Vanaf de start van het Fonds tot eind 2006 ontving DG Regionaal beleid 41 steunaanvragen. Bijna de helft van de aanvragen om steun hield verband met overstromingsrampen. Zie tabel 1 voor details van de verschillende soorten rampen waarop alle aanvragen betrekking hadden.

Tabel 1

Aantallen van de verschillende soorten rampen (in steunaanvragen)

Soort ramp

Jaar

Totaal

2002

2003

2004

2005

2006

Overstroming

4

3

3

7

2

19

Bosbrand

0

3

7

0

1

11

Storm

0

0

0

5

0

5

Aardbeving

0

1

1

0

0

2

Olielek

0

1

0

0

0

1

Slecht weer

0

1

0

0

0

1

Vulkaanuitbarsting

0

1

0

0

0

1

Explosie

0

0

0

0

1

1

Totaal

4

10

11

12

4

41

Bron: aanvragenregister van DG Regionaal beleid.

| 5. | In totaal werd in deze periode voor 23 goedgekeurde aanvragen 1 084 miljoen euro aan steun toegekend, zoals blijkt uit tabel 2 (een gedetailleerde lijst van gevallen is te vinden in bijlage I).
  Tabel 2
  Aantallen aanvragen en steunbedrag in de jaren 2002-2006 per noodhulpcategorie









  Noodhulpcategorie | Ontvangen aanvragen | Goedgekeurde aanvragen | Afgewezen aanvragen | Bedrag van de toegekende steun
  (miljoen euro) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Grote natuurramp | 15 | 14 | 1 | 961,3 |
| Buurland | 2 | 2 | 0 | 1,6 |
| Regionale ramp | 24 | 7 | 17 (3) | 121,1 |
| Totaal | 41 | 23 | 18 | 1 084 |
| Bron: aanvragenregister van DG Regionaal beleid. |

5.

In totaal werd in deze periode voor 23 goedgekeurde aanvragen 1 084 miljoen euro aan steun toegekend, zoals blijkt uit tabel 2 (een gedetailleerde lijst van gevallen is te vinden in bijlage I).

Tabel 2

Aantallen aanvragen en steunbedrag in de jaren 2002-2006 per noodhulpcategorie

Noodhulpcategorie

Ontvangen aanvragen

Goedgekeurde aanvragen

Afgewezen aanvragen

Bedrag van de toegekende steun

(miljoen euro)

Grote natuurramp

15

14

1

961,3

Buurland

2

2

0

1,6

Regionale ramp

24

7

17 (3)

121,1

Totaal

41

23

18

1 084

Bron: aanvragenregister van DG Regionaal beleid.

REIKWIJDTE EN AANPAK VAN DE CONTROLE

| 6. | De controle had ten doel de snelheid, efficiëntie en flexibiliteit te evalueren waarmee de Commissie het Fonds sinds de oprichting ervan heeft uitgevoerd. Dit werd gedaan door alle 41 tussen de start van het Fonds (2002) en eind 2006 door het DG Regionaal beleid ontvangen steunaanvragen te onderzoeken. |
| --- | --- |

6.

De controle had ten doel de snelheid, efficiëntie en flexibiliteit te evalueren waarmee de Commissie het Fonds sinds de oprichting ervan heeft uitgevoerd. Dit werd gedaan door alle 41 tussen de start van het Fonds (2002) en eind 2006 door het DG Regionaal beleid ontvangen steunaanvragen te onderzoeken.

| 7. | De Rekenkamer zocht een antwoord op de volgende vragen:






  a) | Gaf het Fonds snel antwoord aan de aanvragers, dat wil zeggen staten of regio's die door een ramp waren getroffen? |
| --- | --- | --- |

7.

De Rekenkamer zocht een antwoord op de volgende vragen:

a)

Gaf het Fonds snel antwoord aan de aanvragers, dat wil zeggen staten of regio's die door een ramp waren getroffen?

| b) | Werd de steun efficiënt verleend? |
| --- | --- |

b)

Werd de steun efficiënt verleend?

| c) | Was het Fonds bij zijn antwoord aan de aanvragers flexibel zonder het beginsel van rechtvaardige behandeling in het gedrang te brengen? |
| --- | --- |

c)

Was het Fonds bij zijn antwoord aan de aanvragers flexibel zonder het beginsel van rechtvaardige behandeling in het gedrang te brengen?

| d) | Zijn de aanvragers tevreden over het Fonds? |
| --- | --- |

d)

Zijn de aanvragers tevreden over het Fonds?

| 8. | De controle werd grotendeels verricht via gesprekken, dossieronderzoek bij de Commissie en analyse van de verzamelde gegevens. Voorts verrichtte de Rekenkamer een elektronische enquête door vragenlijsten te zenden aan 37 van de 41 aanvragers in 17 staten die om steun van het Fonds hadden verzocht (zie bijlage I). De Rekenkamer kreeg antwoord van 33 aanvragers uit 15 lidstaten (respons 89 %). |
| --- | --- |

8.

De controle werd grotendeels verricht via gesprekken, dossieronderzoek bij de Commissie en analyse van de verzamelde gegevens. Voorts verrichtte de Rekenkamer een elektronische enquête door vragenlijsten te zenden aan 37 van de 41 aanvragers in 17 staten die om steun van het Fonds hadden verzocht (zie bijlage I). De Rekenkamer kreeg antwoord van 33 aanvragers uit 15 lidstaten (respons 89 %).

OPMERKINGEN

Snelheid

Hoeveel tijd verliep er tussen de ramp en de steunbetaling?

| 9. | Bij de 23 succesvolle aanvragen verliepen er gemiddeld 375 dagen tot de ontvangst van de steun. |
| --- | --- |

9.

Bij de 23 succesvolle aanvragen verliepen er gemiddeld 375 dagen tot de ontvangst van de steun.

| 10. | De Rekenkamer onderzocht de tijd die het verkrijgen van de steun in beslag nam door de verwerking van de aanvragen in fasen te verdelen. Er zijn vijf hoofdfasen in het administratieve proces vanaf de datum van de ramp tot aan de datum van betaling (zie figuur 1). |
| --- | --- |

10.

De Rekenkamer onderzocht de tijd die het verkrijgen van de steun in beslag nam door de verwerking van de aanvragen in fasen te verdelen. Er zijn vijf hoofdfasen in het administratieve proces vanaf de datum van de ramp tot aan de datum van betaling (zie figuur 1).

Image

| 11. | Tabel 3 laat zien hoeveel tijd elke fase van het proces gemiddeld vergde. Terwijl de gemiddelde tijd voor de eerste twee fasen betrekking heeft op alle 41 aanvragen, betreft de gemiddelde tijd voor de laatste drie fasen alleen de 23 goedgekeurde aanvragen.
  Tabel 3
  Gemiddeld aantal dagen per fase bij de verwerking van de aanvragen om steun uit het Fonds






  Fase | Gemiddelde tijd in kalenderdagen |
| --- | --- | --- |
| Aanvraag | 66 |
| Beoordeling | 148 |
| Begroting | 65 |
| Steunbesluit | 94 |
| Betaling | 24 |
| Bron: Aanvragenregister van DG Regionaal beleid. |

11.

Tabel 3 laat zien hoeveel tijd elke fase van het proces gemiddeld vergde. Terwijl de gemiddelde tijd voor de eerste twee fasen betrekking heeft op alle 41 aanvragen, betreft de gemiddelde tijd voor de laatste drie fasen alleen de 23 goedgekeurde aanvragen.

Tabel 3

Gemiddeld aantal dagen per fase bij de verwerking van de aanvragen om steun uit het Fonds

Fase

Gemiddelde tijd in kalenderdagen

Aanvraag

66

Beoordeling

148

Begroting

65

Steunbesluit

94

Betaling

24

Bron: Aanvragenregister van DG Regionaal beleid.

Gemiddeld twee maanden om een aanvraag van een staat te ontvangen

| 12. | Zoals blijkt uit tabel 3 duurt de aanvraagfase gemiddeld 66 dagen. De verordening die de steun uit het Fonds regelt, schrijft voor dat aanvragen „zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen tien weken na de datum waarop de eerste met de ramp verband houdende schade zich heeft voorgedaan” (4) naar de Commissie moeten worden gezonden. In zeven gevallen (bijna 17 % van de gevallen) werd de aanvraag echter meer dan tien weken na de ramp, dus na de termijn, ingediend. Blijkbaar hebben de aanvragers ten minste twee maanden nodig om de aanvraag op te stellen. De aanvraag neemt zoveel tijd in beslag omdat het nodig is bewijsmateriaal te verzamelen ter onderbouwing van de aanvraag, waaronder informatie over het gedeelte van de bevolking dat door de ramp is getroffen. |
| --- | --- |

12.

Zoals blijkt uit tabel 3 duurt de aanvraagfase gemiddeld 66 dagen. De verordening die de steun uit het Fonds regelt, schrijft voor dat aanvragen „zo spoedig mogelijk, maar uiterlijk binnen tien weken na de datum waarop de eerste met de ramp verband houdende schade zich heeft voorgedaan” (4) naar de Commissie moeten worden gezonden. In zeven gevallen (bijna 17 % van de gevallen) werd de aanvraag echter meer dan tien weken na de ramp, dus na de termijn, ingediend. Blijkbaar hebben de aanvragers ten minste twee maanden nodig om de aanvraag op te stellen. De aanvraag neemt zoveel tijd in beslag omdat het nodig is bewijsmateriaal te verzamelen ter onderbouwing van de aanvraag, waaronder informatie over het gedeelte van de bevolking dat door de ramp is getroffen.

De Commissie doet er gemiddeld bijna vijf maanden over om ontbrekende informatie in te winnen en de subsidiabiliteit van de aanvraag te beoordelen

| 13. | Zoals blijkt uit tabel 3 is de beoordelingsfase de langste van alle fasen bij de verwerking van aanvragen om steun uit het Fonds. Deze fase is goed voor meer dan een derde van de tijd vanaf de datum van de ramp tot aan de dag van de betaling. Nadat zij een aanvraag heeft ontvangen, verifieert de Commissie de subsidiabiliteit ervan, hetgeen in vrijwel alle gevallen impliceert dat zij om aanvullende informatie verzoekt bij de betrokken aanvragende staat (zie tekstvak 1). Dit stadium eindigt met een beginselbesluit over de vraag of er al dan niet steun zal worden verleend.

  Tekstvak 1De Commissie de nodige informatie verstrekkenDe tijd die de Commissie nodig heeft om een aanvraag te analyseren en om aanvullende informatie te verzoeken varieert aanzienlijk. Bij een overstroming in 2005 werd veel informatie — met name elektronische informatie — onmiddellijk na de ramp en vóór de indiening van de officiële aanvraag verzonden. Daardoor kon de Commissie 1,6 maanden voordat zij de aanvraag ontving om aanvullende informatie verzoeken en viel de beoordelingsfase korter uit dan gemiddeld. Bij een bosbrand in 2003 zonden de autoriteiten de Commissie de volgende dag de informatie toe waarom zij had verzocht. Daardoor bedroeg de totale beoordelingstijd slechts 1,5 maanden. Het andere uiterste vormt een geval in 2003 waarin de beoordeling 12,5 maanden in beslag nam. Dat kwam doordat de nationale autoriteiten een omvangrijk maar onvolledig pakket bewijsmateriaal in hun eigen taal hadden toegezonden. |
| --- | --- |

13.

