# Iris Oifigiúil C 194/12 B

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 194 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 6512 Bealtaine 2022 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 194

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

6512 Bealtaine 2022

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | I   Rúin, moltaí agus tuairimí |
| | TUAIRIMÍ |
| | Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa |
| | 566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022 |
| 2022/C 194/01 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir leis an intleacht shaorga a fhorbairt i micrifhiontair agus i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide Eorpacha (tuairim féintionscnaimh) | 1 |
| 2022/C 194/02 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Straitéis le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna — Cur le seachadadh éifeachtach agus tapa (tuairim féintionscnaimh) | 7 |
| 2022/C 194/03 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le EURES — comhtháthú níos fearr ar na margaí saothair (tuairim féintionscnaimh) | 14 |
| 2022/C 194/04 | Tuairim Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le treo samhail chúraim nua do dhaoine scothaosta: ag foghlaim ó phaindéim COVID-19 (tuairim féintionscnaimh) | 19 |
| 2022/C 194/05 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le An smacht reachta agus an ciste téarnaimh (tuairim féintionscnaimh) | 27 |
| 2022/C 194/06 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Conas a chuirfidh na héiceachórais thionsclaíocha shainaitheanta le huathriail straitéiseach an Aontais Eorpaigh agus le dea-bhail mhuintir na hEorpa? (tústuairim) | 34 |
| 2022/C 194/07 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIonstraimí airgeadais nuálacha i gcomhthéacs fhorbairt na bhfiontar a bhfuil tionchar sóisialta acu (tuairim thaiscéalaíoch) | 39 |
| 2022/C 194/08 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Na réigiúin is forimeallaí (RFanna) agus na buntáistí don Aontas Eorpach a ghabhann leo (tústuairim) | 44 |
| 2022/C 194/09 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIdirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair (tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince) | 50 |
| 2022/C 194/10 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Slándáil an tsoláthair bia agus córais bhia inbhuanaithe (tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince) | 72 |

Clár

Leathanach

I   Rúin, moltaí agus tuairimí

TUAIRIMÍ

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022

2022/C 194/01

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir leis an intleacht shaorga a fhorbairt i micrifhiontair agus i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide Eorpacha (tuairim féintionscnaimh)

1

2022/C 194/02

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Straitéis le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna — Cur le seachadadh éifeachtach agus tapa (tuairim féintionscnaimh)

7

2022/C 194/03

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le EURES — comhtháthú níos fearr ar na margaí saothair (tuairim féintionscnaimh)

14

2022/C 194/04

Tuairim Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le treo samhail chúraim nua do dhaoine scothaosta: ag foghlaim ó phaindéim COVID-19 (tuairim féintionscnaimh)

19

2022/C 194/05

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le An smacht reachta agus an ciste téarnaimh (tuairim féintionscnaimh)

27

2022/C 194/06

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Conas a chuirfidh na héiceachórais thionsclaíocha shainaitheanta le huathriail straitéiseach an Aontais Eorpaigh agus le dea-bhail mhuintir na hEorpa? (tústuairim)

34

2022/C 194/07

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIonstraimí airgeadais nuálacha i gcomhthéacs fhorbairt na bhfiontar a bhfuil tionchar sóisialta acu (tuairim thaiscéalaíoch)

39

2022/C 194/08

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Na réigiúin is forimeallaí (RFanna) agus na buntáistí don Aontas Eorpach a ghabhann leo (tústuairim)

44

2022/C 194/09

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIdirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair (tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince)

50

2022/C 194/10

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Slándáil an tsoláthair bia agus córais bhia inbhuanaithe (tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince)

72

---

| | III   Gníomhartha ullmhúcháin |
| --- | --- |
| | XXX à définir XXX |
| | 566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022 |
| 2022/C 194/11 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/631 a mhéid a bhaineann leis na caighdeáin feidhmíochta maidir le hastaíochtaí CO2 a láidriú do ghluaisteáin nua paisinéirí agus d’fheithiclí nua tráchtála éadroma i gcomhréir le huaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais [COM(2021) 556 final – 2021/0197(COD)] | 81 |
| 2022/C 194/12 | Tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár Beartais 2030 Conair i dtreo na Deacáide Digití[COM(2021) 574 final – 2021/0293 (COD)] | 87 |
| 2022/C 194/13 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena ndéantar athstruchtúrú ar chreat an Aontais le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas [COM(2021) 563 final – 2021/0213 (CNS)] | 92 |
| 2022/C 194/14 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (COM(2021) 742 final) (níl leagan Gaeilge ann) | 97 |
| 2022/C 194/15 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — NAIADES III: Boosting future-proof European inland waterway transport [Borradh a chur faoin iompar ar uiscebhealaí intíre san Eoraip a sheasfaidh an aimsir] (COM(2021) 324 final) (níl leagan Gaeilge ann) | 102 |
| 2022/C 194/16 | Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2020/1429 a mhéid a bhaineann le fad na tréimhse tagartha chun bearta sealadacha a chur i bhfeidhm maidir le muirir a thobhach i leith úsáid bonneagair iarnróid (COM(2021) 832 final — 2021/0437 (COD)) | 107 |

III   Gníomhartha ullmhúcháin

XXX à définir XXX

566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022

2022/C 194/11

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/631 a mhéid a bhaineann leis na caighdeáin feidhmíochta maidir le hastaíochtaí CO2 a láidriú do ghluaisteáin nua paisinéirí agus d’fheithiclí nua tráchtála éadroma i gcomhréir le huaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais [COM(2021) 556 final – 2021/0197(COD)]

2

[COM(2021) 556 final – 2021/0197(COD)]

81

2022/C 194/12

Tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár Beartais 2030 Conair i dtreo na Deacáide Digití[COM(2021) 574 final – 2021/0293 (COD)]

[COM(2021) 574 final – 2021/0293 (COD)]

87

2022/C 194/13

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena ndéantar athstruchtúrú ar chreat an Aontais le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas [COM(2021) 563 final – 2021/0213 (CNS)]

[COM(2021) 563 final – 2021/0213 (CNS)]

92

2022/C 194/14

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (COM(2021) 742 final) (níl leagan Gaeilge ann)

(COM(2021) 742 final) (níl leagan Gaeilge ann)

97

2022/C 194/15

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — NAIADES III: Boosting future-proof European inland waterway transport [Borradh a chur faoin iompar ar uiscebhealaí intíre san Eoraip a sheasfaidh an aimsir] (COM(2021) 324 final) (níl leagan Gaeilge ann)

Boosting future-proof European inland waterway transport

(COM(2021) 324 final) (níl leagan Gaeilge ann)

102

2022/C 194/16

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2020/1429 a mhéid a bhaineann le fad na tréimhse tagartha chun bearta sealadacha a chur i bhfeidhm maidir le muirir a thobhach i leith úsáid bonneagair iarnróid (COM(2021) 832 final — 2021/0437 (COD))

(COM(2021) 832 final — 2021/0437 (COD))

107

---

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

I Rúin, moltaí agus tuairimí

TUAIRIMÍ

Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/1 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/1

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir leis an intleacht shaorga a fhorbairt i micrifhiontair agus i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide Eorpacha

(tuairim féintionscnaimh)

(2022/C 194/01)

| Rapóirtéir: | Marie-Françoise GONDARD-ARGENTI |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Marie-Françoise GONDARD-ARGENTI

| Cinneadh ón Tionól Iomlánach | 25.3.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta |
| | Tuairim féintionscnaimh |
| Rannóg atá freagrach | An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 238/0/3 |

Cinneadh ón Tionól Iomlánach

25.3.2021

Bunús dlí

Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta

Tuairim féintionscnaimh

Rannóg atá freagrach

An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas

Dáta a glactha sa rannóg

13.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

238/0/3

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Tugann Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) le fios go bhfuil úsáid na hintleachta saorga ag micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (MFBManna) ag brath ar a iontaofa, a chuimsithí agus a inbhuanaithe atá sí agus más cuid í de chreat eacnamaíoch agus shóisialta atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, a chuireann le forbairt gnó, le hinfhostaitheacht agus le caighdeán saoil agus sláinte níos fearr d’oibrithe agus do shaoránaigh uile na hEorpa. Ach meas a léiriú ar na cearta bunúsacha agus sóisialta agus ceanglais trédhearcachta a fheabhsú, cuirfear le húsáid na hintleachta saorga agus cothófar muinín inti i measc na saoránach agus na MFBManna. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Meabhraíonn CESE gur daoine féinfhostaithe, micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide i ngach earnáil iad 99 % de chuideachtaí an Aontais; cuireann siad dhá thrian de na poist san earnáil phríobháideach ar fáil agus is iadsan faoi deara breis agus leath den bhreisluach a chruthaíonn cuideachtaí an Aontais. D’ainneoin iad a bheith neamhchosanta ar iomaíocht atá athraithe ó bhonn de bharr dhigiteáil an gheilleagair, tá ról nach beag acu siúd maidir le haghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le haistriú digiteach agus éiceolaíoch an Aontais. Ní mór, dá bhrí sin, rochtain chomhionann a bheith acu ar an intleacht shaorga. Murach sin, caillfidh an Eoraip na hacmhainní eacnamaíocha, sóisialta agus daonna is luachmhaire atá aici. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Cuireann CESE in iúl sa tuairim uaidh maidir leis an athbhreithniú ar an bplean comhordaithe (1) go bhfuil ríthábhacht le glacadh forleathan na hintleachta saorga ag MFBManna má tá earnáil tionsclaíochta na hEorpa chun breith suas ar earnálacha eile. In ainneoin a sholúbtha atá siad, tá dúshláin shuntasacha inmheánacha agus sheachtracha le sárú ag MFBManna sa chlaochlú digiteach, mar atá, costais, easpa bonneagar leathanbhanda i gcríocha áirithe, rochtain ar mhaoiniú, ar acmhainní daonna, ar fhaisnéis, ar oiliúint, etc. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Tá CESE á iarraidh uirlisí simplí agus maoiniú inrochtana a thabhairt do MFBManna chun cuidiú leo an teicneolaíocht chostasach sin a ghlacadh chucu féin, teicneolaíocht atá ríthábhachtach chun a n-iomaíochas a choinneáil nó a neartú, fiú. Is tosaíocht í an rochtain ar shonraí leordhóthanacha ardcháilíochta, mar aon le trialacha ar mhórscála. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Measann CESE go bhfuil gá le toil láidir pholaitiúil ar gach uile leibhéal, le dlúthchomhar le geallsealbhóirí uile na sochaí sibhialta eagraithe agus le hidirphlé sóisialta ardcháilíochta sna Ballstáit má táthar chun tacú go héifeachtach le MFBManna agus an intleacht shaorga á húsáid acu. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | I ngeall ar a éagsúla atá MFBManna sna hearnálacha éagsúla, tá gá le tacaíocht iomchuí spriocdhírithe don intleacht shaorga, maille le reachtaíocht chliste agus chuimsitheach, nithe atá ríthábhachtach chun deimhneacht dhlíthiúil agus muinín a áirithiú. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Molann CESE uirlis oideachais a scaipeadh go tapa ar na geallsealbhóirí go léir agus ar fhiontraithe go háirithe. Is é sin “bosca uirlisí” a áirítear sa staidéar a d’fhoilsigh CESE ar an ábhar sin (2) agus lena ndéantar cur síos ar na céimeanna éagsúla in úsáid na hintleachta saorga ag MFBManna. A bhuí leis na hacmhainní sin, is féidir deireadh a chur le hábhair imní i leith na teicneolaíochta sin agus an chaoi a mbreathnaítear uirthi a athrú ó bhonn. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Barúlacha ginearálta

| 2.1. | Déantar anailís sa staidéar Borradh a chur faoin úsáid a bhaintear as an intleacht shaorga i micrifhiontair, fiontair bheaga agus mheánmhéide na hEorpa a d’fhoilsigh CESE ar chúig earnáil (talmhaíocht, tógáil, cúram sláinte, seirbhísí dlí agus cuntasaíocht) i gcúig Bhallstát (an Iodáil, an Fhrainc, Éire, an Rómáin, an tSualainn). Tá sé d’acmhainn ag lucht déanta beartas agus ag MFBManna na moltaí ón “bosca uirlisí” a chur i ngníomh. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | I dTuarascáil 2021 maidir le FBManna a d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach i mí Iúil (3), léirítear an dul chun cinn iarbhír atá déanta maidir le digiteáil na MFBManna sna 27 mBallstát ar bhonn dhá shuirbhé a rinneadh le linn na chéad chéime den phaindéim agus sa ráithe dheireanach de 2020. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Is cnámh droma gheilleagar an Aontais iad na 25 mhilliún MFBM Eorpacha. Cuireann siad tuairim is 100 milliún post ar fáil agus gineann siad beagnach 57 % de OTI na hEorpa. Tá ról lárnach acu maidir le luach a chruthú i ngach aon earnáil (ón gcéardaíocht traidisiúnta neamhspleách go dtí an geilleagar sóisialta, i.e. 2,8 milliún gnólacht, gnólachtaí nuathionscanta ardteicneolaíochta, etc.) agus tá tacaíocht shaincheaptha spriocdhírithe, reachtaíocht chliste agus chuimsitheach, lena n-áirithítear deimhneacht dhlíthiúil, muinín agus cáilíocht saoil d’oibrithe de dhíth orthu. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Tá súil ag CESE go leanfar de na bearta arna nglacadh ag an gCoimisiún agus na Ballstáit a chur chun feidhme go praiticiúil ar an leibhéal áitiúil. Leis an mbosca uirlisí thuasluaite, ba cheart go spreagfaí na húdaráis phoiblí chun triail a bhaint as tionscnaimh shaincheaptha i gcomhpháirt leis an tsochaí shibhialta agus na gnólachtaí lena mbaineann. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Is minic nach mbíonn rochtain ag MFBManna ar an intleacht shaorga, rud a ráthaíonn claochlú earnáil na tionsclaíochta. In ainneoin a sholúbtha atá siad, tá dúshláin shuntasacha le sárú acu, idir dhúshláin inmheánacha (acmhainní daonna, costais, rochtain ar shonraí ardcháilíochta) agus dúshláin sheachtracha (rochtain ar bhonneagar leathanbhanda, ar mhaoiniú, ar fhaisnéis, ar oiliúint, etc.). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Tá ríthábhacht le glacadh forleathan na hintleachta saorga ag MFBManna má tá earnáil tionsclaíochta na hEorpa chun breith suas ar earnálacha eile (4), óir ní mór aird faoi leith a thabhairt ar na grúpaí is leochailí (féinfhostaithe, micrifhiontair, gnólachtaí teaghlaigh nó gnólachtaí atá i bhfad ó ionaid uirbeacha, agus fiontair an gheilleagair shóisialta) d’fhonn aon chineál idirdhealaithe a sheachaint, rud a mbeadh tionchar tromchúiseach eacnamaíoch agus sóisialta aige ar an Aontas Eorpach ina iomláine. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Is den phráinn cur leis an muinín chun na MFBManna a áireamh i straitéis barr feabhais agus ceannaireachta an Aontais Eorpaigh. Chuige sin, ní mór do na gníomhaithe institiúideacha uile, ón gCoimisiún Eorpach go dtí na rialtais náisiúnta agus struchtúir réigiúnacha agus áitiúla, a bheith rannpháirteach d’fhonn uirlisí agus tacaíocht spriocdhírithe a chur ar fáil de réir méide agus chun tacaíocht agus ráthaíochtaí infheistíochta a áirithiú. Is den riachtanas an deighilt dhigiteach a dhúnadh agus líonraí a chomhtháthú chun an bhearna idir MFBManna agus corparáidí móra ó thaobh na hintleachta saorga de a dhúnadh. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Tá an rath bunaithe ar thoil láidir pholaitiúil chun oibriú i ndlúthchomhar ar gach leibhéal leis an tsochaí shibhialta eagraithe, leis na comhpháirtithe sóisialta, le comhlachais, le comhlachais tráchtála, le heagraíochtaí gairmiúla, grúpalácha, etc. Oibríonn na gníomhaithe seo ar an leibhéal áitiúil agus aithníonn fostóirí agus fostaithe MFBManna araon iad. Is iadsan is fearr oibrithe agus fostóirí a chur ar an eolas faoi na rioscaí agus na dúshláin ina gcuid earnála. Tá na scileanna uile acu chun cinntí beartais a spreagadh ar gach leibhéal a fhreastalóidh ar riachtanais MFBManna ó thaobh na hintleachta saorga de. Creideann CESE go mbeadh sé chun leas na mBallstát idirphlé sóisialta agus cómhargáil ar ardcháilíocht a chur chun cinn d’fhonn a áirithiú go mbeidh an tionchar is mó is féidir ag beartais atá dírithe ar MFBManna. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Ní bréag a rá gur den tábhacht é go mbeidh cláir Eorpacha, amhail an clár don Eoraip Dhigiteach agus an clár Fís Eorpach, dírithe ar MFBManna (5). Ní mór na huirlisí uile a chur in úsáid ar dhóigh shothuigthe. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Tá cáilíocht agus cosaint sonraí, mar aon le slándáil agus trédhearcacht sonraí, á gcur i mbaol i bhfianaise a chasta atá algartaim, murab ionann is riamh, agus tá imní mhór eiticiúil ann faoi idirdhealú, éagothromaíochtaí sóisialta níos mó, neamhspleáchas cinntí daonna, etc. dá bharr. Tugtar orainn go léir, MFBManna san áireamh, a bheith síorairdeallach de dheasca na ndúshlán sin. Ní tráth faillí é seo: ní mór an intleacht shaorga a chur in úsáid sna fiontair sin. |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | Tacaíonn torthaí an staidéir thuasluaite le roinnt mhaith de na moltaí atá déanta ag CESE ar an ábhar seo:






  — | tá glacadh na hintleachta saorga ag MFBManna ag brath go príomha ar cé acu an bhfuil an-scil ag bainisteoirí agus fostaithe san intleacht shaorga nó nach bhfuil, lena n-áirítear i ndáil le rioscaí, sula gcuirfear an teicneolaíocht seo in úsáid; |
| --- | --- | --- |

2.11.

—

tá glacadh na hintleachta saorga ag MFBManna ag brath go príomha ar cé acu an bhfuil an-scil ag bainisteoirí agus fostaithe san intleacht shaorga nó nach bhfuil, lena n-áirítear i ndáil le rioscaí, sula gcuirfear an teicneolaíocht seo in úsáid;

| — | is trí mhaoiniú iomchuí, agus sin amháin, a dhéanfar cúiteamh ar mhíbhuntáistí ó thaobh méide agus aibíochta de, nithe a chuireann bac, de facto, ar úsáid na hintleachta saorga in MFBManna. I ndáil leis an méid sin, is díol sásaimh do CESE gur fhógair an Coimisiún go gcuirfí EUR 1,98 billiún ar fáil don Chlár don Eoraip Dhigiteach (6). Leis na moil nuálaíochta, tugtar an rochtain is fearr ar na hacmhainní digiteacha is déanaí agus ar oiliúint do na geallsealbhóirí; |
| --- | --- |

—

is trí mhaoiniú iomchuí, agus sin amháin, a dhéanfar cúiteamh ar mhíbhuntáistí ó thaobh méide agus aibíochta de, nithe a chuireann bac, de facto, ar úsáid na hintleachta saorga in MFBManna. I ndáil leis an méid sin, is díol sásaimh do CESE gur fhógair an Coimisiún go gcuirfí EUR 1,98 billiún ar fáil don Chlár don Eoraip Dhigiteach (6). Leis na moil nuálaíochta, tugtar an rochtain is fearr ar na hacmhainní digiteacha is déanaí agus ar oiliúint do na geallsealbhóirí;

| — | teastaíonn bunachair shonraí sheachtracha ardcháilíochta ó MFBManna. Tá béim leagtha ag CESE cheana ar a thábhachtaí atá sé a áirithiú go mbeidh rochtain ag cách ar mhórshonraí na hearnála poiblí. Is gá freisin comhéadain láidre feidhmchláir a chur ar bun, nó ardáin Eorpacha le haghaidh comhroinnt shlán sonraí, fiú (7), amhail an tionscadal Gaia-X. Mhol sé freisin cur chuige cómhalartach a ghlacadh maidir le bainistíocht agus malartú sonraí agus chuir sé i bhfáth go bhfuil sé tábhachtach sonraí a chur ar fáil chun críoch altrúchais (8); |
| --- | --- |

—

teastaíonn bunachair shonraí sheachtracha ardcháilíochta ó MFBManna. Tá béim leagtha ag CESE cheana ar a thábhachtaí atá sé a áirithiú go mbeidh rochtain ag cách ar mhórshonraí na hearnála poiblí. Is gá freisin comhéadain láidre feidhmchláir a chur ar bun, nó ardáin Eorpacha le haghaidh comhroinnt shlán sonraí, fiú (7), amhail an tionscadal Gaia-X. Mhol sé freisin cur chuige cómhalartach a ghlacadh maidir le bainistíocht agus malartú sonraí agus chuir sé i bhfáth go bhfuil sé tábhachtach sonraí a chur ar fáil chun críoch altrúchais (8);

| — | má tá MFBManna chun teicneolaíochtaí intleachta saorga, rochtain ar shonraí, caighdeánú agus rochtain ar mhaoiniú a chur ar fáil, tá gá le rialacha soiléire aonchineálacha fud fad mhargadh na hEorpa lena gcruthófar na dálaí le haghaidh iomaíocht shláintiúil, rud a ghineann fás agus poist. Ar a mhuin sin, ní mór dóibh a bheith rannpháirteach sna céimeanna is luaithe is féidir den phróiseas ceaptha caighdeán agus rialachán ar an leibhéal Eorpach. A bhuí le réitigh shoiléire thrédhearcacha ar shaincheisteanna eiticiúla agus cuntasachta, cothófar muinín i measc na saoránach agus na dtomhaltóirí, rud a spreagfaidh MFBManna chun teicneolaíochtaí intleachta saorga a ghlacadh. |
| --- | --- |

—

má tá MFBManna chun teicneolaíochtaí intleachta saorga, rochtain ar shonraí, caighdeánú agus rochtain ar mhaoiniú a chur ar fáil, tá gá le rialacha soiléire aonchineálacha fud fad mhargadh na hEorpa lena gcruthófar na dálaí le haghaidh iomaíocht shláintiúil, rud a ghineann fás agus poist. Ar a mhuin sin, ní mór dóibh a bheith rannpháirteach sna céimeanna is luaithe is féidir den phróiseas ceaptha caighdeán agus rialachán ar an leibhéal Eorpach. A bhuí le réitigh shoiléire thrédhearcacha ar shaincheisteanna eiticiúla agus cuntasachta, cothófar muinín i measc na saoránach agus na dtomhaltóirí, rud a spreagfaidh MFBManna chun teicneolaíochtaí intleachta saorga a ghlacadh.

| 2.12. | Tacaíonn CESE leis na moltaí a rinneadh sa staidéar thuasluaite agus cuireann sé i bhfáth go bhfuil gá le toil pholaitiúil thar a bheith gníomhach agus seasmhach:






  — | scileanna intleachta saorga a chur chun cinn i measc na saoránach tríd an oideachas agus an oiliúint i dtreo gur féidir le grúpaí uile na sochaí sibhialta, lena n-áirítear MFBManna, leas a bhaint as an teicneolaíocht nua seo gan dua agus í a úsáid ar dhóigh inniúil fhreagrach. Is den ríthábhacht an oiliúint acadúil a chomhlánú le sásraí praiticiúla agus oiliúint leanúnach atá oiriúnach agus inacmhainne a chur ar fáil d’oibrithe féinfhostaithe, do bhainisteoirí MFBManna agus dá bhfostaithe (9). I dtaca le bainisteoirí, ba cheart rochtain ar shaineolas seachtrach a éascú dóibh trí chomhpháirtíochtaí gnólacht le gnólacht (B2B), trí intleacht shaorga a bhfuil rochtain ag cách uirthi agus tríd an intleacht shaorga a chur ar fáil mar sheirbhís; |
| --- | --- | --- |

2.12.

—

scileanna intleachta saorga a chur chun cinn i measc na saoránach tríd an oideachas agus an oiliúint i dtreo gur féidir le grúpaí uile na sochaí sibhialta, lena n-áirítear MFBManna, leas a bhaint as an teicneolaíocht nua seo gan dua agus í a úsáid ar dhóigh inniúil fhreagrach. Is den ríthábhacht an oiliúint acadúil a chomhlánú le sásraí praiticiúla agus oiliúint leanúnach atá oiriúnach agus inacmhainne a chur ar fáil d’oibrithe féinfhostaithe, do bhainisteoirí MFBManna agus dá bhfostaithe (9). I dtaca le bainisteoirí, ba cheart rochtain ar shaineolas seachtrach a éascú dóibh trí chomhpháirtíochtaí gnólacht le gnólacht (B2B), trí intleacht shaorga a bhfuil rochtain ag cách uirthi agus tríd an intleacht shaorga a chur ar fáil mar sheirbhís;

| — | féachaint chuige go mbeidh rochtain éasca ag MFBManna ar mhaoiniú poiblí agus príobháideach araon agus go gcuirfear sineirgí idir cistí AE ar bun dóibh; |
| --- | --- |

—

féachaint chuige go mbeidh rochtain éasca ag MFBManna ar mhaoiniú poiblí agus príobháideach araon agus go gcuirfear sineirgí idir cistí AE ar bun dóibh;

| — | an bonneagar agus na naisc is gá a áirithiú i ngach limistéar, lena n-áirítear limistéir thuaithe, d’fhonn deighilt dhigiteach a sheachaint agus rochtain ar shonraí ábhartha agus idir-inoibritheacha a chur ar fáil, sonraí a úsáidtear in earnáil na talmhaíochta go háirithe; |
| --- | --- |

—

an bonneagar agus na naisc is gá a áirithiú i ngach limistéar, lena n-áirítear limistéir thuaithe, d’fhonn deighilt dhigiteach a sheachaint agus rochtain ar shonraí ábhartha agus idir-inoibritheacha a chur ar fáil, sonraí a úsáidtear in earnáil na talmhaíochta go háirithe;

| — | comhordú rianúil a áirithiú idir na gníomhaithe agus na leibhéil uile; |
| --- | --- |

—

comhordú rianúil a áirithiú idir na gníomhaithe agus na leibhéil uile;

| — | feasacht ghinearálta a chur chun cinn faoi dhúshláin chibearshlándála (10), faoin damáiste eacnamaíoch agus sochaíoch a eascraíonn as sonraí claonta agus faoi rioscaí eile a d’fhéadfadh teacht chun cinn. Is den riachtanas an éagsúlacht dhaonna a chur san áireamh agus uirlisí intleachta saorga á gceapadh chun cáilíocht sonraí a fheabhsú; |
| --- | --- |

—

feasacht ghinearálta a chur chun cinn faoi dhúshláin chibearshlándála (10), faoin damáiste eacnamaíoch agus sochaíoch a eascraíonn as sonraí claonta agus faoi rioscaí eile a d’fhéadfadh teacht chun cinn. Is den riachtanas an éagsúlacht dhaonna a chur san áireamh agus uirlisí intleachta saorga á gceapadh chun cáilíocht sonraí a fheabhsú;

| — | dea-chleachtais agus scéalta ratha a scaipeadh go forleathan ar an leibhéal áitiúil, mar aon le comhroinnt aiseolais a éascú chun tús a chur le glacadh forleathan na hintleachta saorga in MFBManna. |
| --- | --- |

—

dea-chleachtais agus scéalta ratha a scaipeadh go forleathan ar an leibhéal áitiúil, mar aon le comhroinnt aiseolais a éascú chun tús a chur le glacadh forleathan na hintleachta saorga in MFBManna.

| 2.13. | Ba mhian le CESE aird na n-institiúidí Eorpacha a tharraingt ar na tosaíochtaí gníomhaíochta seo a leanas a bhaineann leis an intleacht shaorga:






  — | tosú go mall ar mhaithe le beartais iomchuí agus chomhréireacha a spreagadh, fiú má fhágann sé sin gur gá iad a chur in oiriúint do chuideachtaí móra ag céim níos déanaí; |
| --- | --- | --- |

2.13.

—

tosú go mall ar mhaithe le beartais iomchuí agus chomhréireacha a spreagadh, fiú má fhágann sé sin gur gá iad a chur in oiriúint do chuideachtaí móra ag céim níos déanaí;

| — | deimhneacht dhlíthiúil agus tuiscint mhaith ar na rialacha a chur chun cinn d’fhonn úsáid na hintleachta saorga i ngnólachtaí a éascú agus chun tacú lena gcuid infheistíochtaí chun an nuálaíocht agus an intleacht shaorga a fhorbairt; |
| --- | --- |

—

deimhneacht dhlíthiúil agus tuiscint mhaith ar na rialacha a chur chun cinn d’fhonn úsáid na hintleachta saorga i ngnólachtaí a éascú agus chun tacú lena gcuid infheistíochtaí chun an nuálaíocht agus an intleacht shaorga a fhorbairt;

| — | tuiscint an uile dhuine ar an intleacht shaorga a éascú trí chomhordú níos fearr agus trí shineirgí níos mó idir ionstraimí beartais agus tionscnaimh, trí bhíthin ardán tiomnaithe do MFBManna; |
| --- | --- |

—

tuiscint an uile dhuine ar an intleacht shaorga a éascú trí chomhordú níos fearr agus trí shineirgí níos mó idir ionstraimí beartais agus tionscnaimh, trí bhíthin ardán tiomnaithe do MFBManna;

| — | trialacha luatha ar mhórscála a chur chun cinn trí rannpháirtíocht oibríochtúil, i measc nithe eile. Athdhearbhaíonn CESE a thábhachtaí atá suíomhanna tástála rialála agus boscaí gainimh rialála chun smaointe nua a thriail agus a thástáil (11) agus an gá atá le meastóireacht a dhéanamh ar na huirlisí sin d’fhonn iad a oiriúnú ar an mbealach is fearr is féidir (12). Ba cheart go n-oibreodh na moil nuálaíochta digití, an Líonra Fiontar Eorpach (EEN) agus ardáin ar éileamh i ndlúthchomhar chun tacú le hiarrachtaí cur chun feidhme FBManna; |
| --- | --- |

—

trialacha luatha ar mhórscála a chur chun cinn trí rannpháirtíocht oibríochtúil, i measc nithe eile. Athdhearbhaíonn CESE a thábhachtaí atá suíomhanna tástála rialála agus boscaí gainimh rialála chun smaointe nua a thriail agus a thástáil (11) agus an gá atá le meastóireacht a dhéanamh ar na huirlisí sin d’fhonn iad a oiriúnú ar an mbealach is fearr is féidir (12). Ba cheart go n-oibreodh na moil nuálaíochta digití, an Líonra Fiontar Eorpach (EEN) agus ardáin ar éileamh i ndlúthchomhar chun tacú le hiarrachtaí cur chun feidhme FBManna;

| — | cur chuige uile-Eorpach a chur chun cinn tríd an Margadh Aonair Eorpach a thabhairt chun críche agus beartais a chur in oiriúint do riachtanais na mBallstát, ó chéim forbartha na hintleachta saorga go dtí a glacadh; |
| --- | --- |

—

cur chuige uile-Eorpach a chur chun cinn tríd an Margadh Aonair Eorpach a thabhairt chun críche agus beartais a chur in oiriúint do riachtanais na mBallstát, ó chéim forbartha na hintleachta saorga go dtí a glacadh;

| — | rochtain ar shonraí oscailte a cheadú agus, san am céanna, cosaint sonraí agus úinéireacht sonraí á n-urramú agus sreabha sonraí á méadú chun córais atá bunaithe ar an intleacht shaorga a chur ar fáil; |
| --- | --- |

—

rochtain ar shonraí oscailte a cheadú agus, san am céanna, cosaint sonraí agus úinéireacht sonraí á n-urramú agus sreabha sonraí á méadú chun córais atá bunaithe ar an intleacht shaorga a chur ar fáil;

| — | margadh aonair Eorpach atá trédhearcach a ráthú chun rioscaí a laghdú agus chun cur le hinaistritheacht réitigh intleachta saorga chuig MFBManna. Réamhriachtanas is ea idir-inoibritheacht na mbonneagar digiteach riachtanach chuige sin. |
| --- | --- |

—

margadh aonair Eorpach atá trédhearcach a ráthú chun rioscaí a laghdú agus chun cur le hinaistritheacht réitigh intleachta saorga chuig MFBManna. Réamhriachtanas is ea idir-inoibritheacht na mbonneagar digiteach riachtanach chuige sin.

3.   Barúlacha sonracha (13)

3.1.   Talmhaíocht

| 3.1.1. | Tá roinnt dúshlán roimh earnáil na talmhaíochta, earnáil ina bhfuil líon mór MFBManna teaghlaigh (96 % d’fheirmeacha in 2016), mar atá, déimeagrafaíocht, aeráid, tarraingteacht agus iomaíochas. |
| --- | --- |

3.1.1.

| 3.1.2. | I bhfianaise na mbuntáistí cruthaithe a bhaineann leis an intleacht shaorga agus leis an róbataic san earnáil seo, bheadh sé inmhianaithe tacaíocht leanúnach a thabhairt d’fheirmeoirí agus dá bhfostaithe chun cuidiú leo dul in oiriúint do na hathruithe sin, cláir oiliúna iomchuí a fhorbairt ina leith, maille le hoideolaíocht i ndáil le comhroinnt sonraí agus comhiomlánú sonraí (14), agus féachaint ar bhealaí nua chun costais amhail réitigh chomhoibritheacha a roinnt san am céanna. |
| --- | --- |

3.1.2.

3.2.   Tógáil

| 3.2.1. | D’fhéadfadh sé a bheith chun tairbhe na hearnála dlúthshaothair seo dá ndéanfaí í a dhigiteáil a thuilleadh. Tá ar a laghad teicneolaíocht intleachta saorga amháin in úsáid in 36 % de na cuideachtaí san earnáil i gcomórtas leis an meán ar fud na n-earnálacha uile (42 %). |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Éilítear le Samhaltú Faisnéise Foirgneamh (BIM), rud atá níos tábhachtaí ná riamh don earnáil agus a bhí in úsáid in 29 % d’fhiontair in 2016, infheistíocht ollmhór in oiliúint agus rochtain oscailte neamh-idirdhealaitheach ar bhogearraí pleanála leictreonaí trí chomhéadain oscailte chaighdeánaithe (“open BIM”) chun a áirithiú nach gcuirfí rochtain MFBManna ar an margadh i mbaol. |
| --- | --- |

3.2.2.

| 3.2.3. | I bhfianaise shaintréithe na hearnála sin agus an acmhainneacht atá inti, d’fhéadfadh sí a bheith ina heiseamláir d’Eoraip ghlas agus dhigitithe dá n-áiritheofaí na réamhriachtanais chun rochtain ar an margadh a fháil ó thaobh teicneolaíochta agus dlí soláthair phoiblí de. |
| --- | --- |

3.2.3.

3.3.   Sláinte

| 3.3.1. | In earnáil na sláinte, níos mó ná earnálacha eile, ní mór do nuálaíochtaí freastal ar riachtanais eiticiúla agus sábháilteachta, ó chéim an deartha go dtí an úsáid. Chun earnáil intleachta saorga a fhorbairt i réimse na sláinte, tá gá le rochtain ar shonraí leordhóthanacha ardcháilíochta. Bheadh trialacha críochacha, dála “boscaí gainnimh”, ina gcuidiú ag MFBManna i ndáil leis sin. |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Tá MFBManna gníomhach i réimse an trealaimh leighis (95 % den 32 000 cuideachta san earnáil seo) agus na seirbhísí go háirithe agus tá siad ar thús cadhnaíochta ó thaobh na nuálaíochta agus na táirgiúlachta de (tá teicneolaíocht intleachta saorga in úsáid ag 47 % de na cuideachta san earnáil cheana féin). |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | Bíodh sin mar atá, bíonn costas ard le híoc ag MFBManna ar T&F agus bíonn orthu dul i ngleic le timthriallta nuálaíochta fada, nósanna imeachta casta um údarú margaíochta agus creat ceangailteach RGCS. |
| --- | --- |

3.3.3.

| 3.3.4. | Ach limistéar Eorpach sonraí sláinte iontaofa a chruthú, chomh maith le fostaithe “hibrideacha” a bhfuil scileanna agus teicnící digiteacha acu a earcú, chothófaí réitigh nuálacha, lena n-áirítear i micrifhiontair agus i bhfiontair bheaga agus mheánmhéide, agus ghinfí coigilteas do chórais chúraim níos inbhuanaithe agus níos athléimní (15). |
| --- | --- |

3.3.4.

3.4.   Gairmeacha liobrálacha (16)

| 3.4.1. | I bhfianaise a íogaire atá na sonraí a bhíonn i seilbh gairmithe liobrálacha, is ábhair thromchúiseacha iad príobháideachas, rúndacht, trédhearcacht agus neamh-idirdhealú san earnáil seo. |
| --- | --- |

3.4.1.

| 3.4.2. | Ach úsáid a bhaint as an intleacht shaorga chun na cúraimí is fadálaí a uathoibriú, ba cheart go mbeadh gairmithe liobrálacha in ann díriú ar phríomhghníomhaíochtaí a ngairme chun freastal ar riachtanais a gcliant/a n-othar ar dhóigh níos fearr. |
| --- | --- |

3.4.2.

| 3.4.3. | Faoi mar a leagadh béim air sa tuairim ó CESE Gairmeacha Liobrálacha 4.0 (17), ardaíonn an intleacht shaorga ceisteanna faoin ngaol speisialta muiníne idir an gairmí liobrálach agus a chliant agus faoi choincheapa an neamhspleáchais agus na freagrachta gairmiúla chomh maith. Fágann sé sin gur gá athbhreithniú a dhéanamh ar rialacha eiticiúla agus aird á tabhairt ar ghnéithe teicniúla agus eiticiúla na hintleachta saorga agus ceanglais nua maidir le hoiliúint agus scileanna a leagan síos (slándáil agus cáilíocht sonraí, cosaint sonraí pearsanta, cibearshlándáil, etc.). |
| --- | --- |

3.4.3.

3.5.   Comhairle dlí

| 3.5.1. | In ainneoin an mhéadaithe leanúnaigh neamhspleách a tháinig ar thimthriallta eacnamaíocha (méadú 2,6 % in aghaidh na bliana idir 2014 agus 2018), tá moill á cur ar dhul chun cinn na hearnála sin i ngeall ar fhadhbanna a bhaineann le trédhearcacht agus le claontacht, nithe a bhfuil tionchar acu ar an intleacht shaorga ó bunaíodh í i réimse ina bhfuil an mhuinín bunaithe ar theagmháil dhíreach dhaonna. |
| --- | --- |

3.5.1.

3.6.   Cuntasaíocht/rialú bainistíochta

| 3.6.1. | Is earnáil é seo, ina raibh 640 000 cuideachta ag feidhmiú in 2018 san Eoraip, inar líonmhaire na MFBManna. Ós rud é go bhféadfaí leath de na cúraimí cuntasaíochta a uathoibriú, deis atá san intleacht shaorga ó thaobh breisluacha de agus, a bhuí léi, beidh gairmithe in ann díriú ar chomhairle a thabhairt d’úsáideoirí. |
| --- | --- |

3.6.1.

| 3.6.2. | Sa dá earnáil sin, agus go háirithe chun an riosca maidir le haiceáil sonraí a chosc in earnáil an rialaithe bainistíochta, b’áisiúil an ní é próifílí poist hibrideacha a chruthú lena dtugtar le chéile an dlí agus an chuntasaíocht agus an teicneolaíocht faisnéise. |
| --- | --- |

3.6.2.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  IO C 517, 22.12.2021, lch. 56.

1

(2)  Glao ar thairiscintí ó CESE Uimh. oCES/FSA/02/2020; údar: Space Tec Partners.

2

o

(3)  Tuarascáil bhliantúil 2020/2021 maidir le FBManna Eorpacha (an Coimisiún Eorpach, Iúil 2021).

3

(4)  Tuairim maidir leis an athbhreithniú ar phlean comhordaithe an Choimisiúin maidir leis an intleacht shaorga (IO C 517, 22.12.2021, lch. 56).

4

(5)  Tuairim ó CESE (IO C 429, 11.12.2020, lch. 210).

5

(6)  Fógra an 10 Samhain 2021 ón gCoimisinéir Thierry Breton.

6

(7)  Féach IO C 240, 16.7.2019, lch. 51.

7

(8)  Faoi mar a shainmhínítear in aithris 36 den togra ón gCoimisiún maidir leis an nGníomh um Rialachas Sonraí, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/TXT/HTML/?uri=CELEX:52020PC0767&from=FR

8

(9)  Féach an tuairim ó CESE (IO C 429, 11.12.2020, lch. 1).

9

(10)  Féach pointe 4.7 agus pointe 4.8 den tuairim ó CESE (IO C 429, 11.12.2020, lch. 1).

10

(11)  Féach IO C 240, 16.7.2019, lch. 51.

11

(12)  Féach IO C 240, 16.7.2019, lch. 51.

12

(13)  Díreofar sna barúlacha sonracha seo a leanas ar na hearnálacha éagsúla a ndearnadh anailís orthu sa staidéar thuasluaite a d’fhoilsigh CESE.

13

(14)  De réir na tuarascála Intelligence artificielle – État de l’art et perspectives pour la France (2021), bheadh drogall ar fheirmeoirí a gcuid sonraí a chomhroinnt, in ainneoin go mbaineann siad féin leas as sonraí satailíte agus as an uathoibriú.

14

Intelligence artificielle – État de l’art et perspectives pour la France

(15)  Féach go háirithe an tuairim ó CESE IO C 341, 24.8.2021, lch. 76 agus tuairim IO C 517, 22.12.2021, lch. 56
  Plean comhordaithe maidir leis an intleacht shaorga, agus tuarascáil 2021 an Choimisiúin Eorpaigh maidir leis an bhfadbhreathnaitheacht straitéiseach.

15

Plean comhordaithe maidir leis an intleacht shaorga

(16)  Sainmhínithe ag Cúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh mar a leanas: is éard is gairm liobrálach ann gníomhaíocht a bhfuil carachtar intleachtúil faoi leith aici, a bhfuil cáilíocht ardleibhéil ag teastáil ina leith agus a bhíonn, de ghnáth, faoi réir rialú gairmiúil atá cruinn agus dian (C 267/99, I-7467, 2001).

16

(17)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 8.

17

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/7 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/7

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le “Straitéis le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna — Cur le seachadadh éifeachtach agus tapa”

(tuairim féintionscnaimh)

(2022/C 194/02)

| Rapóirtéir: | Milena ANGELOVA |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Panagiotis GKOFAS |

Rapóirtéir:

Milena ANGELOVA

Comhrapóirtéir:

Panagiotis GKOFAS

| Cinneadh ón Tionól Iomlánach | 25.3.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta |
| | Tuairim féintionscnaimh |
| Rannóg atá freagrach | An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 235/1/7 |

Cinneadh ón Tionól Iomlánach

25.3.2021

Bunús dlí

Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta

Tuairim féintionscnaimh

Rannóg atá freagrach

An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas

Dáta a glactha sa rannóg

13.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

235/1/7

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Is iad na fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) cnámh droma gheilleagar an Aontais Eorpaigh agus is é sin an fáth go mbraitheann an téarnamh eacnamaíoch cuid mhór ar cé chomh maith agus a bheidh FBManna in oiriúint don saol a bheidh ann tar éis na paindéime agus mar a bheidh siad in ann feidhmiú ann, saol a bheidh faoi anáil athruithe ollmhóra ón aistriú glas agus aistriú digiteach. Chun go mbeidh siad in ann maireachtáil agus ráthú, fás agus forbairt a dhéanamh, rud a chabhróidh le geilleagar an Aontais a bhrú chun cinn, fostaíocht ardcháilíochta a chruthú agus cur le dea-bhail na saoránach, ní mór don Aontas agus do na Ballstáit iarrachtaí breise a dhéanamh maidir le dea-thimpeallacht ghnó a chruthú do FBManna agus cistiú iomchuí agus bearta tacaíochta a chur ar fáil dóibh. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Le beartas agus creat rialála a bheidh in oiriúint don todhchaí, caithfear cinnteacht, comhsheasmhacht, soiléire agus cothrom iomaíochta a chur ar fáil do FBManna, agus prionsabail na dea-rialála (1) agus seiceálacha iomaíochta a urramú agus aon bhearta nua beartais á dtabhairt isteach nó aon bhearta beartais atá ann cheana á n-athbhreithniú agus, ag an am céanna, ardchaighdeán cosanta comhshaoil agus sóisialta a áirithiú. Tá nósanna imeachta riaracháin sruthlínithe á n-iarraidh ag CESE chun nach mbeifear ag díriú acmhainní ar ghníomhaíochtaí a chuireann bac ar iarrachtaí chun gnó a fhorbairt. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Molann CESE an athuair líonra d’ombudsmain airgeadais agus chistiúcháin a chruthú agus a fhorbairt a dhéanfadh faireachán ar chur chun feidhme na mbeart a bheadh dírithe ar leachtacht ghearrthéarmach FBManna a fheabhsú. Dhéanfadh líonra den sórt sin an méid seo a leanas: rochtain FBManna ar chistí a chur chun cinn; sonraí cáilíochtúla a bhailiú agus a anailísiú chun fáil amach an mbaineann bainc idirghabhála leas as ionstraimí airgeadais chun freastal ar na FBManna is mó atá i ndíth acmhainní airgeadais, faoin gcaoi a ndéanann na bainc é sin agus faoin bhfáth nach dtugtar creidmheas do FBManna áirithe; agus dhéanfaí idirghabháil freisin ar dhíospóidí níos uileghabhálaí idir FBManna agus soláthraithe eile maoiniúcháin agus cistiúcháin. Molann CESE don Choimisiún Eorpach agus do na Ballstáit próiseas iarratais aon bhileoige amháin a tharraingt suas agus a chur chun feidhme go pras do FBManna le go mbeidh teacht níos éasca agus níos tapa acu ar chistí an Aontais. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Feictear do CESE gur beart beartais gearrthéarmach tábhachtach é oibriú réidh margaí inmheánacha agus seachtracha agus tá sé á iarraidh aige ar na Ballstáit iarracht ar leith a dhéanamh chun deiseanna a chur ar fáil le go mbeidh FBManna in ann tairiscintí a dhéanamh ar chonarthaí poiblí agus iad a bhuachan, agus dlús a chur le hinfheistíochtaí poiblí i gcoitinne chun láimhdeachas cuideachtaí a mhéadú, mar aon le feidhmiú éifeachtach ar an Treoir maidir le hÍocaíochtaí Déanacha (2). Is díol sásaimh do CESE an togra ón gCoimisiún Eorpach síneadh go dtí Meitheamh 2022 a chur le Creat Sealadach an Choimisiúin maidir le bearta státchabhrach, agus nasc a chruthú le dálaí margadhbhunaithe iar-COVID-19. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Cuireann CESE i bhfáth go mbeidh neartú inniúlachtaí agus scileanna ríthábhachtach do FBManna, lena n-áirítear scileanna digiteacha agus glasa. Is é an dála céanna é ag fiontraithe, bainisteoirí fiontar agus oibrithe araon. Leis an éileamh ar scileanna nua, beidh coigeartú le déanamh ar an ngairmoideachas agus gairmoiliúint agus ar uasghrádú scileanna agus athsciliú araon. Bíonn ról tábhachtach ag an idirphlé sóisialta san fhorbairt scileanna, agus ba cheart dea-chleachtais ghairmoideachais agus ghairmoiliúna a chur chun cinn agus a mhalartú trí thionscnaimh ábhartha Eorpacha idir eagraíochtaí FBManna, na comhpháirtithe sóisialta agus na Ballstáit. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Go háirithe, tá gá ag micrifhiontair agus fiontair bheaga, gnólachtaí teaghlaigh agus gnólachtaí traidisiúnta agus fiontair an gheilleagair shóisialta le tacaíocht phraiticiúil ar leibhéal an phobail, le feachtais shonracha, le huirlisí agus le comhairle. Ba cheart i bhfad níos mó a dhéanamh chun a áirithiú go mbeidh seirbhísí comhairleacha leordhóthanacha agus infheidhme ar fáil agus iad inrochtana agus go mbeidh an tacaíocht ó eagraíochtaí FBManna ar fáil, tacaíocht nach féidir déanamh dá huireasa. Is díol sásaimh do CESE gur sheol an Coimisiún Eorpach an Plean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta (3). |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Trí fheabhas a chur ar an líonrú, ar an gcomhar agus ar chomhpháirtíochtaí le gnólachtaí agus geallsealbhóirí eile, cuirtear freisin le hacmhainn téarnaimh, digiteála agus ghlasaithe FBManna, lena n-áirítear trí ról lárnach a bheith ag FBManna in ullmhú an aistrithe d’éiceachórais thionsclaíocha. Cé gur fhág paindéim COVID-19 gur cuireadh le glacadh na digiteála i measc ceannródaithe digiteacha na FBManna, mhéadaigh an deighilt dhigiteach freisin i gcás na FBManna sin nach bhfuil an dul chun cinn céanna déanta acu. Tá béim leagtha freisin ar an ngá atá le hobair níos críochnúla chun measúnú a dhéanamh ar na deiseanna agus na dúshláin atá roimh FBManna mar gheall ar an aistriú glas, go háirithe na FBManna sin is leochailí nach bhfuil an oiread céanna acmhainní acu, agus chun tacú leo an méid sin a dhéanamh. Is féidir le heagraíochtaí ionadaíochta FBManna cuidiú leis an bpróiseas sin agus é a éascú — agus ba cheart bearta tacaíochta agus cistiúcháin speisialta le haghaidh gníomhaíochtaí comhpháirteacha a dhearadh agus a thairiscint dóibh chuige sin. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Cuireann CESE i bhfios go láidir an ról cinniúnach atá ag Líonra Toscairí na FBManna, an Líonra Fiontar Eorpach agus ag eagraíochtaí FBManna chun faisnéis maidir leis na bearta tacaíochta uile a fhoilsiú agus a scaipeadh ar an líon is leithne is féidir de FBManna. Tá sé á iarraidh aige ar na líonraí agus na heagraíochtaí sin na struchtúir agus na modhanna oibre atá acu a chur in oiriúint le go bhféadfaidh siad na riachtanais sin a chomhlíonadh níos fearr. Molann CESE an caidreamh idir eagraíochtaí FBManna ar an leibhéal Eorpach agus náisiúnta agus Líonra Toscairí na FBManna a neartú tuilleadh, d’fhonn samhail níos idirghníomhaí a chruthú ina mbeadh nasc buan díreach comhsheasmhach le FBManna agus eagraíochtaí ionadaíochta FBManna, nasc a bheadh chomh gar do na FBManna agus a n-eagraíochtaí ionadaíochta agus is féidir agus a bheadh chomh cuimsitheach agus is féidir, agus tuiscint níos fearr ar ról Thoscaire na FBManna agus aitheantas don ról sin. Is iad Toscairí FBManna a dhéanfaidh bearta sonracha agus scéimeanna tacaíochta de bheartais an Aontais Eorpaigh ina mBallstáit féin agus socróidh siad na bearta praiticiúla le gur féidir déileáil leis an gcás ar leith atá ag gach aon FBM, ionas nach bhfágfar aon duine ar lár. Tá súil ag CESE go gceapfar Toscaire FBManna go luath ar leibhéal an Aontais chun an próiseas sin a stiúradh. |
| --- | --- |

1.8.

2.   Cúlra

| 2.1. | D’iarr CESE straitéis le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna a ullmhú chun aghaidh a thabhairt ar an saol nua atá againn (4), tharla gur díreach roimh phaindéim COVID-19 a theacht chun cinn a sheol an Coimisiún straitéis FBManna an Aontais (5). Thairis sin, beidh sé tábhachtach, agus an obair ar CAI 2021-2027 agus ar na pleananna náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoin Ionstraim Théarnaimh NextGenerationEU á tabhairt i gcrích, measúnú a dhéanamh féachaint an ndearnadh an sprioc faoina gcuirfí bearta tacaíochta do FBManna i gcroílár na gclár sin uile a bhaint amach i ndáiríre. Tá an méid sin thar a bheith práinneach agus tábhachtach ós rud é go bhfuil comhtháthú níos fearr le déanamh ar neart moltaí agus tograí ó eagraíochtaí ionadaíochta FBManna go fóill ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta agus réigiúnach. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Díríonn an tuairim féintionscnaimh seo ó CESE, trí thógáil ar an tuairim roimhe seo (6), agus gan na moltaí inti a athlua, ar an tslí le freastal níos fearr a dhéanamh ar riachtanais cur chun cinn agus tacaíochta FBManna. Ní hamháin de thoradh an tsaoil nua i ndiaidh COVID-19 na riachtanais sin; is ann dóibh freisin toisc go mbíonn ar FBManna an Aontais, a bhfuil ról tábhachtach acu maidir le téarnamh agus athléimneacht an gheilleagair agus na sochaí ar leibhéal AE agus na mBallstát, ceann de na creataí reachtacha is casta atá ann a chomhlíonadh. Déantar plé sa tuairim ar an tslí a gcuidíonn cistí AE agus bearta beartais tacaíochta eile chun sochar a bhaint as an acmhainn atá in FBManna agus ar an méid is féidir a dhéanamh chun dlús a chur le cur chun feidhme na straitéise maidir le FBManna agus chun a ráthú go mbeidh toradh rathúil agus pras uirthi, lena n-áirítear coigeartuithe féideartha bunaithe ar an taithí agus na hathruithe is déanaí. |
| --- | --- |

2.2.

3.   Dúshláin, deiseanna agus éagsúlachtaí maidir le hacmhainní FBManna

| 3.1. | Tá dúshláin mhóra roimh FBManna ní hamháin maidir leis an téarnamh eacnamaíoch ón bpaindéim agus leis an oiriúnú do na dálaí nua atá ann tar éis na paindéime, ach maidir leis an aistriú glas agus an t-aistriú digiteach agus an t-athrú déimeagrafach freisin. Fágann an saol nua seo freisin go bhfuil deiseanna ann do FBManna, go háirithe más leor na bearta tacaíochta atá ann agus iad in oiriúint do na difríochtaí suntasacha i saintréithe FBManna agus dá n-acmhainneachtaí téarnaimh, digiteála agus glasaithe (7). |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | De thoradh na paindéime, athraíodh go mór an timpeallacht ina bhfeidhmíonn FBManna, rud a tharla de bharr na n-athruithe suntasacha a d’fhág an phaindéim ar na margaí domhanda agus de bharr an mhéadaithe ar chostais fuinnimh agus lasta, rud a d’éirigh níos measa le deireanas de bharr méadú ar an mboilsciú agus rátaí úis diúltacha. Ina theannta sin, baineadh stangadh as FBManna: tá titim ar an éileamh ó chustaiméirí agus ar an ioncam, rud a chuireann isteach ar an sreabhadh airgid thirim agus ar infhaighteacht caipitil, tharla suaitheadh sna slabhraí soláthair (ganntanais amhábhar agus praghsanna méadaithe), agus tá dúshláin ann a bhaineann le cothromaíocht a aimsiú idir acmhainneacht fostaithe, leas sóisialta agus mímheaitseáil scileanna. Is dúshláin mhóra iad ganntanais leachtachta, moill ar íocaíochtaí agus éileamh breise ar airgeadas, ar dúshláin iad a chuaigh in olcas le linn na paindéime freisin. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Is grúpa ilchineálach agus ilghnéitheach iad FBManna agus éagsúlacht eatarthu freisin maidir lena gcumas téarnamh agus forbairt, ag brath ar cibé acu táirgeoirí earraí agus seirbhísí le haghaidh margaí tomhaltóirí nó soláthróirí earraí idirmheánacha do ghnólachtaí níos mó is ea iad. Thairis sin, bíonn téarnamh FBManna a oibríonn go príomha ar an leibhéal náisiúnta, nó fiú ar an leibhéal áitiúil, ag brath go mór ar athbheochan an mhargaidh náisiúnta, agus déanfaidh oibriú réidh an Mhargaidh Aonair difear do na FBManna sin a bhíonn ag trádáil ann; beidh na FBManna a oibríonn ar bhonn idirnáisiúnta ag brath ar shlabhraí luacha suaite a bheith á ndeisiú, á n-athbhunú in aice leis an mbaile nó á n-éagsúlú agus ar chomhaontuithe saorthrádála a chur chun feidhme go pras. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ar an drochuair, áfach, tá leibhéal na digiteála in AE-27 ar gcúl i gcomparáid le leibhéal a bpiaraí sa Ríocht Aontaithe, san Iorua, in SAM agus san Áise. Cé gur chuidigh an phaindéim cur leis an bhfeasacht faoina thábhachtaí atá an digiteáil, tháinig méadú freisin ar an deighilt dhigiteach idir na FBManna sin atá chun cinn i ngné na teicneolaíochta agus na FBManna nach bhfuil. Tá fadhb ann i gcónaí le saineolas easnamhach agus acmhainní easnamhacha in FBManna chun tairbhiú den digiteáil, i.e. ar na cúiseanna seo a leanas:






  — | easpa feasachta, infhaighteachta agus forbartha scileanna maidir le teicneolaíocht agus uirlisí digiteacha a theastaíonn don digiteáil; |
| --- | --- | --- |

3.4.

—

easpa feasachta, infhaighteachta agus forbartha scileanna maidir le teicneolaíocht agus uirlisí digiteacha a theastaíonn don digiteáil;

| — | easpa dea-nascachta, uirlisí agus seirbhísí digiteacha; |
| --- | --- |

—

easpa dea-nascachta, uirlisí agus seirbhísí digiteacha;

| — | easpa ama agus cistiúcháin; |
| --- | --- |

—

easpa ama agus cistiúcháin;

| — | easpa cumais maidir leis an straitéis dhigiteach a chumasc le samhail ghnó shonrach (lena n-áirítear gan a bheith in ann an nua-theicneolaíocht a chomhtháthú i bpróisis teicneolaíochta agus ghnó atá ann cheana nó aistriú ó chórais a bhí ann cheana/seanteicneolaíochtaí a dhíchoimisiúnú). |
| --- | --- |

—

easpa cumais maidir leis an straitéis dhigiteach a chumasc le samhail ghnó shonrach (lena n-áirítear gan a bheith in ann an nua-theicneolaíocht a chomhtháthú i bpróisis teicneolaíochta agus ghnó atá ann cheana nó aistriú ó chórais a bhí ann cheana/seanteicneolaíochtaí a dhíchoimisiúnú).

| 3.5. | Léiríonn torthaí suirbhé de chuid FBManna a bhailí a bhí na tátail a rinne CESE roimhe seo (8), óir tá 72 % de na FBManna den tuairim go bhfónfadh rochtain níos fearr ar scéimeanna tacaíochta poiblí chun deis a thabhairt dóibh dul leis an digiteáil, mar aon le tacaíocht chun teacht ar na scileanna nó ar an saineolas a theastaíonn agus rochtain a fháil ar líonraí (i gcás 61 % agus 62 %) agus cuidiú le tiomsú airgid (50 %). Is mó a thairbheodh na FBManna uile de dheontais agus de chistí poiblí fóirdheonaithe seachas d’ionstraimí airgeadais. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Tá ag méadú i gcónaí ar a thábhachtaí atá sócmhainní doláimhsithe gnó do FBManna, amhail a n-íomhá agus a gcaidreamh gnó fadtéarmach le custaiméirí, chun freastal ar riachtanais a bhíonn ag athrú agus ag dul i méid agus ar leibhéal breise iomaíochta de bharr na hinbhuanaitheachta. Téann an digiteáil agus an glasú le chéile sa mhéid go gcuidíonn an digiteáil chun úsáid acmhainní a bharrfheabhsú agus laghdú ar iarmhairtí comhshaoil, agus go gcaithfear dul i ngleic le drochiarmhairtí na digiteála ar an aeráid agus ar an gcomhshaol freisin ar leibhéal níos leithne, leibhéal córasach, den chuid is mó. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Bíonn ar a lán FBManna déileáil le héiginnteacht agus bíonn easpa eolais agus tuisceana acu ar na beartais shonracha aeráide agus chomhshaoil atá ann, lena n-áirítear ceanglais na n-uirlisí nua airgeadais uile. D’fhéadfadh an Comhaontú Glas agus an pacáiste “Oiriunach do 55”, i measc nithe eile, difear a dhéanamh do FBManna go díreach trí cheanglais bhreise nó go hindíreach trí chostas breise ar acmhainní. Lena chois sin, d’fhéadfadh coigilteas costais a bheith ann de thoradh breis éifeachtúlachta maidir le fuinneamh, úsáid ábhar agus lóistíocht, agus d’fhéadfaí sochair a chruthú sna margaí mar thoradh ar tháirgí níos inbhuanaithe, ag brath ar ionchais na gcustaiméirí. Gnólachtaí a sholáthraíonn réitigh do ghnólachtaí eile nó don earnáil phoiblí, is deis dóibh atá sa mhéadú ar an éileamh intíre agus domhanda araon ar theicneolaíochtaí agus réitigh chomhshaoil agus aeráide. Is léir freisin go bhfuil claonadh soiléir ann go mbíonn infheisteoirí agus airgeadóirí ag súil le breis inbhuanaitheachta. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Thairis sin, déanann an méid seo a leanas difear don chaoi a rachaidh FBManna i ngleic leis an aistriú digiteach agus an t-aistriú glas:






  — | méid an FBM, rud a dhéanann difear d’infhaighteacht agus inrochtaineacht acmhainní. Cé go bhfuil cosúlachtaí idir micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide ó thaobh an chéatadáin de bhreisluach atá á ghiniúint acu, is mór eatarthu ó thaobh líon na bhfiontar sna trí chatagóir (93,3 %, 5,7 % agus 0,9 % faoi seach, in 2020). Micrifhiontair is ea a bhformhór, agus is acusan a bhíonn an méid is lú acmhainní, rud atá ina léiriú ar chineál agus ar mhéid na ndúshlán; |
| --- | --- | --- |

3.8.

—

méid an FBM, rud a dhéanann difear d’infhaighteacht agus inrochtaineacht acmhainní. Cé go bhfuil cosúlachtaí idir micrifhiontair, fiontair bheaga agus fiontair mheánmhéide ó thaobh an chéatadáin de bhreisluach atá á ghiniúint acu, is mór eatarthu ó thaobh líon na bhfiontar sna trí chatagóir (93,3 %, 5,7 % agus 0,9 % faoi seach, in 2020). Micrifhiontair is ea a bhformhór, agus is acusan a bhíonn an méid is lú acmhainní, rud atá ina léiriú ar chineál agus ar mhéid na ndúshlán;

| — | difríochtaí maidir lena suíomh ar an margadh agus na hearnálacha ina bhfeidhmíonn siad, e.g. ní hionann an suíomh atá ag fiontair a fhorbraíonn agus a sholáthraíonn teicneolaíochtaí agus réitigh don digiteáil agus don ghlasú agus an suíomh atá ag fiontair a ghlacann agus a úsáideann na réitigh sin; |
| --- | --- |

—

difríochtaí maidir lena suíomh ar an margadh agus na hearnálacha ina bhfeidhmíonn siad, e.g. ní hionann an suíomh atá ag fiontair a fhorbraíonn agus a sholáthraíonn teicneolaíochtaí agus réitigh don digiteáil agus don ghlasú agus an suíomh atá ag fiontair a ghlacann agus a úsáideann na réitigh sin;

| — | aois an fhiontair agus déine a fháis. Is mó an seans go mbeidh fiontair nuathionscanta agus fiontair atá i mbun fáis ag baint leas as teicneolaíochtaí digiteacha ardfhorbartha ná FBManna eile; |
| --- | --- |

—

aois an fhiontair agus déine a fháis. Is mó an seans go mbeidh fiontair nuathionscanta agus fiontair atá i mbun fáis ag baint leas as teicneolaíochtaí digiteacha ardfhorbartha ná FBManna eile;

| — | an timpeallacht ghnó i gcoitinne, a chaithfidh a bheith tarraingteach agus tacúil don fhiontraíocht, nuálaíocht, infheistíocht agus trádáil; |
| --- | --- |

—

an timpeallacht ghnó i gcoitinne, a chaithfidh a bheith tarraingteach agus tacúil don fhiontraíocht, nuálaíocht, infheistíocht agus trádáil;

| — | difríochtaí idir na Ballstáit — maidir leis an aistriú digiteach, is bonneagar digiteach agus scileanna digiteacha is mó a bhíonn i gceist, agus maidir leis an aistriú glas is difríochtaí i dtaobh dhéine acmhainní nádúrtha an gheilleagair agus traidisiúin agus cultúir éagsúla ó thaobh bhainistiú comhshaoil de a bhíonn i gceist; |
| --- | --- |

—

difríochtaí idir na Ballstáit — maidir leis an aistriú digiteach, is bonneagar digiteach agus scileanna digiteacha is mó a bhíonn i gceist, agus maidir leis an aistriú glas is difríochtaí i dtaobh dhéine acmhainní nádúrtha an gheilleagair agus traidisiúin agus cultúir éagsúla ó thaobh bhainistiú comhshaoil de a bhíonn i gceist;

| — | suíomhanna éagsúla — ní mar a chéile na dálaí i gcás FBManna, e.g. idir cathracha agus limistéir thuaithe. |
| --- | --- |

—

suíomhanna éagsúla — ní mar a chéile na dálaí i gcás FBManna, e.g. idir cathracha agus limistéir thuaithe.

| 3.9. | Ós rud é go bhfuil na fiontraithe san Aontas Eorpach ag dul in aois, ba cheart don Choimisiún aistrithe gnó a chur chun cinn agus a éascú mar go dtairbhíonn an geilleagar uile díobh sa mhéid go gcosnaítear fostaíocht agus gnólachtaí. Ba cheart dó freisin cuidiú le FBManna freastal ar na riachtanais amach anseo, toisc go bhféadfadh ullmhacht agus scileanna níos fearr maidir leis an digiteáil, glasú agus athnuachan gnólachtaí a bheith i gceist. Le haistriú gnó rathúil, d’fhéadfaí an tsamhail ghnó a uasghrádú agus a chlaochlú chun go mbeadh sí digiteach agus inbhuanaithe ach i gcás aistrithe gnó a dteipeann orthu nó nach dtarlaíonn is cailleadh fostaíochta agus easpa fáis eacnamaíoch an toradh ar deireadh thiar. Mar thoradh ar an ilchineálacht a chur chun cinn san fhiontraíocht, e.g. mná agus náisiúnaigh tríú tíortha a bheith san áireamh, is féidir luach breise a thabhairt agus dlús a chur faoi fhás earnálacha éagsúla i dtionscail agus earnálacha gnó straitéiseacha. Tá ról le himirt freisin ag eintitis an gheilleagair shóisialta amhail comharchumainn atá faoi úinéireacht oibrithe. |
| --- | --- |

3.9.

4.   Na príomhphrionsabail maidir le straitéis rathúil le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna

| 4.1. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit dlús a chur le cur chun feidhme na straitéise le haghaidh FBManna agus coigeartú a dhéanamh uirthi de réir na ndálaí, na n-acmhainní agus na riachtanas éagsúil atá i gceist i gcás FBManna, i gcomhréir leis na prionsabail a leagtar amach thíos. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Maidir le haon bhearta a chuireann borradh faoi théarnamh agus athléimneacht ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta, ba cheart forbairt a chur chun cinn atá inbhuanaithe go heacnamaíoch, go sóisialta agus ó thaobh an chomhshaoil de. Cé go mbeidh ról bunriachtanach ag infheistíocht agus cistiú poiblí, níor cheart neamhaird a dhéanamh ar thábhacht na hinfheistíochta príobháidí agus ar a riachtanaí a bheidh timpeallacht fhabhrach gnó, go háirithe tráth nár mhór rialú iomchuí a dhéanamh ar phróisis shuaiteacha. Mar riail ghinearálta, ba cheart bearta beartais an Aontais a bheith dírithe ar gheilleagar inbhuanaithe a bhaint amach tar éis na paindéime, geilleagar a bheadh bunaithe ar an nuálaíocht, ar scileanna agus ar an iomaíocht seachas ar státchabhair agus an chaomhnaitheacht. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Tharla go n-imríonn gnólachtaí ról ríthábhachtach eacnamaíoch agus sochaíoch trí fhostaíocht a ghiniúint agus an dea-bhail i gcoitinne a fheabhsú, caithfidh bearta tacaíochta a chuireann ar a gcumas dul chun cinn a dhéanamh a bheith i gcroílár bhearta an Aontais. Údar eile leis an iarraidh seo is ea go bhfuil ról tábhachtach ag gnólachtaí maidir leis an dá aistriú, maille le cuspóir an gheilleagair iomaíoch, dhigitigh, aeráidneodraigh agus chiorclaigh a bhaint amach. Tá níos mó agus níos mó den fhorbairt sin á stiúradh ag sásraí margaidh, le tacaíocht ó idirphlé sóisialta freagrach. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Ag cur san áireamh gurb ionann FBManna agus 53 % den bhreisluach agus 65 % den fhostaíocht a ghintear i ngnólachtaí uile an Aontais (in 2020), níl aon amhras faoi ach go mbeidh ríthábhacht lena ról i ngeilleagar an Aontais agus i dtéarnamh rathúil an gheilleagair. Níor mhór aird ar leith a thabhairt ar riachtanais shonracha na micrifhiontar (93 % de na FBManna uile) agus cur lena ról mar phríomhspreagthóir an gheilleagair shóisialta. Ós rud é go bhfuil an iliomad nasc idir FBManna agus cuideachtaí móra, rachaidh comhtháthú níos éifeachtaí FBManna sna héiceachórais agus sna slabhraí luacha ábhartha chun leasa don dá thaobh. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Ón uair nach ar an dul céanna a théarnaíonn FBManna agus nach mar a chéile a n-acmhainní maidir le digiteáil agus glasú, níl a leithéid ann agus réiteach amháin a oireann do gach cás. Caithfear a chur san áireamh sna bearta tacaíochta go mbraitheann acmhainní foriomlána FBManna ar chineál agus ar mhéid na gcaillteanas a d’fhulaing fiontar le linn na paindéime agus ar an gcúis a bhí leis na caillteanais sin (earnáilshonrach go minic); suíomh an fhiontair sna margaí, slabhraí luacha agus éiceachórais ghnó; ról agus leibhéal an fhiontair san aistriú digiteach agus aistriú glas; acmhainní airgeadais, fisiceacha agus daonna an fhiontair; agus an timpeallacht oibre sa Bhallstát atá i gceist. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Ó nach ndeachthas i ngleic go fóill le himpleachtaí na paindéime sa ghearrthéarma, tá sé tábhachtach i gcónaí cuidiú le gnólachtaí fónta teacht as an riocht ina bhfuil siad. Ag an am céanna, ní mór feabhas a chur láithreach ar na dálaí trína bhféadfar an t-aistriú digiteach agus an t-aistriú glas ar bhonn níos fadtéarmaí a éascú agus tacú leis an aistriú sin. Dá réir sin, ba cheart ról lárnach a bheith ag FBManna i gcur chun feidhme bhearta cistiúcháin agus bhearta beartais eile an Aontais sa ghearrthéarma, sa mheántéarma agus san fhadtéarma. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Léiríodh le géarchéim COVID-19 gur gá tacaíocht a thabhairt do ghnólachtaí agus d’fhiontraithe a bhfuil fadhbanna móra airgeadais acu le go bhféadfaidh siad féimheachtaí nach bhfuil gá leo a sheachaint agus poist a shábháil. Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit leanúint dá gcuid oibre maidir le deireadh a chur leis na bacainní atá ann an dara seans a thabhairt d’fhiontraithe le go bhféadfaidh siad tosú as an nua. Tá sé ag iarraidh orthu freisin an Treoir maidir le hathstruchtúrú agus dócmhainneacht (9) a chur chun feidhme go pras agus go ceart, treoir lena spreagtar na Ballstáit córais réamhrabhaidh a chruthú chun gur féidir cabhair thráthúil a thabhairt d’fhiontraithe atá in anás. |
| --- | --- |

4.7.

5.   Timpeallacht ghnó fhónta a éascú

| 5.1. | Tá dlúthnasc idir an straitéis le haghaidh FBManna agus an straitéis tionsclaíochta, agus ní mór iad a fhorbairt agus a chur chun feidhme go comhuaineach ó thaobh dálaí fabhracha a chruthú chun gnó a dhéanamh, lena n-áirítear margadh aonair dea-fheidhmiúil earraí, seirbhísí, caipitil, sonraí agus daoine, aistriú réidh glas agus digiteach, agus neamhspleáchas straitéiseach an Aontais sna príomhearnálacha tionsclaíocha agus sna slabhraí luacha a bhfuil baint acu le FBManna. Ní mór ról lárnach a bheith ag FBManna in ullmhú an aistrithe d’éiceachórais thionsclaíocha. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | D’fhéadfadh na Ballstáit cuidiú chun dlús a chur le forbairt FBManna trí dheiseanna breise a chur ar fáil dóibh chun tairiscintí a dhéanamh ar chonarthaí poiblí agus iad a bhuachan, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta araon, agus trí dhlús a chur le hinfheistíochtaí poiblí i gcoitinne ionas go dtreiseofar níos sciobtha le láimhdeachas na gcuideachtaí i gceist. Beidh forfheidhmiú níos déine le déanamh ar na rialacha a leagtar síos sa Treoir maidir le hÍocaíochtaí Déanacha chomh fada agus a bhaineann sé le híocaíochtaí ó údaráis phoiblí le gnólachtaí, agus caithfear smaoineamh ar leigheasanna nua, lena bhféadfar idirbhearta níos tapa a dhéanamh freisin idir cuideachtaí príobháideacha. D’fhéadfaí leachtacht FBManna a fheabhsú tuilleadh ach íocaíochtaí a dhéanamh níos sciobtha. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Cé go n-áirithítear saorghluaiseacht earraí san Aontas Eorpach trí aitheantas frithpháirteach earraí, bíonn deacrachtaí fós ag roinnt mhaith FBManna dul isteach ar an margadh i mBallstáit eile mar gheall ar nósanna imeachta riaracháin náisiúnta a bhfuil ualach trom ag baint leo. Tá CESE ag tarraingt aird ar thábhacht an chaighdeánaithe chun bacainní margaidh a bhaint agus gníomhaíochtaí trasteorann a éascú. Ba cheart rannpháirtíocht éifeachtach na ngeallsealbhóirí amhail FBManna a chur chun cinn tuilleadh sna próisis chaighdeánaithe, ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal idirnáisiúnta araon. Ba cheart na caighdeáin a dhréachtú i bhfoirm a chabhróidh le FBManna agus ba cheart tacaíocht agus comhairle a chur ar fáil maidir le cur i bhfeidhm na gcaighdeán sin in FBManna. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Tá tábhacht le ról na trádála idirnáisiúnta maidir le fás agus forbairt ghnólachtaí agus gheilleagar an Aontais a threisiú. De bhreis ar aghaidh a thabhairt ar bhacainní a bhain leis an bpaindéim, ní mór leanúint den idirbheartaíocht dhéthaobhach agus iltaobhach san fhadtéarma ar son trádáil oscailte agus riailbhunaithe chun rochtain FBManna ar an margadh a fheabhsú agus chun cur lena n-idirnáisiúnú agus a bhfás. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Chun go mbeifear in ann cuspóirí na straitéise le haghaidh na chéad ghlúine eile de FBManna a bhaint amach, agus aghaidh á tabhairt ag an am céanna ar na dúshláin iomadúla maidir le costas agus trédhearcacht, caithfear creat rialála cumasúcháin agus spreagthach a chur léi chun téarnamh éifeachtach agus sciobtha FBManna, agus a bhforbairt agus a gcumas fostaíocht a chur ar fáil, a chur chun cinn. Cuireann CESE i bhfios go láidir nach mór don chreat beartais agus rialála cinnteacht, comhsheasmhacht agus soiléireacht a chur ar fáil do FBManna, an clár oibre maidir le Rialáil Níos Fearr a chomhlíonadh (10), lena n-áirítear seiceálacha iomaíochais agus measúnú ar an tionchar carnach a bhíonn ag tionscnaimh éagsúla, agus an tAcht um Ghnólachtaí Beaga agus an prionsabal “aonuaire” a chur chun feidhme ina iomláine, agus, ag an am céanna, ardchaighdeán cosanta comhshaoil agus sóisialta a chothabháil agus an chothroime iomaíochta a áirithiú. Caithfear méid pháirc na himeartha a mheas sa rialachán freisin, agus measúnú a dhéanamh faoinar cheart rialacha sonracha áirithe a bheith mar an gcéanna do na cuideachtaí uile, nó a shaincheapadh de réir mhéid na cuideachta. Tá CESE á iarraidh freisin go ndéanfar na nósanna imeachta riaracháin a shruthlíniú ionas nach gá acmhainní a dhíriú ar ghníomhaíochtaí nach gcuireann le hiarrachtaí chun gnó a fhorbairt ach a dhéanann a mhalairt, is é sin bac a chur orthu. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Tá gá le comhordú níos fearr ar bhearta idir na Ballstáit sa mhargadh aonair le linn imthosca gan choinne, amhail an phaindéim, chun saorshreabhadh earraí, seirbhísí agus oibrithe, chomh maith le leanúnachas gnó FBManna, a áirithiú. Is bunús tábhachtach don obair sin é an tionscnamh atá le teacht maidir leis an Ionstraim Éigeandála don Mhargadh Aonair. |
| --- | --- |

5.6.

| 5.7. | Tá CESE den tuairim i gcás FBManna a mbíonn ardleibhéal neamhshiméadrachta faisnéise iontu idir an soláthraí seirbhíse agus an cliant agus le haghaidh seirbhísí ina bhfeidhmíonn an soláthraí seirbhíse mar choimeádaí an chliaint (e.g. sna gairmeacha liobrálacha) go bhféadfar sábháilteacht, neamhspleáchas agus cáilíocht seirbhísí a chosaint tríd an rialáil ghairmiúil ach go gcaithfear cur i gcoinne saobhadh margaidh freisin, lena n-áirítear bacainní trasteorann a d’fhéadfadh a bheith ann. |
| --- | --- |

5.7.

| 5.8. | Chun an glacadh le réitigh dhigiteacha agus ghlasa a éascú, beidh bonneagar fisiceach iomchuí ar phraghas inacmhainne ag teastáil ar na suíomhanna gnó uile, lena n-áirítear faoin tuath agus in áiteanna iargúlta. Cé gur rud úsáideach ar chaoi ar bith atá san infheistíocht i naisc dhigiteacha éifeachtacha agus i gcórais iompair agus fuinnimh inbhuanaithe, cuireann sí leis an téarnamh freisin. |
| --- | --- |

5.8.