Zoals blijkt uit tabel 3 is de beoordelingsfase de langste van alle fasen bij de verwerking van aanvragen om steun uit het Fonds. Deze fase is goed voor meer dan een derde van de tijd vanaf de datum van de ramp tot aan de dag van de betaling. Nadat zij een aanvraag heeft ontvangen, verifieert de Commissie de subsidiabiliteit ervan, hetgeen in vrijwel alle gevallen impliceert dat zij om aanvullende informatie verzoekt bij de betrokken aanvragende staat (zie tekstvak 1). Dit stadium eindigt met een beginselbesluit over de vraag of er al dan niet steun zal worden verleend.

Tekstvak 1De Commissie de nodige informatie verstrekkenDe tijd die de Commissie nodig heeft om een aanvraag te analyseren en om aanvullende informatie te verzoeken varieert aanzienlijk. Bij een overstroming in 2005 werd veel informatie — met name elektronische informatie — onmiddellijk na de ramp en vóór de indiening van de officiële aanvraag verzonden. Daardoor kon de Commissie 1,6 maanden voordat zij de aanvraag ontving om aanvullende informatie verzoeken en viel de beoordelingsfase korter uit dan gemiddeld. Bij een bosbrand in 2003 zonden de autoriteiten de Commissie de volgende dag de informatie toe waarom zij had verzocht. Daardoor bedroeg de totale beoordelingstijd slechts 1,5 maanden. Het andere uiterste vormt een geval in 2003 waarin de beoordeling 12,5 maanden in beslag nam. Dat kwam doordat de nationale autoriteiten een omvangrijk maar onvolledig pakket bewijsmateriaal in hun eigen taal hadden toegezonden.

| 14. | De Rekenkamer onderzocht hoe de aanvragers de duur van de beoordelingsfase zien (zie tabel 4). Volgens de gegevens van de enquête vond meer dan de helft van de succesvolle en ook twee derden van de niet-succesvolle aanvragers de tijd die de Commissie nodig had om hun aanvraag te beoordelen redelijk. De succesvolle aanvragers zijn diegenen wier aanvraag is goedgekeurd, de niet-succesvolle zijn degenen van wie de aanvraag is afgewezen.
  Tabel 4
  Percentage van de aanvragers dat de beoordelingsfase redelijk of te lang vindt of een andere mening is toegedaan







  Mening over de duur van de beoordelingsfase | Aanvragers |
| --- | --- | --- |
| Succesvol | Niet-succesvol |
| Redelijk | 50 % | 67 % |
| Te lang | 39 % | 11 % |
| Overige | 11 % | 11 % |
| Geen antwoord | 0 % | 11 % |
| Totaal | 100 % | 100 % |
| Bron: Door de Rekenkamer van de aanvragers verkregen enquêtegegevens. |

14.

De Rekenkamer onderzocht hoe de aanvragers de duur van de beoordelingsfase zien (zie tabel 4). Volgens de gegevens van de enquête vond meer dan de helft van de succesvolle en ook twee derden van de niet-succesvolle aanvragers de tijd die de Commissie nodig had om hun aanvraag te beoordelen redelijk. De succesvolle aanvragers zijn diegenen wier aanvraag is goedgekeurd, de niet-succesvolle zijn degenen van wie de aanvraag is afgewezen.

Tabel 4

Percentage van de aanvragers dat de beoordelingsfase redelijk of te lang vindt of een andere mening is toegedaan

Mening over de duur van de beoordelingsfase

Aanvragers

Succesvol

Niet-succesvol

Redelijk

50 %

67 %

Te lang

39 %

11 %

Overige

11 %

11 %

Geen antwoord

0 %

11 %

Totaal

100 %

100 %

Bron: Door de Rekenkamer van de aanvragers verkregen enquêtegegevens.

| 15. | Voorts blijkt uit tabel 5 de gemiddelde duur van de beoordelingsfase die door de aanvragers als redelijk wordt beschouwd en de gemiddelde duur van de beoordelingsfase die door de aanvragers als te lang wordt beschouwd. Interessant is dat de niet-succesvolle aanvragers „geduldiger” blijken te zijn dan de succesvolle aanvragers. Op te merken valt dat slechts één niet-succesvolle aanvrager de tijd die de Commissie erover deed als „te lang” aanmerkte.
  Tabel 5
  Relatie tussen het succes van de aanvraag, de duur van de beoordelingsfase en de mening van de aanvrager








  Goedgekeurde aanvragen | Afgewezen aanvragen |
| --- | --- | --- |
| Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als redelijk beschouwden | Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als te lang beschouwden | Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als redelijk beschouwden | Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als te lang beschouwden |
| 101 dagen | 171 dagen | 129 dagen | 181 dagen |
| Bron: Door de Rekenkamer van de aanvragers verkregen enquêtegegevens. |

15.

Voorts blijkt uit tabel 5 de gemiddelde duur van de beoordelingsfase die door de aanvragers als redelijk wordt beschouwd en de gemiddelde duur van de beoordelingsfase die door de aanvragers als te lang wordt beschouwd. Interessant is dat de niet-succesvolle aanvragers „geduldiger” blijken te zijn dan de succesvolle aanvragers. Op te merken valt dat slechts één niet-succesvolle aanvrager de tijd die de Commissie erover deed als „te lang” aanmerkte.

Tabel 5

Relatie tussen het succes van de aanvraag, de duur van de beoordelingsfase en de mening van de aanvrager

Goedgekeurde aanvragen

Afgewezen aanvragen

Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als redelijk beschouwden

Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als te lang beschouwden

Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als redelijk beschouwden

Gemiddelde tijd voor de aanvragers die de tijdsduur als te lang beschouwden

101 dagen

171 dagen

129 dagen

181 dagen

Bron: Door de Rekenkamer van de aanvragers verkregen enquêtegegevens.

Gemiddeld meer dan twee maanden voordat de financiële middelen in de EU-begroting beschikbaar zijn

| 16. | Na het beginselbesluit van de Commissie begint de begrotingsfase. Het begrotingsonderdeel voor het EUSF is slechts pro memorie opgenomen. De Commissie stelt een „begrotingsaanvraag” op, die wordt voorgelegd aan de begrotingsautoriteit (Raad en Parlement). Deze procedure tot wijziging van de begroting vergt gemiddeld meer dan twee maanden, maar kan tijdens vakantieperiodes tot vier maanden oplopen (zie tekstvak 2).

  Tekstvak 2De begrotingswijzigingsprocedure doorlopenBij twee overstromingsaanvragen in 2005 werd het beginselbesluit in december 2005 genomen, maar werd de begrotingswijziging pas vier maanden later, in april 2006, goedgekeurd. Ten aanzien van een overstroming in 2004 werd het beginselbesluit in juni 2005 genomen en werd de begrotingswijziging pas drie maanden later, in september 2005, goedgekeurd. |
| --- | --- |

16.

Na het beginselbesluit van de Commissie begint de begrotingsfase. Het begrotingsonderdeel voor het EUSF is slechts pro memorie opgenomen. De Commissie stelt een „begrotingsaanvraag” op, die wordt voorgelegd aan de begrotingsautoriteit (Raad en Parlement). Deze procedure tot wijziging van de begroting vergt gemiddeld meer dan twee maanden, maar kan tijdens vakantieperiodes tot vier maanden oplopen (zie tekstvak 2).

Tekstvak 2De begrotingswijzigingsprocedure doorlopenBij twee overstromingsaanvragen in 2005 werd het beginselbesluit in december 2005 genomen, maar werd de begrotingswijziging pas vier maanden later, in april 2006, goedgekeurd. Ten aanzien van een overstroming in 2004 werd het beginselbesluit in juni 2005 genomen en werd de begrotingswijziging pas drie maanden later, in september 2005, goedgekeurd.

Gemiddeld drie maanden voordat alle documenten ondertekend zijn

| 17. | Als de nodige financiële middelen eenmaal in de begroting beschikbaar zijn gesteld, neemt de Commissie een besluit over de steun en sluit zij een overeenkomst met de aanvrager. Deze overeenkomst bevat de soort en de locatie van de acties die uit het Fonds moeten worden gefinancierd. Zoals blijkt uit tabel 3 neemt deze fase gemiddeld drie maanden in beslag. In zeven gevallen werden echter abnormale vertragingen geconstateerd doordat de aanvragers te veel tijd namen om de verlangde documenten in te dienen, waarbij het soms om zoiets eenvoudigs ging als het nummer van een bankrekening voor de betaling. De wijze waarop de documenten naar de Commissie worden gezonden, kan ook vertraging veroorzaken. Zo zonden sommige aanvragers de ondertekende overeenkomst over de steunverlening per diplomatieke post naar hun permanente vertegenwoordiging die deze dan doorzond aan de Commissie, en moesten zij constateren dat dit in feite langer duurde dan rechtstreekse verzending via de post. |
| --- | --- |

17.

Als de nodige financiële middelen eenmaal in de begroting beschikbaar zijn gesteld, neemt de Commissie een besluit over de steun en sluit zij een overeenkomst met de aanvrager. Deze overeenkomst bevat de soort en de locatie van de acties die uit het Fonds moeten worden gefinancierd. Zoals blijkt uit tabel 3 neemt deze fase gemiddeld drie maanden in beslag. In zeven gevallen werden echter abnormale vertragingen geconstateerd doordat de aanvragers te veel tijd namen om de verlangde documenten in te dienen, waarbij het soms om zoiets eenvoudigs ging als het nummer van een bankrekening voor de betaling. De wijze waarop de documenten naar de Commissie worden gezonden, kan ook vertraging veroorzaken. Zo zonden sommige aanvragers de ondertekende overeenkomst over de steunverlening per diplomatieke post naar hun permanente vertegenwoordiging die deze dan doorzond aan de Commissie, en moesten zij constateren dat dit in feite langer duurde dan rechtstreekse verzending via de post.

| 18. | De som van de gemiddelde tijd voor de begrotingsfase en de gemiddelde tijd voor de steunbesluitfase maakt bijna de helft uit van de gemiddelde tijd tussen de datum van de ramp en de datum van steunverlening uit het Fonds. Bijgevolg neemt de terbeschikkingstelling van de financiële middelen en de ondertekening van alle documenten evenveel tijd in beslag als de beoordeling van een aanvraag. |
| --- | --- |

18.

De som van de gemiddelde tijd voor de begrotingsfase en de gemiddelde tijd voor de steunbesluitfase maakt bijna de helft uit van de gemiddelde tijd tussen de datum van de ramp en de datum van steunverlening uit het Fonds. Bijgevolg neemt de terbeschikkingstelling van de financiële middelen en de ondertekening van alle documenten evenveel tijd in beslag als de beoordeling van een aanvraag.

Gemiddeld bijna één maand voor de betaling

| 19. | Zoals blijkt uit tabel 3 beloopt de tijd voor de betalingsfase gemiddeld 24 dagen. Zodra de overeenkomst door beide partijen is ondertekend, duurt het gewoonlijk minder dan een maand voordat de betaling plaatsvindt, maar het kan langer duren. Dit is het geval wanneer de ondertekende overeenkomst pas aan het begin van het begrotingsjaar door de Commissie wordt ontvangen. Dan vindt de betaling wegens boekhoudprocedures aan het eind en het begin van het jaar niet plaats vóór de maand maart. |
| --- | --- |

19.