6.   Tacaíocht airgeadais agus eile

| 6.1. | Is mar thoradh, go príomha, ar an gcumas laghdaithe atá in FBManna téarnamh agus dul leis an digiteáil agus leis an nglasú, toisc acmhainní teoranta a bheith acu, a mbíonn riachtanais bhreise acu maidir le tacaíocht airgeadais agus eile. Tá an ghéarchéim arbh é COVID-19 ba chúis léi imithe in olcas anois de bharr méadú ar an mboilsciú, agus tá ardú ar phraghsanna fuinnimh ina chúis leis sin freisin. Dá réir sin, tá CESE á chur i bhfáth a thábhachtaí a bheidh sé tacaíocht airgeadais agus neamhairgeadais ábhartha a sholáthar agus súil aige go ndéanfaidh na Ballstáit, ainneoin a éagsúla atá siad maidir le hacmhainní agus cumais chun tacú le cuideachtaí, an togra chun síneadh a chur leis an gCreat Sealadach maidir le Bearta Státchabhrach (11) a fhormheas gan mhoill, ar togra é a fheidhmeoidh mar nasc le dálaí margadhbhunaithe iar-COVID-19. |
| --- | --- |

6.1.

| 6.2. | Agus tacaíocht airgeadais phoiblí á leithdháileadh, caithfear cúram a dhéanamh le nach buaiteoirí amháin a roghnófar nó nach le gnólachtaí nach bhfuil inmharthana a bheifear ag tacú, mar gurb iad an iomaíocht agus na margaí ba cheart na gnólachtaí a n-éireoidh leo a chinneadh. Ina ionad sin, ba cheart a chur san áireamh sa leithdháileadh cistí na dálaí éagsúla ina mbíonn FBManna, agus na cineálacha éagsúla FBManna atá ann, agus an tacaíocht a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos spriocdhírithe sa tslí sin chun freastal ar na riachtanais a bheidh i gceist. |
| --- | --- |

6.2.

| 6.3. | Molann CESE an athuair líonra d’ombudsmain airgeadais agus chistiúcháin a chruthú agus a fhorbairt sna Ballstáit, líonra arna chomhordú ag AE, agus molann sé go gcuirfí le raon feidhme an líonra chun na foinsí cistiúcháin uile a áirithiú ann. Mhol CESE freisin tascfhórsa a bhunú maidir le leachtacht FBManna, tascfhórsa a d’oibreodh i ndlúthchomhar leis an líonra d’ombudsmain chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme na mbeart nua de chuid an Choimisiúin atá dírithe ar leachtacht ghearrthéarmach na micrifhiontar, rud a moladh ar leibhéal AE agus ar leibhéal na mBallstát. Chomh maith le cabhrú le FBManna teacht ar chistí, d’fhéadfadh an líonra cuidiú leis an gCoimisiún Eorpach sonraí cáilíochtúla a bhailiú agus a anailísiú freisin chun foghlaim faoin leas a bhaineann bainc idirghabhála as ionstraimí airgeadais chun freastal ar na FBManna is mó atá i ndíth acmhainní airgeadais agus faoin bhfáth nach dtugtar creidmheas dóibh, i gcomhréir leis na prionsabail lena rialaítear aiseolas ó bhainc. Agus ba cheart don líonra a bheith in ann díospóidí níos ginearálta idir FBManna agus na bainc, soláthraithe eile seirbhísí airgeadais agus leachtachta agus comhlachtaí cistithe eile, a réiteach. |
| --- | --- |

6.3.

| 6.4. | Is cinnte go mbaineann tairbhe leis an infheistíocht sa nuálaíocht, óir rannchuidíonn sí chun gnólachtaí atá ann cheana féin a fhorbairt agus cinn nua a chruthú agus leis an rath fadtéarmach a fheabhsú. Chomh maith le díriú ar éiceachórais nuálaíochta áirithe, ba cheart an cistiú don nuálaíocht cur le forbairt teicneolaíochtaí agus réiteach a d’fhéadfadh réimse leathan FBManna a uas-scálú agus a ghlacadh. Chun beart a dhéanamh de réir smaointe a bhfuil baol ag baint leo ach atá nuálach, bíonn gá le rannpháirtíocht gníomhaithe éagsúla: taighdeoirí, fiontraithe agus úsáideoirí deiridh nó cliaint. I gcás scéimeanna tacaíochta áirithe de chuid AE a fhaigheann maoiniú ó na cláir Fís Eorpach agus InvestEU, tá siad i bhfad róchasta le gur féidir le FBManna áirithe cur isteach orthu, cé go mb’fhéidir nach mbeidís incháilithe dóibh i gcásanna áirithe. Is féidir leis an Aontas an dúshlán sin a shárú trí laghdú ar na hualaí agus na bacainní a bhíonn ar FBManna agus iad ag cur a smaointe i láthair agus trí mheantóireacht agus tacaíocht leanúnach a chur ar fáil do na hiarratasóirí rathúla i gcaitheamh an phróisis uile. Molann CESE don Choimisiún Eorpach agus do na Ballstáit próiseas iarratais aon bhileoige amháin a tharraingt suas agus a chur chun feidhme go pras do FBManna le go mbeidh teacht níos éasca agus níos tapa acu ar chistí an Aontais. |
| --- | --- |

6.4.

| 6.5. | Baineann a lán de na cláir faoin mBeartas Comhtháthaithe leas as na rialacha nuathionscanta agus as solúbthacht bhreise chun athstruchtúrú a dhéanamh ar a leithdháiltí leis na hearnálacha agus na réigiúin is mó a bhí thíos leis an bpaindéim. Níor mhór don Choimisiún a ráthú nach dtiocfaidh laghdú ar leithdháiltí atá nasctha leis an nuálaíocht agus leis an aistriú glas agus an t-aistriú digiteach, rud a dhéanfadh difear d’infheistíochtaí FBManna i mbonneagar, acmhainneacht dhigiteach agus athléimneacht chomhshaoil. |
| --- | --- |

6.5.

| 6.6. | Is réimse eile d’infheistíochtaí atá dírithe ar an todhchaí é feabhsú inniúlachtaí agus scileanna, agus ba cheart tosaíocht a thabhairt dó. Bíonn na riachtanais chéanna maidir le forbairt scileanna ag fiontraithe, bainisteoirí fiontar agus oibrithe araon. Caithfear a áirithiú go mbeidh na scileanna gairme iomchuí ann chun freastal ar riachtanais reatha FBManna agus ar a riachtanais amach anseo. Chun go bhféadfar freastal ar riachtanais an aistrithe ghlais agus an aistrithe dhigitigh, ba cheart na scileanna digiteacha agus glasa a áireamh mar bhunscileanna don uile dhuine. Chun freastal ar an éileamh ar scileanna nua beidh coigeartú le déanamh ar an ngairmoideachas agus gairmoiliúint agus beidh uasghrádú scileanna agus athsciliú le heagrú. Bíonn ról tábhachtach ag an idirphlé sóisialta san fhorbairt scileanna san ionad oibre, agus ba cheart dea-chleachtais ghairmoideachais agus ghairmoiliúna a chur chun cinn agus a mhalartú trí thionscnaimh ábhartha Eorpacha idir eagraíochtaí FBManna, na comhpháirtithe sóisialta agus na Ballstáit. |
| --- | --- |

6.6.

| 6.7. | Beidh tacaíocht agus comhairle phraiticiúil ar an leibhéal áitiúil de dhíth ar mhicrifhiontair agus ar fhiontair bheaga go háirithe agus beidh gá an tacaíocht agus an chomhairle sin a nascadh go dlúth le cumais an fhiontair i bhfianaise a chuid acmhainní. Ba cheart i bhfad níos mó a dhéanamh chun infhaighteacht agus inrochtaineacht seirbhísí comhairleacha leordhóthanacha agus infheidhme a áirithiú, san fhadtéarma agus ó lá go lá araon, lena n-áirítear teicneolaíochtaí nua-aimseartha a ghlacadh, scileanna a fhorbairt agus feidhmíocht ghnó fheabhasithe. Tá CESE á iarraidh freisin go ndéanfar feachtais agus uirlisí sonracha a fhorbairt go speisialta le haghaidh micrifhiontar, an líon is mó agus is leochailí de na FBManna. |
| --- | --- |

6.7.

| 6.8. | Chun bheith in ann riachtanais phraiticiúla FBManna a thuiscint agus bearta a spriocdhíriú ar bhealach iomchuí, is den riachtanas é bunachar sonraí fónta a bheith ann faoi na dálaí ar an leibhéal áitiúil. Beidh sé tábhachtach freisin do lucht ceaptha beartas ar an uile leibhéal nasc a bheith acu le saol praiticiúil agus imthosca FBManna. Molann CESE don Choimisiún Líonra Toscairí na FBManna a neartú a thuilleadh i dtreo samhail níos idirghníomhaí, samhail a chruthódh nasc buan díreach le FBManna agus le heagraíochtaí ionadaíochta FBManna agus líonraí tacaíochta amhail comhpháirtithe sóisialta agus eagraíochtaí geallsealbhóirí ábhartha, agus an nasc sin a bheith chomh gar dóibh agus is féidir agus chomh cuimsitheach agus is féidir. Rud eile de, tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún Toscaire FBManna an Aontais Eorpaigh a cheapadh gan mhoill agus obair an toscaire a lainseáil, ar toscaire é nár mhiste stádas feidhmiúil seachas stádas fáthchiallach amháin a bheith aige sna hinstitiúidí. Cuireann CESE i bhfios go láidir an ról cinniúnach atá ag Líonra Toscairí na FBManna, ag an Líonra Fiontar Eorpach agus ag eagraíochtaí FBManna chun na bearta tacaíochta uile a phoibliú chomh forleathan agus is féidir, ar mhaithe leis an bhfaisnéis a scaipeadh ar an líon is leithne is féidir de FBManna. |
| --- | --- |

6.8.

| 6.9. | Is bealaí eile fós iad an líonrú, an comhar agus comhpháirtíochtaí le gnólachtaí agus le geallsealbhóirí eile chun cur le hacmhainn téarnaimh, digiteála agus ghlasaithe FBManna. Ba cheart é sin a bheith ar cheann de na príomhchuspóirí maidir leis na héiceachórais nuálaíochta agus ghnó a neartú, agus cuireann CESE i bhfáth nach mór ról agus líonra na Mol Nuálaíochta Digití agus ardáin ar líne a neartú le go mbeidh FBManna in ann teacht orthu go héasca agus tacaíocht a fháil uathu. Tá ríthábhacht leis an digiteáil i ngnáthchúrsaí gnó freisin, ós rud é go n-éascaíonn sí an líonrú agus go gcuireann sí ar chumas FBManna idirghníomhú níos forleithne a bheith eatarthu agus a bheith i ndlúth-theagmháil le custaiméirí, infheisteoirí, comhpháirtithe gnó, comhpháirtithe sóisialta, taighdeoirí, oideachasóirí agus údaráis phoiblí. |
| --- | --- |

6.9.

| 6.10. | Shainaithin CESE na prionsabail seo a leanas le cur san áireamh agus aon chláir dhigiteála nua le haghaidh FBManna á bhforbairt — agus d’fhéadfaí iad a chur i bhfeidhm maidir leis na bearta tacaíochta uile do FBManna freisin:






  — | a áirithiú gur clár spriocdhírithe é, go n-oireann sé do na riachtanais agus gur fusa do na tairbhithe é a thuiscint, cur isteach air agus a chur chun feidhme – trí dhul i gcomhairle leis na príomh-gheallsealbhóirí agus saineolaithe roimh ré; |
| --- | --- | --- |

6.10.

—

a áirithiú gur clár spriocdhírithe é, go n-oireann sé do na riachtanais agus gur fusa do na tairbhithe é a thuiscint, cur isteach air agus a chur chun feidhme – trí dhul i gcomhairle leis na príomh-gheallsealbhóirí agus saineolaithe roimh ré;

| — | príomhphointe fócais don chlár a eagrú maidir le faisnéis agus acmhainní, a mbeidh FBManna in ann teacht air chun tacú lena ngníomhaíochtaí digiteála agus chun cuidiú leo saineolas a fhorbairt maidir leis na teicneolaíochtaí sin a cheannach agus a úsáid; |
| --- | --- |

—

príomhphointe fócais don chlár a eagrú maidir le faisnéis agus acmhainní, a mbeidh FBManna in ann teacht air chun tacú lena ngníomhaíochtaí digiteála agus chun cuidiú leo saineolas a fhorbairt maidir leis na teicneolaíochtaí sin a cheannach agus a úsáid;

| — | scileanna digiteacha na bhfiontraithe féin a fhorbairt óir bíonn comhghaol idir an méid sin agus leibhéal na digiteála sa ghnólacht, agus ardófar leibhéal ginearálta na scileanna digiteacha sa ghnólacht; |
| --- | --- |

—

scileanna digiteacha na bhfiontraithe féin a fhorbairt óir bíonn comhghaol idir an méid sin agus leibhéal na digiteála sa ghnólacht, agus ardófar leibhéal ginearálta na scileanna digiteacha sa ghnólacht;

| — | rochtain ar airgeadas seachtrach a éascú agus eisíocaíochtaí tapa a áirithiú; |
| --- | --- |

—

rochtain ar airgeadas seachtrach a éascú agus eisíocaíochtaí tapa a áirithiú;

| — | an comhar le comhpháirtithe agus le geallsealbhóirí a chur chun cinn; |
| --- | --- |

—

an comhar le comhpháirtithe agus le geallsealbhóirí a chur chun cinn;

| — | ba cheart na cláir dhigiteála a dhearadh i gcaoi is gur féidir sonraí agus aiseolas a bhailiú ó FBManna — agus gur féidir na seirbhísí agus na cláir atá ann faoi láthair agus atá beartaithe don todhchaí a fheabhsú. |
| --- | --- |

—

ba cheart na cláir dhigiteála a dhearadh i gcaoi is gur féidir sonraí agus aiseolas a bhailiú ó FBManna — agus gur féidir na seirbhísí agus na cláir atá ann faoi láthair agus atá beartaithe don todhchaí a fheabhsú.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  IO C 517, 22.12.2021, lch. 45, pointe 3.6.3.

1

(2)  IO L 48, 23.2.2011, lch. 1.

2

(3)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=10117&furtherNews=yes#navItem-1

3

(4)  IO C 429, 11.12.2020, lch. 210.

4

(5)  COM(2020) 103 final.

5

(6)  IO C 429, 11.12.2020, lch. 210.

6

(7)  IO C 197, 8.6.2018, lch. 1.

7

(8)  IO C 429, 11.12.2020, lch. 210 agus tuairimí roimhe sin.

8

(9)  IO L 172, 26.6.2019, lch. 18.

9

(10)  IO C 517, 22.12.2021, lch. 45, pointe 3.6.3.

10

(11)  Arna dhéanamh an 30.9.2021 — síneadh breise 6 mhí a chur leis.

11

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/14 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/14

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le “EURES — comhtháthú níos fearr ar na margaí saothair”

(tuairim féintionscnaimh)

(2022/C 194/03)

Rapóirtéir:

| Cinneadh ón Tionól Iomlánach | 20.2.2020 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta |
| | Tuairim féintionscnaimh |
| Rannóg atá freagrach | Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht |
| Dáta a glactha sa rannóg | 16.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 237/1/5 |

Cinneadh ón Tionól Iomlánach

20.2.2020

Bunús dlí

Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta

Tuairim féintionscnaimh

Rannóg atá freagrach

Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht

Dáta a glactha sa rannóg

16.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

237/1/5

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Molann CESE tionscnaimh ar an leibhéal Eorpach agus áitiúil lena bhforbraítear margadh saothair Eorpach a bheidh níos inoiriúnaithe inrochtana do gach saoránach, beag beann ar náisiúntacht, inscne, aois nó stádas sóisialta. Tá trédhearcacht agus inrochtaineacht faisnéise, comhairleoireachta agus seirbhísí idirghabhála sa mhargadh saothair ríthábhachtach ó thaobh margadh saothair na hEorpa a neartú agus a fhorbairt. Ó seoladh tairseach EURES in 1994, níorbh fhada go raibh sí ina huirlis a raibh eolas coitianta uirthi, arbh é is aidhm di rochtain chomhionann a sholáthar ar fhaisnéis, comhairleoireacht agus idirghabháil ardcháilíochta, ar chórais éifeachtúla shlána chun sonraí leictreonacha a mhalartú idir cuardaitheoirí poist agus fostóirí, agus feabhas a chur ar an aiseolas maidir leis na próisis a ghabhann le socrúcháin phoist i dtír eile idir fostóirí, cuardaitheoirí poist agus institiúidí. Mar sin féin, mar gheall ar na hathruithe socheacnamaíocha a tharla san Aontas agus in LEE le beagnach 27 mbliana anuas, is gá feabhas a chur ar na seirbhísí sin agus soiléireacht agus infheictheacht níos fearr a sholáthar maidir le fíorfheidhmíocht na seirbhísí poiblí fostaíochta. Féadtar an feabhsú sin a bhunú ar threoirphlean maidir leis na bealaí ar féidir a thuilleadh forbartha nó athruithe a dhéanamh amach anseo ar ghníomhaíochtaí faisnéise, comhairleoireachta agus idirghabhála, ar thacaíocht chun na héagothromaíochtaí a laghdú i margadh saothair na hEorpa, agus ar aghaidh a thabhairt freisin ar chleachtais mhí-úsáideacha neamhrialáilte i réimse na hidirghabhála fostaíochta. Tá gá le léamh cothrom le dáta ar chreat rialála EURES, i bhfianaise na gcúinsí nua atá ann i ndiaidh Brexit, agus mar gheall ar phaindéim COVID-19, timpeallacht shocheacnamaíoch dhinimiciúil an Aontais agus LEE, agus EURES a bheith páirteach i ngníomhaíochtaí an Údaráis Eorpaigh Saothair. Is gá a chur san áireamh freisin nach ndearnadh aon athruithe substaintiúla ar EURES, ó cruthaíodh é, chun a róil agus a ghníomhaíochtaí a thabhairt cothrom le dáta. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Molann CESE anailís chuimsitheach a dhéanamh ar Rialachán (AE) 2016/589 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1). I gcomhthéacs a chuid gníomhaíochtaí, creideann CESE go bhféadfadh an líonra a thuilleadh faisnéis anailíseach a sholáthar agus faireachán a dhéanamh ar phróisis a bhaineann le soghluaisteacht an lucht saothair. Trína thairseach leictreonach, d’fhéadfadh an líonra faisnéis chomhdhlúithe agus comhairle a chur ar fáil do chuardaitheoirí poist agus fostóirí ar scála i bhfad ní ba mhó ná mar a dhéantar faoi láthair. Ach EURES a ionchorprúi i ngníomhaíochtaí an Údaráis Eorpaigh Saothair, d’fhéadfaí gníomhaíochtaí an líonra a leathnú agus a bharrfheabhsú chun aschur na n-acmhainní daonna agus airgeadais arna n-infheistiú ann a uasmhéadú. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Tá CESE ag iarraidh go seolfaí comhairliúchán poiblí maidir le líonra agus tairseach EURES a nuachóiriú, agus go ndéanfaí meastóireacht ar éifeachtacht na seirbhísí a chuirtear ar fáil, rud ba cheart a dhéanamh i gcomhar leis na comhpháirtithe sóisialta ar an leibhéal náisiúnta agus Eorpach araon. Leis sin, chuirfí an bonn agus an t-ardán is gá ar fáil chun an líonra a fhorbairt a thuilleadh, agus rannpháirt ghníomhach ag na páirtithe uile a bhaineann leis an bpróiseas. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Creideann CESE go bhfuil gá le hanailís chórasach mhionsonraithe ar ghníomhaíochtaí líonra EURES, i bhfianaise é a bheith curtha san áireamh i sásra ginearálta gníomhaíochta an Údaráis Eorpaigh Saothair. Ós rud é gur cuid den an Údarás Eorpach Saothair é, cuirtear le hacmhainneacht agus deiseanna an líonra ó thaobh a chuid gníomhaíochtaí a fhorbairt a thuilleadh maidir le míchleachtas i margadh an tsaothair a chomhrac agus ó thaobh cabhair a thabhairt d’úsáideoirí agus iad a chur níos fearr ar an eolas maidir le soghluaisteacht an lucht saothair agus na dúshláin lena mbaineann. Ardán maith le haghaidh faisnéis chórasaithe is ea líonra EURES, agus d’fhéadfadh sé ról ní ba ghníomhaí a imirt, i gcomhthéacs na soghluaisteachta trasteorann, ó thaobh bagairt an tsáraithe ar chearta na n-oibrithe a chosc, faireachán a dhéanamh uirthi agus srian a choinneáil uirthi. Bheadh breisluach suntasach ann do ghníomhaíochtaí líonra EURES dá bhforbrófaí córais a mbeadh rochtain ag an bpobal orthu chun faireachán a dhéanamh ar phróisis a bhaineann le COVID-19 a théann i bhfeidhm ar dhinimic mhargadh saothair na hEorpa, agus ar phróisis a léiríonn cleachtais neamhrialáilte de chuid idirghabhálaithe agus ghníomhaithe an mhargaidh saothair agus a thugann chun solais iad. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tarraingíonn CESE aird ar leith ar staid an mhargaidh saothair san Eoraip, staid atá ag athrú go mear agus ar spreag paindéim COVID-19 í. Ní mór do na Ballstáit na halgartaim a leanúint a ceapadh chun dul i ngleic leis an ngéarchéim shóisialta atá ag teacht chun cinn agus cur chuige nuálach a fhorbairt chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin. Ba cheart ardán EURES a bheith réidh chun bearta nithiúla a chur i bhfeidhm láithreach bonn in aimsir phaindéime nó i gcás srianta nó dúshláin nua ó thaobh shaorghluaiseacht an fhórsa saothair de. Sa chomhthéacs sin, ba cheart bearta a fhorbairt chun feabhas a chur ar lánpháirtiú na ngrúpaí sóisialta is faide ón margadh saothair, amhail daoine faoi mhíchumas, daoine in aois réamhscoir agus daoine óga, lena n-áirítear trí idirphlé agus comhar feabhsaithe idir na hinstitiúidí éagsúla lena mbaineann agus na comhpháirtithe sóisialta. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | I gcás paindéime, tá oibrithe séasúracha ar cheann de na grúpaí is mó a bhíonn thíos léi sa mhargadh saothair. Gné thábhachtach den chinneadh eolach tús a chur le post i dtír nach í do thír féin í is ea go gcuirfeadh an fostóir faisnéis mhionsonrach ar fáil do na cuardaitheoirí poist faoi na bearta uile maidir le dul i ngleic le cás casta na fostaíochta trasteorann séasúraí in aimsir COVID-19. Tá CESE den tuairim freisin go mbeadh sé áisiúil athbhreithniú cáilíochtúil a dhéanamh ar eagar agus ar theimpléad na bhfógraí a fhoilsítear, ionas go dtabharfaí tús áite don cháilíocht ar an méid faisnéise a fhoilsítear. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Molann CESE an Tairseach Eorpach um shoghluaisteacht ó phost go chéile (EURES) a úsáid freisin mar mheán le haghaidh tionscnaimh a bhaineann le soghluaisteacht oideachais agus le grúpaí éagsúla i margadh an tsaothair a uas-sciliú. Creideann CESE go mbeadh dea-thoradh ar an tsamhail sin is go bhféadfaí tabhairt fúithi ach leas a bhaint as acmhainní agus cáilíocht EURES, faoi chuimsiú an Údaráis Eorpaigh Saothair. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Barúlacha sonracha

| 2.1. | Creideann CESE gur uirlis ríthábhachtach é tairseach EURES maidir leis an bpróiseas chun margadh saothair na hEorpa a athrú ó bhonn, agus aithníonn sé freisin ról riachtanch na seirbhísí fostaíochta poiblí ina chur chun feidhme. Creideann CESE gur féidir le EURES ról i bhfad níos mó a bheith aige maidir leis an bhfórsa saothair a chur ar an eolas agus comhairle a chur air maidir leis an gcaoi is fearr le dul i ngleic leis na dúshláin atá ann faoi láthair mar gheall ar an digitiú, an t-aistriú chuig poist ghlasa, an phaindéim leanúnach agus i bhfianaise na mbeartas nua agus na gcineálacha fostaíochta nua. Is díol sásaimh do CESE gur bunaíodh an tÚdarás Eorpach Saothair agus an ról atá aige mar shásra comhordúcháin i réimse shoghluaisteacht an lucht saothair trasteorann a éascaíonn seiceálacha comhpháirteacha, agus mar idirghabhálaí a aimsíonn réitigh i gcás díospóid trasteorann idir na húdaráis náisiúnta. Sa chiall sin, creideann CESE gur gá do EURES, mar chuid den Údarás Eorpach Saothair, dlús a chur lena chlaochlú féin chun a chuid oibríochtaí a chur in oiriúint go gníomhach do na dúshláin nua atá ag eascairt as paindéim COVID-19, dúshláin a bhfuil tionchar acu ar fhorbairt fhoriomlán mhargadh saothair na hEorpa. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Tá cothromaíocht thomhaiste thráthúil na mbeartas tosaíochta ríthábhachtach le haghaidh shláinte eacnamaíoch agus shóisialta an Aontais. Is é misean an chomhphobail Eorpaigh ina iomláine cás, folláine agus forbairt an duine dhaonna. Fágann an saol nua atá ann nach mór athmhachnamh a dhéanamh ar bhonn práinne ar a bhfuil ar fáil mar acmhainní agus, i gcás inar gá, athrú ó bhonn a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí a bhaineann le líonra EURES ar bhealach a bheidh oiriúnach do na dálaí nua margaidh agus sóisialta. Creideann CESE, ag an bpointe seo, gur cheart béim ar leith a chur ar ghrúpaí leochaileacha i margadh an tsaothair — daoine faoi mhíchumas, daoine óga agus daoine atá ag dul in aois — agus gur cheart aird ar leith a thabhairt ar chineálacha áirithe fostaíochta, amhail oibrithe (2), chun cóir chomhionann a áirithiú do na fostaithe sin, go háirithe i gcomhthéacs paindéime. Ní beag na dúshláin ar gá do na fostóirí aghaidh a thabhairt orthu agus leas á bhaint acu as an líonra. Dá bhrí sin, tá CESE ag iarraidh go ndéanfaí meastóireacht ar na seirbhísí a chuirtear ar fáil agus anailís ar na torthaí, i gcomhar leis na comhpháirtithe sóisialta ar an leibhéal áitiúil agus Eorpach. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.2.1. | Oibrithe séasúracha. Faoi láthair, is lú cumas na n-oibirthe iad féin a choinneáil slán i gcomhthéacs na soghluaisteachta saothair séasúraí ó Bhallstát amháin go Ballstát eile, de dheasca a laghad eolais atá acu ar dhlí saothair na tíre óstaí lena mbaineann, de bhreis ar an mbaol breise atá ann do shláinte na n-oibrithe de dheasca na paindéime. Ní mór athmhachnamh a dhéanamh maidir le cur chuige líonra EURES, a dhíríonn ar chuardaitheoirí poist, agus an leibhéal is airde feasachta is féidir a áirithiú maidir leis na ráthaíochtaí a bhaineann le cearta, dálaí oibre agus stádas an ghrúpa oibrithe sin in aimsir paindéime. I gcás aon oibrí a chinneann ar obair a dhéanamh i dtír nach í a thír nó a tír féin í agus a dhéanann an cinneadh sin agus an líonra á úsáid aige nó aici, ní mór d’fhoirne EURES an duine sin a chur ar an eolas roimh ré, ar bhealach sothuigthe, faoi na téarmaí agus coinníollacha sonracha, agus faoi na bearta sláinte, a ráthófar don duine féin agus do theaghlach an duine sin agus é nó í ag cur tús le post i mBallstát eile. Ní mór freisin an dliteanas a bheadh ann i gcás nach gcomhlíonfaí na coinníollacha sláintíochta agus sláinte arna moladh a shainiú ar bhealach soiléir. Measann CESE, dá bhrí sin, gur gá a mheas ar bhonn práinne an leor a bhfuil i Rialachán (AE) 2016/589 le dul i ngleic leis na dúshláin agus na riachtanais shonracha a bhaineann le margadh saothair na hEorpa i láthair na huaire, agus ar cheart athbhreithniú a dhéanamh air. I bhfianaise chineál a bhfostaíochta, tá oibrithe séasúracha i measc na n-oibrithe trasteorann is leochailí agus ba cheart athbhreithniú a dhéanamh ar chosaint a gceart, ar an gcéad dul síos, i gcás srianta mar gheall ar bhearta eipidéime, tubaistí nádúrtha nó imthosca force majeure eile agus, go ginearálta, i gcomhthéacs an ghnáthshaoil phoiblí agus eacnamaíoch. Ba cheart do EURES, trína chomhairleoirí sna Ballstáit, nuashonruithe laethúla a sholáthar maidir leis na bearta a ghlactar i ngach Ballstát a bhaineann le cearta agus oibleagáidí an lucht saothair i gcás paindéime, lena n-áirítear roghanna agus coinníollacha cóireála nuair a tharlaíonn fadhbanna sláinte. Is bonn maith foilseacháin ar an ríomhthairseach (3) a bhaineann le cearta na n-oibrithe séasúracha chun cur leis an gcineál sin faisnéise. Is gá coimircí a fhorbairt don ghrúpa oibrithe sin, ar cheart iad a bheith faoi réir faireacháin a mbeadh teacht ag an bpobal air. Molann CESE go ndéanfaí seirbhísí atá dírithe ar oibrithe séasúracha a mheas agus a chur faoi réir cheanglais Threoir 2014/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (4), chomh maith leis an Teachtaireacht ón gCoimisiún i dtaca le Treoirlínte maidir le hoibrithe séasúracha in AE i gcomhthéacs ráig COVID-19 (5). |
| --- | --- |

2.2.1.

| 2.2.2. | Daoine faoi mhíchumas. Molann CESE an líonra a chur in oiriúint do riachtanais shonracha na ndaoine faoi mhíchumas, dream nach gcuimsítear faoi láthair le raon feidhme na tairsí, rud a chruthaíonn neamhionannais idir grúpaí leochaileacha sa mhargadh saothair. Molann CESE, ar an gcéad dul síos, feidhmiúlacht a fhorbairt sa tairseach lena chur ar chumas daoine faoi mhíchumais éagsúla í a úsáid. Ar an dara dul síos, tá gá le rannóg ar leith le haghaidh post atá oiriúnach do dhaoine faoi mhíchumas, chomh maith le timpeallacht inrochtana chun teacht ar fhaisnéis faoi na poist sin go héasca. Creideann CESE gur gá, mar chuid dár n-iarrachtaí Eoraip a chruthú ar baile í do chách agus atá tiomanta do chúrsaí sóisialta, aird agus acmhainní níos mó a dhíriú ar an deighleog sin, agus tá sé ag iarraidh faisnéis struchtúrtha ar líon na ndaoine faoi mhíchumas a bhaineann tairbhe as seirbhísí na tairsí. Ag an am céanna, tá easpa eolas córasach ann maidir le tionscnaimh uile-Eorpacha arna dtionscnamh ag EURES, agus ba cheart aghaidh a thabhairt ar an mbearna sin ar bhealach tráthúil leordhóthanach. |
| --- | --- |

2.2.2.

| 2.2.3. | An tAos Óg. Céim i dtreo feabhas a chur ar an timpeallacht oibre is ea tionscnaimh a thairiscint chun tacú le daoine óga atá ag lorg printíseachtaí agus tréimhsí oiliúna. Tá líonra EURES rannpháirteach cheana féin i dtionscadail Eorpacha don aos óg agus, trí scrúdú oibiachtúil a dhéanamh ar thorthaí a gcur chun feidhme agus trí chur chuige comhtháite a úsáid, d’fhéadfadh sé cuidiú leis an bhfeasacht a ardú ar na contúirtí a bhaineann leis an bpróiseas lena n-earcaítear daoine óga le haghaidh tréimhsí oiliúna agus leis na contúirtí sin a réiteach nó a chosc. Tá a gceart chun soghluaisteachta saothair i mBallstát eile á fheidhmiú ag níos mó agus níos mó daoine óga chun tús a chur leis an saol oibre. Ar an drochuair, is iomaí cleachtas neamhrialáilte agus díobhálach a dhéantar sa chineál sin fostaíochta, rud a eascraíonn den chuid is mó as difríochtaí sna caighdeáin ó Bhallstát go Ballstát agus as éagsúlacht na reachtaíochta is infheidhme. Go dtí seo, ba é Do Chéad Phost EURES (YfEj (6)) an t-aon tionscnamh a díríodh ar dhaoine óga idir 18-35 bliana d’aois. Tá CESE ag iarraidh go ndéanfaí meastóireacht ar an tionscnamh sin agus go ndéanfaí measúnú ar a éifeachtachtaí agus a éifeachtúla atá sé, agus tá sé ag iarraidh freisin go gcuirfí ar fáil ar an táirseach faisnéis struchtúrtha ó na Ballstáit faoi chearta agus oibleagáidí na n-oiliúnaithe/na bprintíseach, agus faoin reachtaíocht is infheidhme. |
| --- | --- |

2.2.3.

| 2.2.4. | Daoine in aois réamhscoir. Is díol sásaimh do CESE go bhfuil an t-ionchas saoil san Eoraip ag dul i méid, ach tá an-imní air faoin tionchar a imreofar ar mhargadh an tsaothaoir mar gheall ar dhaonra na hEorpa a bheith ag dul in aois. Chun leas iomlán a bhaint as acmhainneacht daoine aosta chomh fada agus is féidir trí na féidearthachtaí a bhaineann le EURES, bheadh sé inmholta cláir uile-Eorpacha a fhorbairt chun daoine aosta a choinneáil i bhfostaíocht, amhail Senior Expert Services (7) [Seirbhísí Saineolaithe Sinsearacha] sa Ghearmáin. Tá méadú seasta ag teacht ar sciar na ndaoine aosta den mhargadh saothair, rud a éilíonn bearta agus dreasachtaí sonracha. Chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin dhéimeagrafacha (8) atá roimh mhargadh saothair na hEorpa, tá gá le cineálacha cur chuige nua agus bearta nua atá comhordaithe agus a ndéantar faireachán orthu ó thaobh na dtorthaí a bhaintear amach. Sa chomhthéacs sin, tá acmhainní daonna agus teicniúla den scoth ag EURES a d’fhéadfaí a úsáid ar bhealach ní ba ghníomhaí agus chun críche sonraí tionscnamh a bhaineann le tacaíocht don fhostaíocht i gcomhthéacs daonra atá ag dul in aois. Is é Reactivate (9) an tionscnamh atá beartaithe faoi láthair ag an líonra, agus molann CESE gur cheart meastóireacht a dhéanamh ar an tionscnamh sin agus measúnú a dhéanamh ar a éifeachtaí agus a éifeachtúla atá sé. |
| --- | --- |

2.2.4.

| 2.2.5. | Fostóirí. Creideann CESE gur cheart do líonra EURES faisnéis inrochtana agus intuigthe a sholáthar d’fhostóirí a úsáideann an líonra, agus gur cheart don tairseach díriú ní hamháin ar shoghluaisteacht trasteorann ach soghluaisteacht laistigh de na Ballstáit a chur chun cinn freisin. Chun gach fostóir a chur ar chomhchéim, ba cheart treoir shoiléir a thabhairt chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní riaracháin agus iad ag earcú ó Bhallstáit eile, bacainní a tugadh chun solais i dtuarascáil mheastóireachta 2019 an líonra — “Study supporting the ex-post EURES evaluation and the second biennial EURES report” [Staidéar a thacaíonn le meastóireacht ex-post EURES agus dara tuarascáil dhébhliantúil EURES] (10). I gcomhthéacs na nganntanas lucht saothair a tháinig chun cinn i ngach Ballstát, go háirithe i gcás oibrithe cáilithe, ba cheart do líonra EURES faisnéis atá cothrom le dáta a chur ar fáil faoi ghanntanais agus barrachais saothair náisiúnta i ngach Ballstát, agus comhordú ar ghníomhaíochtaí na mBallstát a spreagadh le haghaidh dáileadh comhionann cuardaitheoirí poist chun an margadh saothair uile-Eorpach a neartú. |
| --- | --- |

2.2.5.

| 2.3. | Ag an am céanna, tá a fhios ag CESE go bhfuil an t-uas-sciliú agus scileanna inaistrithe riachtanach chun cumas an lucht saothair a neartú agus chun poist ardcháilíochta inbhuanaithe a chruthú. Chun infhostaitheacht na gcuardaitheoirí poist a fheabhsú i ndáiríre, molann CESE go ndéanfaí feidhmiúlachtaí thairseach EURES a leathnú chun faisnéis ábhartha a chur ar fáil maidir le deiseanna soghluaisteachta oideachais ina dtabharfaí tuairisc ar dheiseanna oiliúna i mBallstáit eile arna gcur ar fáil ag eagraíochtaí agus institiúidí príobháideacha agus poiblí, lena n-áirítear tairseacha/líonraí eile de chuid an Choimisiúin Eorpaigh, amhail SALTO (11). Níl an fhaisnéis sin go léir ar fáil in aon áit amháin i láthair na huaire. D’fhéadfaí faisnéis na tairsí a chomhlánú ina leith sin trí dhlús a chur leis an gcomhar le heagraíochtaí agus institiúidí oiliúna agus oideachais. Ar an gcaoi sin, is féidir le tairseach leictreonach an líonra a bheith ina hardán fiúntach chun réitigh aonfhoirmeacha a chur ar fáil maidir le hoiliúint, fostaíocht agus cosaint leasanna cuardaitheoirí poist agus fostóirí. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Creideann CESE gur cheart athmheasúnú agus leathnú a dhéanamh ar an ról teoranta atá ag tairseach EURES mar “ardán idirghabhála” le haghaidh cuardaigh agus socrúcháin phoist, go háirithe ó tháinig sé faoi bhainistíocht an Údaráis Eorpaigh Saothair. Ba cheart feidhmeanna chomhairleoirí EURES i mBallstáit aonair, lena n-áirítear faoi láthair faisnéis, treoir agus earcaíocht a sholáthar do chuardaitheoirí poist agus d’fhostóirí araon, a uasghrádú agus a chomhlánú le feidhmeanna maidir le foláirimh a eisiúint i ndáil le sáruithe ar dhlí an tsaothair, agus teagmháil le cigireachtaí saothair agus comhlachtaí rialaithe eile a éascú. Chuige sin, bheadh gá le comhar i bhfad ní b’fhearr idir seirbhísí fostaíochta poiblí agus cigireachtaí saothair ar an leibhéal náisiúnta, chomh maith le hidirchaidreamh leis an ardán le haghaidh fostaíocht dhearbhaithe. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Tá CESE ag iarraidh freisin go bhforbrófaí rialacha inbhuanaithe maidir le hobair líonra EURES maidir le faireachán a dhéanamh ar fhógraí foilsithe, agus maidir le haontaí post a eagrú i mBallstáit éagsúla. Is gá rialacha agus sásraí comhchoiteanna a bhunú i ngach Ballstát maidir le rialú príomha, fostóirí a bhfuil riosca ag baint leo a dheimhniú agus a rochtain ar an tairseach a chur ar fhionraí sealadach. Ba cheart córas iomchuí a fhorbairt chun cearta oibrithe trasteorann a chosaint trí na líonraí agus na heagraíochtaí ábhartha um chomhar sóisialta. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Ní mór do EURES ról níos gníomhaí a imirt chun míchothromaíochtaí i margaí saothair náisiúnta a chosc. Ba cheart don líonra faisnéis a sholáthar agus cásanna sonracha ganntanais agus rósholáthair saothair a chur san áireamh, i dtréimhsí áirithe lena gcuirtear cosc ar oibrithe atá gann a mhealladh ar scála mór, go háirithe iad siúd atá i ngairmeacha ardoilte, atá thar a bheith tábhachtach don gheilleagar náisiúnta. I gcás roinnt mhaith Ballstát, tá imirce na ndaoine oilte chuig tíortha a bhfuil caighdeáin mhaireachtála níos airde iontu ina mbagairt ar a n-éiceachórais féin cheana féin. Molann CESE go ndéanfadh an líonra faisnéis a bhailiú agus a anailísiú maidir le cineálacha oibrithe atá gann de réir tíre, agus go gcruthófaí algartam soiléir chun gníomhaíochtaí a bhaineann le hearcú na n-oibrithe sin a eagrú agus páirt a ghlacadh iontu. Chun infheictheacht ghníomhaíochtaí an líonra a fheabhsú agus chun a áirithiú go gcoinnítear cothrom le dáta é, is gá athscrúdú a dhéanamh ar an sórt folúntais a fhoilsíonn comhairleoirí náisiúnta ar ríomhthairseach EURES (12). Tá na milliúin fógra ó bhunachair sonraí náisiúnta na seirbhísí fostaíochta le feiceáil ar an tairseach faoi láthair ach, mar gheall ar na ceanglais lena mbaineann, níl cuid mhór díobh sin infheidhme maidir le gach saoránach Eorpach. Tugtar le fios leis an gcur chuige sin go bhfuil líon ollmhór post i gceist ach, ar an taobh eile, ní mór anailís a dhéanamh ar éifeachtacht an chur chuige sin agus ar a thoradh deiridh. Tá CESE á chur in iúl arís gur gá cur chuige cothrom a lorg maidir le hearcaíocht agus soláthar saothair lena gcuirfear san áireamh ganntanas agus barrachas lucht saothair sna Ballstáit aonair. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Tá cur chuige aonfhoirmeach á lorg ag CESE in obair chomhairleoirí EURES ar fud na mBallstát trí dhea-chleachtas a mhalartú agus treoirlínte aonfhoirmeacha a fhorbairt. Ba cheart an t-aiseolas idir na gníomhaithe éagsúla atá páirteach sa phróiseas comhairliúcháin agus idirghabhála a fheabhsú. I roinnt Ballstát, níl aon chreat rialála ann a éilíonn aiseolas agus tuairisciú ar fhostaíocht iarbhír i ndiaidh socrúchán faoi líonra EURES. Molann CESE a chur de chúram ar an Oifig Eorpach Comhordúcháin, mar bhrataonad, an cineál sin faisnéise a bhailiú agus a anailísiú de réir an Bhallstáit. Ar an mbonn sin, beifear in ann cinntí tráthúla agus leordhóthanacha a dhéanamh chun feidhmiúlachtaí an líonra a fheabhsú nó chun cur lena fheidhmiúlachtaí. Tá CESE den tuairim go bhfuil aiseolas idir fostóirí, oibrithe agus seirbhísí poiblí fostaíochta ríthábhachtach chun meastóireacht a dhéanamh ar éifeachtacht EURES. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Tá CESE á chur i bhfios freisin go n-éilítear a thuilleadh solúbthachta agus calabrúcháin i ndáil le próiseáil, cosaint agus aistriú sonraí pearsanta agus cearta saothair de dheasca tarraingt siar ceann de na príomhghníomhaithe i margadh saothair na hEorpa, eadhon an Ríocht Aontaithe, chomh maith le comhobair le gníomhaireachtaí idirmheánacha ar an leibhéal áitiúil agus ar fud an Aontais. Tá freagairt agus oiriúnú tráthúil an líonra do tharraingt siar na Ríochta Aontaithe as an Aontas ríthábhachtach do shlándáil na bpróiseas a ghabhann le gníomhaíochtaí idirmheánacha, agus freisin do phróiseáil shábháilte sonraí pearsanta shaoránaigh an Aontais. Is gá a áirithiú go gcoimeádfar saoránaigh Eorpacha ar aistríodh a sonraí pearsanta tríd an líonra agus a bhfuil a sonraí i seilbh eagraíochtaí idirmheánacha ar chríoch tríú tír cheana féin, ar an eolas go leordhóthanach agus go dtabharfar aghaidh ar aon fhadhbanna. Baineann na próisis sin go díreach le feidhmiú líonra EURES agus is gá iad a léiriú i gceart agus go tráthúil sa bhunús dlí, lena n-áirítear, má léirítear gur gá sin, trí athbhreithniú a dhéanamh ar Rialachán (AE) 2016/589 agus ar a chinntí cur chun feidhme. |
| --- | --- |

2.8.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Rialachán (AE) 2016/589 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Aibreán 2016 maidir le líonra Eorpach seirbhísí fostaíochta (EURES), rochtain oibrithe ar sheirbhísí soghluaisteachta agus comhtháthú breise ar mhargaí saothair agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 492/2011 agus Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 107, 22.4.2016, lch. 1).

1

(2)  San anailis a d’fhoilsigh an Eagraíocht Idirnáisiúnta um Imirce an 28 Aibreán 2021, dúirt Lea von Martius agus an Dr. Martina Manke, saineolaithe de chuid na heagraíochta, an méid seo a leanas: “Is cinnte gurb é is cúis leis sin nach tosaíocht de chuid an lucht polaitíochta údair imní na n-oibrithe séasúracha. Is measa fós an scéal mar gheall ar a laghad sonraí cuimsitheacha fiúntacha atá ann faoin ábhar: baintear an bonn ó chearta na n-oibrithe de dheasca meastacháin ar a líon a bhíonn i bhfad ró-íseal agus sonraí easnamhacha faoin gcaoi ar chuir COVID-19 isteach ar a gcuid gluaiseachtaí, dálaí oibre agus sláinte, agus cuirtear a sláinte agus sláinte an phobail i mbaol de bharr an mhéid sin go léir, agus, ar deireadh, cuirtear slándáil an tsoláthair bia i mbaol freisin. Ní féidir léiriú ionadaíoch ar an earnáil agus ar ról na n-imirceach inti a thógáil leis na figiúirí atá ar fáil. Fágann sé sin bearnaí tromchúiseacha san fhaisnéis is gá chun beartais éifeachtacha a cheapadh agus faireachán a dhéanamh ar thionchar na mbeartas a bhaineann le COVID-19 ar oibrithe imirceacha séasúracha”.

2

(3)  https://ec.europa.eu/eures/public/seasonal-worker-guide-your-rights-2021-09-30_ga

3

(4)  Treoir 2014/36/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 26 Feabhra 2014 maidir leis na coinníollacha iontrála agus fanachta do náisiúnaigh tríú tír chun críche fostaíochta mar oibrithe séasúracha (IO L 94, 28.3.2014, lch. 375).

4

(5)  IO C 235 I, 17.7.2020, lch. 1.

5

(6)  https://www.yourfirsteuresjob.eu/en/home

6

(7)  https://www.ses-bonn.de/en/about-us

7

(8)  De réir Eurostat, tiocfaidh athrú ar an gcóimheas spleáchais seanaoise (na daoine atá 65 bliana d’aois nó níos sine mar sciar den daonra in aois oibre idir 16 agus 65 bliana d’aois) san Aontas ó 27,8 % in 2013 go 39,5 % in 2030, agus d’fhéadfadh sé go sroichfeadh sé 47,6 % agus 43,6 % i gcás na Danmhairge agus na Laitvia faoi seach.

8

(9)  https://www.reactivatejob.eu/en/home

9

(10)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=738&langId=en&pubId=8370&furtherPubs=yes

10

(11)  https://www.salto-youth.net/.

11

(12)  https://ec.europa.eu/eures/public/index_ga

12

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/19 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/19

---

Tuairim Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le treo samhail chúraim nua do dhaoine scothaosta: ag foghlaim ó phaindéim COVID-19

(tuairim féintionscnaimh)

(2022/C 194/04)

| Rapóirtéir: | Miguel Ángel CABRA DE LUNA |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Miguel Ángel CABRA DE LUNA

| Comhairliúchán | 25.3.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta |
| | Tuairim féintionscnaimh |
| Rannóg atá freagrach | Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht |
| Dáta a glactha sa rannóg | 16.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 241/3/3 |

Comhairliúchán

25.3.2021

Bunús dlí

Airteagal 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta

Tuairim féintionscnaimh

Rannóg atá freagrach

Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht

Dáta a glactha sa rannóg

16.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

241/3/3

1.   Cuspóirí agus raon feidhme na tuairime: cúram do dhaoine scothaosta agus go háirithe dóibh siúd atá cleithiúnach

| 1.1. | Dírítear sa tuairim féintionscnaimh seo ar anailís a dhéanamh ar na nithe seo a leanas: samhlacha éagsúla de chúram fadtéarmach do dhaoine atá os cionn 65 bliana d’aois a bhfuil a neamhspleáchas á chailleadh acu nó atá cleithiúnach, go háirithe i dtithe cúraim institiúideacha; tionchar phaindéim COVID-19 ar na samhlacha éagsúla cúraim sna Ballstáit (cúram institiúideach, cúram baile agus modhanna eile chun cúram a chur ar fáil); tátal a bhaint as an méid sin agus gníomhaíocht níos comhsheasmhaí agus comhordaithe a iarraidh chun aghaidh a thabhairt ar na heasnaimh a sainaithníodh i réimse na mbeartas Eorpach agus náisiúnta araon. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Cothaíonn ionchas saoil níos faide dúshláin agus deiseanna maidir le riachtanais dhéimeagrafacha, shóisialta, eacnamaíocha agus tithíochta, agus maidir le hurraim na gceart bunúsach, nithe nach mbaineann le cúram na ndaoine scothaosta amháin. Ina theannta sin, tá nasc idir an méid sin agus saincheisteanna eile a bhaineann le haosú neamhspleách, gníomhach, sláintiúil agus faoi dhínit. Mar sin féin, ní mór cur chuige níos ilghnéithí den sórt sin a fhorbairt go sonrach i dtuairimí eile de chuid CESE. |
| --- | --- |

1.2.

2.   Conclúidí agus moltaí

Samhlacha cúraim

| 2.1. | Dar le CESE, ba cheart aird ar leith a thabhairt ar chúram do dhaoine scothaosta a bhfuil riachtanais cúraim (1) fhadtéarmaigh acu, agus ba cheart an méid sin a mheas mar ghné lárnach i gceapadh beartais an Aontais i gcomhthéacs an aistrithe dhéimeagrafaigh. Tá tábhacht ar leith ag baint leis an méid sin ós rud é go mbeidh níos mó ná aon cheathrú den daonra os cionn 65 bliana d’aois agus go dtiocfaidh méadú faoi dhó ar líon na ndaoine os cionn 80 bliain d’aois faoi 2050, de réir sonraí a bailíodh roimh an bpaindéim. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Molann CESE Faireachlann Eorpach um chúram do dhaoine scothaosta a chur ar bun, lenarbh fhéidir an méid seo a leanas a dhéanamh: sonraí leordhóthanacha staidrimh a bhailiú; comparáid a dhéanamh idir dea-chleachtais na samhlacha stáit éagsúla; laigí struchtúracha na gcóras náisiúnta a shainaithint maidir lena gcumas chun freastal ar an éileamh ar chúnamh agus ar chistiú; tacaíocht theicniúil a chur ar fáil chun glacadh threoirlínte polaitiúla an Aontais a éascú atá dírithe ar thríú tuarascáil a fhorbairt maidir le cúram do dhaoine scothaosta, ar Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar chur le forbairt na straitéise Eorpaí maidir le cúram fadtéarmach, lena n-áirítear cúram do dhaoine scothaosta. Beidh an méid sin bunaithe ar iarracht mhéadaithe chun cabhair agus spreagadh a thabhairt do dhaoine scothaosta fanacht gníomhach, neamhspleách agus leanúint de bheith i mbarr a sláinte, go fisiciúil agus ó thaobh meabhrach de. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Creideann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach creat straitéiseach a bhunú, a mbeidh fís mheántéarmach agus cur chuige iomlánaíoch ag gabháil leis, chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a bhaineann le cúram do dhaoine scothaosta san Aontas, d’fhonn na bunchlocha a leagan síos do shochaí athléimneach agus shláintiúil agus do chomhaontú dlúthpháirtíochta idirghlúine san Aontas. Léirigh an phaindéim teipeanna maidir le réamhaisnéis, comhordú agus pleanáil i réimsí a mbíonn tionchar acu ar sheirbhísí riachtanacha pobail (amhail an cúram sláinte agus seirbhísí sóisialta) nó beartais taighde bhithleighis. Ní mór aghaidh a thabhairt go tapa ar na teipeanna sin. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Dá bhrí sin, is díol sásaimh do CESE an tionscnamh ón gCoimisiún chun straitéis cúraim Eorpach nua a bhunú. Iarrann sé go gcuirfí an tionscnamh sin i gcrích a luaithe is féidir agus go mbeadh ról ag na hinstitiúidí comhairleacha Eorpacha agus ag an Idirphlé Sóisialta Eorpach ar a leibhéil éagsúla ina leith, agus na comhaontuithe a ghlac na páirtithe á gcur san áireamh. Ina theannta sin, is iomchuí idirphlé sibhialta a dhéanamh le heagraíochtaí Eorpacha na sochaí sibhialta a dhéanann ionadaíocht ar dhaoine scothaosta (e.g. AGE Platform Europe agus a chomhaltaí éagsúla, i measc nithe eile), gan dochar do straitéis Eorpach a bhunú do dhaoine scothaosta san Aontas sna blianta atá le teacht. I bhfianaise a thábhachtaí atá an tsaincheist dhéimeagrafach, molann CESE go n-áireofaí cúram do dhaoine scothaosta i measc na ngnéithe straitéiseacha den díospóireacht a bheidh ar siúl faoi scáth na Comhdhála ar Thodhchaí na hEorpa. Ag an am céanna, tacaíonn sé le tús áite a thabhairt do chomhtháthú a dhéanamh ar “Eoraip um an tsláinte”, lena n-áirítear cúram fadtéarmach do dhaoine scothaosta. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Molann sé freisin go mbunófaí grúpa ad hoc laistigh de CESE, roimh dheireadh an téarma reatha, chun tionscnaimh éagsúla a chur chun feidhme a bhaineann le cúram do dhaoine scothaosta, leis an aosú agus leis na dúshláin a eascraíonn as ionchas saoil níos faide, i gcomhréir le hidirghrúpa Pharlaimint na hEorpa maidir le dúshláin dhéimeagrafacha agus le Comhthionól Domhanda na Náisiún Aontaithe maidir leis an aosú atá beartaithe do 2022, i measc tionscnaimh eile. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Áitíonn CESE ar an gCoimisiún Eorpach agus ar na Ballstáit prionsabail a bhaineann le cúram do dhaoine scothaosta a fhorbairt a luaithe is féidir laistigh de Phlean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Dar le CESE, ba cheart cúram fadtéarmach a áireamh sna “tástálacha struis” a leagtar amach i rialachán AE maidir le bagairtí tromchúiseacha trasteorann. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Chuidigh an phaindéim le béim a leagan ar na heasnaimh choincheapúla, struchtúracha agus fheidhmiúla atá sna samhlacha cúraim do dhaoine scothaosta, bíodh an cúram á chur ar fáil trí thithe cúraim, trí sheirbhísí cúraim baile, trí chúram teaghlaigh nó trí chúramóirí gairmiúla. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Measann CESE gur gá do na Ballstáit a ndlíthe maidir le neamhspleáchas daoine scothaosta a chosaint agus tacaíocht a chur ar fáil dóibh a bhunú nó a thabhairt cothrom le dáta, i gcomhréir le hAirteagal 12 den Choinbhinsiún ar dhínit agus ar chearta daoine atá faoi mhíchumas, a dhaingnigh na 27 mBallstát agus an tAontas. Ina theannta sin, is gá do na Ballstáit réimsí a fhorbairt faoi chuimsiú na gcóras cosanta sóisialta, a mbeadh sé d’aidhm acu aghaidh a thabhairt ar chosc, ar chailliúint neamhspleáchais agus ar chumhacht a thabhairt do dhaoine scothaosta a gcinntí féin a ghlacadh. D’fhonn cosaint shóisialta uilíoch agus cearta sóisialta eile a áirithiú, amhail an t-árachas dífhostaíochta, cosaint an teaghlaigh, rochtain ar thithíocht agus ar chúram do dhaoine cleithiúnacha, measann CESE gur gá neamhspleáchas na ndaoine scothaosta a áirithiú ar bhonn cothrom agus gur gá é a mheas mar cheart subiachtúil do gach saoránach agus é a bheith ina chuid de “ceathrú colún an stáit leasa” a fhorbairt. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Léirigh paindéim COVID-19 an soláthar easpach agus na fadhbanna atá ann maidir le rochtain ar chúram fadtéarmach ardcháilíochta a chur ar fáil do na daoine scothaosta uile ar phraghas atá inacmhainne do chuid mhór de shaoránaigh na hEorpa agus dá dteaghlaigh. I ndáil leis an méid sin, creideann CESE gur tosaíocht é do na Ballstáit líon na ndaoine scothaosta a bhfuil cúram de dhíth orthu ach nach bhfuil in ann rochtain a fháil ar an gcúram sin ar chúiseanna éagsúla a shainaithint agus aird a thabhairt air. |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | D’fhonn creat do bheartais agus do rialacha náisiúnta den sórt sin a chumadh agus a chur chun cinn, molann CESE don Choimisiún tograí a ullmhú maidir le cailliúint neamhspleáchas na ndaoine scothaosta agus conas í a thuar agus a chosc, chun iad a áireamh sa straitéis cúraim sláinte agus sna treoirlínte atá le teacht maidir le maireachtáil neamhspleách do dhaoine scothaosta faoin Straitéis Eorpach um Míchumas. |
| --- | --- |

2.11.

| 2.12. | Le linn na paindéime, níor cuireadh daoine scothaosta go hiomlán san áireamh. Níor tugadh aitheantas ceart dóibh agus bhí siad thíos leis an idirdhealú, fiú. Ní hé an chaoi a dtugtar aird ar dhaoine scothaosta an fhadhb, ach go bhfuil an aird sin in easnamh go hiomlán. |
| --- | --- |

2.12.

| 2.13. | Mar a iarradh i dtuairimí CESE roimhe seo agus i dtuarascáil Pharlaimint na hEorpa ar mhór-roinn aosta ag dul in aois, molann CESE don Aontas sainmhíniú aonfhoirmeach a leagan síos chun cur síos níos beaichte a dhéanamh ar an gcleithiúnas agus ar an ngá maidir le cúram a chur ar fáil do dhaoine nuair atá a gcuid neamhspleáchais á chailleadh acu, agus éagsúlacht na gcur chuige i dtíortha éagsúla agus a saoirse chun cinneadh a dhéanamh maidir le conas a gcórais cosanta sóisialta a dhearadh á gcur san áireamh. Níl ár bhféiniúlacht bunaithe ar ár n-aois agus ní bhíonn gach duine scothaosta cleithiúnach ná ag brath ar chúram seachtrach riachtanach. Ní hionann cleithiúnas a bhíonn mar thoradh ar mhíchumas agus cailliúint neamhspleáchais a eascraíonn as mífheidhmithe a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar dhuine a bheith ag dul in aois. Mar sin féin, i líon suntasach cásanna, tarlaíonn an dá rud i gcomhthráth le chéile. |
| --- | --- |

2.13.

| 2.14. | Iarrann CESE ar an gCoimisiún Eorpach Bliain Eorpach na nDaoine Scothaosta a bhunú d’fhonn cearta bunúsacha daoine scothaosta a aithint agus an méid a dhéanann siad don tsochaí a chur in iúl, mar atá leagtha amach in Airteagal 25 de Chairt um Chearta Bunúsacha an Aontais. |
| --- | --- |

2.14.

| 2.15. | I roinnt tíortha den Aontas, tugadh gearáin nó cásanna dlí os comhair na gcúirteanna i ndáil leis an gcóireáil a fuarthas i dtithe cúraim agus le cásanna féideartha foréigin nó sáruithe ar chearta bunúsacha daoine scothaosta. Dá bhrí sin, iarrann CESE go ndéanfaí prionsabail Chonarthaí na hEorpa agus na Náisiún Aontaithe, arna ndaingniú ag an Aontas agus na Ballstáit, a fhorfheidhmiú d’fhonn cearta bunúsacha agus dínit daoine scothaosta a ráthú, bearta tacaíochta a fhorbairt chun cabhrú le daoine scothaosta a gcuid cinntí féin a ghlacadh, agus bearta cosanta dlíthiúla a ghlacadh, bídís breithiúnach nó neamhbhreithiúnach, i ndáil le seirbhísí cúraim do dhaoine scothaosta cleithiúnacha. D’fhéadfaí machnamh a dhéanamh ar riarthóir dlíthiúil, idirghabhálaí, nó comhlacht ag a bhfuil feidhm chomhchosúil a chruthú freisin (ag brath ar chóras dlí na tíre lena mbaineann), a mbeadh sé mar aidhm aige gníomhú ar mhaithe le leas na daoine cleithiúnacha agus a d’fhéadfadh éifeachtaí dearfacha a bheith aige, de réir anailísí a rinneadh i roinnt tíortha. Sa chomhthéacs sin, agus i gcomhréir le tograí na Náisiún Aontaithe, molann CESE tacaíocht a thabhairt do Choinbhinsiún maidir le dínit agus cearta na ndaoine scothaosta a ghlacadh. |
| --- | --- |

2.15.

Struchtúir

| 2.16. | Chun freagairt don éileamh maidir leis an gcúram a chuirtear ar fáil do dhaoine scothaosta i dtithe cúraim a dhí-institiúidiú i gcoitinne, beidh gá le huathriail, neamhspleáchas, caidrimh shóisialta na ndaoine scothaosta cleithiúnacha agus a gcumas aire a thabhairt dóibh féin a chur chun cinn. Chuige sin, ní mór acmhainní áitiúla sóisialta agus sláinte, cabhair bhaile i bhfad níos struchtúrtha agus níos éifeachtúla, chomh maith le roghanna nua tithíochta a chur ar fáil dóibh, amhail tithíocht chosanta, mhaoirsithe, phobalbhunaithe nó chomhchónaithe, nó roghanna eile atá ann cheana i dtíortha éagsúla san Aontas, ag brath ar riachtanais agus ar roghanna na ndaoine aosta a bhfuil a neamhspleáchas á chailleadh acu. I gcás daoine atá an-chleithiúnach, ní mór tithe cúraim traidisiúnta a chur in oiriúint dóibh, ionas go mothóidh na cónaitheoirí go bhfuil siad ag maireachtáil ina mbaile féin. Ní mór aghaidh a thabhairt ar na laigí sna córais chúraim a nochtadh de thoradh na paindéime, trí úsáid a bhaint na Cistí Struchtúracha agus Comhtháthaithe Eorpacha, as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as clár sláinte an Aontais (EU4Health), trí leas a bhaint as moltaí a bhaineann leis an maoiniú, ar moltaí iad atá comhtháite leis an Seimeastar Eorpach. |
| --- | --- |

2.16.

| 2.16.1. | Chun na críche sin, iarrann CESE go gcuirfí ar fáil le Cistí Struchtúracha agus le Ciste Téarnaimh an Aontais cistiú chun tithíocht a oiriúnú, tithíocht chomhchónaithe a fhorbairt agus samhlacha de thithe cúraim chónaithe a athfhorbairt, mar aon le hinfheistíocht i lucht saothair agus i seirbhísí. Ba cheart na hoiriúnuithe sin a chur i gcrích i gcomhréir leis na ceanglais inrochtaineachta is airde, a mhéid a bhaineann leis an timpeallacht thógtha agus maidir leis an éiceachóras digiteach a ghabhann léi chomh maith. |
| --- | --- |

2.16.1.

| 2.17. | Ós rud é gur earnáil atá dírithe ar dhaoine atá sa gheilleagar sóisialta (comharchumainn, cumainn fhrithpháirteacha, comhlachais agus fondúireachtaí), creideann CESE gur cheart é a mheas agus tacú leis mar phríomhghníomhaí agus mar spreagthóir don nuálaíocht agus don aistriú i dtreo na samhla nua sin, i gcomhréir le Plean Gníomhaíochta an Aontais Eorpaigh don Gheilleagar Sóisialta. |
| --- | --- |

2.17.

Acmhainní

| 2.18. | Is í an easpa cistithe laige lárnach na saincheiste sin – mar is amhlaidh i gcás roinnt mhaith saincheisteanna eile. Tá an cistiú a chuirtear ar fáil éagsúil ó Bhallstát go Ballstát – idir 0,3 % agus 3,7 % de OTI. Is cinnte go bhfuil an méid sin nasctha ní hamháin leis na samhlacha cúraim féin, ach le tionchar na mbeartas a tháinig chun cinn i ndiaidh na ngéarchéimeanna a bhí ann le déanaí agus a raibh tionchar mór acu ar an gcistiú. |
| --- | --- |

2.18.

| 2.19. | I bhfianaise iarmhairtí ghéarchéim an fhiachais, creideann CESE go bhfuil sé riachtanach athbhreithniú a dhéanamh ar na rialacha a chuir leis an staid sin, agus nach mór maoiniú poiblí leordhóthanach a áirithiú laistigh de na córais slándála sóisialta, i gcomhréir leis an éileamh atá ann cheana agus seirbhísí ardchaighdeáin á n-áirithiú ag an am céanna. |
| --- | --- |

2.19.

| 2.20. | I bhfianaise na taithí a fuarthas i roinnt Ballstát, creideann CESE go bhfuil gá le rialáil chuí ar na cineálacha éagsúla cúram do dhaoine scothaosta agus le córais soláthair phoiblí ina dtugtar tosaíocht don phraghas seachas do cháilíocht na seirbhíse. |
| --- | --- |

2.20.

| 2.20.1. | Dá bhrí sin, molann CESE go mbeadh leithdháileadh na n-áiteanna sna tithe cúraim a fhaigheann cabhair ón stát agus athnuachan na gconarthaí poiblí sin coinníollach ar chomhlíonadh na gceanglas maidir leis an gcóimheas foirne, ar oiliúint leantach na n-oibrithe, ar dhálaí oibre oiriúnacha a áirithiú agus ar oibleagáidí cánach a chomhlíonadh, sna Ballstáit ina bhfuil an méid sin infheidhme agus na sásraí agus na nósanna imeachta a bhaineann go sonrach le gach Ballstát á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

2.20.1.

| 2.20.2. | Ar an gcaoi chéanna, ní mór comhpháirtíochtaí poiblí-príobháideacha agus seirbhísí príobháideacha agus poiblí a bheith faoi réir sásraí meastóireachta, rialaithe agus iniúchta atá soiléir agus éifeachtach. Ba cheart an méid sin a bheith ina cheanglas atá nasctha leis na hacmhainní poiblí a leithdháiltear ar theach cúraim príobháideach nó ar theach cúraim a fhaigheann cabhair ón stat agus ina fhreagracht phoiblí chun cearta na ndaoine scothaosta a chosaint. |
| --- | --- |

2.20.2.

| 2.21. | Dar le CESE, tá gá le díospóireacht dea-struchtúrtha, ar leibhéil éagsúla agus idir gníomhaithe éagsúla, d’fhonn cistiú a chur ar fáil chun cúram do dhaoine scothaosta a mbeidh rochtain ag chách air a fhorbairt. Ní hamháin gur cheart anailís a dhéanamh air ó thaobh caiteachais de, ach ó thaobh na hinfheistíochta de freisin. Chuige sin, ba cheart machnamh a dhéanamh ar an mbealach ina n-oibríonn na Ballstáit éagsúla, ar na samhlacha cistiúcháin agus na féidearthachtaí (poiblí, comhbheartaithe agus comhlántacha) atá ann maidir le cistiú a fhoinsiú. Ba cheart seachtrachtaí dearfacha a áireamh leis an anailís sin, i dtéarmaí coigiltis a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar úsáid teicneolaíochtaí nua, ar infheistíochtaí i mbeartais um aosú gníomhach folláin, nó ar an tsláinte a chur chun cinn agus galair a chosc, i measc nithe eile, agus tosaíocht á tabhairt don cháilíocht saoil i gcónaí. |
| --- | --- |

2.21.

| 2.22. | Molann CESE go gcuirfí bearta i bhfeidhm chun oiliúint leordhóthanach do chúramóirí a áirithiú, trí chonairí oiliúna speisialaithe agus institiúidithe a fhorbairt d’fhoirne cúraim, agus go mbeadh gá le teastas oifigiúil bunscileanna chun go mbeidh duine ar leith in ann oibriú i réimse na seirbhísí cúraim shóisialta do dhaoine scothaosta. Ina theannta sin, molann CESE úsáid a bhaint as córais lena dtabharfar aitheantas do na cáilíochtaí i dtíortha éagsúla agus go gcuirfí cistiú ar leataobh mar chuid de Chiste Sóisialta na hEorpa chun oiliúint a chur ar chúramóirí daoine scothaosta. |
| --- | --- |

2.22.

| 2.23. | Dar le CESE, ba cheart saincheist na n-oibrithe cúraim san Aontas, agus gach gné a bhaineann leis sin, lena n-áirítear an ceart chun cómhargála, a ionchorprú san idirphlé sóisialta Eorpach. Cuireadh tús leis an méid sin cheana féin leis “An creat-chomhaontú neamhspleách de chuid na gcomhpháirtithe sóisialta Eorpacha maidir le haosú gníomhach agus cur chuige idirghlúine” (2017). Ba cheart an t-idirphlé sóisialta a dhéanamh idir cónaidhmeanna, ceardchumainn, agus earnálacha (earnáil an chúraim phearsanta agus na seirbhísí sóisialta) chomh maith. |
| --- | --- |

2.23.

| 2.24. | Formhuiníonn CESE, i gcomhréir leis an iarraidh ón gComhairle [COM (2013) 0152 final], a inmhianaithe a bheadh sé dá ndaingneodh na Ballstáit Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair maidir le hObair sa Bhaile, 1996 (Uimh. 177) agus Coinbhinsiún na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair maidir le hOibrithe Tí, 2011 (Uimh. 189), chomh maith le Moladh 201, lena bhforlíontar Choinbhinsiún 189. |
| --- | --- |

2.24.

| 2.25. | Is féidir le hathruithe teicneolaíochta tacaíocht ríthábhachtach a chur ar fáil maidir le cúram do dhaoine scothaosta. Mar sin féin, ní féidir leis an méid sin teacht in ionad obair an duine riamh. Baineann na hathruithe teicneolaíochta sin leis an teilileigheas nó an teilea-athshlánú, an oiliúint gairmithe, an caidreamh sóisialta trí fhísghlaonna, úsáid braiteoirí leapa nó braiteoirí a chaitear ar chorp an duine chun comharthaí beatha a bhrath nó chun titim a chosc, úsáid an bhonneagair agus na hailtireachta, amhail teicneolaíochtaí uathoibrithe baile a chruthú chun timpeallachtaí atá fabhrach do dhaoine scothaosta nó réitigh shoghluaisteachta a chruthú dóibh. |
| --- | --- |

2.25.

| 2.25.1. | Dá bhrí sin, measann CESE nach mór do na geallsealbhóirí uile a bhfuil baint acu le cúram a thabhairt do dhaoine scothaosta úsáid níos fearr a bhaint as na nuálaíochtaí a eascraíonn as teicneolaíochtaí digiteacha, rud a d’fhéadfaí a spreagadh trí chláir na gCistí Struchtúracha. Molann CESE freisin go ndéanfaí machnamh ar oiliúint a chur ar dhaoine scothaosta a bhfuil cúram fadtéarmach de dhíth orthu i dteicneolaíochtaí digiteacha. |
| --- | --- |

2.25.1.

| 2.26. | In ainneoin an méid a n-áitítear ó am go chéile, ní thagann cosaint daoine scothaosta a bhfuil cúram de dhíth orthu agus cúram a thabhairt do dhaoine óga salach ar a chéile. Creideann CESE gur gá deireadh a chur leis an argóint lochtach sin. Is cinnte nach mór an t-aistriú glas agus an t-aistriú digiteach a bheith fite fuaite leis an aistriú sóisialta, ach ní mór dúshláin dhéimeagrafacha agus deiseanna déimeagrafacha a bheith bunaithe ar chomhaontú idirghlúine arb é is aidhm dó oideachas ardcháilíochta a chur ar fáil do chách, fostaíocht rialáilte a áirithiú a mbeidh poist chuibhiúla ag gabháil léi, agus córais cosanta sóisialta chuimsitheacha a fhorbairt ar an leibhéal domhanda. Baineann sé sin go háirithe le sochaithe amhail sochaí na hEorpa, ina bhfuil an comhaontú sóisialta bunaithe ar an dlúthpháirtíocht idirghlúine. Mar sin, is bunchloch é an comhaontú um chomhar idirghlúine d’athnuachan an chomhshocraithe shóisialta Eorpaigh. Ní éireoidh leis an athrú atá á dhéanamh ar an tsochaí faoi láthair ná leis an téarnamh ón bpaindéim mura bhfuil nasc idirghlúine ann. |
| --- | --- |

2.26.

| 2.27. | Measann CESE gur gá raon leathan straitéisí a fhorbairt i ndáil le beartais agus bearta a dhíríonn ar thacaíocht a chur ar fáil do dhaoine scothaosta agus ar chúram daoine scothaosta d’fhonn an méid seo a leanas a bhaint amach: a) laigí a shainaithint roimh ré ar dócha gurb é is cúis leo an cailliúint neamhspleáchais, agus an próiseas a bhaineann leis an gcailliúint neamhspleáchais agus an cleithiúnas a thuar, a chosc, a athchóiriú agus cistiú a chur ar fáil ina leith; b) tús an chleithiúnais a chur siar trí nósanna sláintiúla maidir le bia agus aclaíocht choirp a chur chun cinn agus trí dhálaí maithe oibre a áirithiú; c) tionchar imeachtaí suaiteacha (an dífhostaíocht, idirscarthaí, athruithe poist agus an taistriú ó bheith ag obair go dtí a bheith ar scor) agus tionchar an uaignis ar an tsláinte a thuar; d) na daoine is leochailí a shainaithint chun aghaidh a thabhairt ar chásanna sonracha (galair néaraimheathlúcháin, an dúlagar, baol féinmharaithe, ailsí, etc.); e) an fhreagracht chomhchoiteann maidir le cúram daoine scothaosta a chistiú go buan agus go leordhóthanach; agus f) cabhair agus tacaíocht a chur ar fáil do chúramóirí teaghlaigh trí úsáid a bhaint as ionstraimí, oiliúint, bearta lena gcuidítear leo cothromaíocht idir an saol oibre agus a ndualgais chúraim a bhaint amach, agus é a chur san áireamh gur féidir leo a gcuid neamhspleáchais féin a chailleadh mar gheall ar an ról atá acu mar chúramóirí, mura bhfuil cearta acu ar bhearta cosanta nuair a théann siad in aois. |
| --- | --- |

2.27.

3.   Cúlra agus comhthéacs

Forbairtí

| 3.1. | Tá plé á dhéanamh ar na riachtanais chúraim atá ag daoine scothaosta cleithiúnacha san Aontas leis na blianta fada. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Chuir roinnt gnéithe áirithe leis na hathruithe atá tagtha ar dhearadh tosaigh an chúraim fhadtéarmaigh. Tá an cur chuige i ndáil leis an gcúram fadtéarmach ag athrú ó bheith go hiomlán bunaithe ar an gcúram féin go cur chuige ardcháilíochta atá níos comhtháite agus níos dírithe ar an duine, lena dtugtar an tsláinte agus an cúram sóisialta le chéile agus lena soláthraítear seirbhís uilíoch. Measann an Chomhairle agus an gCoimisiúin Eorpach gur gá an cur chuige sin trí chritéar lárnacha a chomhlíonadh: rochtain uilíoch, gan beann ar ioncaim ná ar shócmhainní; cúram ardcháilíochta; agus maoiniú leordhóthanach le haghaidh córais sláinte agus cúraim shóisialta. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Rinne athruithe socheolaíocha an treoshuíomh sin a neartú, amhail an daonra féin a bheith ag dul in aois, sciar na ndaoine scothaosta atá cleithiúnach nó a bhfuil a gcuid neamhspleáchais á chailliúint acu, an méadú atá tagtha ar mheabhairghalair i measc na gcodanna is airde den phirimid aoise, ionchorprú ollmhór na mban in obair íoctha, an méadú ar líon na ndaoine atá ina gcónaí ina n-aonar agus athruithe i bpatrúin teaghlaigh. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | I ngeall ar thionchar na n-athruithe sin, caitheadh amhras ar chineál cúrambhunaithe na seirbhisí sóisialta agus ról lárnach an teaghlaigh – go príomha na mban – sa chúram sin. I ngeall ar an méid sin, cruthaíodh an gá leis an gceathrú colún den stát leasa, a thagraíonn do sheirbhísí sóisialta, a fhorbairt chun aghaidh a thabhairt ar phinsin, oideachas, cúrsaí sláinte agus cleithiúnas. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Mar sin féin, go háirithe ó tharla géarchéim an fhiachais agus ó glacadh na beartais dhéine, as ar tháinig ciorruithe buiséid ar chúram sláinte agus ar sheirbhísí sóisialta ar leibhéil éagsúla sna Ballstáit, tá cur chuige na mBallstát ag aistriú arís i dtreo cur chuige atá níos cúrambhunaithe, lena ndéantar iarracht níos mó maidir leis na leibhéil cleithiúnais is tromchúisí agus daoine a bhfuil acmhainní eacnamaíocha teoranta acu a chur in ord tosaíochta. Ina theannta sin, tá srian á chur ar an treocht maidir leis an gcúram neamhtheaghlaigh a bheith mar bhonn an chórais, fad is a dhéantar tuilleadh tráchtearraithe ar sholáthar an chúraim, bíodh cistiú poiblí ár fáil nó ná bíodh. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Tá an méid sin ag tarlú ag leibhéal éagsúla déine sna Ballstáit agus tráth a bhfuil brú méadaithe buiséadach ar chórais pinsean scoir, méadú mór tagtha ar an éileamh ar chúram fadtéarmach, an dífhostaíocht ag dul i méid i mBallstáit áirithe, obair fhorbhásach agus bealaí gairme neamhleanúnacha agus aird á díriú ar dhaoine os cionn 50 bliain d’aois i bpleananna laghdaithe foirne na ngnólachtaí. Mura bhfuil beartais phoiblí dhaingne ann, d’fhéadfadh sé go mbeadh pinsin atá níos ísle ná na pinsin reatha ann, agus go dtiocfadh méadú ar na héagothromaíochtaí maidir le rochtain ar chúram. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Saincheist lárnach eile is ea ar cheart cúram, tacaíocht agus seirbhísí comhchónaithe a chur ar fáil sa bhaile nó i dtithe cúraim. De réir líon mór pobalbhreitheanna, ba mhian le formhór na ndaoine lena mbaineann fanacht sa bhaile ina bpobal féin. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Freagraíonn an tosaíocht sin freisin don éileamh struchtúrach an lucht saothair a mhéadú, éileamh a bhfuil bonn eacnamaíoch aige chomh maith. San Aontas, deir 25 % de mhná nach bhfuil siad in ann teacht ar obair, nó go bhfuil iallach orthu oibriú go páirtaimseartha mar gheall ar a ndualgais chúraim, lena n-áirítear dualgais a bhaineann le cúram do dhaoine scothaosta. Ní deir ach 3 % d’fhir gurb amhlaidh an cás dóibh. Ós rud é go mbíonn an t-aonad teaghlaigh níos lú sa lá atá inniu ann agus nach leor tuarastal amháin chun na costais teaghlaigh uile a íoc, cé is moite i gcás na dteaghlach nach bhfuil ach duine amháin iontu, tá sé ag éirí níos deacra ar theaghlaigh dualgais chúraim a ghlacadh orthu féin. Ina theannta sin, beidh gá leis an gcistiú a mhéadú, ionas nach mbeidh fáil ach ag grúpaí ardioncaim amháin ar chúram. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Mar sin, ba cheart béim a leagan ar na héifeachtaí dearfacha sóisialta agus eacnamaíocha a bhíonn ag córas cuimsitheach de chúram ardcháilíochta agus atruach, ag tosú leis an dearcadh a chur chun cinn gur infheistíocht a ghineann brabúis shuntasacha agus ilghnéitheacha é cistiú na seirbhísí cúraim. Leis an gcistiú sin, laghdaítear seachtrachtaí diúltacha maidir le cúram sláinte agus caiteachas sóisialta a d’fhéadfadh a bheith i gceist le cúram neamhdhóthanach nó dorochtana. Cuireann sé feabhas ar an ngné shóisialta a mhéid a bhaineann le tacaíocht a thabhairt do theaghlaigh, le cothromaíocht oibre is saoil a bhaint amach, le cúram a thabhairt do bhaill teaghlaigh eile, le tacaíocht mhothúchánach a chur ar fáil, gníomhaíochtaí bunaithe ar an dlúthpháirtíocht a dhéanamh agus leis an gcuimhne stairiúil. Ó thaobh an gheilleagair de, éascaíonn an cistiú sin an méid seo a leanas: na milliúin post a chruthú, maoiniú a chur ar fáil do líon mór teaghlaigh ar ioncam íseal, an t-ioncam cánach a mhéadú, an tomhaltas, coigilteas a chur ar aghaidh chuig sliochtaigh, an tacaíocht agus an fhiontraíocht tháirgiúil. Anuas air sin, ní hamháin go mbíonn an cúram baile i bhfad níos cuimsithí agus níos bunaithe ar riachtanais an duine aonair, ach bíonn sé níos saoire ná an cúram i suíomhanna cónaithe, ach amháin i gcásanna áirithe, ar nós daoine a bhfuil cuid mhór dá neamhspleáchais caillte acu a bhfuil cónaí orthu i dtithe cúraim. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Colún riachtanach de chórais tithe cúraim institiúideacha agus de chineálacha cúraim baile is ea baill foirne cúraim. I gcásanna áirithe, bíonn easpa foirne ann agus bíonn conarthaí neamhbhuana ag baill foirne, nó ní fhaigheann na baill foirne sin an tacaíocht oiliúna is gá, ní aithnítear go gairmiúil iad, faigheann siad pá ró-íseal nó is oibrithe neamhrialta iad (i roinnt tíortha, tá líon na n-oibrithe neamhrialta sin fíor-ard). Dá bhrí sin, tá sé riachtanach, i measc nithe eile, cláir oiliúna a ionchorprú a bhaineann le cúram do dhaoine scothaosta, lena n-áirítear do dhaoine cleithiúnacha, ag na céimeanna éagsúla den ghairmoiliúint, rud a réiteodh an bealach do dhéchórais foghlama. |
| --- | --- |

3.10.