Zoals blijkt uit tabel 3 beloopt de tijd voor de betalingsfase gemiddeld 24 dagen. Zodra de overeenkomst door beide partijen is ondertekend, duurt het gewoonlijk minder dan een maand voordat de betaling plaatsvindt, maar het kan langer duren. Dit is het geval wanneer de ondertekende overeenkomst pas aan het begin van het begrotingsjaar door de Commissie wordt ontvangen. Dan vindt de betaling wegens boekhoudprocedures aan het eind en het begin van het jaar niet plaats vóór de maand maart.

Welke factoren zorgen voor de verschillen in tijdsverloop bij het verkrijgen van steun uit het Fonds?

| 20. | Tot dusver behandelde dit verslag de gemiddelde tijd die in elk van de vijf fasen van het proces voor de verkrijging van steun uit het Fonds verliep. Van die gemiddelde tijd werd soms sterk afgeweken. De Rekenkamer trachtte factoren te identificeren die daaraan debet zouden kunnen zijn. Zij onderzocht dus in welke mate de variatie te verklaren is door de categorie ramp, het soort ramp en het land waar de ramp plaatsvond. Drie categorieën rampen werden onderscheiden: grote rampen, rampen in buurlanden en regionale rampen. Met betrekking tot de soort, werden de rampen ingedeeld als volgt: overstroming, bosbrand, storm, aardbeving, olielek, slecht weer, vulkaanuitbarsting en explosie. Er werd geen significant verband geconstateerd tussen de categorie ramp en de tijd benodigd voor het verkrijgen van steun uit het Fonds. Dit geldt ook voor het soort ramp en het land waar de ramp plaatsvond. |
| --- | --- |

20.

Tot dusver behandelde dit verslag de gemiddelde tijd die in elk van de vijf fasen van het proces voor de verkrijging van steun uit het Fonds verliep. Van die gemiddelde tijd werd soms sterk afgeweken. De Rekenkamer trachtte factoren te identificeren die daaraan debet zouden kunnen zijn. Zij onderzocht dus in welke mate de variatie te verklaren is door de categorie ramp, het soort ramp en het land waar de ramp plaatsvond. Drie categorieën rampen werden onderscheiden: grote rampen, rampen in buurlanden en regionale rampen. Met betrekking tot de soort, werden de rampen ingedeeld als volgt: overstroming, bosbrand, storm, aardbeving, olielek, slecht weer, vulkaanuitbarsting en explosie. Er werd geen significant verband geconstateerd tussen de categorie ramp en de tijd benodigd voor het verkrijgen van steun uit het Fonds. Dit geldt ook voor het soort ramp en het land waar de ramp plaatsvond.

| 21. | Een voorbeeld van de analyse van de verschillen in tijdsverloop bij het verkrijgen van steun uit het Fonds wordt gegeven in tabel 6. Daar wordt het verband tussen het soort ramp en de duur van de aanvraagfase getoond. Zoals blijkt, veroorzaakt het soort ramp geen significante verschillen in de tijd die de aanvrager nodig heeft om de zaak bij de Commissie in te dienen.
  Tabel 6
  Duur van de aanvraagfase in verhouding tot het soort ramp










  Soort ramp | Aantal aanvragen | Gemiddeld aantal dagen | Minimumaantal dagen | Maximumaantal dagen | Standaarddeviatie |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Overstroming | 19 | 67 | 12 | 106 | 17 |
| Bosbrand | 11 | 58 | 24 | 70 | 17 |
| Storm | 5 | 64 | 61 | 67 | 2 |
| Aardbeving | 2 | 72 | 70 | 74 | 2 |
| Olielek | 1 | 55 | 55 | 55 | 0 |
| Slecht weer | 1 | 79 | 79 | 79 | 0 |
| Vulkaanuitbarsting | 1 | 79 | 79 | 79 | 0 |
| Explosie | 1 | 68 | 68 | 68 | 0 |
| Alle rampen | 41 | 66 | 12 | 106 | 15 |
| Bron: Aanvragenregister van DG Regionaal beleid. |

21.

Een voorbeeld van de analyse van de verschillen in tijdsverloop bij het verkrijgen van steun uit het Fonds wordt gegeven in tabel 6. Daar wordt het verband tussen het soort ramp en de duur van de aanvraagfase getoond. Zoals blijkt, veroorzaakt het soort ramp geen significante verschillen in de tijd die de aanvrager nodig heeft om de zaak bij de Commissie in te dienen.

Tabel 6

Duur van de aanvraagfase in verhouding tot het soort ramp

Soort ramp

Aantal aanvragen

Gemiddeld aantal dagen

Minimumaantal dagen

Maximumaantal dagen

Standaarddeviatie

Overstroming

19

67

12

106

17

Bosbrand

11

58

24

70

17

Storm

5

64

61

67

2

Aardbeving

2

72

70

74

2

Olielek

1

55

55

55

0

Slecht weer

1

79

79

79

0

Vulkaanuitbarsting

1

79

79

79

0

Explosie

1

68

68

68

0

Alle rampen

41

66

12

106

15

Bron: Aanvragenregister van DG Regionaal beleid.

| 22. | Uit de analyse van de Rekenkamer valt af te leiden dat de tijd nodig om de middelen beschikbaar te stellen, hoofdzakelijk afhankelijk is van:






  a) | de toe te passen administratieve regels; |
| --- | --- | --- |

22.

Uit de analyse van de Rekenkamer valt af te leiden dat de tijd nodig om de middelen beschikbaar te stellen, hoofdzakelijk afhankelijk is van:

a)

de toe te passen administratieve regels;

| b) | de snelheid van de Commissie, inclusief vertaalwerk dat moet worden gedaan; |
| --- | --- |

b)

de snelheid van de Commissie, inclusief vertaalwerk dat moet worden gedaan;

| c) | de snelheid waarmee de nationale autoriteiten antwoorden; |
| --- | --- |

c)

de snelheid waarmee de nationale autoriteiten antwoorden;

| d) | de kwaliteit van de informatie die door de aanvrager wordt verstrekt. |
| --- | --- |

d)

de kwaliteit van de informatie die door de aanvrager wordt verstrekt.

Kan de werkelijk bestede tijd worden beschouwd als een blijk van de snelle reactie van het Fonds op de aanvragen?

| 23. | Er is geprobeerd de snelheid van het Fonds af te zetten tegen soortgelijke fondsen of activiteiten. Diverse andere fondsen en activiteiten werden onderzocht. De grootste gelijkenis bleek zich bij de reserve voor noodhulp van het Directoraat-generaal Humanitaire hulp (ECHO) van de Commissie voor te doen. Maar hoewel er overeenkomsten tussen de beide fondsen bleken te bestaan, lijken ze niet voldoende op elkaar om een ijkpunt op te leveren voor de snelheid van het Solidariteitsfonds. De noodhulpreserve heeft specifieke voorschriften en procedures die moeten waarborgen dat er onmiddellijk kan worden ingegrepen (bv. een beoordelingsfase van minder dan een week en een vast begrotingsonderdeel). Voor het Fonds bestaat er geen soortgelijke regelgeving. |
| --- | --- |

23.

Er is geprobeerd de snelheid van het Fonds af te zetten tegen soortgelijke fondsen of activiteiten. Diverse andere fondsen en activiteiten werden onderzocht. De grootste gelijkenis bleek zich bij de reserve voor noodhulp van het Directoraat-generaal Humanitaire hulp (ECHO) van de Commissie voor te doen. Maar hoewel er overeenkomsten tussen de beide fondsen bleken te bestaan, lijken ze niet voldoende op elkaar om een ijkpunt op te leveren voor de snelheid van het Solidariteitsfonds. De noodhulpreserve heeft specifieke voorschriften en procedures die moeten waarborgen dat er onmiddellijk kan worden ingegrepen (bv. een beoordelingsfase van minder dan een week en een vast begrotingsonderdeel). Voor het Fonds bestaat er geen soortgelijke regelgeving.

| 24. | Uit een analyse van de gegevens maakte de Rekenkamer echter op dat de eerste vier aanvragen werden betaald binnen een tijdspanne van tussen 100 en 150 dagen vanaf de datum van de ramp, gemiddeld 131 dagen. De Commissie begon de eerste vier aanvragen te behandelen voordat het Fonds volledig was opgezet. De tijd voor de behandeling van deze vier aanvragen verschaft een vergelijkingscriterium waaraan de behandelingstijd bij volgende aanvragen kan worden afgemeten. Indien voor een aanvraag die is ontvangen in 2003 of later, toen het Fonds volledig was opgezet, de behandelingstijd, ofwel de tijd vanaf de datum van de ramp tot aan de datum van de steunverlening uit het Fonds, meer dan 150 dagen bedraagt, kan deze als lang worden beschouwd. De gemiddelde behandelingstijd voor de 19 succesvolle aanvragen na de eerste vier aanvragen was 415 dagen, en lag dus boven het hierboven omschreven ijkpunt. Daarom beschouwt de Rekenkamer het Fonds niet als snel bij het verlenen van steun in de jaren na 2002. Het Fonds was veel sneller bij de behandeling van de eerste vier aanvragen dan bij de behandeling van de volgende. |
| --- | --- |

24.

Uit een analyse van de gegevens maakte de Rekenkamer echter op dat de eerste vier aanvragen werden betaald binnen een tijdspanne van tussen 100 en 150 dagen vanaf de datum van de ramp, gemiddeld 131 dagen. De Commissie begon de eerste vier aanvragen te behandelen voordat het Fonds volledig was opgezet. De tijd voor de behandeling van deze vier aanvragen verschaft een vergelijkingscriterium waaraan de behandelingstijd bij volgende aanvragen kan worden afgemeten. Indien voor een aanvraag die is ontvangen in 2003 of later, toen het Fonds volledig was opgezet, de behandelingstijd, ofwel de tijd vanaf de datum van de ramp tot aan de datum van de steunverlening uit het Fonds, meer dan 150 dagen bedraagt, kan deze als lang worden beschouwd. De gemiddelde behandelingstijd voor de 19 succesvolle aanvragen na de eerste vier aanvragen was 415 dagen, en lag dus boven het hierboven omschreven ijkpunt. Daarom beschouwt de Rekenkamer het Fonds niet als snel bij het verlenen van steun in de jaren na 2002. Het Fonds was veel sneller bij de behandeling van de eerste vier aanvragen dan bij de behandeling van de volgende.

| 25. | Met behulp van de vier ijkpuntgevallen zou kunnen worden bepaald hoe het proces in nieuwe gevallen kan worden versneld. In deze vier gevallen gold:






  a) | de beoordeling duurde gemiddeld slechts negen dagen omdat de Commissie omvangrijke documentatie ontving in de voorbereidende stadia (vóór de officiële aanvraag); |
| --- | --- | --- |

25.

Met behulp van de vier ijkpuntgevallen zou kunnen worden bepaald hoe het proces in nieuwe gevallen kan worden versneld. In deze vier gevallen gold:

a)

de beoordeling duurde gemiddeld slechts negen dagen omdat de Commissie omvangrijke documentatie ontving in de voorbereidende stadia (vóór de officiële aanvraag);

| b) | de begrotingsfase duurde gemiddeld slechts acht dagen, daar de Commissie het voorstel naar het Parlement zond op dezelfde dag als waarop het beginselbesluit werd genomen; |
| --- | --- |

b)

de begrotingsfase duurde gemiddeld slechts acht dagen, daar de Commissie het voorstel naar het Parlement zond op dezelfde dag als waarop het beginselbesluit werd genomen;

| c) | in de steunbesluitfase werd veel tijd gespaard doordat beide partijen de overeenkomst op dezelfde dag ondertekenden. |
| --- | --- |

c)

in de steunbesluitfase werd veel tijd gespaard doordat beide partijen de overeenkomst op dezelfde dag ondertekenden.

| 26. | De Rekenkamer onderzocht of de aanvragers van oordeel waren dat de duur van het proces effect had gehad op de uitvoering van de herstelmaatregelen. Uit de enquête bleek dat de meeste aanvragers van oordeel waren dat de duur van het proces geen enkel effect had gehad op de uitvoering van de herstelmaatregelen. Deze mening vloeit waarschijnlijk voort uit het feit dat het Fonds hoofdzakelijk wordt gebruikt voor de terugbetaling van een klein gedeelte van de kosten ten gevolge van de ramp (zie grafiek 1). |
| --- | --- |

26.

De Rekenkamer onderzocht of de aanvragers van oordeel waren dat de duur van het proces effect had gehad op de uitvoering van de herstelmaatregelen. Uit de enquête bleek dat de meeste aanvragers van oordeel waren dat de duur van het proces geen enkel effect had gehad op de uitvoering van de herstelmaatregelen. Deze mening vloeit waarschijnlijk voort uit het feit dat het Fonds hoofdzakelijk wordt gebruikt voor de terugbetaling van een klein gedeelte van de kosten ten gevolge van de ramp (zie grafiek 1).

Image

Efficiëntie

| 27. | Van het Fonds wordt efficiëntie verwacht. De verordening bepaalt: „administratieve procedures dienen dienovereenkomstig te worden aangepast en tot het absoluut noodzakelijke minimum te worden beperkt”, zonder het concept nader te definiëren (5). |
| --- | --- |

27.

Van het Fonds wordt efficiëntie verwacht. De verordening bepaalt: „administratieve procedures dienen dienovereenkomstig te worden aangepast en tot het absoluut noodzakelijke minimum te worden beperkt”, zonder het concept nader te definiëren (5).

| 28. | De Rekenkamer heeft de procedures onderzocht die de begunstigde staten dienen te volgen met betrekking tot de aanbesteding, het sluiten van contracten, de uitvoering, de rapportage en de audit van de steun. De Rekenkamer concludeerde dat de bepalingen voor de door het EUSF begunstigde staten minder zwaar zijn dan de voorschriften bij andere EU-fondsen. Men kan er derhalve van uitgaan dat de administratieve procedures zijn gereduceerd tot een niveau dat waarborgt dat de procedures efficiënt zijn voor de begunstigde staten. |
| --- | --- |

28.

De Rekenkamer heeft de procedures onderzocht die de begunstigde staten dienen te volgen met betrekking tot de aanbesteding, het sluiten van contracten, de uitvoering, de rapportage en de audit van de steun. De Rekenkamer concludeerde dat de bepalingen voor de door het EUSF begunstigde staten minder zwaar zijn dan de voorschriften bij andere EU-fondsen. Men kan er derhalve van uitgaan dat de administratieve procedures zijn gereduceerd tot een niveau dat waarborgt dat de procedures efficiënt zijn voor de begunstigde staten.

| 29. | De Rekenkamer onderzocht de administratieve procedures bij de Commissie om na te gaan of deze tot een minimum waren beperkt. De Rekenkamer concludeerde dat alle vijf fasen van de administratieve procedures binnen het huidige kader van het Fonds (dat wil zeggen een solidariteitsfonds en geen noodfonds) noodzakelijk waren en dat geen ervan overbodig was. |
| --- | --- |

29.

De Rekenkamer onderzocht de administratieve procedures bij de Commissie om na te gaan of deze tot een minimum waren beperkt. De Rekenkamer concludeerde dat alle vijf fasen van de administratieve procedures binnen het huidige kader van het Fonds (dat wil zeggen een solidariteitsfonds en geen noodfonds) noodzakelijk waren en dat geen ervan overbodig was.

| 30. | Hoewel de Commissie geen boekhoudsysteem heeft dat gegevens verstrekt ter berekening van de kosten van het Fonds, kunnen de gemiddelde rechtstreekse kosten van het beheer van het Fonds worden geschat op ongeveer 0,06 % (of minder dan 0,1 %) van het steunbedrag, zoals blijkt uit tabel 7. Sinds de oprichting van het Fonds in 2002 zijn twee mensen permanent belast met het beheer van de fondsdiensten. Zij behandelen het proces vanaf de indiening van de aanvragen tot aan de afsluiting van de steunverlening. |
| --- | --- |

30.

Hoewel de Commissie geen boekhoudsysteem heeft dat gegevens verstrekt ter berekening van de kosten van het Fonds, kunnen de gemiddelde rechtstreekse kosten van het beheer van het Fonds worden geschat op ongeveer 0,06 % (of minder dan 0,1 %) van het steunbedrag, zoals blijkt uit tabel 7. Sinds de oprichting van het Fonds in 2002 zijn twee mensen permanent belast met het beheer van de fondsdiensten. Zij behandelen het proces vanaf de indiening van de aanvragen tot aan de afsluiting van de steunverlening.

| 31. | In een poging de totale kosten van het beheer van het Fonds door de Commissie te berekenen, werd bij de directoraten Personele middelen en Audit aanvullende informatie gevraagd over andere personeelsleden die met deze taak waren belast, de frequentie van dienstreizen en de kosten per operationele en auditeenheid, alsmede overige administratieve kosten, kosten van toezicht en van controle ter plaatse. Er was niet veel informatie beschikbaar. Derhalve heeft de Rekenkamer, om een ijkpunt voor evaluatiedoeleinden te creëren, een schatting van alle bovengenoemde kosten op jaarbasis opgesteld, waarbij zij uitkwam op een gemiddeld jaarbedrag van 170 000 euro. Tabel 7 laat zien dat de administratieve kosten minimaal zijn in vergelijking met het beheerde bedrag. Ter indicatie: in 2002, een jaar waarin slechts vier gevallen te beheren waren, bedroegen de administratieve kosten 0,02 % van de verleende steun. De bevindingen van de Rekenkamer wijzen erop dat de Commissie het Fonds efficiënt beheert.
  Tabel 7
  Administratieve kosten en werklast van het Fonds per jaar | Jaar 2002 | Jaar 2003 | Jaar 2004 | Jaar 2005 | Jaar 2006 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jaarlijkse administratieve kosten van DG REGIO
  (miljoen euro) | 0,15 | 0,16 | 0,17 | 0,18 | 0,19 |
| Aantal aanvragen | 4 | 10 | 11 | 12 | 4 |
| Verleende steun
  (miljoen euro) | 728 | 107 | 20 | 205 | 24 |
| Bron: Schatting van de kosten door de Rekenkamer en DG Regionaal beleid. |

31.

In een poging de totale kosten van het beheer van het Fonds door de Commissie te berekenen, werd bij de directoraten Personele middelen en Audit aanvullende informatie gevraagd over andere personeelsleden die met deze taak waren belast, de frequentie van dienstreizen en de kosten per operationele en auditeenheid, alsmede overige administratieve kosten, kosten van toezicht en van controle ter plaatse. Er was niet veel informatie beschikbaar. Derhalve heeft de Rekenkamer, om een ijkpunt voor evaluatiedoeleinden te creëren, een schatting van alle bovengenoemde kosten op jaarbasis opgesteld, waarbij zij uitkwam op een gemiddeld jaarbedrag van 170 000 euro. Tabel 7 laat zien dat de administratieve kosten minimaal zijn in vergelijking met het beheerde bedrag. Ter indicatie: in 2002, een jaar waarin slechts vier gevallen te beheren waren, bedroegen de administratieve kosten 0,02 % van de verleende steun. De bevindingen van de Rekenkamer wijzen erop dat de Commissie het Fonds efficiënt beheert.

Tabel 7

Administratieve kosten en werklast van het Fonds per jaar

Jaar 2002

Jaar 2003

Jaar 2004

Jaar 2005

Jaar 2006

Jaarlijkse administratieve kosten van DG REGIO

(miljoen euro)

0,15

0,16

0,17

0,18

0,19

Aantal aanvragen

4

10

11

12

4

Verleende steun

(miljoen euro)

728

107

20

205

24

Bron: Schatting van de kosten door de Rekenkamer en DG Regionaal beleid.

Flexibiliteit

| 32. | In het kader van deze analyse wordt flexibiliteit gedefinieerd als het gemak waarmee een systeem kan worden aangepast om in te spelen op andere aanvragen of andere omgevingen dan die waarvoor het specifiek is ontworpen. Het Fonds is ontworpen voor grote rampen. Daarom kan het blijk geven van flexibiliteit door in te spelen op de aanvragen die verband houden met regionale rampen. |
| --- | --- |

32.

In het kader van deze analyse wordt flexibiliteit gedefinieerd als het gemak waarmee een systeem kan worden aangepast om in te spelen op andere aanvragen of andere omgevingen dan die waarvoor het specifiek is ontworpen. Het Fonds is ontworpen voor grote rampen. Daarom kan het blijk geven van flexibiliteit door in te spelen op de aanvragen die verband houden met regionale rampen.

| 33. | Het Fonds moet de Gemeenschap in staat stellen flexibel te reageren op noodsituaties, maar uitzonderlijke gevallen moeten uiterst strikt worden behandeld (6). De flexibiliteit van het Fonds mag het beginsel van rechtvaardige behandeling niet in het gedrang brengen. |
| --- | --- |

33.

Het Fonds moet de Gemeenschap in staat stellen flexibel te reageren op noodsituaties, maar uitzonderlijke gevallen moeten uiterst strikt worden behandeld (6). De flexibiliteit van het Fonds mag het beginsel van rechtvaardige behandeling niet in het gedrang brengen.

Hoe worden regionale rampen door het Fonds behandeld?

| 34. | De Rekenkamer onderzocht de behandeling van regionale en grote rampen. De analyse was toegespitst op „flexibiliteit” uit een oogpunt van rechtvaardige behandeling van de aanvragen. Dit houdt in een eerlijke beoordeling van de door de aanvragers ingediende aanvragen en het hanteren van coherente en consequente criteria door de Commissie bij de goedkeuring en afwijzing van aanvragen. |
| --- | --- |

34.

De Rekenkamer onderzocht de behandeling van regionale en grote rampen. De analyse was toegespitst op „flexibiliteit” uit een oogpunt van rechtvaardige behandeling van de aanvragen. Dit houdt in een eerlijke beoordeling van de door de aanvragers ingediende aanvragen en het hanteren van coherente en consequente criteria door de Commissie bij de goedkeuring en afwijzing van aanvragen.

| 35. | Van de 18 afgewezen aanvragen (7) hadden er 15 (83 %) betrekking op regionale rampen. De reden voor dit zeer hoge aantal afwijzingen is dat de definitie van regionale ramp vrij vaag is en de subsidiabiliteit voor het Fonds moeilijker te beoordelen is. Elke afwijzing door de Commissie wordt met een aantal redenen omkleed. De voornaamste redenen die de Commissie voor de afwijzingen gaf waren:






  a) | de aanvragen werden te laat ingediend en/of waren onvolledig; |
| --- | --- | --- |

35.