Tionchar na paindéime agus na ceachtanna a foghlaimíodh uaithi

| 3.11. | Chuidigh an phaindéim – i ngeall ar an dochar a rinne sí den chuid is mó – é a thabhairt chun suntais gur príomhdhúshlán straitéiseach ríthábhachtach don Aontas agus dá Bhallstáit é aosú an daonra. Leagadh béim ar na riachtanais chúraim a bhíonn ag daoine scothaosta mar gheall ar a neamhspleáchas a bheith caillte acu agus ar a gcleithiúnas. De réir na tuarascála maidir le cúram fadtéarmach a dhréachtaigh an Coimisiún Eorpach agus an Coiste um Chosaint Shóisialta in 2021, i gceann 30 bliain, beidh 130,1 milliún duine os cionn 65 bliana d’aois, is é sin méadú 41 % ar líon na ndaoine sin atá ann faoi láthair. Ós rud é go dtéann míchumais agus riachtanais cúraim fhadtéarmaigh in airde le haois agus de réir mar a mhéadaíonn an t-ionchas saoil, meastar go méadóidh líon na ndaoine a bhféadfadh cúram fadtéarmach a bheith de dhíth orthu in AE-27 ó 30,8 milliún in 2019 go 33,7 milliún in 2030 agus go 38,1 milliún in 2050. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Chuir roinnt gnéithe leis an méadú sin ar an bhfeasacht chomhchoiteann mhéadaithe maidir leis na dúshláin a bhaineann le méadú an ionchais saoil. Bhí paindéim COVID-19 ina cúis le mortlaíocht choibhneasta níos airde i measc daoine scothaosta go háirithe, agus i measc na ndaoine is leochailí agus iad siúd ina gcónaí i dtithe cúraim. Le linn na paindéime, bhí claontacht agus cruthaíodh steiréitíopaí i gcoinne daoine scothaosta. Tugadh faoi deara go ndearnadh cinntí idirdhealaitheacha maidir le scagthástáil sláinte agus ceistiú intuigthe nó follasach maidir le luach agus rannchuidiú an ghrúpa sin leis an tsochaí. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.12.1. | Ar an gcaoi chéanna, cuireadh i leith go raibh codarsnacht idir leasanna daoine óga agus leasanna “seandaoine”. Bhí an cuntas saofa sin ina shainghné den díospóireacht phoiblí. Tá fianaise ann go bhfuil teipeanna coincheapúla, struchtúracha agus feidhmiúla ann i samhlacha cúraim do sheandaoine. Tá mian mhéadaitheach ann díriú níos mó ar rochtain ar chúram ardcháilíochta agus ar inacmhainneacht an chúraim sin, ar dhínit agus cearta na ndaoine scothaosta a urramú, a neamhspleáchas maireachtála agus a dtimpeallachtaí sóisialta a chaomhnú a mhéid is féidir, comhordú idir na seirbhísí sóisialta agus sláinte a chur san áireamh, agus maoiniú na seirbhísí sin a áirithiú (1,7 % de OTI na hEorpa ar an meán a bhí sa chaiteachas poiblí agus meastar go dtiocfaidh méadú faoi dhó ar an gcéatadán sin faoi 2050 má tá cóineasú aníos ann idir na Ballstáit). |
| --- | --- |

3.12.1.

| 3.12.2. | Leagadh béim freisin ar na heasnaimh a mbíonn tionchar acu ar cholún ríthábhachtach earnáil an chúraim fhadtéarmaigh, amhail ar chúramóirí agus ar oibrithe na hearnála. Fostaítear 6,4 milliún duine san earnáil agus meastar go gcruthófar 7 milliún post breise inti faoi 2030. Ar deireadh, leagadh béim ar an méid a chuireann cúramóirí fadtéarmacha neamhghairmiúla leis an earnáil (agus an claonadh inscne atá ann ar fud na hearnála) agus ar an ngá atá le bearta áirithe cothromaíochta nó cosanta a leathnú don ghrúpa sin, rud nach ndearnadh roimhe seo. Is mithid gníomhú anois. |
| --- | --- |

3.12.2.

| 3.13. | Toisc go bhfuil aird níos mó á díriú ar dhúshláin dhéimeagrafacha agus ar dheiseanna déimeagrafacha, agus, chomh fada agus a bhaineann sé le hábhar na tuairime seo, ar chúram do dhaoine scothaosta mar thoradh ar chailliúint neamhspleáchais nó ar chleithiúnas, cuidíodh le hinstitiúidí Eorpacha doiciméid thábhachtacha a dhréachtú i ndáil leis na dúshláin sin agus i ndáil le hábhar na tuairime seo. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Áirítear leis na doiciméid sin an Páipéar Uaine ón gCoimisiún maidir le hAosú, Plean Gníomhaíochta Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, an rún ó Pharlaimint na hEorpa maidir le mór-roinn aosta ag dul in aois, an Tuarascáil agus na Conclúidí ón gComhairle maidir leis an Aosú a Phríomhshruthú i mBeartais Phoiblí, an tuarascáil ón gCoimisiún Eorpach agus ón gCoiste um Chosaint Shóisialta maidir le treochtaí, dúshláin agus deiseanna i sochaí atá ag dul in aois, an Doiciméad Oibre ó Choiste na Réigiún dar teideal “Plean don todhchaí d’oibrithe cúraim sláinte agus do sheirbhísí cúraim sláinte – deiseanna áitiúla agus réigiúnacha atá ar fáil agus aghaidh á tabhairt ar an dúshlán atá roimh an Eoraip”, agus, go háirithe, an moladh a rinne Uachtarán an Choimisiúin Eorpaigh, Ursula von der Leyen, le linn a hóráide ar Staid an Aontais a thug sí i bParlaimint na hEorpa, maidir le straitéis cúraim nua Eorpach a chur ar bun. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Leag an ghéarchéim béim ar an ngá atá le heolas níos fearr a chur ar fáil ar an tsaincheist seo ar fud an Aontais. Tugann CESE dá aire go bhfuil easpa sonraí staidrimh ann maidir le daoine scothaosta, gur gá an t-eolas poiblí a mhéadú i ndáil le samhlacha cosanta sóisialta agus cúraim, rud atá an-éagsúil sna Ballstáit, a inmhianaithe atá sé dea-chleachtais a bhailiú agus a scaipeadh i measc na mBallstát éagsúil, agus go bhfuil gá le hidirdhealú nó foréigean i gcoinne daoine scothaosta cleithiúnacha a imscrúdú agus a chosc. Mar fhocal scoir, tá gá le faireachán mionsonraithe buan a dhéanamh ar an ábhar seo. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.15.1. | I ndáil leis an méid sin, ba cheart a thabhairt faoi deara gur clúdaíodh i staidéir agus i dtuarascálacha éagsúla aidhm na tuairime seo maidir le hanailís agus comparáid a dhéanamh ar an staid i dtíortha éagsúla. Mar shampla, d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach agus an Coiste um Chosaint Shóisialta tuarascáil díreach roimh dhréachtú na tuairime seo. |
| --- | --- |

3.15.1.

| 3.15.2. | Sna tuarascálacha agus staidéir sin, tugtar aghaidh ar éagsúlacht na samhlacha cúraim agus staideanna éagsúla na mBallstát, agus ar na ceachtanna a d’fhéadfaí foghlaim ón méid sin. Áirítear leis na ceachtanna sin, i measc nithe eile, an méid seo a leanas: i) rogha daoine scothaosta cúram baile a fháil nó cúram lena mothóidís go bhfuil siad ag maireachtáil ina mbaile féin; ii) an gá atá le comhordú níos fearr idir seirbhísí sóisialta agus sláinte; iii) an ról ríthábhachtach atá ag foirne cúraim, agus an gá atá ann gach gné a bhaineann lena ról a aithint, lena n-áirítear teacht chun cinn na hoibre neamhdhearbhaithe; iv) an fhíric nach bhfuiltear ag freastal ar an éileamh ar chúram; v) an gá práinneach atá ann aghaidh a thabhairt ar chistiú leordhóthanach, inacmhainne agus inbhuanaithe a chur ar fáil; vi) an oibleagáid gníomhú in aghaidh cineálacha cur chuige páirteacha a thugann neamhaird ar aitheantas agus dínit daoine scothaosta; vii) an gá atá ann próifíl na gcúramóirí neamhfhoirmiúla a ardú, agus aitheantas, cosaint agus tacaíocht níos fearr a thabhairt dóibh; viii) neamhdhóthanacht na sonraí staidrimh agus socheolaíocha atá ar fáil faoi dhaoine scothaosta; ix) an oibleagáid anailís a dhéanamh ar an gcineál cúram ina mbíonn cúramóirí ar ghlao-dhualgas agus ar an gcúram baile; x) an idirghníomhaíocht idir na gnéithe éagsúla a bhfuil tionchar acu ar chúram do dhaoine scothaosta; xi) an tábhacht a bhaineann le gné inscneach na hearnála, xii) an gá atá le pleananna gníomhaíochta, córais measúnaithe agus bearta rialála a chur ar bun i ndáil le samhlacha cúraim. |
| --- | --- |

3.15.2.

| 3.16. | Chuidigh an phaindéim le béim a leagan ar na heasnaimh atá sna samhlacha cúraim do dhaoine scothaosta, bíodh an cúram á chur ar fáil trí thithe cúraim, trí sheirbhísí cúraim baile, trí chúraim teaghlaigh nó trí chúramóirí príobháideacha. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Eascraíonn na heasnaimh sin as cé acu an bhfuil rochtain ag cách ar an gcúram nó nach bhfuil, as éagsúlacht agus cineál ilroinnte na seirbhisí atá á gcur ar fáil, as droch-rialáil seirbhísí, as deacrachtaí maidir le leibhéil bhainistíochta a chomhordú, as na fadhbanna a bhaineann le seirbhísí sóisialta agus sláinte a chomhordú, as tráchtearrú méadaithe na seirbhisí, agus as an ngá atá le beartais agus bearta coisctheacha. Ó thaobh struchtúir de, d’fhéadfadh sé go mbeidh na heasnaimh sin ag brath ar chion na ndaoine scothaosta, go háirithe cion na ndaoine scothaosta is cleithiúnaí, a bhfuil cónaí orthu i dtithe cúraim seachas i dtimpeallachtaí atá bunaithe ar an duine aonair. I dtéarmaí feidhmiúla, is iad cistiú teoranta, easpa trealamh cosanta, easpa foirne, éiginnteacht fostaíochta, rioscaí ceirde (lena n-áirítear a mhéid a bhaineann leis an meabhairshláinte), easpa oiliúna agus easpa aitheantas gairmiúil nó ceirde a leagann béim ar na heasnaimh sin den chuid is mó. |
| --- | --- |

3.17.

| 3.18. | Léirigh paindéim COVID-19 go bhfuil soláthar easpach ann maidir le cúram fadtéarmach do na daoine scothaosta uile a chur ar fáil ag praghas inacmhainne do chuid mhór de shaoránaigh na hEorpa. I ndáil leis an méid sin, is tosaíocht é líon na ndaoine scothaosta a bhfuil cúram de dhíth orthu ach nach bhfuil in ann rochtain a fháil ar an gcúram sin ar chúiseanna éagsúla (easpa áiteanna, costas airgeadais, etc.) a shainaithint agus aird a thabhairt air. In AE-27, níor bhain ach aon trian de dhaoine os cionn 65 bliana d’aois nó daoine a bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha acu maidir le gníomhaíochtaí cúraim pearsanta a dhéanamh úsáid as seirbhísí cúraim baile in 2014. Ba cheart samhlacha cosanta sóisialta na mBallstát a oiriúnú freisin chun freastal ar na riachtanais nua sin trí sheirbhísí poiblí nó fóirdheontais a chur ar fáil atá inrochtana, inbhuanaithe, inacmhainne agus ar ardcháilíocht. |
| --- | --- |

3.18.

| 3.19. | Cé gur ceistíodh go forleathan institiúidiú chúram na ndaoine scothaosta i dtithe cúraim roimh an bpaindéim, tá méadú tagtha ar dhiúltú an chleachtais sin anois, cé is moite i gcás roinnt daoine scothaosta a bhfuil a neamhspleáchas caillte acu nó atá an-chleithiúnach. I measc laigí an chleachtais sin tá an méid seo a leanas: baol méadaithe ionfhabhtaithe, cailliúint smachta na gcónaitheoirí ar a saol féin, sceideal laethúil dolúbtha, plódú agus próifílí an-éagsúil i measc cónaitheoirí, easpa príobháideachais (is minic a bhíonn cónaí ar bheirt sa seomra céanna), rannpháirtíocht íseal na gcónaitheoirí agus a mbaill teaghlaigh maidir le faireachán a dhéanamh ar bhainistiú na n-ionad, lagú an chaidrimh teaghlaigh agus caidrimh shóisialta, an baol atá ann go mothódh cónaitheoirí go bhfuil siad curtha as a n-áit agus gur díbríodh iad as a bpobail. Tá gá láidir freisin le cearta agus toiliú sainráite na ndaoine scothaosta sna tithe sin a neartú trí cineálacha caomhnóireachta a thugann urraim dá ndínit agus dá gcás sonrach, go háirithe i gcás daoine scothaosta a bhfuil fadhbanna cognaíocha agus meabhracha acu. |
| --- | --- |

3.19.

| 3.20. | Ba cheart aird a tharraingt freisin ar na príomhcheisteanna a dhéanann difear do dhaoine scothaosta a dtugtar cúram dóibh ina dtithe féin, amhail easpa leanúnachais i seirbhísí cúraim baile, an fhéidearthacht go mbraithfeadh na daoine scothaosta sin scoite ina dtithe féin agus na deacrachtaí a d’fhéadfadh a bheith acu maidir le rochtain a fháil ar sheirbhísí bunúsacha, etc. |
| --- | --- |

3.20.

| 3.21. | Tríd is tríd, bhí daoine scothaosta thíos le steiréitíopaí agus fiú le hidirdhealú le linn na paindéime, cé gur cheart an t-aosú a mheas mar dheis seachas mar fhadhb. I roinnt tíortha, tugadh gearáin nó cásanna dlí os comhair na gcúirteanna i ndáil leis an gcóireáil a fuarthas i dtithe cúraim agus le sáruithe féideartha ar chearta bunúsacha daoine scothaosta. Leag an méid sin béim ar an ngá atá le buansásraí a bhunú chun folláine agus cearta na ndaoine scothaosta a chosaint, agus chun an t-idirdhealú a dhéantar i gcoinne an ghrúpa sin a chomhrac. |
| --- | --- |

3.21.

| 3.22. | Roimh an bpaindéim, ba shoiléir go raibh easnaimh ann i ndáil le foirne cúraim i roinnt mhaith tíortha, amhail: 1) easpa foirne, céatadán ard de chonarthaí sealadacha agus páirtaimseartha, athrú ard foirne, pá íseal, aitheantas gairmiúil íseal, easpa cearta saothair amhail cearta dífhostaíochta nó, i roinnt cásanna, cearta a bhaineann le COVID-19 a aithint mar ghalar ceirde agus fiú, i roinnt tíortha, céatadáin shuntasacha d’oibrithe gan conradh nach bhfuil cearta sóisialta nó cearta slándála sóisialta acu i roinnt mhaith cásanna; agus 2) easpa oiliúna agus creidiúnaithe do chúramóirí (cúramóirí do gheiriatraigh, cúramóirí nó cúntóirí seirbhísí cúraim baile) arb iad a chuireann formhór mór na seirbhísí tithe cúraim nó cúraim baile ar fáil (2). |
| --- | --- |

3.22.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Ba cheart a thabhairt le fios go bhfuil tagairt á déanamh do gach cineál cúraim do dhaoine scothaosta nuair a úsáidtear an téarma “cúram” sa tuairim seo. Uaireanta bíonn mearbhall ann maidir le léiriú ó thaobh teanga de, ós rud é go dtuigtear ón téarma Fraincise “soin” gurb é “cúram sláinte” atá i gceist. Sa Ghaeilge, áfach, clúdaítear gach cineál cúraim leis an téarma “cúram”, lena n-áirítear an tacaíocht a chuirtear ar fáil do na tascanna seo a leanas: cúnamh agus tacaíocht a thabairt do dhaoine scothaosta trí chomhrá a dhéanamh leo, siúlóidí, cúnamh soghluaisteachta, siopadóireacht, obair tí agus cúraimí tí eile amhail cócaireacht nó cúnamh a thabhairt do dhaoine iad féin a ghléasadh, i measc nithe eile. Úsáidtear an téarma “cúram” sa chiall is leithne sa tuairim seo. Dá bhrí sin, áirítear coincheap na “tacaíochta” chomh maith.

1

soin

(2)  Iarscríbhinn a ghabhann le tuairim SOC/687 (i mBéarla amháin).

2

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/27 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/27

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le “An smacht reachta agus an ciste téarnaimh”

(tuairim féintionscnaimh)

(2022/C 194/05)

| Rapóirtéir: | Christian BÄUMLER |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Christian BÄUMLER

| Cinneadh ón Tionól Iomlánach | 25.3.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta |
| | Tuairim féintionscnaimh |
| Rannóg atá freagrach | Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht |
| Dáta a glactha sa rannóg | 16.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 20.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 204/14/18 |

Cinneadh ón Tionól Iomlánach

25.3.2021

Bunús dlí

Riail 32(2) de na Rialacha Nós Imeachta

Tuairim féintionscnaimh

Rannóg atá freagrach

Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht

Dáta a glactha sa rannóg

16.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

20.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

204/14/18

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Cuireann Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) i bhfios go láidir go bhfuil an tAontas Eorpach fothaithe ar luachanna amhail an meas ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus ar chearta an duine, lena n-áirítear na cearta atá ag daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Creideann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach, ar mhaithe le saoránaigh an Aontais agus le go mairfidh an tAontas, go gcloífear leis na luachanna sin, go háirithe leis an smacht reachta. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Tá CESE tiomanta a áirithiú go ndéanfaidh Comhairle an Aontais Eorpaigh agus an Coimisiún Eorpach pionóis arda athchomhairleacha a fhorchur i gcás easnaimh chórasacha sa smacht reachta a fhágann go gcuirtear buiséad an Aontais Eorpaigh i mbaol. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Measann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach go ndéanfadh na Ballstáit na bearta a dhéanfaidh siad chun an smacht reachta a neartú a leagan amach ina gcláir téarnaimh. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá CESE ag iarraidh go mbeadh gach clár a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais faoi réir ceanglais dlí maidir leis an tsaoráil faisnéise agus an trédhearcacht. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Tá CESE ag iarraidh go ndéanfaí é a leagan síos mar réamhriachtanas le go bhféadfaí páirt a ghlacadh i gcláir arna maoiniú le buiséad an Aontais go mbeadh gá páirt a ghlacadh freisin sa chomhar neartaithe le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Tá CESE ag iarraidh go ndéanfaí an Oifig Eorpach Frith-Chalaoise (OLAF) a fhorbairt mar ghníomhaireacht Eorpach um an smacht reachta agus um éifeachtúlacht riaracháin. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Measann CESE go mbíonn drochthionchar ar bhuiséad an Aontais ag easnaimh chórasacha sa smacht reachta sna Ballstáit agus tá sé i bhfabhar an dualgas cruthúnais a aisiompú. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Tá CESE ag iarraidh ar an Aontas eagraíochtaí neamhrialtasacha a chuireann cearta an duine agus an smacht reachta chun cinn a chosaint ar thionchar míchuí agus cur leis an maoiniú a fhaigheann siad. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Tá CESE ag iarraidh ar na hinstitiúidí Eorpacha feachtas a sheoladh i gcomhar leis an tsochaí shibhialta, feachtas dar teideal “Mo AE — Mo Chearta”, lena dtionscnófaí idirphlé uile-AE faoin tábhacht a bhaineann leis an smacht reachta. |
| --- | --- |

1.10.

2.   Barúlacha ginearálta

Cúlra an togra

| 2.1. | Tá an tAontas Eorpach fothaithe ar na luachanna atá leagtha amach in Airteagal 2 CAE. Ar na luachanna sin tá an meas ar dhínit an duine, ar an tsaoirse, ar an daonlathas, ar an gcomhionannas, ar an smacht reachta agus an meas ar chearta an duine, lena n-áirítear na cearta atá ag daoine ar de ghrúpaí mionlaigh iad. Ina theannta sin, is sainairíonna i sochaí na hEorpa an t-iolrachas, an neamhidirdhealú, an chaoinfhulaingt, an ceartas, an dlúthpháirtíocht agus an comhionannas idir mná agus fir (1). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Tá an meas ar na luachanna sin ríthábhachtach do shaoránaigh uile an Aontais. I gcomhthéacs stair na hEorpa agus, go háirithe, na gcoireanna in aghaidh na daonnachta a rinneadh sna cogaí domhanda, tá gealltanas tugtha ag an Aontas Eorpach cosaint a thabhairt chun an tsíocháin a áirithiú san Eoraip agus chun cearta bunúsacha na saoránach uile a chosaint. Fágann sin go bhfuil dualgas ar an Aontas Eorpach sáruithe córasacha ar na luachanna sin a bhrath agus a chosc. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Thairis sin, tá an meas ar na luachanna sin, an smacht reachta go háirithe, ina réamhriachtanas le gur féidir leis an Aontas Eorpach a bheith ann san fhoirm ina bhfuil sé: ní féidir leis an Aontas Eorpach cloí le prionsabal an smachta reachta mura bhfuil na Ballstáit uile ag comhlíonadh na gceanglas a bhaineann leis an bprionsabal sin. Is ar an dóigh sin amháin is féidir a áirithiú go bhfuil beartais an Aontais, lena n-áirítear caiteachas ón mbuiséad Eorpach, á gcur chun feidhme i gceart i ngach Ballstát. Ina theannta sin, tá an comhar idir breithiúna agus údaráis riaracháin na mBallstát bunaithe ar chomhthuiscint go bhfuil na comhluachanna sin á roinnt ag gach Ballstát agus go bhfuil siad á gcur i bhfeidhm acu sa chleachtas. Is ar an mbonn sin amháin is féidir le húdaráis riaracháin agus comhlachtaí breithiúnacha na mBallstát oibriú le chéile thar theorainneacha agus cinntí ó Bhallstát eile a aithint agus a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Thairis sin, níor cheart beag is fiú a dhéanamh den tábhacht atá leis na luachanna sin, go háirithe an smacht reachta, d’fhorbairt eacnamaíoch inbhuanaithe an Aontais Eorpaigh. Chomh maith le cinnteacht infheistíochta a áirithiú agus rialacha iomaíochta agus rialáil eacnamaíoch eile a chomhlíonadh, tá an iontaoibh as an gcóras dlí ina iomláine ríthábhachtach don infheistíocht phríobháideach agus don trádáil trasteorann. Gan an meas sin ar na luachanna Eorpacha agus, go háirithe, ar an smacht reachta, sa bhreis ar na bearta tacaíochta sonracha amhail an Ciste Téarnaimh, ní éireoidh leis an margadh aonair Eorpach téarnamh go hinbhuanaithe ó iarmhairtí eacnamaíocha phaindéim COVID-19. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Ar deireadh, tá prionsabal an smachta reachta agus na luachanna eile dá dtagraítear in Airteagal 2 CAE ina gcuid d’fhéiniúlacht an Aontais Eorpaigh féin. Tá an smacht reachta ina dhlúthchuid de shochaí dhaonlathach iolraíoch san Eoraip, rud atá ar cheann de ghealltanais bhunúsacha an Aontais. Mar sin féin, tá tábhacht an smachta reachta le sonrú lasmuigh de theorainneacha an Aontais freisin. Tá beartas seachtrach agus slándála an Aontais fothaithe go mór ar na luachanna a leagtar amach in Airteagal 2 CAE agus ar phrionsabal an smachta reachta. Ina bheartas seachtrach, tá an tAontas Eorpach tiomanta d’ord domhanda atá bunaithe ar an dlí agus ar luachanna. Ach ní bheidh aon dealramh le tiomantas sin an Aontais mura gcomhlíonann sé féin agus a Bhallstáit uile na ceanglais agus na luachanna sin. Tá comhtháthú inmheánach an Aontais agus an tóir atá air ar fud an domhain ag brath go mór freisin ar chomhlíonadh na luachanna sin. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | In a lán tuairimí agus gníomhartha reachtacha, tá béim curtha ag na hinstitiúidí Eorpacha arís agus arís eile ar thábhacht na luachanna a leagtar amach in Airteagal 2 CAE agus, go háirithe, ar an meas ar an smacht reachta. Chomh maith le pionóis eile is féidir a fhorchur, go háirithe an nós imeachta um shárú faoi Airteagal 263 CFAE, tá foráil déanta anois i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2) gur féidir pionóis airgeadais a fhorchur i leith sáruithe córasacha ar an smacht reachta. Is é an príomhchuspóir leis sin ná buiséad an Aontais a chosaint. Is féidir leis freisin cabhrú, ar bhonn ginearálta, an smacht reachta a chosaint níos fearr sna Ballstáit uile. Tá sé beartaithe freisin leis an Rialachán cur leis an muinín atá ag an bpobal as an Aontas agus, ar an gcaoi sin, infheistíochtaí a éascú. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Is díol sásaimh do CESE tabhairt isteach an Rialacháin nua sin. Chomh maith leis an smacht reachta agus leasanna airgeadais an Aontais a chosaint, cuirtear chun cinn leis an Rialachán freisin an glacadh atá ag an bpobal le haistrithe airgeadais san Aontas Eorpach agus, go háirithe, leis an gCiste Téarnaimh i ngach Ballstát. Mar sin féin, tá sé ríthábhachtach ar mhaithe le héifeachtacht an Rialacháin go gcuirfear chun feidhme é sa chleachtas, agus i gcás sáruithe ar an smacht reachta, rud a chuireann buiséad an Aontais i mbaol freisin, go bhforchuirfear pionóis thapa agus chuimsitheacha. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Chomh maith leis an bhfaireachán nua sin ina ndírítear go háirithe ar an smacht reachta maidir le leithdháileadh cistí, ba cheart don Choimisiún leanúint dá ról ginearálta maidir le faireachán a dhéanamh ar bhuiséad an Aontais a fheidhmiú go hiomlán agus cur leis an ról sin, i gcás inar gá. Go deimhin, i gcás aon mhíleithreasaithe ar chistí an Aontais, fiú mura bhfuil an míleithreasú sin bunaithe ar easnaimh sa smacht reachta, déanann sé dochar do na cláir Eorpacha agus d’íomhá an Aontais. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún a áirithiú go mbeidh saoránaigh an Aontais ar an eolas níos fearr faoi na tionscadail sin a mhaoinigh nó a chómhaoinigh an tAontas ar an leibhéal áitiúil. Chun na críche sin, ba cheart na rialacha ábhartha maidir le trédhearcacht agus faisnéis don phobal, e.g. trí chomharthaí eolais a chrochtar le linn tionscadail tógála agus trí fhaisnéis ar líne, a oiriúnú freisin agus ba cheart an pháirt a bhí ag an Aontas sna tionscadail a thabhairt le fios ar bhealach níos soiléire. |
| --- | --- |

2.8.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Tá CESE ag iarraidh go gcuirfí an Rialachán nua i bhfeidhm go dian i ngach réimse a bhaineann leis an mbuiséad. Chun na cúraimí faireacháin a cheanglaítear air leis an Rialachán agus leis na Conarthaí a chur i gcrích, ní mór don Choimisiún acmhainní airgeadais agus daonra iomchuí a leithdháileadh agus aon amhras atá ann i dtaobh sáruithe a d’fhéadfadh a bheith ann a fhiosrú. Agus sin á dhéanamh aige, ní mór don Choimisiún critéir dhiana oibiachtúla a chur i bhfeidhm agus sáruithe a scrúdú ar an gcaoi chéanna i ngach Ballstát. Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún súil níos géire a choinneáil ar chur chun feidhme ceart na gclár Eorpach i dtríú tíortha agus, go háirithe, na critéir chéanna a chur i bhfeidhm maidir le tíortha is iarrthóirí agus atá i bhfeidhm i gcás na mBallstát. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Ní mór don Choimisiún agus do na Ballstáit a áirithiú, go háirithe, nach ndéantar aon íocaíochtaí as buiséad an Aontais nuair nach féidir an úsáid a bhainfear astu a mhíniú go hiomlán. Na tairbhithe uile a gheobhaidh íocaíochtaí as buiséad an Aontais, is cuma an eintitis phoiblí nó eintitis phríobháideacha iad, ní mór dóibh a bheith faoi réir na rialacha iomchuí maidir le trédhearcacht. Ba cheart do na Ballstáit agus don Choimisiún an tsochaí shibhialta a choinneáil ar an eolas go hiomlán maidir le húsáid cistí agus dul i gcomhairle leo maidir le feabhsuithe a d’fhéadfaí a dhéanamh ar úsáid cistí. Maidir leis an mbuiséad a ullmhú agus a chur chun feidhme, teastóidh nós imeachta trédhearcach agus comhairliúcháin a bheith ann, trína bhféadfaidh na Ballstáit tuairimí eagraíochtaí na sochaí sibhialta a chloisteáil. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | I gcás easnaimh chórasacha sa smacht reachta sna Ballstáit, easnaimh a chuireann buiséad an Aontais i mbaol freisin, is gá beart luath agus pras, go háirithe ón gCoimisiún, a dhéanamh ina leith. Is é sin an t-aon bhealach lena áirithiú go ndéantar easnaimh a bhrath agus a leigheas go luath sa phróiseas. Ina theannta sin, ní mór pionóis athchomhairleacha a fhorchur i gcás sáruithe: i réimsí eile freisin, amhail forfheidhmiú an dlí iomaíochta, forchuireann an Coimisiún pionóis mhóra airgeadais chun cur i bhfeidhm dhlí an Aontais a chosaint. I ngeall ar an tábhacht bhunúsach a bhaineann leis an smacht reachta agus le buiséad an Aontais a chosaint, ceanglaítear ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle pionóis arda agus athchomhairleacha a fhorchur freisin sna réimsí sin. Ba cheart é a lua go soiléir i dtéacs an Rialacháin más féidir an Rialachán a athchóiriú. Ina theannta sin, tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún agus ar an gComhairle oibriú go dlúth i gcomhar le Parlaimint na hEorpa agus, dá ndéanfaí an Rialachán a athchóiriú amach anseo, go dtabharfaí na cearta nós imeachta céanna agus atá ag an gComhairle don Pharlaimint. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Creideann CESE go bhfágann easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát go mbaintear an bonn de chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas, nó go gcuirtear an cur chun feidhme sin i mbaol go mór, agus go gcuirtear cosaint bhuiséad an Aontais i mbaol freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina n-aithnítear go bhfuil easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát, is ar an mBallstát sin ba cheart an dualgas a bheith é a chruthú nach bhfuil aon bhaol ann do chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus do chosaint bhuiséad an Aontais. Iarrann CESE go ndéanfaí an méid sin a shoiléiriú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Sa bhreis ar na roghanna dá bhforáiltear i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092, ba cheart don Choimisiún, do Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus do Pharlaimint na hEorpa leas a bhaint as aon mhodhanna pionósacha eile atá ar fáil dóibh i gcás ina ndéanfaí sárú córasach ar an smacht reachta. Ar na modhanna sin tá, go háirithe, an nós imeachta um shárú faoi Airteagal 263 CFAE agus an nós imeachta faoi Airteagal 7 CAE. Agus na nósanna imeachta sin á gcur i bhfeidhm, ba cheart do na hinstitiúidí Eorpacha thuasluaite a áirithiú freisin go gcuirfí chun feidhme iad a luaithe ab fhéidir agus go bhforchuirfí pionóis athchomhairleacha. Ba cheart don Choimisiún, go háirithe maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092, treoirlínte a eisiúint gan mhoill le bheith in ann déileáil go pras le sáruithe ar an smacht reachta. Sna treoirlínte sin, ba cheart don Choimisiún, go háirithe, na coinníollacha a leagan síos ar a measann sé gur gá pionós airgeadais agus na pionóis airgeadais a mheasann sé a bheith iomchuí. Ba cheart dó a leagan amach freisin na coinníollacha ar a dtionscnódh sé nós imeachta um shárú faoi Airteagal 263 CFAE nó nós imeachta faoi Airteagal 7 CAE. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Ina theannta sin, ba cheart don Choimisiún Eorpach, do Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus do Pharlaimint na hEorpa leanúint den idirphlé leanúnach leis na Ballstáit uile i dtaobh an smachta reachta agus na sáruithe ar an smacht reachta a shainaithint go soiléir agus go poiblí. Ba cheart do na hinstitiúidí Eorpacha comhoibriú níos mó fós le chéile chun an smacht reachta a chur chun cinn tuilleadh agus bealaí eile a scrúdú maidir leis an smacht reachta a chosaint i ngach Ballstát. |
| --- | --- |

3.6.

4.   Barúlacha sonracha

| 4.1. | Maidir leis an gCiste Téarnaimh, is oth le CESE nach ndéileáiltear ach ar bhonn teoranta ar thábhacht bhunúsach an smachta reachta sna cinntí sin ón gCoimisiún Eorpach lena ndéantar measúnú ar chláir na mBallstát. Mar a mhínítear thuas, tá an smacht reachta bunriachtanach d’fhorbairt eacnamaíoch inbhuanaithe an Aontais Eorpaigh agus, dá bhrí sin, ní mór é a chur san áireamh go cuí faoi chuimsiú an Chiste Téarnaimh. I ndáil leis sin, ní leor don Choimisiún a mheasúnú a bhunú den chuid is mó ar tháscairí eacnamaíocha, amhail na táscairí sin faoin Seimeastar Eorpach. Faoi mar a d’iarr CESE cheana féin, ba cheart don Choimisiún aird níos mó a thabhairt ar thábhacht an smachta reachta maidir leis an bhforbairt eacnamaíoch inbhuanaithe i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh agus ba cheart dó táscairí ábhartha a chur san áireamh (3). |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Dar le CESE, maidir leis na cláir a chuir na Ballstáit isteach go dtí seo, níor leor líon na dtionscnamh chun an smacht reachta a neartú. Sna cláir a fuarthas ón Iodáil, ón gCróit agus ó Phoblacht na Seice, mar shampla, tá tionscnaimh shonracha maidir leis an smacht reachta amhail bearta chun dul i ngleic leis an éilliú agus chun éifeachtúlacht na gcomhlachtaí breithiúnacha a mhéadú. Ar an iomlán, áfach, agus i gcás na mBallstát uile, ní leor sin, dar le CESE, chun tábhacht bhunúsach an smachta reachta a léiriú. Dá bhrí sin, measann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach go ndéanfadh na Ballstáit uile na bearta a dhéanfaidh siad chun an smacht reachta a neartú a leagan amach i gcláir náisiúnta. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Ina theannta sin, iarrann CESE go ndéanfaí tuilleadh forbartha ar na ceanglais maidir le buiséad an Aontais a chur chun feidhme, lena n-áirítear Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092. Amach anseo, ba cheart na cláir uile a fhaigheann tacaíocht ó bhuiséad an Aontais a bheith faoi réir dlíthe náisiúnta leathana maidir leis an tsaoráil faisnéise agus an trédhearcacht chun rochtain shimplí agus chuimsitheach ar fhaisnéis a sholáthar do chomhlachtaí an phreasa, d’eagraíochtaí neamhrialtasacha agus don tsochaí shibhialta ina hiomláine. Ní fhéadfaí eisceacht a dhéanamh ach amháin dá mba ghá sin ar mhaithe leis na leasanna slándála náisiúnta. Ba cheart don Choimisiún Eorpach athbhreithniú leanúnach a dhéanamh ar na dlíthe náisiúnta sin maidir leis an tsaoráil faisnéise agus, más gá, tograí le haghaidh leasuithe a dhéanamh, agus tuairimí, mar shampla, ó Pharlaimint na hEorpa agus ó CESE á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Tacaíonn CESE le bunú Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh toisc ról tábhachtach a bheith aici maidir le leasanna airgeadais an Aontais a chosaint agus coireanna trasteorann a ionchúiseamh. Tá CESE suite de go bhfuil éifeacht dhíspreagthach ag Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh cheana féin agus go gcuirfidh sí feabhas suntasach ar ionchúiseamh coireanna trasteorann go fadtéarmach. Ar na cúiseanna sin, iarrann CESE ar na Ballstáit uile páirt a ghlacadh sa chomhar neartaithe le hOifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh agus an comhar sin a bheith ina réamhriachtanas amach anseo chun páirt a ghlacadh i gcláir arna maoiniú ag an Aontas. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Glacfaidh Oifig an Ionchúisitheora Phoiblí Eorpaigh a cruthaíodh le déanaí roinnt de na cúraimí a rinne OLAF go dtí seo. Dá bhrí sin, iarrann CESE go ndéanfaí OLAF a fhorbairt mar ghníomhaireacht Eorpach um an smacht reachta agus um éifeachtúlacht riaracháin. Ba cheart don ghníomhaireacht nua sin athbhreithniú ginearálta agus leanúnach a dhéanamh ar an smacht reachta sna Ballstáit agus comhairle a chur ar Pharlaimint na hEorpa, ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus ar an gCoimisiún Eorpach maidir le cur i bhfeidhm Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092. Ina theannta sin, ba cheart don ghníomhaireacht nua sin moltaí ginearálta a eisiúint chun cur leis an smacht reachta agus an éifeachtúlacht riaracháin sna Ballstáit agus, chuige sin, tacú leis na Ballstáit agus lena gcuid údarás riaracháin. I gcás nach leanfadh na Ballstáit moltaí tábhachtacha arna ndéanamh ag an ngníomhaireacht sin, ba cheart é a chur de cheangal orthu údar cuí a thabhairt leis an gcinneadh sin. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Lena chois sin, ba cheart don Choimisiún Eorpach tionscnaimh bhreise a ullmhú freisin chun an smacht reachta agus cur i bhfeidhm na gceart bunúsach Eorpach a neartú i ngach Ballstát. Mar shampla, ba cheart cláir um malartú, lena n-airítear cláir faoi Erasmus+, a bhunú agus a fhorbairt d’fhoireann chomhlachtaí breithiúnacha na mBallstát, chomh maith le heagraíochtaí neamhrialtasacha a oibríonn go háirithe ar mhaithe leis an smacht reachta agus le cosaint na gceart bunúsach agus chearta an duine, chun comhthuiscint ar an smacht reachta san Eoraip a neartú agus a fhorbairt. Chuige sin, ba cheart don Aontas Eorpach cur leis an maoiniú a thugtar chun cláir oiliúna dheonacha agus trasteorann a ullmhú do bhaill foirne sin na gcomhlachtaí breithiúnacha. Ba cheart tacaíocht a thabhairt freisin do chláir oideachais eagraíochtaí neamhrialtasacha a oibríonn ar mhaithe leis an smacht reachta agus le cosaint na gceart bunúsach agus chearta an duine. Is é an cuspóir ba cheart a bheith ann prionsabal Eorpach an smachta reachta a chur chun cinn, ar prionsabal é lena ndéantar traidisiúin dlí na mBallstát a chur san áireamh agus lena léirítear nádúr ceangailteach na gcomhchaighdeán íosta sna Ballstáit uile. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Dar le CESE, tá tábhacht ar leith ag baint leis an tsochaí shibhialta chun an smacht reachta a chosaint agus tá freagracht uirthi ina leith sin, dá bhrí sin. D’fhonn an smacht reachta a neartú i ngach Ballstát, ba cheart don Choimisiún, dá bhrí sin, trí bhíthin clár nua, níos mó tacaíochta a thabhairt d’ardáin na sochaí sibhialta lena ndírítear ar chosaint an smachta reachta sna Ballstáit, agus do na cláir oideachais chomhfhreagracha (4). Faoin gclár sin, ba cheart don Aontas tacú le maoiniú eagraíochtaí neamhrialtasacha. Ní mór neamhspleáchas eagraíochtaí neamhrialtasacha a chosaint ar thionchar míchuí agus ar chur isteach eile ó lucht ceaptha beartas, brústocairí agus gníomhaithe eile. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Ar deireadh, ba cheart don Choimisiún Eorpach, do Chomhairle an Aontais Eorpaigh, do Pharlaimint na hEorpa agus do CESE feasacht a mhúscailt i measc shaoránaigh uile an Aontais maidir le tábhacht na luachanna Eorpacha, go háirithe an smacht reachta. Tá straitéis chumarsáide de dhíth ar an Aontas, straitéis ina gcruthófaí nasc idir coincheap an smachta reachta agus gnáthshaol an duine. Chun na críche sin, ba cheart do na hinstitiúidí Eorpacha thuasluaite, i gcomhar le gníomhaithe eile na sochaí sibhialta, feachtas a sheoladh dar teideal “Mo AE — Mo Chearta” maidir le tábhacht an smachta reachta, feachtas a bheadh dírithe ar gach cuid den daonra, ina gcuirfí eolas sothuigthe faoin smacht reachta ar fáil agus lena dtionscnófaí idirphlé uile-AE faoin ábhar (5). |
| --- | --- |

4.8.

An Bhruiséil, 20 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Airteagal 2 CAE.

1

(2)  Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020 maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (IO L 433 I, 22.12.2020, lch. 1).

2

(3)  Féach freisin: Tuairim ECO/511 ó CESE, (IO C 429, 11.12.2020, lch. 16), pointe 7.1 et seq; agus Tuairim SOC/627 ó CESE, (IO C 282, 20.8.2019, lch. 39), pointe 4.1 et seq.

3

(4)  Féach freisin: Tuairim SOC/627 ó CESE, pointe 3.9 et seq; agus Tuairim SOC/672 ó CESE, “Plean Gníomhaíochta um an Daonlathas Eorpach”, (IO C 341, 24.8.2021, lch. 56), pointe 6.2.1 et seq.

4

(5)  Féach freisin: Tuairim SOC/627 ó CESE, pointe 3.19; agus Tuairim SOC/672 ó CESE, “Plean Gníomhaíochta um an Daonlathas Eorpach”, pointe 4.3.2.

5

---

IARSCRÍBHINN

I rith na díospóireachta, diúltaíodh do na leasuithe seo a leanas, a raibh an ceathrú cuid ar a laghad de na vótaí arna gcaitheamh ar a son (Riail 59(3) de na Rialacha Nós Imeachta):

LEASÚ 1

Arna chur síos ag:

TEDER Reet

SOC/692 — An smacht reachta agus an ciste téarnaimh

Pointe 3.4

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Creideann CESE go bhfágann easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát go mbaintear an bonn de chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas, nó go gcuirtear an cur chun feidhme sin i mbaol go mór, agus go gcuirtear cosaint bhuiséad an Aontais i mbaol freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina n-aithnítear go bhfuil easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát,
  is ar an mBallstát sin
  ba cheart
  an dualgas a bheith é a chruthú nach bhfuil aon bhaol ann do chur
  chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus
  do
  chosaint bhuiséad an Aontais.
  Iarrann
  CESE go ndéanfaí an méid sin a shoiléiriú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092. | Creideann CESE go bhfágann easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát go mbaintear an bonn de chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas, nó go gcuirtear an cur chun feidhme sin i mbaol go mór, agus go gcuirtear cosaint bhuiséad an Aontais i mbaol freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina n-aithnítear go bhfuil easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát, ba cheart
  ceangal a chur ar an mBallstát sin comhoibriú go hiomlán chun neamhrialtachtaí a bhrath agus aghaidh a thabhairt ar easnaimh d’fhonn cur
  chun feidhme
  cuí
  na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus chosaint bhuiséad an Aontais
  a áirithiú
  .
  Molann
  CESE go ndéanfaí an méid sin a shoiléiriú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Creideann CESE go bhfágann easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát go mbaintear an bonn de chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas, nó go gcuirtear an cur chun feidhme sin i mbaol go mór, agus go gcuirtear cosaint bhuiséad an Aontais i mbaol freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina n-aithnítear go bhfuil easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát,
  is ar an mBallstát sin
  ba cheart
  an dualgas a bheith é a chruthú nach bhfuil aon bhaol ann do chur
  chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus
  do
  chosaint bhuiséad an Aontais.
  Iarrann
  CESE go ndéanfaí an méid sin a shoiléiriú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092.

Creideann CESE go bhfágann easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát go mbaintear an bonn de chur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas, nó go gcuirtear an cur chun feidhme sin i mbaol go mór, agus go gcuirtear cosaint bhuiséad an Aontais i mbaol freisin. Dá bhrí sin, i gcás ina n-aithnítear go bhfuil easnaimh chórasacha sa smacht reachta i mBallstát, ba cheart
  ceangal a chur ar an mBallstát sin comhoibriú go hiomlán chun neamhrialtachtaí a bhrath agus aghaidh a thabhairt ar easnaimh d’fhonn cur
  chun feidhme
  cuí
  na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus chosaint bhuiséad an Aontais
  a áirithiú
  .
  Molann
  CESE go ndéanfaí an méid sin a shoiléiriú i Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092.

Cúis

Ní mór an smacht reachta a ráthú trí mhodhanna dlisteanacha. Tá an dualgas cruthúnais mar atá sé faoi láthair ar cheann de na bunphrionsabail is tábhachtaí den dlíthiúlacht. Dá ndéanfaí an dualgas cruthúnais a athrú nó a aisiompú, leagfaí síos fasach an-chontúirteach, rud a d’fhágfadh, dá réir sin, go mbainfí an bonn den smacht reachta.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 41 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 65 |
| Staonadh: | 13 |

Ar son:

41

In aghaidh:

65

Staonadh:

13

LEASÚ 2

Arna chur síos ag:

TEDER Reet

SOC/692 — An smacht reachta agus an ciste téarnaimh

Pointe 1.6

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Measann CESE go mbíonn drochthionchar ar bhuiséad an Aontais ag easnaimh
  chórasacha
  sa smacht reachta sna Ballstáit agus
  tá sé i bhfabhar an dualgas cruthúnais a aisiompú
  . | Measann CESE go mbíonn drochthionchar ar bhuiséad an Aontais ag easnaimh sa smacht reachta sna Ballstáit agus
  iarrann sé
  ,
  i ndáil leis sin, go dtabharfaí aghaidh ar na heasnaimh sin ar bhealach spriocdhírithe agus go gcomhlíonfaí go docht an smacht reachta a mhéid a bhaineann le cur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus cosaint bhuiséad an Aontais
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Measann CESE go mbíonn drochthionchar ar bhuiséad an Aontais ag easnaimh
  chórasacha
  sa smacht reachta sna Ballstáit agus
  tá sé i bhfabhar an dualgas cruthúnais a aisiompú
  .

Measann CESE go mbíonn drochthionchar ar bhuiséad an Aontais ag easnaimh sa smacht reachta sna Ballstáit agus
  iarrann sé
  ,
  i ndáil leis sin, go dtabharfaí aghaidh ar na heasnaimh sin ar bhealach spriocdhírithe agus go gcomhlíonfaí go docht an smacht reachta a mhéid a bhaineann le cur chun feidhme na gclár arna maoiniú ag an Aontas agus cosaint bhuiséad an Aontais
  .

Cúis

Ní mór an smacht reachta a ráthú trí mhodhanna dlisteanacha. Tá an dualgas cruthúnais mar atá sé faoi láthair ar cheann de na bunphrionsabail is tábhachtaí den dlíthiúlacht. Dá ndéanfaí an dualgas cruthúnais a athrú nó a aisiompú, leagfaí síos fasach an-chontúirteach, rud a d’fhágfadh, dá réir sin, go mbainfí an bonn den smacht reachta.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 72 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 141 |
| Staonadh: | 18 |

Ar son:

72

In aghaidh:

141

Staonadh:

18

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/34 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/34

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le “Conas a chuirfidh na héiceachórais thionsclaíocha shainaitheanta le huathriail straitéiseach an Aontais Eorpaigh agus le dea-bhail mhuintir na hEorpa?”

(tústuairim)

(2022/C 194/06)

| Rapóirtéir: | Sandra PARTHIE |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Sandra PARTHIE

| Comhairliúchán | Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 244/1/3 |

Comhairliúchán

Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas

Dáta a glactha sa rannóg

13.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

244/1/3

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Ionas go leanfaidh geilleagair na hEorpa de bheith iomaíoch ar an leibhéal domhanda, ní mór do chuideachtaí in go leor earnálacha iad féin a chur in oiriúint d’iomaitheoirí domhanda nua, samhlacha gnó a cheapadh as an nua agus athmheasúnú a dhéanamh ar na slabhraí soláthair. Is athrú struchtúrach é an t-athrú a thagann de sin, a leanann suaitheadh é uaireanta, ní hamháin do ghnólachtaí ach, ina theannta sin, do dhaoine agus dá ndálaí oibre. Cuireann CESE chun suntais an prionsabal “gan aon duine a fhágáil ar lár” agus tá sé ag iarraidh go ndéanfaí idirphlé leis na gníomhaithe ábhartha uile faoi conas an t-athrú struchtúrach sin a bhainistiú. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Bua agus foinse fáis agus dea-bhaile don Aontas Eorpach is ea a oscailte atá sé don trádáil, don infheistíocht agus do chineálacha eile comhoibriúcháin idirnáisiúnta. Tá CESE i bhfách le huaillmhian an Aontais a bheith níos freagraí as a shlándáil féin, spleáchais aontaobhacha i réimsí criticiúla a laghdú agus cur lena acmhainneacht a thosaíochtaí féin a shocrú agus a chur chun feidhme, rud a ligfeadh dó bogadh i dtreo staid ar saintréithe di an t-iomaíochas eacnamaíoch agus an athléimneacht fheabhsaithe. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Gan dul ar iontaoibh na caomhnaitheachta, is gá gníomhú ar an leibhéal Eorpach trí mheán na rialála agus trí chaighdeáin a leagan síos d’fhonn an baol go mbeidh ganntanais straitéiseacha nó struchtúracha ann a laghdú, d’fhonn an t-éagsúlú a chothú, d’fhonn maoin intleachtúil a chosaint agus d’fhonn iomaíocht chóir atá bunaithe ar rialacha a áirithiú idir na Ballstáit agus le comhpháirtithe domhanda eile. Sna comhghuaillíochtaí trasnáisiúnta agus domhanda atá cothaithe aige, ní mór don Aontas Eorpach a bheith in ann sáruithe ar chearta an duine, ar na saoirsí bunúsacha agus ar shláinte agus sábháilteacht na ndaoine agus an chomhshaoil araon a shainaithint ar fud na slabhraí luacha agus soláthair. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Molann CESE go méadódh an tAontas Eorpach an caiteachas a chuireann sé in áirithe don Taighde, Forbairt agus Nuálaíocht agus go méadódh sé ionstraimí maoiniúcháin gaolmhara eile amhail an Ionstraim um Infheistíocht Nuálaíochta Idir-Réigiúnach (1), rud a chuirfeadh é ar aon chéim, ar a laghad, le réigiúin eile ar domhan, d’fhonn a bhonn monaraíochta a neartú agus nuálaíocht a bhfuil géarghá léi a chumasú. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Ina theannta sin, molann CESE an Clár Oibre Eorpach do Scileanna a chur in oiriúint do riachtanais an mhargaidh saothair amach anseo. Ba cheart, ina cheann sin, go dtiocfadh méadú ar dhea-bhail shaoránaigh an Aontais Eorpaigh de thoradh an chur chuige bunaithe ar éiceachórais thionsclaíocha a fhad a bhaineann le poist ardcháilíochta, luach saothair agus rochtain ar an bhfoghlaim ar feadh an tsaoil. I ndáil leis sin, cuireann CESE i bhfios go láidir go dtacaíonn sé le Comhshocrú an Aontais Eorpaigh do Scileanna, rud atá ríthábhachtach chun ionchais fhadtéarmacha fostaíochta a áirithiú do shaoránaigh na hEorpa. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Creideann CESE gur den tábhacht cóineasú aníos a bhaint amach i ngeilleagair an Aontais Eorpaigh, go háirithe ó thaobh na táirgiúlachta, caighdeáin shóisialta, na sláinte agus na sábháilteachta ag an obair agus táirgeadh atá neamhdhíobhálach don chomhshaol de. Tá iomaíochas an Mhargaidh Aonair Eorpaigh ag brath den chuid is mó ar acmhainneacht iomlán na ngeilleagar náisiúnta uile a fhorbairt agus rochtain a fháil ar an acmhainneacht sin, ach is mór idir leibhéil na ngeilleagar sin fós, rud a fhágann go bhfuil beartais éagsúla spriocdhírithe ag teastáil ina leith. Deireadh a chur leis na héagothromaíochtaí eacnamaíocha ó Bhallstát go chéile an sprioc ba cheart a bheith ann. Tá tábhacht ollmhór le hinfheistíochtaí a dhéanamh sna teicneolaíochtaí taighde, forbartha agus nua. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | D’fhonn léargas cothrom a fháil ar an dea-bhail, aontaíonn CESE le measúnú na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) go dteastaíonn deaiseanna cuimsitheacha staidrimh uainn ar léiriú iad ar na nithe is cás le daoine, lena gcumhdaítear torthaí fadréimseacha amhail ioncam daoine, an tsláinte, naisc shóisialta, an tsábháilteacht agus an comhshaol. Ní leor breithniú ar mheánleibhéil na dtíortha amháin chun a fháil amach an bhfuil an saol ag dul i bhfeabhas, agus, má tá, cé dó freisin. Ar a mhuin sin, ní hamháin go gcaithfimid an dea-bhail sa lá atá inniu ann a thomhas, ach caithfimid na hacmhainní a chuideoidh linn í a chothú amach anseo a thomhas freisin. Ar deireadh, is féidir le daoine a bhrath gur bagairt orthu an t-athrú struchtúrach in ainneoin thorthaí na hanailíse eacnamaíche. An dul chun cinn atá déanta ag páirtithe pobalacha ar fud an Aontais Eorpaigh i dtoghcháin le tamall anuas, gan trácht ar an vóta a caitheadh ar son Brexit, tá a mbunús sin le fáil sa chaoi a mothaíonn vótálaithe go bhfuil cuid mhaith dá gcumhacht bainte díobh de thoradh an domhandaithe agus sa chaoi ar lú an smacht atá acu, dar leo, agus iad i mbun cinntí saoil a dhéanamh. Is beag an chabhair an staidreamh chun an mothú sin a mhaolú. Ní mór do lucht ceaptha beartas páirt i bhfad níos mó a thabhairt do na comhpháirtithe sóisialta agus d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta i dtaca le haghaidh a thabhairt ar údair chasaoide agus ar an eagla atá ann roimh an gcruatan sóisialta agus i dtaca le foirmliú agus cur chun feidhme réiteach ar an láthair. Tacaíonn CESE le rialachas corparáideach inbhuanaithe atá níos oscailte agus dírithe níos mó ar rannpháirtíocht, a fhad a bhaineann, inter alia, le faisnéis, comhairliúchán agus rannpháirtíocht oibrithe ar leibhéal na cuideachta. |
| --- | --- |

1.7.

2.   Cúlra na tuairime, lena n-áirítear an togra reachtach lena mbaineann

| 2.1. | Tarraingíonn CESE aird ar na Conclúidí ón gComhairle Eorpach an 1-2 Deireadh Fómhair 2020 ina n-aithnítear coincheap na huathrialach straitéisí mar ghné lárnach den mhargadh inmheánach, den bheartas tionsclaíoch agus den earnáil dhigiteach. Cuireann sé chun suntais freisin na conclúidí ón gComhairle Iomaíochais an 13 Samhain 2020, ina luaitear go n-áirítear air sin spleáchais straitéiseacha a shainaithint agus a laghdú agus athléimneacht a mhéadú sna héiceachórais thionsclaíocha is íogaire agus i réimsí sonracha, amhail an tsláinte, tionscal na cosanta, an spás, cúrsaí digiteacha, fuinneamh, tionscail na soghluaisteachta agus amhábhair chriticiúla. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Is iad na cuspóirí atá le huathriail straitéiseach oscailte ná cobhsaíocht, caighdeáin Eorpacha a scaipeadh agus luachanna an Aontais a chur chun cinn. Léirítear na cuspóirí sin i roinnt tionscnamh a rinneadh le déanaí, amhail an Teachtaireacht maidir le todhchaí dhigiteach na hEorpa a mhúnlú i mí Feabhra 2020; an Teachtaireacht maidir le hinfheistíocht dhíreach choigríche (an Rialachán maidir le Scagadh IDC) a glacadh i mí an Mhárta 2020; Sásra an Aontais um Scagadh ar Infheistíocht Dhíreach Choigríche a glacadh in 2019 agus a bhí ag feidhmiú go hiomlán faoi mhí Dheireadh Fómhair 2020; Straitéis sonraí a eisíodh i mí na Samhna 2020; an tAthbhreithniú ar an mbeartas trádála: “Uathriail straitéiseach oscailte” a rinneadh i mí Feabhra 2021; agus an obair leanúnach atá ar siúl maidir le hionstraim frithchomhéigin. Ina theannta sin, is sampla eile fós é an togra le haghaidh Rialachán maidir leis an Sásra Coigeartaithe Carbóin ar Theorainneacha, a eisíodh i mí Iúil 2021, den chaoi a bhfuil ag méadú ar fheasacht ar ábhair chomhshaoil laistigh den Aontas. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Ba é ab aidhm do Straitéis Liospóin, a glacadh in 2000, a áirithiú gur geilleagar agus sochaí eolasbhunaithe a bheadh ag an Aontas Eorpach, bunaíodh táscairí inchainníochtaithe faoi chuimsiú na Straitéise agus treisíodh an gá a bhí le tacaíocht a thabhairt do dhaoine ina gconairí foghlama ar feadh an tsaoil. Tá an Comhshocrú do Scileanna ríthábhachtach ó thaobh oideachais, saineolais agus fios gnó de, ós rud é go bhfuil athruithe móra i ndán do roinnt earnálacha tionsclaíocha faoi chuimsiú an aistrithe dhigitigh agus éiceolaíoch. Ina theannta sin, faoi mar a cuireadh in iúl sa Treoirphlean do Scileanna, is gníomhaithe fíor-riachtanacha iad na príomh-gheallsealbhóirí amhail gnólachtaí, ceardchumainn, institiúidí taighde, oideachais nó oiliúna agus údaráis phoiblí chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais scileanna gach earnála. Is díol sásaimh do CESE an obair atá déanta ag an gCoimisiún Eorpach agus ag comhpháirtithe earnála amhail an Chomhairle Scileanna Earnála agus Comhaontais Scileanna Earnála Eorpacha chun mímheaitseáil scileanna idir éileamh an tionscail ar scileanna agus soláthar an oideachais a chur ina ceart. (2) |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Tarraingíonn CESE aird freisin ar obair an Choimisiúin maidir le hAthléimneacht Amhábhar Criticiúil (3), arb é is aidhm di conair a leagan amach faoinar féidir níos mó inbhuanaitheachta agus slándála a bhaint amach agus ar thuairim ghaolmhar ó CESE (4), chomh maith leis na measúnuithe a rinne an Coiste ar éiceachórais thionsclaíocha agus earnálacha tionsclaíocha éagsúla (5). |
| --- | --- |

2.4.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Tá an tAontas Eorpach bunaithe ar shamhail eacnamaíoch oscailte a fhágann gurb é an tAontas faoi deara 14 % d’allmhairí an domhain agus gur uaidh a thagann 16 % d’onnmhairí an domhain. Tagann CESE leis an tuairim go bhfuil sé ríthábhachtach do bheartas tionsclaíoch na hEorpa teacht ar na bealaí agus na modhanna chun spleáchais aontaobhacha ar ghníomhaithe eile a laghdú, i réimsí straitéiseacha, mar shampla, an teicneolaíocht nó an bia nó an tsláinte. Ba cheart go gcuirfeadh beartas tionsclaíoch a bhfuil bonn láidir monaraíochta tionsclaíoch faoi na héifeachtaí diúltacha a d’fhéadfadh a bheith ag suaití de dhroim seoil. Féadfar cinnteacht an tsoláthair a bhaint amach freisin ach comhpháirtíochtaí a chothú le “tíortha atá ar cóimheon le chéile”. Is éard is aidhm don Chomhairle Trádála agus Teicneolaíochta idir an tAontas Eorpach agus na Stáit Aontaithe, mar shampla, comhpháirtíochtaí den sórt sin a éascú. D’fhonn an tAontas Eorpach a chosaint ar neamhshiméadrachtaí trádála, tacaíonn CESE freisin le hiarrachtaí an Aontais ionstraimí cosanta trádála a chur i bhfeidhm agus a fheabhsú amhail Sásra an Aontais um Scagadh ar Infheistíocht Dhíreach Choigríche (6), Ionstraim Soláthair Phoiblí Idirnáisiúnta an Aontais (7) agus an Rialachán chun aghaidh a thabhairt ar an saobhadh a tharla de thoradh fóirdheontais eachtracha sa Mhargadh Aonair, a mhol an Coimisiún Eorpach i mí na Bealtaine 2021 (8). |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Léiríodh in anailís ón mbun aníos ar spleáchais straitéiseacha a rinne an Coimisiún go bhfuil na spleáchais atá sna héiceachórais is íogaire cothrom le 0,6 % de luach na n-earraí a allmhairítear ón taobh amuigh den Aontas Eorpach, ar céatadán an-íseal é sin. Dá bhrí sin, tá sé léirithe le linn na paindéime ag an-chuid slabhraí luacha a fhíor-athléimní atá siad. Tacaíonn CESE go mór le hobair an Choimisiúin chun spleáchais agus cumais straitéiseacha a mhapáil. Léiríodh san anailís sin freisin go mbaineann 137 dtáirge as 5 200 táirge a allmhairítear isteach san Aontas Eorpach le héiceachórais íogaire a bhfuil an tAontas ag brath go mór orthu — go príomha sna tionscail dianfhuinnimh (amhail amhábhair) agus in éiceachórais sláinte (amhail comhábhair ghníomhacha chógaisíochta) chomh maith le táirgí atá ábhartha chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach. Is as an tSín a thagann 52 % d’allmhairí na dtáirgí spleácha sin. D’fhéadfadh sé gur bhaolaí fós 34 tháirge díobh sin mar gheall ar an acmhainneacht íseal ab fhéidir a bheith acu le haghaidh éagsúlú agus chun ionadú a dhéanamh ar tháirgí AE. Chun cur le hiomaíochas earnáil tionsclaíochta na hEorpa, tá gá le beartais láidre maidir le fuinneamh inbhuanaithe agus teicneolaíochtaí digiteacha. Is mian le CESE a chur i bhfios go láidir go bhfuil na gníomhaithe Eorpacha sa chúram sláinte digiteach agus san fhuinneamh in-athnuaite i measc na gceannairí domhanda sna réimsí sin. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Saintréith den uathriail straitéiseach oscailte is ea acmhainneacht táirgeachta a bheith ann i gcás earnálacha atá dírithe ar an todhchaí laistigh den Mhargadh Aonair Eorpach, go háirithe i gcás earraí ardluacha, óir is den ríthábhacht sa chás deireanach sin acmhainneacht theicneolaíoch agus nuálaíochta an Aontais a chaomhnú. Cuir i gcás, léiríonn measúnú an Choimisiúin go bhfuil sciar 33 % den mhargadh domhanda ag an Eoraip in earnáil na róbataice, 30 % in earnáil na gcóras leabaithe, 55 % in earnáil na leathsheoltóirí le haghaidh mótarfheithiclí, 20 % in earnáil an trealaimh leathsheoltóra agus 20 % in earnáil na gcomhpháirteanna fótónaice (9). Tá gá le hionstraimí cosanta trádála chun críche na huathrialach straitéisí i bhfianaise an iomaíocht idirnáisiúnta agus an iomaíocht neamhdhleathach a bheith ag dul i méid. Dá bhrí sin, tá beartas tionsclaíoch an Aontais fite fuaite le beartas láidir trádála agus iomaíochta. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Cuireann CESE i bhfios go láidir gur gá, má táthar chun an uathriail straitéiseach a mhéadú, athléimneacht an Mhargaidh Aonair a neartú, infheistíocht a dhéanamh in inniúlacht agus acmhainneacht theicneolaíoch an Aontais féin, cur leis na hacmhainní atá dírithe ar thaighde agus forbairt, slabhraí táirgthe agus soláthair a éagsúlú, an cheannasacht dhigiteach a dhaingniú, an stoc-charnadh straitéiseach a áirithiú, infheistíochtaí agus táirgeadh a chothú agus a mhealladh san Eoraip, trí fheabhas a chur ar na dálaí ina bhfeidhmíonn gnólachtaí, trí thriail a bhaint as réitigh mhalartacha agus samhlacha an gheilleagair chiorclaigh, agus trí chomhar tionsclaíoch leathan a chur chun cinn ar fud na mBallstát, agus trí dhíriú ar an gceannaireacht theicneolaíoch, rud a luaigh an Chomhairle Iomaíochais i mí na Samhna 2020. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Is é an Margadh Aonair an acmhainn is mó atá ag an Eoraip agus ba cheart don Choimisiún leanúint de na hiarrachtaí atá ar bun aige chun cur lena athléimneacht trí rialacha a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú, agus trí dheireadh a chur le bacainní a choisceann é ar gheilleagar Eorpach a bhaint amach a bheidh nuálach, rathúil agus dírithe ar an todhchaí. Is réamhchoinníoll é margadh baile láidir a bheith ann chun gur féidir cuideachtaí Eorpacha a chur ar bun agus a fhorbairt, chun go mbeidh rath ar na cuideachtaí sin agus nach ndéanfar aon chur isteach orthu amach anseo, mar shampla le cabhair ón Ionstraim Éigeandála le haghaidh an Mhargaidh Aonair. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | I dtuairim uaidh, “Ní bheidh aon Chomhaontú Glas ann gan comhaontú sóisialta”, leagann CESE béim ar a thábhachtaí atá idirphlé sóisialta láidir réamhbhreathnaitheach agus rialachas corparáideach inbhuanaithe atá dírithe ar rannpháirtíocht. Ina theannta sin, tá CESE i bhfách oibrithe a choimeád ar an eolas agus dul i gcomhairle leo agus tá sé á mholadh go gcuirfí a rannpháirtíocht chun cinn ar leibhéal na cuideachta d’fhonn nuálaíocht san ionad oibre a chothú (10). Sa Rún uaidh ó mhí na Nollag 2020 maidir le “Rialachas corparáideach inbhuanaithe”, ba dhíol sásaimh do Pharlaimint na hEorpa tiomantas an Choimisiúin athbhreithniú a dhéanamh ar an Treoir maidir le Faisnéis Neamhairgeadais agus caighdeáin tuairiscithe neamhairgeadais a fhorbairt (11). Is bealach tábhachtach é cloí le prionsabail an rialachais chorparáidigh inbhuanaithe más uainn luachanna Eorpacha thar lear a chur chun cinn agus buntáiste iomaíoch a thabhairt do chuideachtaí Eorpacha. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Is mór idir an staid shocheacnamaíoch ó Bhallstát go chéile agus ó réigiún AE go chéile i gcónaí, agus dá bhrí sin is den tábhacht a áirithiú go bhforbrófar conairí aistrithe réigiúnacha spriocdhírithe i gcomhthéacs próisis rialachais ar leith do na héiceachórais éagsúla, lena n-áirítear trí rochtain ar mhargaí nua a éascú, go háirithe do FBManna, agus trí thacú le slabhraí luacha inbhuanaithe. I dtaca le rialachas, tacaíonn CESE le cineálacha cur chuige amhail coimisiúin um chlaochlú réigiúnach nó moil um chlaochlú lena sainítear, i ndlúthchomhar le gníomhaithe eacnamaíocha áitiúla agus réigiúnacha, réitigh áitiúla agus réigiúnacha ar leith do na hathruithe eacnamaíocha atá amach romhainn. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Maidir le comhar tionsclaíoch a fheabhsú ar fud Bhallstáit an Aontais Eorpaigh, is mór ag CESE an obair anailíseach a rinne an Coimisiún maidir le 14 “éiceachóras thionsclaíocha” a shainiú agus a leagan amach. Léiriú atá san anailís sin ar chleachtaí den chineál céanna a rinneadh sna Stáit Aontaithe agus sa tSín. Tá siad roinnte ina dhá gcatagóir éagsúla: éiceachóras atá sainithe mar líonra braislí a bhaineann le réimse gníomhaíochta áirithe agus éiceachóras réigiúnach a dhíríonn ar idirghníomhú gníomhairí eacnamaíocha i réigiún ar leith. I dteannta a chéile, cuireann siad ardán idirghníomhach ar fáil chun an leas is fearr is féidir a bhaint as an gcomhar idir údaráis agus geallsealbhóirí agus chun cumarsáid a éascú i measc gníomhaithe. Is léir do CESE an fíor-bhreisluach atá ann do ghnólachtaí, ar féidir leo ábhar imní ar leith a chur in iúl d’éiceachóras iomlán a bheidh in ann freagairt dó. Dá dhoimhne agus dá dhlúithe an t-éiceachóras is ea is úsáidí a bheidh sé do na gníomhaithe go léir lena mbaineann agus is ea is mó an breisluach a chuirfidh sé ar fáil. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Díríonn an tAontas agus na Ballstáit ar chláir phoiblí san eolaíocht cheannródaíoch ar leibhéal an Aontais. Ar an gcaoi chéanna, is amhlaidh a aistríodh na buiséid taighde agus nuálaíochta (T&N) ó leibhéal an Bhallstáit go leibhéal an Aontais agus is airde ná riamh iad, cé go bhfuil siad fós faoi bhun bhuiséid na n-iomaitheoirí straitéiseacha amhail an tSín; tá an ceathrú babhta de “chláir misin ghealaí” dírithe ar cheannaireacht dhomhanda an Aontais a athsheoladh i réimse an taighde agus na nuálaíochta. Ba cheart a áireamh air sin samhlacha intleachta saorga d’fhiontair mhóra (LEAM), spásanna coiteanna sonraí tionsclaíocha maille le teicneolaíochtaí glasa atá ag teacht chun cinn, agus ba cheart Taighde, Forbairt agus Nuálaíocht a threisiú d’fhonn ionadaigh shintéiseacha a chruthú d’amhábhair chriticiúla. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | In 2019 chuaigh 2 % de OTI an Aontais Eorpaigh ar chaiteachas ar Thaighde agus Forbairt. Os a choinne sin, chaith an tSín 2 % dá OTI ar Thaighde agus Forbairt in 2019 agus chaith na Stáit Aontaithe 3 % dá OTI orthu. D’fhonn a bhonn monaraíochta a neartú, tá CESE á mholadh don Aontas Eorpach an caiteachas a chuireann sé in áirithe don Taighde agus Forbairt a mhéadú, agus is saoth leis nach bhfuil dóthain ratha ar éiceachórais nuálaíochta an Aontais, cé is moite d’infheistíochtaí lárnacha poiblí i réimse an taighde agus na nuálaíochta agus d’ilchuideachtaí móra príobháideacha i dtionscail an mhaolaithe ar an athrú aeráide agus na sláinte (12). Cé gur dreasacht iontach do chuideachtaí chun nuálaíocht a dhéanamh í an iomaíocht éifeachtach atá i réim san Aontas Eorpach, ba cheart tacaíocht níos fearr a thabhairt dóibh, mar sin féin, trí leas iomlán a bhaint as ionstraimí cistiúcháin eile i réimse an Taighde, na Forbartha agus na Nuálaíochta ar leibhéal AE chun an tAontas a chur ar aon chéim, ar a laghad, le réigiúin eile ar domhan d’fhonn nuálaíocht a bhfuil géarghá léi a chumasú. Faoi láthair, is é an phríomhaidhm atá le hinfheistíochtaí AE ná tacú le leasanna náisiúnta, mar atá leasanna na mBallstát, seachas cineálacha Eorpacha cur chuige agus réitigh Eorpacha a lorg trí naisc níos fearr agus níos doimhne idir na gníomhairí eacnamaíocha a chruthú agus trí leas a bhaint astu. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Tacaíonn CESE go láidir leis na héilimh go ndéanfaí éiceachórais agus slabhraí luacha a fheabhsú, agus go gcothófaí comhar eatarthu, agus tá sé den tuairim gur gá iad a nascadh leis an aistriú glas agus an aistriú digiteach d’fhonn cur le dea-bhail mhuintir na hEorpa. Cuirfidh conairí aistrithe breisluach leis trí sheicheamhú fóinteach beartas a mholadh agus cinnteoidh siad go mbeidh intuarthacht ann, rud atá tábhachtach do ghnólachtaí agus do dhea-bhail na saoránach, mar shampla, i dtaca le forbairt scileanna. Ós amhlaidh atá, is mian leis an gCoiste béim a leagan ar shamhlacha eacnamaíocha atá dírithe ar na geallsealbhóirí, arb é an príomhspreagthóir atá leo an t-athrú aeráide agus scriosadh an chomhshaoil a mhaolú, agus tá sé ag iarraidh ar na Ballstáit agus ar an gCoimisiún tuilleadh úsáide a bhaint as na samhlacha sin sa cheapadh beartais a dhéanfaidh siad agus ina gcuid measúnuithe tionchair. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Infheistíochtaí atá dírithe ar shlabhraí luacha níos athléimní agus níos inbhuanaithe a chruthú, lena dtugtar rochtain ar earraí riachtanacha agus ar sheirbhísí riachtanacha, ní mór dóibh torthaí a bhaint amach ó thaobh fás eacnamaíoch agus dea-bhaile de. Ba cheart pleananna gníomhaíochta earnála a tharraingt suas i gcomhar le tionscnaimh na mórghníomhaithe atá ann faoi láthair d’fhonn na grúpaí atá bunaithe cheana san Eoraip a neartú, lena n-áirítear FBManna. Ba cheart a áireamh sna pleananna sin tacaíocht institiúideach a chuirfidh ar a gcumas rialú níos fearr a dhéanamh ar shlabhraí luacha agus teacht roimh ghéarchéimeanna trí thástálacha struis nó measúnuithe riosca a chur chun feidhme ar mhaithe le ganntanais a chosc. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Beidh sé ríthábhachtach na slabhraí luacha straitéiseacha cearta, na slabhraí soláthair cearta agus na braislí cearta a shainiú. Trí IPCEInna (tionscadail thábhachtacha ar mhaithe le leas na hEorpa i gcoitinne) a chur chun cinn agus trí chomhghuaillíochtaí tionsclaíocha a bhunú sna hearnálacha seo a leanas: ceallraí le haghaidh feithiclí leictreacha, an ríomhaireacht ardfheidhmíochta, an mhicrileictreonaic, feithiclí nasctha glana uathrialaitheacha, an tsláinte chliste, an tionscal ísealcharbóin, teicneolaíochtaí agus córais hidrigine, idirlíon tionsclaíoch na rudaí nithiúla, agus an chibearshlándáil, tá sé curtha in iúl go soiléir ag an gCoimisiún cé na réimsí is ceart a fhorbairt mar thosaíochtaí agus a bhfuil fíor-bhreisluach AE leo. Mar aon le leasanna Eorpacha a chosaint i dtaca le caighdeáin arna bhforbairt san Eoraip, agus i dtaca le maoin intleachtúil na hEorpa a chosaint, is bonn láidir é sin do shraith chomhleanúnach beartas tionsclaíoch agus eacnamaíoch. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Ní hamháin gur sprioc inti féin é sin ach tá sé dírithe, lena chois sin, ar dhea-bhail mhuintir na hEorpa a chaomhnú agus a chothú trí phoist ardcháilíochta a chur ar fáil in earnálacha atá dírithe ar an todhchaí, agus ag an am céanna oibriú i dtreo an aistrithe dhúbailte. D’fhonn na spriocanna sin a bhaint amach, ní mór feidhm a bhaint as na táscairí agus na méadrachtaí cuí. Tá CESE den tuairim go bhfuil an “dea-bhail” tagtha in aibíocht mar choincheap staidrimh agus tomhais agus go ndearnadh “compás” di do lucht ceaptha beartas chun a gcinntí a threorú. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Aontaíonn CESE leis an sainmhíniú a thug ECFE ar “Geilleagar na Dea-bhaile” a dtuigtear as gurb é atá ann geilleagar:






  1) | a chuireann leis na deiseanna atá ar fáil do dhaoine ó thaobh na soghluaisteachta sóisialta aníos agus ó thaobh feabhas a chur ar na gnéithe dá saol is mó is cás leo; |
| --- | --- | --- |

3.15.

1)

a chuireann leis na deiseanna atá ar fáil do dhaoine ó thaobh na soghluaisteachta sóisialta aníos agus ó thaobh feabhas a chur ar na gnéithe dá saol is mó is cás leo;

| 2) | a chinntíonn go dtiocfaidh torthaí dea-bhaile de na deiseanna seo do gach cuid den daonra, iad siúd ag bun an scála dáileacháin san áireamh; |
| --- | --- |

2)

a chinntíonn go dtiocfaidh torthaí dea-bhaile de na deiseanna seo do gach cuid den daonra, iad siúd ag bun an scála dáileacháin san áireamh;

| 3) | a laghdaíonn neamhionannais; agus |
| --- | --- |

3)

a laghdaíonn neamhionannais; agus

| 4) | a chothaíonn inbhuanaitheacht comhshaoil agus shóisialta. |
| --- | --- |

4)

a chothaíonn inbhuanaitheacht comhshaoil agus shóisialta.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  https://eismea.ec.europa.eu/programmes/interregional-innovation-investments-i3-instrument_en

1

(2)  Treoirphlean do Chomhar Earnála maidir le Scileanna. Aghaidh a thabhairt ar mhímheaitseáil scileanna ar leibhéal na hearnála. Príomhghníomhaíocht den Chlár Oibre Eorpach do Scileanna Nua.

2

(3)  An Coimisiún Eorpach, Critical Raw Materials Resilience: Charting a Path towards greater Security and Sustainability [Athléimneacht Amhábhar Criticiúil: Ar Chosán na Slándála agus na hInbhuaine], COM(2020) 474.

3

(4)  IO C 220, 9.6.2021, lch. 118.

4

(5)  Tuairim ó CESE “Straitéis soghluaisteachta an Aontais agus slabhraí luacha tionsclaíocha an Aontais: cur chuige éiceachórais in earnáil na ngluaisteán” (IO C 105, 4.3.2022, lch. 26); tuairim fhorlíontach ó CESE “An straitéis nua tionsclaíochta a nuashonrú – Tionchair ar éiceachóras an tionscail sláinte” (IO C 105, 4.3.2022, lch. 152); tuairim ó CESE “Réamhaíocht ar athrú struchtúrach agus earnálach agus athstruchtúrú na gcultúr tionsclaíoch: i dtreo teorainneacha nua téarnaimh agus athléimneachta in áiteanna éagsúla san Eoraip”; tuairim ó CESE atá á dréachtú faoi láthair “Ceanglais inbhuanaitheachta maidir le ceallraí san Aontas Eorpach” (IO C 220, 9.6.2021, lch. 128); tuairim ó CESE “Tá uair na cinniúna buailte le tionscal gloine na hEorpa: tionscal níos glaise agus fuinneamhéifeachtúil a bhaint amach agus, ag an am céanna, an t-iomaíochas a fheabhsú agus poist ardcháilíochta a chothabháil” (IO C 105, 4.3.2022, lch. 18).

5

(6)  An Coimisiún Eorpach, “Tá Sásra an Aontais Eorpaigh um Scagadh ar Infheistíocht Dhíreach Choigríche ag feidhmiú go hiomlán”, 9 Deireadh Fómhair 2020,

6

(7)  Seirbhís Taighde Pharlaimint na hEorpa, “Ionstraim Soláthair Idirnáisiúnta an Aontais Eorpaigh”, Deireadh Fómhair 2021.

7

(8)  An Coimisiún Eorpach, “Mhol an Coimisiún Rialachán nua chun aghaidh a thabhairt an saobhadh a tharla de thoradh fóirdheontais eachtracha sa Mhargadh Aonair”, 5 Bealtaine 2021.

8

(9)  An Coimisiún Eorpach, “Investing in a smart, innovative and sustainable industry: A renewed EU Industrial Policy Strategy” [Infheistiú i dtionsclaíocht chliste, nuálach agus inbhuanaithe – Straitéis Beartais Tionsclaíochta athnuaite AE] (COM(2017) 479 final).

9

(10)  IO C 341, 24.8.2021, lch. 23.

10

(11)  Rún ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Nollaig 2020 maidir le rialachas corparáideach inbhuanaithe (2020/2137(INI)).