Van de 18 afgewezen aanvragen (7) hadden er 15 (83 %) betrekking op regionale rampen. De reden voor dit zeer hoge aantal afwijzingen is dat de definitie van regionale ramp vrij vaag is en de subsidiabiliteit voor het Fonds moeilijker te beoordelen is. Elke afwijzing door de Commissie wordt met een aantal redenen omkleed. De voornaamste redenen die de Commissie voor de afwijzingen gaf waren:

a)

de aanvragen werden te laat ingediend en/of waren onvolledig;

| b) | de in de aanvraag opgegeven schade trof geen groot gedeelte van de bevolking en was niet erkend als regionale ramp; |
| --- | --- |

b)

de in de aanvraag opgegeven schade trof geen groot gedeelte van de bevolking en was niet erkend als regionale ramp;

| c) | door de lidstaten was onjuiste informatie over de datum van de ramp verstrekt. |
| --- | --- |

c)

door de lidstaten was onjuiste informatie over de datum van de ramp verstrekt.

| 36. | De Rekenkamer beweert niet dat er afgewezen gevallen hadden moeten worden goedgekeurd, maar constateert dat er twee gevallen zijn waarin de toegepaste criteria of de aan de lidstaat verschafte motivering onvoldoende duidelijk zijn (zie tekstvak 3). In één geval zijn de subsidiabiliteitscriteria betreffende het gedeelte van de bevolking dat getroffen is niet toegepast zoals in soortgelijke gevallen.

  Tekstvak 3Enige subsidiabiliteitscriteria die bij regionale rampen zijn toegepastBij één in 2005 afgewezen aanvraag betreffende bosbrand voerde de Commissie onder meer aan dat de brand niet een groot gedeelte van de bevolking trof (zie voorwaarden in paragraaf 2). Zij voerde echter niet hetzelfde argument aan om een soortgelijk geval in 2003 af te wijzen. Integendeel, de Commissie zelf legde in haar Jaarverslag 2002-2003 over het EUSF uit waarom deze voorwaarde niet van toepassing was in dit specifieke geval, ook al is de voorwaarde bij geen van beide afgewezen aanvragen betreffende bosbrand erg zinvol.Een van de redenen van de Commissie voor de afwijzing van een geval van overstroming in 2004 was dat het communautaire mechanisme voor civiele bescherming niet was geactiveerd, hetgeen erop duidde dat de overstroming beperkt van aard was. De activering van dit mechanisme is echter geen dwingend voorschrift in de verordening. Dit geval werd vergeleken met een ander afgewezen overstromingsgeval in 2005, waarin de Commissie ook verwees naar het mechanisme voor civiele bescherming, maar toen juist beweerde dat dit element niet relevant was. |
| --- | --- |

36.

De Rekenkamer beweert niet dat er afgewezen gevallen hadden moeten worden goedgekeurd, maar constateert dat er twee gevallen zijn waarin de toegepaste criteria of de aan de lidstaat verschafte motivering onvoldoende duidelijk zijn (zie tekstvak 3). In één geval zijn de subsidiabiliteitscriteria betreffende het gedeelte van de bevolking dat getroffen is niet toegepast zoals in soortgelijke gevallen.

Tekstvak 3Enige subsidiabiliteitscriteria die bij regionale rampen zijn toegepastBij één in 2005 afgewezen aanvraag betreffende bosbrand voerde de Commissie onder meer aan dat de brand niet een groot gedeelte van de bevolking trof (zie voorwaarden in paragraaf 2). Zij voerde echter niet hetzelfde argument aan om een soortgelijk geval in 2003 af te wijzen. Integendeel, de Commissie zelf legde in haar Jaarverslag 2002-2003 over het EUSF uit waarom deze voorwaarde niet van toepassing was in dit specifieke geval, ook al is de voorwaarde bij geen van beide afgewezen aanvragen betreffende bosbrand erg zinvol.Een van de redenen van de Commissie voor de afwijzing van een geval van overstroming in 2004 was dat het communautaire mechanisme voor civiele bescherming niet was geactiveerd, hetgeen erop duidde dat de overstroming beperkt van aard was. De activering van dit mechanisme is echter geen dwingend voorschrift in de verordening. Dit geval werd vergeleken met een ander afgewezen overstromingsgeval in 2005, waarin de Commissie ook verwees naar het mechanisme voor civiele bescherming, maar toen juist beweerde dat dit element niet relevant was.

Image

| 37. | De Rekenkamer onderzocht of de aanvragers bij alle categorieën rampen wier aanvragen waren afgewezen, het eens waren met de redenen van de Commissie voor de afwijzing. Dit kon worden beschouwd als een indicator van de mate waarin de subsidiabiliteitsregels coherent zijn en goed worden begrepen. De enquêtegegevens wijzen uit dat 45 % van de aanvragers het eens waren met de argumenten van de Commissie voor de afwijzing van hun aanvraag, zoals blijkt uit grafiek 2. De aanvragers van wie de aanvraag was afgewezen, waren het om de volgende redenen niet eens met de argumenten van de Commissie:






  a) | het is voor de betrokken regio's onmogelijk — in het kader van een noodsituatie, waarin prioriteit wordt gegeven aan onmiddellijke behoeften — om de door de Commissie gevraagde gegevens zo nauwkeurig als verlangd te verstrekken binnen de gestelde zeer korte termijn; |
| --- | --- | --- |

37.

De Rekenkamer onderzocht of de aanvragers bij alle categorieën rampen wier aanvragen waren afgewezen, het eens waren met de redenen van de Commissie voor de afwijzing. Dit kon worden beschouwd als een indicator van de mate waarin de subsidiabiliteitsregels coherent zijn en goed worden begrepen. De enquêtegegevens wijzen uit dat 45 % van de aanvragers het eens waren met de argumenten van de Commissie voor de afwijzing van hun aanvraag, zoals blijkt uit grafiek 2. De aanvragers van wie de aanvraag was afgewezen, waren het om de volgende redenen niet eens met de argumenten van de Commissie:

a)

het is voor de betrokken regio's onmogelijk — in het kader van een noodsituatie, waarin prioriteit wordt gegeven aan onmiddellijke behoeften — om de door de Commissie gevraagde gegevens zo nauwkeurig als verlangd te verstrekken binnen de gestelde zeer korte termijn;

| b) | het is soms moeilijk het effect van de schade voor de bevolking uitsluitend in economische termen te becijferen; in kleine plattelandsgemeenschappen heeft de schade bijvoorbeeld niet alleen betrekking op eigendommen, maar ook op een levenswijze en algemene levensomstandigheden. Tegelijkertijd werd gesteld dat al deze kleine gevolgen samen een groot probleem kunnen opleveren; |
| --- | --- |

b)

het is soms moeilijk het effect van de schade voor de bevolking uitsluitend in economische termen te becijferen; in kleine plattelandsgemeenschappen heeft de schade bijvoorbeeld niet alleen betrekking op eigendommen, maar ook op een levenswijze en algemene levensomstandigheden. Tegelijkertijd werd gesteld dat al deze kleine gevolgen samen een groot probleem kunnen opleveren;

| c) | in sommige gevallen menen de autoriteiten dat de Commissie de aanvraag in het verleden in soortgelijke gevallen aanvaardde en de actie financierde. |
| --- | --- |

c)

in sommige gevallen menen de autoriteiten dat de Commissie de aanvraag in het verleden in soortgelijke gevallen aanvaardde en de actie financierde.

| 38. | De geconstateerde visies wijzen erop dat de aanvragers problemen hebben met de termijn waarbinnen zij een aanvraag moeten opstellen, met de beoordeling van de schade in termen van schadecomponenten die moeilijk te kwantificeren zijn, en met de criteria die de Commissie hanteert om de aanvraag te beoordelen. Dit laatste kritieke element zou erop kunnen wijzen dat de aanvragers zich in een aantal gevallen zorgen maken over de eerlijkheid van de behandeling. |
| --- | --- |

38.

De geconstateerde visies wijzen erop dat de aanvragers problemen hebben met de termijn waarbinnen zij een aanvraag moeten opstellen, met de beoordeling van de schade in termen van schadecomponenten die moeilijk te kwantificeren zijn, en met de criteria die de Commissie hanteert om de aanvraag te beoordelen. Dit laatste kritieke element zou erop kunnen wijzen dat de aanvragers zich in een aantal gevallen zorgen maken over de eerlijkheid van de behandeling.

Brengt het beginsel van steunberekening de eerlijke behandeling van subsidieaanvragen voor regionale rampen in het gedrang?

| 39. | Volgens de methode die de Commissie hanteert (8), wordt voor alle regionale rampen hetzelfde percentage van de totale rechtstreekse schade vergoed, namelijk een forfaitair percentage van 2,5 % van de totale rechtstreekse schade, ongeacht de „welvaart” van de aanvragende staat of regio. Bij grote rampen daarentegen wordt de berekening van de steun gebaseerd op het bruto nationaal inkomen van de aanvrager, hetgeen een billijkere behandeling van de verschillende landen in verhouding tot hun welvaart oplevert. |
| --- | --- |

39.

Volgens de methode die de Commissie hanteert (8), wordt voor alle regionale rampen hetzelfde percentage van de totale rechtstreekse schade vergoed, namelijk een forfaitair percentage van 2,5 % van de totale rechtstreekse schade, ongeacht de „welvaart” van de aanvragende staat of regio. Bij grote rampen daarentegen wordt de berekening van de steun gebaseerd op het bruto nationaal inkomen van de aanvrager, hetgeen een billijkere behandeling van de verschillende landen in verhouding tot hun welvaart oplevert.

| 40. | De inzet van het Fonds in „uitzonderlijke gevallen” (regionaal) is eerder regel dan uitzondering (58 % van de rampen waren regionale rampen). Verder is het zeer moeilijk te voldoen aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag in het kader van het uitzonderingscriterium voor regionale rampen, die uiterst streng moeten worden onderzocht. Zo werd 83 % van de aanvragen voor regionale rampen na een langere beoordelingsfase afgewezen. De afwijzingen waren niet te wijten aan de niet-beschikbaarheid van middelen, want het Fonds heeft vanaf de oprichting in oktober 2002 tot eind 2006 niet veel meer steun verleend dan het bedrag van één jaarbudget. |
| --- | --- |

40.

De inzet van het Fonds in „uitzonderlijke gevallen” (regionaal) is eerder regel dan uitzondering (58 % van de rampen waren regionale rampen). Verder is het zeer moeilijk te voldoen aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag in het kader van het uitzonderingscriterium voor regionale rampen, die uiterst streng moeten worden onderzocht. Zo werd 83 % van de aanvragen voor regionale rampen na een langere beoordelingsfase afgewezen. De afwijzingen waren niet te wijten aan de niet-beschikbaarheid van middelen, want het Fonds heeft vanaf de oprichting in oktober 2002 tot eind 2006 niet veel meer steun verleend dan het bedrag van één jaarbudget.

Zijn de aanvragers tevreden over het Fonds?

| 41. | Alle aanvragers die aan de enquête hebben deelgenomen, waren tevreden over het Fonds. Het Fonds wordt gezien als een teken van solidariteit, met een positief effect op de publieke opinie, vooral in de nieuwe lidstaten. Op basis van de enquêteresultaten (zie grafiek 3) zijn de voornaamste redenen voor deze tevredenheid:






  a) | de bijdrage van het Fonds was een teken van solidariteit van de EU met de bevolking van de getroffen regio's, gezien de omvang van de rampen; |
| --- | --- | --- |

41.