11

(12)  JRC Science for Policy Report, Shaping & Securing the EU’s open strategic autonomy by 2040 and beyond [Tuarascáil JRC maidir le hEolaíocht do Bheartas — Uathriail straitéiseach oscailte an Aontais Eorpaigh a mhúnlú agus a dhaingniú faoi 2040 agus ina dhiaidh sin], 2021.

12

JRC Science for Policy Report, Shaping & Securing the EU’s open strategic autonomy by 2040 and beyond

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/39 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/39

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIonstraimí airgeadais nuálacha i gcomhthéacs fhorbairt na bhfiontar a bhfuil tionchar sóisialta acu

(tuairim thaiscéalaíoch)

(2022/C 194/07)

| Rapóirtéir: | Giuseppe GUERINI |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Marie-Pierre LE BRETON |

Rapóirtéir:

Giuseppe GUERINI

Comhrapóirtéir:

Marie-Pierre LE BRETON

| Comhairliúchán | Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021 |
| --- | --- |
| Bunús Dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 231/1/3 |

Comhairliúchán

Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021

Bunús Dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Dáta a glactha sa rannóg

13.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

231/1/3

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Is díol sásaimh do CESE cinneadh Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus tiomantas sonrach na hAireachta Geilleagair agus Airgeadais agus Rialtas na Fraince tacú le cur chun feidhme an Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Creideann CESE gur den tábhacht ionstraimí airgeadais nuálacha a fhorbairt a d’fhéadfadh tionchar sóisialta dearfach a bheith acu, ar an gcéad dul síos, trí ghníomhaíochtaí eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta, ach freisin trí rannpháirtíocht na gcuideachtaí uile a bhfuil sé mar aidhm acu tionchar dearfach a bheith acu ar an tsochaí. Dá bhrí sin, is mór ag CESE forálacha an Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta a thíolaic an Coimisiún Eorpach an 9 Nollaig 2021 agus tá sé ag tabhairt a thacaíochta dóibh, go háirithe an togra lena spreagtar bunú margaí le haghaidh infheistíochta i bhfiontair shóisialta san Eoraip trí thacú le cruthú ionstraimí nua. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Creideann CESE go bhfuil an t-aitheantas don gheilleagar sóisialta agus áitiúil mar cheann de na 14 éiceachóras de straitéis tionsclaíochta na hEorpa i gcomhréir le cur chun cinn infheistíochtaí atá dírithe ar thionchar a bheith acu ar an tsochaí agus is díol sásaimh dó an méid sin. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Measann CESE go bhfuil sé tábhachtach cineálacha infheistíochtaí a thabhairt isteach arb é is aidhm dóibh tionchar a imirt ar an tsochaí, poist ardcháilíochta a chruthú agus infheisteoirí príobháideacha agus caipiteal nua a mhealladh agus tacaíocht a thabhairt do na hinfheistíochtaí sin, ach tá sé á mholadh aige go ndíreofaí na hinfheistíochtaí sin ar bhealach a chruthóidh éifeachtaí breise agus iolraitheora agus nach gcuirfí in ionad an chaiteachais phoiblí shóisialta ar sheirbhísí riachtanacha riamh iad. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá CESE i bhfabhar (i) uirlisí agus táscairí réamhtheachtacha le haghaidh measúnuithe tionchair sóisialta a chomhfhorbairt ar bhonn tionscadal ar thionscadal, ag áirithiú ar an gcaoi sin go n-urramófar sainiúlachtaí na n-eagraíochtaí sa gheilleagar sóisialta agus (ii) sainmhíniú Eorpach ar thionchar sóisialta a leagan síos. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Molann CESE go ndearfaí infheistíochtaí atá dírithe ar thionchar imirt ar an tsochaí sa dóigh gur féidir cothromaíocht a bhaint amach idir an tionchar ar an tsochaí (athruithe dearfacha arna nginiúint le hinfheistíochtaí), an leibhéal toraidh (i.e. torthaí atá freagrach agus inbhuanaithe don infheisteoir) agus leibhéal an riosca d’fhiontair shóisialta. Le hinfheistíochtaí den chineál sin, ba cheart an fhiontraíocht shóisialta a neartú trí insreabhadh nua caipitil infheistithe agus trí chaighdeáin níos fearr trédhearcachta agus freagrachta sóisialta, lena bhfeabhsófar an cumas fiontair a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí agus fiontair an geilleagar sóisialta a áireamh i gcóras eacnamaíoch na hEorpa. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Is mór ag CESE na tionscnaimh a chuir an Coimisiún Eorpach chun feidhme le blianta beaga anuas, go háirithe na tionscnaimh sin a bhaineann le Clár an Aontais Eorpaigh um Fhostaíocht agus um Nuálaíocht Shóisialta (EaSI) agus is díol sásaimh dó go n-áirítear sa chlár InvestEU leithdháileadh sonrach cistí ar mhaithe leis an mbonneagar sóisialta Eorpach a neartú. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | D’fhonn na Ballstáit agus an Coimisiún a spreagadh chun ugach nua a thabhairt do na tionscnaimh sin, measann CESE gur den tábhacht é go ndéanfaí anailísí rialta lena áirithiú go ndéanfar mapáil mhionsaothraithe ar na córais éagsúla nuálaíochta atá ann d’fhonn tacú le maoiniú tionchair shóisialta sna Ballstáit, agus é mar aidhm aige sin bonn eolais comhroinnte a fhorbairt agus malartú dea-chleachtas a chur chun cinn. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Tá CESE den bharúil gur den ríthábhacht comhlacht a bhunú ar an leibhéal Eorpach chun treoir pholaitiúil a chur ar fáil agus faireachán teicniúil a dhéanamh ar thionscnaimh atá dírithe ar mhaoiniú nuálach don gheilleagar sóisialta agus d’fhiontair a bhfuil sé mar aidhm acu tionchar a imirt ar an tsochaí a chur chun cinn. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Barúlacha ginearálta

| 2.1. | Le blianta fada anuas, thacaigh CESE leis an ngá atá ann go ndéanfadh na hinstitiúidí Eorpacha agus na Ballstáit a ndícheall ról an gheilleagair shóisialta a neartú sa chomhthéacs Eorpach. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | I dtuairim ECO/533 (1) a foilsíodh le déanaí, mhol CESE go dtabharfaí lánaird in Aontas na Margaí Caipitil ar na cineálacha éagsúla infheistíochta a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí, go háirithe i réimse an gheilleagair shóisialta. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Le deich mbliana anuas, tá béim níos mó á leagan ar infheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí mar thoradh ar ardú feasachta agus aitheantas níos mó ar ról eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta. A bhuí leis sin, ba cheart go dtiocfadh méadú breise ar an acmhainneacht shuntasach atá ag fiontair an gheilleagair shóisialta cheana i dtaca le nuálaíocht fhreagrach inbhuanaithe agus cruthú post (2). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Tá maoiniú cuimsitheach agus freagrach de dhíth san Eoraip, murab ionann is riamh, agus ba cheart don Aontas Eorpach gealltanas a thabhairt go dtabharfaidh sé isteach bearta agus treoracha le haghaidh institiúidí, gnólachtaí, cistí airgeadais, mar aon le hollscoileanna, ionaid taighde, gníomhaithe sa gheilleagar sóisialta agus pobail áitiúla, maidir leis an gcaoi chun acmhainneacht na fiontraíochta sóisialta a mhéadú agus tionchar a imirt ar mhaoiniú mar ghníomhaithe chun geilleagar níos cuimsithí agus níos inbhuanaithe a fhorbairt. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Tá líon mór eagraíochtaí geilleagair shóisialta ann a chuireann seirbhísí riachtanacha ar fáil, go háirithe dóibh siúd atá faoi mhíbhuntáiste. Ina measc tá seirbhísí sóisialta, sláinte, cúraim agus oideachais agus, go ginearálta, na seirbhísí go léir a bhfuil gá leo chun saol faoi dhínit a áirithiú do dhaoine leochaileacha, ar an gcéad dul síos trí dhálaí oibre leordhóthanacha a ráthú. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Ar an ábhar sin, ní mór infheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí a spriocdhíriú sa chaoi is go mbeidh éifeachtaí breise iolraitheacha ann i ndáil le beartais phoiblí agus nach gcuirfí infheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí in ionad cistí poiblí, go háirithe i gcás cuideachtaí a bhíonn ag brath ar bheartais shóisialta atá dírithe ar dhaoine leochaileacha. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | De dheasca na paindéime, bhí dúshláin shóisialta le sárú againn go léir, dúshláin lena gcuirtear cosc orainn spriocanna uaillmhianacha an aistrithe inbhuanaithe a bhaint amach (bochtaineacht agus neamh-chomhionannas, deacrachtaí maidir le lánpháirtiú imirceach, bearnaí i gcuimsiú daoine faoi mhíchumas agus easpa tithíocht inacmhainne do theaghlaigh leochaileacha agus do dhaoine óga). Is mithid dúinn, dá bhrí sin, tacú le samhail fáis eacnamaíoch agus córas gnó a bhfuil sé d’acmhainn acu cuspóirí sóisialta a chur chun cinn agus ní mór tús áite a thabhairt do chur chun cinn na fostaíochta ardcháilíochta. |
| --- | --- |

2.7.

3.   Ionstraimí airgeadais nuálacha a shainiú

| 3.1. | Ó tharla go bhfuil CESE i bhfách le forálacha an Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta maidir leis an ngá atá le hionstraimí nuálacha airgeadais a thabhairt isteach atá dírithe ar fhiontair a bhfuil tionchar sóisialta acu agus fiontair an gheilleagair shóisialta a fhorbairt, is é a mheas go bhfuil sé ríthábhachtach béim a leagan air go n-áirítear ar na hionstraimí airgeadais sin raon leathan infheistíochtaí bunaithe ar an toimhde gur féidir caipiteal príobháideach a úsáid chun rannchuidiú le héifeachtaí sóisialta dearfacha a chruthú (ar cheart a bheith mar thosaíocht i gcónaí) agus, san am céanna, sochair eacnamaíocha a ghiniúint. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Dá bhrí sin, is díol suntais na hionstraimí sin i ngeall ar rún an infheisteora cuspóirí sóisialta a shaothrú trí shócmhainní coiteanna agus comhluachanna a chruthú, agus torthaí eacnamaíocha cothroma atá dírithe den chuid is mó ar chuspóirí sóisialta a bhaint amach á n-áirithiú san am céanna. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Is féidir le gnólachtaí, eagraíochtaí agus cistí a bheith ina ngeallsealbhóirí gníomhacha a chuireann na hionstraimí nuálacha sin chun cinn agus a chruthaíonn iad ar mhaithe le tionchar intomhaiste a imirt ar an tsochaí atá i gcomhréir le torthaí eacnamaíocha. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Ní mór na nithe seo a leanas a bheith ina saintréithe d’infheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí:






  — | go mbeadh rún soiléir ann chun éifeachtaí dearfacha a imirt ar an tsochaí; |
| --- | --- | --- |

3.4.

—

go mbeadh rún soiléir ann chun éifeachtaí dearfacha a imirt ar an tsochaí;

| — | go dtabharfaí tacaíocht d’fhiontair atá sainithe go soiléir mar fhiontair an gheilleagair shóisialta, bunaithe ar shainmhínithe agus ar chritéir oibiachtúla a comhaontaíodh go coiteann; |
| --- | --- |

—

go dtabharfaí tacaíocht d’fhiontair atá sainithe go soiléir mar fhiontair an gheilleagair shóisialta, bunaithe ar shainmhínithe agus ar chritéir oibiachtúla a comhaontaíodh go coiteann;

| — | go socrófaí ionchais atá nasctha le torthaí eacnamaíocha cothroma, inbhuanaithe agus trédhearcacha, fiú i gcás ina bhféadfaidís a bheith faoi bhun mheántorthaí an mhargaidh; |
| --- | --- |

—

go socrófaí ionchais atá nasctha le torthaí eacnamaíocha cothroma, inbhuanaithe agus trédhearcacha, fiú i gcás ina bhféadfaidís a bheith faoi bhun mheántorthaí an mhargaidh;

| — | go mbeifí toilteanach cuid de na sócmhainní a athinfheistiú chun tacú le hinfheistíochtaí eile atá dírithe ar chuspóirí sóisialta; |
| --- | --- |

—

go mbeifí toilteanach cuid de na sócmhainní a athinfheistiú chun tacú le hinfheistíochtaí eile atá dírithe ar chuspóirí sóisialta;

| — | go mbeadh tionchar intomhaiste ann, rud atá fíor-riachtanach chun trédhearcacht agus eolas leordhóthanach ar spriocanna agus ar chuspóirí na n-infheistíochtaí a áirithiú; |
| --- | --- |

—

go mbeadh tionchar intomhaiste ann, rud atá fíor-riachtanach chun trédhearcacht agus eolas leordhóthanach ar spriocanna agus ar chuspóirí na n-infheistíochtaí a áirithiú;

| — | i gcás ina ndírítear infheistíochtaí ar fhiontair an gheilleagair shóisialta, go dtabharfaí tús áite do chomhsheasmhacht le prionsabail agus luachanna reachtúla. |
| --- | --- |

—

i gcás ina ndírítear infheistíochtaí ar fhiontair an gheilleagair shóisialta, go dtabharfaí tús áite do chomhsheasmhacht le prionsabail agus luachanna reachtúla.

| 3.5. | Le hinfheistíochtaí a bhfuil tionchar sóisialta acu, ba cheart tacú go háirithe le cuideachtaí atá ag gabháil do nuálaíocht agus d’fhorbairt pobal áitiúil nach mbeadh in ann fás murach sin. Ba cheart a ráthú freisin go mbeadh leibhéal leordhóthanach seirbhísí ann d’áitritheoirí. A bhuí leo, ba cheart a bheith in ann in ann spreagthóirí fáis eacnamaíoch chuimsithigh a chruthú. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Is féidir le hinfheistíochtaí do ghnólachtaí agus d’eagraíochtaí a bhfuil sé mar aidhm acu tionchar a imirt ar an tsochaí feabhas a chur ar éifeachtúlacht agus ar éifeachtacht an chaiteachais phoiblí ar sheirbhísí sóisialta, oideachais, sláinte agus cur chun cinn cultúrtha, agus féadfar tacú le fostaíocht trí rannpháirtíocht níos fearr infheisteoirí chun tacú le héiceachóras fiontraíochta ina dtugtar le chéile an inbhuanaitheacht agus an fhreagracht shóisialta. |
| --- | --- |

3.6.

4.   Saincheist chasta an tsainmhínithe ar fhiontair an gheilleagair shóisialta

| 4.1. | Bíodh is go bhfuil béim níos mó á leagan ar anailís a dhéanamh ar fhiontair an gheilleagair shóisialta agus ar na hionstraimí airgeadais nuálacha is fearr is féidir tacú le ról na bhfiontar sin agus ar thuiscint a fháil orthu siúd, is iomaí bacainn atá le sárú fós chun a áirithiú, in éineacht le fiontair an gheilleagair shóisialta, gur féidir éiceachóras airgeadais atá chomh nuálach, freagrach agus inbhuanaithe céanna a fhorbairt lena gcumasófar fíorshamhail eacnamaíoch Eorpach a chur chun feidhme go praiticiúil a bheith chun tairbhe do shaoránaigh agus do ghnólachtaí araon. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Tá roinnt mhaith bacainní roimh chuid mhór eagraíochtaí sa gheilleagar sóisialta ó thaobh rochtain iomlán a bheith acu ar ionstraimí airgeadais nuálacha, amhail sealúchais i gcistí cothromais phríobháidigh, in ionstraimí cuasachothromais, chomh maith le hiasachtaí ráthaithe agus fadtéarmacha agus, ar deireadh, maoiniú atá bunaithe ar dhlúthpháirtíocht a chur ar leataobh i gcomhthéacs scéimeanna coigiltis fostaithe d’fhiontair shóisialta. I measc na mbacainní sin, tá ceithre réimse ann inar gá dul i mbun gnímh:






  — | bearnaí faisnéise a dhúnadh agus an tuiscint atá ag soláthraithe creidmheasa ar sholáthraithe creidmheasa a cheartú, chomh maith le sainmhínithe dlíthiúla agus aitheantas ar a nádúr sonrach eacnamaíoch; |
| --- | --- | --- |

4.2.

—

bearnaí faisnéise a dhúnadh agus an tuiscint atá ag soláthraithe creidmheasa ar sholáthraithe creidmheasa a cheartú, chomh maith le sainmhínithe dlíthiúla agus aitheantas ar a nádúr sonrach eacnamaíoch;

| — | feabhas a chur ar scileanna gníomhaithe sna hearnála airgeadais maidir le measúnú a dhéanamh ar fheidhmiú eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta ó thaobh airgeadais de; |
| --- | --- |

—

feabhas a chur ar scileanna gníomhaithe sna hearnála airgeadais maidir le measúnú a dhéanamh ar fheidhmiú eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta ó thaobh airgeadais de;

| — | tacú le hoiliúint eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta d’fhonn a gcuid scileanna eacnamaíocha agus airgeadais a fheabhsú; |
| --- | --- |

—

tacú le hoiliúint eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta d’fhonn a gcuid scileanna eacnamaíocha agus airgeadais a fheabhsú;

| — | cur le tuiscint eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta sa dóigh go gcumasófar úsáid ionstraimí airgeadais agus, ar an gcaoi sin, an claonadh atá ann i measc na n-eagraíochtaí sin gan na hionstraimí sin a úsáid a sheachaint. |
| --- | --- |

—

cur le tuiscint eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta sa dóigh go gcumasófar úsáid ionstraimí airgeadais agus, ar an gcaoi sin, an claonadh atá ann i measc na n-eagraíochtaí sin gan na hionstraimí sin a úsáid a sheachaint.

| 4.3. | Maidir leis an gcéad phointe thuas, tá súil ag CESE go mbeidh deis ann, trí bhíthin an Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta, na hinstitiúidí Eorpacha agus na Ballstáit a spreagadh sainmhíniú a leagan síos a bheidh bailí d’institiúidí poiblí agus d’institiúidí airgeadais san Aontas, rud atá riachtanach, murab ionann is riamh, má táthar chun rochtain iomlán ar an margadh caipitil a áirithiú, lena n-áirítear trí bhearta tacaíochta neamhairgeadais lena ndírítear ar scileanna na ngníomhaithe a bhfuil baint acu le hinfheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí a neartú. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | I ndáil leis sin, creideann CESE gur cheart aird bhreise a thabhairt ar ról an gheilleagair shóisialta maidir le hinfheistíochtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí a mhealladh san Eoraip (3) i bPlean Gníomhaíochta maidir le hAontas na Margaí Caipitil do dhaoine agus do ghnólachtaí. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | A mhéid a bhaineann le feabhas a chur ar an acmhainneacht atá ann measúnú a dhéanamh ar infheistíochtaí sóisialta nuálacha, tá CESE den bharúil go sannann oibreoirí airgeadais ardleibhéal riosca d’eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta i bhfad rómhinic díreach toisc go mbaineann siad úsáid as uirlisí meastóireachta a úsáidtear go ginearálta i gcás cineálacha eile fiontar. Cruthaítear leis sin mí-aicmiú a d’fhéadfadh gannmheas a dhéanamh ar ghnéithe níos sonraí den gheilleagar sóisialta amhail caipiteal sóisialta agus daonna, clú, feidhm shóisialta, comhdhearcadh sóisialta, béim ar chuspóirí comhleasa agus ar an gcumas sócmhainní coiteanna a ghiniúint. D’fhéadfaí cur síos a dhéanamh air sin mar thomhas iomarcach acmhainní i ngeall ar easpa ionstraimí oiriúnacha chun an cuspóir deiridh a thomhas. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Tugann eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta tosaíocht do chur chun feidhme na gcuspóirí sóisialta, oideachais agus comhshaoil. Ní mór an aidhm shóisialta sin a chur ag luí le riachtanais eacnamaíocha agus airgeadais, ós réamhriachtanas í má tá na heagraíochtaí sin chun leanúint de bheith ag feidhmiú. Chun na críche sin, ní mór tacú le hoiliúint agus le forbairt scileanna dóibh siúd a oibríonn i réimsí eacnamaíocha agus airgeadais. |
| --- | --- |

4.6.

5.   Ionstraimí nuálacha airgeadais agus tacsanomaíochtaí sóisialta

| 5.1. | Le deich mbliana anuas, tá forbairt shuntasach tagtha ar ionstraimí airgeadais atá tiomnaithe d’fhiontair shóisialta (4). Bíodh sin mar atá, tá deis ann fós tuilleadh forbartha a dhéanamh agus freastal ar dhóigh níos fearr ar riachtanais fiontar sóisialta agus ar a bhfás sa mhargadh inmheánach. Dar le CESE, is den tábhacht an fás sin a chothú i gcomhthráth le cultúr meastóireachta a fhorbairt i ngach ceann de na heagraíochtaí sin, mar aon le huirlisí meastóireachta a cheapadh – go háirithe ag an saol acadúil – a bhaineann go sonrach leis an ngeilleagar sóisialta. |
| --- | --- |

5.1.

| 5.2. | Idir an 12 Meitheamh agus an 27 Lúnasa 2021, sheol an Coimisiún Eorpach comhairliúchán maidir le tacsanomaíocht shóisialta agus chomhshaoil. I ndáil leis an méid sin, tá aird á tabhairt ag CESE ar an ngá atá ann gan iomaíocht nó coinbhleacht níos tromchúisí fós a chruthú idir tacsanomaíochtaí comhshaoil agus tacsanomaíochtaí sóisialta. |
| --- | --- |

5.2.

| 5.3. | Is é an réiteach is fearr samhail aonair tacsanomaíochta (sóisialta agus comhshaoil) a fhorbairt, díreach mar gheall ar an dlúthnasc idir cuspóirí sóisialta agus comhshaoil. Mar sin féin, má tá sí chun bheith praiticiúil agus solúbtha, níor cheart ualaí troma a chur ar ghnólachtaí i ngeall ar an tsamhail sin. |
| --- | --- |

5.3.

| 5.4. | Tá fiontair an gheilleagair shóisialta fréamhaithe go príomha i bpobail áitiúla ina bhfuil gné na rannpháirtíochta níos coitianta. Is saintréithe dá gcuid freisin a gcuid tiomantais shóisialta: cruthú post, tacaíocht agus coinneáil post agus beartais maidir le pá cothrom agus comhionannas san áit oibre. Is é is cúis leis sin freisin gur gnách le fiontair an gheilleagair shóisialta struchtúr rialachais rannpháirtigh a bheith acu atá bunaithe ar chritéir an daonlathais, na hoscailteachta agus na trédhearcachta. Ba cheart na gnéithe sin a chur san áireamh agus a chur chun cinn go sonrach sa tacsanomaíocht shóisialta. |
| --- | --- |

5.4.

| 5.5. | Ba cheart tionchar a bheith ag an tacsanomaíocht shóisialta ar mhaoiniú d’fhonn acmhainní poiblí a thacaíonn go minic le beartais maidir le cuimsiú sóisialta a chomhlánú. Bíodh féin mar atá, níor cheart maoiniú sóisialta a chur in ionad ról na n-institiúidí, na ndlíthe agus na mbeartas poiblí agus urraim na gceart sóisialta á gcosaint, éagothromaíochtaí á n-athchothromú agus an t-idirdhealú á chomhrac. |
| --- | --- |

5.5.

| 5.6. | Maidir le seirbhísí leasa ghinearálta go sonrach, ní mór iad a mhaoiniú le cistí poiblí agus ní féidir iad a chomhlánú ach amháin le caipiteal príobháideach. Tá ról ríthábhachtach ag cuideachtaí a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí agus is é sin an fáth gur cheart a n-infheistíocht a bhunú, a mhéid is féidir, ar chistí airgeadais cobhsaí agus ar chaipiteal foighneach. Ní mór cuimhneamh air go leagtar cuspóirí sóisialta amach thar thréimhse fhada ama. |
| --- | --- |

5.6.

| 5.7. | D’fhéadfadh tomhais agus modhanna tomhais a bheith chun tairbhe d’earnálacha atá intomhaiste ar dhóigh níos éasca, ina bhfuil níos mó acmhainní ar fáil nó ina bhfuil fáil ar shonraí agus is iad na réimsí ina bhfuil sé níos casta tomhas oibiachtúil a dhéanamh nó níos deacra sonraí a aimsiú a bheadh thíos leo. Ní mór bearta a ghlacadh chun é sin a sheachaint. Tá gá le comhar idir na hearnálacha poiblí, príobháideacha agus sóisialta chun go mbeidh rath ar an infheistíocht shóisialta. Tá comhoibriú na hearnála sóisialta ríthábhachtach chun tús áite a thabhairt do na nithe is riachtanaí, óir is iad na hoibrithe san earnáil seo a bhíonn ag obair ar an leibhéal áitiúil agus, ar an gcúis sin, atá eolach ar a bhfuil ag teastáil. |
| --- | --- |

5.7.

6.   Tograí bunaithe ar dhea-chleachtais ar an leibhéal áitiúil

| 6.1. | Bunaithe ar Thionscnamh Gnó Sóisialta 2011, tá tionscnaimh éagsúla glactha ag an gCoimisiún Eorpach le blianta beaga anuas, go díreach agus tríd an gCiste Eorpach Infheistíochta, chun tacú le nuálaíocht shóisialta agus chun rochtain eagraíochtaí an gheilleagair shóisialta ar mhaoiniú a mhéadú. Tá ábharthacht faoi leith ag baint leis na cláir seo a leanas: EaSI Funded, EaSI Debt, EaSI Guarantee, EaSI Capacity Building et EFSI Equity Social Impact. A mhéid a bhaineann le clársceidealú amach anseo, tá gealladh faoi na tionscnaimh shóisialta atá beartaithe faoi chuimsiú an chláir InvestEU freisin, go háirithe má thugtar isteach nuálaíochtaí sonracha chun infheistíocht shóisialta a chur chun cinn, faoi mar a fógraíodh sa Phlean Gníomhaíochta don Gheilleagar Sóisialta. |
| --- | --- |

6.1.

| 6.2. | D’fhonn éiceachóras a chuideoidh le hinfheistíocht shóisialta a chur chun cinn, measann CESE go bhfuil sé tábhachtach, agus na Pleananna Náisiúnta Téarnaimh agus Athléimneachta éagsúla á gcur chun feidhme sna Ballstáit, tabhairt faoi roinnt gníomhaíochtaí praiticiúla le maoiniú ón ionstraim théarnaimh Next Generation EU, amhail iad siúd a leagtar amach thíos. |
| --- | --- |

6.2.

| 6.3. | Tá taithí ag roinnt mhaith tíortha maidir le sásraí maoiniúcháin pay by result (íocaíocht bunaithe ar thorthaí) a thabhairt isteach agus a bhailíochtú. Tá aird faoi leith tugtha ag an bhFrainc, mar shampla, trí chonarthaí maidir le torthaí sóisialta, ar shamhlacha “outcome funds”a mbíonn infheisteoirí príobháideacha ar mian leo acmhainní a shlógadh do bheartais a comhaontaíodh leis an rialtas (go háirithe i réimse na mbeartas sóisialta) rannpháirteach iontu, agus bíonn íocaíochtaí nasctha le gnóthú na dtorthaí a bhfuiltear ag súil leo. Ní mór cur chun cinn na gcleachtas sin a bheith bunaithe ar mheasúnuithe roimh ré arb é is aidhm dóibh mí-úsáidí a d’fhéadfadh a bheith ann a aithint, amhail aistriú cumais chuig fiontair lasmuigh de raon feidhme an gheilleagair shóisialta, nó aistarraingt fhéideartha na mBallstáit óna gcuid gealltanas. |
| --- | --- |

6.3.

| 6.4. | Tá an lárionad saineolais um infheistíocht a bhfuil tionchar aici ar an tsochaí d’fhorbair rialtas na Fionlainne ar cheann de na cleachtais is fearr. Trí bhíthin an lárionaid sin, cuirtear cúnamh teicniúil agus gairmiúil ar fáil chun tacú le scileanna na ndaoine sin a bhfuil sé i gceist acu infheistíochtaí a dhéanamh a bhfuil tionchar acu ar an tsochaí. |
| --- | --- |

6.4.

| 6.5. | Deimhnítear leis na tionscnaimh sin a thábhachtaí atá sé tacú le cistí tionchair, cistiú cistí nó ionstraimí airgeadais eile lena maoinítear tionscnaimh fhiontair an gheilleagair shóisialta a chruthú, a fhorbairt agus a chur ar fáil, lena n-áirítear trí chistí amhail InvestEU nó an Ciste um Aistriú Cóir a spriocdhíriú chun cineálacha comhinfheistíochta (cothromais), cómhaoinithe (creidmheas) agus ráthaíochtaí creidmheasa d’oibríochtaí margaidh a chur chun cinn freisin. |
| --- | --- |

6.5.

| 6.6. | Ba cheart cur le cumas na n-institiúidí Eorpacha agus na mBallstát na sonraí is gá a bhailiú agus anailís a dhéanamh orthu chun a léiriú gur lú seans, ar an meán, go ndéanfaidh fiontair shóisialta agus bonneagar sóisialta mainneachtain i leith iasachtaí bainc. Ar an dóigh sin, d’fhéadfaí aitheantas do chóimheasa ionsúcháin caipitil a chuireann luach sóisialta an chineáil sin maoinithe san áireamh a chur chun cinn. |
| --- | --- |

6.6.

| 6.7. | Tá sé iarrtha ag CESE cheana féin go mbeadh tosca tacaíochta sa Rialachán maidir le Ceanglais Chaipitil (5), go háirithe tosca éiceolaíocha agus sóisialta, chun laghdú a dhéanamh ar an ionsú caipitil a chuireann na bainc ar leataobh chun iasachtaí d’fhiontair an gheilleagair shóisialta a mhaoiniú. |
| --- | --- |

6.7.

| 6.8. | Is gá béim a leagan ar an ról atá ag bainc mhalartacha agus bainc eiticiúla i roinnt mhaith tíortha Eorpacha i gcur chun cinn an airgeadais atá dírithe ar chuspóirí sóisialta agus comhshaoil. I gcásanna áirithe, is iadsan is cúis le teacht chun cinn cistí infheistíochta nó cuideachtaí bainistíochta sócmhainní arb é is aidhm dóibh infheistíocht a dhéanamh san earnáil shóisialta agus chomhshaoil. |
| --- | --- |

6.8.

| 6.9. | D’fhéadfadh socruithe cánach lena n-éascaítear infheistíocht sa gheilleagar sóisialta a bhfuil tionchar iarbhír acu ar an tsochaí a bheith úsáideach chun eisitheoirí agus suibscríobhaithe araon a dhreasú. |
| --- | --- |

6.9.

| 6.10. | Níor mhór freisin caipiteal foighneach a spreagadh agus a ghríosú, amhail titres associatifs (urrúis fiachais arna n-eisiúint ag eagraíocht neamhbhrabúsach) agus titres participatifs (scairdheimhnithe) atá dírithe ar chothromas comhlachas agus comharchumann a neartú. Thairis sin, chun infheistíocht i bhfiontair an gheilleagair shóisialta a spreagadh, bheadh rialacha dreasachta lena n-éascaítear úsáid na n-uirlisí nuálacha sin ina gcuidiú ag bainisteoirí cistí pinsin freisin. |
| --- | --- |

6.10.

| 6.11. | I bhfianaise an taithí a fuarthas sa Fhrainc maidir le coigilteas bainc rialáilte a leithdháileadh go dlíthiúil – lena n áirítear cistí atá nasctha le pleananna coigiltis dlúthpháirtíocht-bhunaithe d’fhostaithe – ar fhiontair an gheilleagair shóisialta, ar fhiontair a bhfuil tionchar sóisialta deimhnithe acu agus ar chistí dlúthpháirtíochta, ní mór na rialacháin maidir le cistí airgeadais dlúthpháirtíochta a leasú, ní hamháin chun leibhéal na n-acmhainní a leithdháiltear ar fhiontair shóisialta a bharrfheabhsú, ach freisin chun acmhainneacht infheistíochta bhreise i gcothromas nó i gcuasachothromas a fhorbairt freisin. |
| --- | --- |

6.11.

| 6.12. | Áirítear ar na dea-chleachtais arna gcur chun feidhme ag fiontair an gheilleagair shóisialta, go háirithe comharchumainn, iad siúd atá dírithe ar chuideachtaí i bponc a thiontú ina gcomharchumainn oibrithe, rud ar a dtugtar reprise d’entreprise par ses salariés (táthcheangal gnóthas ag a bhfostaithe) (6). Cuirtear i bhfeidhm iad sa Fhrainc, san Iodáil agus sa Spáinn trí scéimeanna maoiniúcháin agus trí chistí frithpháirteacha sonracha a chruthú lena mbaineann rannpháirtíocht chothromais, lena gcómhaoinítear atosú gníomhaíochtaí tráchtála le hoibrithe trí chomharchumainn a chruthú. |
| --- | --- |

6.12.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  OJ C 155, 30.4.2021, p. 20.

1

(2)  OJ C 286, 16.7.2021, p. 13.

2

(3)  Une union des marchés des capitaux pour les personnes et les entreprises – nouveau plan d’action [Aontas na Margaí Caipitil: Aontas do dhaoine agus do ghnólachtaí – plean gníomhaíochta nua] (COM(2020) 590 final).

3

Une union des marchés des capitaux pour les personnes et les entreprises – nouveau plan d’action

(4)  Tá anailís ghinearálta le fáil san fhoilseachán ón gCoimisiún Eorpach dar teideal A recipe book for social finance https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/f1b8099b-fd4c-11e5-b713-01aa75ed71a1/language-en/format-PDF/source-234506515.

4

A recipe book for social finance

(5)  OJ L 176, 27.6.2013, p. 1.

5

(6)  Business transfers to employees under the form of a cooperative in Europe: opportunities and challenges, CECOP, 2013.

6

Business transfers to employees under the form of a cooperative in Europe: opportunities and challenges

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/44 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/44

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le “Na réigiúin is forimeallaí (RFanna) agus na buntáistí don Aontas Eorpach a ghabhann leo”

(tústuairim)

(2022/C 194/08)

| Rapóirtéir: | Joël DESTOM |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Gonçalo LOBO XAVIER |

Rapóirtéir:

Joël DESTOM

Comhrapóirtéir:

Gonçalo LOBO XAVIER

| Comhairliúchán | Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021
  Litir ó Clément BEAUNE, Aire Stáit Gnóthaí Eorpacha na Fraince |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta |
| Dáta a glactha sa rannóg | 14.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 20.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 216/3/6 |

Comhairliúchán

Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, 21.9.2021

Litir ó Clément BEAUNE, Aire Stáit Gnóthaí Eorpacha na Fraince

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta

Dáta a glactha sa rannóg

14.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

20.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

216/3/6

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Aithníonn CESE gur cuid lárnach den Aontas Eorpach iad na réigiúin is forimeallaí (RFanna), d’ainneoin na mílte ciliméadar a scarann iad ó mhór-roinn na hEorpa. Is éard atá sna RFanna: oileáin, oileánraí agus aon chríoch talún amháin (Guáin na Fraince). Tá naoi réigiún den chineál sin ann agus iad suite san Aigéan Atlantach Thiar, in imchuach Mhuir Chairib, i bhforaoisí na hAmasóine agus san Aigéan Indiach: Guáin na Fraince, Guadalúip, Martinique, Saint-Martin, La Réunion agus Mayotte (an Fhrainc), na hAsóir agus Maidéara (an Phortaingéil) agus na hOileáin Chanáracha (an Spáinn). Tá cónaí ar chúig mhilliún duine nach mór iontu. Cuireann CESE i bhfáth go ndéanann na RFanna ionadaíocht ar leibhéal domhanda ar an Eoraip agus go gcuireann siad limistéar muirí ar fáil don Eoraip, nach bhfuil a shárú le fáil ag aon mhórchumhacht in aon áit eile, chomh maith le mórchuid sócmhainní geostraitéiseacha. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún cuimhneamh ar na buntáistí nach beag a d’fhéadfadh a bheith ag na RFanna do thodhchaí na hEorpa, d’fhonn is gur féidir iad a thuiscint mar láithreacha tástála chun an dul chun cinn a chur chun tosaigh ar scála domhanda (neamhspleáchas bia agus fuinnimh na hEorpa, an t-aistriú glas, turasóireacht inbhuanaithe, cuimsiú sóisialta, rannpháirtíocht eagraíochtaí na sochaí sibhialta, etc.). Féadfaidh na réigiúin sin a bheith ina n-eiseamláirí is féidir a úsáid mar mhacasamhail sna limistéir gheografacha éagsúla ina bhfuil siad suite. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Ba ríléir ó phaindéim COVID-19 a thábhachtaí atá córas bia láidir agus athléimneach a oibríonn i ngach uile chás agus trínar féidir dóthain bia a chur ar fáil do dhaoine ar phraghsanna inacmhainne. Is cur chuige cuimsitheach nua í an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” a léiríonn cé chomh tábhachtach is atá inbhuanaitheacht bia do mhuintir na hEorpa. Is bealach é chun feabhas a chur ar stíleanna maireachtála, an tsláinte agus an comhshaol. Ní mór don bheartas Eorpach sna RFanna a neamhspleáchas bia a chur chun cinn ionas gur féidir leo gníomhú mar cheannródaithe don Eoraip. Is réigiúin iad ina dtairbhíonn earnálacha eacnamaíocha traidisiúnta áirithe de thacaíocht bhuan Eorpach. Ní mór tuilleadh tacaíochta a thabhairt d’earnálacha atá ag teacht chun cinn. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.3.1. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún sainiúlachtaí na RFanna a chur san áireamh ina sceideal oibre don Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc” agus a áirithiú go gcomhlíonfaidh cláir náisiúnta POSEI (Clár de Roghanna a Bhaineann go Sonrach leis an Iargúltacht agus leis an Oileánachas) an príomhchuspóir a leagadh síos, mar atá talmhaíocht inbhuanaithe a chur chun cinn. |
| --- | --- |

1.3.1.

| 1.4. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún dlús a chur sna RFanna le cur chun feidhme na dtionscadal Eorpach atá á maoiniú ag an Aontas, ar tionscadail iad atá dírithe ar fhoinsí fuinnimh arna nginiúint go háitiúil, agus atá inbhuanaithe agus inacmhainne, a shainaithint, trí Airteagal 349 CFAE a ghníomhachtú más gá sin. Is é an cuspóir atá ann a léiriú go bhfuil siad in ann córais fuinnimh in-athnuaite a fhorbairt. De ghnáth, bíonn costais fuinnimh níos airde sna RFanna ná ar an mórthír, agus dá bhrí sin, is féidir leo a bheith ina láithreacha tástála de réir mar a bheidh an Eoraip ag iarraidh neamhspleáchas fuinnimh a bhaint amach. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfear Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) (Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite) chun feidhme agus go scriosfar Airteagal 29(13) de, óir ní féidir leis an Aontas Eorpach an t-aistriú fuinnimh sna RFanna a fhóirdheonú agus, ag an am céanna, rannchuidiú le dífhoraoisiú i dtíortha nach bhfuil san Aontas. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Ina theannta sin, tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún gan an tacaíocht thiomnaithe a laghdú do na RFanna i gcomhthéacs an téarnaimh i ndiaidh COVID-19, ós rud é go bhfuil acmhainní leordhóthanacha airgeadais de dhíth orthu chun cuspóirí straitéis an Aontais Eorpaigh atá leagtha amach sa phacáiste “Oiriúnach do 55” a bhaint amach. Fágann saintréithe geografacha na réigiún sin iad go mór faoi lé rioscaí a bhaineann le mórtheagmhais aeráide (amhail spéirlingí, tonnta millteacha, creathanna talún agus triomach) a chuireann isteach ar a bpobail go rialta. Tagann de sin gurb iad is túisce a bheidh caillteach le hiarmhairtí an athraithe aeráide. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú nach gcuirfidh cur chun feidhme Airteagal 349 CFAE bac sa tslí ar an athbhreithniú ar an reachtaíocht maidir le haeráid, fuinneamh agus iompar, arb é is aidhm dó na téacsanna atá ann faoi láthair a thabhairt i gcomhréir leis na spriocanna do 2030 agus 2050. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.7.1. | Ní mór an t-aistriú sin i dtreo na haeráidneodrachta faoi 2030 (agus ina dhiaidh sin) a bheith ina iarracht chomhchoiteann chuimsitheach, a fhorbrófar i gcomhar le héiceachórais thionsclaíocha. |
| --- | --- |

1.7.1.

| 1.7.2. | Fógraíodh sa Straitéis Tionsclaíochta nuashonraithe go gcuirfí bealaí aistrithe ar bun i gcomhar leis na comhpháirtithe sóisialta agus le geallsealbhóirí eile chun na modhanna is fearr a shainaithint le dlús a chur leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach, agus tairbhe a bhaint astu, á chur san áireamh an scála, an luas agus na dálaí a bhaineann le gach éiceachóras. |
| --- | --- |

1.7.2.

| 1.8. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún bealach sonrach a leagan síos d’éiceachóras na RFanna, lena sonrófar scála na riachtanas, ina measc na riachtanais athoiliúna, infheistíochta nó teicneolaíochta, agus lena gceapfar na bearta a bheidh le déanamh chun iad a chomhlíonadh ar bhonn ionchuir amhail treochláir. D’fhéadfadh clár ar aon dul leis an gclár Insulae maidir le neamhspleáchas fuinnimh, a cuireadh chun feidhme faoi chuimsiú chlár AE Fís 2020, a bheith ina thúsphointe chun na treochláir sin a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún treoirlínte láidre beartais a fhorbairt don turasóireacht: is é an aidhm atá ann gníomhaithe a thabhairt le chéile d’fhonn machnamh a dhéanamh ar athrú scála, agus prionsabail inbhuanaitheachta a chomhtháthú i ngach gníomhaíocht, i gcás gach gairme, ós rud é go bhfuil ról tábhachtach ag an turasóireacht i bhforbairt na RFanna, mar gheall ar a héifeachtaí iarmhartacha iomadúla agus ar an acmhainneacht shuntasach atá inti poist a chruthú, go háirithe do dhaoine óga. Caithfidh an turasóireacht inbhuanaithe a bheith de dhlúth agus d’inneach fhéiniúlacht na réigiún sin. Tá a gcion féin le déanamh ag na geallsealbhóirí uile atá páirteach sa turasóireacht i dtaca le forbairt inbhuanaithe na hearnála. Agus na pleananna téarnaimh á gcur chun feidhme sna réigiúin sin, ní mór éagsúlacht na seirbhísí agus na ngairmeacha a bhfuil baint acu le réimse na forbartha a chur chun suntais, chomh maith le béim a leagan ar an méid suntasach a chuireann micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide leis an turasóireacht. Cé gur den riachtanas, sa chomhthéacs sin, tréithe sonracha na hearnála a chur san áireamh, ní mór freisin sainiú a dhéanamh ar na bearta is gá chun cáilíocht na fostaíochta agus cáilíocht chomhardú na trádála a áirithiú. Beidh treoirlínte láidre beartais ag teastáil chuige sin: is é an aidhm atá ann gníomhaithe a thabhairt le chéile d’fhonn machnamh a dhéanamh ar athrú scála, agus prionsabail inbhuanaitheachta a chomhtháthú i ngach gníomhaíocht, i gcás gach gairme. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Tá CESE ag iarraidh go dtabharfaí tacaíocht do na pobail is leochailí agus go ndéanfaí machnamh ar an gcaoi a bhféadfaí páirt a thabhairt don líon ba mhó daoine ab fhéidir san aistriú aeráide, san aistriú digiteach agus san aistriú sóisialta. Ní bheifear in ann aistriú ar bith a thabhairt i gcrích mura mbeidh baint iomlán ag na pobail áitiúla leis na hathruithe sin, toisc go bhfuil forbairt na RFanna bunaithe ar éiceachórais uathúla dá leochailí iad. Fágann sin nach mór tionchar na mbeartas a bheidh ann amach anseo a shamhlú roimh ré toisc nach dtiocfaidh na réigiúin sin slán as na hathruithe atá tarraingthe ag na mórathruithe aeráide, digiteacha agus sóisialta orthu. Ní foláir dóibh claochlú iomlán a ngeilleagar a réamh-mheas d’fhonn freastal ar éilimh a bheidh ann amach anseo agus ní foláir aird nach beag a thabhairt ar thionchar sóisialta na n-athruithe sin ag an am céanna. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, a áirithiú go dtabharfar tacaíocht do na grúpaí is leochailí, go ndéanfar machnamh ar bhealaí chun páirt sna haistrithe sin a thabhairt don líon is mó daoine agus is féidir, agus go gcuirfidh siad chuige go díograiseach, más féidir. Ní bheifear in ann aistriú ar bith a thabhairt i gcrích mura mbeidh baint iomlán ag na pobail áitiúla leis na hathruithe sin. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún athmhachnamh a dhéanamh ar an gcaoi a dtéann sé i gcomhairle leis an bpobal ionas gur féidir le haon saoránach nó gnólacht páirt a ghlacadh i gcomhairliúcháin, gan ceangal a chur orthu ar dtús clárú ar an gclár trédhearcachta. Síleann CESE gurb é an t-idirphlé sóisialta an bealach is tábhachtaí chun teacht ar réitigh shonracha leis na comhpháirtithe sóisialta sna RFanna. Tá sé ag iarraidh go mbainfí breis úsáide as réitigh den sórt sin, agus é sin ar bhonn fada fairsing. Ní mór ról dáiríre a bheith ag an tsochaí shibhialta i múnlú na gclár Eorpach, ag gníomhú dóibh i ndlúthchomhar le geallsealbhóirí áitiúla agus réigiúnacha. Ní mór cur le leibhéal fíor-rannpháirtíochta na gcomhpháirtithe sóisialta agus na n-eagraíochtaí sochaí sibhialta ag céimeanna cur chun feidhme agus meastóireachta na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta do na RFanna. Tá sé ríthábhachtach pointe teagmhála a bhunú laistigh den Choimisiún Eorpach a mbeidh rochtain dhíreach ag an tsochaí shibhialta air. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún comhshocrú a bhunú le haghaidh scileanna sna RFanna, mar atá déanta aige i gcás roinnt éiceachórais thionsclaíocha. |
| --- | --- |

1.12.

| 1.12.1. | Ní éireoidh leis an aistriú glas sna RFanna go dtí go mbeidh acu an lucht saothair oilte atá uathu chun go leanfaidh siad de bheith iomaíoch. Tá ról lárnach ag an oideachas agus ag an oiliúint chun feasacht a mhúscailt agus chun cur le scileanna don gheilleagar glas sa réimse seo trí ionstraimí amhail an tsraith ghlas in Erasmus+ agus an Chomhghuaillíocht “Oideachas ar mhaithe leis an Aeráid”. Leis an gClár Oibre Eorpach Scileanna don Iomaíochas Inbhuanaithe, don Chothroime Shóisialta agus don Athléimneacht, tá gníomhaíochtaí suaitheanta á gcur chun feidhme ag an gCoimisiún chun na scileanna cearta is gá don aistriú glas agus don aistriú digiteach a thabhairt do dhaoine. Faoin gClár Oibre, éascaíonn an Coimisiún anuas air sin forbairt gealltanas maidir le hathoiliúint agus uas-sciliú sna héiceachórais thionsclaíocha uile. Ní foláir na RFanna a chomhtháthú go hiomlán sna gníomhaíochtaí suaitheanta sin de chuid an Choimisiúin trí chlár oibre sonrach a bhunú. |
| --- | --- |

1.12.1.

| 1.12.2. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún dlús a chur leis na hiarrachtaí chun éagothromaíochtaí sna RFanna a laghdú, ós rud é gur chuir paindéim COVID-19 isteach ar iarrachtaí chun sin a dhéanamh. Meastar go bhfuil na RFanna in anchaoi de dheasca éagothromaíochtaí leanúnacha. Tugann léirmhínithe na gcoincheap “lár” agus “forimeall” míniú áirithe ar an gcaoi a ndáiltear rachmas i gcóras eacnamaíoch ar saintréith de go minic an caidreamh éagothrom. Tá neartú an chomhtháthaithe eacnamaíoch, shóisialta agus chríochaigh ar cheann de phríomhaidhmeanna an Aontais. |
| --- | --- |

1.12.2.

| 1.13. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún a áirithiú go n-urramófar riachtanais shóisialta leis an bpróiseas téarnaimh agus go leanfaidh sé de bheith aonfhoirmeach agus cothrom ar an leibhéal réigiúnach. Cuireann sé chun suntais an gá atá le measúnú a dhéanamh ar réigiún ina iomláine d’fhonn teacht ar réitigh shaincheaptha. |
| --- | --- |

1.13.

| 1.13.1. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún bearta a dhéanamh chun rochtain dhigiteach a áirithiú sna RFanna. Is measa na héagothromaíochtaí sna réigiúin sin seachas in áiteanna eile toisc nach féidir aon rochtain fhorleathan iontaofa ar theicneolaíocht dhigiteach a ráthú agus nach féidir na hacmhainní gaolmhara a úsáid go héifeachtúil. Mar sin féin, tá méadú tagtha ar na bearnaí digiteacha a bhí ann cheana agus tá roinnt éagothromaíochtaí ag dul in olcas anois de dheasca na paindéime, rud a fhágann roinnt daoine ar lár fad is atá dlús á chur leis an digitiú. Is cinnte go mbeidh an fhostaíocht, an t-oideachas, an tsláinte agus seirbhísí poiblí ag brath murab ionann is riamh ar theicneolaíochtaí digiteacha. |
| --- | --- |

1.13.1.

| 1.13.2. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún iarrachtaí leanúnacha a dhéanamh i réimse an taighde agus na nuálaíochta, ar iarrachtaí iad atá bunriachtanach chun leas a bhaint as na deiseanna uile a eascraíonn as saintréithe sonracha na RFanna, atá nasctha leis na haigéin, leis na farraigí agus leis na hacmhainní muirí, agus nach mór tosaíocht a thabhairt dóibh, toisc go bhfuil sé d’ardacmhainneacht acu borradh a chur faoi gheilleagair, poist ardcháilíochta a chruthú agus folláine daoine a áirithiú. Baineann sé sin le réimse leathan cuideachtaí dá laghad nó dá mhéad iad. Tá ríthábhacht leis chun gníomhaíochtaí traidisiúnta a fhorbairt agus chun deiseanna nua margaidh a chruthú, rud a chabhródh freisin le daoine óga a mhealladh. |
| --- | --- |

1.13.2.

| 1.14. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún tionscadal mór rochtana ar uisce agus ar shláintíocht a sheoladh i gcláir oibríochtúla na RFanna atá ar na bacáin. Ba cheart don Choimisiún Eorpach na mórthionscadail sin a bhainistiú go díreach. I mórthionscadail baintear leas as infheistíochtaí mórscála a bhfuil luach aonaid breis agus EUR 50 milliún acu agus faigheann siad tacaíocht ó chistí bheartas comhtháthaithe an Aontais. Téann siad chun tairbhe go díreach do na Ballstáit agus dá gcuid saoránach trí bhonneagair níos fearr agus poist nua a chruthú, timpeallacht níos sláintiúla a bhunú agus deiseanna nua gnó a chur ar fáil. |
| --- | --- |

1.14.

| 1.14.1. | I RFanna na Fraince, níl rochtain ag daoine ar uisce óil agus is minic easnaimh ar a gcóras sláintíochta. Tá dlúthbhaint ag rochtain ar uisce óil agus ar shláintíocht leis an gceart chun na beatha agus dhínit an duine agus leis an ngá atá le caighdeán leordhóthanach maireachtála. |
| --- | --- |

1.14.1.

| 1.15. | Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún a theachtaireacht maidir leis na hanailísí a rinneadh ar staid na RFanna de dheasca na hinimirce a thabhairt cothrom le dáta. Ina theannta sin, tá sé ag iarraidh go mbeadh comhar idir-réigiúnach ann maidir leis an imirce agus go gcuirfí Comhshocrú nua an Aontais maidir le hImirce agus Tearmann i bhfeidhm maidir leis na réigiúin sin, lena gceadófaí “sásra éigeantach dlúthpháirtíochta” a chur chun feidhme de thairbhe “brú imirce”. |
| --- | --- |

1.15.

2.   Barúlacha ginearálta

| 2.1. | A bhuí leis na RFanna, atá suite i limistéir gheografacha éagsúla, tá láithreacht gheostraitéiseach, eacnamaíoch agus chultúrtha ag an Aontas ar an teorainn le roinnt ilchríoch imchian, rud a thugann buntáistí an-sonrach dó. Tá fiúntas bunúsach ag na buntáistí sin agus, ní nach ionadh, is crann taca iad le hiarrachtaí an Aontais comhar a dhéanamh le tríú tíortha, fiú lasmuigh dá limistéir gheografacha. Cuireann siad le tionchar idirnáisiúnta na hEorpa agus is acmhainn uathúil iad chun réitigh a fháil ar na dúshláin atá le sárú ag an Aontas. Tá sé fógartha ag an gCoimisiún Eorpach go nglacfar teachtaireacht nua, faoi Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh, lena ndéanfar comhpháirtíocht straitéiseach an Choimisiúin leis na réigiúin sin a nuashonrú. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Maidir le conas an leas is fearr is féidir a bhaint as na buntáistí arna sainaithint, braithfidh sin, den chuid is mó, ar chumas an Aontais idirphlé a chur ar bun lena shaoránaigh uile. Ní mór don tsochaí shibhialta cuidiú le feasacht a ardú i measc na ngeallsealbhóirí éagsúla (stáit, réigiúin, údaráis áitiúla, pobail áitiúla, scoileanna, gnólachtaí agus daoine aonair) maidir lena luachmhaire atá sé a aithint gur féidir leis na RFanna scaipeadh gníomhaíochtaí oibríochtúla inláimhsithe a chur chun cinn d’fhonn dlús a chur le cur chun feidhme na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe. Dhéanfaí an tionchar a thomhas i roinnt réimsí (iascach, talmhaíocht agus forbairt samhlacha; cultúr agus cur chun cinn na hearnála sin; fostaíocht agus oiliúint; oideachas agus soghluaisteacht na hóige; forbairt gnó; dúshláin a bhaineann leis an gcomhshaol, le fuinneamh agus leis an aeráid; inimirce). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Leis na tograí ó CESE maidir le hatógáil agus téarnamh tar éis phaindéim COVID-19, leagtar amach an creat faoinar féidir borradh a theacht faoi shócmhainní na RFanna. Is féidir leo léiriú a thabhairt ar an gcaoi a gcuireann na réigiúin sin le réimsí éagsúla: na hathruithe struchtúracha agus na gníomhaíochtaí gaolmhara infheistíochta is gá a shaothrú, go háirithe maidir le digitiú, nuálaíocht chliste agus shóisialta agus an t-aistriú glas; an t-iomaíochas a fheabhsú ar bhonn leanúnach; an timpeallacht cheart a chruthú chun cur le tábhacht na háite oibre mar cheann de na príomhchúiseanna leis an téarnamh eacnamaíoch; na dálaí a chruthú ionas go mbeidh tuilleadh neamhthuilleamaíochta agus athléimneachta ann; slabhraí dáileacháin a fheabhsú go mór. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Aithnítear i gCreat-Treoir Uisce an Aontais Eorpaigh nach táirge tráchtála é an t-uisce ar chuma táirgí eile ach gur oidhreacht é is gá a chaomhnú, a chosaint agus a láimhseáil dá réir. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.4.1. | Chun rochtain ar uisce agus ar shláintíocht a dhaingniú agus a fheabhsú, tá trí eilimint ríthábhachtach: cáilíocht, inrochtaineacht fhisiciúil agus inacmhainneacht. Chuidigh an tAontas le rochtain ar uisce óil sábháilte agus ar shláintíocht a áirithiú do mhuintir na mBallstát a bhuí le dhá phríomhchineál birt. Ar an gcéad dul síos, leag sé síos caighdeáin uaillmhianacha maidir le cáilíocht an uisce, rud a chinntíonn ardleibhéal cosanta don tsláinte phoiblí agus don chomhshaol araon. Ar an dara dul síos, tá tacaíocht airgeadais curtha ar fáil ag an Aontas chun na bonneagair uisce sna Ballstáit a mhéadú agus a fheabhsú, rud a chuidíonn le cáilíocht na seirbhísí uisce agus le tuilleadh rochtain fhisiciúil a fháil orthu. Go nuige seo, níl rian idirghabháil an Aontais le sonrú i RFanna na Fraince agus gan rochtain ag an bpobal ar uisce go fóill. |
| --- | --- |

2.4.1.

3.   Barúlacha sonracha

3.1.   Comhthéacs a léiríonn tosaíochtaí ó thaobh an bhia agus an fhuinnimh de

| 3.1.1. | Meastar gur réigiúin atá leochaileach ón taobh eacnamaíoch iad na RFanna. Baineann cuid de na leochaileachtaí sin lena neamhchosanta atá siad ar rioscaí a eascraíonn as athróga struchtúracha (amhail iargúltacht, méid na margaí, comhchruinniú onnmhairí agus sciar na talmhaíochta agus an iascaigh i gcruthú rachmais) fad a bhaineann roinnt eile acu lena neamhchosanta atá siad ar shuaití de dheasca teagmhais eisceachtúla (amhail géarchéimeanna eacnamaíocha, comhshaoil, sóisialta agus sláinte). Chuir paindéim COVID-19 lena bhfuil d’fheasacht ann faoi na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith i gceist mura mbítear lánullamh. Fiú más fíor nár chuir an ghéarchéim na slabhraí dáileacháin agus soláthair ó mhaith, ní bheidh aon vacsaín riamh ann a chosnóidh daoine ar éifeachtaí na leochaileachta bia agus fuinnimh. |
| --- | --- |

3.1.1.

| 3.1.2. | Ní mór do na RFanna a léiriú go bhfuil siad in ann freastal ar riachtanais bhunúsacha bia agus fuinnimh chun go mbeidh a bpobail athléimneach nuair a bhuailfidh suaití seachtracha iad. Is cur chuige é seo a bhfuil sé mar aidhm leis, agus poist áitiúla agus naisc shóisialta á gcruthú aige, páirt a thabhairt do dhaoine dúthrachtacha i dtaca le faireachán a dhéanamh ar thionscadail nuálacha ar an leibhéal áitiúil, le tacaíocht ó chomhlachtaí poiblí éifeachtúla agus aireacha. Tá na hacmhainní uile ag na RFanna chun aistriú a chur i gcrích a leanfaidh gníomhaíocht eacnamaíoch agus comhtháthú sóisialta é. Go deimhin, tá bonn láidir cultúrtha ann lenar féidir caidreamh leis an dúlra a chothú a chabhródh le teacht chun cinn éiceachóras atá fabhrach do tháirgeadh bia sláintiúil agus inbhuanaithe. Ar an gcaoi chéanna, cruthaítear raon deiseanna nua chun rochtain éasca a fháil ar na foinsí fuinnimh in-athnuaite is coitianta (foinsí hiodrálacha, bithmhaise, gaoithe, teirmeacha, geoiteirmeacha agus fótavoltacha). |
| --- | --- |

3.1.2.

| 3.1.3. | Tá sé i gceist ag an Aontas timthriall nua don bheartas aeráide, an pacáiste “Oiriúnach do 55”, a ghlacadh. Is féidir leis na RFanna a bheith ina láithreacha tástála trínar féidir an tAontas Eorpach a dhéanamh níos athléimní. Is gné lárnach den Chomhaontú Glas don Eoraip í an Straitéis “ón bhFeirm go dtí an Forc”. Tá sé d’acmhainn ag na RFanna a léiriú go bhfuil géarghá le bithéagsúlacht shaibhir a chaomhnú, cur le seasamh na bhfeirmeoirí agus na n-iascairí sa slabhra luacha, tomhaltas inbhuanaithe bia a spreagadh agus bia sláintiúil a chur chun cinn ar phraghsanna inacmhainne do chách, gan dochar a dhéanamh do shábháilteacht bia, do cháilíocht bia ná do phraghas bia. Is féidir leis na RFanna a bheith ina ngorlanna i dtaca leis an straitéis sin, a bhfuil sé d’aidhm aici an biashlabhra ina iomláine a chuimsiú. Is féidir leo soiléiriú éifeachtach a dhéanamh ar an ngá atá le measúnuithe tionchair tráthúla. Tá an ghéarchéim fuinnimh go han-dona cheana féin sna RFanna. Is gá réitigh shonracha ó gach taobh a lorg do na réigiúin sin ós rud é go bhféadfaidís a bheith orthu sin is mó a bheadh thíos leis dá rachadh an ghéarchéim fuinnimh in olcas. |
| --- | --- |

3.1.3.

| 3.1.4. | Sna RFanna, faoi mar is fíor i gcás réigiúin uile na hEorpa, ní bhaineann an t-aistriú fuinnimh leis an teicneolaíocht amháin. Is saincheist mhór shóisialta í nach foláir don tsochaí shibhialta a bheith rannpháirteach inti. I ndáil leis sin, leis an gclár téarnaimh a cuireadh ar bun chun cur in éadan phaindéim COVID-19, tá deis ann cistí a úsáid atá dírithe ar dhaoine a chur i gcroílár an aistrithe fuinnimh agus, ar an gcaoi sin, borradh a chur faoin ngeilleagar réigiúnach. Déantar an fuinneamh in-athnuaite, rud atá ar fáil go forleathan sna RFanna, a dhílárú. Is beag infheistíocht a theastaíonn ina gcomhair i gcomparáid leis na costais arna dtabhú ag struchtúir láraithe ar mhórscála. De thoradh an Chomhaontaithe Ghlais, is ceann de phríomhthosaíochtaí an Choimisiúin anois í an aeráidneodracht agus tá sé beartaithe aige na billiúin euro a infheistiú chun an geilleagar a chur ar a bhoinn athuair agus chun poist ardcháilíochta a chruthú agus a chosaint san Eoraip. Leis na RFanna, féadfar an bealach a réiteach do chur chuige dírithe ar an duine a chuirfidh na tomhaltóirí is leochailí san áireamh. |
| --- | --- |

3.1.4.

| 3.1.5. | Aithnítear i gCreat-Treoir Uisce an Aontais Eorpaigh nach táirge tráchtála é an t-uisce ar chuma táirgí eile ach gur oidhreacht é is gá a chaomhnú, a chosaint agus a láimhseáil dá réir. Chun rochtain ar uisce agus ar shláintíocht a dhaingniú agus a fheabhsú, tá trí eilimint ríthábhachtach: cáilíocht, inrochtaineacht fhisiciúil agus inacmhainneacht. Chuidigh an tAontas le rochtain ar uisce óil sábháilte agus ar shláintíocht a áirithiú do mhuintir na mBallstát a bhuí le dhá phríomhchineál birt. Ar an gcéad dul síos, leag sé síos caighdeáin uaillmhianacha maidir le cáilíocht an uisce, rud a chinntíonn ardleibhéal cosanta don tsláinte phoiblí agus don chomhshaol araon. Ar an dara dul síos, tá tacaíocht airgeadais curtha ar fáil ag an Aontas chun na bonneagair uisce sna Ballstáit a mhéadú agus a fheabhsú, rud a chuidíonn le cáilíocht na seirbhísí uisce agus le tuilleadh rochtain fhisiciúil a fháil orthu. Faoi láthair, níl rian idirghabháil an Aontais le sonrú i RFanna áirithe de chuid na Fraince go fóill toisc go bhfuil deacrachtaí faoi leith ag muintir na réigiún sin rochtain a fháil ar uisce, ar deacrachtaí iad a bhaineann leo sin amháin. |
| --- | --- |

3.1.5.

3.2.   Tá ag méadú ar na bearnaí agus na cineálacha éagothromaíochtaí

| 3.2.1. | Meastar go bhfuil na RFanna in anchaoi de dheasca éagothromaíochtaí leanúnacha. Tugann léirmhínithe na gcoincheap “lár” agus “forimeall” míniú áirithe ar an gcaoi a ndáiltear rachmas i gcóras eacnamaíoch ar saintréith de go minic an caidreamh éagothrom. Tá neartú an chomhtháthaithe eacnamaíoch, shóisialta agus chríochaigh ar cheann de phríomhaidhmeanna an Aontais. Is ann do bhuiséad nach beag atá dírithe ar éagothromaíochtaí a laghdú dá dtairbhíonn na RFanna. Cé nach bhfuil uirlisí meastóireachta gan locht, ba cheart a aithint go mbíonn tionchar ag paindéim COVID-19 ar iarrachtaí chun na héagothromaíochtaí sin a laghdú. Ina theannta sin, an 19 Samhain 2021, rinne Comhdháil Uachtaráin na RFanna ráiteas faoi na hiarmhairtí sin. Ní mór do na comhpháirtithe sóisialta agus d’eagraíochtaí uile na sochaí sibhialta rabhadh a thabhairt gur gá dlús a chur leis na hiarrachtaí go léir atá á ndéanamh chun deireadh a chur leis an gcur chuige atá dírithe ar bhearnaí a dhúnadh, chun daoine a chur i gcroílár na mbeart agus chun tús a chur le breathnú chun cinn. |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Tá tábhacht thar meán le boinn fhónta eacnamaíocha chun an fhorbairt inbhuanaithe a chur chun cinn agus chun samhail shóisialta uaillmhianach a choinneáil sna RFanna. Ní mór na beartais shóisialta a bheith fite fuaite le beartais a chuireann borradh faoin bhforbairt eacnamaíoch, á aithint go bhfuil gach ceann díobh ag fónamh do leas an phobail. Poist a chruthú, scileanna a fhorbairt agus margaí saothair a dhéanamh cuimsitheach, is iad sin an t-aon vacsaín in aghaidh na n-éagothromaíochtaí agus an eisiaimh, agus is iad a dhéanann an tsochaí níos cobhsaí. Dá bhrí sin, ní mór don phróiseas téarnaimh riachtanais shóisialta a urramú, agus ní mór dóibh a bheith aonfhoirmeach agus cothrom ar an leibhéal réigiúnach san am céanna. Ní mór dúinn féachaint ar an limistéar réigiúnach ina iomláine chun teacht ar réitigh shaincheaptha. |
| --- | --- |

3.2.2.

| 3.2.3. | Ó mhí an Mhárta 2020 i leith, tá aird na réigiún uile dírithe go mór ar an gcibearspás. Sna RFanna, faoi mar a tharla in áiteanna eile, tá páistí scoile tar éis tús a chur le cianfhoghlaim, tá teilea-obair curtha i bhfeidhm ag fostaithe agus tá iarracht déanta ag cuideachtaí a samhlacha gnó a athrú chun gurbh fhéidir dóibh leanúint de bheith ag feidhmiú. Mar sin féin, tá méadú tagtha ar na bearnaí digiteacha a bhí ann cheana agus is in olcas atá éagothromaíochtaí áirithe ag dul de dheasca na paindéime, rud a fhágann roinnt daoine ar lár agus borradh faoin digitiú san am céanna. Dealraíonn sé nach dócha go bhfillfear ar an seansaol a bhí ann roimh an bpaindéim agus is cinnte go mbeidh poist, oideachas, sláinte agus seirbhísí poiblí ag brath murab ionann is riamh ar theicneolaíochtaí digiteacha. Is measa na héagothromaíochtaí sna RFanna seachas in áiteanna eile toisc nach féidir aon rochtain fhorleathan iontaofa ar theicneolaíocht dhigiteach a ráthú agus nach féidir na hacmhainní gaolmhara a úsáid go héifeachtúil. Tá géarghá le rochtain ar idirlíon leathanbhanda satailíte a chur ar fáil do na réigiúin sin d’fhonn rochtain ar theicneolaíochtaí digiteacha a thabhairt do dhaoine. |
| --- | --- |

3.2.3.

| 3.2.4. | Sna RFanna, ba cheart tosaíocht a thabhairt do ghníomhaíochtaí a bhaineann leis na haigéin, leis na farraigí agus le hacmhainní muirí ós rud é go bhfuil sé d’ardacmhainneacht acu borradh a chur faoi gheilleagair, poist ardcháilíochta a chruthú agus folláine daoine a áirithiú. Baineann sé sin le réimse leathan cuideachtaí dá laghad nó dá mhéad iad. Is den ríthábhacht iarrachtaí leanúnacha a dhéanamh i réimse an taighde agus na nuálaíochta chun gur féidir leas a bhaint as na deiseanna uile a eascraíonn as saintréithe sonracha na RFanna. Tá sé sin ríthábhachtach chun gníomhaíochtaí traidisiúnta a fhorbairt agus chun deiseanna nua margaidh a chruthú, rud a chabhródh freisin le daoine óga a mhealladh. |
| --- | --- |

3.2.4.

3.3.   An géarghá atá le rannpháirtíocht na sochaí sibhialta a mhéadú

| 3.3.1. | Tugtar tacaíocht do roinnt treoirthionscadal sna RFanna a bhuí le cláir Eorpacha (Erasmus+, Fís 2020, etc.). Trí chomhpháirtíocht straitéiseach an Choimisiúin leis na réigiúin sin a thabhairt cothrom le dáta, ba cheart deis a bheith ann dlús a chur leis an tacaíocht sin agus cur le líon na dtionscadal sin. Is é an aidhm a bheidh ann tionscadail dírithe ar neamhspleáchas fuinnimh, neamhspleáchas bia, turasóireacht inbhuanaithe, oideachas do leanaí, foghlaim aosach agus cuimsiú sóisialta a chur chun cinn. Ní mór an digitiú a bheith ina réamhriachtanas chun geilleagair na RFanna a fhorbairt. |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | I bhfianaise mhórthionchar phaindéim COVID-19 ar shochaithe sna réigiúin sin, tá CESE ag iarraidh go gcuirfí chun feidhme tionscadail eacnamaíocha agus shóisialta atá dírithe ar rathúnas, lena dtabharfaí tosaíocht d’fholláine na ndaoine agus lena gcinnteofaí nach bhfágfaí aon duine ar lár. Dúshlán mór do na réigiúin sin is ea conas cineálacha éagothromaíochtaí agus míchothromaíochtaí a chur ina gceart. Tá an ghéarchéim tar éis bearnaí seanbhunaithe sna sochaithe sin a thabhairt chun suntais agus a ghéarú, go háirithe maidir le rochtain ar chúram sláinte agus ar oideachas. Is cosúil gurb airde ráta minicíochta ionfhabhtuithe COVID-19 i measc na ndaoine is díothaí. Is lú an seans freisin go mbeidh na daoine is boichte in ann teilea-obair a dhéanamh. Sa phróiseas téarnaimh, is féidir leis na RFanna feidhmiú mar bheadh láithreacha tástála ann chun bearnaí i mbeartais shóisialta, eacnamaíocha agus chomhshaoil a líonadh. Sna réigiúin sin, ní ceart féachaint ar chistí na hEorpa i dtéarmaí figiúirí, cuspóirí agus spriocdhátaí amháin, óir is comhartha iad freisin ar fhís choiteann don todhchaí agus ar fhíorspéis sa tionscadal Eorpach. |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | Trí phleananna téarnaimh a chur chun feidhme sna RFanna, ba cheart é a bheith indéanta triail a bhaint as cleachtais nua chun faireachán a dhéanamh ar leithdháileadh cistí agus acmhainní. Maidir leis na comhpháirtíochtaí, d’fhéadfaí a áireamh iontu oibleagáid chun coistí faireacháin a chur ar bun a dhéanann ionadaíocht thar ceann raon leathan geallsealbhóirí ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta. I bhfianaise bhuntáistí na RFanna don Aontas Eorpach, tá deis ann teacht ar chomhaontú leathan idir páirtithe polaitiúla, geallsealbhóirí sóisialta, fiontraithe, ceardchumainn agus an tsochaí shibhialta, d’fhonn a áirithiú go n-éireoidh leis na réigiúin sin a mhéid is féidir san Aontas. |
| --- | --- |

3.3.3.

| 3.4. | Mar gheall ar scála na ndúshlán a eascraíonn as paindéim COVID-19 agus na haistrithe a bhfuiltear ag súil leo, tá gá sna RFanna le comhar gníomhach ó na gníomhaithe uile a dhéanann ionadaíocht thar ceann na sochaí sibhialta, laistigh de raon feidhme a bhfreagrachtaí agus a n-inniúlachtaí aonair. Is uirlis thábhachtach é an t-idirphlé sóisialta chun pleananna téarnaimh a chur chun feidhme sna réigiúin sin. Ba cheart é a bheith indéanta triail a bhaint as cleachtais nua chun faireachán a dhéanamh ar leithdháileadh cistí agus acmhainní. Maidir leis na comhpháirtíochtaí, d’fhéadfaí a áireamh iontu oibleagáid chun coistí faireacháin a chur ar bun a dhéanann ionadaíocht thar ceann raon leathan geallsealbhóirí, lena n-áirítear na comhpháirtithe sóisialta, i bhfianaise an róil mhórthábhachtaigh atá acu, mar aon le heagraíochtaí eile na sochaí sibhialta. I bhfianaise bhuntáistí na RFanna don Aontas Eorpach, tá deis ann teacht ar chomhaontú leathan d’fhonn a áirithiú go n-éireoidh leis na réigiúin sin a mhéid is féidir san Aontas. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Tá na RFanna go hiomlán faoi réir riachtanais an domhandaithe, arb é a bpríomhthréith an nasc méadaitheach idir réigiúin, cultúir agus geilleagair. Is iad teorainneacha imchiana an Aontais iad agus iad chomh fada sin ón mór-roinn. Go deimhin, is mórdhúshlán fós do na réigiúin sin bainistiú sreabh imirce agus cosaint teorainneacha. Tagann staideanna leochaileacha de sin, staideanna ar measa fós iad de dheasca na géarchéime. Sa teachtaireacht uaidh an 12 Meán Fómhair 2007 dar teideal “Strategy for the Outermost Regions: Achievements and Future Prospects” [Straitéis do na réigiúin is forimeallaí: a bhfuil bainte amach agus deiseanna amach anseo], chinn an Coimisiún Eorpach díriú ar staid na RFanna a fhad a bhaineann le hinimirce. Léiríodh san anailís go raibh tranglam ann ó thaobh na leibhéal gníomhaíochta poiblí sna réigiúin sin. Fágann a éagsúla atá patrúin na himirce go bhfuil sé níos casta cur chuige coiteann a fhorbairt i leith na himirce ar fud na RFanna. |
| --- | --- |

3.5.

An Bhruiséil, 20 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le húsáid fuinnimh ó fhoinsí inathnuaite a chur chun cinn (IO L 328, 21.12.2018, lch. 82).

1

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/50 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/50

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le hIdirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

(tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince)

(2022/C 194/09)

| Rapóirtéir: | Franca SALIS-MADINIER |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Franca SALIS-MADINIER

| Comhairliúchán arna iarraidh ag Uachtaránacht na Fraince ar an gComhairle | Litir, 21.9.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht |
| Dáta a glactha sa rannóg | 16.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 20.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 172/32/70 |

Comhairliúchán arna iarraidh ag Uachtaránacht na Fraince ar an gComhairle

Litir, 21.9.2021

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Fostaíocht, Gnóthaí Sóisialta agus Saoránacht

Dáta a glactha sa rannóg

16.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

20.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

172/32/70

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Tá CESE ar aon fhocal leis an méid a thug an Coimisiún le fios i straitéis 2021-2027 maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair (OSH) agus tá sé den tuairim gur uirlis ríthábhachtach é an t-idirphlé sóisialta chun na trí phríomhchuspóir atá sa straitéis sin a bhaint amach: na hathruithe ar shaol na hoibre de thoradh an aistrithe ghlais, an aistrithe dhigitigh agus an athraithe dhéimeagrafaigh a thuar agus a bhainistiú; dul chun cinn a dhéanamh maidir le tionóiscí san ionad oibre agus galair cheirde a chosc; an ullmhacht do ghéarchéimeanna sláinte a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Is deis í an phaindéim chun comhacmhainní nua a chruthú chun dul i ngleic le géarchéimeanna a bheidh ann amach anseo agus an tionchar a bheidh ag an bpaindéim ar OSH a mhaolú. Leis an bplean téarnaimh, ba cheart a bheith in ann ról na gcomhpháirtithe sóisialta sna Ballstáit sin ina bhfuil an méid is lú tionchair acu a neartú. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Molann CESE go ndéanfaí anailís chuimsitheach réamhbhreathnaitheach ar an tionchar a bheidh ag an aistriú digiteach ar an margadh saothair d’fhonn an suaitheadh a tharlóidh dá thoradh sin a réamh-mheas agus straitéis fhadtéarmach a fhorbairt maidir le OSH. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Ní leor an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a thabharfaidh an teilea-obair. Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá CESE ag iarraidh ar na cigireachtaí saothair faireachán a dhéanamh ar dhálaí teilea-oibre, arna iarraidh sin don fhostaí, agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas i gcomhréir leis na rialacha náisiúnta. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Molann CESE go ndéanfaí faireachán críochnúil ar an gcostas a bhaineann le galair cheirde, amhail galar croí agus an traochadh, le go bhféadfaí bearta iomchuí ar an leibhéal iomchuí a shainaithint a bheadh i gcomhréir leis an gcuspóir “Fís Nialais”. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Tá CESE ag iarraidh go bhforbrófaí cultúr coisc trí oiliúint a chur orthu siúd a bhfuil páirt acu san idirphlé sóisialta, feasacht a mhúscailt faoi rioscaí atá ag teacht chun cinn agus na hacmhainní atá ar fáil a neartú agus a scaipeadh. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Tá CESE den tuairim go ndéanfar, faoi Airteagal 155(2) CFAE, comhaontuithe arna dtabhairt i gcrích idir na comhpháirtithe sóisialta a chur chun feidhme sna Ballstáit. Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún dul i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta chun plé a dhéanamh ar chur chun feidhme comhaontuithe uathrialacha agus ar an bpróiseas maidir le hiarraidh chomhpháirteach ar chinneadh ón gComhairle, agus, ag an am céanna, neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta a urramú agus nós imeachta Airteagal 155 CFAE a chomhlíonadh. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Tá CESE i bhfabhar tagarmharcanna agus uirlisí measúnaithe riosca atá réidh le húsáid a fhorbairt, ar uirlisí iad a bheadh an-úsáideach d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna). Tá gá ag FBManna leis an treoir cheart, an oiliúint cheart agus an tacaíocht airgeadais cheart le go bhféadfaidh siad na hoibleagáidí maidir le OSH a chomhlíonadh. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Tá CESE ag iarraidh go gcuirfí sásra i bhfeidhm chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag tionscnaimh reachtacha, comhaontuithe cómhargála agus pleananna gníomhaíochta Eorpacha sa réimse sin, agus athdhearbhaíonn sé an moladh (1) a thug sé cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000 oibrí. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Tá CESE ag iarraidh go mbeadh an feachtas “Fís Nialais” ina fheachtas níos réamhghníomhaí ina ndíreofaí ar rioscaí a chosc agus a dhíothú, i gcomhréir leis an Treoir Réime. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac, tá CESE ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta, substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh, táirgí íocshláinte guaiseacha, mar aon leis an strus (2) agus sealobair (3). |
| --- | --- |

1.12.

| 1.13. | Tá CESE ag iarraidh go dtabharfaí isteach reachtaíocht Eorpach maidir le rioscaí síceasóisialta. Le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, is gá beart a dhéanamh maidir leis an timpeallacht oibre agus ní hamháin maidir le sláinte mheabhrach an duine aonair. |
| --- | --- |

1.13.

| 1.14. | Tá CESE den tuairim gur gá an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite coisc a fhorbairt. |
| --- | --- |

1.14.

| 1.15. | Tá CESE ag éileamh go ndéanfaí an Gníomh um an Intleacht Shaorga (4) a leasú. Molann CESE measúnuithe comhréireachta tríú páirtí a dhéanamh éigeantach do gach cineál intleachta saorga ardriosca. |
| --- | --- |

1.15.

| 1.16. | Tá CESE ag iarraidh go n-áireofaí oibrithe ardáin faoi raon feidhme an chreata straitéisigh. Ba cheart cearta eagrúcháin, ionadaíochta agus cómhargála a ráthú agus oibrithe ardáin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta. |
| --- | --- |

1.16.

2.   Cúlra

| 2.1. | I gcomhthéacs Uachtaránacht na Fraince ar an Aontas Eorpach, d’iarr an Fhrainc ar an gCoiste an tuairim seo a tharraingt suas chun iniúchadh a dhéanamh ar éifeachtacht an idirphlé shóisialta (5) mar uirlis chun OSH a chur chun cinn. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Tá togra ullmhaithe ag an gCoimisiún le haghaidh creat straitéiseach nua maidir le OSH ina bhfuil trí phríomhchuspóir, mar atá, na hathruithe ar shaol na hoibre de thoradh an aistrithe ghlais, an aistrithe dhigitigh agus an athraithe dhéimeagrafaigh a thuar agus a bhainistiú; dul chun cinn a dhéanamh maidir le tionóiscí san ionad oibre agus galair cheirde a chosc; agus an ullmhacht do ghéarchéimeanna sláinte a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo (6). Tá an Coimisiún ag brath go háirithe ar an idirphlé sóisialta chun na trí chuspóir sin a bhaint amach. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Sa chreat straitéiseach, glactar an cur chuige “Fís Nialais” chun deireadh a chur le básanna a bhaineann leis an obair san Aontas Eorpach, agus cuirtear béim ar an gcomhionannas inscne i réimse OSH. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Tugtar tosaíocht don chomhrac i gcoinne ailsí a bhaineann leis an obair. Agus tugann an Coimisiún gealltanas teorainneacha ceangailteacha nochta ceirde a leagan síos maidir le substaintí carcanaigineacha breise. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Barúlacha ginearálta

3.1.   An t-idirphlé sóisialta mar uirlis ríthábhachtach chun rioscaí a chosc

| 3.1.1. | Tá caibidlíocht dhépháirteach idir comhpháirtithe sóisialta na hEorpa ríthábhachtach chun fadhbanna a bhaineann le OSH a réiteach. Uaireanta, áfach, bíonn cur i bhfeidhm comhaontuithe uathrialacha míchothrom i bhfianaise neart coibhneasta an idirphlé shóisialta agus éagsúlacht na gcóras caidrimh thionsclaíoch sna Ballstáit (7). De réir dealraimh, tar éis iarraidh a fháil ón dá pháirtí shínitheacha, bíonn níos mó éifeachta le comhaontuithe as a dtagann treoracha ón gComhairle toisc go n-áirithítear leo pleananna gníomhaíochta sonracha sna Ballstáit. Tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún dul i gcomhairle leis na comhpháirtithe sóisialta chun plé a dhéanamh ar chur chun feidhme níos fearr na gcomhaontuithe uathrialacha agus ar an bpróiseas maidir le hiarraidh chomhpháirteach ar chinntí ón gComhairle, agus, ag an am céanna, neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta a urramú agus nós imeachta Airteagal 155 CFAE a chomhlíonadh. |
| --- | --- |

3.1.1.

| 3.1.2. | Ar an leibhéal trastionscail (strus ag an obair (8), foréigean agus ciapadh san ionad oibre (9)) nó ar leibhéal na hearnála (neamhoird mhatánchnámharlaigh sa talmhaíocht (10), an chosaint sláinte i siopaí gruagaireachta (11), silice chriostalta in earnáil na gceimiceán agus sa mhianadóireacht (12), cosc ar ghortuithe de thoradh earraí géara in ospidéil (13)), tá feabhas curtha ag an idirphlé sóisialta Eorpach ar dhálaí oibre na n-oibrithe. |
| --- | --- |

3.1.2.

| 3.1.3. | Bíonn comhaontuithe earnála lena leagtar síos caighdeáin íosta nó treoirlínte ginearálta maidir le OSH tábhachtach go háirithe i gcás FBManna, toisc nach mbíonn na hacmhainní cuí i gcónaí acu chun pleananna a tharraingt suas le dálaí oibre a fheabhsú. Bíonn comhairle, oiliúint agus tacaíocht airgeadais de dhíth ar FBManna chun pleananna den chineál sin a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

3.1.3.

| 3.1.4. | Is uirlis luachmhar é an t-idirphlé sóisialta do ghnólachtaí agus don tsochaí ina hiomláine. Fágann na bearta maidir le OSH a dhéantar tríd an idirphlé sóisialta go gcosnaítear sláinte na n-oibrithe, go gcuirtear le brabúsacht gnólachtaí, agus go laghdaítear costais a bhaineann le cúram sláinte agus neamhláithreacht (14). Meastar gurb ionann an costas a bhaineann le gortuithe agus tinnis ag an obair agus 3,3 % (15) den olltáirgeacht intíre san Aontas (EUR 476 bhilliún), nó breis agus a leath de chistí an phlean téarnaimh. Tá éagsúlacht mhór sa chéatadán sin idir na Ballstáit, ag brath ar an tírdhreach tionsclaíoch, ar an gcomhthéacs reachtach agus ar na bearta coisctheacha atá i bhfeidhm. |
| --- | --- |

3.1.4.

| 3.1.5. | De thoradh na práinne a bhain leis an ngéarchéim, is é an toradh a bhí ar na bearta a rinne na húdaráis go raibh impleachtaí móra acu d’earnálacha áirithe: dúnadh scoileanna, siopaí, etc. Tá a lán gnólachtaí ann atá i mbaol féimheachta, mar shampla in earnálacha na n-óstán, an chultúir agus na lónadóireachta (16). |
| --- | --- |

3.1.5.

| 3.1.6. | A bhuí leis an gcaibidlíocht, bhíothas in ann leanúnachas gnó a áirithiú agus tháinig geilleagar na hEorpa slán. In earnálacha amhail earnáil an iompair, earnáil na trádála agus earnáil na talmhaíochta, bhí ról lárnach ag comhpháirtithe sóisialta na hEorpa sna socruithe a raibh gá a dhéanamh, i ndúnadh gnólachtaí ar bhonn sealadach nó, fiú, ar bhonn buan, agus sa tionchar a bhí aige sin ar an bhfostaíocht. Beidh gá ceachtanna a fhoghlaim le bheith ullamh do ghéarchéimeanna a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo. |
| --- | --- |

3.1.6.

| 3.1.7. | Ainneoin an méid sin, tá easnaimh mhóra fós ann. Tá cáilíocht na sásraí náisiúnta maidir leis an idirphlé sóisialta éagsúil ó Bhallstát go chéile (17). Glacadh bearta in a lán Ballstát gan comhairliúchán cuí agus fónta a dhéanamh leis na comhpháirtithe sóisialta. Ghlac roinnt rialtas bearta éigeandála a bhain an bonn de neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta, amhail is dá mba chonstaic seachas cuid den réiteach iad. Léirigh an ghéarchéim sláinte gur gá na bearta riachtanacha a rinneadh sna Ballstáit a bhainistiú agus a chomhordú ar bhealach níos fearr. Tá gá le hidirphlé níos cumhachtaí idir na Ballstáit, na hinstitiúidí Eorpacha agus na comhpháirtithe sóisialta náisiúnta agus Eorpacha le gur féidir réitigh a chur ar fáil chun an ghéarchéim a bhainistiú. |
| --- | --- |

3.1.7.

| 3.1.8. | Tugann CESE dá aire go bhfuil sé luaite i mbreithiúnas ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh i mí Mheán Fómhair 2021 nach bhfuil sé d’oibleagáid ar an gCoimisiún gníomhú ar iarratas na gcomhpháirtithe sóisialta chun na comhaontuithe a tugadh i gcrích a chur chun feidhme. Tá sé ag iarraidh, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún critéir shoiléire a leagan síos maidir leis na comhaontuithe arna síniú ag na comhpháirtithe sóisialta a chur chun feidhme (18). Tá CESE den tuairim go ndéanfar, faoi Airteagal 155(2) CFAE, comhaontuithe idir na comhpháirtithe sóisialta a chur chun feidhme sna Ballstáit. |
| --- | --- |

3.1.8.

3.2.   Barúlacha sonracha

3.2.1.   An t-aistriú digiteach, an t-athrú aeráide agus laigí nua

| 3.2.1.1. | Tharraing an Banc Ceannais Eorpach aird ar na rioscaí maicreacnamaíocha agus airgeadais (19) a bhfuil baint acu leis an téamh domhanda (caillteanas eacnamaíoch de thoradh ardú leibhéil na farraige agus athrú ar na patrúin frasaíochta) agus leis an aistriú glas (méadú ar shócmhainní tréigthe, ardú ar an dífhostaíocht struchtúrach, luaineacht praghsanna agus boilsciú). |
| --- | --- |

3.2.1.1.

| 3.2.1.2. | Imreoidh an róbatú, an intleacht shaorga, agus forbairt samhlacha nua gnó, fochonraitheoireachta agus cianoibre tionchar fadtéarmach ar mhargadh an tsaothair, ar uasghrádú scileanna, ar eagrú na hoibre, ar leagan amach na stáisiún oibre, agus ar rioscaí a bhaineann leis an obair agus ar bhealaí chun na rioscaí sin a chosc. |
| --- | --- |

3.2.1.2.

| 3.2.1.3. | Cé gur conarthaí buana an tagarmharc atá ann go fóill, tá méadú tagtha ar chineálacha eile fostaíochta “solúbtha” nó “neamhchaighdeánacha”, amhail obair ar éileamh agus obair ardáin. Toisc gur beag tionchar a bhíonn ag na hoibrithe sin ar a ndálaí oibre, is minic a bhíonn orthu cur suas le drochdhálaí oibre (a bheith suite nó seasta go míchompordach, rátaí oibre diana, brú ard, easpa neamhspleáchais agus easpa éagsúlachta cúraimí) (20). |
| --- | --- |

3.2.1.3.

| 3.2.1.4. | Fágann na hathruithe agus na haistrithe sin go mbogann na rioscaí a bhaineann leis an obair freisin. Imeall an lucht saothair a bhíonn i gceist i dtosach báire nuair a dhéantar an fhochonraitheoireacht agus conarthaí neamhthipiciúla, ar conarthaí iad a thugann níos lú cosanta maidir le OSH, a chur chun cinn le chéile. Ansin tagann laigí nua chun cinn maidir leis na dálaí oibre, trí chineálacha solúbtha eagrúcháin a hibridiú agus foirmeacha nua de sheanchleachtais chóras Taylor a thabhairt isteach. Ar deireadh tagann fadhbanna nua chun cinn a bhaineann leis an obair, fadhbanna a fheictear de thoradh an mhéadaithe eindéimigh ar an strus ag an obair agus ar na tinnis a bhaineann leis sin. |
| --- | --- |

3.2.1.4.

3.3.   Dúshláin maidir le OSH san éiceachóras digiteach

| 3.3.1. | Tá éiceachóras digiteach nua á mhúnlú de réir a chéile ag teicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, agus tá an teilea-obair ar an gcuid is tábhachtaí den éiceachóras sin. Tá éileamh ar scaipeadh fairsing na teilea-oibre: tá 80 % (21) d’fhostóirí agus 76 % d’oibrithe na hEorpa ag iarraidh leanúint den teilea-obair nuair a bheidh deireadh leis an ngéarchéim. Cé go dtugann an teilea-obair solúbthacht bhreise, cruthaíonn sí dúshláin nua freisin: trealamh neamhleor, leithlisiú an oibrí, deacrachtaí maidir le dícheangal go síceolaíoch ón obair agus easpa tacaíochta ón lucht bainistíochta. Thug 25 % (22) d’oibrithe na hEorpa le fios go mbíonn a n-intinn sáraithe go síoraí seasta de thoradh a gcuid oibre, rud is gné lárnach den traochadh ann. Fágann an teilea-obair freisin go bhfuil dúshláin nua ann d’fhostóirí, e.g. costas an trealaimh teilea-oibre breise, dúshláin a bhaineann le bainistiú agus eagrú na cianoibre. |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Is é an toradh a bhíonn ar an dul chun cinn i réimsí na róbataice go n-athraítear ó bheith ag obair ar an táirgeadh féin go faireachán a dhéanamh ar phróisis uathoibrithe. Meastar go bhféadfadh 22 % de na poist san Aontas Eorpach a bheith uathoibrithe faoi 2030, is é sin le rá 53 mhilliún post (23). Is féidir leis an uathoibriú dálaí oibre a fheabhsú (sábháilteacht post agus eirgeanamaíocht, obair níos spéisiúla, deireadh a chur le hobair throm chontúirteach). Tá sé tábhachtach freisin, ar ndóigh, faireachán a dhéanamh ar aon rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le OSH de thoradh na n-athruithe sin agus na rioscaí sin a chosc, óir, d’fhéadfadh sé, mura bhfuil i gceist leis na hathruithe sin ach cur leis an táirgiúlacht, gur dálaí oibre níos measa a bheadh ann. |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | Níl a lán den dul chun cinn atá déanta i leith na hintleachta saorga ach ina thús go fóill, amhail bainistiú algartamach i ngeilleagar na n-ardán agus i roinnt mórghnólachtaí lóistíochta. Tá dhá shaincheist ann a bhaineann leis sin: ról an mhaoirseora a ghlacadh maidir le faireachán agus maoirseacht feidhmíochta, agus cur leis an táirgiúlacht trí chuíchóiriú na hoibre, rud a dtéitear thar fóir leis go minic. Tugadh le fios i staidéar eolaíochta a ndearna Institiúid Eorpach na gCeardchumann (ETUI) achoimre chuimsitheach de a fhoilsiú maidir le OSH go bhfágann na cleachtais sin go gcruthaítear sa bhreis ar na rioscaí “traidisiúnta” a bhaineann le cuíchóiriú na hoibre (obair níos déine agus níos troime, cúraimí níos róbatúla) rioscaí “nua” a bhaineann leis an digiteáil (brú rómhór ar an intinn, rónascacht, leithlisiú sóisialta) (24). |
| --- | --- |

3.3.3.

| 3.3.4. | Tá an bainistiú algartamach ag éirí níos coitianta de réir a chéile i ngnólachtaí ina bhfreagraíonn sé do na dúshláin a bhaineann leis an gcianobair. Cuireann maoirseacht agus meastóireacht leanúnach sláinte mheabhrach na n-oibrithe i mbaol (25), go háirithe trí éifeacht an rófhaireacháin agus trí dheireadh a chur leis na teorainneacha idir an saol príobháideach agus saol na hoibre. Gan na cosaintí is gá, is féidir leis na teicneolaíochtaí sin an bonn a bhaint de chearta bunúsacha an phríobháideachais agus dhínit an duine. |
| --- | --- |

3.3.4.

| 3.3.5. | Sa togra le haghaidh Gníomh um an Intleacht Shaorga (26), ní thugann an Coimisiún aghaidh go díreach ar na dúshláin a bhaineann le feidhmchláir ardriosca san ionad oibre. Tá sé molta ag CESE measúnuithe comhréireachta tríú páirtí a dhéanamh éigeantach do gach cineál intleachta saorga ardriosca (27). Na córais lena ndéantar measúnú ar iompar an oibrí, ar am oibre, ar fheidhmíocht nó ar mhothúcháin an oibrí, agus atá cáilithe mar intleacht shaorga ardriosca, ba cheart do thríú páirtí measúnú comhréireachta a dhéanamh orthu. |
| --- | --- |

3.3.5.

3.4.   Claochluithe, aistrithe agus “fadhbanna nua”

| 3.4.1. | Feictear go bhfuil méadú ag teacht ar ghalair cheirde seachas ar ghortuithe san ionad oibre. Idir 2000 agus 2016, tháinig méadú 41 % agus 19 % faoi seach ar bhonn domhanda ar bhásanna ó ghalar croí agus ó stróc a bhaineann le huaireanta fada oibre (28). Tá méadú ag teacht freisin ar neamhoird shíceolaíocha a bhaineann leis an obair, amhail neamhoird dhúlagair. Is í an obair is cúis le 17 % go 35 % de chásanna dúlagair (29), rud a thugann le fios go bhfuil ardú ag teacht ar na rioscaí síceasóisialta agus a dtionchar ar shláinte oibrithe. |
| --- | --- |

3.4.1.

| 3.4.2. | Tá an t-athrú sin ar na “fadhbanna” le tabhairt faoi deara freisin maidir le tosca riosca fhisicigh. Cé go bhfuil laghdú beag tagtha ar thionóiscí san ionad oibre (30), is iad na neamhoird mhatánchnámharlaigh an phríomhchúis leis an éagumas chun oibre ar fud an domhain (31). Tugadh le fios sa suirbhé ESENER is déanaí gur gluaiseachtaí atriallacha a dhéantar leis na lámha agus a bheith suite rófhada gan suíomh a athrú an dá thoisc riosca is mó dá nochtar oibrithe (32). Is é a chiallaíonn sé sin nach é an nochtadh féin do thosca ardriosca a chuireann an tsláinte agus an tsábháilteacht ag an obair i mbaol ach an nochtadh síoraí do thosca ísealriosca. |
| --- | --- |

3.4.2.

4.   Deiseanna chun cur le héifeachtacht an idirphlé shóisialta agus rioscaí maidir le OSH a mhaolú

| 4.1. | Is deis í an phaindéim chun comhacmhainní nua a chruthú chun dul i ngleic le géarchéimeanna sláinte, comhshaoil agus déimeagrafacha. Is iad na comhpháirtithe sóisialta is fearr atá in ann athruithe a thuar, riachtanais oiliúna nua a réamh-mheas, oiriúnú do thimpeallachtaí nua, rioscaí nua (33) a shainaithint agus ullmhú do chlaochlú na bpróiseas táirgthe. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na comhaontuithe a thabharfar i gcrích tríd an idirphlé sóisialta i bhfeidhm go héifeachtach. Athdhearbhaíonn CESE go dtacaíonn sé (34) le moladh EIS (35) cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000 oibrí agus cuireann sé i bhfáth gur gá cur le ról ionadaithe na gceardchumann i réimse OSH. Ar gach leibhéal, ní mór baint leordhóthanach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta le ceapadh agus cur chun feidhme na mbeart coisctheach, i gcomhréir leis an Treoir Réime. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Toisc an teilea-obair a bheith ag scaipeadh go forleathan, is gá cur le sainchúraimí na gcigireachtaí saothair. Sa Spáinn (36), mar shampla, ní mór do chigirí a bheith in ann faireachán a dhéanamh ar na dálaí faoina ndéantar an teilea-obair, arna iarraidh sin don fhostaí agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas. Ba cheart a áireamh leis sin clárú gearán faoi easpa trealaimh iomchuí, neamhchomhlíonadh an chirt chun dícheangail, etc. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Molann CESE go ndéanfaí anailís réamhbhreathnaitheach ar an tionchar a bheidh ag an gclaochlú digiteach ar an obair sna Ballstáit, go háirithe maidir le huasghrádú scileanna, eagrú na hoibre, rioscaí a bhaineann leis an obair agus bealaí chun na rioscaí sin a chosc. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Ní mór faireachán críochnúil a dhéanamh ar an méadú ar an gcostas a bhaineann leis na galair cheirde, amhail galar croí agus an traochadh, le go bhféadfar bearta iomchuí ar an leibhéal iomchuí a shainaithint a bheadh i gcomhréir leis an gcuspóir “Fís Nialais”, is é sin gan aon bhásanna a bheith ann de thoradh cúiseanna a bhaineann leis an obair. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Ní leor na socruithe reatha le gur féidir dianmheasúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag na creat-chomhaontuithe uathrialacha. Tá na sonraí atá ar fáil easnamhach agus ní leor na prótacail le nasc cúisíoch a bhunú. Is gá infheistiú i bhforbairt táscairí a bhaineann go sonrach le gach comhaontú agus i sásra cothrománach chun an chúisíocht sin a bhunú, agus, ag an am céanna, neamhspleáchas na gcomhpháirtithe sóisialta a urramú go hiomlán i gcur chun feidhme na gcreat-chomhaontuithe. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | Chomhlánófaí na táscairí sonracha sin le táscairí níos ginearálta lena bhféadfaí súil a choinneáil ar an dul chun cinn i réimse OSH. D’fhéadfadh na suirbhéanna ESENER an bhearna sin a líonadh, agus molann CESE na suirbhéanna sin a dhéanamh ar bhonn níos rialta agus na dúshláin a bhaineann le OSH a chuimsiú sna suirbhéanna sin ar bhonn níos córasaí. Ar an gcaoi sin, bheifí in ann measúnú a dhéanamh ar chuimsiú na dtionscnamh arna gcur chun feidhme agus bearta nua a mholadh dá mba ghá sin. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Trí Choiste na gCigirí Sinsearacha Saothair, d’fhéadfaí ról maoirseachta an Údaráis Eorpaigh Saothair (37) a fheidhmiú trí dheiseanna agus moltaí a sholáthar chun dea-chleachtais a mhalartú, agus tacú leis an bhfothú acmhainneachta, maidir le cur i bhfeidhm na reachtaíochta agus maidir le cur chun feidhme na gcomhaontuithe sin a tugadh i gcrích tríd an idirphlé sóisialta ach nár iompaíodh ina dtreoracha. |
| --- | --- |

4.8.

| 4.9. | Le go mbeidh cur chuige comhordaithe cuí ann idir an t-idirphlé sóisialta Eorpach agus an t-idirphlé sóisialta náisiúnta, is gá ról níos lárnaí a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta san idirphlé sóisialta sna Ballstáit go léir. D’fhéadfaí leas a bhaint as cistí chun acmhainní na gcomhpháirtithe sóisialta a neartú sna cásanna sin a bhfuil bearna iontu. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | Tacaíonn CESE le gach tionscnamh lenar féidir cabhrú le FBManna ina n-iarrachtaí chun córais choisc a chruthú. Mar shampla an caighdeán ISO 45003 (38) is déanaí maidir le rioscaí síceasóisialta, an tionscadal OiRA (measúnú riosca idirghníomhach ar líne) a gcuirtear modúil nua leis go rialta, agus an tairseach Healthy Workplaces áit a mbailítear le chéile na hacmhainní atá ar fáil ag fostóirí. Sa Fhrainc, bhain 42 000 úsáideoir leas as OiRA 61 000 uair (39), arb ionann é agus leath na n-úsáideoirí a bhain leas as an gcóras. Leagann CESE béim ar an luach a bhaineann leis na huirlisí sin atá réidh le húsáid do ghnólachtaí nach bhfuil na hacmhainní cuí acu go hinmheánach, agus cuireann sé in iúl gur colún bunriachtanach coisc é an measúnú riosca. |
| --- | --- |

4.10.

| 4.11. | Ní mór an cur chuige “Fís Nialais” a bheith ina chur chuige níos réamhghníomhaí lena ndíreofaí ar na rioscaí a dhíothú, i gcomhréir leis an Treoir Réime. Ní mór i gcás gach beartais a bhaineann le OSH go n-urramódh sé prionsabal an choisc, go gceapfaí agus go gcuirfí chun feidhme é tríd an idirphlé sóisialta agus go mbeadh rialacha láidre ag tacú leis. |
| --- | --- |

4.11.

| 4.12. | Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac, tá CESE ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta. Ba cheart substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh agus táirgí íocshláinte guaiseacha (40) a chur san áireamh freisin faoi raon feidhme Threoir 2004/37/CE. Lena chois sin, ardaíonn an strus ainsealach an baol ailse a fhorbairt (41) agus is féidir le sealobair oíche a bheith ina cúis le hailse bhrollaigh, ailse phróstataigh agus ailse cholaireicteach (42). Tá gá le cur chuige rioscabhunaithe agus ní le modheolaíocht trína meastar gur costas atá i gcosaint an oibrí. |
| --- | --- |

4.12.

| 4.13. | Tá neamhoird mhatánchnámharlaigh fós ar an bhfadhb is mó maidir le OSH san Aontas Eorpach. Ar leibhéal an ghnólachta, ní bheidh éifeacht leis an gcosc mura bhfuil caighdeán ard idirphlé shóisialta agus coiste sláinte agus sábháilteachta atá ag feidhmiú go maith ann (sna cásanna sin ina bhfuil siad ann). Is féidir leas a bhaint freisin as an idirphlé sóisialta ar leibhéal na hearnála, trí threoirlínte sonracha, gníomhaíochtaí ardaithe feasachta agus malartú taithí, mar aon le scaipeadh dea-chleachtas. Ar an leibhéal Eorpach, is gá an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite a fhorbairt. |
| --- | --- |

4.13.

| 4.14. | I ngeall ar chur chun feidhme neamhiomlán an chreat-chomhaontaithe uathrialaigh maidir leis an strus ag an obair a síníodh in 2004, is léir gur gá reachtaíocht Eorpach a thabhairt isteach maidir le rioscaí síceasóisialta. Tugann CESE le fios go dteastaíonn, le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, beart a dhéanamh maidir leis na tosca lena mbaineann, eadhon eagrú na hoibre. Ní leor cur chuige atá dírithe ar shláinte mheabhrach an oibrí chun an strus ag an obair a laghdú. |
| --- | --- |

4.14.

| 4.15. | Cuireann CESE i bhfáth go dteastaíonn creat rialála láidir agus idirphlé sóisialta rathúil araon. Leagtar amach treoirlínte ginearálta maidir le OSH sna treoracha, agus fágann na leibhéil éagsúla idirphlé shóisialta gur féidir na himthosca sonracha earnála agus náisiúnta a chur in oiriúint mar is gá. |
| --- | --- |

4.15.

| 4.16. | Is oth le CESE nach bhfuil oibrithe féinfhostaithe san áireamh faoi raon feidhme an chreata straitéisigh. Cé go dtugtar “daoine féinfhostaithe” ar roinnt de na hoibrithe ardáin, tá siad fostaithe ag na hardáin i ndáiríre tríd an mbainistiú algartamach. Tá aird tarraingthe ag an bpaindéim ar cé chomh leochaileach atá na hoibrithe sin agus ar easnaimh na n-ardán ó thaobh coisc de. Níl sé inmhianaithe go mbeadh na hoibrithe sin fós faoi lé rioscaí neamhrialaithe toisc nach bhfuil siad san áireamh sa chreat straitéiseach. |
| --- | --- |

4.16.

| 4.17. | Cuireann CESE i bhfios go láidir gur ann do chaidreamh neamhshiméadrach idir na hardáin agus na hoibrithe sin, agus meabhraíonn sé gur cearta bunúsacha iad an ceart chun saoirse comhlachais agus an ceart chun cómhargála. Tá sé ríthábhachtach eagrúchán agus ionadaíocht leordhóthanach a áirithiú chun an t-idirphlé sóisialta agus an chómhargáil a éascú. Thairis sin, ba cheart na hoibrithe sin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta. |
| --- | --- |

4.17.

| 4.18. | Tá sé chomh tábhachtach céanna aird a thabhairt ar oibrithe atá faoi mhíchumas nó a bhfuil tinneas ainsealach orthu. Tríd an bhfostaíocht, éiríonn le duine teacht ar thithíocht chuibhiúil, ar shaol sóisialta agus cultúrtha a bhfuil sásamh le baint as agus ar pháirt níos iomlánaí sa tsochaí. D’fhonn cuspóirí an Aontais maidir leis an gcuimsiú a bhaint amach, ní mór na difríochtaí idir na Ballstáit a laghdú agus comhchuibhiú a dhéanamh ar na beartais maidir leis an infhostaitheacht agus an cuimsiú eacnamaíoch, sóisialta agus cultúrtha. |
| --- | --- |

4.18.

| 4.19. | Ní mór an cosc ar an eisiamh gairme a chur san áireamh san idirphlé sóisialta agus a bheith ina chuid den phlé faoin bhfilleadh ar an bhfostaíocht (leagan amach na stáisiún oibre, obair pháirtaimseartha, etc.). Moltar bearta a dhéanamh chun feasacht a mhúscailt maidir le staid oibrithe atá faoi mhíchumas nó oibrithe a d’fhéadfadh a bheith i mbaol eisiaimh mar gheall ar neamhábaltacht. |
| --- | --- |

4.19.

| 4.20. | Tá sé ríthábhachtach aitheantas a thabhairt don éagsúlacht san fhórsa saothair, lena n-áirítear difríochtaí inscne, chun sábháilteacht agus sláinte oibrithe ban agus fear araon a áirithiú. Cé go bhfuil dul chun cinn áirithe déanta sa réimse sin, creideann CESE gur féidir agus gur cheart níos mó a dhéanamh. Ba cheart difríochtaí inscne a chur san áireamh agus beartais maidir le OSH agus straitéisí maidir le cúram sláinte coisctheach á bhforbairt. Tá CESE ag iarraidh go mbeadh cur chuige atá íogair ó thaobh inscne de ann i leith OSH le go bhféadfar inscne a chur san áireamh i ngach gné de réimse OSH. Chun leas a bhaint as an idirphlé sóisialta, cuireann CESE i bhfáth a thábhachtaí atá sé go mbeadh mná rannpháirteach go comhionann san idirphlé sóisialta. |
| --- | --- |

4.20.

| 4.21. | Ba cheart an rochtain ar theicneolaíocht na faisnéise a éascú d’oibrithe óga. Is í an fhoghlaim ar feadh an tsaoil an phríomhfhoinse slándála post sa ré dhigiteach. Tá sé tábhachtach freisin oibrithe scothaosta a chur san áireamh trí dheiseanna foghlama agus cosaint ar idirdhealú aoise a chur chun cinn. |
| --- | --- |

4.21.

| 4.22. | Braitheann na buntáistí a bhaineann leis an teilea-obair ar an gcaoi a n-eagraíonn an fostóir í. Ba cheart úsáid na teilea-oibre a chuimsiú faoin gcómhargáil d’fhonn deacrachtaí atá sainaitheanta san iliomad suirbhéanna a chosc (43). Ní leor an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua sin. Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc. |
| --- | --- |

4.22.

| 4.23. | Tá sé tábhachtach aird a tharraingt ar na naisc idir OSH agus brabúsacht na ngnólachtaí. Mar thoradh ar an éifeacht a bhíonn ag an idirphlé sóisialta ar dhálaí oibre agus ar dhaoine a choinneáil i bpoist, is féidir na costais a bhaineann le tionóiscí ag an obair agus neamhoird mhatánchnamharlaigh a sheachaint. Is infheistíocht atá ann a bhfuil níos mó buntáistí ná míbhuntáistí i gceist leis (44). |
| --- | --- |

4.23.

| 4.24. | Ba cheart cultúr coisc a fhorbairt trí oiliúint a chur orthu siúd a bhfuil páirt acu san idirphlé sóisialta, feasacht a mhúscailt faoi rioscaí atá ag teacht chun cinn agus na hacmhainní atá ar fáil a neartú agus a scaipeadh. Tá CESE ag achainí go mbainfí leas as cistí an phlean téarnaimh chun na críche sin. |
| --- | --- |

4.24.

An Bhruiséil, 20 Eanáir 2022

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  IO C 105, 4.3.2022, lch. 114 (níl leagan Gaeilge ann).

1

(2)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/

2

(3)  https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce.aspx

3

(4)  An Coimisiún Eorpach (2021), Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir leis an intleacht shaorga (Gníomh um an Intleacht Shaorga) agus lena leasaítear gníomhartha áirithe reachtacha de chuid an Aontais (COM(2021) 206 final).

4

(5)  Is é atá i gceist leis an idirphlé sóisialta Eorpach an plé, an comhairliúchán, an chaibidlíocht agus na gníomhaíochtaí comhpháirteacha a bhíonn ar bun ag na heagraíochtaí sin a dhéanann ionadaíocht thar ceann na gcomhpháirtithe sóisialta (fostóirí agus oibrithe). Tá difear idir an t-idirphlé trípháirteach leis na húdaráis phoiblí agus an t-idirphlé dépháirteach idir ceardchumainn agus fostóirí Eorpacha.

5

(6)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/GA/TXT/?uri=CELEX%3A52021PC0564&qid=1626089672913# PP1Contents

6

(7)  https://www.eurofound.europa.eu/ga/publications/report/2021/right-to-disconnect-exploring-company-practices

7

(8)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=1106

8

(9)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=5000

9

(10)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=1202

10

(11)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=5460

11

(12)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=1348

12

(13)  https://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=521&langId=ga&agreementId=5595

13

(14)  https://osha.europa.eu/en/themes/good-osh-is-good-for-business

14

(15)  https://visualisation.osha.europa.eu/osh-costs#!/

15

(16)  Féach IO C 429, 11.12.2020, lch 159, pointe 2.3.

16

(17)  Involvement of social partners in policymaking during the COVID-19 outbreak, An Foras Eorpach chun Dálaí Maireachtála agus Oibre a Fheabhsú (Eurofound)(2021), Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg.

17

Involvement of social partners in policymaking during the COVID-19 outbreak

(18)  IO C 10, 11.1.2021, lch. 14.

18

(19)  BCE (2021), Climate change and monetary policy in the euro area, Occasional Paper Series, Uimh. 271/Meán Fómhair 2021.

19

Climate change and monetary policy in the euro area, Occasional Paper Series

(20)  Bérastégui P. (2021), Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review. Tuarascáil Taighde de chuid ETUI, 2021.01.

20

Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review

(21)  Littler Mendelson (2020), Littler European Employer COVID-19 Survey Report.

21

Littler European Employer COVID-19 Survey Report

(22)  Eurofound (2020), Living, working and COVID-19, COVID-19 series, Oifig Foilseachán an Aontais Eorpaigh, Lucsamburg.

22

Living, working and COVID-19, COVID-19 series

(23)  https://www.mckinsey.com/featured-insights/future-of-work/the-future-of-work-in-europe

23

(24)  Bérastégui P. (2021), Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review.Tuarascáil Taighde de chuid ETUI, 2021.01.

24

Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review

(25)  APPG (2021), The new frontier: Artificial Intelligence at work

25

The new frontier: Artificial Intelligence at work

(26)  An Coimisiún Eorpach (2021), Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leagtar síos rialacha comhchuibhithe maidir leis an intleacht shaorga (Gníomh um an Intleacht Shaorga) (COM (2021) 206 final).

26

(27)  IO C 517, 22.12.2021, lch. 61, pointe 1.10.

27

(28)  An Eagraíocht Idirnáisiúnta Saothair (EIS) (2021), WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury, 2000–2016.

28

WHO/ILO Joint Estimates of the Work-related Burden of Disease and Injury

(29)  Niedhammer et al. (2021). Update of the fractions of cardiovascular diseases and mental disorders attributable to psychosocial work factors in Europe. Int Arch Occup Environ Health.

29

Update of the fractions of cardiovascular diseases and mental disorders attributable to psychosocial work factors in Europe

Int Arch Occup Environ Health

(30)  https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20211012-2

30

(31)  Cieza et al. (2020). Global estimates of the need for rehabilitation based on the Global Burden of Disease study 2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet, 396: 10267.

31

Global estimates of the need for rehabilitation based on the Global Burden of Disease study 2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. The Lancet

(32)  An Ghníomhaireacht Eorpach um Shábháilteacht agus Sláinte ag an Obair (2020), European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks (ESENER 2019) – background briefing.

32

European Survey of Enterprises on New and Emerging Risks (ESENER 2019) – background briefing

(33)  https://osha.europa.eu/en/emerging-risks

33

(34)  IO C 105, 4.3.2022, lch. 114 (níl leagan Gaeilge ann).

34

(35)  https://www.ilo.org/public/english/standards/relm/gb/docs/gb297/pdf/esp-3.pdf

35

(36)  https://ec.europa.eu/social/ajax/BlobServlet?docId=23324&langId=en

36

(37)  Is é is aidhm don Údarás Eorpach Saothair tacú leis na Ballstáit forfheidhmiú ghníomhartha dlí an Aontais a chomhlíonadh agus a chomhordú sna réimsí sin a bhaineann le soghluaisteacht an lucht saothair agus comhordú na slándála sóisialta.

37

(38)  https://www.iso.org/standard/64283.html

38

(39)  https://oiraproject.eu/en/news/road-transport-france-now-safer-oira

39

(40)  Ceimiceán a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh do thorthúlacht fir nó mná nó d’fhorbairt an linbh sa bhroinn.

40

(41)  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/

41

(42)  https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce.aspx

42

(43)  https://www.eurofound.europa.eu/data/covid-19/working-teleworking

43

(44)  https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---travail/documents/publication/wcms_571914.pdf

44

---

IARSCRÍBHINN

I rith na ndíospóireachtaí, diúltaíodh do na leasuithe seo a leanas, a raibh an ceathrú cuid ar a laghad de na vótaí arna gcaitheamh ar a son (Riail 59(3) de na Rialacha Nós Imeachta):

LEASÚ 2

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 3.2.1.3

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Cé gur conarthaí buana an tagarmharc atá ann go fóill, tá méadú tagtha ar chineálacha eile fostaíochta “solúbtha” nó “neamhchaighdeánacha”, amhail obair ar éileamh agus obair ardáin.
  Toisc gur beag tionchar a bhíonn ag na hoibrithe sin ar a ndálaí
  oibre
  , is minic a bhíonn orthu cur suas le drochdhálaí oibre (a bheith suite nó seasta go míchompordach, rátaí oibre diana, brú ard, easpa neamhspleáchais agus easpa éagsúlachta cúraimí)

   (1). | Cé gur conarthaí buana an tagarmharc atá ann go fóill, tá méadú tagtha ar chineálacha eile fostaíochta “solúbtha” nó “neamhchaighdeánacha”, amhail obair ar éileamh agus obair ardáin.
  Tá roinnt rioscaí ag gabháil leis an teilea-obair, amhail na dúshláin seo a leanas a d’fhéadfadh teacht chun cinn: an baol go mbeidh an t-oibrí “dofheicthe” sa phobal
  oibre
  ; easpa struchtúir tacaíochta fhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla; teagmhálacha pearsanta le comhghleacaithe agus rochtain ar fhaisnéis agus ar dheiseanna ar ardú céime agus oiliúna; méadú féideartha ar neamhionannais inscne agus an riosca méadaithe foréigin agus ciaptha

   (1)

  , agus déanfar na rioscaí sin a bhainistiú tuilleadh chun OSH a chur ar fáil d’oibrithe atá sna cineálacha sin fostaíochta
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Cé gur conarthaí buana an tagarmharc atá ann go fóill, tá méadú tagtha ar chineálacha eile fostaíochta “solúbtha” nó “neamhchaighdeánacha”, amhail obair ar éileamh agus obair ardáin.
  Toisc gur beag tionchar a bhíonn ag na hoibrithe sin ar a ndálaí
  oibre
  , is minic a bhíonn orthu cur suas le drochdhálaí oibre (a bheith suite nó seasta go míchompordach, rátaí oibre diana, brú ard, easpa neamhspleáchais agus easpa éagsúlachta cúraimí)

   (1).

Cé gur conarthaí buana an tagarmharc atá ann go fóill, tá méadú tagtha ar chineálacha eile fostaíochta “solúbtha” nó “neamhchaighdeánacha”, amhail obair ar éileamh agus obair ardáin.
  Tá roinnt rioscaí ag gabháil leis an teilea-obair, amhail na dúshláin seo a leanas a d’fhéadfadh teacht chun cinn: an baol go mbeidh an t-oibrí “dofheicthe” sa phobal
  oibre
  ; easpa struchtúir tacaíochta fhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla; teagmhálacha pearsanta le comhghleacaithe agus rochtain ar fhaisnéis agus ar dheiseanna ar ardú céime agus oiliúna; méadú féideartha ar neamhionannais inscne agus an riosca méadaithe foréigin agus ciaptha

   (1)

  , agus déanfar na rioscaí sin a bhainistiú tuilleadh chun OSH a chur ar fáil d’oibrithe atá sna cineálacha sin fostaíochta
  .

Cúis

Is é a mholaimid cuid den ráiteas an-ghinearálta seo a scriosadh agus an téacs as SOC/662 (1), téacs a raibh comhdhearcadh ann ina leith, a úsáid ina luaitear go bhfuil roinnt rioscaí ag gabháil leis an teilea-obair, amhail na dúshláin seo a leanas a d’fhéadfadh teacht chun cinn: an baol go mbeidh an t-oibrí “dofheicthe” sa phobal oibre; easpa struchtúir tacaíochta fhoirmiúla agus neamhfhoirmiúla; teagmhálacha pearsanta le comhghleacaithe agus rochtain ar fhaisnéis agus ar dheiseanna ar ardú céime agus oiliúna; méadú féideartha ar neamhionannais inscne agus an riosca méadaithe foréigin agus ciaptha.

Ba cheart a mheabhrú freisin, mar shampla, gur minic a bhíonn níos mó saoirse ag daoine atá i bhfostaíocht sholúbtha nó ag obair ar na hardáin chun na huaireanta oibre a shainmhíniú. Is beag an bhaint atá ag an obair a choimisiúnaítear trí ardán le heirgeanamaíocht na hoibre etc. Is í an fheidhmíocht oibre chéanna a bheadh i gceist dá ndéanfaí an obair gan ardán a úsáid (mar shampla tiománaí uber vs tiománaí tacsaí). Chomh maith leis sin, níl an argóint a bhaineann le ráta oibre iomarcach bailí toisc gurb é a mhalairt de scéal a d’fhéadfadh a bheith i gceist.

Ina theannta sin, níl aon nasc cúisíoch ann idir conradh solúbtha nó neamhchaighdeánach agus drochdhálaí oibre.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 101 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 133 |
| Staonadh: | 21 |

Ar son:

101

In aghaidh:

133

Staonadh:

21

LEASÚ 3

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 3.2.1.4

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Fágann
  na hathruithe agus na haistrithe sin go
  mbogann
  na rioscaí a bhaineann leis an obair freisin. Imeall an lucht saothair a bhíonn i gceist i dtosach báire
  nuair a dhéantar an fhochonraitheoireacht
  agus conarthaí
  neamhthipiciúla
  , ar conarthaí iad
  a thugann
  níos lú cosanta maidir le OSH
  , a chur chun cinn le chéile
  . Ansin tagann laigí nua chun cinn maidir leis na dálaí oibre, trí chineálacha solúbtha eagrúcháin a hibridiú agus foirmeacha nua de sheanchleachtais chóras Taylor a thabhairt isteach. Ar deireadh tagann fadhbanna nua chun cinn a bhaineann leis an obair, fadhbanna a fheictear de thoradh an mhéadaithe eindéimigh ar an strus ag an obair agus ar na tinnis a bhaineann leis sin. | D’fhéadfadh sé go bhfágfadh
  na hathruithe agus na haistrithe sin go
  mbogfadh
  na rioscaí a bhaineann leis an obair freisin.
  B’fhéidir go bhféadfaí déileáil leis na rioscaí féideartha sin trí aird ar leith a thabhairt ar na pointí a leanas i bpróiseas an idirphlé shóisialta:
  Imeall an lucht saothair a bhíonn i gceist i dtosach báire
  i gcás fochonraitheoireachta
  agus conarthaí
  éiginnte
  , ar conarthaí iad a
  d’fhéadfadh
  níos lú cosanta
  a thabhairt
  maidir le OSH. Ansin tagann laigí nua chun cinn maidir leis na dálaí oibre, trí chineálacha solúbtha eagrúcháin a hibridiú agus foirmeacha nua de sheanchleachtais chóras Taylor a thabhairt isteach. Ar deireadh tagann fadhbanna nua chun cinn a bhaineann leis an obair, fadhbanna a fheictear de thoradh an mhéadaithe eindéimigh ar an strus ag an obair agus ar na tinnis a bhaineann leis sin. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Fágann
  na hathruithe agus na haistrithe sin go
  mbogann
  na rioscaí a bhaineann leis an obair freisin. Imeall an lucht saothair a bhíonn i gceist i dtosach báire
  nuair a dhéantar an fhochonraitheoireacht
  agus conarthaí
  neamhthipiciúla
  , ar conarthaí iad
  a thugann
  níos lú cosanta maidir le OSH
  , a chur chun cinn le chéile
  . Ansin tagann laigí nua chun cinn maidir leis na dálaí oibre, trí chineálacha solúbtha eagrúcháin a hibridiú agus foirmeacha nua de sheanchleachtais chóras Taylor a thabhairt isteach. Ar deireadh tagann fadhbanna nua chun cinn a bhaineann leis an obair, fadhbanna a fheictear de thoradh an mhéadaithe eindéimigh ar an strus ag an obair agus ar na tinnis a bhaineann leis sin.

D’fhéadfadh sé go bhfágfadh
  na hathruithe agus na haistrithe sin go
  mbogfadh
  na rioscaí a bhaineann leis an obair freisin.
  B’fhéidir go bhféadfaí déileáil leis na rioscaí féideartha sin trí aird ar leith a thabhairt ar na pointí a leanas i bpróiseas an idirphlé shóisialta:
  Imeall an lucht saothair a bhíonn i gceist i dtosach báire
  i gcás fochonraitheoireachta
  agus conarthaí
  éiginnte
  , ar conarthaí iad a
  d’fhéadfadh
  níos lú cosanta
  a thabhairt
  maidir le OSH. Ansin tagann laigí nua chun cinn maidir leis na dálaí oibre, trí chineálacha solúbtha eagrúcháin a hibridiú agus foirmeacha nua de sheanchleachtais chóras Taylor a thabhairt isteach. Ar deireadh tagann fadhbanna nua chun cinn a bhaineann leis an obair, fadhbanna a fheictear de thoradh an mhéadaithe eindéimigh ar an strus ag an obair agus ar na tinnis a bhaineann leis sin.

Cúis

Tríd an athrú sin a dhéanamh, tá sé á admháil againn gur gá tríd an idirphlé sóisialta ar an leibhéal iomchuí maidir le OSH béim níos mó a chur ar an athrú a thiocfaidh ar na cineálacha oibre. Chomh maith leis sin, cé go bhféadfadh laigí nua a bheith ann a bhaineann le dálaí oibre sna cineálacha nua oibre, tá sé tábhachtach a thuiscint nach féidir glacadh leis gan cheist gur cosaint níos lú ó thaobh OSH a thugann gach cineál fostaíochta neamhchaighdeánaí, amhail an fhochonraitheoireacht, agus go bhféadfadh sé go mbeadh an leibhéal céanna cosanta OSH agus a thugtar san fhostaíocht chaighdeánach i gceist leo freisin.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 98 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 147 |
| Staonadh: | 17 |

Ar son:

98

In aghaidh:

147

Staonadh:

17

LEASÚ 4

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.2

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na comhaontuithe a thabharfar i gcrích tríd an idirphlé sóisialta i bhfeidhm go héifeachtach.
  Athdhearbhaíonn
  CESE
  go dtacaíonn sé

   (1)

  le
  moladh EIS (2) cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí agus cuireann sé i bhfáth gur gá cur le ról
  ionadaithe na gceardchumann
  i réimse OSH. Ar gach leibhéal, ní mór baint leordhóthanach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta le ceapadh agus cur chun feidhme na mbeart coisctheach, i gcomhréir leis an Treoir Réime. | Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na comhaontuithe a thabharfar i gcrích tríd an idirphlé sóisialta i bhfeidhm go héifeachtach.
  Tugann
  CESE
  dá aire
  moladh EIS (1) cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí agus cuireann sé i bhfáth gur gá cur le ról
  na gcomhpháirtithe sóisialta
  i réimse OSH. Ar gach leibhéal, ní mór baint leordhóthanach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta le ceapadh agus cur chun feidhme na mbeart coisctheach, i gcomhréir leis an Treoir Réime. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na comhaontuithe a thabharfar i gcrích tríd an idirphlé sóisialta i bhfeidhm go héifeachtach.
  Athdhearbhaíonn
  CESE
  go dtacaíonn sé

   (1)

  le
  moladh EIS (2) cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí agus cuireann sé i bhfáth gur gá cur le ról
  ionadaithe na gceardchumann
  i réimse OSH. Ar gach leibhéal, ní mór baint leordhóthanach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta le ceapadh agus cur chun feidhme na mbeart coisctheach, i gcomhréir leis an Treoir Réime.

Tá sé tábhachtach a áirithiú go gcuirfear na comhaontuithe a thabharfar i gcrích tríd an idirphlé sóisialta i bhfeidhm go héifeachtach.
  Tugann
  CESE
  dá aire
  moladh EIS (1) cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí agus cuireann sé i bhfáth gur gá cur le ról
  na gcomhpháirtithe sóisialta
  i réimse OSH. Ar gach leibhéal, ní mór baint leordhóthanach a bheith ag na comhpháirtithe sóisialta le ceapadh agus cur chun feidhme na mbeart coisctheach, i gcomhréir leis an Treoir Réime.

Cúis

Molaimid “Tugann CESE dá aire” a chur isteach in ionad “go dtacaíonn sé le”. Sa dara habairt, is ceart labhairt faoi na comhpháirtithe sóisialta i gcoitinne.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 103 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 150 |
| Staonadh: | 15 |

Ar son:

103

In aghaidh:

150

Staonadh:

15

LEASÚ 5

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.3

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Toisc an teilea-obair a bheith ag scaipeadh go forleathan,
  is
  gá cur le sainchúraimí na gcigireachtaí saothair. Sa Spáinn (1), mar shampla,
  ní mór do chigirí a bheith
  in ann faireachán a dhéanamh ar na dálaí faoina ndéantar an teilea-obair, arna iarraidh sin don fhostaí agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas.
  Ba cheart a áireamh
  leis sin clárú gearán faoi easpa trealaimh iomchuí, neamhchomhlíonadh an chirt chun dícheangail, etc. | Toisc an teilea-obair a bheith ag scaipeadh go forleathan,
  tá sé tugtha faoi deara ag roinnt Ballstát gur
  gá cur le sainchúraimí na gcigireachtaí saothair. Sa Spáinn (1), mar shampla,
  tá cigirí
  in ann faireachán a dhéanamh ar na dálaí faoina ndéantar an teilea-obair, arna iarraidh sin don fhostaí agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas.
  Áirítear
  leis sin clárú gearán faoi easpa trealaimh iomchuí, neamhchomhlíonadh an chirt chun dícheangail, etc.
  Níor cheart ceangal a bheith ar na fostóirí a áirithiú go mbeidh trealamh teilea-oibre ar fáil ach amháin sa chás ina bhfuil oibleagáid ar an bhfostaí a bheith ag obair ón mbaile. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Toisc an teilea-obair a bheith ag scaipeadh go forleathan,
  is
  gá cur le sainchúraimí na gcigireachtaí saothair. Sa Spáinn (1), mar shampla,
  ní mór do chigirí a bheith
  in ann faireachán a dhéanamh ar na dálaí faoina ndéantar an teilea-obair, arna iarraidh sin don fhostaí agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas.
  Ba cheart a áireamh
  leis sin clárú gearán faoi easpa trealaimh iomchuí, neamhchomhlíonadh an chirt chun dícheangail, etc.

Toisc an teilea-obair a bheith ag scaipeadh go forleathan,
  tá sé tugtha faoi deara ag roinnt Ballstát gur
  gá cur le sainchúraimí na gcigireachtaí saothair. Sa Spáinn (1), mar shampla,
  tá cigirí
  in ann faireachán a dhéanamh ar na dálaí faoina ndéantar an teilea-obair, arna iarraidh sin don fhostaí agus aird chuí á tabhairt ar an bpríobháideachas.
  Áirítear
  leis sin clárú gearán faoi easpa trealaimh iomchuí, neamhchomhlíonadh an chirt chun dícheangail, etc.
  Níor cheart ceangal a bheith ar na fostóirí a áirithiú go mbeidh trealamh teilea-oibre ar fáil ach amháin sa chás ina bhfuil oibleagáid ar an bhfostaí a bheith ag obair ón mbaile.

Cúis

Cé go n-aontaímid leis an gcur chuige sampla amháin de chóras atá i bhfeidhm i mBallstát amháin (an Spáinn) a thabhairt, ní ceart a mholadh go dtabharfaí an córas sin isteach i dtíortha eile, ós rud é gur faoi na Ballstáit atá sé eagrú agus socruithe a dhéanamh maidir le cigireacht saothair.

Má tá láthair oibre amháin á tairiscint cheana féin (oifig de ghnáth) ag an bhfostóir, áit a bhfuil an trealamh go léir is gá ag an bhfostaí, níor cheart oibleagáid a bheith ar an bhfostóir an trealamh céanna sin arís a chur ar fáil ag an mbaile don fhostaí mura bhfuil an fostóir á cheangal ar an bhfostaí a bheith ag obair ón mbaile. Is féidir le dúbailt an trealaimh oibre a bheith ina hualach mór costais, go háirithe ar ghnólachtaí beaga.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 107 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 149 |
| Staonadh: | 16 |

Ar son:

107

In aghaidh:

149

Staonadh:

16

LEASÚ 7

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.12

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  tá
  CESE
  ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta. Ba cheart substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh agus táirgí íocshláinte guaiseacha

   (1)

  a chur san áireamh freisin faoi raon feidhme Threoir 2004/37/CE. Lena chois sin, ardaíonn an strus ainsealach an baol ailse a fhorbairt

   (2)

  agus is féidir le sealobair oíche a bheith ina cúis le hailse bhrollaigh, ailse phróstataigh agus ailse cholaireicteach

   (3)

  . Tá gá le cur chuige rioscabhunaithe agus ní le modheolaíocht trína meastar gur costas atá i gcosaint an oibrí. | Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  is díol sásaimh do
  CESE
  an comhaontú sealadach ar tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle air ag deireadh 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha tríd an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  tá
  CESE
  ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta. Ba cheart substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh agus táirgí íocshláinte guaiseacha

   (1)

  a chur san áireamh freisin faoi raon feidhme Threoir 2004/37/CE. Lena chois sin, ardaíonn an strus ainsealach an baol ailse a fhorbairt

   (2)

  agus is féidir le sealobair oíche a bheith ina cúis le hailse bhrollaigh, ailse phróstataigh agus ailse cholaireicteach

   (3)

  . Tá gá le cur chuige rioscabhunaithe agus ní le modheolaíocht trína meastar gur costas atá i gcosaint an oibrí.

Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  is díol sásaimh do
  CESE
  an comhaontú sealadach ar tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle air ag deireadh 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha tríd an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta.

Cúis

Ba cheart a thabhairt faoi deara gur tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar chomhaontú sealadach i mí na Nollag 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha. Chun cosaint oibrithe ar ailse a fheabhsú, mhol an Coimisiún in 2020 nochtadh oibrithe do cheimiceáin is cúis le hailse a theorannú tuilleadh. Tá an tionscnamh sin ina chuid de thiomantas an Choimisiúin an ailse a chomhrac faoi Phlean Sáraithe Ailse na hEorpa. Tá sé curtha in iúl ag an gCoimisiún go dtarlóidh sé faoin gcomhaontú sin chun an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta go mbainfidh thart ar 1 mhilliún oibrí tairbhe as cosaintí níos láidre trí na teorainneacha nochta ceirde maidir le comhdhúile aicrilinítríle agus nicile a shocrú agus na teorainneacha maidir leis an mbeinséin a ísliú.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 98 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 156 |
| Staonadh: | 17 |

Ar son:

98

In aghaidh:

156

Staonadh:

17

LEASÚ 8

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.13

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá neamhoird mhatánchnámharlaigh fós ar an bhfadhb is mó maidir le OSH san Aontas Eorpach. Ar leibhéal an ghnólachta,
  ní bheidh éifeacht leis
  an
  g
  cosc
  mura bhfuil
  caighdeán ard idirphlé shóisialta agus coiste sláinte agus sábháilteachta atá ag feidhmiú go maith ann (sna cásanna sin ina bhfuil siad ann). Is féidir leas a bhaint freisin as an idirphlé sóisialta ar leibhéal na hearnála, trí threoirlínte sonracha, gníomhaíochtaí ardaithe feasachta agus malartú taithí, mar aon le scaipeadh dea-chleachtas. Ar an leibhéal Eorpach,
  is gá an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite a fhorbairt. | Tá neamhoird mhatánchnámharlaigh fós ar an bhfadhb is mó maidir le OSH san Aontas Eorpach. Ar leibhéal an ghnólachta,
  féadfaidh
  an cosc
  a bheith níos éifeachtaí má tá
  caighdeán ard idirphlé shóisialta agus coiste sláinte agus sábháilteachta atá ag feidhmiú go maith ann (sna cásanna sin ina bhfuil siad ann). Is féidir leas a bhaint freisin as an idirphlé sóisialta ar leibhéal na hearnála, trí threoirlínte sonracha, gníomhaíochtaí ardaithe feasachta agus malartú taithí, mar aon le scaipeadh dea-chleachtas. Ar an leibhéal Eorpach,
  chun
  beartas cuimsitheach, fadtéarmach agus comhtháite a fhorbairt
  , ní mór bearta a ghlacadh mar a thugtar le fios sa teachtaireacht ón gCoimisiún EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i ndomhan athraitheach oibre]
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá neamhoird mhatánchnámharlaigh fós ar an bhfadhb is mó maidir le OSH san Aontas Eorpach. Ar leibhéal an ghnólachta,
  ní bheidh éifeacht leis
  an
  g
  cosc
  mura bhfuil
  caighdeán ard idirphlé shóisialta agus coiste sláinte agus sábháilteachta atá ag feidhmiú go maith ann (sna cásanna sin ina bhfuil siad ann). Is féidir leas a bhaint freisin as an idirphlé sóisialta ar leibhéal na hearnála, trí threoirlínte sonracha, gníomhaíochtaí ardaithe feasachta agus malartú taithí, mar aon le scaipeadh dea-chleachtas. Ar an leibhéal Eorpach,
  is gá an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite a fhorbairt.

Tá neamhoird mhatánchnámharlaigh fós ar an bhfadhb is mó maidir le OSH san Aontas Eorpach. Ar leibhéal an ghnólachta,
  féadfaidh
  an cosc
  a bheith níos éifeachtaí má tá
  caighdeán ard idirphlé shóisialta agus coiste sláinte agus sábháilteachta atá ag feidhmiú go maith ann (sna cásanna sin ina bhfuil siad ann). Is féidir leas a bhaint freisin as an idirphlé sóisialta ar leibhéal na hearnála, trí threoirlínte sonracha, gníomhaíochtaí ardaithe feasachta agus malartú taithí, mar aon le scaipeadh dea-chleachtas. Ar an leibhéal Eorpach,
  chun
  beartas cuimsitheach, fadtéarmach agus comhtháite a fhorbairt
  , ní mór bearta a ghlacadh mar a thugtar le fios sa teachtaireacht ón gCoimisiún EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i ndomhan athraitheach oibre]
  .

Cúis

Sa teachtaireacht ón gCoimisiún, áirítear an cuspóir atá aige rioscaí síceasóisialta agus eirgeanamaíocha a chuimsiú i bhfeachtas na n-ionad oibre sláintiúil.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 95 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 161 |
| Staonadh: | 16 |

Ar son:

95

In aghaidh:

161

Staonadh:

16

LEASÚ 9

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.14

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| I ngeall ar chur
  chun feidhme
  neamhiomlán
  an chreat-chomhaontaithe
  uathrialaigh maidir leis an strus
  ag an obair
  a síníodh in 2004, is léir gur gá reachtaíocht Eorpach a thabhairt isteach maidir le rioscaí síceasóisialta
  . Tugann CESE le fios go dteastaíonn, le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, beart a dhéanamh maidir leis na tosca lena mbaineann, eadhon eagrú na hoibre. Ní leor cur chuige atá dírithe ar shláinte mheabhrach an oibrí chun an strus ag an obair a laghdú . | Tá CESE ag iarraidh go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha maidir le rioscaí síceasóisialta. Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin. De réir na tuarascála cur
  chun feidhme
  a d’ullmhaigh sínitheoirí
  an chreat-chomhaontaithe
  , ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis
  ag an obair
  agus maidir leis an bhforbairt ar idirphlé sóisialta

   (1). Tugann CESE le fios go dteastaíonn, le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, beart a dhéanamh maidir leis na tosca lena mbaineann, eadhon eagrú na hoibre. Ní leor cur chuige atá dírithe ar shláinte mheabhrach an oibrí chun an strus ag an obair a laghdú
  . Is saincheist chasta iad rioscaí síceasóisialta a bhfuil fachtóirí éagsúla ann a imríonn tionchar orthu, amhail dálaí oibre, bainistiú an ualaigh oibre, caidreamh oibre, agus cumais an duine aonair freisin. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

I ngeall ar chur
  chun feidhme
  neamhiomlán
  an chreat-chomhaontaithe
  uathrialaigh maidir leis an strus
  ag an obair
  a síníodh in 2004, is léir gur gá reachtaíocht Eorpach a thabhairt isteach maidir le rioscaí síceasóisialta
  . Tugann CESE le fios go dteastaíonn, le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, beart a dhéanamh maidir leis na tosca lena mbaineann, eadhon eagrú na hoibre. Ní leor cur chuige atá dírithe ar shláinte mheabhrach an oibrí chun an strus ag an obair a laghdú .

Tá CESE ag iarraidh go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha maidir le rioscaí síceasóisialta. Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin. De réir na tuarascála cur
  chun feidhme
  a d’ullmhaigh sínitheoirí
  an chreat-chomhaontaithe
  , ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis
  ag an obair
  agus maidir leis an bhforbairt ar idirphlé sóisialta

   (1). Tugann CESE le fios go dteastaíonn, le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, beart a dhéanamh maidir leis na tosca lena mbaineann, eadhon eagrú na hoibre. Ní leor cur chuige atá dírithe ar shláinte mheabhrach an oibrí chun an strus ag an obair a laghdú
  . Is saincheist chasta iad rioscaí síceasóisialta a bhfuil fachtóirí éagsúla ann a imríonn tionchar orthu, amhail dálaí oibre, bainistiú an ualaigh oibre, caidreamh oibre, agus cumais an duine aonair freisin.

Cúis

Ba cheart an cur chuige a athrú anseo le go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha maidir le rioscaí síceasóisialta. Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin.

Ní dóigh linn go bhfuil gá le reachtaíocht a thabhairt isteach ach aontaímid le cur chuige an Choimisiúin tionscnamh neamhreachtach a ullmhú ar leibhéal an Aontais, i gcomhar leis na Ballstáit agus leis na comhpháirtithe sóisialta, maidir leis an meabhairshláinte ag an obair ina ndéantar measúnú ar shaincheisteanna atá ag teacht chun cinn maidir le meabhairshláinte oibrithe.

Ar deireadh, tá tuarascáil cur chun feidhme ullmhaithe ag sínitheoirí an chreat-chomhaontaithe uathrialaigh maidir leis an strus ag an obair https://www.businesseurope.eu/sites/buseur/files/media/imported/2008-02495-E.pdf. De réir na tuarascála sin, ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis ag an obair agus maidir le forbairt an idirphlé shóisialta.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 97 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 159 |
| Staonadh: | 14 |

Ar son:

97

In aghaidh:

159

Staonadh:

14

LEASÚ 10

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.16

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Is oth le
  CESE nach bhfuil oibrithe féinfhostaithe san áireamh faoi raon feidhme an chreata straitéisigh.
  Cé go dtugtar “daoine féinfhostaithe” ar roinnt de na hoibrithe ardáin, tá siad fostaithe ag na hardáin i ndáiríre tríd an mbainistiú algartamach
  .
  Tá aird tarraingthe ag an bpaindéim ar cé chomh leochaileach atá na hoibrithe sin agus ar easnaimh na n-ardán ó thaobh coisc de. Níl sé inmhianaithe go mbeadh na hoibrithe sin fós faoi lé rioscaí neamhrialaithe toisc nach bhfuil siad san áireamh sa chreat straitéiseach


  . | Tugann
  CESE
  dá aire
  nach bhfuil oibrithe féinfhostaithe san áireamh faoi raon feidhme an chreata straitéisigh.
  Mhol CESE roimhe seo go ndéanfaí staidéar in am trátha ina mbeadh an Coimisiún, saineolaithe agus na comhpháirtithe sóisialta páirteach, chun teacht ar an réiteach is fearr agus aird chuí á tabhairt ar an bprionsabal go gcaithfidh gach duine féinfhostaithe timpeallacht oibre shábháilte agus shláintiúil a bheith acu freisin
  .
  Thairis sin, tugann CESE dá aire go bhfuil sé molta sa mholadh ón gComhairle an 18 Feabhra 2003 maidir le cosaint sláinte agus sábháilteachta oibrithe féinfhostaithe ag an obair a fheabhsú

   (1)

  go ndéanfadh na Ballstáit sábháilteacht agus sláinte oibrithe féinfhostaithe a chur chun cinn i gcomhthéacs a mbeartas maidir le tionóiscí san ionad oibre agus galair cheirde a chosc, agus na rioscaí speisialta atá ann in earnálacha ar leith, agus an caidreamh ar leith idir gnóthais chonarthacha agus oibrithe féinfhostaithe, á gcur san áireamh. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Is oth le
  CESE nach bhfuil oibrithe féinfhostaithe san áireamh faoi raon feidhme an chreata straitéisigh.
  Cé go dtugtar “daoine féinfhostaithe” ar roinnt de na hoibrithe ardáin, tá siad fostaithe ag na hardáin i ndáiríre tríd an mbainistiú algartamach
  .
  Tá aird tarraingthe ag an bpaindéim ar cé chomh leochaileach atá na hoibrithe sin agus ar easnaimh na n-ardán ó thaobh coisc de. Níl sé inmhianaithe go mbeadh na hoibrithe sin fós faoi lé rioscaí neamhrialaithe toisc nach bhfuil siad san áireamh sa chreat straitéiseach

.

Tugann
  CESE
  dá aire
  nach bhfuil oibrithe féinfhostaithe san áireamh faoi raon feidhme an chreata straitéisigh.
  Mhol CESE roimhe seo go ndéanfaí staidéar in am trátha ina mbeadh an Coimisiún, saineolaithe agus na comhpháirtithe sóisialta páirteach, chun teacht ar an réiteach is fearr agus aird chuí á tabhairt ar an bprionsabal go gcaithfidh gach duine féinfhostaithe timpeallacht oibre shábháilte agus shláintiúil a bheith acu freisin
  .
  Thairis sin, tugann CESE dá aire go bhfuil sé molta sa mholadh ón gComhairle an 18 Feabhra 2003 maidir le cosaint sláinte agus sábháilteachta oibrithe féinfhostaithe ag an obair a fheabhsú

   (1)

  go ndéanfadh na Ballstáit sábháilteacht agus sláinte oibrithe féinfhostaithe a chur chun cinn i gcomhthéacs a mbeartas maidir le tionóiscí san ionad oibre agus galair cheirde a chosc, agus na rioscaí speisialta atá ann in earnálacha ar leith, agus an caidreamh ar leith idir gnóthais chonarthacha agus oibrithe féinfhostaithe, á gcur san áireamh.

Cúis

An 9 Nollaig, ghlac an Coimisiún an togra uaidh le haghaidh Treoir maidir le dálaí oibre a fheabhsú san obair ardáin. Ullmhófar tuairim ar leith ó CESE (SOC/709) maidir leis an togra sin agus níor cheart déileáil leis na saincheisteanna sin sa tuairim seo, dá bhrí sin.

Ba cheart tagairt a dhéanamh sa téacs seo don mholadh ón gComhairle an 18 Feabhra 2003 maidir le cosaint sláinte agus sábháilteachta oibrithe féinfhostaithe ag an obair a fheabhsú.

Toradh na vótála:

| Ar son: | 99 |
| --- | --- |
| In aghaidh: | 162 |
| Staonadh: | 14 |

Ar son:

99

In aghaidh:

162

Staonadh:

14

LEASÚ 11

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.17

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Cuireann
  CESE
  i bhfios go láidir gur ann do chaidreamh neamhshiméadrach
  idir na hardáin agus
  na hoibrithe sin
  , agus meabhraíonn sé gur cearta bunúsacha iad an ceart chun saoirse comhlachais agus an ceart chun cómhargála. Tá sé ríthábhachtach eagrúchán agus ionadaíocht leordhóthanach a áirithiú chun an t-idirphlé sóisialta agus an chómhargáil a éascú
  . Thairis sin, ba cheart na hoibrithe sin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta
  . | Tugann
  CESE
  dá aire go dtabharfar aird ar leith air caidreamh cothrom a chosaint
  idir na hardáin agus
  iad siúd a bhíonn ag obair ar na hardáin
  , agus meabhraíonn sé gur cearta bunúsacha iad an ceart chun saoirse comhlachais agus an ceart chun cómhargála. Tá sé ríthábhachtach eagrúchán agus ionadaíocht leordhóthanach a áirithiú chun an t-idirphlé sóisialta agus an chómhargáil a éascú. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Cuireann
  CESE
  i bhfios go láidir gur ann do chaidreamh neamhshiméadrach
  idir na hardáin agus
  na hoibrithe sin
  , agus meabhraíonn sé gur cearta bunúsacha iad an ceart chun saoirse comhlachais agus an ceart chun cómhargála. Tá sé ríthábhachtach eagrúchán agus ionadaíocht leordhóthanach a áirithiú chun an t-idirphlé sóisialta agus an chómhargáil a éascú
  . Thairis sin, ba cheart na hoibrithe sin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta
  .

Tugann
  CESE
  dá aire go dtabharfar aird ar leith air caidreamh cothrom a chosaint
  idir na hardáin agus
  iad siúd a bhíonn ag obair ar na hardáin
  , agus meabhraíonn sé gur cearta bunúsacha iad an ceart chun saoirse comhlachais agus an ceart chun cómhargála. Tá sé ríthábhachtach eagrúchán agus ionadaíocht leordhóthanach a áirithiú chun an t-idirphlé sóisialta agus an chómhargáil a éascú.

Cúis

Aithnítear leis an leasú seo gur gá caidreamh cothrom a chosaint idir an t-ardán agus iad siúd a bhaineann úsáid as ardáin chun a gcuid oibre a dhéanamh, bídís ina n-oibrithe nó ina bhfhiontraithe/féinfhostaithe. Fágann an leasú freisin go gcuirtear ina ceart an tuiscint mhícheart gur oibrithe iad siúd go léir a bhíonn ag obair ar ardáin óir d’fhéadfaidís a bheith féinfhostaithe nó ina bhfiontraithe freisin.

Toradh na vótála:

LEASÚ 12

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 4.22

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Braitheann na buntáistí a bhaineann leis an teilea-obair ar an gcaoi a n-eagraíonn an fostóir í.
  Ba cheart
  úsáid na teilea-oibre a chuimsiú faoin gcómhargáil d’fhonn deacrachtaí atá sainaitheanta san iliomad suirbhéanna a chosc (1).
  Ní leor
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua sin
  . Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc
  . | Mar a luaitear i gcreat-chomhaontú 2002, is ar bhonn deonach a théann an t-oibrí agus an fostóir i mbun na teilea-oibre. D’fhéadfadh an teilea-obair a bheith ina ceanglas atá sonraithe i sainchuntas poist an oibrí nó d’fhéadfadh sé gur mar chomhaontú deonach ina dhiaidh sin a rachfaí ina bun.
  Braitheann na buntáistí a bhaineann leis an teilea-obair ar an gcaoi a n-eagraíonn an fostóir
  agus an fostaí
  í
  agus ar an gcaoi a dtagann siad ar chomhaontú fúithi
  .
  Is féidir
  úsáid na teilea-oibre a chuimsiú faoin gcómhargáil
  , mar shampla,
  d’fhonn deacrachtaí atá sainaitheanta san iliomad suirbhéanna a chosc (1).
  Tá
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002
  fós bailí
  chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua sin. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Braitheann na buntáistí a bhaineann leis an teilea-obair ar an gcaoi a n-eagraíonn an fostóir í.
  Ba cheart
  úsáid na teilea-oibre a chuimsiú faoin gcómhargáil d’fhonn deacrachtaí atá sainaitheanta san iliomad suirbhéanna a chosc (1).
  Ní leor
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua sin
  . Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc
  .

Mar a luaitear i gcreat-chomhaontú 2002, is ar bhonn deonach a théann an t-oibrí agus an fostóir i mbun na teilea-oibre. D’fhéadfadh an teilea-obair a bheith ina ceanglas atá sonraithe i sainchuntas poist an oibrí nó d’fhéadfadh sé gur mar chomhaontú deonach ina dhiaidh sin a rachfaí ina bun.
  Braitheann na buntáistí a bhaineann leis an teilea-obair ar an gcaoi a n-eagraíonn an fostóir
  agus an fostaí
  í
  agus ar an gcaoi a dtagann siad ar chomhaontú fúithi
  .
  Is féidir
  úsáid na teilea-oibre a chuimsiú faoin gcómhargáil
  , mar shampla,
  d’fhonn deacrachtaí atá sainaitheanta san iliomad suirbhéanna a chosc (1).
  Tá
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002
  fós bailí
  chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua sin.

Cúis

Is leor fós an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a thabharfaidh an teilea-obair.

Toradh na vótála:

LEASÚ 13

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.4

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Ní leor
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a thabharfaidh an teilea-obair
  . Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc
  . | Tugann
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002
  , arna chomhlánú le Creat-Chomhaontú na gComhpháirtithe Sóisialta maidir leis an Digiteáil ó 2020, bunús fónta
  chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a thabharfaidh an teilea-obair. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Ní leor
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a thabharfaidh an teilea-obair
  . Molann CESE go ndéanfaí treoirlínte nua a tharraingt suas, agus aird ar leith á tabhairt ar rioscaí síceasóisialta agus neamhoird mhatánchnámharlaigh a chosc
  .

Tugann
  an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002
  , arna chomhlánú le Creat-Chomhaontú na gComhpháirtithe Sóisialta maidir leis an Digiteáil ó 2020, bunús fónta
  chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin nua a thabharfaidh an teilea-obair.

Cúis

Is leor fós an Creat-Chomhaontú Eorpach a síníodh in 2002 chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a thabharfaidh an teilea-obair.

Toradh na vótála:

LEASÚ 14

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.10

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá CESE ag iarraidh go
  gcuirfí sásra i bhfeidhm
  chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag tionscnaimh reachtacha, comhaontuithe cómhargála agus pleananna gníomhaíochta Eorpacha sa réimse sin
  , agus athdhearbhaíonn sé an moladh (1) a thug sé cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí
  . | Tá CESE ag iarraidh go
  ndéanfaí iarrachtaí breise
  chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag tionscnaimh reachtacha, comhaontuithe cómhargála agus pleananna gníomhaíochta Eorpacha. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá CESE ag iarraidh go
  gcuirfí sásra i bhfeidhm
  chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag tionscnaimh reachtacha, comhaontuithe cómhargála agus pleananna gníomhaíochta Eorpacha sa réimse sin
  , agus athdhearbhaíonn sé an moladh (1) a thug sé cigire saothair amháin a bheith ann in aghaidh gach 10 000  oibrí
  .

Tá CESE ag iarraidh go
  ndéanfaí iarrachtaí breise
  chun measúnú a dhéanamh ar an tionchar a bhíonn ag tionscnaimh reachtacha, comhaontuithe cómhargála agus pleananna gníomhaíochta Eorpacha.

Cúis

Tá córais ann cheana chun measúnuithe tionchair a dhéanamh. Tá a gcur chuige féin maidir le cur chun feidhme ag na creat-chomhaontuithe freisin.

Mar a luaigh an Coimisiún, is ábhar é an galar ceirde a bhfuil dlúthbhaint aige leis an tslándáil shóisialta, ar inniúlacht náisiúnta í. Maidir leis na cigireachtaí saothair, tá an ghné cháilíochtúil i gceist freisin agus ní mór a thuiscint nach sláinte agus sábháilteacht amháin a thuigtear le cigireacht saothair i mbéarlagair na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair ach go mbíonn cigireachtaí eile saothair i gceist freisin (obair shóisialta, obair neamhdhearbhaithe, riarachán saothair, etc.)

Ó bhris an phaindéim amach agus go bhfuil laghdú tagtha ar líon na gcigireachtaí saothair a rinneadh ar an láthair i roinnt Ballstát mar gheall ar bhearta sláintíochta, tugadh isteach uirlisí digiteacha chun cur i gcrích cigireachtaí fíorúla a éascú (nó ar a laghad na codanna sin den chigireacht is féidir a dhéanamh go fíorúil). Is féidir leis na modhanna oibre nua sin cur le héifeachtúlacht na gcigireachtaí saothair freisin. Is faoi na Ballstáit atá sé cinneadh a dhéanamh conas cigireachtaí saothair a eagrú.

Toradh na vótála:

LEASÚ 15

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.12

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  tá
  CESE
  ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta, substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh, táirgí íocshláinte guaiseacha, mar aon leis an strus

   (1)

  agus sealobair

   (2). | Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  is díol sásaimh do
  CESE
  an comhaontú sealadach ar tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle air ag deireadh 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha tríd an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta. |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  tá
  CESE
  ag iarraidh go mbeadh seasamh níos uaillmhianaí ann ina gcuimseofaí na 50 carcanaigin tosaíochta, substaintí atá tocsaineach don atáirgeadh, táirgí íocshláinte guaiseacha, mar aon leis an strus

   (1)

  agus sealobair

   (2).

Maidir le hailse a bhaineann leis an obair a chomhrac,
  is díol sásaimh do
  CESE
  an comhaontú sealadach ar tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle air ag deireadh 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha tríd an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta.

Cúis

Ba cheart a thabhairt faoi deara gur tháinig Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle ar chomhaontú sealadach i mí na Nollag 2021 maidir le hoibrithe a chosaint níos fearr ar rioscaí a bhaineann leis an nochtadh do shubstaintí carcanaigineacha agus só-ghineacha. Chun cosaint oibrithe ar ailse a fheabhsú, mhol an Coimisiún in 2020 nochtadh oibrithe do cheimiceáin is cúis le hailse a theorannú tuilleadh. Tá an tionscnamh sin ina chuid de thiomantas an Choimisiúin an ailse a chomhrac faoi Phlean Sáraithe Ailse na hEorpa. Tá sé curtha in iúl ag an gCoimisiún go dtarlóidh sé faoin gcomhaontú sin chun an Treoir maidir le Carcanaiginí agus Só-ghineacha a thabhairt cothrom le dáta go mbainfidh thart ar 1 mhilliún oibrí tairbhe as cosaintí níos láidre trí na teorainneacha nochta ceirde maidir le comhdhúile aicrilinítríle agus nicile a shocrú agus na teorainneacha maidir leis an mbeinséin a ísliú.

Toradh na vótála:

LEASÚ 16

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.13

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá CESE ag iarraidh go
  dtabharfaí isteach reachtaíocht Eorpach
  maidir le rioscaí síceasóisialta. Le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, is gá beart a dhéanamh maidir leis an timpeallacht oibre agus ní hamháin maidir le sláinte mheabhrach an duine aonair. | Tá CESE ag iarraidh go
  ndéanfaí iarrachtaí breise chun go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha
  maidir le rioscaí síceasóisialta.
  Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin. De réir na tuarascála cur chun feidhme a d’ullmhaigh sínitheoirí an chreat-chomhaontaithe, ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis ag an obair agus maidir leis an bhforbairt ar idirphlé sóisialta
  . Le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, is gá beart a dhéanamh maidir leis an timpeallacht oibre agus ní hamháin maidir le sláinte mheabhrach
  an duine aonair. Mar sin féin, is saincheist chasta iad rioscaí síceasóisialta a bhfuil fachtóirí éagsúla ann a imríonn tionchar orthu, amhail dálaí oibre, bainistiú an ualaigh oibre, caidreamh oibre, agus cumais
  an duine aonair
  freisin
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá CESE ag iarraidh go
  dtabharfaí isteach reachtaíocht Eorpach
  maidir le rioscaí síceasóisialta. Le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, is gá beart a dhéanamh maidir leis an timpeallacht oibre agus ní hamháin maidir le sláinte mheabhrach an duine aonair.

Tá CESE ag iarraidh go
  ndéanfaí iarrachtaí breise chun go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha
  maidir le rioscaí síceasóisialta.
  Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin. De réir na tuarascála cur chun feidhme a d’ullmhaigh sínitheoirí an chreat-chomhaontaithe, ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis ag an obair agus maidir leis an bhforbairt ar idirphlé sóisialta
  . Le go mbeidh éifeacht le cur chuige coisctheach, is gá beart a dhéanamh maidir leis an timpeallacht oibre agus ní hamháin maidir le sláinte mheabhrach
  an duine aonair. Mar sin féin, is saincheist chasta iad rioscaí síceasóisialta a bhfuil fachtóirí éagsúla ann a imríonn tionchar orthu, amhail dálaí oibre, bainistiú an ualaigh oibre, caidreamh oibre, agus cumais
  an duine aonair
  freisin
  .

Cúis

Ní reachtaíocht an leigheas ar gach rud. Ba cheart an cur chuige a athrú anseo le go neartófaí an ról atá ag na comhpháirtithe sóisialta i mbearta múscailte feasachta agus coisctheacha maidir le rioscaí síceasóisialta. Is gá dul i ngleic le rioscaí síceasóisialta go príomha ar leibhéal an ionaid oibre/an ghnólachta. Níl aon réiteach amháin ann a d’fheilfeadh go maith i ngach gnólacht nó i ngach Ballstát toisc go mbíonn na fadhbanna éagsúil freisin.