Alle aanvragers die aan de enquête hebben deelgenomen, waren tevreden over het Fonds. Het Fonds wordt gezien als een teken van solidariteit, met een positief effect op de publieke opinie, vooral in de nieuwe lidstaten. Op basis van de enquêteresultaten (zie grafiek 3) zijn de voornaamste redenen voor deze tevredenheid:

a)

de bijdrage van het Fonds was een teken van solidariteit van de EU met de bevolking van de getroffen regio's, gezien de omvang van de rampen;

| b) | de steun hielp de enorme uitgaven verlichten waarmee de rampen gepaard gingen (uitbreiding van secundaire noodoperaties, versnelling van het proces enz ...); |
| --- | --- |

b)

de steun hielp de enorme uitgaven verlichten waarmee de rampen gepaard gingen (uitbreiding van secundaire noodoperaties, versnelling van het proces enz ...);

| c) | de steun betekende een verlichting van de druk op de overheidsbegrotingen, zij het soms een geringe, gezien de omvang van de ramp; |
| --- | --- |

c)

de steun betekende een verlichting van de druk op de overheidsbegrotingen, zij het soms een geringe, gezien de omvang van de ramp;

| d) | de bijdrage had een positief effect op de publieke opinie wat betreft de toetreding tot de EU voor kandidaat-lidstaten. |
| --- | --- |

d)

de bijdrage had een positief effect op de publieke opinie wat betreft de toetreding tot de EU voor kandidaat-lidstaten.

Image

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

| 42. | Het onderzoek door de Rekenkamer van het functioneren van het Fonds in 2002-2006 wijst uit dat het Fonds niet snel reageert. Gemiddeld moesten de aanvragers na de ramp 12 maanden wachten voordat de steun werd uitbetaald. De vertragingen houden geen verband met de categorie of aard van de ramp, of met de oorsprong van de aanvraag. De tijd die nodig is om de middelen beschikbaar te stellen, hangt hoofdzakelijk af van de hoeveelheid toegepaste administratieve regels, de snelheid van de Commissie, de snelheid van de antwoorden van de nationale autoriteiten en de kwaliteit van de informatie die in elk geval door de aanvragers wordt verstrekt (zie de paragrafen 10 tot en met 26). |
| --- | --- |

42.

Het onderzoek door de Rekenkamer van het functioneren van het Fonds in 2002-2006 wijst uit dat het Fonds niet snel reageert. Gemiddeld moesten de aanvragers na de ramp 12 maanden wachten voordat de steun werd uitbetaald. De vertragingen houden geen verband met de categorie of aard van de ramp, of met de oorsprong van de aanvraag. De tijd die nodig is om de middelen beschikbaar te stellen, hangt hoofdzakelijk af van de hoeveelheid toegepaste administratieve regels, de snelheid van de Commissie, de snelheid van de antwoorden van de nationale autoriteiten en de kwaliteit van de informatie die in elk geval door de aanvragers wordt verstrekt (zie de paragrafen 10 tot en met 26).

| 43. | Het aantal personeelsleden dat thans bij de Commissie het Fonds beheert, is efficiënt gebleken. Daarnaast bleken de totale kosten van het beheer van het Fonds zeer laag te zijn in verhouding tot de verleende steun (zie de paragrafen 27 tot en met 31). |
| --- | --- |

43.

Het aantal personeelsleden dat thans bij de Commissie het Fonds beheert, is efficiënt gebleken. Daarnaast bleken de totale kosten van het beheer van het Fonds zeer laag te zijn in verhouding tot de verleende steun (zie de paragrafen 27 tot en met 31).

| 44. | Er zijn geen gevallen waarin het Fonds een gebrek aan flexibiliteit toonde bij de behandeling van steunaanvragen. Zonder dat de afwijzing van aanvragen ter discussie wordt gesteld, zijn er enkele gevallen die een gebrek aan duidelijkheid illustreren in de motivering van de afwijzing van aanvragen voor regionale rampen. De methode voor de berekening van het steunbedrag voor erkende regionale rampen laat de welvaart van de staat buiten beschouwing, zodat wellicht het eerlijkheidsbeginsel wordt geschonden (zie de paragrafen 32 tot en met 40). |
| --- | --- |

44.

Er zijn geen gevallen waarin het Fonds een gebrek aan flexibiliteit toonde bij de behandeling van steunaanvragen. Zonder dat de afwijzing van aanvragen ter discussie wordt gesteld, zijn er enkele gevallen die een gebrek aan duidelijkheid illustreren in de motivering van de afwijzing van aanvragen voor regionale rampen. De methode voor de berekening van het steunbedrag voor erkende regionale rampen laat de welvaart van de staat buiten beschouwing, zodat wellicht het eerlijkheidsbeginsel wordt geschonden (zie de paragrafen 32 tot en met 40).

| 45. | Ten slotte valt op te merken dat alle aanvragers die op de enquête hebben geantwoord, ondanks de hiervoor aan de orde gestelde kwesties, tevreden zijn over het Fonds. Zodoende heeft het Fonds zijn onderliggende doelstelling, namelijk solidariteit te betonen met de lidstaten in rampsituaties, bereikt (zie paragraaf 41). |
| --- | --- |

45.

Ten slotte valt op te merken dat alle aanvragers die op de enquête hebben geantwoord, ondanks de hiervoor aan de orde gestelde kwesties, tevreden zijn over het Fonds. Zodoende heeft het Fonds zijn onderliggende doelstelling, namelijk solidariteit te betonen met de lidstaten in rampsituaties, bereikt (zie paragraaf 41).

| 46. | Om de betaling van de steun te bespoedigen, moet de Commissie tegen eind 2008 over procedures beschikken om te garanderen dat een aanvragende staat zo spoedig mogelijk gedetailleerde richtsnoeren krijgt over de vereisten voor de aanvraag, bij voorkeur binnen één week nadat een staat of regio de Commissie heeft meegedeeld dat het Fonds om steun zal worden verzocht. |
| --- | --- |

46.

Om de betaling van de steun te bespoedigen, moet de Commissie tegen eind 2008 over procedures beschikken om te garanderen dat een aanvragende staat zo spoedig mogelijk gedetailleerde richtsnoeren krijgt over de vereisten voor de aanvraag, bij voorkeur binnen één week nadat een staat of regio de Commissie heeft meegedeeld dat het Fonds om steun zal worden verzocht.

| 47. | Voorts moet de Commissie rechtstreeks contact opnemen met de instantie in de lidstaat of kandidaat-lidstaat die verantwoordelijk is voor de opstelling van de aanvraag, om deze te waarschuwen omtrent de gebruikelijke gebreken in eerder ontvangen aanvragen en het belang te beklemtonen van een spoedige terugzending van de aanvraag en van alle andere door de Commissie verlangde documenten, waaronder de definitieve overeenkomst. |
| --- | --- |

47.

Voorts moet de Commissie rechtstreeks contact opnemen met de instantie in de lidstaat of kandidaat-lidstaat die verantwoordelijk is voor de opstelling van de aanvraag, om deze te waarschuwen omtrent de gebruikelijke gebreken in eerder ontvangen aanvragen en het belang te beklemtonen van een spoedige terugzending van de aanvraag en van alle andere door de Commissie verlangde documenten, waaronder de definitieve overeenkomst.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 13 maart 2008.

Voor de Rekenkamer

Vítor Manuel DA SILVA CALDEIRA

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 2012/2002 van de Raad van 11 november 2002 tot oprichting van het Solidariteitsfonds van de Europese Unie (PB L 311 van 14.11.2002, blz. 3).

1

(2)  Artikel 2 van Verordening (EG) nr. 2012/2002.

2

(3)  Omvat twee gevallen die niet werden afgewezen, maar ingetrokken.

3

Bron: aanvragenregister van DG Regionaal beleid.

Bron:

(4)  Artikel 4, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2012/2002.

4

(5)  Overweging 8 van Verordening (EG) nr. 2012/2002.

5

(6)  Artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2012/2002.

6

(7)  Waaronder twee ingetrokken aanvragen.

7

(8)  Jaarverslag 2002-2003 van de Commissie over het Solidariteitsfonds van de Europese Unie, blz. 24.

8

---

BIJLAGE

AANVRAGEN EU-SOLIDARITEITSFONDS SINDS 2002 (VOOR HET LAATST BIJGEWERKT OP 31.12.2007/DG REGIONAAL BELEID)

| Jaar | Land | Soort ramp | Schade


  (miljoen euro) | Categorie | Verleende steun


  (miljoen euro) | Ontvangst EUSF-steun op nationaal niveau
   (1) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 1 | AT | overstroming | 2 900,0 | groot | 134,0 | 27.12.2002 |
| 2 | CZ | overstroming | 2 300,0 | groot | 129,0 | 13.1.2003 |
| 3 | FR | overstroming (Le Gard) | 835,0 | regionaal | 21,0 | 27.12.2002 |
| 4 | DE | overstroming | 9 100,0 | groot | 444,0 | 29.12.2002 |
| Totaal steun 2002 | 728,0 | |
| 2003 | 1 | ES | olielek (Prestige) | 436,0 | regionaal | 8,6 | 29.3.2004 |
| 2 | IT | aardbeving (Molise/Apulia) | 1 558,0 | regionaal | 30,8 | 11.3.2004 |
| 3 | IT | vulkaanuitbarsting (Etna) | 849,0 | regionaal | 16,8 | 11.3.2004 |
| 4 | IT | overstroming (Noord-Italië) | 1 900,0 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 5 | EL | slecht winterweer | n.v.t. | groot | afgewezen | n.v.t. |
| 6 | PT | bosbranden | 1 227,9 | groot | 48,5 | 2.12.2003 |
| 7 | FR | bosbranden (Zuid-Frankrijk) | 531,1 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 8 | ES | bosbranden (Portugese grens) | 53,2 | buurland | 1,3 | 6.9.2004 (datum betaling) |
| 9 | MT | overstroming | 30,2 | groot | 1,0 | 12.11.2004 (datum betaling) |
| 10 | IT | overstroming (Friuli Venezia-Giulia) | 525,1 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| Totaal steun 2003 | 107,0 | |
| 2004 | 1 | FR | overstroming (Rhônedelta) | 785,0 | regionaal | 19,6 | 7.7.2004 |
| 2 | ES | overstroming (Malaga) | 72,9 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 3-9 | ES | bosbranden (7 aanvragen) | 479,8 | regionaal | alle 7 afgewezen | n.v.t. |
| 10 | SK | overstroming | 29,1 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 11 | SI | aardbeving | 12,5 | regionaal | ingetrokken | n.v.t. |
| Totaal steun 2004 | 19,6 | |
| 2005 | 1 | SK | storm (Tatras) | 202,7 | groot | 5,7 | 7.11.2005 |
| 2 | IT | overstroming (Sardinia) | 223,0 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 3 | EE | storm | 47,9 | groot | 1,3 | niet beschikbaar |
| 4 | LV | storm | 192,6 | groot | 9,5 | niet beschikbaar |
| 5 | SE | storm | 2 297,3 | groot | 81,7 | 18.4.2006 |
| 6 | LT | storm | 15,2 | buurland | 0,4 | 12.4.2006 |
| 7 | EL | overstroming Evros | 135,0 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| 8 | RO | voorjaarsoverstroming | 489,5 | groot | 18,8 | 17.8.2006 |
| 9 | BG | voorjaarsoverstroming | 222,3 | groot | 9,7 | 7.7.2006 |
| 10 | BG | zomeroverstroming | 237,4 | groot | 10,6 | 7.7.2006 |
| 11 | RO | zomeroverstroming | 1 049,7 | groot | 52,4 | 17.8.2006 |
| 12 | AT | overstroming (Tirol/Vorarlberg) | 591,9 | regionaal | 14,8 | 24.10.2006 |
| Totaal steun 2005 | 204,9 | |
| 2006 | 1 | UK | explosie | 730,0 | (regionaal) | ingetrokken | n.v.t. |
| 2 | EL | overstroming | 372,3 | regionaal | 9,3 | 17.12.2007 |
| 3 | HU | overstroming | 519,1 | groot | 15,1 | 19.10.2007 |
| 4 | ES | bosbranden | 91,0 | regionaal | afgewezen | n.v.t. |
| Totaal steun 2006 | 24,4 | |
| Totaal-generaal van de sinds 2002 verleende steun | 1 083,9 miljoen euro
   (2) |

Jaar

Land

Soort ramp

Schade

(miljoen euro)

Categorie

Verleende steun

(miljoen euro)

Ontvangst EUSF-steun op nationaal niveau
   (1)

2002

1

AT

overstroming

2 900,0

groot

134,0

27.12.2002

2

CZ

overstroming

2 300,0

groot

129,0

13.1.2003

3

FR

overstroming (Le Gard)

835,0

regionaal

21,0

27.12.2002

4

DE

overstroming

9 100,0

groot

444,0

29.12.2002

Totaal steun 2002

728,0

2003

1

ES

olielek (Prestige)

436,0

regionaal

8,6

29.3.2004

2

IT

aardbeving (Molise/Apulia)

1 558,0

regionaal

30,8

11.3.2004

3

IT

vulkaanuitbarsting (Etna)

849,0

regionaal

16,8

11.3.2004

4

IT

overstroming (Noord-Italië)

1 900,0

regionaal

afgewezen

n.v.t.