Ní dóigh linn go bhfuil gá le reachtaíocht a thabhairt isteach ach aontaímid le cur chuige an Choimisiúin tionscnamh neamhreachtach a ullmhú ar leibhéal an Aontais, i gcomhar leis na Ballstáit agus leis na comhpháirtithe sóisialta, maidir leis an meabhairshláinte ag an obair ina ndéantar measúnú ar shaincheisteanna atá ag teacht chun cinn maidir le meabhairshláinte oibrithe.

Tá tuarascáil cur chun feidhme ullmhaithe ag sínitheoirí an chreat-chomhaontaithe https://www.businesseurope.eu/sites/buseur/files/media/imported/2008-02495-E.pdf. De réir na tuarascála sin, ainneoin na ndúshlán agus na mbacainní éagsúla, is léir go gcuireann cur chun feidhme an chreat-chomhaontaithe Eorpaigh agus na dtuarascálacha féin le breisluach tábhachtach i réimse an struis ag an obair agus maidir le forbairt an idirphlé shóisialta.

Is saincheist chasta iad rioscaí síceasóisialta a bhfuil fachtóirí éagsúla ann a imríonn tionchar orthu, amhail dálaí oibre, bainistiú an ualaigh oibre, caidreamh oibre, agus cumais an duine aonair freisin.

Toradh na vótála:

LEASÚ 17

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.14

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá CESE den tuairim gur gá
  an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite coisc a fhorbairt. | Tá CESE den tuairim gur gá
  d’fhonn
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite coisc a fhorbairt
  bearta a ghlacadh mar a thugtar le fios sa teachtaireacht ón gCoimisiún EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i ndomhan athraitheach oibre]
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá CESE den tuairim gur gá
  an plé faoin dréacht-treoir maidir le neamhoird mhatánchnámharlaigh a athmhúscailt le go bhféadfar
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite coisc a fhorbairt.

Tá CESE den tuairim gur gá
  d’fhonn
  beartas cuimsitheach fadtéarmach comhtháite coisc a fhorbairt
  bearta a ghlacadh mar a thugtar le fios sa teachtaireacht ón gCoimisiún EU strategic framework on health and safety at work 2021-2027 – Occupational safety and health in a changing world of work [Creat straitéiseach AE maidir le sláinte agus sábháilteacht ag an obair 2021-2027 – Sábháilteacht agus sláinte cheirde i ndomhan athraitheach oibre]
  .

Cúis

Sa teachtaireacht ón gCoimisiún, áirítear an cuspóir atá aige rioscaí síceasóisialta agus eirgeanamaíocha a chuimsiú i bhfeachtas na n-ionad oibre sláintiúil.

Toradh na vótála:

LEASÚ 18

Arna chur síos ag:

ANGELOVA Milena

GAVRILOVS Vitālijs

KONTKANEN Mira-Maria

PILAWSKI Lech

VADÁSZ Borbála

SOC/703 – Idirphlé sóisialta mar uirlis don tsláinte agus don tsábháilteacht ag an obair

Pointe 1.16

Le leasú mar seo a leanas:

| Tuairim ó rannóg | Leasú |
| --- | --- |
| Tá
  CESE
  ag iarraidh go n-áireofaí oibrithe ardáin faoi raon feidhme an chreata straitéisigh. Ba cheart cearta eagrúcháin, ionadaíochta agus cómhargála a ráthú agus oibrithe ardáin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta
  . | Tugann
  CESE
  dá aire gur ghlac an Coimisiún an 9 Nollaig an togra uaidh le haghaidh Treoir maidir le dálaí oibre a fheabhsú san obair ardáin. Ullmhófar tuairim ar leith ó CESE (SOC/709) maidir leis an togra sin
  . |

Tuairim ó rannóg

Leasú

Tá
  CESE
  ag iarraidh go n-áireofaí oibrithe ardáin faoi raon feidhme an chreata straitéisigh. Ba cheart cearta eagrúcháin, ionadaíochta agus cómhargála a ráthú agus oibrithe ardáin a chuimsiú faoi na cearta cosanta sóisialta
  .

Tugann
  CESE
  dá aire gur ghlac an Coimisiún an 9 Nollaig an togra uaidh le haghaidh Treoir maidir le dálaí oibre a fheabhsú san obair ardáin. Ullmhófar tuairim ar leith ó CESE (SOC/709) maidir leis an togra sin
  .

Cúis

An 9 Nollaig, ghlac an Coimisiún an togra uaidh le haghaidh Treoir maidir le dálaí oibre a fheabhsú san obair ardáin. Ullmhófar tuairim ar leith ó CESE (SOC/709) maidir leis an togra sin agus níor cheart déileáil leis na saincheisteanna sin sa tuairim seo, dá bhrí sin.

Toradh na vótála:

---

(1)  
  Bérastégui P. (2021)
  ,
  Exposure to Psychosocial Risk Factors in the Gig Economy: A Systematic Review
  .
  Tuarascáil Taighde de chuid ETUI,
  2021.
  01
  .

(1)  

  IO C 220
  ,
  9
  .
  6.
  2021
  , lch
  .
  13

  .

(1)  Nár foilsíodh fós san Iris Oifigiúil.

(1)  
  https://www.eesc.europa.eu/ga/our-work/opinions-information-reports/opinions/health-safety-work-eu-strategic-framework-2021-2027

(2)  https://www.ilo.org/public/english/standards/relm/gb/docs/gb297/pdf/esp-3.pdf

(1)  https://www.ilo.org/public/english/standards/relm/gb/docs/gb297/pdf/esp-3.pdf

(1)  https://ec.europa.eu/social/ajax/BlobServlet?docId=23324&langId=en

(1)  https://ec.europa.eu/social/ajax/BlobServlet?docId=23324&langId=en

(1)  
  Ceimiceán a d’fhéadfadh dochar a dhéanamh


  do thorthúlacht fir nó mná nó d’fhorbairt an linbh sa bhroinn.

(2)  
  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/

(3)  
  https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce.aspx
  .

(1)  
  https://www.businesseurope.eu/sites/buseur/files/media/imported/2008-02495-E
  .
  pdf

(1)  
  https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/1fd9fbe0-1ee4-4928-a47d-4404b5301bbd

(1)  https://www.eurofound.europa.eu/data/covid-19/working-teleworking.

(1)  https://www.eurofound.europa.eu/data/covid-19/working-teleworking.

(1)  
  SOC/698.

(1)  
  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC7466429/.

(2)  
  https://www.cancer-environnement.fr/597-Vol-124--Cancerogenicite-du-travail-de-nuit-poste.ce
  .
  aspx

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/72 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/72

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Slándáil an tsoláthair bia agus córais bhia inbhuanaithe

(tústuairim arna hiarraidh ag Uachtaránacht na Fraince)

(2022/C 194/10)

| Rapóirtéir: | Arnold PUECH d'ALISSAC |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Peter SCHMIDT |

Rapóirtéir:

Arnold PUECH d'ALISSAC

Comhrapóirtéir:

Peter SCHMIDT

| Comhairliúchán | Litir ó Uachtaránacht na Fraince ar an gComhairle, 21.9.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Talmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol |
| Dáta a glactha sa rannóg | 7.1.2022 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 165/2/2 |

Comhairliúchán

Litir ó Uachtaránacht na Fraince ar an gComhairle, 21.9.2021

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Talmhaíocht, Forbairt Tuaithe agus an Comhshaol

Dáta a glactha sa rannóg

7.1.2022

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

165/2/2

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Ba é CESE an chéad institiúid Aontais a d’iarr beartas cuimsitheach i leith bia san Aontas, a mbeadh sé d’aidhm aige aistí sláintiúla bia ó chórais bhia inbhuanaithe a chothú, an talmhaíocht a nascadh leis an gcothú agus le seirbhísí éiceachórais, agus slabhraí soláthair a áirithiú a dhéanfadh an tsláinte phoiblí a chosaint i gcás earnálacha uile shochaí na hEorpa (1). Le beartas den sórt sin, beartas a léirítear faoi láthair sa straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” (F2F), ba cheart comhsheasmhacht ar fud réimsí beartais a bhaineann le bia a fheabhsú, feasacht a ardú ar fhiúntas an bhia agus córais bhia inbhuanaithe a chur chun cinn. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Mar fhreagairt ar an iarraidh ó Uachtaránacht na Fraince ar an tústuairim seo, seo thíos na príomhluamháin atá sainaitheanta ag CESE a bheadh le húsáid ar leibhéal AE chun iomaíochas (2) na dtáirgeoirí Eorpacha a choimirciú, d’fhonn slándáil bia agus inbhuanaitheacht san Eoraip agus praghsanna inacmhainne le haghaidh tomhaltóirí a áirithiú:






  i. | neamhspleáchas straitéiseach oscailte a chothú maidir le slándáil bia agus inbhuanaitheacht; |
| --- | --- | --- |

1.2.

i.

neamhspleáchas straitéiseach oscailte a chothú maidir le slándáil bia agus inbhuanaitheacht;

| ii. | teicneolaíochtaí agus síolta nuálacha a fhorbairt chun go mbeifear in ann réitigh a chur ar fáil i gcónaí d’fheirmeoirí a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar na srianta atá ar uirlisí atá ann cheana; |
| --- | --- |

ii.

teicneolaíochtaí agus síolta nuálacha a fhorbairt chun go mbeifear in ann réitigh a chur ar fáil i gcónaí d’fheirmeoirí a bhfuil aghaidh á tabhairt acu ar na srianta atá ar uirlisí atá ann cheana;

| iii. | clúdach leathanbhanda agus digiteáil a áirithiú mar réamhchoinníoll don fheirmeoireacht bheacht agus don róbataic, agus tacú le hinfheistíochtaí i dteicnící inbhuanaithe den sórt sin; |
| --- | --- |

iii.

clúdach leathanbhanda agus digiteáil a áirithiú mar réamhchoinníoll don fheirmeoireacht bheacht agus don róbataic, agus tacú le hinfheistíochtaí i dteicnící inbhuanaithe den sórt sin;

| iv. | rochtain ar oiliúint sna teicneolaíochtaí nua sin a chur chun cinn agus a éascú do tháirgeoirí talmhaíochta, go háirithe d’fheirmeoirí óga; |
| --- | --- |

iv.

rochtain ar oiliúint sna teicneolaíochtaí nua sin a chur chun cinn agus a éascú do tháirgeoirí talmhaíochta, go háirithe d’fheirmeoirí óga;

| v. | cómhalartacht caighdeán agus cothrom na Féinne a áirithiú tríd an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” agus an straitéis bhithéagsúlachta de chuid an Chomhaontaithe Ghlais agus na nósanna a ngabhann leo a ionchorprú mar chaighdeáin inbhuanaitheachta domhanda i gcomhaontuithe trádála uile an Aontais a bheidh ann amach anseo agus iad a chur san áireamh i gcomhaontuithe trádála atá ann cheana agus i gcomhaontuithe EDT; |
| --- | --- |

v.

cómhalartacht caighdeán agus cothrom na Féinne a áirithiú tríd an straitéis “ón bhfeirm go dtí an forc” agus an straitéis bhithéagsúlachta de chuid an Chomhaontaithe Ghlais agus na nósanna a ngabhann leo a ionchorprú mar chaighdeáin inbhuanaitheachta domhanda i gcomhaontuithe trádála uile an Aontais a bheidh ann amach anseo agus iad a chur san áireamh i gcomhaontuithe trádála atá ann cheana agus i gcomhaontuithe EDT;

| vi. | luach an bhia a chur chun cinn, trí oideachas bia a chothú i measc tomhaltóirí, rud a chuideoidh le hearnáil na talmhaíochta a thabhairt níos gaire don tsochaí; |
| --- | --- |

vi.

luach an bhia a chur chun cinn, trí oideachas bia a chothú i measc tomhaltóirí, rud a chuideoidh le hearnáil na talmhaíochta a thabhairt níos gaire don tsochaí;

| vii. | praghsanna córa agus dáileadh ioncaim feadh an tslabhra a áirithiú, feabhas a chur ar thoilteanas na dtomhaltóirí praghsanna iomchuí a íoc ar bhia agus cáilíocht seachas cainníocht a chur san áireamh agus bia á cheannach, agus cleachtais éagóracha trádála a chosc trí rialacháin uaillmhianacha; |
| --- | --- |

vii.

praghsanna córa agus dáileadh ioncaim feadh an tslabhra a áirithiú, feabhas a chur ar thoilteanas na dtomhaltóirí praghsanna iomchuí a íoc ar bhia agus cáilíocht seachas cainníocht a chur san áireamh agus bia á cheannach, agus cleachtais éagóracha trádála a chosc trí rialacháin uaillmhianacha;

| viii. | cleachtais agus oibríochtaí na ngnólachtaí bia a ailíniú leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe (SDG); |
| --- | --- |

viii.

cleachtais agus oibríochtaí na ngnólachtaí bia a ailíniú leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe (SDG);

| ix. | páirtíocht agus rannpháirtíocht struchtúrtha na sochaí sibhialta agus na ngeallsealbhóirí uile ar fud shlabhra an tsoláthair bia a áirithiú, lena n-áirítear trí Chomhairle Eorpach um Beartas Bia – comhar á chothú seachas iomaíocht. |
| --- | --- |

ix.

páirtíocht agus rannpháirtíocht struchtúrtha na sochaí sibhialta agus na ngeallsealbhóirí uile ar fud shlabhra an tsoláthair bia a áirithiú, lena n-áirítear trí Chomhairle Eorpach um Beartas Bia – comhar á chothú seachas iomaíocht.

| 1.3. | Ina theannta sin, chun an spleáchas ar ionchuir a laghdú, lena n-áirítear ionchuir shintéiseacha, agus chun neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú, tá na luamháin thábhachtacha seo a leanas aitheanta ag CESE:






  i. | ba cheart don Aontas tacú le cleachtais íseal-ionchuir, go háirithe i dtéarmaí breoslaí iontaise agus lotnaidicídí agus acmhainn táirgthe na n-ionchur talmhaíochta san Eoraip a chothú; |
| --- | --- | --- |

1.3.

i.

ba cheart don Aontas tacú le cleachtais íseal-ionchuir, go háirithe i dtéarmaí breoslaí iontaise agus lotnaidicídí agus acmhainn táirgthe na n-ionchur talmhaíochta san Eoraip a chothú;

| ii. | ó gach taobh de, bheadh sé inmhianaithe neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú. D’fhéadfadh allmhairiú pónairí soighe ó thríú tíortha a bheith ina chúis le dífhoraoisiú, díghrádú foraoisí agus scriosadh éiceachóras nádúrtha i dtíortha táirgthe áirithe. Dá ndéanfaí léagúim agus piseánaigh a mbíonn cion ard próitéine iontu a fhorbairt san Aontas, chuirfí teorainn le húsáid allmhairí, rud a rachadh chun tairbhe don aeráid agus don chomhshaol; |
| --- | --- |

ii.

ó gach taobh de, bheadh sé inmhianaithe neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú. D’fhéadfadh allmhairiú pónairí soighe ó thríú tíortha a bheith ina chúis le dífhoraoisiú, díghrádú foraoisí agus scriosadh éiceachóras nádúrtha i dtíortha táirgthe áirithe. Dá ndéanfaí léagúim agus piseánaigh a mbíonn cion ard próitéine iontu a fhorbairt san Aontas, chuirfí teorainn le húsáid allmhairí, rud a rachadh chun tairbhe don aeráid agus don chomhshaol;

| iii. | earnáil na próitéine a eagrú, agus tacú léi, chun táirgeacht a chur chun cinn agus chun feirmeoirí a mhealladh, go háirithe trí Chomhbheartas Talmhaíochta (CBT) uaillmhianach; |
| --- | --- |

iii.

earnáil na próitéine a eagrú, agus tacú léi, chun táirgeacht a chur chun cinn agus chun feirmeoirí a mhealladh, go háirithe trí Chomhbheartas Talmhaíochta (CBT) uaillmhianach;

| iv. | feabhas a chur ar tháirgeadh olashíolta agus cáca olashíolta. Toisc táirgeadh bia a bheith ina phríomhchuspóir, tá luach olashíolta bunaithe ar luach an ola agus na gcácaí araon, agus ní féidir iad a scaradh ó chéile. Fágann sin gur féidir táirgeadh inbhuanaithe bia agus fuinnimh a fheabhsú; |
| --- | --- |

iv.

feabhas a chur ar tháirgeadh olashíolta agus cáca olashíolta. Toisc táirgeadh bia a bheith ina phríomhchuspóir, tá luach olashíolta bunaithe ar luach an ola agus na gcácaí araon, agus ní féidir iad a scaradh ó chéile. Fágann sin gur féidir táirgeadh inbhuanaithe bia agus fuinnimh a fheabhsú;

| v. | gníomhaíocht an Aontais a neartú chun foraoisí an domhain a chosaint agus a athbhunú, go háirithe trí fheabhas a chur ar an gcóras um dheimhniú foraoisí atá ann faoi láthair (PEFC, FSC) chun táirgí nach gcuireann leis an dífhoraoisiú a fhormheas; |
| --- | --- |

v.

gníomhaíocht an Aontais a neartú chun foraoisí an domhain a chosaint agus a athbhunú, go háirithe trí fheabhas a chur ar an gcóras um dheimhniú foraoisí atá ann faoi láthair (PEFC, FSC) chun táirgí nach gcuireann leis an dífhoraoisiú a fhormheas;

| vi. | slabhraí soláthair gairide, cothroma agus trédhearcacha a fhorbairt agus deimhin a dhéanamh de go mbainfear leas as cur chuige forásach san aistriú i dtreo na feirmeoireachta inbhuanaithe d’fhonn na cothromaíochtaí atá ann cheana a chaomhnú; |
| --- | --- |

vi.

slabhraí soláthair gairide, cothroma agus trédhearcacha a fhorbairt agus deimhin a dhéanamh de go mbainfear leas as cur chuige forásach san aistriú i dtreo na feirmeoireachta inbhuanaithe d’fhonn na cothromaíochtaí atá ann cheana a chaomhnú;

| vii. | a áirithiú go gcuirfear i gcrích an ceart chun bia do chách, go háirithe dóibh siúd a bhfuil éiginnteacht eacnamaíoch agus shóisialta orthu, agus tástáil sa nuálaíocht shóisialta a éascú. Ní mór cúnamh bia a bheith ina bheartas éigeantach sna Ballstáit i gcónaí; |
| --- | --- |

vii.

a áirithiú go gcuirfear i gcrích an ceart chun bia do chách, go háirithe dóibh siúd a bhfuil éiginnteacht eacnamaíoch agus shóisialta orthu, agus tástáil sa nuálaíocht shóisialta a éascú. Ní mór cúnamh bia a bheith ina bheartas éigeantach sna Ballstáit i gcónaí;

| viii. | a áirithiú gur féidir bia a tháirgeadh i ngach cuid den Aontas Eorpach. |
| --- | --- |

viii.

a áirithiú gur féidir bia a tháirgeadh i ngach cuid den Aontas Eorpach.

| 1.4. | Is díol sásaimh do CESE an “Plean teagmhais chun soláthar bia agus an tslándáil bia a áirithiú tráth géarchéime” agus an moladh sásra ullmhachta agus freagartha a chruthú i gcás géarchéim Eorpach i ndáil le slándáil bia (EFSCM), agus molann sé go ndéanfaí na forálacha sin a chomhtháthú i mbeartas cuimsitheach bia (3). Iarrann CESE go mbeidh ról gníomhach aige sa ghrúpa tiomanta saineolaithe. |
| --- | --- |

1.4.

2.   Réamhrá

| 2.1. | Ba é CESE an chéad institiúid Aontais a d’iarr beartas cuimsitheach i leith bia san Aontas, a mbeadh sé d’aidhm aige aistí sláintiúla bia ó chórais bhia inbhuanaithe a chothú, an talmhaíocht a nascadh leis an gcothú agus le seirbhísí éiceachórais, agus slabhraí soláthair a áirithiú a dhéanfadh an tsláinte phoiblí a chosaint i gcás earnálacha uile shochaí na hEorpa (4). Le beartas den sórt sin, beartas a léirítear faoi láthair sa straitéis F2F, ba cheart comhsheasmhacht ar fud réimsí beartais a bhaineann le bia a fheabhsú, feasacht a ardú ar fhiúntas an bhia agus córais bhia inbhuanaithe a chur chun cinn. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Trí bhíthin na bprionsabal a leagtar amach sa straitéis F2F agus sa Straitéis Bhithéagsúlachta, cuirtear deis ar fáil leis an gComhaontú Glas don Eoraip chun “an conradh sóisialta bia” idir an tAontas Eorpach (AE) agus a shaoránaigh a athdhearbhú agus chun córas bia atá cóir, sláintiúil agus neamhdhíobhálach don chomhshaol a chur chun cinn i gcomhthéacs na héigeandála aeráide agus comhshaoil. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Bhí iarmhairtí nach bhfacthas a leithéid riamh ag paindéim COVID-19 ar an tsochaí agus ar an ngeilleagar (5). Ar fud AE, bhí feirmeoirí agus gníomhaithe eile sa slabhra bia ar fáil i gcónaí chun leanúint den táirgeadh agus an pobal a bheathú, ainneoin na deacrachtaí agus na constaicí sa bhealach. Léiríodh athléimneacht in earnáil agraibhia AE ó thaobh bia sábháilte ardcháilíochta a sholáthar, cé gurbh ann do shuaití sa slabhra soláthair. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Ghlac Comhairle Náisiúnta Bia na Fraince tuairim (Uimh. 89) i mí Iúil 2021 dar teideal “Aiseolas ó ghéarchéim Covid-19 – Tréimhse na chéad dianghlasála náisiúnta sa Fhrainc” (6). Thángthas ar an gconclúid sa tuairim gur treisíodh le ráig ghéarchéim COVID-19 an gá atá le fís níos sistéamaí de chórais bhia a fhorbairt, trí “Cur chuige na hAon Sláinte Amháin” a chur chun feidhme ar gach leibhéal de shlabhra an tsoláthair bia. Faoin gcur chuige comhtháthaithe sin i leith na sláinte, leagtar béim ar na hidirghníomhaíochtaí idir ainmhithe, daoine agus an comhshaol. Mar gheall ar an éiginnteacht eacnamaíoch agus shóisialta a d’fhéadfadh a bheith mar thoradh ar an ngéarchéim nó a bheith dulta in olcas mar gheall uirthi, léirigh an ghéarchéim freisin éagothromaíochtaí láidre maidir le rochtain ar bhia nach bhfuil ag luí le córas bia inbhuanaithe, rud a spreag machnamh ar an gceart chun bia agus ar dhaonlathas bia. Tá rochtain ar bhia sláintiúil, a tháirgtear go dlíthiúil, agus atá inacmhainne agus inrochtana do dhaonra iomlán an Aontais ríthábhachtach má táthar chun spriocanna an Chomhaontaithe Ghlais a bhaint amach (7). Measann CESE gur sprioc fíoruaillmhianach é go mbeidh 25 % den talamh talmhaíochta san Aontas Eorpach faoi fheirmeoireacht orgánach faoi 2030 (8) agus iarrann sé go mbeadh straitéis cur chun cinn uile-Aontais ann chun an sprioc sin a bhaint amach, agus an tomhaltas a thiocfaidh ina dhiaidh sin á chur san áireamh. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Léirigh an ghéarchéim freisin nár mhór comhordú agus an phleanáil theagmhasach a fheabhsú chun a bheith ullamh chun déileáil leis na rioscaí a d’fhéadfadh a bheith ina mbagairt ar sholáthar agus slándáil bhia AE. Bheifí ag súil nach mbeadh sé ar aon dul le COVID-19 tráth ab éigean bearta comhordúcháin a ghlacadh láithreach ar bhonn ad hoc agus a fhorbairt ar an toirt. Chun aghaidh a thabhairt ar an gcuspóir sin, d’fhoilsigh an Coimisiún Teachtaireacht le déanaí maidir le “Plean teagmhais chun soláthar bia agus an tslándáil bia a áirithiú tráth géarchéime” (9). Leagtar amach ann na réimsí a aithníodh i lár phaindéim COVID-19, ar cheart feabhas a chur orthu, na prionsabail ar cheart cloí leo tráth géarchéime, agus cruthú EFSCM. Áirítear leis sin grúpa tiomanta saineolaithe a bhunú a mbeidh údaráis phoiblí ó na Ballstáit agus ó thíortha nach bhfuil san Aontas Eorpach páirteach ann, mar aon le geallsealbhóirí. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | De réir shainmhíniú Eagraíocht Bhia agus Talmhaíochta na Náisiún Aontaithe (FAO), córas bia inbhuanaithe is ea “córas bia a chinntíonn slándáil bia agus cothú do chách ar bhealach nach mbaineann an bonn eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil de a bheidh de dhíth chun slándáil bia agus cothú a áirithiú do na glúine atá le teacht” (10). Ní mór don straitéis F2F iarmhairtí na géarchéime a chur san áireamh ach ní mór di freisin na ráthaíochtaí is gá a sholáthar d’fhonn slándáil bia a áirithiú san Aontas Eorpach. Ba cheart do chórais bhia AE cainníocht agus cáilíocht an tsoláthair do na pobail a ráthú, trí thacaíocht a thabhairt d’iomaíochas earnáil an bhia agus trí dhúshláin na hinbhuanaitheachta a bhreithniú. Ba cheart dó tacú freisin leis an nuálaíocht shóisialta. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | D’fhoilsigh an tAirmheán Comhpháirteach Taighde (JRC) de chuid an Choimisiúin Eorpaigh tuarascáil i mí Lúnasa 2021 dar teideal Modelling environmental and climate ambitions in the agricultural sector with the CAPRI model (11), lena ndéantar ionsamhlú ar an tionchar a bhíonn ag roinnt de na cuspóirí cainníochtaithe atá sa straitéis F2F agus sa straitéis bhithéagsúlachta (úsáid táirgí cosanta plandaí a laghdú, an caillteanas cothaitheach a laghdú, limistéir éiceolaíocha san fheirmeoireacht orgánach a mhéadú agus limistéir leasa a mhéadú) ar earnáil agus margaí talmhaíochta an Aontais. Is cosúil go bhféadfadh laghdú idir 10 % agus 15 % teacht ar tháirgeadh an Aontais, go bhféadfadh laghdú teacht ar ioncam feirmeoirí, go dtiocfadh méadú ar phraghsanna agus go dtiocfadh méadú comhthreomhar ar allmhairí mar thoradh ar na cuspóirí sin. Cuireann torthaí na tuarascála sin i bhfáth a thábhachtaí atá sé an t-aistriú talmhaíochta agus bia a mheas go comhpháirteach. Mar a luaitear sa straitéis F2F, d’fhéadfadh laghdú ar chaillteanas bia agus ar chur amú bia forbairtí den sórt sin a chosc. D’fhéadfadh sé gur ionstraim iomchuí a bheadh i ndáileadh éifeachtúil na n-acmhainní bia atá ar fáil. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Tá an forás ar chothú ina dhlúthchuid den aistriú talmhaíochta agus córais bia i gcoitinne, mar aon le beartais eile amhail beartais trádála, iomaíochta, sláinte, oideachais, comhshaoil agus tomhaltóirí. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | D’iarr Uachtaránacht na Fraince ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh ar CESE tústuairim a ullmhú chun aghaidh a thabhairt go háirithe ar an méid seo a leanas:






  — | na luamháin a úsáidfear ar leibhéal AE chun iomaíochas na dtáirgeoirí Eorpacha a choimirciú, d’fhonn slándáil bia a áirithiú san Eoraip mar aon le praghsanna inacmhainne le haghaidh tomhaltóirí; |
| --- | --- | --- |

2.9.

—

na luamháin a úsáidfear ar leibhéal AE chun iomaíochas na dtáirgeoirí Eorpacha a choimirciú, d’fhonn slándáil bia a áirithiú san Eoraip mar aon le praghsanna inacmhainne le haghaidh tomhaltóirí;

| — | na luamháin ar féidir leo an spleáchas ar ionchuir a laghdú, lena n-áirítear ionchuir shintéiseacha, agus neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú, laistigh de chreat a thacóidh le claochlú earnáil na talmhaíochta agus le haistriú inbhuanaithe chuig córais bhia na hEorpa. |
| --- | --- |

—

na luamháin ar féidir leo an spleáchas ar ionchuir a laghdú, lena n-áirítear ionchuir shintéiseacha, agus neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú, laistigh de chreat a thacóidh le claochlú earnáil na talmhaíochta agus le haistriú inbhuanaithe chuig córais bhia na hEorpa.

3.   Luamháin ar leibhéal AE chun iomaíochas na dtáirgeoirí Eorpacha a choimirciú, d’fhonn slándáil (agus inbhuanaitheacht) bia a áirithiú san Eoraip mar aon le praghsanna inacmhainne le haghaidh tomhaltóirí

| 3.1. | Mar a luadh i dtuairimí CESE roimhe seo, d’fhonn beartas cuimsitheach Eorpach bia a bheith fíor-ábhartha do thomhaltóirí na hEorpa, is bunriachtanas é go mbeidh an bia a tháirgtear go hinbhuanaithe san Aontas iomaíoch ó thaobh cáilíochta agus praghais de. Is é sin go gcaithfidh an earnáil agraibhia Eorpach a bheith in ann bia a chur ar fáil do na tomhaltóirí ar phraghsanna a chuimsíonn costais bhreise as critéir amhail inbhuanaitheacht, leas ainmhithe, sábháilteacht bhia agus luach cothaitheach ach a thugann luach cothrom don fheirmeoir freisin, agus san am céanna a seasamh a choinneáil mar an rogha is fearr le formhór mór na dtomhaltóirí (12). |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Agus na sainmhínithe thuas ar shlándáil bhia, córas bia inbhuanaithe agus iomaíochas á gcur san áireamh, ba cheart luach saothair cothrom a bheith ar fáil d’fheirmeoirí a spreagfaidh nó a thabharfaidh aitheantas dá ndea-chleachtais má tá iomaíochas na n-oibreoirí Eorpacha agus slabhraí luacha córa ann i gcónaí. Taobh amuigh dá ról cothaitheach, tá réiteach iarbhír ar dhúshlán na haeráide sa chóras bia, go háirithe trí na córais táirgthe a oiriúnú, carbón a stóráil san ithir, bonneagair ithreacha agus agrai-éiceolaíocha, síothlú nádúrtha uisce óil, agus an bhithéagsúlacht a mhéadú agus a chothabháil. Mar sin féin, sa Straitéis F2F, is beag gníomhaíochtaí nithiúla atá á moladh ag an gCoimisiún Eorpach (CE) chun cur le hearnáil an agraibhia agus le hioncam táirgeoirí príomhúla, agus níl aon cheann de na gníomhaíochtaí sin a chuirfeadh le hiomaíochas na hearnála. Ba cheart na príomh-shaincheisteanna sin a bheith i gcroílár chur chun feidhme na straitéise toisc gurb orthusan a bhraitheann rath na straitéise. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Beidh cláir spriocdhírithe taighde agus forbartha agus forbairt aistriú an eolais bunriachtanach chun an cháilíocht a chur chun cinn agus an táirgiúlacht a choimirciú, agus an inbhuanaitheacht á háirithiú ag an am céanna. Caithfear iarrachtaí a dhíriú ar réitigh agus uirlisí teicneolaíochta praiticiúla, inrochtana agus costéifeachtúla (e.g. feirmeoireacht bheacht, uirlisí cinnteoireachta, etc.) a chur ar fáil d’fheirmeoirí chun táirgeadh agra-éiceolaíoch agus logánta a chothú, lena n-áirítear tacaíocht le haghaidh na ngrúpaí sin nach bhfuil cur amach acu ar an táirgeadh inbhuanaithe. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Caithfidh AE a áirithiú go mbeidh tiomantas láidir ann maidir le cearta bunúsacha na n-oibrithe uile sna slabhraí bia (táirgeadh, próiseáil, dáileadh) a chur chun feidhme freisin. Dá réir sin, ba cheart don Aontas gealltanas a thabhairt go ndéanfar cosaint éifeachtach ar chearta sóisialta bunúsacha oibrithe agus, go háirithe, ba cheart dó forálacha ábhartha an Chúnaint Idirnáisiúnta maidir le Cearta Eacnamaíocha, Sóisialta agus Cultúrtha agus na coinbhinsiúin agus na moltaí ábhartha de chuid na hEagraíochta Idirnáisiúnta Saothair a urramú. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | D’fhéadfaí na pointí a leanas a áireamh ina luamháin chun iomaíochas na dtáirgeoirí Eorpacha a choimirciú, d’fhonn slándáil bia agus inbhuanaitheacht san Eoraip a áirithiú mar aon le praghsanna inacmhainne le haghaidh tomhaltóirí: |
| --- | --- |

3.5.

3.5.1.   Neamhspleáchas straitéiseach oscailte maidir le slándáil bia agus inbhuanaitheacht a chothú

| i. | Tá sainmhíniú molta cheana féin ag CESE ar neamhspleáchas straitéiseach oscailte is infheidhme maidir le córais bhia, bunaithe ar tháirgeadh bia, fórsa saothair agus trádáil chóir, leis an aidhm uileghabhálach slándáil bia agus inbhuanaitheacht a áirithiú do shaoránaigh uile an Aontais trí bhíthin soláthar bia a bheadh cóir, sláintiúil, inbhuanaithe agus athléimneach (13). |
| --- | --- |

i.

Tá sainmhíniú molta cheana féin ag CESE ar neamhspleáchas straitéiseach oscailte is infheidhme maidir le córais bhia, bunaithe ar tháirgeadh bia, fórsa saothair agus trádáil chóir, leis an aidhm uileghabhálach slándáil bia agus inbhuanaitheacht a áirithiú do shaoránaigh uile an Aontais trí bhíthin soláthar bia a bheadh cóir, sláintiúil, inbhuanaithe agus athléimneach (13).

| ii. | Tá sé curtha i bhfáth ag CESE freisin (14) go bhfuil sé ríthábhachtach na caighdeáin táirgthe a chomhchuibhiú chun saobhadh iomaíochta a sheachaint agus chun cur ar chumas gach tíre réimse bia bhunúsaigh a tháirgeadh. Ní mór feabhas a chur ar chlásail choimirce talmhaíochta na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT), idir chlásail ghinearálta agus chlásail i gcomhaontuithe déthaobhacha, de réir critéir éagsúla atá liostaithe ag CESE sa tuairim uaidh. Is éard is aidhm dóibh iomaíocht chóir agus inbhuanaitheacht na n-earnálacha agraibhia Eorpacha a áirithiú, lena ráthófar biafhlaitheas don Aontas, idir tháirgeoirí agus thomhaltóirí. Thug paindéim COVID-19 léargas ar a riachtanaí atá an biafhlaitheas. Tá na clásail reatha neamhéifeachtach mar go mbeadh an iomarca ama ag teastáil chun iad a chur chun feidhme. Mar sin féin, a bhuí le digiteáil an gheilleagair, is féidir sonraí a bheith ar fáil laistigh de chúpla uair an chloig. Is féidir faireachán éifeachtach a dhéanamh ar mhéideanna agus ar phraghsanna anois, rud a fhágann gur féidir freagairt thapa a thabhairt. |
| --- | --- |

ii.

Tá sé curtha i bhfáth ag CESE freisin (14) go bhfuil sé ríthábhachtach na caighdeáin táirgthe a chomhchuibhiú chun saobhadh iomaíochta a sheachaint agus chun cur ar chumas gach tíre réimse bia bhunúsaigh a tháirgeadh. Ní mór feabhas a chur ar chlásail choimirce talmhaíochta na hEagraíochta Domhanda Trádála (EDT), idir chlásail ghinearálta agus chlásail i gcomhaontuithe déthaobhacha, de réir critéir éagsúla atá liostaithe ag CESE sa tuairim uaidh. Is éard is aidhm dóibh iomaíocht chóir agus inbhuanaitheacht na n-earnálacha agraibhia Eorpacha a áirithiú, lena ráthófar biafhlaitheas don Aontas, idir tháirgeoirí agus thomhaltóirí. Thug paindéim COVID-19 léargas ar a riachtanaí atá an biafhlaitheas. Tá na clásail reatha neamhéifeachtach mar go mbeadh an iomarca ama ag teastáil chun iad a chur chun feidhme. Mar sin féin, a bhuí le digiteáil an gheilleagair, is féidir sonraí a bheith ar fáil laistigh de chúpla uair an chloig. Is féidir faireachán éifeachtach a dhéanamh ar mhéideanna agus ar phraghsanna anois, rud a fhágann gur féidir freagairt thapa a thabhairt.

| iii. | Ba cheart, go háirithe, córais bhia an Aontais Eorpaigh a bheith níos éagsúlaithe; ba cheart an lucht saothair i réimse na talmhaíochta a neartú, go háirithe trí dhaoine óga a mhealladh agus trí dhálaí maithe oibre agus ioncam cuibhiúil a áirithiú; ba cheart na beartais trádála a ailíniú le caighdeáin inbhuanaitheachta bia an Aontais agus le cuspóir an iomaíochais (15). |
| --- | --- |

iii.

Ba cheart, go háirithe, córais bhia an Aontais Eorpaigh a bheith níos éagsúlaithe; ba cheart an lucht saothair i réimse na talmhaíochta a neartú, go háirithe trí dhaoine óga a mhealladh agus trí dhálaí maithe oibre agus ioncam cuibhiúil a áirithiú; ba cheart na beartais trádála a ailíniú le caighdeáin inbhuanaitheachta bia an Aontais agus le cuspóir an iomaíochais (15).

3.5.2.   Cómhalartacht na gcaighdeán a áirithiú trí straitéis F2F agus straitéis na bithéagsúlachta, ar cuid den Chomhaontú Glas don Eoraip iad, a ionchorprú i gcomhaontuithe trádála AE uile amach anseo, mar chaighdeáin inbhuanaitheachta domhanda

| i. | Mhol CESE gur cheart an straitéis F2F, an straitéis Bhithéagsúlachta agus an straitéis “Oiriúnach do 55” de chuid an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a ionchorprú mar chaighdeáin dhomhanda i leith na hinbhuanaitheachta i gcomhaontuithe trádála uile an Aontais a bheidh ann amach anseo, ag aithint dó gur dúshlán mór é SDGanna agus caighdeáin níos airde a chomhtháthú agus a chur chun feidhme i gcomhaontuithe trádála iltaobhacha. Dealraíonn sé go mbeadh níos mó dul chun cinn indéanta maidir le SDGanna agus caighdeáin chomhshaoil agus shóisialta bhunriachtanacha i gcomhaontuithe déthaobhacha sa ghearrthéarma. Aithnítear go forleathan go bhfuil ról lárnach ag an trádáil talmhaíochta maidir le formhór na SDGanna, nó na SDGanna ar fad, a bhaint amach agus go bhfuil páirt thábhachtach ag EDT sa mhéid sin; agus go mbeadh an méid sin i bhfad níos deacra gan sásra trádála iltaobhach éifeachtach. Is iondúil go ndéantar an ghéarchéim níos measa nuair a dhúntar teorainneacha le linn géarchéimeanna, agus ní réiteach é sin. Tá CESE den tuairim gur cheart don Aontas reachtaíocht a chur chun feidhme lena leagfar dícheall cuí ar chuideachtaí rioscaí comhshaoil agus sóisialta agus sáruithe ar chearta an duine a shainaithint, a chosc agus a mhaolú ar fud a slabhraí soláthair. Ní mór don Aontas a áirithiú nach ndéanfaidh comhaontuithe trádála na fadhbanna sin a sheachtrú agus nach gcuirfidh siad leis an dífhoraoisiú i dtíortha eile, mar shampla. Ní mór do chomhaontuithe trádála uile an Aontais forálacha sláintíochta agus fíteashláintíochta an Aontais a urramú agus cloí le prionsabal an réamhchúraim (16). |
| --- | --- |

i.

Mhol CESE gur cheart an straitéis F2F, an straitéis Bhithéagsúlachta agus an straitéis “Oiriúnach do 55” de chuid an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a ionchorprú mar chaighdeáin dhomhanda i leith na hinbhuanaitheachta i gcomhaontuithe trádála uile an Aontais a bheidh ann amach anseo, ag aithint dó gur dúshlán mór é SDGanna agus caighdeáin níos airde a chomhtháthú agus a chur chun feidhme i gcomhaontuithe trádála iltaobhacha. Dealraíonn sé go mbeadh níos mó dul chun cinn indéanta maidir le SDGanna agus caighdeáin chomhshaoil agus shóisialta bhunriachtanacha i gcomhaontuithe déthaobhacha sa ghearrthéarma. Aithnítear go forleathan go bhfuil ról lárnach ag an trádáil talmhaíochta maidir le formhór na SDGanna, nó na SDGanna ar fad, a bhaint amach agus go bhfuil páirt thábhachtach ag EDT sa mhéid sin; agus go mbeadh an méid sin i bhfad níos deacra gan sásra trádála iltaobhach éifeachtach. Is iondúil go ndéantar an ghéarchéim níos measa nuair a dhúntar teorainneacha le linn géarchéimeanna, agus ní réiteach é sin. Tá CESE den tuairim gur cheart don Aontas reachtaíocht a chur chun feidhme lena leagfar dícheall cuí ar chuideachtaí rioscaí comhshaoil agus sóisialta agus sáruithe ar chearta an duine a shainaithint, a chosc agus a mhaolú ar fud a slabhraí soláthair. Ní mór don Aontas a áirithiú nach ndéanfaidh comhaontuithe trádála na fadhbanna sin a sheachtrú agus nach gcuirfidh siad leis an dífhoraoisiú i dtíortha eile, mar shampla. Ní mór do chomhaontuithe trádála uile an Aontais forálacha sláintíochta agus fíteashláintíochta an Aontais a urramú agus cloí le prionsabal an réamhchúraim (16).

| ii. | Chuir CESE i bhfios go láidir freisin nach mbainfear amach cuspóirí na Straitéise F2F gan beartais trádála an Aontais a athrú (17). Áirítear sa straitéis F2F céimeanna tábhachtacha chun forálacha inbhuanaitheachta Chomhaontuithe Saorthrádála déthaobhacha an Aontais a neartú agus chun na rialacha sin a fhorfheidhmiú. Mar sin féin, d’fhéadfaí a thuilleadh a dhéanamh chun comhlíonadh comhaontuithe idirnáisiúnta a áirithiú, agus chun na nósanna imeachta maidir le sáruithe gealltanas inbhuanaitheachta a chur in iúl agus gníomhú ina leith a shruthlíniú. Mar a mhol an Coimisiún Eorpach agus Parlaimint na hEorpa d’earnálacha eile agus mar a pléadh i dtuairim NAT/834 (18), déanfar sásra coigeartaithe carbóin ar theorainneacha le haghaidh allmhairí talmhaíochta a mheas. |
| --- | --- |

ii.

Chuir CESE i bhfios go láidir freisin nach mbainfear amach cuspóirí na Straitéise F2F gan beartais trádála an Aontais a athrú (17). Áirítear sa straitéis F2F céimeanna tábhachtacha chun forálacha inbhuanaitheachta Chomhaontuithe Saorthrádála déthaobhacha an Aontais a neartú agus chun na rialacha sin a fhorfheidhmiú. Mar sin féin, d’fhéadfaí a thuilleadh a dhéanamh chun comhlíonadh comhaontuithe idirnáisiúnta a áirithiú, agus chun na nósanna imeachta maidir le sáruithe gealltanas inbhuanaitheachta a chur in iúl agus gníomhú ina leith a shruthlíniú. Mar a mhol an Coimisiún Eorpach agus Parlaimint na hEorpa d’earnálacha eile agus mar a pléadh i dtuairim NAT/834 (18), déanfar sásra coigeartaithe carbóin ar theorainneacha le haghaidh allmhairí talmhaíochta a mheas.

| iii. | Molann CESE gníomhaireacht AE a chruthú chun táirgí allmhairithe a dheimhniú de réir chaighdeáin inbhuanaitheachta AE. |
| --- | --- |

iii.

Molann CESE gníomhaireacht AE a chruthú chun táirgí allmhairithe a dheimhniú de réir chaighdeáin inbhuanaitheachta AE.

| iv. | Thairis sin, tá CESE ag tathant ar AE fíor-chómhalartacht chaighdeán a áirithiú i gcomhaontuithe um thrádáil fhabhrach, go háirithe maidir le leas ainmhithe, inbhuanaitheacht, inrianaitheacht ón bhfeirm go dtí an forc (lipéadú tionscnaimh i gcás amhtháirgí, comhábhair i gcás táirgí próiseáilte, agus na comhchodanna bia uile), ag tógáil ar an méid a baineadh amach i roinnt forálacha déthaobhacha le déanaí agus an méid sin á phríomhshruthú. Is bunriachtanas é freisin modhanna nua inbhuanaithe a aimsiú a bhféadfaidh feirmeoirí a shaothrú, trína ndéanfar cleachtais inbhuanaithe a chur chun cinn agus trína n-áiritheofar go bhféadfaidh feirmeoirí mionscála san Aontas agus i dtíortha i mbéal forbartha leas a bhaint as deiseanna nua le haghaidh táirgeadh inbhuanaithe. Ba cheart an t-ábhar machnaimh sin a phlé a thuilleadh i bhfóraim iltaobhacha amhail sa Choiste maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain (CFS) ar coiste de chuid na Náisiún Aontaithe é agus sa Codex Alimentarius, de rogha ar a bheith teoranta do chaibidlíocht dhéthaobhach áit nach mbíonn ach rannpháirtíocht theoranta ag feirmeoirí agus ag an tsochaí shibhialta, éagothromaíochtaí suntasacha cumhachta, agus áit inarb é léirscaoileadh trádála an sprioc dheiridh i gcónaí. D’fhéadfadh an creat reachtach a bheartaítear maidir le córais bhia inbhuanaithe feidhmiú mar phointe tosaigh. Ní mór dó sainmhíniú soiléir a bhunú ar chórais bhia inbhuanaithe, i gcomhréir le sainmhínithe an Aontais atá ann cheana maidir le hinbhuaine comhshaoil (19). |
| --- | --- |

iv.

Thairis sin, tá CESE ag tathant ar AE fíor-chómhalartacht chaighdeán a áirithiú i gcomhaontuithe um thrádáil fhabhrach, go háirithe maidir le leas ainmhithe, inbhuanaitheacht, inrianaitheacht ón bhfeirm go dtí an forc (lipéadú tionscnaimh i gcás amhtháirgí, comhábhair i gcás táirgí próiseáilte, agus na comhchodanna bia uile), ag tógáil ar an méid a baineadh amach i roinnt forálacha déthaobhacha le déanaí agus an méid sin á phríomhshruthú. Is bunriachtanas é freisin modhanna nua inbhuanaithe a aimsiú a bhféadfaidh feirmeoirí a shaothrú, trína ndéanfar cleachtais inbhuanaithe a chur chun cinn agus trína n-áiritheofar go bhféadfaidh feirmeoirí mionscála san Aontas agus i dtíortha i mbéal forbartha leas a bhaint as deiseanna nua le haghaidh táirgeadh inbhuanaithe. Ba cheart an t-ábhar machnaimh sin a phlé a thuilleadh i bhfóraim iltaobhacha amhail sa Choiste maidir le Sábháilteacht Sholáthar Bia an Domhain (CFS) ar coiste de chuid na Náisiún Aontaithe é agus sa Codex Alimentarius, de rogha ar a bheith teoranta do chaibidlíocht dhéthaobhach áit nach mbíonn ach rannpháirtíocht theoranta ag feirmeoirí agus ag an tsochaí shibhialta, éagothromaíochtaí suntasacha cumhachta, agus áit inarb é léirscaoileadh trádála an sprioc dheiridh i gcónaí. D’fhéadfadh an creat reachtach a bheartaítear maidir le córais bhia inbhuanaithe feidhmiú mar phointe tosaigh. Ní mór dó sainmhíniú soiléir a bhunú ar chórais bhia inbhuanaithe, i gcomhréir le sainmhínithe an Aontais atá ann cheana maidir le hinbhuaine comhshaoil (19).

3.5.3.   Fiúntas bia a chur chun cinn

| i. | In 2019, de réir na bhfigiúirí is deireanaí arna bhfoilsiú ag Eurostat, b’ionann cion an bhuiséid teaghlaigh a leagadh amach le haghaidh bia agus deochanna neamhalcólacha agus 13 % den ollchaiteachas tomhaltais. Sin titim shuntasach ar a raibh ann i dtús an CBT. Cé nach ionann gach tír, ba é an tríú catagóir caiteachais teaghlaigh is mó san Aontas Eorpach é tar éis “tithíocht, uisce, leictreachas agus breoslaí” arbh fhiú 23,5 % den chaiteachas iomlán é agus “iompar” arbh fhiú 13,1 %. Ag an am céanna, tugann EDS “eipidéim” ar an méadú ar an leibhéal otrachta ar fud an domhain. In 2017, bhí otracht ar 17 % de na haosaigh san Aontas. I dtéarmaí ginearálta, bhí 52 % de na hEorpaigh róthrom nó otair, is é sin duine as gach beirt i gcás aosach agus páiste amháin as triúr, beagnach. Dá réir sin, tá na treochtaí domhanda á leanúint ag an Eoraip: méadú ar bhianna próiseáilte agus méadú ar bhianna sailleacha, milse agus goirt freisin. |
| --- | --- |

i.

In 2019, de réir na bhfigiúirí is deireanaí arna bhfoilsiú ag Eurostat, b’ionann cion an bhuiséid teaghlaigh a leagadh amach le haghaidh bia agus deochanna neamhalcólacha agus 13 % den ollchaiteachas tomhaltais. Sin titim shuntasach ar a raibh ann i dtús an CBT. Cé nach ionann gach tír, ba é an tríú catagóir caiteachais teaghlaigh is mó san Aontas Eorpach é tar éis “tithíocht, uisce, leictreachas agus breoslaí” arbh fhiú 23,5 % den chaiteachas iomlán é agus “iompar” arbh fhiú 13,1 %. Ag an am céanna, tugann EDS “eipidéim” ar an méadú ar an leibhéal otrachta ar fud an domhain. In 2017, bhí otracht ar 17 % de na haosaigh san Aontas. I dtéarmaí ginearálta, bhí 52 % de na hEorpaigh róthrom nó otair, is é sin duine as gach beirt i gcás aosach agus páiste amháin as triúr, beagnach. Dá réir sin, tá na treochtaí domhanda á leanúint ag an Eoraip: méadú ar bhianna próiseáilte agus méadú ar bhianna sailleacha, milse agus goirt freisin.

| ii. | Is féidir mórluamháin éagsúla a úsáid chun dul i ngleic leis seo: tá sé á chur i bhfios go láidir ag CESE go gcuirfeadh cur chuige coiteann de chuid an Aontais maidir le lipéadú bia lena léirítear na Treoirlínte maidir le Cothú Inbhuanaithe feabhas ar thrédhearcacht agus go ndíspreagfaí úsáid amhábhar atá róshaor, a dhéanann dochar don tsláinte agus nach bhfuil inbhuanaithe (e.g. tras-saillte, ola pailme agus siúcraí breise). Bhainfeadh tomhaltóirí tairbhe as lipéadú bia a leathnú chun gnéithe comhshaoil agus sóisialta a áireamh. Chabhródh sé sin le tomhaltóirí a chur i dtreo roghanna níos sláintiúla agus níos inbhuanaithe (20). |
| --- | --- |

ii.

Is féidir mórluamháin éagsúla a úsáid chun dul i ngleic leis seo: tá sé á chur i bhfios go láidir ag CESE go gcuirfeadh cur chuige coiteann de chuid an Aontais maidir le lipéadú bia lena léirítear na Treoirlínte maidir le Cothú Inbhuanaithe feabhas ar thrédhearcacht agus go ndíspreagfaí úsáid amhábhar atá róshaor, a dhéanann dochar don tsláinte agus nach bhfuil inbhuanaithe (e.g. tras-saillte, ola pailme agus siúcraí breise). Bhainfeadh tomhaltóirí tairbhe as lipéadú bia a leathnú chun gnéithe comhshaoil agus sóisialta a áireamh. Chabhródh sé sin le tomhaltóirí a chur i dtreo roghanna níos sláintiúla agus níos inbhuanaithe (20).

| iii. | Is spreagadh an-láidir é an praghas, go háirithe le linn géarchéimeanna, ach baineann an tábhacht chéanna nó níos mó tábhachta fiú, leis an gcáilíocht de réir suirbhéanna áirithe. Ní mór do thomhaltóirí é a chur san áireamh go gcomhlíonann feirmeoirí an Aontais ceanglais níos déine ná mar atá i bhfeidhm lasmuigh den Aontas, fiú más é an bonn rialála a bhfuil siad faoina réir is cúis leis sin. Is ráthaíochtaí atá sna ceanglais sin, maidir le cáilíocht, sláinte, sábháilteacht agus inbhuanaitheacht ár dtáirgí. |
| --- | --- |

iii.

Is spreagadh an-láidir é an praghas, go háirithe le linn géarchéimeanna, ach baineann an tábhacht chéanna nó níos mó tábhachta fiú, leis an gcáilíocht de réir suirbhéanna áirithe. Ní mór do thomhaltóirí é a chur san áireamh go gcomhlíonann feirmeoirí an Aontais ceanglais níos déine ná mar atá i bhfeidhm lasmuigh den Aontas, fiú más é an bonn rialála a bhfuil siad faoina réir is cúis leis sin. Is ráthaíochtaí atá sna ceanglais sin, maidir le cáilíocht, sláinte, sábháilteacht agus inbhuanaitheacht ár dtáirgí.

3.5.4.   Praghsanna córa a áirithiú agus cleachtais trádála éagóracha a thoirmeasc

| i. | Ní fiú tráithnín an slabhra soláthair bia má bhíonn lúb ar lár agus, le tamall rófhada anois, is é an feirmeoir féin an lúb sin atá ar lár. Céim thábhachtach chun tosaigh (21) is ea Treoir an Aontais maidir le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair bia (22). Den chéad uair, thángthas ar chomhaontú maidir le rialacha ceangailteacha chun cleachtais éagóracha trádála áirithe a rialú. Tá sé d’aidhm ag an Treoir cosaint bhreise a chur ar fáil d’fheirmeoirí, dá n-eagraíochtaí táirgeoirí agus do sholáthraithe miondíola. Ní fhéadfar cothromaíocht na cumhachta i slabhra soláthair an bhia a bhaint amach ach amháin trí chreat reachtach ceangailteach. Is coinníoll tábhachtach é eagrú na n-earnálacha agus na bhfeirmeoirí freisin, agus é d’aidhm ag an méid sin uile táirgí bia ardcháilíochta a sholáthar don tomhaltóir. I ndeireadh na dála, ní mór a áirithiú gur féidir leo siúd ar fad a bhfuil baint acu le táirgeadh bia ioncam cothrom agus leordhóthanach a thuilleamh agus go dtairgtear táirgí sláintiúla ar ardchaighdeán do thomhaltóirí ar phraghsanna réasúnta. |
| --- | --- |

i.

Ní fiú tráithnín an slabhra soláthair bia má bhíonn lúb ar lár agus, le tamall rófhada anois, is é an feirmeoir féin an lúb sin atá ar lár. Céim thábhachtach chun tosaigh (21) is ea Treoir an Aontais maidir le cleachtais éagóracha trádála i slabhra an tsoláthair bia (22). Den chéad uair, thángthas ar chomhaontú maidir le rialacha ceangailteacha chun cleachtais éagóracha trádála áirithe a rialú. Tá sé d’aidhm ag an Treoir cosaint bhreise a chur ar fáil d’fheirmeoirí, dá n-eagraíochtaí táirgeoirí agus do sholáthraithe miondíola. Ní fhéadfar cothromaíocht na cumhachta i slabhra soláthair an bhia a bhaint amach ach amháin trí chreat reachtach ceangailteach. Is coinníoll tábhachtach é eagrú na n-earnálacha agus na bhfeirmeoirí freisin, agus é d’aidhm ag an méid sin uile táirgí bia ardcháilíochta a sholáthar don tomhaltóir. I ndeireadh na dála, ní mór a áirithiú gur féidir leo siúd ar fad a bhfuil baint acu le táirgeadh bia ioncam cothrom agus leordhóthanach a thuilleamh agus go dtairgtear táirgí sláintiúla ar ardchaighdeán do thomhaltóirí ar phraghsanna réasúnta.

3.5.5.   Straitéisí agus oibríochtaí gnólachtaí bia a chur i gcomhréir leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe (23)

| i. | Léiríonn an Comhaontú Glas don Eoraip agus plean téarnaimh an Aontais nach mór an fás eacnamaíoch a dhíchúpláil ó chleachtais neamh-inbhuanaithe. Léirítear leis an gcinneadh ó Chomhairle an Aontais Eorpaigh maidir le spriocanna aeráide do 2030 gur féidir leis an Aontas príomhról a bheith aige sa réimse sin. Mar sin féin, beidh sé le déanamh i gcomhthéacs níos leithne na SDGanna. Tá sé riachtanach cleachtais agus oibríochtaí gnólachtaí bia a chur i gcomhréir leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe chun na spriocanna sin a bhaint amach, trí na cuspóirí sin a bhunú i gcroílár na straitéisí (trí ghníomhaíochtaí agus trí spriocanna uaillmhianacha, trí mheastóireacht a dhéanamh ar na tionchair, agus trí thorthaí a chur in iúl go trédhearcach) (24). |
| --- | --- |

i.

Léiríonn an Comhaontú Glas don Eoraip agus plean téarnaimh an Aontais nach mór an fás eacnamaíoch a dhíchúpláil ó chleachtais neamh-inbhuanaithe. Léirítear leis an gcinneadh ó Chomhairle an Aontais Eorpaigh maidir le spriocanna aeráide do 2030 gur féidir leis an Aontas príomhról a bheith aige sa réimse sin. Mar sin féin, beidh sé le déanamh i gcomhthéacs níos leithne na SDGanna. Tá sé riachtanach cleachtais agus oibríochtaí gnólachtaí bia a chur i gcomhréir leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe chun na spriocanna sin a bhaint amach, trí na cuspóirí sin a bhunú i gcroílár na straitéisí (trí ghníomhaíochtaí agus trí spriocanna uaillmhianacha, trí mheastóireacht a dhéanamh ar na tionchair, agus trí thorthaí a chur in iúl go trédhearcach) (24).

3.5.6.   Páirtíocht agus rannpháirtíocht struchtúrtha na sochaí sibhialta agus na ngeallsealbhóirí uile ar fud shlabhra an tsoláthair bia a áirithiú, lena n-áirítear trí Chomhairle Eorpach um Beartas Bia (25)
  – comhar á chothú seachas iomaíocht

| i. | Bhí CESE ar son cur chuige don tsochaí uile le fada, lena n-áirítear uirlisí rannpháirtíochta breise, chun a áirithiú go bhféadfaidh an tsochaí shibhialta – agus daoine óga go háirithe – a bheith níos rannpháirtí agus go bhféadfaidh siad páirt a ghlacadh sa phróiseas cinnteoireachta maidir leis an inbhuanaitheacht. D’fhéadfaí an obair chomhthógála sin a dhéanamh trí Chomhairle Eorpach um Beartas Bia, rud atá á mholadh go láidir ag CESE |
| --- | --- |

i.

Bhí CESE ar son cur chuige don tsochaí uile le fada, lena n-áirítear uirlisí rannpháirtíochta breise, chun a áirithiú go bhféadfaidh an tsochaí shibhialta – agus daoine óga go háirithe – a bheith níos rannpháirtí agus go bhféadfaidh siad páirt a ghlacadh sa phróiseas cinnteoireachta maidir leis an inbhuanaitheacht. D’fhéadfaí an obair chomhthógála sin a dhéanamh trí Chomhairle Eorpach um Beartas Bia, rud atá á mholadh go láidir ag CESE

4.   Luamháin a chabhródh chun laghdú ar an spleáchas ar ionchuir, lena n-áirítear ionchuir shintéiseacha, agus chun neamhspleáchas próitéine na hEorpa a fheabhsú

4.1.   
  An spleáchas ar an ionchur a laghdú, ar ionchuir shintéiseacha go háirithe

| 4.1.1. | Mar a mhínítear i dtuarascáil Pharlaimint na hEorpa maidir le slabhra soláthair ionchur na feirme: chuir an struchtúr agus na himpleachtaí agus ardluaineacht na n-amhábhar talmhaíochta agus na bpraghsanna ionchuir talmhaíochta leis an éiginnteacht ioncaim talmhaíochta, agus chuir siad isteach freisin ar infheistíochtaí fadtéarmacha na bhfeirmeoirí. Ag an am céanna, tá géarghá ag feirmeoirí le huirlisí agus roghanna malartacha, mar thoradh ar thaighde nach gcumhdaíonn na hábhair sin a dhóthain. Tá géarghá freisin le hathmhaoiniú agus infheistíocht airgeadais ó thaobh na hagrai-éiceolaíochta de, taighde maidir le cineálacha nua frithsheasmhacha, modhanna nua bithrialaithe agus feirmeoireacht bheacht, mar shampla. |
| --- | --- |

4.1.1.

| 4.1.2. | Maidir le hantaibheathaigh i dtáirgeadh ainmhithe, is fiú iarrachtaí suntasacha a mheabhrú, rud a rinne an Ghníomhaireacht Leigheasra Eorpach, nuair a chuir siad i bhfios go raibh titim 32,5 % ar dhíolacháin idir 2011 agus 2017. Maidir leis an sprioc atá leagtha síos ag an Eoraip faoina ndéanfaí laghdú breise 50 % ar úsáid antaibheathach in ainmhithe, d’fhéadfadh iarmhairtí tromchúiseacha a bheith ag baint léi ó thaobh sláinte agus leas ainmhithe agus d’fhéadfadh sé an tsábháilteacht bhia a chur i mbaol. Tá fíorfheasacht ann i measc feirmeoirí agus tréidlianna, a dhéanann úsáid iomchuí agus réasúnaithe antaibheathach a chur chun cinn, le tacaíocht rialtas, ar úsáid í ar cheart leanúint di. Ba cheart roghanna malartacha éifeachtacha agus inrochtana ar antaibheathaigh a fhorbairt agus a thairiscint, óir is ábhar imní na leibhéil reatha úsáide antaibheathach freisin. Tacaíonn CESE go huile leis an ngníomh tarmligthe atá beartaithe ag CE faoi chreat Rialachán (AE) 2019/6 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (26), lena bhfóráiltear d’ábhar frithmhiocróbach áirithe a choimeád le haghaidh míochaine daonna. Is uirlisí riachtanacha iad seo a leanas:






  — | infheistíocht a dhéanamh i leas ainmhithe (níos mó spáis do gach ainmhí); |
| --- | --- | --- |

4.1.2.

—

infheistíocht a dhéanamh i leas ainmhithe (níos mó spáis do gach ainmhí);

| — | cosc a neartú trí vacsaíniú agus féinvacsaíniú (27); |
| --- | --- |

—

cosc a neartú trí vacsaíniú agus féinvacsaíniú (27);

| — | rochtain ar fhorbhianna a choinneáil agus a áirithiú. |
| --- | --- |

—

rochtain ar fhorbhianna a choinneáil agus a áirithiú.

| 4.1.3. | Sa Straitéis F2F, molann CE laghdú a dhéanamh ar úsáid táirgí a thugann cosaint do phlandaí agus ar úsáid antaibheathach agus laghdú a dhéanamh ar chaillteanais cothaitheach mar thoradh ar leasú iomarcach, d’fhonn cosaint an chomhshaoil a fheabhsú, an tsláinte a chosaint, cur leis an achar dromchla san fheirmeoireacht orgánach agus cur i gcoinne frithsheasmhacht ar antaibheathaigh. D’fhéadfadh bithspreagthaigh feidhmiú mar roghanna malartacha inbhuanaithe ar TCP (Táirgí Cosanta Plandaí) sintéiseacha agus ba cheart do rialtóirí AE ceadú do FBManna na táirgí sin a fhorbairt agus a chlárú. Chomh maith leis an tionchar diúltach ar an gcomhshaol agus ar an tsláinte a bhaineann le húsáid neamh-inbhuanaithe ionchuir feirme, tá réasúnaíocht eacnamaíoch ann freisin spleáchas na feirme ar ionchuir a laghdú, lena n-áirítear ionchuir shintéiseacha agus breoslaí iontaise, ar choinníoll go bhfuil roghanna malartacha éifeachtúla, láidre agus athléimneacha ann. Dhéanfadh méadú ar chostas na n-ionchur difear díreach do chostais táirgthe agus bhainfeadh sé an bonn d’ioncam feirme nó, más féidir é a chur ar aghaidh go hiartheachtach, de phraghas táirgí talmhaíochta agus bia. Tá sé á chur i dtábhacht ag CESE nach mór an t-ionchur in aghaidh an kg a thairgtear a íoslaghdú (ionchur ceimiceach, saothar, peitriliam, fuinneamh, dromchla, líon na n-ainmhithe, etc.). Ina theannta sin, tá CESE teann air gur gá a oiread bonneagar agra-éiceolaíoch agus is féidir a bheith inár n-éiceachórais táirgeachta, chun tairbhiú de na seirbhísí iomadúla a bhaineann leis agus, go háirithe, de ghníomhaíochtaí na gcúntóirí barr ar cuid de iad. |
| --- | --- |

4.1.3.

4.2.   
  Struchtúr próitéine an Aontais a fheabhsú

| 4.2.1. | Tá móreasnamh ar an Aontas Eorpach maidir le próitéiní plandaí ós rud é go n-allmhairítear an chuid is mó dá mbíonn ag teastáil ó earnáil na talmhaíochta, ábhar beatha amhail pónairí soighe, go háirithe. D’ainneoin an mhéadaithe ar luach a tháirgeachta talmhaíochta agus a onnmhairithe, ba ghlanallmhaireoir calraí a bhí san Aontas in 2018 (15 % spleáchas ar allmhairí). Táthar in ann ardleibhéal táirgí déiríochta agus feola a tháirgeadh mar gheall ar líon mór allmhairí de bharra próitéine (pónairí soighe agus cácaí pónairí soighe go háirithe) ó mhór-roinn Mheiriceá. Téann an spleáchas ar bhia allmhairithe siar go dtí comhaontuithe trádála iarchogaidh idir AE agus SAM. Ghlac na Stáit Aontaithe cosaint do mhargaí cruithneachta agus déiríochta an Aontais, agus mar mhalairt air sin, rinne an tAontas Eorpach táirgí arbhar agus pónairí soighe na Stát Aontaithe a dhíolmhú ó tharaifí. Mar thoradh air, is ar phraghsanna an mhargaidh dhomhanda a chuaigh olashíolta agus min isteach san Aontas Eorpach. Cé go bhfuil táirgeadh pónairí soighe intíre ag leibhéal an-íseal agus nach bhfuil borradh ag teacht air mar gheall ar chorrlaigh eacnamaíocha neamhbhrabúsacha do phónairí soighe neamh-OGM agus aeráid mhí-oiriúnach i dTuaisceart na hEorpa, tá méadú ollmhór tagtha ar allmhairí pónairí soighe agus min soighe (méadú 49 % agus 87 % idir 1986 agus 2013). |
| --- | --- |

4.2.1.

| 4.2.2. | Ó gach taobh de, bheadh sé inmhianaithe neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú. D’fhéadfadh allmhairiú pónairí soighe ó thríú tíortha a bheith ina chúis le dífhoraoisiú, díghrádú foraoisí agus scriosadh éiceachóras nádúrtha i dtíortha táirgthe áirithe. Dá ndéanfaí léagúim a mbíonn cion ard próitéine iontu a fhorbairt san Aontas, chuirfí teorainn le húsáid allmhairí, rud a rachadh chun tairbhe don aeráid agus don chomhshaol. Ag an am céanna, cuirtear leis an mbithéagsúlacht trí léagúim a shaothrú agus laghdaítear úsáid leasachán nítrigine. Agus ar deireadh, trí fheabhas a chur ar fhéintuilleamaí na gcóras feirmeoireachta measctha ó thaobh plandaí próitéine de, laghdaítear oscailteacht na bhfeirmeacha ar luaineacht phraghsanna domhanda na n-amhábhar sin, ar amhábhair iad a theastaíonn mar bheatha ainmhithe. |
| --- | --- |

4.2.2.

| 4.2.3. | Ghlac Parlaimint na hEorpa tuarascáil i mí Aibreáin 2018 inar iarradh go mbeadh straitéis Eorpach ann chun barra próitéine Eorpacha a chur chun cinn (28), agus d’fhoilsigh an Coimisiún Eorpach tuarascáil maidir le forbairt próitéiní plandaí san Aontas ag deireadh 2018 (29), ar a dtugtar an “Plean Próitéine Eorpach”. Tá pleananna foilsithe ag an gCoimisiún le déanaí chun stop a chur le hallmhairiú táirgí áirithe más é a dtáirgeadh is cúis le lománaíocht neamhdhleathach. |
| --- | --- |

4.2.3.

| 4.2.4. | Sa straitéis F2F, chuir an Coimisiún i dtábhacht gur gá i bhfad níos mó próitéiní plandaí arna saothrú san Aontas a chothú agus infhaighteacht agus foinse próitéiní malartacha amhail próitéiní miocróbacha, próitéiní mara agus próitéiní atá bunaithe ar fheithidí a mhéadú. Thairis sin, is féidir le hábhair bheatha mhalartacha amhail feithidí, stoic bheatha mhuirí (e.g. algaí, feamainn) agus seachtháirgí ón mbithgheilleagar (e.g. dramhaíl éisc) ról tábhachtach a bheith acu san aistriú chuig neamhspleáchas inbhuanaithe próitéine. Príomhphointe is ea forás ar chothú laethúil shochaí AE a chur chun cinn. Ba cheart gur eagsúlú próitéine i dtreo táirgí amha agus táirgí talmhaíochta logánta a bheadh ann, chun an dinimic chríochach a chur chun cinn maidir le próitéiní glasraí. Murach sin, tá baol ann go dtiocfaidh méadú ar allmhairí agus soláthairtí táirgí próiseáilte a mhaítear gur ionadaithe feola iad ach ar minic nach leor iad ó thaobh cothaitheachta de (30). |
| --- | --- |

4.2.4.

| 4.2.5. | D’fhéadfadh buntáistí eacnamaíocha a bheith ann d’fheirmeoirí agus do tháirgeoirí bia agus beatha ainmhithe san Aontas Eorpach as forbairt a dhéanamh ar an táirgeadh próitéine plandaí, ní hamháin sin ach d’fhéadfadh raon leathan buntáistí comhshaoil agus aeráide a bheith ag gabháil léi freisin. Go háirithe, cuireann barra próitéine le nítrigin an atmaisféir a shocrú san ithir agus dá bhrí sin, tá ról tábhachtach acu i dtimthriall nítrigine níos inbhuanaithe. Ar an taobh eile, tá easpa suntasach taighde feidhmigh ann d’fheirmeoirí maidir le cineálacha frithsheasmhacha, cineálacha a thugann toradh leordhóthanach agus cineálacha oiriúnaithe. |
| --- | --- |

4.2.5.

| 4.2.6. | D’fhéadfaí na pointí seo a leanas a mheas mar luamháin chun neamhspleáchas próitéine an Aontais a fheabhsú:






  i. | Feabhas a chur ar tháirgeadh olashíolta agus cáca olashíolta. Toisc táirgeadh bia a bheith ina phríomhchuspóir, tá luach olashíolta bunaithe ar luach an ola agus na gcácaí araon, agus ní féidir iad a scaradh ó chéile. Fágann sin gur féidir táirgeadh inbhuanaithe bia agus fuinnimh a fheabhsú. I ndáil leis an méid sin, is cúis imní é go mbeadh síol ráibe na hEorpa ar fáil tar éis laghdú ó 3,8 milliún tonna de phróitéin íon le linn fhómhar 2017/2018 go 2,66 milliún tonna de phróitéin íon le linn fhómhar 2020/2021. Tá tionchar éabhlóidí den sórt sin le feiceáil in allmhairiú síolta agus min, pónairí soighe den chuid is mó. Dálaí aeráide neamhfhabhracha agus deacrachtaí maidir le barra a shaothrú leis an méadú ar shrianta rialála agus leis an laghdú ar na modhanna táirgthe atá ar fáil is cúis leis an meath atá tagtha ar shíol ráibe na hEorpa. A mhéid a bhaineann le modhanna táirgthe, tá buntáistí suntasacha iomaíocha ag táirgeoirí lasmuigh den Eoraip amhail teicnící roghnúcháin a úsáid, barr luibhicídfhulangach etc. Tá “clásail chomhuaineacha” riachtanach sa chomhthéacs sin. |
| --- | --- | --- |

4.2.6.

i.

Feabhas a chur ar tháirgeadh olashíolta agus cáca olashíolta. Toisc táirgeadh bia a bheith ina phríomhchuspóir, tá luach olashíolta bunaithe ar luach an ola agus na gcácaí araon, agus ní féidir iad a scaradh ó chéile. Fágann sin gur féidir táirgeadh inbhuanaithe bia agus fuinnimh a fheabhsú. I ndáil leis an méid sin, is cúis imní é go mbeadh síol ráibe na hEorpa ar fáil tar éis laghdú ó 3,8 milliún tonna de phróitéin íon le linn fhómhar 2017/2018 go 2,66 milliún tonna de phróitéin íon le linn fhómhar 2020/2021. Tá tionchar éabhlóidí den sórt sin le feiceáil in allmhairiú síolta agus min, pónairí soighe den chuid is mó. Dálaí aeráide neamhfhabhracha agus deacrachtaí maidir le barra a shaothrú leis an méadú ar shrianta rialála agus leis an laghdú ar na modhanna táirgthe atá ar fáil is cúis leis an meath atá tagtha ar shíol ráibe na hEorpa. A mhéid a bhaineann le modhanna táirgthe, tá buntáistí suntasacha iomaíocha ag táirgeoirí lasmuigh den Eoraip amhail teicnící roghnúcháin a úsáid, barr luibhicídfhulangach etc. Tá “clásail chomhuaineacha” riachtanach sa chomhthéacs sin.

| ii. | Earnáil na próitéine a eagrú, agus tacú léi, chun táirgeacht a chur chun cinn agus chun feirmeoirí a mhealladh, go háirithe trí CBT uaillmhianach. Cuireann CBT sraith beart ar fáil cheana féin arbh iad ba chúis, go díreach nó go hindíreach, le táirgeadh próitéine plandaí san Aontas le blianta beaga anuas, ach tá gá le cur chuige níos straitéisí agus níos uaillmhianaí anois. Ní leor buiséad CBT mar chúiteamh ar na gnéithe eacnamaíocha in aghaidh táirgeadh próitéine plandaí san Eoraip. Bheadh méadú foriomlán ar bhuiséad CBT riachtanach, dá réir sin. |
| --- | --- |

ii.

Earnáil na próitéine a eagrú, agus tacú léi, chun táirgeacht a chur chun cinn agus chun feirmeoirí a mhealladh, go háirithe trí CBT uaillmhianach. Cuireann CBT sraith beart ar fáil cheana féin arbh iad ba chúis, go díreach nó go hindíreach, le táirgeadh próitéine plandaí san Aontas le blianta beaga anuas, ach tá gá le cur chuige níos straitéisí agus níos uaillmhianaí anois. Ní leor buiséad CBT mar chúiteamh ar na gnéithe eacnamaíocha in aghaidh táirgeadh próitéine plandaí san Eoraip. Bheadh méadú foriomlán ar bhuiséad CBT riachtanach, dá réir sin.

| iii. | Ag brath ar thaighde:






  a. | barrfheabhas a chur ar an iontógáil phróitéine i mbeatha beostoic agus aird a tharraingt ar ról an fhéaraigh/na seimre mar fhoinse thábhachtach próitéine d’athchogantaigh; |
| --- | --- | --- |

iii.

Ag brath ar thaighde:

a.

barrfheabhas a chur ar an iontógáil phróitéine i mbeatha beostoic agus aird a tharraingt ar ról an fhéaraigh/na seimre mar fhoinse thábhachtach próitéine d’athchogantaigh;

| b. | an ról a d’fhéadfadh a bheith ag bia mara a aithint, e.g. gineann éisc feirme agus bia mara lorg carbóin níos ísle ná táirgeadh ainmhithe ar talamh, agus ceapadh carbóin. Tá sneaiceanna feamainne ar fáil ar an margadh cheana féin. Mar sin féin, glacann sé sin go leor mianraí ar nós iarainn, agus dá bhrí sin ba cheart a bheith cúramach agus gan cur isteach ar an gcothromaíocht uisce. Dá bhrí sin, is féidir leis an dobharshaothrú ról tábhachtach a imirt i neamhspleáchas próitéine an Aontais trí bhianna agus beathaí ainmhithe inbhuanaithe a tháirgeadh, agus trí bhiththáirgí nua a fhorbairt, amhail breiseáin bia agus ábhair nua atá bunaithe ar algaí agus ar orgánaigh mhuirí eile. Thairis sin, tá acmhainneacht níos mó ná riamh ag an ngeilleagar gorm maidir le geilleagar an Aontais, fostaíocht ar ardcháilíocht agus leas na ndaoine in áiteanna éagsúla a fheabhsú, agus tairbhí ar leith ag baint leis an méid sin do limistéir thuaithe agus chósta. |
| --- | --- |

b.

an ról a d’fhéadfadh a bheith ag bia mara a aithint, e.g. gineann éisc feirme agus bia mara lorg carbóin níos ísle ná táirgeadh ainmhithe ar talamh, agus ceapadh carbóin. Tá sneaiceanna feamainne ar fáil ar an margadh cheana féin. Mar sin féin, glacann sé sin go leor mianraí ar nós iarainn, agus dá bhrí sin ba cheart a bheith cúramach agus gan cur isteach ar an gcothromaíocht uisce. Dá bhrí sin, is féidir leis an dobharshaothrú ról tábhachtach a imirt i neamhspleáchas próitéine an Aontais trí bhianna agus beathaí ainmhithe inbhuanaithe a tháirgeadh, agus trí bhiththáirgí nua a fhorbairt, amhail breiseáin bia agus ábhair nua atá bunaithe ar algaí agus ar orgánaigh mhuirí eile. Thairis sin, tá acmhainneacht níos mó ná riamh ag an ngeilleagar gorm maidir le geilleagar an Aontais, fostaíocht ar ardcháilíocht agus leas na ndaoine in áiteanna éagsúla a fheabhsú, agus tairbhí ar leith ag baint leis an méid sin do limistéir thuaithe agus chósta.

| c. | Ní mór d’fheirmeoirí leas níos mó a bhaint as aistriú eolais agus múscailt feasachta maidir le saothrú agus táirgeadh léagúm ar leibhéil éagsúla: táirgeacht, rogha cineálacha, ionsaithe lotnaidí, réitigh etc. |
| --- | --- |

c.

Ní mór d’fheirmeoirí leas níos mó a bhaint as aistriú eolais agus múscailt feasachta maidir le saothrú agus táirgeadh léagúm ar leibhéil éagsúla: táirgeacht, rogha cineálacha, ionsaithe lotnaidí, réitigh etc.

| iv. | Pórú fairsing beostoic a chur chun cinn (31) mar bhealach chun próitéiní inbhuanaithe ainmhithe a tháirgeadh, agus acmhainneacht linnte carbóin féaraigh agus na mbonneagar agrai-éiceolaíocha lena mbaineann a chothú san am céanna. Is féidir le talmhaíocht fhairsing cranneolaíochta feabhas a chur ar athléimneacht i gcoinne dóiteáin foraoise. |
| --- | --- |

iv.

Pórú fairsing beostoic a chur chun cinn (31) mar bhealach chun próitéiní inbhuanaithe ainmhithe a tháirgeadh, agus acmhainneacht linnte carbóin féaraigh agus na mbonneagar agrai-éiceolaíocha lena mbaineann a chothú san am céanna. Is féidir le talmhaíocht fhairsing cranneolaíochta feabhas a chur ar athléimneacht i gcoinne dóiteáin foraoise.

| 4.2.7. | Tá sé beartaithe ag CESE togra a fhorbairt le haghaidh straitéise chun neamhspleáchas oscailte próitéine agus ola plandaí atá inbhuanaithe a bhaint amach san Aontas trí anailís a dhéanamh ar acmhainneacht plandaí arna saothrú san Aontas, ar dhobharshaothrú an Aontais, ar phórú fairsing beostoic, agus ar fhoinsí próitéine eile amhail feithidí, algaí agus córais uirbeacha bhia. |
| --- | --- |

4.2.7.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Tuairim féintionscnaimh ó CESE “An méid a rannchuidíonn an tsochaí shibhialta le beartas cuimsitheach bia a fhorbairt san Aontas” (IO C 129, 11.4.2018, lch. 18) (níl leagan Gaeilge ann).

1

(2)  Féach an sainmhíniú ar iomaíochas i bpointe 3.1.

2

(3)  OJ C 129, 11.4.2018, p. 18

3

(4)  OJ C 129, 11.4.2018, p. 18

4

(5)  Tháinig laghdú 11,8 % ar OTI na hEorpa sa dara ráithe de 2020 (Eurostat).

5

(6)  https://cna-alimentation.fr/avis/tous-les-avis/..

6

(7)  Tuairim ó CESE Ón bhFeirm go dtí an Forc: straitéis um bia inbhuanaithe (IO C 429, 11.12.2020, lch. 268) (níl leagan Gaeilge ann).

7

(8)  Tuairim ó CESE Plean Gníomhaíochta maidir leis an táirgeadh orgánach a fhorbairt san Aontas Eorpach (IO C 517, 22.12.2021, lch. 114) (níl leagan Gaeilge ann).

8

(9)  https://ec.europa.eu/info/food-farming-fisheries/key-policies/common-agricultural-policy/market-measures/agrifood-supply-chain/contingency-plan_en.

9

(10)  https://www.fao.org/3/ca2079en/CA2079EN.pdf.

10

(11)  https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC121368/pubsy_jrc_technical_report_-_capri_environmental_and_climatic_ambition_2.pdf.

11

(12)  OJ C 429, 11.12.2020, p. 268.

12

(13)  Tuairim féintionscnaimh ó CESE Neamhspleáchas straitéiseach agus slándáil bia agus inbhuanaitheacht (IO C 105, 4.3.2022, lch. 56) (níl leagan Gaeilge ann).

13

(14)  Tuairim féintionscnaimh ó CESE Bearta coimirce a thabhairt isteach maidir le táirgí talmhaíochta i gcomhaontuithe trádála (IO C 364, 28.10.2020, lch. 49) (níl leagan Gaeilge ann).

14

(15)  OJ C 105, 4.3.2022, p. 56.

15

(16)  Tuairim féintionscnaimh ó CESE Comhoiriúnacht bheartas trádála an Aontais leis an gComhaontú Glas don Eoraip, (IO C 429, 11.12.2020, lch. 66) (níl leagan Gaeilge ann).

16

(17)  OJ C 429, 11.12.2020, p. 268.

17

(18)  OJ C 152, 6.4.2022, p. 181.

18

(19)  OJ C 429, 11.12.2020, p. 268.

19

(20)  EESC own-initiative opinion on Promoting healthy and sustainable diets in the EU (OJ C 190, 5.6.2019, p. 9).

20

Promoting healthy and sustainable diets in the EU

(21)  Tuairim ó CESE I dtreo Slabhra Soláthair Bia Cothrom (Tústuairim) (IO C 517, 22.12.2021, lch. 38) (níl leagan Gaeilge ann).

21

(22)  OJ L 111, 25.4.2019, p. 59.

22

(23)  Tuairim féintionscnaimh ó CESE Straitéisí agus oibríochtaí gnólachtaí bia a chur i gcomhréir leis na spriocanna forbartha inbhuanaithe ar mhaithe le téarnamh iar-COVID-19 (nár foilsíodh fós san IO).

23

(24)  EESC own-initiative opinion on Aligning food business strategies and operations with the SDGs for a sustainable post-COVID-19 recovery (not yet published in the OJ).

24

(25)  EESC own initiative opinion on Civil society's contribution to the development of a comprehensive food policy in the EU (OJ C 129, 11.4.2018, p. 18); EESC opinion on From farm to fork: a sustainable food strategy (OJ C 429, 11.12.2020, p. 268).

25

(26)  Rialachán (AE) 2019/6 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le táirgí íocshláinte tréidliachta lena n-aisghairtear Treoir 2001/82/CE. (IO L 4, 7.1.2019, lch. 43).

26

(27)  Vacsaín a ullmhaítear ó phataiginí a aonraítear ó ainmhí breoite nó ó ainmhí sláintiúil den fheirm chéanna agus atá ceaptha lena tabhairt don ainmhí breoite sin nó d’ainmhithe na feirme sin.

27

(28)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-8-2018-0121_EN.html.

28

(29)  COM(2018) 757 final.

29

(30)  https://www.clcv.org/storage/app/media/Dossier%20presse.pdf

30

(31)  Tuarascáil faisnéise ó CESE Buntáistí a bhaineann le feirmeoireacht fhairsing beostoic agus leasacháin orgánacha i gcomhthéacs an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip.

31

---

III Gníomhartha ullmhúcháin

XXX à définir XXX

566ú seisiún iomlánach de Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa — Interactio, 19.1.2022-20.1.2022

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/81 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/81

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2019/631 a mhéid a bhaineann leis na caighdeáin feidhmíochta maidir le hastaíochtaí CO2 a láidriú do ghluaisteáin nua paisinéirí agus d’fheithiclí nua tráchtála éadroma i gcomhréir le huaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais

[COM(2021) 556 final – 2021/0197(COD)]

(2022/C 194/11)

| Rapóirtéir: | Dirk BERGRATH |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Bruno CHOIX |

Rapóirtéir:

Dirk BERGRATH

Comhrapóirtéir:

Bruno CHOIX

| Comhairliúchán | Parlaimint na hEorpa, 13/9/2021
  An Chomhairle, 20/9/2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13/12/2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19/1/2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 237/1/6 |

Comhairliúchán

Parlaimint na hEorpa, 13/9/2021

An Chomhairle, 20/9/2021

Bunús dlí

Airteagal 192(1) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas

Dáta a glactha sa rannóg

13/12/2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19/1/2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

237/1/6

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Tá CESE á athdhearbhú go dtacaíonn sé le cuspóir an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip maidir leis an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach a dhéanamh den Eoraip faoi 2050. Thairis sin, cuireann CESE i bhfios go láidir a thábhachtaí atá Straitéis an Aontais um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste, straitéis faoinar socraíodh sraith garspriocanna maidir leis an gcuspóir uaillmhianach sin a bhaint amach chun earnáil an iompair a chur in oiriúint d’Eoraip aeráidneodrach faoi 2050, agus “cur chuige comhtháite córais” a chur chun cinn (1). |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Tá CESE den tuairim gur cheart go bhféadfaí, le clárúcháin nua gluaisteán agus veaineanna san Aontas Eorpach, laghdú 100 % a dhéanamh ar astaíochtaí ó fhlít iomlán an Aontais faoi 2035. Tacaíonn CESE leis na spriocanna le haghaidh fhlít iomlán an Aontais atá beartaithe chun laghdú 55 % a dhéanamh ar astaíochtaí CO2 ó ghluaisteáin nua paisinéirí (i gcomparáid le sprioc 2021) agus tacaíonn sé go ginearálta freisin leis an sprioc chun laghdú 50 % a dhéanamh ar astaíochtaí ó fheithiclí tráchtála éadroma ó 2030 ar aghaidh. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Cuireann CESE i bhfáth gur spreagadh cumhachtach éifeachtúil iad teorainneacha ar fhlíteanna chun athrú teicneolaíoch a dhéanamh san earnáil. I gcomhréir le tuairim a d’eisigh sé roimhe seo (2), tugann CESE dá aire go gcaithfear an cur chuige i leith “sceithphíopaí” a chomhlánú le hionstraimí beartais eile, d’ainneoin na mbuntáistí ar fad lena mbaineann. Caithfear cur chuige saolré a áirithiú leis an bpacáiste “Oiriúnach do 55” agus a ráthú nach n-aistreofar astaíochtaí chuig céim níos luaithe sa slabhra luacha de bharr leictriú an iompair de bhóthar. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Athdhearbhaíonn CESE go gcaithfidh an tsoghluaisteacht indibhidiúil a bheith inrochtana i gcónaí agus í inacmhainne do chách, go háirithe i gcás comaitéirí nach mbeidh rochtain acu ar iompar poiblí ar ardchaighdeán nó ar réitigh soghluaisteachta eile (3). |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá tábhacht straitéiseach le hearnáil na ngluaisteán do gheilleagar na hEorpa. Tá 2,6 milliún oibrí fostaithe sa tionscal monaraíochta gluaisteán (cóimeáil agus soláthróirí) agus gintear 900 000 post i dtionscail soláthair na hearnála. Is sna tionscail sin le chéile atá 11,6 % d’oibreoirí in earnáil monaraíochta an Aontais fostaithe. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | I bhfianaise an dlúis shuntasaigh ar an ráta dícharbónaithe a bheidh i gceist leis an bpacáiste “Oiriúnach do 55”, sa tionscal mótarfheithiclí den chuid is mó, beidh acmhainní breise ag teastáil – trí chur leis an gCiste um Aistriú Cóir, mar shampla – chun dul i ngleic le hiarmhairtí sóisialta na mbeart chun astaíochtaí a laghdú i réigiúin atá spleách ar shlabhra soláthair i dtionscal na ngluaisteán. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Tá CESE á iarraidh arís go ndéanfaí meastóireacht ina gcuimseofar staid na himeartha maidir le cáilíochtaí agus (ath)oiliúint foirne, chomh maith le hanailís atá cothrom le dáta ar na réimsí ina mbeidh gníomhaíochtaí (breise) ag teastáil chun scileanna agus cáilíochtaí fostaithe in earnáil na ngluaisteán a fheabhsú a thuilleadh ar mhaithe leis an aistriú struchtúrtha (4). Athdhearbhaíonn CESE gur cheart na gnéithe sin a chuimsiú sna forálacha rialachais agus faireacháin atá beartaithe. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Is cúis bhuartha do CESE go mbeidh sé deacair na spriocanna maidir le laghdú astaíochtaí a bhaint amach mura bhfuil an bonneagar luchtaithe a bheidh ag teastáil chun tacú leis an aistriú ar fáil. Caithfear bonneagar luchtaithe a leathadh amach chuig áiteanna ina bhfuil cónaí ar dhaoine, ina n-oibríonn siad agus ina ndéanann siad a ngníomhaíochtaí laethúla. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Cé go bhféadfadh ról faoi leith a bheith ag breoslaí inathnuaite agus ísealcharbóin, maille le ríomhbhreoslaí, i ndícharbónú an iompair de bhóthar, go háirithe sa fhlít reatha agus i gcodanna ar deacair iad a leictrealú, ní mór caighdeáin inbhuanaitheachta stóinsithe a chur i bhfeidhm. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Comhthéacs an togra

| 2.1. | Leis an teachtaireacht maidir leis an gComhaontú Glas don Eoraip (5) seoladh straitéis fáis nua don Aontas Eorpach a dhíríonn ar an Aontas a chlaochlú ina shochaí chothrom rathúil, a mbeidh geilleagar atá nua-aimseartha, tíosach ar acmhainní agus iomaíoch aici. Athdhearbhaítear inti uaillmhian an Choimisiúin cur lena spriocanna aeráide agus an chéad mhór-roinn aeráidneodrach a dhéanamh den Eoraip faoi 2050. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Leagtar amach an cuspóir sin sa Teachtaireacht “A Clean Planet for all” – A European strategic long-term vision for a prosperous, modern, competitive and climate-neutral economy [“Pláinéad Glan do Chách” – Fís Eorpach straitéiseach fhadtéarmach ar mhaithe le geilleagar rathúil, nua-aimseartha, iomaíoch atá aeráidneodrach] (6). |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Bunaithe ar mheasúnú tionchair cuimsitheach, moladh sa Teachtaireacht ón gCoimisiún maidir le huaillmhian aeráide 2030 na hEorpa a ghéarú go n-ardófaí uaillmhian an Aontais (7) agus moladh plean cuimsitheach leis an Teachtaireacht freisin chun sprioc cheangailteach an Aontais Eorpaigh le haghaidh 2030 a mhéadú go laghdú 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí, ar bhealach freagrach. Tá sprioc 2030 i gcomhréir leis an gcuspóir i gComhaontú Pháras chun an méadú ar an teocht dhomhanda a choimeád go mór faoi bhun 2 oC agus leanúint de na hiarrachtaí é a choimeád faoi bhun 1,5 C. Thacaigh an Chomhairle Eorpach le sprioc cheangailteach nua an Aontais le haghaidh 2030 ag a cruinniú i mí na Nollag 2020 (8). Chun an leibhéal uaillmhéine méadaithe sin a sheachadadh le haghaidh 2030, rinne an Coimisiún athbhreithniú ar an reachtaíocht maidir leis an aeráid agus le fuinneamh atá i bhfeidhm faoi láthair, lena bhfuil coinne nach mbeidh de thoradh uirthi ach laghdú 40 % ar astaíochtaí gás ceaptha teasa faoi 2030 agus laghdú 60 % faoi 2050. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Is é an pacáiste reachtaíochta “Oiriúnach do 55”, mar a fógraíodh i bPlean an Choimisiúin um Sprioc Aeráide (9), an bloc tógála is cuimsithí sna hiarrachtaí chun an sprioc aeráide uaillmhianach nua 2030 a chur chun feidhme, agus ní mór do gach earnáil agus beartas eacnamaíoch, lena n-áirítear iompar de bhóthar, rannchuidiú leis. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Is mór an tábhacht a bhaineann le tionscal na ngluaisteán do gheilleagar an Aontais. Tagann níos mó ná 7 % de OTI an Aontais as agus fostaítear, go díreach nó go hindíreach, 12,6 milliún Eorpach ann. Infheistítear EUR 60,9 billiún in T&F i dtionscal na ngluaisteán an Aontais in aghaidh na bliana. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Leis an Straitéis um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste ón gCoimisiún (10), tugtar aghaidh ar na dúshláin níos leithne a bhaineann leis an aistriú i dtreo iompar gan astaíochtaí, agus leagtar amach leis an Straitéis treochlár chun cúrsaí iompair na hEorpa a chur ar an gconair cheart i dtreo todhchaí inbhuanaithe chliste agus sin go daingean. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Leis an bPlean Gníomhaíochta a ghabhann leis an Straitéis, áirítear beartais atá dírithe, i measc nithe eile, ar bhorradh a chur faoi ghlacadh feithiclí saor ó astaíochtaí agus faoi bhonneagar gaolmhar. Leis an aistriú i dtreo feithiclí saor ó astaíochtaí, coiscfear an truailliú agus cuirfear feabhas ar shláinte shaoránaigh an Aontais; tacaíonn an t-aistriú sin leis an Uaillmhian maidir le Truailliú Nialasach freisin, a bhaineann leis an gComhaontú Glas don Eoraip, mar a chuirtear in iúl sa Phlean Gníomhaíochta maidir le Truailliú Nialasach. (11). |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Na caighdeáin maidir le hastaíochtaí CO2 le haghaidh gluaisteáin paisinéirí agus feithiclí tráchtála éadroma, is nithe fíorthábhachtacha iad chun astaíochtaí CO2 san earnáil a laghdú, mar a léirítear sa Teachtaireacht maidir le huaillmhian aeráide 2030 na hEorpa a ghéarú. Is iad cuspóirí ginearálta an togra seo go rannchuideofar leis an aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050 agus chuige sin, i gcomhréir leis an Dlí Aeráide Eorpach, go rannchuideofar le hiarrachtaí chun laghduithe 55 % ar a laghad ar ghlanastaíochtaí gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2030 i gcomparáid le 1990. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Maidir le caighdeáin astaíochtaí CO2, lena soláthrófar feithiclí nua saor ó astaíochtaí don mhargadh, is beart comhlántach iad freisin a ghabhann leis an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite (AE) 2018/2001 (12) (Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite) , lena ndéanfar táirgeadh an leictreachais a úsáidtear i bhfeithiclí leictreacha a dhícharbónú agus lena spreagfar glacadh na mbreoslaí inathnuaite agus ísealcharbóin le haghaidh na bhfeithiclí le hinnill dócháin atá in úsáid faoi láthair. Tá sineirgí tábhachtacha freisin idir caighdeáin astaíochtaí CO2 agus córas trádála astaíochtaí láidrithe (Córas Trádála Astaíochtaí) (13) agus an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite. |
| --- | --- |

2.9.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Tá CESE á athdhearbhú go dtacaíonn sé le cuspóir an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip maidir leis an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach a dhéanamh den Eoraip faoi 2050 agus go dtacaíonn sé le spriocanna athbhreithnithe 2030 maidir le laghdú astaíochtaí, faoi mar a leagtar amach i dtuairim an Choiste maidir leis an Dlí Aeráide Eorpach (14). |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Má táthar chun laghdú 55 % ar a laghad a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa an Aontais faoi 2030, beidh móriarrachtaí breise ag teastáil in earnálacha uile an gheilleagair. Is fíor sin go háirithe i gcás earnáil an iompair. Tá an earnáil sin ar cheann de na tosaíochtaí a leagtar síos sa Chomhaontú Glas don Eoraip, arb é is cuspóir ginearálta dó sin laghdú 90 % a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa in earnáil an iompair faoi 2050. Is iad astaíochtaí gás ceaptha teasa ón iompar de bhóthar faoi deara 22 % d’astaíochtaí gás ceaptha teasa uile an Aontais agus 27 % dá astaíochtaí CO2 (15). De réir na sonraí oifigiúla, bhí astaíochtaí ón iompar de bhóthar 26,8 % níos airde in 2018 ná mar a bhí in 1990 (16). Ó shin, tháinig méadú go 122,3 gram de dhé-ocsaíd charbóin an ciliméadar (g CO2/km) ar na hastaíochtaí ó ghluaisteáin nua paisinéirí in 2019, don tríú bliain as déis a chéile (17). |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Cuireann CESE i bhfios go láidir a thábhachtaí atá Straitéis an Aontais um an tSoghluaisteacht Inbhuanaithe agus Chliste, straitéis faoinar socraíodh sraith garspriocanna maidir leis an gcuspóir uaillmhianach sin a bhaint amach chun earnáil an iompair a chur in oiriúint d’Eoraip aeráidneodrach faoi 2050. Tógtar sa Straitéis ar dhoiciméid bheartais a foilsíodh roimhe seo agus is “cur chuige comhtháite córais” atá á chur chun cinn inti, mar ba cheart, atá ag brath ar phunann d’ionstraimí comhlántacha chun earnáil an iompair a chlaochlú. Tá mór-ról ag na caighdeáin astaíochtaí ach, má táthar chun na spriocanna arna leagan síos a bhaint amach, teastóidh iarrachtaí breise chun bonneagar a leathadh amach, dlús a chur leis an táirgeadh dícharbónaithe leictreachais agus sásraí praghsála carbóin a chur ar bun maidir le hearnáil an iompair (18). |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Bunchloch de straitéis an Aontais chun astaíochtaí a laghdú san earnáil atá sa Rialachán maidir le caighdeáin astaíochtaí CO2 do ghluaisteáin agus d’fheithiclí tráchtála éadroma. Tugann CESE le fios go ndearnadh grinn-athbhreithniú in 2018 ar an Rialachán maidir le hastaíochtaí CO2 ó ghluaisteáin paisinéirí agus feithiclí tráchtála éadroma (19). Admhaíonn CESE nach leor an t-athbhreithniú sin a rinneadh le deireanas, áfach, chun na spriocanna maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú arna leagan síos sa Dlí Aeráide Eorpach a bhaint amach. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Tá tábhacht straitéiseach le hearnáil na ngluaisteán do gheilleagar na hEorpa Tá 2,6 milliún oibrí fostaithe sa tionscal monaraíochta gluaisteán (cóimeáil agus soláthróirí) agus gintear 900 000 post i dtionscail soláthair na hearnála. Is sna tionscail sin le chéile atá 11,6 % d’oibreoirí in earnáil monaraíochta an Aontais fostaithe. Ar an iomlán, fostaítear 12,6 milliún duine san Eoraip i ngníomhaíochtaí a bhfuil baint acu leis an earnáil mótarfheithiclí. Fágann sé sin gurb í an earnáil sin faoi deara 6,6 % d’fhostaíocht uile an Aontais. Gintear barrachas trádála EUR 76 billiún san Aontas in aghaidh na bliana ó thionscal na ngluaisteán agus is é faoi deara 33 % den chaiteachas iomlán ar T&F san Aontas. Agus thar aon ní eile, is mórfhoinse ioncaim cánach do na Ballstáit é ceannach mótarfheithiclí agus a n-úsáid. Bailíonn an Ghearmáin, mar shampla, beagnach EUR 100 billiún i gcánacha in aghaidh na bliana (20). |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Chun spriocanna 2030 maidir le laghdú astaíochtaí i dtaca leis an iompar de bhóthar a bhaint amach, beidh iarrachtaí ollmhóra ag teastáil chun tionscal na ngluaisteán a chlaochlú agus flít nua a chur in ionad an fhlít reatha feithiclí. Tá líon na bhfeithiclí leictreacha san Eoraip ag dul i méid go tapa i roinnt mhaith Ballstát ach tá teorainn leis fós. Gluaisteáin leictreacha ab ea 3,5 % de líon iomlán na gclárúchán nua gluaisteán in 2019, feithiclí ceallra-leictreacha (BEVanna) agus feithiclí leictreacha hibride inluchtaithe (PHEVanna) san áireamh agus ní gluaisteáin leictreacha iad ach 1,2 % den fhlít gluaisteán atá ann cheana san Aontas (21). Léiríonn na figiúirí is déanaí go bhfuil méadú tapa tagtha ar sciar mhargaidh BEVanna agus PHEVanna, eadhon méadú 9,8 %, agus 9,1 %, faoi seach sa tríú ráithe de 2021 (22). |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Ní mór cuimhneamh air go mbeidh gá le tionscal na ngluaisteán san Eoraip a dhícharbónú fad atáthar ag dul i ngleic le tionscnóirí athraithe struchtúraigh eile a bhfuil tionchar suntasach acu ar an lucht saothair cheana féin. Tá gnóthachain táirgiúlachta i gceist le huathoibriú agus róbatú línte cóimeála, nithe a mbeidh tionchar acu ar uaireanta oibre san earnáil (23). Tá caillteanais táirgeachta ann mar thoradh ar an nganntanas leanúnach leathsheoltóirí agus tá na leibhéil is ísle díolachán agus táirgeachta dá bhfacthas riamh ann de dheasca na paindéime agus na n-iarmhairtí a ghabhann léi. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Athdhearbhaíonn CESE go gcaithfidh an tsoghluaisteacht indibhidiúil a bheith inrochtana i gcónaí agus í inacmhainne do chách, go háirithe i gcás comaitéirí nach mbeidh rochtain acu ar iompar poiblí ar ardchaighdeán nó ar réitigh soghluaisteachta eile (24). Tá an t-ardphraghas ceannaigh tosaigh ina bhac suntasach ar an bhfás sa mhargadh feithiclí ceallra-leictreacha. Cuireann sé leis na costais dímheasa ar úinéirí tosaigh, rud a chinneann an meascán stoc. Mar sin féin, léirítear i dtuarascálacha éagsúla gurb iad BEVanna an rogha is inacmhainne do thomhaltóirí i roinnt mhaith tíortha nuair a chuirtear an costas iomlán úinéireachta san áireamh (25). Beidh sé riachtanach bearta agus dreasachtaí tacaíochta comhréireacha a choimeád sna blianta atá le teacht chun tairbhí a thabhairt d’úsáideoirí dara agus tríú láimhe, arb iadsan is mó a bhainfidh tairbhe as an leictriú. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | I mí na Bealtaine 2020, bheartaigh an Coimisiún Eorpach “Ciste um Aistriú Cóir” a bhunú, ar fiú EUR 40 billiún é, chun tacaíocht a thabhairt do réigiúin a bhíonn ag brath ar thionscail atá dian ar ghual agus ar CO2 agus iad ag iarraidh dícharbónú. I gcomhthéacs na caibidlíochta maidir le buiséad an Aontais agus téarnamh an Aontais, d’aontaigh na Ballstáit EUR 17,5 billiún a thiomnú don Chiste um Aistriú Cóir. I bhfianaise an dlúis shuntasaigh ar an ráta dícharbónaithe a bheidh i gceist leis an bpacáiste “Oiriúnach do 55”, i dtionscal na ngluaisteán den chuid is mó, beidh acmhainní breise ag teastáil chun dul i ngleic le hiarmhairtí sóisialta na mbeart chun astaíochtaí a laghdú i réigiúin atá spleách ar shlabhra soláthair sa tionscal mótarfheithiclí. |
| --- | --- |

3.9.

4.   Barúlacha sonracha

| 4.1. | Cuireann CESE i bhfáth gur spreagadh cumhachtach éifeachtúil iad teorainneacha ar fhlíteanna chun athrú teicneolaíoch a dhéanamh san earnáil. Is i ngeall ar an spreagadh rialála sin, don chuid is mó, a thosaigh earnáil na ngluaisteán san Eoraip ag aistriú i dtreo feithiclí atá saor ó astaíochtaí. A bhuí le teorainneacha níos uaillmhianaí ar fhlíteanna, áiritheofar go bhféadfaidh an Eoraip a bheith ar an gcéad mhór-roinn aeráidneodrach faoi 2050. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Tá CESE den tuairim gur cheart go bhféadfaí, a bhuí le clárúcháin nua gluaisteán agus veaineanna san Aontas Eorpach, laghdú 100 % a dhéanamh ar astaíochtaí ó fhlít iomlán an Aontais faoi 2035. Tugann CESE le fios nach mbeidh sé indéanta an sprioc sin maidir le laghdú astaíochtaí a bhaint amach gan idirnascadh bearrfheabhsaithe idir na coinníollacha creata uile agus murar féidir tabhairt ar na custaiméirí (ar fud an Aontais Eorpaigh) athrú go feithiclí saor ó astaíochtaí. Beidh sé tábhachtach, dá réir sin, an bonneagar luchtaithe riachtanach a leathadh amach sna háiteanna ina bhfuil cónaí ar dhaoine, ina n-oibríonn siad agus ina ndéanann siad a ngníomhaíochtaí laethúla, agus a áirithiú freisin go mbeidh an bonneagar luchtaithe sin áisiúil dóibh. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Tacaíonn CESE leis na spriocanna atá á moladh i ndáil le laghdú 55 % ar astaíochtaí CO2 i gcás gluaisteáin paisinéirí nua (i gcomparáid le sprioc 2021) maidir le flít iomlán an Aontais ó 2030 ar aghaidh. Tugann CESE le fios, i bhfianaise na dtimthriallta sonracha táirgeachta agus forbartha i dtionscal na ngluaisteán, gur mithid na cinntí riachtanacha a ghlacadh sa tionscal chun an sprioc sin a bhaint amach. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Cé go dtacaíonn CESE go ginearálta freisin leis an sprioc chun laghdú 50 % a dhéanamh ar astaíochtaí ó fheithiclí tráchtála éadroma, tarraingíonn sé aird ar thimthriall sonrach táirgeachta agus forbartha na bhfeithiclí sin agus ar an ngnáthúsáid a bhaintear astu. Is cúis bhuartha do CESE go mbeidh sé deacair na spriocanna maidir le laghdú astaíochtaí a bhaint amach mura bhfuil an bonneagar luchtaithe a bheidh ag teastáil chun tacú leis an aistriú ar fáil agus go bhféadfadh critéir bhreise a bheith ag teastáil chuige sin. |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Tá CESE á iarraidh arís go ndéanfaí athbhreithniú meántéarma ar an rialachán reatha (a bhí sceidealaithe do 2024) ina gcuimseofar staid na himeartha maidir le cáilíochtaí agus (ath)oiliúint foirne, chomh maith le hanailís atá cothrom le dáta ar na réimsí ina mbeidh gníomhaíochtaí (breise) ag teastáil chun scileanna agus cáilíochtaí fostaithe in earnáil na ngluaisteán a fheabhsú a thuilleadh ar mhaithe leis an aistriú struchtúrtha (26). Athdhearbhaíonn CESE gur cheart na gnéithe sin a áireamh sna forálacha rialachais agus faireacháin atá beartaithe, nithe nach mór a bheith bunaithe ar thástálacha astaíochtaí fíorthiomána. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Caithfidh gur ar neodracht na teicneolaíochta a bhunófar an t-athbhreithniú ar an rialachán maidir le caighdeáin CO2, ach á chur san áireamh nach ardfheidhmíocht éifeachtúlachta fuinnimh a bheidh á tairiscint faoi na roghanna uile. Cé gur léir gurb é an leictriú an phríomhrogha maidir le dícharbónú an iompair de bhóthar, b’fhéidir nárbh é an rogha b’ábhartha é i gcás iompar lasta nó iompar fadaistir. Faoi mar a cuireadh i bhfáth sa Teachtaireacht ón gCoimisiún Eorpach A Clean Planet for all [Pláinéad Glan do Chách] in 2018, caithfear lear suntasach teicneolaíochtaí a mheas agus caithfidh gur ar neodracht na teicneolaíochta a bhunófar cur chuige an Aontais. Beidh ról ag ceallraí, hidrigin, bithbhreoslaí ardfhorbartha, bithmheatán agus leachtaí leictreonacha i ndícharbónú an chórais iompair. Tacaíonn CESE leis an bprionsabal “neodracht na teicneolaíochta” agus cuireann sé i bhfáth a riachtanaí atá sé na gléasraí cumhachta uile a chomhlíonann caighdeáin CO2 agus caighdeáin astaíochtaí i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip a choinneáil i meascán na modhanna iompair. |
| --- | --- |

4.6.

| 4.7. | I gcomhréir le tuairim a d’eisigh sé roimhe seo (27), tugann CESE dá aire go gcaithfear an cur chuige i leith “sceithphíopaí” a roghnaíodh sa dréachtrialachán a chomhlánú le hionstraimí beartais eile, d’ainneoin na mbuntáistí ar fad lena mbaineann. Caithfear cur chuige saolré a áirithiú leis an bpacáiste “Oiriúnach do 55” agus a ráthú nach n-aistreofar astaíochtaí chuig céim níos luaithe sa slabhra luacha de bharr leictriú an iompair de bhóthar. Le Córas Trádála Astaíochtaí AE agus leis an Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite, ní mór a áirithiú go ndéanfar leictriú an iompair de bhóthar agus dícharbónú an táirgthe leictreachais ar an trádán céanna. |
| --- | --- |

4.7.

| 4.8. | Léiríonn an glacadh reatha sa mhargadh go bhféadfadh teicneolaíocht hibrideach phlugluchtaithe feidhmiú mar thúsphointe agus mar idirtheicneolaíocht a chuideodh le spriocanna aeráide na hearnála iompair a bhaint amach. Ní mór a áirithiú, áfach, gur sa mhodh leictreach amháin, den chuid is mó, a úsáidtear feithiclí hibrideacha agus go luchtaítear go minic iad. Chun cur i gcoinne an phlé ar lipéadú míthreorach PHEVanna, plé atá ag dul i méid, ba cheart bearta a ghlacadh go tapa chun borradh a chur faoin líon “turais leictreacha” a dhéantar, lena n-áirítear na nithe seo a leanas:






  — | Ba cheart raon leictreach PHEVanna a dhearadh chun gnáthiompar úsáideoirí a chumhdach. Ba cheart raon thart ar 80 go 100 km i ndálaí iarbhír úsáide agus acmhainn luchtaithe 11 kW a bheith mar sprioc do na cineálacha gluaisteán uile. |
| --- | --- | --- |

4.8.

—

Ba cheart raon leictreach PHEVanna a dhearadh chun gnáthiompar úsáideoirí a chumhdach. Ba cheart raon thart ar 80 go 100 km i ndálaí iarbhír úsáide agus acmhainn luchtaithe 11 kW a bheith mar sprioc do na cineálacha gluaisteán uile.

| — | Seirbhísí digiteacha agus straitéisí faisnéise agus oibrithe cliste a chomhtháthú san fheithicil chun tacú le tiománaithe agus gluaisteáin leictreacha á n-úsáid acu. |
| --- | --- |

—

Seirbhísí digiteacha agus straitéisí faisnéise agus oibrithe cliste a chomhtháthú san fheithicil chun tacú le tiománaithe agus gluaisteáin leictreacha á n-úsáid acu.

| — | Sonraí faoi threalamh ar bord chun ídiú breosla a thomhas (OBFCM) a bheith ar fáil trí chomhéadan OBD (diagnóisic ar bord) II (arna sainiú go haonfhoirmeach) a bheidh i gcomhréir le cosaint sonraí arna déanamh ag na seirbhísí teicniúla. |
| --- | --- |

—

Sonraí faoi threalamh ar bord chun ídiú breosla a thomhas (OBFCM) a bheith ar fáil trí chomhéadan OBD (diagnóisic ar bord) II (arna sainiú go haonfhoirmeach) a bheidh i gcomhréir le cosaint sonraí arna déanamh ag na seirbhísí teicniúla.

| — | Dreasuithe náisiúnta a chur chun feidhme chun ceallraí a úsáid (scéimeanna praghsála carbóin atá cóir ar bhonn sóisialta agus deireadh a chur de réir a chéile le fóirdheontais indíreacha i leith breoslaí iontaise amhail cártaí breosla saor ó cháin d’fhostaithe agus gluaisteán cuideachta in úsáid acu). |
| --- | --- |

—

Dreasuithe náisiúnta a chur chun feidhme chun ceallraí a úsáid (scéimeanna praghsála carbóin atá cóir ar bhonn sóisialta agus deireadh a chur de réir a chéile le fóirdheontais indíreacha i leith breoslaí iontaise amhail cártaí breosla saor ó cháin d’fhostaithe agus gluaisteán cuideachta in úsáid acu).

| 4.9. | D’fhéadfadh ról faoi leith a bheith ag breoslaí inathnuaite agus ísealcharbóin, maille le ríomhbhreoslaí, i ndícharbónú an iompair de bhóthar, go háirithe sa fhlít reatha agus i gcodanna ar deacair iad a leictrealú agus ní mór cuimhneamh air go mbeidh gá leis na breoslaí sin mar thosaíocht chun codanna den chóras iompair ar deacair leictriú a dhéanamh orthu a dhícharbónú, amhail an eitlíocht agus an muiriompar. Ina theannta sin, ní mór a áirithiú le reachtaíocht an Aontais go gcuirfear caighdeáin láidre i bhfeidhm i leith na hinbhuanaitheachta. Ar an gcéad dul síos, ní mór a áirithiú le measúnú saolré go mbeidh an lorg carbóin i gcomhréir leis an gcuspóir aeráidneodracht a bhaint amach faoi 2050. Ar an dara dul síos, caithfidh úsáid na mbreoslaí malartacha sin, fiú más úsáid theoranta í, a bheith i gcomhréir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe agus, dá réir sin, deireadh a chur le húsáid bithbhreoslaí ó bhia, agus le bithbhreoslaí pailmbhunaithe agus soighbhunaithe. |
| --- | --- |

4.9.

| 4.10. | Tá CESE ar son an mhaolaithe a bhaint i gcás monaróirí ísealtáirgeachta a chláraíonn níos lú ná 10 000 gluaisteán, nó níos lú ná 22 000 veain, sa bhliain ó 2030 ar aghaidh. Níl sé inghlactha go mbeadh margadh nideoige ginearálta ann d’fheithiclí nach mbeadh faoi réir spriocanna astaíochtaí. Ní fhoráiltear sa togra, áfach, do ghluaisteáin sainchuspóireacha ar deacair iad a leictriú. |
| --- | --- |

4.10.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 158.

1

(2)  IO C 227, 28.6.2018, lch. 52.

2

(3)  Tuairim ó CESE – Straitéis an Aontais um an tsoghluaisteacht agus slabhraí luacha tionsclaíocha an Aontais: cur chuige éiceachórais in earnáil na ngluaisteán (tuairim féintionscnaimh), pointe 1.3, (IO C 105, 4.3.2022, lch. 26).

3

Straitéis an Aontais um an tsoghluaisteacht agus slabhraí luacha tionsclaíocha an Aontais: cur chuige éiceachórais in earnáil na ngluaisteán

(4)  IO C 227, 28.6.2018, lch. 52, pointe 1.6 agus pointe 4.13.

4

(5)  COM(2019) 640 final.

5

(6)  COM(2018) 773 final.

6

(7)  COM(2020) 562 final.

7

(8)  Conclúidí ón gComhairle Eorpach, 10-11 Nollaig 2020, EUCO 22/20 CO EUR 17 CONCL 8.

8

(9)  COM/2020/562 final.

9

(10)  COM(2020) 789 final.

10

(11)  COM(2021) 400 final, féach freisin sa chomhthéacs sin Treoir 2008/50/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2008 maidir le cáilíocht an aeir chomhthimpeallaigh agus aer níos glaine don Eoraip (IO L 152, 11.6.2008, lch. 1) agus Treoir (AE) 2016/2284 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 14 Nollaig 2016 maidir le hastaíochtaí náisiúnta truailleán áirithe san aer a laghdú lena leasaítear Treoir 2003/35/CE agus lena n-aisghairtear Treoir 2001/81/CE (IO L 344, 17.12.2016, lch. 1).

11

(12)  IO L 328, 21.12.2018, lch. 82.

12

(13)  IO L 275, 25.10.2003, lch. 32.

13

(14)  IO C 364, 28.10.2020, lch. 143.

14

(15)  https://unfccc.int/documents/275968

15

(16)  Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le húsáid fuinnimh ó fhoinsí in-athnuaite a chur chun cinn (IO L 328, 21.12.2018, lch. 82). https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/transport-emissions-of-greenhouse-gases-7/assessment

16

(17)  https://www.eea.europa.eu/highlights/average-car-emissions-kept-increasing

17

(18)  IO C 286, 16.7.2021, lch. 158.

18

(19)  IO C 227, 28.6.2018, lch. 52.

19

(20)  Figiúirí ACEA do 2021 https://www.acea.auto/files/ACEA_Pocket_Guide_2021-2022.pdf.

20

(21)  An tAontas Eorpach agus an Ríocht Aontaithe, an Iorua, an Íoslainn: https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/indicators/proportion-of-vehicle-fleet-meeting-5/assessment; 0,4 % ar BEVanna iad agus 0,8 % ar hibridí iad; Figiúirí ACEA do 2021.

21

(22)  https://www.acea.auto/fuel-pc/fuel-types-of-new-cars-battery-electric-9-8-hybrid-20-7-and-petrol-39-5-market-share-in-q3-2021/

22

(23)  Féach institiúid Fraunhofer, ELAB 2.0 study.

23

(24)  Tuairim ó CESE – Straitéis an Aontais um an tsoghluaisteacht agus slabhraí luacha tionsclaíocha an Aontais: cur chuige éiceachórais in earnáil na ngluaisteán (tuairim féintionscnaimh), pointe 1.3 (IO C 105, 4.3.2022, lch. 26).

24

Straitéis an Aontais um an tsoghluaisteacht agus slabhraí luacha tionsclaíocha an Aontais: cur chuige éiceachórais in earnáil na ngluaisteán

(25)  https://www.beuc.eu/publications/beuc-x-2021-039_electric_cars_calculating_the_total_cost_of_ownership_for_consumers.pdf

25

(26)  IO C 227, 28.6.2018, lch. 52, pointe 1.6 agus pointe 4.13.

26

(27)  IO C 227, 28.6.2018, lch. 52.

27

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/87 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/87

---

Tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Cinneadh ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena mbunaítear an Clár Beartais 2030 “Conair i dtreo na Deacáide Digití”

[COM(2021) 574 final – 2021/0293 (COD)]

(2022/C 194/12)

Rapóirtéir:
  Violeta JELIĆ

Comhrapóirtéir:
  Philip VON BROCKDORFF

| Comhairliúchán | Parlaimint na hEorpa, 18/10/2021
  An Chomhairle, 26/10/2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 173(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas |
| Dáta a glactha sa rannóg | 13/12/2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19/1/2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 239/1/6 |

Comhairliúchán

Parlaimint na hEorpa, 18/10/2021

An Chomhairle, 26/10/2021

Bunús dlí

Airteagal 173(3) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

An Margadh Aonair, Táirgeacht agus Tomhaltas

Dáta a glactha sa rannóg

13/12/2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19/1/2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

239/1/6

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Nochtadh le paindéim COVID-19 tábhacht chriticiúil na teicneolaíochta don athléimneacht eacnamaíoch agus sláinte. Is léiriú é sin ar a thábhachtaí atá claochlú digiteach an Aontais agus a cheannasacht dhigiteach chun go mairfidh an tAontas. Dá bhrí sin, tá Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa (CESE) ag tathant ar an Aontas a cheannasacht dhigiteach a fhorbairt, ceannasacht a mheastar a bheidh ina cholún ríthábhachtach de chonair na hEorpa i dtreo forbairt eacnamaíoch, shóisialta agus comhshaoil. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Cuireann CESE i bhfios nach mór an cheannasacht dhigiteach a bhunú ar iomaíochas domhanda, agus é ag brath ar chomhar láidir idir na Ballstáit, rud atá ina réamhriachtanas chun go mbeidh an tAontas ina bhunaitheoir caighdeán domhanda, lena n-áirítear maidir le hiontaofacht teicneolaíochtaí. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Cuireann CESE i bhfáth nach mór an claochlú digiteach sin a dhéanamh ar bhealach inbhuanaithe, duinelárnach agus cuimsitheach. Chuige sin, measann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach rannpháirtíocht ionadaithe na sochaí sibhialta a ráthú, lena n-áirítear na comhpháirtithe sóisialta, eagraíochtaí tomhaltóirí agus geallsealbhóirí eile lena mbaineann, maidir leis an gclár beartais agus treochláir náisiúnta ghaolmhara a mhúnlú, a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh orthu. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Chun claochlú digiteach rathúil a bhaint amach, beidh barr feabhais teicneolaíochta agus tallainne ag teastáil. Ina theannta sin, éileofar bonn daingean agus uileghabhálach scileanna agus inniúlachtaí digiteacha i measc na saoránach go léir. Tugann CESE le fios nach mór aird ar leith a thabhairt ar na daoine is leochailí ó thaobh a bheith thíos leis an mbearna dhigiteach, amhail daoine scothaosta, daoine de bheagán oiliúna agus daoine faoi mhíchumas. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá barr feabhais teicneolaíochta ag brath ar bhonn láidir tionsclaíoch, ar dhian-nuálaíocht agus ar infheistíocht. Tarraingíonn CESE aird ar a thábhachtaí atá an infheistíocht i mbonneagar digiteach agus forbairt an mhargaidh aonair le haghaidh sonraí mar chumasóirí bunriachtanacha na forbartha digití i réigiúin uile an Aontais, agus i measc saoránaigh agus gnólachtaí araon. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Teastaíonn dálaí fabhracha ó chuideachtaí Eorpacha chun nuálaíocht agus infheistíocht a dhéanamh, agus chun feidhmiú agus iad in iomaíocht le cuideachtaí eachtracha. Agus gnólachtaí nuálacha á gcur chun cinn, ní mór a áirithiú go dtabharfar spreagadh do na gnólachtaí uile, lena n-áirítear micrifhiontair agus fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) agus fiontair an gheilleagair shóisialta, chun go mbeidh siad in ann a bheith rannpháirteach sa dul chun cinn agus tairbhe a bhaint as. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Chun bheith ar thús na cadhnaíochta digití, tá gá le comhar idir an earnáil phríobháideach agus an earnáil phoiblí. Cuireann CESE i bhfáth go bhfuil ról fíor-riachtanach ag an earnáil phoiblí san fhorbairt dhigiteach, trí dhigiteáil na seirbhisí poiblí agus an riaracháin phoiblí. Is bealach é an méid sin, ní hamháin chun éifeachtúlacht na seirbhísí sin a fheabhsú, ach chun rochtain chuimsitheach orthu a éascú chomh maith. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Measann CESE gur uirlis luachmhar iad tionscadail ilnáisiúnta chun barr feabhais agus seasamh domhanda an Aontais a neartú i réimsí áirithe. Chuideodh an tionscnamh sin chun dea-chleachtais a scaipeadh trasna teorainneacha, agus chun réitigh a fháil ar dhúshláin a éilíonn níos mó acmhainní ná mar a bheadh ar chumas Ballstát aonair amháin a sholáthar. Is geal le CESE freisin an smaoineamh gur uirlis a bheadh sa Chuibhreannas don Bhonneagar Digiteach Eorpach (EDIC) chun cistiú ón Aontas agus cistiú náisiúnta a chur le maoiniú príobháideach chun críocha an chláir. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Cuireann CESE i dtreis gur cheart an oiread Ballstát agus is féidir a bheith rannpháirteach i dtionscadail ilnáisiúnta chun tacaíocht a thabhairt do Mhargadh Aonair Digiteach idirnasctha, idir-inoibrithe agus slán, agus aghaidh a thabhairt ar aon bhearnaí sna cumais chriticiúla ar fud an Aontais. Chuige sin tá CESE ag iarraidh ar an gCoimisiún dlús a chur le tionscadail agus iad a stiúradh ar bhealach lena n-áiritheofar an tairbhe is fearr is féidir don Aontas ar fad. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Barúlacha ginearálta

| 2.1. | Nochtadh le paindéim COVID-19 tábhacht chriticiúil na teicneolaíochta don athléimneacht eacnamaíoch agus sláinte. Is léiriú é sin ar a thábhachtaí atá claochlú digiteach an Aontais agus a cheannasacht dhigiteach chun go mairfidh an tAontas. Dreasú breise atá sa teannas idir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an tSín don Aontas chun a chumais dhigiteacha féin a fhorbairt; bíonn baol ann le teannas den sórt sin go gcruthófaí údar conspóide sa chomhrac chun ceannas teicneolaíoch agus tionsclaíoch a bhaint amach. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Sa chomhthéacs sin, ní mór don Aontas gníomhú go práinneach agus a cheannasacht dhigiteach a fhorbairt, ceannasacht a mheastar a bheidh ina cholún ríthábhachtach de chonair na hEorpa i dtreo na digiteála agus fás eacnamaíoch sna blianta amach romhainn agus a dhéanfaidh difear freisin dá shlándáil agus dá sheasamh domhanda. Tá CESE den tuairim go gcabhródh ceannasacht dhigiteach chun láidreachtaí a d’fhéadfadh a bheith ag an Aontas a threisiú agus aghaidh a thabhairt ar laigí straitéiseacha i réimse na teicneolaíochta. D’fhéadfadh an méid sin a bheith ina dheis chinniúnach freisin i gcomhthéacs an mhargaidh aonair, agus d'fhéadfadh sé úsáid margaí oscailte agus slabhraí soláthair a leathnú chun nach mbeifí ag brath an iomarca ar chórais dhílsithe. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Dúshlán suntasach atá i gceist leis sin, ós rud é nach mór don Aontas tosú ar cheannaireacht a ghlacadh i dtaca le cúrsaí teicneolaíochta tráth nach féidir le Ballstáit an Aontais teacht ar chomhsheasamh maidir le saincheisteanna teicneolaíochta, nó teacht ar chomhthuiscint fiú ar thábhacht straitéiseach na dteicneolaíochtaí digiteacha, amhail rolladh amach an leathanbhanda nó feidhmiú na hintleachta saorga (IS). |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Baineann an claochlú digiteach le luachanna an Aontais freisin agus is bealach é chun leas a bhaint as teicneolaíochtaí nua-aimseartha chun an fhorbairt inbhuanaithe a fheabhsú ar bhonn eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil, lena n-áirítear poist ardcháilíochta a chruthú agus aistriú a dhéanamh chuig geilleagar ciorclach agus neodrach ó thaobh carbóin de. Is díol sásaimh do CESE an bhéim a chuirtear ar chur chuige duinelárnach agus cuimsitheach i leith an chlaochlaithe dhigitigh, agus aird chuí á tabhairt ar leasanna tomhaltóirí, oibrithe, fiontraithe agus na sochaí i gcoitinne, lena n-áirítear cosaint príobháideachais agus cosaint sonraí, slándáil na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide, agus éifeachtúlacht fuinnimh agus ábhair na gcóras digiteach. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | Is geal le CESE an togra ón gCoimisiún le haghaidh cinneadh maidir le clár beartais 2030 dar teideal “Conair i dtreo na Deacáide Digití” a bhunú mar chuid d’Aitheasc ar Staid an Aontais 2021 agus mar obair leantach ar an teachtaireacht maidir le “Compás Digiteach 2030” agus an straitéis dhigiteach roimhe sin. D'eisigh CESE a thuairim ar an teachtaireacht cheana (1). |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | Cuireann CESE i bhfáth gur gá don cheannasacht dhigiteach a bheith bunaithe ar iomaíochas atá ag brath ar chomhar láidir idir na Ballstáit, agus nach mór geallsealbhóirí na sochaí sibhialta, lena n-áirítear gnólachtaí, oibrithe, tomhaltóirí, an saol acadúil agus geallsealbhóirí ábhartha eile, a bheith rannpháirteach go dlúth. Ní mór don Aontas rath a bhaint amach san iomaíochas domhanda agus an chaomhnaitheacht agus an leithlisiú a sheachaint, chun go mbeidh sé ina cheannródaí domhanda, lena n-áirítear maidir le hiontaofacht agus duinelárnacht na dteicneolaíochtaí. Chuige sin, beidh barr feabhais teicneolaíochta agus tallainne ag teastáil. Ina theannta sin, éileofar bonn daingean agus uileghabhálach scileanna agus inniúlachtaí digiteacha i measc na saoránach go léir. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Is cumasóirí ríthábhachtacha agus riachtanacha iad an infheistíocht i mbonneagar digiteach agus forbairt an mhargaidh aonair le haghaidh sonraí chun dea-fhorbairt dhigiteach a chur chun cinn i réigiúin uile an Aontais. Beidh tábhacht le cothrom iomaíochta atá bunaithe ar rialacha le haghaidh gníomhaíochtaí digiteacha ar an leibhéal idirnáisiúnta freisin. Ag an am céanna, tá sé ag éirí níos tábhachtaí aird chuí a thabhairt ar an gcibearshlándáil feadh slabhraí luacha iomlána. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Tá barr feabhais teicneolaíochta ag brath ar bhonn láidir tionsclaíoch, ar dhian-nuálaíocht agus ar infheistíocht. Dá réir sin, tá timpeallacht fhoriomlán ghnó ag teastáil ó chuideachtaí Eorpacha ina gcuirfear dálaí fabhracha ar fáil dóibh i gcomparáid lena n-iomaitheoirí eachtracha. Ní mór a áirithiú, agus gnólachtaí nuálacha á gcur chun cinn, go dtabharfar spreagadh agus tacaíocht do na gnólachtaí uile, lena n-áirítear FBManna, agus fiontair an gheilleagair shóisialta, chun go mbeidh siad in ann a bheith rannpháirteach sa dul chun cinn agus tairbhe a bhaint as. |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Chun bheith ar thús na cadhnaíochta digití, tá gá le comhar idir an earnáil phríobháideach agus an earnáil phoiblí. Cuireann CESE i bhfáth go bhfuil ról fíor-riachtanach ag an earnáil phoiblí san fhorbairt dhigiteach, trí dhigiteáil na seirbhisí poiblí agus an riaracháin phoiblí. Is bealach é an méid sin, ní hamháin chun éifeachtúlacht na seirbhísí sin a fheabhsú, ach chun rochtain chuimsitheach orthu a éascú chomh maith. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Sa chomhthéacs sin, creideann CESE go bhfuil na ceithre réimse gníomhaíochta tosaíochta a bunaíodh leis an gCompás Digiteach (scileanna, bonneagar, gnólachtaí agus an earnáil phoiblí) ríthábhachtach don claochlú digiteach. Tá CESE den tuairim freisin go gcabhróidh spriocanna nithiúla maidir le gach réimse tosaíochta chun an dul chun cinn a threorú agus a leanúint. Mar sin féin, beidh sé chomh tábhachtach céanna dálaí cumasúcháin agus tacaíochta a chruthú chun na bearta sonracha atá riachtanach chun na spriocanna a bhaint amach a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | Tá an maoiniú ar cheann de na príomhchumasóirí don fhorbairt dhigiteach. Bíonn ról tábhachtach ag an maoiniú poiblí agus príobháideach maidir le hinfheistíocht a éascú sa taighde agus sa nuálaíocht, san oideachas, san oiliúint agus i mbonneagar teicniúil. Gné ghinearálta eile a mhúnlaíonn an fhorbairt dhigiteach is ea an creat rialála. Measann CESE go bhfuil sé tábhachtach go spreagfadh an rialáil nuálaíocht agus infheistíocht sa digiteáil, i gcomhréir le cuspóirí a bhaineann le cearta an duine, leis an gcomhshaol agus leis an aeráid. |
| --- | --- |

2.11.

| 2.12. | Tá CESE den tuairim go bhfuil comhar agus gníomhaíocht chomhordaithe idir na Ballstáit riachtanach chun leas níos éifeachtaí a bhaint as acmhainní agus chun infheistíochtaí mórscála a chumasú nach féidir le tíortha aonair a chur i gcrích astu féin. Gné thábhachtach eile maidir le bheith ar thús cadhnaíochta i gcúrsaí digiteacha ar scála domhanda is ea an comhar. Ina theannta sin, aontaíonn CESE leis an moladh an bealach digiteach a mhúnlú trí chur chuige trasearnála a ghlacadh agus trí na réimsí beartais ábhartha uile a chomhtháthú, amhail beartais taighde, nuálaíochta, thionsclaíocha, oideachais, eacnamaíocha, shóisialta agus fostaíochta. |
| --- | --- |

2.12.

| 2.13. | Ní mór a áirithiú, áfach, go mbeidh gach saoránach san áireamh san aistriú digiteach agus sna hiarrachtaí ina leith. I ndáil leis sin, ní mór aird chuí a thabhairt ar na daoine is leochailí i dtaca lena bheith thíos leis an mbearna dhigiteach. Ba cheart, ar an ábhar sin, aird ar leith a thabhairt ar riachtanais daoine scothaosta agus daoine faoi mhíchumas, a mhéid a bhaineann le ceanglais oiliúna, scileanna agus inrochtaineachta le haghaidh seirbhísí digiteacha. |
| --- | --- |

2.13.

| 2.14. | Chun glacadh agus cur chun feidhme cuimsitheach an chláir a áirithiú, agus chun an clár beartais agus treochláir náisiúnta ghaolmhara a mhúnlú, a chur chun feidhme agus faireachán a dhéanamh orthu, measann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach rannpháirtíocht ionadaithe na sochaí sibhialta a ráthú, ní hamháin rannpháirtíocht na gcomhpháirtithe sóisialta, ach rannpháirtíocht eagraíochtaí tomhaltóirí agus geallsealbhóirí leasmhara eile freisin. |
| --- | --- |

2.14.

3.   Barúlacha sonracha

| 3.1. | Is geal le CESE fís an Choimisiúin agus na bealaí a mholtar le haghaidh chlaochlú digiteach na hEorpa, ós rud é go gcuirtear gníomhaíocht chomhordaithe chun cinn ar fud an Aontais leis an méid sin, trí shásra faireacháin agus comhair a bhunú chun beartais, bearta agus gníomhaíocht a stiúradh agus a fheabhsú ar mhaithe le spriocanna digiteacha an Aontais a bhaint amach trí chomhar idir na Ballstáit. |
| --- | --- |

3.1.

3.2.   Cuspóirí ginearálta

| 3.2.1. | Measann CESE go bhfuil na cuspóirí ginearálta a luaitear sa togra ábhartha ó thaobh na forbartha digití a fheabhsú ar bhealach éifeachtach, i gcomhréir leis na prionsabail agus na gnéithe a chuirtear i bhfios sna pointí ginearálta thuas. |
| --- | --- |

3.2.1.

| 3.2.2. | Cuireann CESE i bhfios go bhfeidhmíonn na cuspóirí ginearálta mar chreat cáilíochtúil do na spriocanna digiteacha cainníochtúla agus, dá réir sin, nach mór dlúthfhaireachán a dhéanamh orthu agus ar na spriocanna, chun a áirithiú go mbainfear na spriocanna amach ar bhealach a chomhlíonann cuspóirí eacnamaíocha, sóisialta agus comhshaoil. |
| --- | --- |

3.2.2.

3.3.   Spriocanna digiteacha

| 3.3.1. | Measann CESE go bhfuil na ceithre réimse tosaíochta agus a spriocanna ag tacú go huathoibríoch le chéile agus cuireann sé i bhfios gur gá iad a fhorbairt ina n-iomláine. Mar shampla, is cumasóirí iad scileanna leordhóthanacha agus bonneagar iomchuí chun seirbhísí gnó agus poiblí a fhorbairt. |
| --- | --- |

3.3.1.

| 3.3.2. | Tá CESE á iarraidh go mbeadh spriocanna uaillmhianacha ann chun cur le líon na ndaoine a bhfuil ar a laghad bunscileanna digiteacha acu, agus creideann sé gur cheart deis a bheith ag gach duine bunscileanna digiteacha a fháil, lena n-áirítear scileanna cibearshlándála. Níor cheart daoine ar bheagán oiliúna agus daoine scothaosta a fhágáil ar lár sa phróiseas sin. Ba cheart an méid sin a éascú trí chistiú ón Aontas agus cistiú náisiúnta, mar shampla trí Chiste Sóisialta na hEorpa. |
| --- | --- |

3.3.2.

| 3.3.3. | De bhreis ar an sprioc maidir le bunscileanna, cuireann CESE i bhfios nach mór cur le scileanna gairme digiteacha chun freagairt ar an mbearna scileanna agus freastal ar na héilimh a bhaineann leis an saol oibre. |
| --- | --- |

3.3.3.

| 3.3.4. | Maidir leis an mbarr feabhais digiteach a neartú, tacaíonn CESE le méadú suntasach a dhéanamh ar líon na ngairmithe digiteacha ardoilte a fhostaítear. Creideann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach an cóineasú idir mná agus fir a fheabhsú, ionas go mbeidh an tsochaí ina hiomláine in ann tairbhe a bhaint as. De bhreis ar ghairmithe an Aontais, is fiú gairmithe eachtracha a mhealladh freisin trí thionscadail comhair taighde. |
| --- | --- |

3.3.4.

| 3.3.5. | Ó tharla go bhfuil bonneagar iomchuí ina réamhriachtanas d’fhorbairt dhigiteach d’aon chineál, tacaíonn CESE go hiomlán leis an sprioc maidir le naisc idirlín iontaofa agus thapa a bheith ag teaghlaigh uile na hEorpa. Tá an méid sin tábhachtach do na gnólachtaí uile. Ina theannta sin, tá gnólachtaí agus tomhaltóirí ag éirí níos idirnasctha in aghaidh an lae, a bhuí le táirgí agus seirbhisí digiteacha. |
| --- | --- |

3.3.5.

| 3.3.6. | D’fhonn seasamh domhanda an Aontais a neartú agus an spleáchas ar theicneolaíocht eachtrach a laghdú, tacaíonn CESE leis an sprioc an táirgeadh leathsheoltóirí san Aontas a fheabhsú, agus béim á leagan aige ar an ngá atá le feabhas a chur ar tháirgeadh comhpháirteanna tionsclaíocha eile chomh maith. Is amhlaidh mar atá maidir le feabhas a chur ar chumais chandamacha, lena n-áirítear ríomhaire candamach a thabhairt isteach go pras agus imeall-nóid a imscaradh. |
| --- | --- |

3.3.6.

| 3.3.7. | Ós rud é go bhfuil ról lárnach ag gnólachtaí sa chlaochlú digiteach, measann CESE go bhfuil sé ríthábhachtach glacadh teicneolaíochtaí digiteacha sna fiontair go léir a spreagadh. Tacaíonn CESE leis an sprioc ráta úsáide 70 % a bhaint amach i ndáil leis sin, ach tá sé den tuairim nár cheart na teicneolaíochtaí a shainiú go mion ná go heisiach, óir d’fhéadfadh an méid sin a bheith ina bhac ar an nuálaíocht. Cé go bhfuil IS, seirbhísí néalríomhaireachta agus mórshonraí ábhartha mar theicneolaíochtaí straitéiseacha sa lá atá inniu ann, beidh teicneolaíochtaí nua á bhforbairt i gcónaí, agus molann CESE an sprioc thuasluaite a bheith neodrach ó thaobh na teicneolaíochta de. |
| --- | --- |

3.3.7.

| 3.3.8. | Cé go bhfuil sé tábhachtach glacadh IS agus ardteicneolaíochtaí eile a fheabhsú, ní mór a aithint freisin go mbíonn dúshláin mhóra ann do FBManna i dtaca le teicneolaíochtaí digiteacha bunúsacha fiú a ghlacadh. Ní mór aird ar leith a thabhairt ar mhicrifhiontair, arb iad an grúpa fiontar is mó ó thaobh líon de, ach a bhfuil na hacmhainní is lú acu. Ina theannta sin, ní mór sainiúlachtaí fhiontair an gheilleagair shóisialta a chur san áireamh freisin. |
| --- | --- |

3.3.8.

| 3.3.9. | Tacaíonn CESE le feabhsú na ngnólachtaí nuathionscanta nuálacha agus na ngnólachtaí atá i mbun fáis trí chur lena rochtain ar mhaoiniú. Ag cur san áireamh an sciar mhór de chineálacha eile FBM atá ann, beidh sé ríthábhachtach tacaíocht a thabhairt dóibhsean freisin sa chlaochlú digiteach. |
| --- | --- |

3.3.9.

| 3.3.10. | Is díol sásaimh do CESE na spriocanna maidir le digiteáil na seirbhísí poiblí, a mhéid a bhaineann le saoránaigh agus gnólachtaí araon. Tugann CESE dá aire freisin go bhfuil dlúthnasc idir digiteáil na ngnólachtaí agus na seirbhísí poiblí agus go neartaíonn an dá ghné sin a chéile. |
| --- | --- |

3.3.10.

3.4.   Faireachán agus tuairisciú

| 3.4.1. | Is geal le CESE go bhfuiltear chun eochairtháscairí feidhmíochta a shocrú le haghaidh gach sprioc dhigiteach chun gur féidir faireachán a dhéanamh ar an dul chun cinn ar bhealach inchomparáide agus trédhearcach. Cuireann CESE i bhfáth nár cheart an bailiú sonraí a bheith forluiteach, agus gur gá na foinsí agus córais atá ann cheana a úsáid a mhéid is féidir. Is bonn ábhartha é an tInnéacs um an nGeilleagar Digiteach agus an tSochaí Dhigiteach (DESI) don obair. |
| --- | --- |

3.4.1.

| 3.4.2. | Measann CESE gur den tábhacht é go gcuideodh an tuarascáil bhliantúil ar staid na deacáide digití chun an dul chun cinn a leanúint agus fadhbanna a shainaithint ar leibhéal an Aontais agus ar an leibhéal náisiúnta. Ina theannta sin, ba cheart don tuarascáil cabhrú leis na Ballstáit a ngníomhaíocht a thagarmharcáil agus cabhrú leo foghlaim óna chéile. |
| --- | --- |

3.4.2.

3.5.   Na treochláir náisiúnta agus measúnú a dhéanamh orthu

| 3.5.1. | Tá na treochláir náisiúnta straitéiseacha i gcroílár an chláir beartais agus, dá réir sin, tá siad den mhórthábhacht don fhorbairt dhigiteach san Aontas. Tá sé tábhachtach, dá bhrí sin, tacaíocht a thabhairt do na Ballstáit san iarracht sin. Cé gur léir go mbeidh treoir ag teastáil ó na Ballstáit maidir le conas tuar agus measúnú a dhéanamh ar thionchar na mbeartas, na mbeart agus na ngníomhaíochta atá beartaithe, tá sé níos tábhachtaí fós tacaíocht a sholáthar do na bearta féin agus don ghníomhaíocht féin. |
| --- | --- |

3.5.1.

| 3.5.2. | Tá an togra maidir leis an gclár beartais bunaithe ar spriocanna ar leibhéal an Aontais, rud a chiallaíonn nach bhfuil dearbhspriocanna ann do Bhallstáit aonair. Fágann sé sin gur próiseas an-éilitheach atá sa phróiseas maidir le measúnú a dhéanamh ar na treochláir náisiúnta agus ar an rath atá orthu i dtaca leis na spriocanna ar leibhéal an Aontais a bhaint amach. |
| --- | --- |

3.5.2.

| 3.5.3. | Measann CESE go bhféadfadh conairí réamh-mheasta ar leibhéal an Aontais a bheith ina n-uirlis fhónta chun forbairtí amach anseo a rianú go garbh. Mar sin féin, b’fhearr gan tátail róshimplithe a bhaint astu nó moltaí róshimplí a dhéanamh bunaithe orthu. |
| --- | --- |

3.5.3.

| 3.5.4. | Cé go bhfuil tábhacht le próiseas bliantúil an mheasúnaithe agus an chomhair idir an Coimisiún agus na Ballstáit, tá CESE den tuairim gur féidir dul chun cinn a spreagadh trí dhea-chleachtais a mhalartú, trí phiarmheasúnuithe a dhéanamh agus trí thionscadail ilnáisiúnta a chruthú idir na Ballstáit. |
| --- | --- |

3.5.4.

| 3.5.5. | Ós rud é go bhfuil próisis chomhthreomhara éagsúla ann a dhíríonn ar spriocanna i réimsí éagsúla beartais a chur chun feidhme ar leibhéal an Aontais, cuireann CESE i bhfáth a riachtanaí atá sé comhleanúnachas beartais a áirithiú agus forluí a sheachaint. Cé go n-aithnítear go bhfuil práinn ag baint leis an méid sin, is fiú a mheas an gá an próiseas a athdhéanamh ar bhonn bliantúil, agus é á chur san áireamh go mbíonn tréimhse fhada ag teastáil chun roinnt mhaith beart a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

3.5.5.

3.6.   Tionscadail ilnáisiúnta

| 3.6.1. | Measann CESE gur uirlis luachmhar iad na tionscadail ilnáisiúnta chun barr feabhais agus seasamh domhanda an Aontais a neartú i réimsí áirithe. Féadfaidh siad cabhrú freisin chun teacht ar réitigh ar dhúshláin a éilíonn níos mó acmhainní ná mar a bheadh ar chumas Ballstát aonair amháin a sholáthar. Ina theannta sin, is bealach amháin iad tionscadail ilnáisiúnta chun dea-chleachtais a scaipeadh thar theorainneacha. |
| --- | --- |

3.6.1.

| 3.6.2. | Seachas a bheith ag rannchuidiú le spriocanna digiteacha a chomhlíonadh, ba cheart do thionscadail ilnáisiúnta freisin díriú i gcónaí ar fhíor-bhreisluach a chruthú do na tíortha rannpháirteacha agus don Aontas ina iomláine. Measann CESE gurb iad tionscadail maidir le nuálaíocht, bonneagar agus forbairt scileanna is fearr a fhreastalaíonn ar an gceanglas sin. |
| --- | --- |

3.6.2.

| 3.6.3. | Cuireann CESE i dtreis nár cheart an sásra comhair sin aon deighilt laistigh den Aontas a mhéadú, ach a mhalairt, gur cheart Aontas níos láidre a bheith mar thoradh air. Chuige sin, beidh sé tábhachtach deis a thairiscint do na Ballstáit uile a bheith rannpháirteach i dtionscadal ilnáisiúnta, ar bhonn a leasanna agus a rannchuidithe airgeadais agus neamhairgeadais. Iarrann CESE ar an gCoimisiún dlús a chur leis na tionscadail agus iad a threorú ar bhealach a áirithíonn an tairbhe is fearr is féidir don Aontas ar fad. |
| --- | --- |

3.6.3.

3.7.   Cuibhreannas don Bhonneagar Digiteach Eorpach (EDIC)

| 3.7.1. | Tugtar isteach leis an togra an fhéidearthacht go mbunófaí Cuibhreannas don Bhonneagar Digiteach Eorpach (EDIC) maidir le tionscadal ilnáisiúnta a chur chun feidhme, a bheadh le glacadh ag an gCoimisiún arna iarraidh sin do thrí Bhallstát ar a laghad. Is díol sásaimh do CESE freisin an smaoineamh gur uirlis a bheadh in EDIC chun cistiú ón Aontas agus cistiú náisiúnta a chur le maoiniú príobháideach chun críocha chlár beartais na Deacáide Digití. |
| --- | --- |

3.7.1.

| 3.7.2. | Mar is amhlaidh i gcás na dtionscadal ilnáisiúnta féin, ní mór cur chun feidhme EDIC a bheith cuimsitheach, agus ní mór deis a thabhairt do Bhallstát ar bith a bheith páirteach sa tionscadal mar chomhalta, ar théarmaí réasúnta nó mar bhreathnóir. Ar an iomlán, ní mór reachtanna de chuid EDIC a bheith soiléir agus go saineofaí iontu róil na mBallstát, an Choimisiúin agus na rannpháirtithe eile, amhail eagraíochtaí idirnáisiúnta nó eintitis phríobháideacha. |
| --- | --- |

3.7.2.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  IO C 374, 16.9.2021, lch. 22.

1

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/92 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/92

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena ndéantar athstruchtúrú ar chreat an Aontais le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas

[COM(2021) 563 final – 2021/0213 (CNS)]

(2022/C 194/13)

| Rapóirtéir: | Stefan BACK |
| --- | --- |
| Comhrapóirtéir: | Philippe CHARRY |

Rapóirtéir:

Stefan BACK

Comhrapóirtéir:

Philippe CHARRY

| Comhairliúchán | Comhairle an Aontais Eorpaigh, 21/9/2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 113 agus Airteagal 192(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta |
| Dáta a glactha sa rannóg | 14/12/2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 20/1/2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 192/6/15 |

Comhairliúchán

Comhairle an Aontais Eorpaigh, 21/9/2021

Bunús dlí

Airteagal 113 agus Airteagal 192(2) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta

Dáta a glactha sa rannóg

14/12/2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

20/1/2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

192/6/15

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Is díol sásaimh do CESE cuspóir an togra, toisc go ndéanann sé creat Threoir 2003 a thabhairt cothrom le dáta agus go bhféachann sé leis sin an Treoir a shoiléiriú agus toisc go bhféachann sé le cánachas a struchtúrú ar bhealach ina gcuirfear fuinneamh neamh-iontaise inbhuanaithe chun cinn. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Is oth le CESE go bhfuil nasc ródhocht idir cánachas ar bhithbhreoslaí faoin togra agus an catagóiriú a rinneadh sa Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite (RED) agus tá sé den tuairim, mar gheall ar ghanntanas breoslaí malartacha agus an t-ardchostas a bhaineann leo, go bhfuil gá le dearcadh níos solúbtha maidir le bithbhreoslaí inghlactha, lena n-áirítear maidir leis an íosleibhéal cánachais, ar cheart é a bheith i bhfad níos ísle ná an leibhéal is infheidhme maidir le breoslaí iontaise. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Measann CESE go bhféadfadh éifeachtaí sóisialta diúltacha a bheith ag an íosleibhéal cánach méadaithe, rud a d’fhéadfadh bochtaineacht fuinnimh agus bochtaineacht soghluaisteachta a chruthú, agus is cúis áthais dó a thabhairt faoi deara go bhféadfadh na Ballstáit dul faoi bhun na n-íosleibhéal i dtaca le breosla téimh agus leictreachas arna n-úsáid ag teaghlaigh leochaileacha agus eagraíochtaí a aithnítear mar eagraíochtaí carthanachta agus go moltar díolúine iomlán ó chánachas ar feadh deich mbliana i gcás breosla téimh agus leictreachas arna n-úsáid ag “teaghlaigh leochaileacha”. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Molann CESE go n-úsáidfí an coincheap “éiginnteacht fuinnimh”, ar coincheap cáilíochtúil é (lena gcuimsítear an tuiscint ar an bhfuacht, an bhogthaise, an leibhéal compoird) chomh maith le coincheap cainníochtúil (lena gcuimsítear costais fuinnimh, tairseach bochtaineachta), agus nach féidir na gnéithe cainníochtúla amháin a chur san áireamh agus plé á dhéanamh air, mar a dhéantar i gcás choincheap an “teaghlach leochaileach” sa togra le haghaidh Treorach. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Cuireann CESE i bhfios go láidir nach mór, leis an gcánachas comhshaoil, cuspóirí sóisialta a shaothrú go soiléir ar mhaithe lena inghlacthacht shóisialta; uair ar bith a ardaítear ceist maidir le hathdháileadh na n-ioncam cánach mar shampla, tá sé á mholadh ag an gCoiste go n-aisíocfaí fáltais na gcánacha sin dóibh siúd is mó atá thíos leis. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Tá CESE á chur i dtábhacht go bhfuil roinnt mhaith Ballstát ag díriú faoi láthair ar na deacrachtaí airgeadais a eascraíonn as costais fuinnimh. Creideann CESE gur féidir rannchuidiú ar bhealach suntasach le réiteach a fháil ar na fadhbanna sin trí mhéadú suntasach a dhéanamh ar an infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite agus tríd an gcóras praghsála san Eoraip a choigeartú chun a áirithiú go léireofar leis praghas gach cineáil fuinnimh, lena n-áirítear na cinn is saoire. Chuige sin, ní mór athrú a dhéanamh ar an gcóras ceantála atá ann faoi láthair sa mhargadh mórdhíola leictreachais. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Tá rabhadh á thabhairt ag CESE freisin faoin mbaol go mbeidh éifeachtaí diúltacha ar iomaíochas thionscal na hEorpa agus tugann sé dá aire go bhfuil an Coimisiún á mholadh go gcuirfí ar chumas na mBallstát laghduithe cánach a dheonú ar thomhaltas táirgí fuinnimh a úsáidtear le haghaidh téimh i bhfabhar gnólachtaí dianfhuinnimh nó i gcás ina gcuirtear comhaontuithe i gcrích le heintitis nó comhlachais ghnó chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú. Tá an deis sin ríthábhachtach chun iomaíochas thionscal an Aontais a chaomhnú ós rud é nár éirigh le formhór na ngeilleagar lasmuigh den Aontas bearta inláimhsithe maidir leis an aeráid a ghlacadh go dtí seo. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Is oth le CESE freisin gur cuireadh deireadh, i bprionsabal, leis an togra ón gCoimisiún, leis an deis idirdhealú a dhéanamh idir rátaí íosta cánachais do ghnólachtaí agus rátaí íosta cánachais do thomhaltóirí. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Measann CESE nach leor na féidearthachtaí laghdaithe a thugtar d’iompar earraí agus paisinéirí, ós rud é nach n-áirítear leo iompar de bhóthar agus nach n-urramaíonn siad prionsabal na neodrachta teicniúla. B’fhearr le CESE go mbeadh díolúine nó laghdú ginearálta ann d’iompar earraí agus d’fhiontair a bhfuil gnó suntasach onnmhairiúcháin acu chuig tríú tíortha. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | Sa chomhthéacs sin, cuireann CESE i dtábhacht go bhfuil sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún na leibhéil chánach idir díosal agus peitreal a chomhchuibhiú. Fágann sé sin go mbeidh méadú ar chostais i gcás iompar earraí, rud a d’fhéadfaí a chúiteamh trí laghdú ginearálta a dhéanamh ar chánacha ar bhreoslaí a úsáidtear le haghaidh iompar earraí. Baineann an réasúnaíocht chéanna leis an togra chun deireadh a chur leis an idirdhealú idir díosal tráchtála agus díosal neamhthráchtála. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Cuireann CESE in iúl freisin go bhfuil na féidearthachtaí maidir le laghdú sonrach cánach a dheonú dá bhforáiltear in Airteagal 8(2) agus in Airteagal 18 maidir le cineálacha áirithe trealaimh agus tionscail dianfhuinnimh thar a bheith roghnaitheach agus go bhféadfadh sé, mar gheall ar a nádúr lánroghnach, go mbeidís ina gcúis leis an iomaíocht cánach chéanna a bhfuil togra an Choimisiúin ag iarraidh deireadh a chur léi. |
| --- | --- |

1.11.

| 1.12. | Maidir leis an mbreisluach a bhaineann le cánachas a leathnú chuig iompar eitlíochta agus uisce-iompar laistigh den Aontas, cuireann CESE i bhfáth a thábhachtaí atá sé díriú ar an gcaoi chéanna ar bhealaí táirgiúla eile chun inbhuanaitheacht fheabhsaithe a chur chun cinn i dtaca leis na modhanna sin. Maidir leis an eitlíocht, mar shampla, tá modhanna tiomána nua agus inbhuanaithe á bhforbairt, agus ba cheart díriú ar mhodhanna tiomnaithe chun iad sin a chur chun cinn. |
| --- | --- |

1.12.

| 1.13. | Measann CESE nach gcuirtear san áireamh go leordhóthanach sna forálacha maidir le hiompar muirí agus iompar eitlíochta staid na dtíortha oileánacha, na dtíortha sin ina bhfuil oileánraí móra agus na dtíortha a bhfuil achair fhada iontu agus inar tearc an daonra. |
| --- | --- |

1.13.

| 1.14. | Tugann CESE dá aire freisin gur fágadh faoi na Ballstáit é cinneadh a dhéanamh cibé an mian leo aerloingseoireacht agus loingseoireacht uisce-iompair lasmuigh den Aontas a chur faoi réir na leibhéal céanna cánachais is infheidhme laistigh den Aontas nó iad a dhíolmhú ó na hoibríochtaí sin. Tá CESE thar a bheith cáinteach faoin bhforáil sin toisc go bhféadfadh sé na Ballstáit a spreagadh gníomhú leo féin i dtaca le cánachas na modhanna sin cé gur réitigh dhomhanda go príomha ba cheart a chur chun cinn ós rud é go bhféadfadh castachtaí tromchúiseacha a bheith mar thoradh ar ghníomhaíocht aontaobhach. |
| --- | --- |

1.14.