5

EL

slecht winterweer

n.v.t.

groot

afgewezen

n.v.t.

6

PT

bosbranden

1 227,9

groot

48,5

2.12.2003

7

FR

bosbranden (Zuid-Frankrijk)

531,1

regionaal

afgewezen

n.v.t.

8

ES

bosbranden (Portugese grens)

53,2

buurland

1,3

6.9.2004 (datum betaling)

9

MT

overstroming

30,2

groot

1,0

12.11.2004 (datum betaling)

10

IT

overstroming (Friuli Venezia-Giulia)

525,1

regionaal

afgewezen

n.v.t.

Totaal steun 2003

107,0

2004

1

FR

overstroming (Rhônedelta)

785,0

regionaal

19,6

7.7.2004

2

ES

overstroming (Malaga)

72,9

regionaal

afgewezen

n.v.t.

3-9

ES

bosbranden (7 aanvragen)

479,8

regionaal

alle 7 afgewezen

n.v.t.

10

SK

overstroming

29,1

regionaal

afgewezen

n.v.t.

11

SI

aardbeving

12,5

regionaal

ingetrokken

n.v.t.

Totaal steun 2004

19,6

2005

1

SK

storm (Tatras)

202,7

groot

5,7

7.11.2005

2

IT

overstroming (Sardinia)

223,0

regionaal

afgewezen

n.v.t.

3

EE

storm

47,9

groot

1,3

niet beschikbaar

4

LV

storm

192,6

groot

9,5

niet beschikbaar

5

SE

storm

2 297,3

groot

81,7

18.4.2006

6

LT

storm

15,2

buurland

0,4

12.4.2006

7

EL

overstroming Evros

135,0

regionaal

afgewezen

n.v.t.

8

RO

voorjaarsoverstroming

489,5

groot

18,8

17.8.2006

9

BG

voorjaarsoverstroming

222,3

groot

9,7

7.7.2006

10

BG

zomeroverstroming

237,4

groot

10,6

7.7.2006

11

RO

zomeroverstroming

1 049,7

groot

52,4

17.8.2006

12

AT

overstroming (Tirol/Vorarlberg)

591,9

regionaal

14,8

24.10.2006

Totaal steun 2005

204,9

2006

1

UK

explosie

730,0

(regionaal)

ingetrokken

n.v.t.

2

EL

overstroming

372,3

regionaal

9,3

17.12.2007

3

HU

overstroming

519,1

groot

15,1

19.10.2007

4

ES

bosbranden

91,0

regionaal

afgewezen

n.v.t.

Totaal steun 2006

24,4

Totaal-generaal van de sinds 2002 verleende steun

1 083,9 miljoen euro
   (2)

---

(1)  De EUSF-steun moet binnen één jaar na de datum van ontvangst van de steun door het begunstigde land worden benut. Uiterlijk zes maanden na het verstrijken van de eenjarige periode moet het begunstigde land een gecertificeerd uitvoeringsrapport overleggen.

(2)  Inclusief in 2006 nog niet tot betaling gekomen bedragen voor aanvragen uit 2005.

---

ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE

SAMENVATTING

| III. | De snelheid waarmee middelen ter beschikking van begunstigden worden gesteld, hangt nauw samen met de in de SFEU-verordening vastgelegde procedure. Hierdoor is het in de praktijk geen instrument voor snelle respons, maar een herfinancieringsinstrument voor kosten die de nationale autoriteiten al hebben gemaakt. |
| --- | --- |

III.

De snelheid waarmee middelen ter beschikking van begunstigden worden gesteld, hangt nauw samen met de in de SFEU-verordening vastgelegde procedure. Hierdoor is het in de praktijk geen instrument voor snelle respons, maar een herfinancieringsinstrument voor kosten die de nationale autoriteiten al hebben gemaakt.

| IV. | De Commissie deelt de mening dat het voor „regionale rampen” (in tegenstelling tot „grote rampen”) moeilijker is aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. Zo is het ook bedoeld door de wetgever, die de Commissie in artikel 2 van de verordening voorschrijft elke aanvraag in verband met regionale rampen „met de grootste zorgvuldigheid” te onderzoeken. |
| --- | --- |

IV.

De Commissie deelt de mening dat het voor „regionale rampen” (in tegenstelling tot „grote rampen”) moeilijker is aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. Zo is het ook bedoeld door de wetgever, die de Commissie in artikel 2 van de verordening voorschrijft elke aanvraag in verband met regionale rampen „met de grootste zorgvuldigheid” te onderzoeken.

| V. | Het Solidariteitsfonds heeft ertoe bijgedragen dat de financiële lasten van de door rampen getroffen landen zijn verlicht. Ook heeft het aanbieden van hulp en aanvullende middelen in tijden van tegenspoed het beeld dat de burger heeft van de Unie goed gedaan. |
| --- | --- |

V.

Het Solidariteitsfonds heeft ertoe bijgedragen dat de financiële lasten van de door rampen getroffen landen zijn verlicht. Ook heeft het aanbieden van hulp en aanvullende middelen in tijden van tegenspoed het beeld dat de burger heeft van de Unie goed gedaan.

| VI. | De Commissie stemt in met de aanbevelingen van de Rekenkamer. Kort na de goedkeuring van de verordening zijn voor het indienen van aanvragen een standaardformulier en een gedetailleerd richtsnoer ontwikkeld (beiden beschikbaar op de InfoRegio-website). De Commissie wil rechtstreeks contact opnemen met de instantie die het verzoek opstelt, mits de aanvragende lidstaat hiermee instemt. Ook is zij voornemens aanvragende instanties in haar richtsnoeren voor aanvragen te wijzen op mogelijke oorzaken van vertraging. |
| --- | --- |

VI.

De Commissie stemt in met de aanbevelingen van de Rekenkamer. Kort na de goedkeuring van de verordening zijn voor het indienen van aanvragen een standaardformulier en een gedetailleerd richtsnoer ontwikkeld (beiden beschikbaar op de InfoRegio-website). De Commissie wil rechtstreeks contact opnemen met de instantie die het verzoek opstelt, mits de aanvragende lidstaat hiermee instemt. Ook is zij voornemens aanvragende instanties in haar richtsnoeren voor aanvragen te wijzen op mogelijke oorzaken van vertraging.

OPMERKINGEN

| 10-13. | Een aantal van de vijf door de Rekenkamer onderscheiden fasen kunnen overlappen. Zo ontbreekt bij de eerste presentatie van de aanvraag dikwijls belangrijke informatie waarover de Commissie moet beschikken om haar beoordeling te kunnen afronden.
  Voor de aanvragen uit 2005 (van de door de Rekenkamer beoordeelde periode het jaar met het hoogst aantal aanvragen) verstreken er gemiddeld 93 dagen voordat de Commissie de ontbrekende informatie ontving.
  Aanvragen die werden ingediend na de in de verordening vastgelegde termijn van 10 weken, heeft de Commissie afgewezen. |
| --- | --- |

10-13.

Een aantal van de vijf door de Rekenkamer onderscheiden fasen kunnen overlappen. Zo ontbreekt bij de eerste presentatie van de aanvraag dikwijls belangrijke informatie waarover de Commissie moet beschikken om haar beoordeling te kunnen afronden.

Voor de aanvragen uit 2005 (van de door de Rekenkamer beoordeelde periode het jaar met het hoogst aantal aanvragen) verstreken er gemiddeld 93 dagen voordat de Commissie de ontbrekende informatie ontving.

Aanvragen die werden ingediend na de in de verordening vastgelegde termijn van 10 weken, heeft de Commissie afgewezen.

| 16. | De Commissie verzoekt om aanvullende kredieten via een voorontwerp van gewijzigde begroting, waarover besloten wordt door beide takken van de begrotingsautoriteit (Raad en Parlement) (1). |
| --- | --- |

16.

De Commissie verzoekt om aanvullende kredieten via een voorontwerp van gewijzigde begroting, waarover besloten wordt door beide takken van de begrotingsautoriteit (Raad en Parlement) (1).

| 24-25. | De eerste vier aanvragen in het kader van de SFEU in 2002 moeten afzonderlijk worden beschouwd en kunnen niet als maatstaf dienen, aangezien zij onder bijzonder ongebruikelijke omstandigheden zijn verwerkt. De Commissie ontving al heel vroeg volledige aanvragen in haar werktalen en zij heeft deze verwerkt terwijl de verordening nog in ontwikkeling was en de interne procedures nog moesten worden vastgesteld. Aangezien de subsidiabiliteitsregels in de verordening werden vastgesteld in de context van deze eerste rampen, vergde de beoordeling bijzonder weinig tijd. Wegens het zeer hoge totaalbedrag van 728 miljoen euro, dat nadien nooit meer is gehaald, kon in de begrotingsprocedure een aparte gewijzigde begroting worden opgenomen. Het feit dat de uitvoeringsovereenkomsten werden ondertekend tijdens een Europese Raad (Kopenhagen) duidt ook op de sterke politieke en op het uitzonderlijke karakter van deze eerste gevallen.
  De huidige SFEU-verordening voorziet niet in een instrument voor snelle respons, maar uitsluitend in een herfinancieringsinstrument voor nooduitgaven die de nationale autoriteiten al hebben gedaan. |
| --- | --- |

24-25.

De eerste vier aanvragen in het kader van de SFEU in 2002 moeten afzonderlijk worden beschouwd en kunnen niet als maatstaf dienen, aangezien zij onder bijzonder ongebruikelijke omstandigheden zijn verwerkt. De Commissie ontving al heel vroeg volledige aanvragen in haar werktalen en zij heeft deze verwerkt terwijl de verordening nog in ontwikkeling was en de interne procedures nog moesten worden vastgesteld. Aangezien de subsidiabiliteitsregels in de verordening werden vastgesteld in de context van deze eerste rampen, vergde de beoordeling bijzonder weinig tijd. Wegens het zeer hoge totaalbedrag van 728 miljoen euro, dat nadien nooit meer is gehaald, kon in de begrotingsprocedure een aparte gewijzigde begroting worden opgenomen. Het feit dat de uitvoeringsovereenkomsten werden ondertekend tijdens een Europese Raad (Kopenhagen) duidt ook op de sterke politieke en op het uitzonderlijke karakter van deze eerste gevallen.

De huidige SFEU-verordening voorziet niet in een instrument voor snelle respons, maar uitsluitend in een herfinancieringsinstrument voor nooduitgaven die de nationale autoriteiten al hebben gedaan.

| 36. | De Commissie meent dat de in de verordening vervatte criteria bijzonder duidelijk zijn toegepast (zie de gedetailleerde opmerkingen bij tekstvak 3). De definitie van regionale ramp in de verordening is echter vrij vaag en het is moeilijk om aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. De lidstaten en de Commissie besteden veel tijd en moeite aan respectievelijk de voorbereiding en de beoordeling van aanvragen betreffende kleinschaliger regionale rampen, die dan uiteindelijk vaak toch worden afgewezen.
  In alle genoemde gevallen waarin de Commissie voorstelde om het SFEU in te zetten, werden de aanvragen door de Raad en het Parlement bekrachtigd.

  Tekstvak 3. De aanvragen betreffende „bosbranden” werden in 2005 onder meer afgewezen omdat de rampen geen groot gedeelte van de bevolking troffen. Een andere reden was het ontbreken van „ernstige en langdurige gevolgen voor de levensomstandigheden en de macro-economische stabiliteit van de regio”.
  De door de Rekenkamer genoemde olieramp met de Prestige is niet vergelijkbaar met enige andere aanvraag die de Commissie ooit heeft verwerkt, aangezien de ramp zich op volle zee voltrok, waardoor het bevolkingscriterium niet in rede kon worden toegepast.
  Zoals de Rekenkamer aangeeft, is activering van het mechanisme voor civiele bescherming geen dwingend voorschrift van de verordening. De vraag of het mechanisme voor civiele bescherming wel of niet werd geactiveerd, was dus in beide gevallen niet relevant voor de besluitvorming. |
| --- | --- |

36.

De Commissie meent dat de in de verordening vervatte criteria bijzonder duidelijk zijn toegepast (zie de gedetailleerde opmerkingen bij tekstvak 3). De definitie van regionale ramp in de verordening is echter vrij vaag en het is moeilijk om aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. De lidstaten en de Commissie besteden veel tijd en moeite aan respectievelijk de voorbereiding en de beoordeling van aanvragen betreffende kleinschaliger regionale rampen, die dan uiteindelijk vaak toch worden afgewezen.

In alle genoemde gevallen waarin de Commissie voorstelde om het SFEU in te zetten, werden de aanvragen door de Raad en het Parlement bekrachtigd.

Tekstvak 3. De aanvragen betreffende „bosbranden” werden in 2005 onder meer afgewezen omdat de rampen geen groot gedeelte van de bevolking troffen. Een andere reden was het ontbreken van „ernstige en langdurige gevolgen voor de levensomstandigheden en de macro-economische stabiliteit van de regio”.

De door de Rekenkamer genoemde olieramp met de Prestige is niet vergelijkbaar met enige andere aanvraag die de Commissie ooit heeft verwerkt, aangezien de ramp zich op volle zee voltrok, waardoor het bevolkingscriterium niet in rede kon worden toegepast.

Zoals de Rekenkamer aangeeft, is activering van het mechanisme voor civiele bescherming geen dwingend voorschrift van de verordening. De vraag of het mechanisme voor civiele bescherming wel of niet werd geactiveerd, was dus in beide gevallen niet relevant voor de besluitvorming.

| 39. | De wijze waarop het steunbedrag wordt berekend, is uitvoerig met de Raad besproken en is door de begunstigde landen nooit bekritiseerd. |
| --- | --- |

39.

De wijze waarop het steunbedrag wordt berekend, is uitvoerig met de Raad besproken en is door de begunstigde landen nooit bekritiseerd.

CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN

| 42. | De zaken die aan de orde zijn gesteld in verband met de snelheid, zijn inherent aan de in de verordening betreffende het Solidariteitsfonds vastgelegde voorwaarden en procedures. Aangezien de ervaring tot dusver uitwijst dat verbetering mogelijk is, en volgens de Commissie zelfs geboden, heeft de Commissie in 2005 een voorstel ingediend voor een herziene verordening met eenvoudiger en duidelijker criteria met het oog op snellere activering. Het voorstel werd bijzonder gunstig ontvangen door het Europees Parlement, maar heeft nog geen vooruitgang geboekt bij de Raad. |
| --- | --- |

42.

De zaken die aan de orde zijn gesteld in verband met de snelheid, zijn inherent aan de in de verordening betreffende het Solidariteitsfonds vastgelegde voorwaarden en procedures. Aangezien de ervaring tot dusver uitwijst dat verbetering mogelijk is, en volgens de Commissie zelfs geboden, heeft de Commissie in 2005 een voorstel ingediend voor een herziene verordening met eenvoudiger en duidelijker criteria met het oog op snellere activering. Het voorstel werd bijzonder gunstig ontvangen door het Europees Parlement, maar heeft nog geen vooruitgang geboekt bij de Raad.

| 44. | De Commissie meent dat de criteria van de verordening bijzonder duidelijk zijn toegepast (zie de gedetailleerde opmerkingen bij tekstvak 3). De definitie van regionale ramp in de verordening is echter vrij vaag en het is moeilijk om aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. De lidstaten en de Commissie besteden veel tijd en moeite aan respectievelijk de voorbereiding en de beoordeling van aanvragen ten behoeve van kleinschaliger regionale rampen, die dan uiteindelijk vaak toch worden afgewezen. Een van de meest ingrijpende wijzigingen in het voorstel voor een nieuwe verordening is daarom om uitsluitend aan de hand van kwantitatieve drempels te bepalen of schade een beroep op steunverlening uit het Fonds wettigt, hetgeen de doorzichtigheid van het Fonds ten goede zou komen. De voorgestelde herziening van de verordening betreffende het Solidariteitsfonds zal het voor de nationale autoriteiten duidelijker maken in welke situaties zij steunverlening uit het Fonds kunnen verwachten om de gevolgen van een ramp op te vangen.
  Vanuit een oogpunt van billijkheid wordt met de welvaart van een land rekening gehouden, hoofdzakelijk in de gehanteerde drempel voor een „grote ramp”. De wijze waarop het steunbedrag wordt berekend is uitvoerig met de Raad besproken en is door de begunstigde landen nooit bekritiseerd. |
| --- | --- |

44.

De Commissie meent dat de criteria van de verordening bijzonder duidelijk zijn toegepast (zie de gedetailleerde opmerkingen bij tekstvak 3). De definitie van regionale ramp in de verordening is echter vrij vaag en het is moeilijk om aan de voorwaarden voor een succesvolle aanvraag te voldoen. De lidstaten en de Commissie besteden veel tijd en moeite aan respectievelijk de voorbereiding en de beoordeling van aanvragen ten behoeve van kleinschaliger regionale rampen, die dan uiteindelijk vaak toch worden afgewezen. Een van de meest ingrijpende wijzigingen in het voorstel voor een nieuwe verordening is daarom om uitsluitend aan de hand van kwantitatieve drempels te bepalen of schade een beroep op steunverlening uit het Fonds wettigt, hetgeen de doorzichtigheid van het Fonds ten goede zou komen. De voorgestelde herziening van de verordening betreffende het Solidariteitsfonds zal het voor de nationale autoriteiten duidelijker maken in welke situaties zij steunverlening uit het Fonds kunnen verwachten om de gevolgen van een ramp op te vangen.

Vanuit een oogpunt van billijkheid wordt met de welvaart van een land rekening gehouden, hoofdzakelijk in de gehanteerde drempel voor een „grote ramp”. De wijze waarop het steunbedrag wordt berekend is uitvoerig met de Raad besproken en is door de begunstigde landen nooit bekritiseerd.

| 46. | De Commissie stemt in met de aanbeveling van de Rekenkamer. Zij wijst er evenwel op dat zij kort na de goedkeuring van de verordening richtsnoeren voor aanvragende landen heeft gepubliceerd en nauwkeurig heeft uitgelegd hoe zij de bepalingen van de verordening toepast. Teneinde de procedure te vereenvoudigen en vertragingen bij het verstrekken van informatie te helpen vermijden, heeft de Commissie voor het indienen van aanvragen een standaardformulier en een gedetailleerd richtsnoer ontwikkeld. Dit is ook beschikbaar op de InfoRegio-website. Veel aanvragen werden echter „ad hoc” ingediend, zonder dat de aanvragende staten vooraf enig contact met de Commissie zochten. |
| --- | --- |

46.

De Commissie stemt in met de aanbeveling van de Rekenkamer. Zij wijst er evenwel op dat zij kort na de goedkeuring van de verordening richtsnoeren voor aanvragende landen heeft gepubliceerd en nauwkeurig heeft uitgelegd hoe zij de bepalingen van de verordening toepast. Teneinde de procedure te vereenvoudigen en vertragingen bij het verstrekken van informatie te helpen vermijden, heeft de Commissie voor het indienen van aanvragen een standaardformulier en een gedetailleerd richtsnoer ontwikkeld. Dit is ook beschikbaar op de InfoRegio-website. Veel aanvragen werden echter „ad hoc” ingediend, zonder dat de aanvragende staten vooraf enig contact met de Commissie zochten.

| 47. | De Commissie stemt in met de aanbeveling van de Rekenkamer om rechtstreeks contact op te nemen met de instantie die verantwoordelijk is voor het opstellen van aanvraag. In het standaardformulier voor aanvragen stelt de Commissie de aanvragende lidstaat voor om de instantie die het verzoek indient te vermelden, alsook een administratief contactpunt. Tot dusver hebben de aanvragende lidstaten er in een aantal gevallen de voorkeur aan gegeven dat de Commissie zich in verbinding stelt met de permanente vertegenwoordiging. De Commissie is van plan om in haar richtsnoeren een waarschuwing op te nemen om aanvragende lidstaten te wijzen op mogelijke oorzaken van vertraging in de procedure en erop te wijzen dat het van belang is dat de aanvraag en enig ander door de Commissie gevraagd document snel worden toegezonden. |
| --- | --- |

47.

De Commissie stemt in met de aanbeveling van de Rekenkamer om rechtstreeks contact op te nemen met de instantie die verantwoordelijk is voor het opstellen van aanvraag. In het standaardformulier voor aanvragen stelt de Commissie de aanvragende lidstaat voor om de instantie die het verzoek indient te vermelden, alsook een administratief contactpunt. Tot dusver hebben de aanvragende lidstaten er in een aantal gevallen de voorkeur aan gegeven dat de Commissie zich in verbinding stelt met de permanente vertegenwoordiging. De Commissie is van plan om in haar richtsnoeren een waarschuwing op te nemen om aanvragende lidstaten te wijzen op mogelijke oorzaken van vertraging in de procedure en erop te wijzen dat het van belang is dat de aanvraag en enig ander door de Commissie gevraagd document snel worden toegezonden.

---

(1)  Punt 26 van het Interinstitutioneel Akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie betreffende de begrotingsdiscipline en een goed financieel beheer.

---