2.   Cúlra na tuairime, lena n-áirítear an togra reachtach lena mbaineann

| 2.1. | Mar chuid den phacáiste “Oiriúnach do 55”, thíolaic an Coimisiún togra le haghaidh Treoir ón gComhairle lena ndéantar athstruchtúrú ar chreat an Chomhphobail le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas (athmhúnlú), lena n-athmhúnlaítear Treoir 2003/96/CE ón gComhairle (1) atá ann faoi láthair ar an ábhar céanna. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Mar údar dá thogra, tagraíonn an Coimisiún don ghá atá le rialacha dea-shainithe a thabhairt isteach maidir le cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas chun a áirithiú go leanfaidh siad de bheith ag rannchuidiú le feidhmiú cuí an mhargaidh inmheánaigh, agus aghaidh á tabhairt san am céanna ar na dúshláin aeráide agus chomhshaoil a bhaineann leis an gComhaontú Glas. Is féidir le cánachas fuinnimh rannchuidiú leis na cuspóirí uaillmhianacha a leagtar amach sa Dlí Aeráide Eorpach, ina luaitear gur cheart astaíochtaí CO2 a laghdú 55 % ar a laghad faoi 2030 i gcomparáid le leibhéil 1990 trína áirithiú gur fearr a léirítear le cánachas na mbreoslaí mótair, na mbreoslaí téimh agus leictreachais an tionchar a bhíonn acu ar an gcomhshaol agus ar an tsláinte. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Dá bhrí sin, moltar íosleibhéil cánachais a ardú agus na féidearthachtaí atá ann do na Ballstáit i dtaca le deonú díolúintí a laghdú agus a theorannú. Ina theannta sin, déantar breoslaí eitlíochta agus muirí a chur faoi réir cánachais i ndáil le formhór na n-oibríochtaí laistigh den Aontas go príomha, agus rogha ag na Ballstáit aerloingseoireacht agus loingseoireacht uisce-iompair lasmuigh den Aontas a chur faoi réir na leibhéal céanna cánachais nó iad a dhíolmhú ó cháin. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Tá an togra mar chuid den phacáiste “Oiriúnach do 55”. Ós rud é gur léiriú é ar an bprionsabal gurb é údar an truaillithe a íocfaidh as, tá nasc láidir ann leis an gcóras trádála astaíochtaí (CTA) agus leis an togra chun an córas sin a thabhairt cothrom le dáta, rud atá mar chuid den phacáiste freisin. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Is díol sásaimh do CESE cuspóir an togra, toisc go ndéanann sé creat Threoir 2003 a thabhairt cothrom le dáta agus go bhféachann sé leis sin an Treoir a shoiléiriú agus toisc go bhféachann sé freisin le cánachas maidir le táirgí fuinnimh agus leictreachas a úsáidtear mar bhreoslaí mótair nó téimh a struchtúrú ar bhealach ina gcuirfear fuinneamh neamh-iontaise inbhuanaithe chun cinn. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Tugann CESE dá aire, cé nach bhfuil aon ghné fhoirmiúil maidir le hastaíochtaí CO2 sna leibhéil chánach atá beartaithe, go mbeadh éifeacht chomhchosúil mar sin féin ag an struchtúr cánachais atá beartaithe toisc na híosleibhéil chánach is airde a bheith i bhfeidhm le haghaidh breoslaí iontaise lena n-astaítear CO2. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Is oth le CESE sa chomhthéacs sin go bhfuil nasc ródhocht idir cánachas ar bhithbhreoslaí faoin togra agus an catagóiriú a rinneadh sa Treoir maidir le Fuinneamh Inathnuaite (RED). Mar gheall ar ghanntanas breoslaí malartacha agus an t-ardchostas a bhaineann leis sin, creideann CESE go bhfuil gá le dearcadh níos solúbtha maidir le bithbhreoslaí inghlactha, i ndáil le RED II, nach bhfuil faoi réir na tuairime seo, agus maidir leis an íosleibhéal cánach, ar cheart é a bheith i bhfad níos ísle ná an leibhéal is infheidhme maidir le breoslaí iontaise. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Measann CESE go bhféadfadh éifeachtaí sóisialta diúltacha a bheith ag an íosleibhéal cánach méadaithe, rud a d’fhéadfadh bochtaineacht fuinnimh agus bochtaineacht soghluaisteachta a chruthú. Is léir gur chuir an Coimisiún an tsaincheist sin san áireamh nuair a thug sé cead do na Ballstáit dul faoi bhun na n-íosleibhéal maidir le breosla téimh agus leictreachas arna n-úsáid ag teaghlaigh agus ag eagraíochtaí a aithnítear mar eagraíochtaí carthanachta agus an díolúine iomlán ó chánachas ar feadh deich mbliana á údarú aige i gcás breosla téimh agus leictreachas arna n-úsáid ag “teaghlaigh leochaileacha”, mar a shainmhínítear in Airteagal 17(c). Is oth le CESE nár cuireadh bearta comhchosúla san áireamh chun an bhochtaineacht soghluaisteachta a sheachaint. Sa chomhthéacs sin, is beag an chabhair a bheidh sna roghanna atá beartaithe maidir le laghdú cánach d’iompar poiblí agus do mhodhanna eile seachas an t-iompar de bhóthar. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Tá dhá thionchar phraiticiúla ag an gcánachas comhshaoil ar an tsochaí: ar thaobh amháin, ní bhíonn an tionchar céanna aige ar gach teaghlach, agus is minic gurb iad na teaghlaigh is leochailí agus na teaghlaigh mheánaicme a mbíonn na costais fuinnimh is airde acu i gcomhréir lena n-ioncam. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Cuireann CESE i bhfios go láidir, cé go bhfuil an Coimisiún den tuairim go gcuirtear an ghné shóisialta dá thogra san áireamh sa chuid shóisialta den phacáiste reachtach — is é sin, an togra le haghaidh Rialachán lena mbunaítear Ciste Aeráide Sóisialta — nach ndearnadh aon mheasúnú tionchair ar leith i ndáil leis an togra seo le haghaidh Rialacháin (féach téacs an togra le haghaidh Rialacháin). Ina ionad sin, tá an togra bunaithe ar mheasúnú tionchair atá mar bhonn leis an bplean um Sprioc Aeráide 2030 agus ar an measúnú tionchair d’athbhreithniú na Treorach maidir le Trádáil Astaíochtaí. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.6.1. | Tá amhras ann freisin faoi struchtúr an chiste. Ní dhéanfar ach cuid den chiste a chur i leataobh do chúiteamh sóisialta; úsáidfear an chuid eile de do bhearta cur chun cinn i bhfabhar feithiclí leictreacha agus chun infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar athluchtúcháin agus i ndícharbónú foirgneamh. Tá amhras ar CESE an mbainfidh teaghlaigh ísealioncaim tairbhe as na bearta sin, agus é á chur san áireamh go rachaidh bearta tacaíochta d’fheithiclí leictreacha níos mó chun tairbhe do theaghlaigh ardioncaim. |
| --- | --- |

3.6.1.

| 3.6.2. | Tá CESE den tuairim gur cuspóir casta é sásra cúitimh atá cóir agus éifeachtúil a cheapadh lena gcuirfear éagothromaíochtaí éagsúla san áireamh, cuspóir nach dtugann an “Ciste Aeráide Sóisialta” aghaidh air i ndáiríre; d’fhéadfadh tír sách bocht gan mórán éagothromaíochtaí laistigh dá críoch féin níos lú airgid a fháil ón gciste ná tír shaibhir a bhfuil neamhionannais shuntasacha inti. |
| --- | --- |

3.6.2.

| 3.7. | Measann CESE nach bhfuil dóthain forbartha déanta ar mheasúnú tionchair an togra le haghaidh Treorach. Léiríonn sé go bhfuil dhá thionchar phraiticiúla ag an gcánachas comhshaoil ar an tsochaí: ní bhíonn an tionchar céanna aige ar gach teaghlach, agus is minic gurb iad na teaghlaigh is leochailí agus na teaghlaigh mheánaicme a mbíonn na costais fuinnimh is airde acu i gcomhréir lena n-ioncam. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Measann CESE gur cheart, leis an togra le haghaidh Treorach, coincheap níos soiléire den téarma “éiginnteacht fuinnimh” a bhunú; foráiltear, go deimhin, le hAirteagal 17 den togra go gciallaíonn “teaghlaigh leochaileacha”“teaghlaigh a ndéanann tionchair na Treorach seo difear suntasach dóibh, rud a chiallaíonn, chun críche na Treorach seo, go bhfuil siad faoi bhun na tairsí ‘i mbaol bochtaineachta’, a shainítear mar 60 % den mheánioncam indiúscartha coibhéisithe náisiúnta”. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Ó 2009 i leith, leis an Treoir maidir le rialacha comhchoiteanna don mhargadh inmheánach don leictreachas, tá coincheapa na héiginnteachta fuinnimh agus na bochtaineachta fuinnimh in úsáid: is iad na daoine “fuinneamhbhochta” na custaiméirí/na teaghlaigh ar beag an rochtain atá acu ar fhuinneamh (gás agus leictreachas den chuid is mó). Baineann an téarma “éiginnteacht fuinnimh” le daoine aonair nó le teaghlaigh nach gcuireann a n-acmhainní ná a ndálaí tithíochta ar a gcumas acu rochtain a fháil ar sholáthairtí fuinnimh leordhóthanacha chun íosleibhéal compoird a bhaint amach. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.9.1. | Tá CESE in amhras freisin faoin gcúis ar tugadh isteach, le hathmhúnlú na Treorach maidir le Cánachas Fuinnimh, critéar “60 % den mheánioncam indiúscartha coibhéisithe náisiúnta”, cé gur coincheap na bochtaineachta fuinnimh is fearr a oireann don chuspóir sin, coincheap atá ilghnéitheach agus lena gcuimsítear:






  — | bochtaineacht eacnamaíoch teaghlaigh (ioncam, costais nach mbaineann le fuinneamh); |
| --- | --- | --- |

3.9.1.

—

bochtaineacht eacnamaíoch teaghlaigh (ioncam, costais nach mbaineann le fuinneamh);

| — | na rioscaí a bhaineann le soláthar fuinnimh (ardphraghsanna agus praghsanna luaineacha, cáilíocht gléasraí fuinnimh); |
| --- | --- |

—

na rioscaí a bhaineann le soláthar fuinnimh (ardphraghsanna agus praghsanna luaineacha, cáilíocht gléasraí fuinnimh);

| — | drochbhail foirgneamh, nó leithlisiú geografach foirgneamh, an easpa iompar poiblí, etc., a mbíonn nasc acu go minic le hoibleagáidí a bhaineann le hiompar (achar seasta idir an baile agus an obair). |
| --- | --- |

—

drochbhail foirgneamh, nó leithlisiú geografach foirgneamh, an easpa iompar poiblí, etc., a mbíonn nasc acu go minic le hoibleagáidí a bhaineann le hiompar (achar seasta idir an baile agus an obair).

| 3.9.2. | Cuirfidh gach ceann de na laigí sin leis an éiginnteacht fuinnimh. |
| --- | --- |

3.9.2.

| 3.9.3. | Molann CESE go mbainfí leas as an gcoincheap “éiginnteacht fuinnimh”, ar coincheap cáilíochtúil é (lena gcuimsítear an tuiscint ar an bhfuacht, an bhogthaise, an leibhéal compoird) chomh maith le coincheap cainníochtúil (lena gcuimsítear costais fuinnimh, tairseach bochtaineachta), coincheap nach féidir a thuiscint ar bhonn cainníochtúil amháin mar a dhéantar i gcás choincheap an “teaghlach leochaileach” sa togra le haghaidh Treorach. |
| --- | --- |

3.9.3.

| 3.9.4. | Cuireann CESE i dtábhacht nár cheart scéimeanna sóisialta a thacaíonn le daoine ar ioncam íseal a bhunú ar phrionsabal na dtairseach dian toisc go bhféadfaí idirdhealú gan údar a dhéanamh ar dhaoine a bhfuil a n-ioncam cúpla cent os cionn nó faoi bhun na dtairseach a leagtar síos. Dá bhrí sin, ní fhéadfaidh tairseach dhocht, amhail an tairseach 60 % dá bhforáiltear sa togra le haghaidh Treorach, an cuspóir atá á shaothrú aici a bhaint amach agus, ina theannta sin, d’fhéadfadh sé go mbeadh droch-iompar i measc an phobail mar thoradh air agus go gcasfaí ar an scáthgheilleagar nó ar cheilt ioncaim in ionad na fostaíochta. |
| --- | --- |

3.9.4.

| 3.9.5. | Cuireann CESE in iúl freisin go bhfuil éagsúlacht mhór idir an tacaíocht shóisialta a chuirtear ar fáil do dhaoine ar ioncam íseal ó Bhallstát amháin go Ballstát eile agus nach ngearrtar cáin ar chuid mhaith den tacaíocht sin agus, dá bhrí sin, nach measann na húdaráis chánach gur ioncam é. |
| --- | --- |

3.9.5.

| 3.10. | Anuas ar na héiginnteachtaí a bhaineann le cúrsaí tithíochta (níl 6,9 % de theaghlaigh sna 27 mBallstát in ann a dtithe a théamh go leordhóthanach agus athraíonn an céatadán sin ó 30,1 % sa Bhulgáir go 1,8 % san Fhionlainn, rud lena léirítear éagsúlacht na héiginnteachta fuinnimh), baineann éiginnteacht freisin le réimse na soghluaisteachta agus an iompair. Bíonn tionchar ag praghsanna peitril ar iompar soghluaisteachta teaghlach, go háirithe iad siúd a bhfuil cónaí orthu i limistéir gan iompar poiblí agus iad siúd a bhfuil seanghluaisteáin acu nach féidir leo iad a athrú. Mar thoradh air sin, bíonn cineálacha nua éiginnteachta fuinnimh ann a bhaineann leis an tsoghluaisteacht agus leis an iompar. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | I ndáil leis sin, cuireann CESE i bhfios go láidir go bhfuil roinnt mhaith Ballstát ag díriú anois ar na deacrachtaí airgeadais a eascraíonn as costais fuinnimh, agus go bhfuil éifeachtaí diúltacha aige sin ar na teaghlaigh is leochailí agus ar ghnólachtaí araon. Creideann CESE gur féidir rannchuidiú ar bhealach suntasach le réiteach a fháil ar na fadhbanna sin trí mhéadú suntasach a dhéanamh ar an infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite agus tríd an gcóras praghasmhúnlaithe Eorpach a athchóiriú chun a áirithiú go léireofar leis praghas gach cineáil fuinnimh, lena n-áirítear na cinn is saoire. Chuige sin, ní mór athrú a dhéanamh ar an gcóras ceantála do mhargaí mórdhíola leictreachais faoi rialacha mhargadh inmheánach leictreachais na hEorpa. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Tá rabhadh á thabhairt ag CESE freisin faoin mbaol go mbeidh éifeachtaí diúltacha ar iomaíochas thionscal na hEorpa agus tugann sé dá aire go bhfuil an Coimisiún á mholadh go gcuirfí ar chumas na mBallstát laghduithe cánach a dheonú ar thomhaltas táirgí fuinnimh a úsáidtear le haghaidh téimh i bhfabhar gnólachtaí dianfhuinnimh nó i gcás ina gcuirtear comhaontuithe i gcrích le heintitis nó comhlachais ghnó chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú. Tá an deis sin ríthábhachtach chun iomaíochas thionscal an Aontais a chaomhnú ós rud é nár éirigh le formhór na ngeilleagar lasmuigh den Aontas bearta inláimhsithe maidir leis an aeráid a ghlacadh go dtí seo. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Is oth le CESE freisin gur cuireadh deireadh, i bprionsabal, leis an togra ón gCoimisiún, leis an deis idirdhealú a dhéanamh idir rátaí íosta cánachais do ghnólachtaí agus rátaí íosta cánachais do thomhaltóirí. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Tugann CESE dá aire go bhféadfaí cánacha a laghdú ar mhodhanna áirithe ach is oth leis nach bhfuil a leithéid d’fhéidearthacht ann i ndáil leis an iompar de bhóthar, ach amháin i gcás busanna tralaí. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Go ginearálta, measann CESE nach leor na féidearthachtaí laghdaithe a thugtar d’iompar earraí agus paisinéirí, ós rud é nach n-áirítear leo an t-iompar de bhóthar agus nach n-urramaíonn siad prionsabal na neodrachta teicniúla, mar shampla is iad busanna tralaí an t-aon fheithicil bóthair ar féidir leo a bheith faoi réir laghdú cánach. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.15.1. | B’fhearr le CESE go mbeadh díolúine nó laghdú ginearálta ann d’iompar earraí agus d’fhiontair a bhfuil gnó suntasach onnmhairiúcháin acu chuig tríú tíortha. |
| --- | --- |

3.15.1.

| 3.15.2. | Sa chomhthéacs sin, cuireann CESE i dtábhacht go bhfuil sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún na leibhéil chánach idir díosal agus peitreal a chomhchuibhiú. Fágann sé sin go mbeidh méadú ar chostais i gcás iompar earraí, rud a d’fhéadfaí a chúiteamh trí laghdú ginearálta a dhéanamh ar chánacha ar bhreoslaí a úsáidtear le haghaidh iompar earraí. Baineann an réasúnaíocht chéanna leis an togra chun deireadh a chur leis an idirdhealú idir díosal tráchtála agus díosal neamhthráchtála. |
| --- | --- |

3.15.2.

| 3.16. | Cuireann CESE in iúl freisin go bhfuil na féidearthachtaí maidir le laghdú sonrach cánach a dheonú dá bhforáiltear in Airteagal 8(2) agus in Airteagal 18 maidir le cineálacha áirithe trealaimh agus tionscail dianfhuinnimh thar a bheith roghnaitheach agus go bhféadfadh sé, mar gheall ar a nádúr lánroghnach, go mbeidís ina gcúis leis an iomaíocht cánach chéanna a bhfuil togra an Choimisiúin ag iarraidh deireadh a chur léi. Is deacair a thuiscint cad chuige nár tugadh tosaíocht do réiteach simplí díreach, amhail leibhéil chánach a laghdú do ghníomhaithe gnó. Tá ábharthacht ar leith ag an méid sin maidir le “próisis mhianreolaíocha” ar féidir iad a chumhdach leis na roghanna laghdaithe faoi Airteagal 18, ach é sin faoi rogha an Bhallstáit lena mbaineann, rud is cúis le héiginnteacht dhlíthiúil agus iomaíocht cánach. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Maidir leis an mbreisluach a bhaineann le cánachas a leathnú chuig iompar eitlíochta agus uisce-iompar laistigh den Aontas, cuireann CESE i bhfáth a thábhachtaí atá sé díriú ar an gcaoi chéanna ar bhealaí táirgiúla eile chun inbhuanaitheacht fheabhsaithe a chur chun cinn i dtaca leis na modhanna sin. Maidir leis an eitlíocht, tá modhanna tiomána nua agus inbhuanaithe á bhforbairt, agus ba cheart díriú ar mhodhanna tiomnaithe chun iad sin a chur chun cinn. Tá an t-uisce-iompar ar cheann de na hearnálacha inar cosúil gur deacair an dícharbónú a chur i bhfeidhm. Dá bhrí sin, má chuirtear iompar den sórt sin faoi réir cánachais, tá baol ann nach mbeidh mar thoradh air ach costais níos airde, agus is cosúil gurb amhlaidh a bheidh freisin má leathnaítear an córas trádála astaíochtaí chuig an réimse sin. Sa dá chás sin, is cosúil gur gearr an idirthréimhse 10 mbliana chun cánachas ar eitlíocht agus scéimeanna cánach sonracha i gcomhair bithbhreoslaí inbhuanaithe agus breoslaí malartacha eile a thabhairt isteach de réir a chéile. |
| --- | --- |

3.17.

| 3.18. | Measann CESE nach gcuirtear san áireamh go leordhóthanach sna forálacha maidir le hiompar muirí agus iompar eitlíochta staid na dtíortha oileánacha, na dtíortha sin ina bhfuil oileánraí móra agus na dtíortha a bhfuil achair fhada iontu agus inar tearc an daonra. |
| --- | --- |

3.18.

| 3.19. | Tugann CESE dá aire freisin gur fágadh faoi na Ballstáit é cinneadh a dhéanamh cibé an mian leo aerloingseoireacht agus loingseoireacht uisce-iompair lasmuigh den Aontas a chur faoi réir na leibhéal céanna cánachais is infheidhme laistigh den Aontas nó iad a dhíolmhú ó na hoibríochtaí sin. Tá CESE thar a bheith cáinteach faoin bhforáil sin toisc go bhféadfadh sé na Ballstáit a spreagadh gníomhú leo féin i dtaca le cánachas na modhanna sin cé gur réitigh dhomhanda go príomha ba cheart a chur chun cinn ós rud é go bhféadfadh castachtaí tromchúiseacha a bheith mar thoradh ar ghníomhaíocht aontaobhach. |
| --- | --- |

3.19.

| 3.20. | Ar deireadh, tá amhras ar CESE faoi cé chomh héifeachtach is a bheidh an cánachas comhshaoil. Baineann ionstraimí cánachais chomhshaoil leis na hearnálacha fuinnimh, iompair, truaillithe agus acmhainní nádúrtha. Cé gur forbraíodh cuid mhaith díobh laistigh den chreat Eorpach agus go bhfuil siad coitianta i ngach Ballstát mar gheall air sin, ní hionann a gcur i bhfeidhm ó thír go tír, cé go bhfuil sé ceaptha a bheith rialáilte. |
| --- | --- |

3.20.

| 3.21. | D’fhéadfadh sé go mbeadh drogall ar cháiníocóirí glacadh leis an gcánachas comhshaoil mar gheall ar na bealaí éagsúla a úsáidtear chun ioncam ó cháin a athdháileadh: an t-easnamh poiblí a laghdú, ioncam a athdháileadh ar ghnólachtaí nó ar theaghlaigh, laghdú a dhéanamh ar chánacha eile amhail cánacha ar ioncam saothair nó ioncam a athdháileadh ar bheartais chomhshaoil nó ar infheistíochtaí comhshaoil. Mar a léirigh géarchéim na gilets jaunes sa Fhrainc, ní leor na ceithre bhealach sin d’athdháileadh ioncaim lena áirithiú go nglacfar le méaduithe ar phraghsanna táirgí a ngearrtar cáin orthu. |
| --- | --- |

3.21.

| 3.22. | Go hachomair, tá CESE den tuairim nach féidir, mar gheall ar inghlacthacht shóisialta an chánachais chomhshaoil, neamhaird a thabhairt ar chúiteamh lena n-áireofaí ioncam teaghlach agus gné struchtúrach na héiginnteachta fuinnimh (easpa iompar poiblí, insliú tithíochta, éifeachtúlacht an chórais teasa, an cineál feithicle atá acu). |
| --- | --- |

3.22.

| 3.23. | Is minic a mheastar go bhfuil an cánachas comhshaoil éagórach toisc gur mó an tionchar a bhíonn aige ar theaghlaigh ísealioncaim, agus níos minice anois ar theaghlaigh mheánioncaim freisin. Beidh tionchar díréireach ar theaghlaigh ísealioncaim a chaitheann níos mó dá n-ioncam ar bhreosla agus ar iompar. Chomh maith leis sin, ní furasta dóibh aistriú éiceolaíoch a dhéanamh: cé go bhféadfadh sé go mbeadh costais níos ísle oibriúcháin ar tháirgí ísealcharbóin (feithiclí leictreacha, grianchealla etc.), teastaíonn mórinfheistíocht tosaigh chuige sin, rud a chuireann bac ar theaghlaigh a bhfuil rochtain theoranta acu ar chaipiteal. Ina theannta sin, níl an dara rogha ag teaghlaigh leochaileacha ach a gcaiteachas a phleanáil go gearrthéarmach, rud a fhágann nach féidir leo tairbhe a bhaint as coigiltis fhadtéarmacha a d’fhéadfadh a bheith ann. |
| --- | --- |

3.23.

| 3.24. | Ní mór an cánachas comhshaoil a chomhlánú le bearta ceartaitheacha chun go mbeidh sé inghlactha go sóisialta ach níl aon bheart den sórt sin le feiceáil sa togra le haghaidh Treorach ná sa Chiste Aeráide Sóisialta. |
| --- | --- |

3.24.

An Bhruiséil, 20 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Treoir 2003/96/CE ón gComhairle an 27 Deireadh Fómhair 2003 lena ndéantar athstruchtúrú ar an gcreat Comhphobail le haghaidh cáin a ghearradh ar tháirgí fuinnimh agus ar leictreachas (IO L 283, 31.10.2003, lch. 51)

1

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/97 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/97

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Moladh le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro

(COM(2021) 742 final) (níl leagan Gaeilge ann)

(2022/C 194/14)

| Rapóirtéir: | Juraj SIPKO |
| --- | --- |

Rapóirtéir:

Juraj SIPKO

| Comhairliúchán | An Coimisiún Eorpach, 7.1.2022 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta |
| Dáta a glactha sa rannóg | 14.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 229/2/10 |

Comhairliúchán

An Coimisiún Eorpach, 7.1.2022

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta agus Comhtháthú Eacnamaíoch agus Sóisialta

Dáta a glactha sa rannóg

14.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

229/2/10

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Tá go leor éiginnteachta ann maidir leis an bhforbairt shocheacnamaíoch atá ann faoi láthair i dtíortha an limistéir euro de dheasca leathadh neamhrialaithe tapa COVID-19. Dá bhrí sin, is díol sásaimh do CESE an doiciméad is déanaí ón gCoimisiún maidir le forbairtí eacnamaíocha sna Ballstáit agus an anailís ar iarmhairtí an phróisis bainistíochta (1). San am céanna, tagraíonn sé don deis stairiúil atá ann glacadh le beartais phraiticiúla éifeachtacha chomhfhreagracha agus iad a chur chun feidhme go comhsheasmhach gan mhoill agus an tsochaí á claochlú ina hiomláine, claochlú atá casta ach riachtanach i bhfianaise na bhforbairtí reatha. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | Ar cheann de na dúshláin is mó a bhaineann le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha inmheánacha tá conas an t-airgeadas poiblí a chomhdhlúthú de réir a chéile. Tá CESE den tuairim nach bhfuil an creat reachtach reatha a leagtar amach sa Chomhshocrú Cobhsaíochta agus Fáis atá ann faoi láthair oiriúnach a thuilleadh do na dálaí reatha. Ar an ábhar sin, tá sé ag leagan béim ar a riachtanaí atá sé athbhreithniú réasúnta inghlactha a dhéanamh ar rialacha fioscacha an chreata reachtaigh (2) agus é dírithe ar an gcreat a shimpliú agus faireachán a dhéanamh air. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Tá CESE ag tarraingt aird ar phaindéim COVID-19 a thit amach tráth a bhí formhór na dtíortha i mbun míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a cheartú. De dheasca na paindéime, cuireadh isteach ar an laghdú ar chóimheas fiachais-OTI agus tháinig méadú ar phraghsanna tithíochta, rud a thugann le fios go bhfuil meath ginearálta tagtha ar dhálaí maicreacnamaíocha. Ina cheann sin, tagraíonn CESE do na míchothromaíochtaí seachtracha is mó atá le feiceáil san Eorachóras – TARGET2 (3). Tá éagothromaíochtaí idir tíortha nach bhfacthas a leithéid riamh de bharr na míchothromaíochtaí sin. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Tá faireachán á dhéanamh ag CESE ar an méadú tapa atá tagtha ar an mboilsciú ó thús na bliana 2021. Is é is príomhchúis leis an méadú sin, tar éis blianta de bhoilsciú íseal, an t-ardú mór atá ar phraghsanna fuinnimh ó na praghsanna ísle stairiúla a bhí ann le linn na paindéime, suaitheadh ar shlabhraí soláthair agus costais iompair mhéadaithe. Tá CESE den tuairim go bhfuil an t-ardráta boilscithe reatha mar thoradh ar thosca a bhaineann leis an bpaindéim agus le hathoscailt na ngeilleagar, nithe ar de chineál sealadach iad. Táthar ag súil leis go dtiocfaidh moilliú ar fhás na bpraghsanna in 2022 agus 2023 agus go mbeidh laghdú ar rátaí boilscithe go dtí an meánráta a bhí ann san am a chuaigh thart. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Is réamhriachtanas é próiseas an aontais airgeadais a thabhairt chun críche má tá Aontas Airgeadaíochta na hEorpa a fheidhmíonn go maith chun bheith ann. D’ainneoin an dul chun cinn atá déanta maidir leis an aontas baincéireachta a thógáil, tá CESE ag leagan béim air gur gá bearta breise a ghlacadh agus a fhormheas go pras. I ngeall ar ilroinnt na margaí caipitil sna Ballstáit, is doiligh le gnólachtaí teacht a bheith acu ar acmhainní airgeadais sa mhargadh caipitil aonair faoi chuimsiú Aontas na Margaí Caipitil. Dá bhrí sin, is gá tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh chun Aontas na Margaí Caipitil a chur i gcrích. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Tá súil ghéar á coinneáil ag CESE ar an bpróiseas doimhnithe dibhéirseachta idir na Ballstáit, agus laistigh den Aontas agus de thíortha limistéar an euro freisin. Tacaíonn sé, ar an gcúis sin, le meascán de bheartais eacnamaíocha a ghlacadh lena mbaintear leas éifeachtach as na hacmhainní intíre atá ar fáil, idir phoiblí agus phríobháideach, lena n-áirítear na hacmhainní airgeadais a cruthaíodh faoi chuimsiú na hionstraime téarnaimh Next Generation EU agus na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta. A bhuí le cur chun feidhme éifeachtach stuama na n-acmhainní airgeadais sin, féadfar próiseas an chóineasaithe a chur ar fionraí agus é a atosú arís ina dhiaidh sin. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Is ábhar imní do CESE an éagobhsaíocht shóisialta atá ag dul in olcas de réir a chéile. Ós rud é nár glacadh agus nár cuireadh chun feidhme bearta leordhóthanacha chun dul i ngleic le fás an neamhionannais agus na bochtaineachta tar éis na géarchéime domhanda airgeadais, chuir paindéim COVID-19 leis na neamhionannais sin agus le fás na bochtaineachta. Dá bhrí sin, tá géarghá anois le táscairí iomchuí neamhionannais agus bochtaineachta a fhorbairt agus faireachán a dhéanamh orthu, fiú amháin i gcomhthéacs na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Is é an bhagairt bhunúsach is mó atá roimh mharthanas an tsaoil ar an bpláinéad na hathruithe aeráide diúltacha nach bhfacthas a leithéid riamh roimhe seo. Tá sé á iarraidh ag CESE go nglacfaí bearta práinneacha agus go gcuirfí chun feidhme iad chun an t-athrú aeráide a chomhrac, lena n-áirítear trí tháscairí bunúsacha a fhorbairt chun iarmhairtí socheacnamaíocha na géarchéime a thomhas. Thairis sin, tá CESE á chur i bhfáth go mbeidh éifeacht mhór ag tionchair dhiúltacha na géarchéime aeráide ar an gcobhsaíocht mhaicreacnamaíoch (fás ar chaiteachas, arduithe praghsanna de bharr triomaigh) agus ar an gcobhsaíocht airgeadais freisin, go háirithe ar an ngnó árachais (4), agus ar an gcobhsaíocht shóisialta. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Tá digiteáil agus nuálaíochtaí airgeadais á dtabhairt isteach go tapa mar thoradh ar an bpróiseas teicneolaíoch éabhlóideach. Is díol sásaimh do CESE an cinneadh ón mBanc Ceannais Eorpach (BCE) agus ón gCoimisiún tús a chur leis an bplé maidir le euro digiteach a thabhairt isteach. Ach euro digiteach a thabhairt isteach, d’fhéadfaí buntáistí a chur ar fail do shaoránaigh agus do ghnólachtaí sa limistéir euro, agus na tairbhí ar fad lena mbaineann á gcur san áireamh. |
| --- | --- |

1.9.

| 1.10. | A bhuí leis na bearta ar fad a glacadh agus a cuireadh chun feidhme tar éis na géarchéime airgeadais domhanda, is cosúil go bhfuil earnáil bhaincéireachta thíortha an limistéir euro réasúnta cobhsaí i láthair na huaire. Tá béim á cur ag CESE ar fhadhbanna dócmhainneachta féideartha, go háirithe i gcás fiontair bheaga agus mheánmhéide. D’fhéadfadh drochfhorbairtí i ndócmhainneacht fiontar beag agus meánmhéide cur isteach ar chobhsaíocht na hearnála airgeadais, i dtionscal na baincéireachta den chuid is mó. Ós amhlaidh atá, tá CESE á iarraidh go ndéanfaí machnamh breise ar na bearta is gá a thabhairt isteach má táthar chun cobhsaíocht an chórais airgeadais a chosaint. |
| --- | --- |

1.10.

| 1.11. | Tá CESE ag tarraingt aird ar chur chuige stuama maidir le géarchéim COVID-19 a chomhrac, ar géarchéim leanúnach í atá fós gan réiteach, ach thar aon ní eile, tá béim á leagan aige ar an ngá atá ann ullmhú do ghéarchéimeanna víreasacha eile a d’fhéadfadh titim amach. Is féidir le beartais atá dírithe ar chóras láidir imdhíonachta a chothú i measc an daonra na dálaí a chruthú chun an caiteachas ar chúram sláinte de bharr leathadh galair a laghdú agus, san am céanna, dálaí níos fearr a chruthú do shláinte na n-oibrithe uile a bhfuil baint acu le luach a chruthú sa tsochaí. |
| --- | --- |

1.11.

2.   Cúlra

| 2.1. | I gcomórtas leis an tuairim roimhe seo ó CESE maidir leis an mbeartas eacnamaíoch sa limistéar euro, is sainghné de na forbairtí reatha é boilsciú ard agus é spreagtha go príomha ag praghsanna tráchtearraí fuinnimh, go háirithe ola agus gás nádúrtha. |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Tá méadú 429 % agus 230 % ar an meán tagtha ar phraghsanna mórdhíola gáis nádúrtha agus leictreachais ó 2019 i leith (5). Níl méadú chomh suntasach céanna tagtha ar phraghsanna miondíola go fóill (méadú 14 % (nó 7 %)). Tugtar le fios i réamhaisnéisí gearrthéarmacha a foilsíodh le déanaí go bhféadfaidh praghsanna mórdhíola leanúint de bheith ag méadú go dtí ráithe dheireanach na bliana 2022. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | Tá méadú mór tagtha ar an mboilsciú ó thús na bliana, tar éis blianta de bhoilsciú íseal, agus sháraigh sé réamhaisnéisí arís agus arís eile. Boilsciú 4,9 % a bhí ann i mí na Samhna (6). Is é an phríomhthoisc is cúis leis an bhfás tapa ar phraghsanna an borradh atá tagtha ar phraghsanna tráchtearraí — go háirithe ola agus gás — ó na praghsanna ísle stairiúla go dtí praghsanna a bhí ann roimh an bpaindéim, nó níos mó, fiú. Sa bhreis air sin, tá cur isteach fós ar tháirgeadh agus ar lóistíocht i gcuid mhór áiteanna ar fud an domhain, rud a chuireann le hardú praghsanna earraí, go háirithe nuair a bhíonn borradh ag teacht faoin éileamh comhiomlán. Táthar ag dréim leis go dtiocfaidh laghdú ar an mboilsciú go luath in 2022. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | D’ainneoin na n-ionchas spreagúil atá ann maidir le téarnamh san fhíorgheilleagar sa chéad leath de 2021, is cosúil anois go bhfuil an próiseas téarnaimh níos casta i ngeall ar leathadh gasta an tríú tonn den eipidéim. Ní thiocfaidh deireadh leis an gcomhrac i gcoinne géarchéim COVID-19 go ceann i bhfad agus d’fhéadfadh sé go mairfeadh a thionchar ar an bhfíorgheilleagar ar feadh roinnt blianta eile. Is srianta móra iad na fadhbanna dianseasmhacha a bhaineann le praghsanna ionchuir fuinnimh agus le neamh-infhaighteacht ar roinnt cineálacha tráchtearraí atá ag teastáil sa timthriall táirgthe ó thaobh úsáid na gcumas táirgthe agus ó thaobh na n-infheistíochtaí agus an tomhaltais atá á mbreithniú. |
| --- | --- |

2.4.

| 2.5. | D’fhéadfadh tionchar dearfach a bheith ag úsáid ionstraimí airgeadais faoi chuimsiú na hionstraime téarnaimh Next Generation EU ar fheidhmíocht an fhíorgheilleagair agus ar fhadhbanna a bhaineann le géarchéim COVID-19 a shárú. Sa chomhthéacs sin, meastar gur an-tráthúil an ní é leithdháileadh leanúnach na gcistí trí bhíthin na hionstraime REACT-AE, mar aon leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta atá dírithe ar théarnamh, athléimneacht agus inbhuanaitheacht na ngeilleagar aonair. |
| --- | --- |

2.5.

| 2.6. | In 2020 a taifeadadh an titim is mó san fhás eacnamaíoch ó thús lánpháirtiú na hEorpa. Táthar ag súil leis go mbeidh fíorfhás eacnamaíoch 5 % ann i mBallstáit an Aontais i mbliana, a bheag nó a mhór, agus meastar go mbeidh fás eacnamaíoch 4,3 % ann in 2022. In 2023, beifear ag súil le fás eacnamaíoch iarbhír 2,5 % i mBallstáit an limistéir euro. Tá an tomhaltas teaghlaigh, a shroich 3,5 % sa limistéar euro sa dara ráithe den bhliain, ina phríomhthiománaithe don fhás eacnamaíoch in 2021. |
| --- | --- |

2.6.

| 2.7. | Is gá aird a thabhairt ar na rioscaí atá ann cheana agus dul chun cinn san fhás eacnamaíoch á mheasúnú. Tá baint acu sin le meath ar thrádáil earraí, ach freisin, ó thaobh éilimh de, le hiarmhairtí an tionchair ar an bpróiseas táirgthe agus leis an méadú ar chostais i dtionscal déantúsaíochta an limistéir euro. Ina theannta sin, tosca eile is ea cur isteach ar shlabhraí luacha domhanda agus spleáchas sách ard na dtionscal monaraíochta ar allmhairí amhábhar agus micreaphróiseálaithe sa limistéar euro. |
| --- | --- |

2.7.

| 2.8. | Ghoill paindéim COVID-19 go mór ar an airgeadas poiblí. Tar éis na heipidéime, beidh dúshláin mhóra le sárú ag Ballstáit an limistéir euro maidir leis an airgeadas poiblí a chomhdhlúthú. In 2020, taifeadadh easnamh 7,2 % de OTI agus ní raibh barrachas fioscach ag tír ar bith. Meastar go laghdóidh an t-easnamh beagán go 7,1 % de OTI in 2021. Táthar ag súil le titim níos suntasaí in 2022, agus go leanfaidh sí uirthi in 2023, agus meastar go laghdóidh an t-easnamh go dtí thart ar 2,5 %, easnamh atá i bhfad níos airde ná an t-easnamh a taifeadadh roimh ráig COVID-19 (0,6 % de OTI in 2019). |
| --- | --- |

2.8.

| 2.9. | Tá fadhbanna struchtúracha fós ag gabháil le forbairtí i margadh an tsaothair i dtíortha aonair sa limistéar euro. Bíodh sin mar atá, tá an ráta dífhostaíochta réasúnta íseal, i ngeall go príomha ar chur chun feidhme leathan scéimeanna coinneála post. Tá easpa lucht saothair oilte i margadh reatha an tsaothair sa chuid is mó de gheilleagair sa limistéir euro. D’ainneoin an ráta dífhostaíochta atá níos ísle ná mar a rabhthas ag súil leis de dheasca ghéarchéim COVID-19, tá réimse leathan fadhbanna gan réiteach i margadh an tsaothair a bhaineann le cáilíochtaí nua a bhaint amach, rud atá riachtanach go háirithe i gcomhthéacs an phróisis claochlaithe atá ar bun. |
| --- | --- |

2.9.

| 2.10. | Tá farasbarr sa chuntas reatha cláraithe ag an Aontas agus ag an limistéar euro ina iomláine, ach tá éagsúlachtaí móra ann ó thír go chéile. Tá farasbarr mór sa chuntas reatha ag tíortha áirithe i gcónaí. Mar sin féin, tá méadú suntasach tagtha ar easnaimh sa chuntas reatha i dtíortha a bhfuil earnáil thábhachtach turasóireachta trasteorann acu nó tá laghdú tagtha ar a bhfarasbarr réasúnta. Táthar ag súil leis go dtiocfaidh feabhas air sin de réir mar a thagann tionscadal an taistil chuige féin. Agus measúnú á dhéanamh ar leibhéal na míchothromaíochtaí seachtracha i mBallstáit an limistéir euro, is gá breithniú a dhéanamh ar an méadú gan choinne atá tagtha ar mhíchothromaíochtaí sa chóras íocaíochta TARGET2, a bhfuil an leibhéal is airde bainte amach aige i mbliana ó bunaíodh é (7). |
| --- | --- |

2.10.

| 2.11. | I láthair na huaire, i bhfianaise leathadh gasta neamhrialaithe an víris, táthar ag súil leis go ndéanfar ceartúcháin bhreise ar threocht an fháis eacnamaíoch atá curtha i láthair a bhfuil gealladh maith fúithi. D’fhéadfadh tionchar suntasach a bheith ag an bpróiseas reatha maidir le bearta sriantacha a thabhairt isteach de thoradh na heipidéime ar fhás eacnamaíoch iarbhír agus ar leibhéal an fhiachais phoiblí atá neamh-inbhuanaithe cheana i mBallstáit áirithe, lena n-áirítear trí chur le neamhionannais agus leis an mbochtaineacht atá ag dul i méid. |
| --- | --- |

2.11.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Tá súil á coimeád ag CESE ar na forbairtí eacnamaíocha agus sóisialta reatha a bhaineann leis an ardleibhéal éiginnteachta agus is cúis bhuartha dó iad. Tá dhá thoisc dhiúltacha ag baint leis an leibhéal éiginnteachta sin, is iad sin carnadh an fhiachais phoiblí nach raibh coinne leis agus an t-ardú ar an mboilsciú. Is é an toradh atá ar an bhfás ar phraghsanna do thomhaltóirí go bhfuil meath ag teacht ar staid shóisialta na dteaghlach agus go bhfuil tionchar diúltach aige sin ar chaighdeáin mhaireachtála. Ós rud é go raibh an cóimheas fiachais ard cheana féin i mBallstáit áirithe sa limistéar euro roimh an ngéarchéim, fágann an meath tapa ar an staid fhioscach go mbeidh sé ríthábhachtach go ndéanfaidh na Ballstáit sin bearta um chomhdhlúthú fioscach a ghlacadh agus a chur chun feidhme sa mheántéarma, a luaithe a bheidh na dálaí eacnamaíocha ann chuige sin. |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | Is díol sásaimh do CESE go bhfuil an fíorgheilleagar ag teacht chuige féin diaidh ar ndiaidh. Sa chomhthéacs sin, tacaíonn sé leis an rún atá ann infheistíocht phoiblí agus infheistíocht phríobháideach araon a mhéadú. Aithníonn sé chomh maith, agus creat cuimsitheach na hionstraime Next Generation EU á chruthú, go bhfuil deis ann na hacmhainní sin a úsáid go héifeachtach chun tacú le fíorfhás eacnamaíoch cáilíochtúil. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Creideann CESE nach bhfágfaidh an méadú mór ar an mboilsciú go dtabharfaidh BCE beartas airgeadaíochta sriantach isteach, ós rud é go ndealraíonn sé gur tiománaithe sealadacha iad na tiománaithe don bhoilsciú agus gur ó thaobh an tsoláthair den chuid is mó a thagann siad. Ar an gcúis sin, tá CESE i bhfách leis go ndírítear sa bheartas eacnamaíoch ar athléimneacht, solúbthacht, uathriail agus feidhmiúlacht na struchtúr straitéiseach a neartú chun go mbeifear in ann aghaidh a thabhairt leo ar thurraingí siméadracha leantacha amach anseo. |
| --- | --- |

3.3.

| 3.4. | Tá CESE ag tabhairt a thacaíochta d’athruithe bunúsacha sistéamacha stairiúla a ghabhann leis an gclaochlú chuig geilleagar glas, digiteach atá cóir ó thaobh na sochaí de. D’ainneoin chastacht agus neamhchinnteacht na bhforbairtí breise a bhaineann le géarchéim COVID-19, tacaíonn CESE leis an gComhaontú Glas don Eoraip (8) agus measann sé gur deis stairiúil é chun forbairt eacnamaíoch agus shóisialta inbhuanaithe a bhaint amach ar an sean-roinn. Sa chomhthéacs sin, tacaíonn CESE le glacadh agus breithniú na dtosca tábhachtacha uile d’fhonn an saol ar an bpláinéad a chaomhnú don ghlúin atá ann faoi láthair agus do na glúnta atá le teacht. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Tá CESE á iarraidh go nglacfaí agus go gcuirfí chun feidhme go práinneach bearta atá dírithe ar éagothromaíochtaí agus ar bhochtaineacht a laghdú de réir a chéile i mBallstáit an limistéir euro (9). Sa chomhthéacs sin, feictear dó go bhféadfaí leas a bhaint as ionstraimí praiticiúla ioncaim agus caiteachais, lena n-áirítear caiteachas fritorthúil a laghdú, an t-éilliú a chomhrac, an geilleagar dubh agus oibríochtaí neamh-thrédhearcacha, lena n-áirítear réiteach fada ar shaincheist an tearmainn cánach. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | I bhfianaise chastacht agus neamhchinnteacht na bhforbairtí reatha, aontaíonn CESE gur cheart do Bhallstáit aonair beartais fhioscacha a ghlacadh lena gcuirfear san áireamh an staid ina bhfuil an téarnamh, inbhuanaitheacht fhioscach agus an gá atá le héagsúlachtaí eacnamaíocha, sóisialta agus críochacha a laghdú. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Tá a fhios ag CESE gur cheart an beartas fioscach a bheith gníomhach agus solúbtha go leor chun gur féidir aghaidh a thabhairt ar na tonnta a d’fhéadfadh a bheith ann maidir le scaipeadh agus sóchán víris. Ina fhianaise sin, tacaíonn sé le caiteachas breise ar chúram sláinte, caiteachas a bhfuil gá leis, go dtí go mbeidh cúrsaí ina gceart arís. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Agus aghaidh á tabhairt ar na forbairtí casta eacnamaíocha agus sóisialta atá ann ar na saolta seo, tá sé á mholadh ag CESE go gcuirfí chun feidhme meascán comhsheasmhach de bheartais mhaicreacnamaíocha. I dtaca leis an straitéis téarnaimh fhoriomlán, is féidir ról bunúsach a bheith ag beartas airgeadaíochta leathnaitheach, mar aon le beartas fioscach leathnaitheach. Ba cheart glacadh agus cur chun feidhme an mheascáin de bheartais mhaicreacnamaíocha a chomhordú leis na comhpháirtithe sóisialta freisin. |
| --- | --- |

3.8.

| 3.9. | Tá nasc idir an próiseas teicneolaíoch éabhlóideach agus nuálaíochtaí san earnáil airgeadais. Is díol sásaimh do CESE na chéad chéimeanna atá glactha ag BCE agus ag an gCoimisiún chun an euro digiteach a chruthú (10). Go nuige seo, níor glacadh aon chinneadh maidir le tabhairt isteach an euro dhigitigh ná maidir leis na gnéithe dearaidh a d’fhéadfadh a bheith aige. Agus an euro digiteach á thabhairt isteach, d’fhéadfadh sé go bhféadfadh oibríochtaí íocaíochta agus imréitigh a bheith ann atá níos tapúla, níos éifeachtaí agus níos saoire do theaghlaigh agus do ghnólachtaí araon, ach ba cheart aird a thabhairt ar na himpleachtaí a bheadh ann d’oibríochtaí imréitigh, mar shampla. Sa chomhthéacs sin, d’fhéadfaí a bheith ag súil freisin le rannchuidiú leis an straitéis maidir le stádas idirnáisiúnta an euro a neartú. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Tacaíonn CESE le tús na gcomhairliúchán poiblí atá dírithe ar bhainistíocht (rialachas) airgeadais phoiblí agus is díol sásaimh dó an méid sin. Sa chomhthéacs sin, táthar ag díriú ar an méid seo a leanas: (a) tráthchlár phróisis an chomhdhlúthaithe fhioscaigh; (b) rialacha a leagan síos maidir le bearta fadtéarmacha chun iarmhairtí na heipidéime a shárú, ach go háirithe maidir le hinfheistíochtaí a bhaineann leis an ngeilleagar glas agus an geilleagar digiteach; (c) agus rialacha fioscacha a shimpliú. Tá CESE ag tarraingt aird ar thuairimí éagsúla uaidh maidir le rialachas eacnamaíoch agus le rialacha fioscacha ach go háirithe. I ndáil leis sin, sa tuairim is déanaí uaidh (11), tá sé á iarraidh ag CESE go dtabharfaí isteach riail óir le haghaidh infheistíochtaí poiblí i dteannta riail caiteachais agus tá sé á chur in iúl gur gá ról tábhachtach a thabhairt do na parlaimintí náisiúnta agus do Pharlaimint na hEorpa i gcreat rialachais eacnamaíoch an Aontais amach anseo. Thairis sin, tá CESE ag iarraidh go mbeadh an tsochaí shibhialta níos rannpháirtí sa Seimeastar Eorpach ar an leibhéal náisiúnta agus ar leibhéal an Aontais araon agus tá sé ag iarraidh freisin go mbeadh treoirlínte ann le haghaidh idirthréimhse, agus nár cheart tús a chur leis an nós imeachta um easnamh iomarcach le linn na tréimhse sin. |
| --- | --- |

3.10.

4.   Barúlacha sonracha

| 4.1. | Is díol sásaimh do CESE cur chuige an Choimisiúin Eorpaigh i ndáil leis na drochfhorbairtí reatha i bpraghsanna fuinnimh, lena n-áirítear na bearta gearrthéarmacha agus meántéarmacha atá beartaithe. I bhfianaise neamhchinnteacht na bpraghsanna fuinnimh, tá sé á iarraidh ag CESE go ndéanfaí bearta substainteacha agus sistéamacha d’fhonn turraingí gan choinne ón timpeallacht sheachtrach a mhaolú agus, ar an gcaoi sin, na dálaí a chruthú le go mbeidh saol inbhuanaithe, cobhsaí, athléimneach agus cóir ann do gach cónaitheoir sa limistéar euro. |
| --- | --- |

4.1.

| 4.2. | Is mór ag CESE go bhfuil tús curtha leis an díospóireacht phoiblí maidir le rialacha fioscacha a leagan síos amach anseo, arna gcur i láthair ag an gCoimisiún Eorpach. Mar thoradh ar an tionscnamh a bhfuiltear ag súil leis le fada, d’fhéadfaí rialacha simplí a leagan síos arbh éasca faireachán a dhéanamh orthu agus a chomhfhreagródh don staid reatha ag tús an tríú deich mbliana den chéad seo. Sa bhreis air sin, tá CESE á chur in iúl go bhfuil an próiseas chun an t-aontas fioscach a thabhairt chun críche de réir a chéile nasctha freisin le struchtúr iomlán chóras bainistíochta an airgeadais phoiblí a chur ar bun, lena n-áirítear post an Aire Airgeadais a chruthú. |
| --- | --- |

4.2.

| 4.3. | Tá CESE ag coinneáil súil ghéar ar fhorbairtí i réimse an athraithe aeráide agus is údar imní dó iad. Sa chomhthéacs sin, is geal le CESE gur glacadh an pacáiste “Oiriúnach do 55” lena n-áirítear plean an Aontais um Sprioc Aeráide 2030. Measann CESE gur den ríthábhacht bearta a ghlacadh agus a chur chun feidhme chun caighdeáin a ghlacfar go ginearálta agus a nglactar leo go ginearálta a leagan síos sa chomhrac i gcoinne na géarchéime aeráide. Ó tharla gur teoranta na roghanna atá ann agus gur beag am atá fágtha sa chomhrac i gcoinne an athraithe aeráide, tá sé á mholadh go láidir ag CESE gach beart práinneach a ghlacadh chun comhrac a chur ar an athrú aeráide. Ina theannta sin, i gcomhthéacs an athraithe aeráide, beidh sé riachtanach anailís a dhéanamh ar an tionchar ar fhorbairtí maicreacnamaíocha agus ar a n-iarmhairtí, i.e. beartas airgeadaíochta agus fioscach, lena n-áirítear cobhsaíocht airgeadais agus shóisialta. |
| --- | --- |

4.3.

| 4.4. | Tá béim á leagan ag CESE ar an ngá atá ann an t-aontas airgeadais a thabhairt chun críche. D’ainneoin struchtúr an aontais baincéireachta a bheith á chruthú de réir a chéile (12), ní mór gach iarracht a dhéanamh é a chur i gcrích (13). Ina theannta sin, tá CESE á thabhairt le fios go bhfuil gá le feidhmiú éifeachtach an mhargaidh chaipitil laistigh de Bhallstáit an Aontais. Sa chomhthéacs sin, ba cheart iarrachtaí a dhíriú ar Aontas na Margaí Caipitil a dhoimhniú a thuilleadh (14) (15). |
| --- | --- |

4.4.

| 4.5. | Tá CESE i bhfách leis go leanfar de bheartais arb é is aidhm dóibh pleanáil ionsaitheach chánach a laghdú, seachaint cánach a chomhrac agus cánachas éifeachtach cothrom a áirithiú, rud a d’fhéadfadh éagothromaíochtaí i dtíortha aonair agus an bhochtaineacht a laghdú. |
| --- | --- |

4.5.

| 4.6. | Ar an mbealach i dtreo claochlú stairiúil rathúil, measann CESE go bhfuil sé barrthábhachtach faireachán córasach agus meastóireacht rialta a dhéanamh ar éifeachtacht na mbeart uile arna nglacadh agus arna gcur chun feidhme faoi bheartais eacnamaíocha náisiúnta aonair agus, ar an dóigh sin, dálaí fabhracha a chruthú le haghaidh freagairtí solúbtha ar shuaití inmheánacha athraitheacha agus ar shuaití sistéamacha gan choinne ón timpeallacht sheachtrach. |
| --- | --- |

4.6.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_5321

1

(2)  https://www.ft.com/content/f3377da4-2ec6-4edb-b9b8-6a5af22bc2a2

2

(3)  https://www.ecb.europa.eu/stats/policy_and_exchange_rates/target_balances/html/index.en.html

3

(4)  https://www.imf.org/en/News/Seminars/Conferences/2021/11/17/9th-statistical-forum-measuring-climate-change

4

(5)  COM(2021) 660 final.

5

(6)  https://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/11563351/2-29102021-AP-EN.pdf

6

(7)  https://sdw.ecb.europa.eu/reports.do?node=1000004859

7

(8)  https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_ga

8

(9)  https://voxeu.org/article/income-inequality-eu-trends-and-policy-implications

9

(10)  https://www.ecb.europa.eu/paym/digital_euro/html/index.en.html

10

(11)  IO C 105, 4.3.2022, lch. 11.

11

(12)  https://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2021/html/ecb.sp210318_1~e2126b2dec.en.html

12

(13)  IO C 132, 24.3.2022, lch. 151.

13

(14)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_21_6251

14

(15)  https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_21_6307

15

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/102 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/102

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Teachtaireacht ón gCoimisiún chuig Parlaimint na hEorpa, chuig an gComhairle, chuig Coiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa agus chuig Coiste na Réigiún — NAIADES III: Boosting future-proof European inland waterway transport [Borradh a chur faoin iompar ar uiscebhealaí intíre san Eoraip a sheasfaidh an aimsir]

(COM(2021) 324 final) (níl leagan Gaeilge ann)

(2022/C 194/15)

| Raipóirtéir: | Mateusz SZYMAŃSKI |
| --- | --- |

Raipóirtéir:

Mateusz SZYMAŃSKI

| Comhairliúchán | An Coimisiún Eorpach, 10.8.2021 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise |
| Dáta a glactha sa rannóg | 17.12.2021 |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála | |
| (ar son/in aghaidh/staonadh) | 242/1/5 |

Comhairliúchán

An Coimisiún Eorpach, 10.8.2021

Bunús dlí

Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise

Dáta a glactha sa rannóg

17.12.2021

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

242/1/5

1.   Conclúidí agus moltaí

| 1.1. | Creideann CESE go bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe fós ag baint leis an iompar ar uiscebhealaí intíre. Cuirtear san áireamh sa Teachtaireacht na fadhbanna suntasacha a bhaineann leis an modh iompair sin a fhorbairt. I bprionsabal, tacaíonn CESE leis na spriocanna agus na cuspóirí atá beartaithe inti. |
| --- | --- |

1.1.

| 1.2. | I bhfianaise na n-athruithe ar an éileamh ar iompar agus go bhfuil láimhdeachas na gcalafort ag dul in airde i gcónaí, is gá an earnáil iompair Eorpach a oiriúnú go leanúnach do na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. Iarrann CESE go ndéanfaí é sin ar bhonn phrionsabal na hilmhódúlachta agus na loingseoireachta cliste, rud a chiallaíonn go mbainfear an úsáid is fearr is féidir as buntáistí na modhanna éagsúla iompair chun na torthaí is fearr is féidir a bhaint amach, agus ag an am céanna, go méadófar sábháilteacht agus go laghdófar an t-ualach comhshaoil. |
| --- | --- |

1.2.

| 1.3. | Maidir leis an Teachtaireacht, moltar na hathruithe atá beartaithe a chur in ord tosaíochta. Creideann CESE go mbeadh sé níos éasca na cuspóirí a bhaint amach dá leagfaí amach an dá phríomhthosaíocht: (1) cuspóir fadtéarmach — bonneagar uiscebhealaí a fhorbairt agus a chothabháil, agus (2) cuspóir gearrthéarmach — iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt i gcathracha. |
| --- | --- |

1.3.

| 1.4. | Dar le CESE, ní bheidh na hathruithe atá beartaithe éifeachtach ach amháin má tá bonneagar iomchuí a bheidh ina bhonn taca le forbairt agus le cothabháil an mhodha iompair sin. Mura bhféadfaí feabhas a chur ar dhálaí loingseoireachta ar uiscebhealaí, ní ghlacfadh longúinéirí an riosca agus ní dhéanfadh siad infheistíocht i gcabhlach nua-aimseartha, agus ní bheadh spéis ag údaráis áitiúla i dtíortha aonair críochfoirt idirmhódúla a chruthú. |
| --- | --- |

1.4.

| 1.5. | Tá gá le coinníollacha sonracha chun an tosaíocht ghearrthéarmach maidir le hiompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt i gcathracha a chur chun feidhme. Tá an méid seo a leanas ar cheann de na coinníollacha is tábhachtaí: bonneagar a chruthú le go mbeidh sé indéanta ródúcháin “míle deireanach”, mar a thugtar orthu, a chur i gcrích a bhuí le hiompar ar uiscebhealaí intíre, a mhéid a bhaineann le paisinéirí agus le hearraí araon, agus an chóir fhabhrach a thugtar do mhodhanna iompair uirbeacha nó réigiúnacha eile a leathnú chuig iompar paisinéirí trí hiompar ar uiscebhealaí intíre agus tosaíocht a thabhairt d’iompar ar uiscebhealaí intíre atá saor ó astaíochtaí i gcathracha, agus don digiteáil. Ag an am céanna, tá sé tábhachtach go gcuideoidh forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre i gcathracha le feabhas a chur ar an gcáilíocht saoil. |
| --- | --- |

1.5.

| 1.6. | Tá sé tábhachtach sásraí leordhóthanacha tacaíochta airgeadais a áirithiú. Ba cheart maoiniú do bhonneagar agus do theicneolaíochtaí nuálacha a áirithiú faoi chláir an Aontais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. Tá ionstraimí den sórt sin ríthábhachtach i bhfianaise shainiúlachtaí an tionscail, lena n-áirítear gurb iad fiontair bheaga agus mheánmhéide (FBManna) cuid mhór d’fhiontair an tionscail sin. Is tábhachtaí fós an méid sin ós rud é go gcruthaíonn beartais atá ar son an chomhshaoil dúshláin shuntasacha agus gur féidir leo tionchar a bheith acu ar an earnáil. |
| --- | --- |

1.6.

| 1.7. | Ba cheart béim láidir a leagan ar shaincheisteanna a bhaineann le staid na bhfoirne. Éilíonn teicneolaíocht nua scileanna nua. Tá gá le hinfheistíochtaí i scileanna agus i gcáilíochtaí. Cruthaíonn an easpa gníomhaíochta bagairtí do shábháilteacht na n-oibrithe, na bhfoirne agus na bpaisinéirí. Dá bhrí sin, cuireann CESE i bhfios go láidir gur gá do na Ballstáit Treoir (AE) 2017/2397 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (1) maidir le cáilíochtaí gairmiúla sa loingseoireacht intíre a aithint a chur chun feidhme go cuí. Ina theannta sin, is gá feabhas a chur ar dhálaí fostaíochta lena n-áirítear rialacha maidir le ham oibre, reachtaíocht leordhóthanach maidir le cosaint shóisialta i ndáil le hoibrithe a phostú agus sábháilteacht agus sláinte ceirde san earnáil. |
| --- | --- |

1.7.

| 1.8. | Tá an fhadhb maidir le pá íseal san earnáil, go háirithe i Lár agus in Oirthear na hEorpa, ábhartha i gcónaí, rud a fhágann nach earnáil tharraingteach don fhostaíocht í earnáil an iompair ar uiscebhealaí intíre. Is léir go bhfuil foirne ag dul in aois, mar nach bhfuil spéis ag daoine óga a bheith ag obair san earnáil. Ag an am céanna, níl an earnáil ina díol spéise do mhná. Mar thoradh air sin, tá easpa foirne ann agus cuirtear teorainn le forbairt na hearnála. Ní mór ról tábhachtach a bheith ag an idirphlé sóisialta il-leibhéil agus ag an gcómhargáil maidir le réitigh a chur ar fáil san earnáil, agus ní mór iad a chur i gcrích mar is ceart, agus go dtacóidh na húdaráis phoiblí leo. |
| --- | --- |

1.8.

| 1.9. | Cuireann CESE in iúl freisin nár cuireadh chun feidhme go dtí seo cuid mhaith de na gníomhaíochtaí a fógraíodh agus atá beartaithe. Tá sé ríthábhachtach, dá bhrí sin, go mbeadh na húdaráis Eorpacha, náisiúnta agus áitiúla rannpháirteach agus tiomanta go hiomlán chun na cuspóirí sin a bhaint amach, ag féachaint d’inniúlachtaí faoi seach an Aontais, na mBallstát agus na n-údarás áitiúil. Baineann sé sin freisin le foinsí cistiúcháin, ar cheart maoiniú Eorpach agus maoiniú náisiúnta araon a chur san áireamh leo. Ar an drochuair, tá díomá ar CESE a thabhairt faoi deara nach dtugtar aird leordhóthanach ar an infheistíocht san iompar ar uiscebhealaí intíre sna pleananna téarnaimh náisiúnta arna dtíolacadh ag na Ballstáit. |
| --- | --- |

1.9.

2.   Comhthéacs

| 2.1. | Ina Theachtaireacht, cuireann an Coimisiún Eorpach béim ar an tábhacht a bhaineann le hiompar ar uiscebhealaí intíre chun iompar ísealcharbóin agus nua-aimseartha a thógáil san Aontas. Cuireann sé in iúl gur cuid den Chomhaontú Glas don Eoraip é iompar atá níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol a fhorbairt agus tugann sé le fios na cuspóirí a bhaineann leis an méid sin: ba cheart méadú 25 % teacht ar iompar ar uiscebhealaí intíre faoi 2030 agus méadú 50 % teacht air faoi 2050 (2). |
| --- | --- |

2.1.

| 2.2. | Tugtar faoi deara sa Teachtaireacht nach ndearnadh dul chun cinn sásúil maidir le sciar an iompair ar uiscebhealaí intíre san Aontais a mhéadú laistigh de struchtúr an iompair mhódaigh. Ag an am céanna, leagtar béim inti go bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe ag baint leis na conairí TEN-T agus le cathracha. |
| --- | --- |

2.2.

| 2.3. | I bhfianaise an méid thuas, moladh bearta breise chun an earnáil iompair sin a dhéanamh níos tarraingtí. Dar leis an gCoimisiún, ba cheart dhá phríomhchuspóir a bheith ann: (1) níos mó earraí a iompar trí iompar ar uiscebhealaí intíre agus an earnáil a chur ar chonair do-athraithe i dtreo astaíochtaí nialasacha, bunaithe ar aistriú paraidíme i dtreo digiteáil bhreise, agus (2) bearta tionlacain a beith ann chun tacú leis an lucht saothair reatha agus an lucht saothair amach anseo. |
| --- | --- |

2.3.

| 2.4. | Bainfear na cuspóirí sin amach trí ocht dtionscnamh shuaitheanta atá beartaithe don tréimhse 2021-2027. Áirítear sa phlean a leagtar amach tionscnaimh maidir le bonneagar (tionscnaimh shuaitheanta 1 agus 4), iompar ilmhódach (2 agus 5), soithí atá saor ó astaíochtaí (6, 3 agus 8) agus foirne (7). I ndáil leis an méid sin, creideann CESE go bhfuil gach tionscnamh suaitheanta tábhachtach, ach ba cheart machnamh a dhéanamh ar thosaíochtaí a leagan síos, tosaíochtaí atá ina réamhchoinníollacha chun na cuspóirí atá leagtha síos a bhaint amach. |
| --- | --- |

2.4.

3.   Barúlacha ginearálta

| 3.1. | Ba mhaith le CESE a chur i bhfios go láidir, mar a luaitear i dtuairimí roimhe seo, go dtacaíonn sé le tionscnaimh atá dírithe ar iompar ar uiscebhealaí intíre a neartú, ós rud é go bhfuil an modh iompair sin ar cheann de na cineálacha iompair is inbhuanaithe ag a bhfuil acmhainneacht neamhshaothraithe fós. Ar an drochuair, léiríonn na sonraí go bhfuil iompar ar uiscebhealaí intíre, amhail modhanna eile iompair, thíos le tionchair ghéarchéim COVID-19 (3). |
| --- | --- |

3.1.

| 3.2. | I bhfianaise na n-athruithe ar an éileamh ar iompar agus go bhfuil láimhdeachas na gcalafort ag dul in airde i gcónaí, is gá an earnáil iompair Eorpach a oiriúnú go leanúnach do na riachtanais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. I bhfianaise an ghá atá ann an t-ualach ar an gcomhshaol a laghdú agus sábháilteacht a áirithiú, tá sé tábhachtach an brú tráchta arb é iompar de bhóthar is cúis leis a laghdú. Iarrann CESE go ndéanfaí é sin ar bhonn phrionsabal na hilmhódúlachta, rud a chiallaíonn go mbainfear an úsáid is fearr is féidir as buntáistí na modhanna éagsúla iompair chun na torthaí is fearr is féidir a bhaint amach Beidh sé tábhachtach freisin leas a bhaint as an acmhainneacht a bhaineann le réitigh na loingseoireachta cliste. |
| --- | --- |

3.2.

| 3.3. | Molann CESE na hathruithe atá beartaithe a chur in ord tosaíochta. Bheadh sé níos éasca na cuspóirí a bhaint amach dá leagfaí síos an dá phríomhthosaíocht:






  i. | tosaíocht fhadtéarmach — bonneagar uiscebhealaí a fhorbairt agus a chothabháil, lena gcuirfear bonn inbhuanaithe ar fáil chun an t-iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt agus chun é a dhéanamh níos iomaíche; |
| --- | --- | --- |

3.3.

i.

tosaíocht fhadtéarmach — bonneagar uiscebhealaí a fhorbairt agus a chothabháil, lena gcuirfear bonn inbhuanaithe ar fáil chun an t-iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt agus chun é a dhéanamh níos iomaíche;

| ii. | tosaíocht ghearrthéarmach — iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt i gcathracha. |
| --- | --- |

ii.

tosaíocht ghearrthéarmach — iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt i gcathracha.

| 3.4. | Dar le CESE, ní bheidh na gníomhaíochtaí éifeachtach ach amháin má tá bonneagar iomchuí ann a fheidhmeoidh mar bhonn taca chun an modh iompair sin a fhorbairt agus a chothabháil. Mar aon le dálaí nádúrtha, is é an bonneagar a chinnfidh forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre i ngach tír. Mura bhféadfaí feabhas a chur ar dhálaí loingseoireachta ar uiscebhealaí, ní ghlacfadh longúinéirí an riosca agus ní dhéanfadh siad infheistíocht i gcabhlach nua-aimseartha, agus ní bheadh spéis ag údaráis áitiúla i dtíortha aonair críochfoirt idirmhódúla a chruthú. Tá gach gníomh eile a bhaineann le hiompar ar uiscebhealaí intíre faoi réir na tosaíochta seo. |
| --- | --- |

3.4.

| 3.5. | Tá gá le coinníollacha sonracha chun an tosaíocht ghearrthéarmach maidir le hiompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt i gcathracha a chur chun feidhme. Tá an méid seo a leanas ar cheann de na coinníollacha is tábhachtaí: bonneagar a chruthú le go mbeidh sé indéanta ródúcháin “míle deireanach”, mar a thugtar orthu, a chur i gcrích a bhuí le hiompar ar uiscebhealaí intíre, a mhéid a bhaineann le paisinéirí agus le hearraí araon, agus an chóir fhabhrach a thugtar do mhodhanna iompair uirbeacha nó réigiúnacha eile a leathnú chuig iompar paisinéirí trí hiompar ar uiscebhealaí intíre agus tosaíocht a thabhairt d’iompar ar uiscebhealaí intíre atá saor ó astaíochtaí i gcathracha, agus don digiteáil. Ag an am céanna, tá sé tábhachtach go gcuideoidh forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre i gcathracha le feabhas a chur ar an gcáilíocht saoil, e.g. laghdú ar bhrú tráchta, riosca níos ísle go dtarlódh timpistí, aerthruailliú agus torann laghdaithe. |
| --- | --- |

3.5.

| 3.6. | Tá sé tábhachtach freisin sásraí leordhóthanacha tacaíochta airgeadais a áirithiú. Is FBManna iad cuid mhór d’fhiontair an tionscail, agus ciallaíonn struchtúr na hearnála nach bhfuil sé éasca rochtain a fháil ar mhaoiniú. Ba cheart maoiniú do bhonneagar agus do theicneolaíochtaí nuálacha a áirithiú faoi chláir an Aontais atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. Ba cheart réitigh a bhaineann le cánachas ar an earnáil a mheas freisin. Tá ionstraimí den sórt sin ríthábhachtach ós rud é go bhfuil saolré fhada ag cabhlaigh, agus, dá bhrí sin, go bpleanáiltear ar bhonn fadtéarmach sa tionscal. Is tábhachtaí fós an méid sin ós rud é go gcruthaíonn beartais atá ar son an chomhshaoil dúshláin shuntasacha agus gur féidir leo tionchar a bheith acu ar an earnáil. |
| --- | --- |

3.6.

| 3.7. | Tarraingíonn CESE aird freisin ar an ngá atá ann ní hamháin le gníomhaíocht nithiúil ach le rannpháirtíocht agus diongbháilteacht leordhóthanach na n-údarás Eorpach, náisiúnta agus áitiúil maidir leis na bearta sin a chur chun feidhme chomh maith. Ní mór do na Ballstáit beartas soiléir a fhorbairt chun tacú le forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre. |
| --- | --- |

3.7.

| 3.8. | Tá a fhios ag CESE go bhfuil ról agus tiomantas na mBallstát ríthábhachtach maidir le gníomhaíochtaí agus cuspóirí aonair a chur chun feidhme. Is léiriú ar leith ar a dtiomantas iomlán í rannpháirtíocht na mBallstát san infheistíocht. Dá bhrí sin, iarrann CESE go dtacódh an cistiú Eorpach le hiompar ar uiscebhealaí intíre a fhorlíonadh le bearta náisiúnta, ag féachaint d’inniúlachtaí faoi seach an Aontais agus na mBallstát. Ar an drochuair, tá díomá ar CESE a thabhairt faoi deara nach dtugtar aird leordhóthanach ar an infheistíocht san iompar ar uiscebhealaí intíre sna pleananna téarnaimh náisiúnta arna dtíolacadh ag na Ballstáit. |
| --- | --- |

3.8.

Barúlacha sonracha

| 3.9. | Mar a luadh roimhe seo, tá sé ríthábhachtach bonneagar a fhorbairt chun go mbeidh rath ar fhorbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre. Aithnítear an fhadhb sin sa teachtaireacht agus tarraingítear aird inti ar ghréasán TEN-T. Mar sin féin, ba cheart an méid seo a leanas a chur san áireamh: (1) ní áirítear i ngréasán TEN-T gach mór-uiscebhealach de chuid an Aontais a bhfuil acmhainneacht shuntasach aige; (2) féadfaidh roinnt uiscebhealaí nach gcomhlíonann ceanglais chroíghréasán TEN-T a bheith ina nasc tábhachtach de naisc ilmhódacha i gconairí iompair; (3) dá ndéanfaí iad a fhorbairt, d’fhéadfadh roinnt codanna d’uiscebhealaí nach n-áirítear i TEN-T deireadh a chur le bacainní sna limistéir máguaird de chalafoirt mhuirí atá suite i gconairí iompair. |
| --- | --- |

3.9.

| 3.10. | Chun an tosaíocht fhadtéarmach sin a bhaint amach, ní mór dálaí eagrúcháin agus airgeadais a chruthú chun tacú le bonneagar uiscebhealaí a fhorbairt. Ar an gcéad dul síos, is gá gréasán uiscebhealaí TEN-T a chomhordú leis an gComhaontú Eorpach um Príomh-Uiscebhealaí Intíre a bhfuil Tábhacht Idirnáisiúnta leo (AGN) de chuid Choimisiún Eacnamaíochta na Náisiún Aontaithe don Eoraip (UNECE) agus TEN-T a athbhreithniú trí uiscebhealaí AGN ag a bhfuil acmhainneacht shuntasach nó uiscebhealaí áirithe a d’fhéadfadh a bheith ina ngné thábhachtach de naisc idirmhódacha idirnáisiúnta sa chonair iompair a chur san áireamh sa ghréasán sin. |
| --- | --- |

3.10.

| 3.11. | Ba cheart tuilleadh deiseanna a chruthú freisin chun cabhrú le forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre a mhaoiniú. Tá feidhm aige sin ní amháin maidir le huiscebhealaí a úsáidtear go rathúil cheana féin chun earraí a iompar laistigh de ghréasán TEN-T, ach freisin maidir leo siúd nach bhfuil mórán tábhachta leo faoi láthair agus nach cuid den ghréasán sin iad (4). Úsáidtear an t-iompar ar uiscebhealaí intíre le haghaidh níos mó ná iompar amháin agus, dá bhrí sin, ba cheart é a fhorbairt ar bhealach cuimsitheach. D’fhonn feidhmeanna uile na n-uiscebhealaí sa phróiseas forbartha a chur san áireamh, ní mór tréimhse níos faide a chur ar fáil chun infheistíochtaí sa bhonneagar a phleanáil agus a chur i gcrích, agus costais infheistíochta a mhéadú. Dá bhrí sin, in éineacht le hathbhreithniú ar ghréasán TEN-T, d’fhéadfaí réiteach eile a chur ar fáil trí chiste a chruthú chun tacú le forbairt uiscebhealaí nach cuid de ghréasán TEN-T iad. Gan tacaíocht shonrach, beidh forbairt uiscebhealaí ar fud an Aontais míchothrom agus, i roinnt mhaith cásanna, beidh sí teoranta d’infheistíochtaí nuachóirithe ar mhionscála nach gcuireann bonn inbhuanaithe ar fáil chun an modh iompair sin a fhorbairt. |
| --- | --- |

3.11.

| 3.12. | Tá sé thar a bheith tábhachtach béim a leagan ar an ngá atá le comhordú a dhéanamh ar ghníomhaíochtaí na n-institiúidí uile a bhfuil baint acu leis an earnáil sin. Cuireann CESE i bhfios go láidir, nuair a dhéantar tagairt sa Teachtaireacht do rialachas, áirítear UNECE sa phríomhstruchtúir rialaithe atá ábhartha don iompar ar uiscebhealaí intíre. Mar sin féin, nuair a thagraíonn sé d’eintitis a gcomhoibreoidh an Coimisiún Eorpach leo, déantar neamhaird ar an institiúid sin. Creideann CESE go bhfuil gá le comhar éifeachtach idir an Coimisiún Eorpach, UNECE agus geallsealbhóirí eile. |
| --- | --- |

3.12.

| 3.13. | Ba cheart an t-iompar ar uiscebhealaí intíre a áireamh sa chóras soláthair, mar chuid de na gníomhaíochtaí a dhéanfar chun ról an mhodha iompair sin a fheabhsú san iompar uirbeach, i gcás nach bhfuil riachtanais costais shuntasacha ann maidir leis an mbonneagar, toisc go mbaineann siad go príomha le bonneagar na bpointí. Ina theannta sin, bheadh ciall le hiompar ar uiscebhealaí intíre a chur san áireamh sa chóras iompair phoiblí uirbeach, más féidir. Cuireann CESE in iúl go gciallaíonn an chóir fhabhrach a thugtar don iompar poiblí uirbeach de bhóthar nach bhfuil iompar paisinéirí d’uiscebhealaí intíre tarraingteach ó thaobh praghais de, agus go bhfuil gá, dá bhrí sin, cothrom iomaíochta a bhunú. Tá tábhacht ar leith ag baint le rannpháirtíocht na n-údarás áitiúil sa chás seo. |
| --- | --- |

3.13.

| 3.14. | Ba mhaith le CESE a chur in iúl nach bhfuil gá le huiscebhealaí ardleibhéil chun paisinéirí agus earraí a iompar i gcathracha. Ciallaíonn sé sin gur infheistíochtaí beaga iad na hinfheistíochtaí bonneagair is gá chun iompar ar uiscebhealaí intíre a fhorbairt, agus go n-áirítear leo infheistíochtaí i mbonneagar na bpointí (calafoirt agus saoráidí trasloingsithe), agus bonneagar le haghaidh úsáid breoslaí in-athnuaite do shoithí nua-aimseartha saor ó astaíochtaí. |
| --- | --- |

3.14.

| 3.15. | Creideann CESE freisin gur spreagadh iontach a bheadh i bhforbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre i gcathracha chun dlús a chur leis an bpróiseas chun réitigh nua a aimsiú, lena n-áirítear réitigh a bhaineann le foinsí fuinnimh atá saor ó astaíochtaí, ós rud é go n-éilíonn forbairt an iompair ar uiscebhealaí intíre go mbaintear úsáid as soithí níos lú nach bhfuil an méid céanna ceanglais bonneagair orthu. Mar sin féin, tá gá le dreasachtaí dearfacha don infheistíocht. |
| --- | --- |

3.15.

| 3.16. | Déantar cur síos cruinn sa Teachtaireacht ón gCoimisiún ar na fadhbanna a bhaineann le digiteáil agus leis na treochtaí forbartha sa réimse sin. Ní áirítear inti ach moladh maidir le huiscebhealaí atá ábhartha don turasóireacht (an Líonra Eorpach um Loingseoireacht Intíre Áineasa — AGNP). Ciallaíonn fás dinimiciúil na turasóireachta muirí gur cheart córas faisnéise a chur ar bun maidir le coinníollacha loingseoireachta ar uiscebhealaí áineasa. Bunaíodh córais den sórt sin i dtíortha éagsúla. Bheadh sé inmholta gníomhaíochtaí den chineál sin a chomhordú nó comhchaighdeáin a shocrú ina leith sin. |
| --- | --- |

3.16.

| 3.17. | Cuireann CESE in iúl go mbíonn tionchar ag foinsí nua fuinnimh a úsáid le haghaidh iompar ar uiscebhealaí intíre agus ag teicneolaíochtaí nua a chur i bhfeidhm, e.g. teicneolaíochtaí digiteacha, ar staid na bhfoirne. Tá gá le hinfheistíochtaí i scileanna agus i gcáilíochtaí. Cruthaíonn an easpa gníomhaíochta bagairtí do shábháilteacht na n-oibrithe, na bhfoirne agus na bpaisinéirí. Dá bhrí sin, cuireann CESE i bhfios go láidir gur gá do na Ballstáit Treoir (AE) 2017/2397 maidir le cáilíochtaí gairmiúla sa loingseoireacht intíre a aithint a chur chun feidhme go cuí faoin 17 Eanáir 2022. |
| --- | --- |

3.17.

| 3.18. | Maidir le fostaíocht, aontaíonn CESE le roinnt torthaí agus tograí ón gCoimisiún. Ba cheart é a bheith ina dhíol sásaimh go dtugtar faoi deara an tábhacht a bhaineann le fíornasc a bheith ann idir úinéirí/oibreoirí gnó agus cearta an oibrí. Creideann CESE nach mór athbhreithniú cúramach a dhéanamh ar an gcreat dlíthiúil sa réimse seo. Tá cur chun feidhme éifeachtach na rialacha maidir le ham oibre a leagtar amach i dTreoir 2014/112/AE ón gComhairle (5) ríthábhachtach i gcónaí. Ina theannta sin, tá sá tábhachtach go dtabharfar isteach reachtaíocht leordhóthanach maidir le cosaint shóisialta i ndáil le hoibrithe a phostú, agus go ndéanfaí sábháilteacht agus sláinte leordhóthanach ceirde i soithí an iompair ar uiscebhealaí intíre a mheas agus a áirithiú sa phróiseas cur chun feidhme. |
| --- | --- |

3.18.

| 3.19. | Is fadhb fós é an pá íseal san earnáil. Tarraingíonn CESE aird ar an mbearna shuntasach pá atá ann san earnáil idir Iarthar na hEorpa agus Lár agus Oirthear na hEorpa. Is é an toradh atá air sin imirce saothair chuig Iarthar na hEorpa agus ganntanas foirne i Lár agus in Oirthear na hEorpa. Mar sin féin, tá deacrachtaí earcaíochta ann ar fud na hEorpa. Cuireann aosú na bhfoirne leis sin freisin. Níl an obair ar shoithí intíre tarraingteach do dhaoine óga. Níl an earnáil ina díol spéise do mhná ach an oiread. Ina theannta sin, bíonn pearsana speisialaithe á lorg ag longúinéirí, pearsana nach bhfuil sé éasca teacht air ar an margadh saothair (6). Ní mór bearta iomchuí a dhéanamh i ngeall ar na saincheisteanna sin go léir, ag féachaint d’inniúlachtaí faoi seach an Aontais agus na mBallstát. |
| --- | --- |

3.19.

| 3.20. | Is mór ag CESE go dtarraingítear aird sa Teachtaireacht ón gCoimisiún ar shásraí um an idirphlé sóisialta san earnáil sin. Leagann an Coiste béim ar an acmhainneacht thábhachtach a bhaineann leis an idirphlé sóisialta agus leis an gcómhargáil, go háirithe nuair a bhíonn mórfhadhbanna eacnamaíocha ann agus le linn tréimhse ina dtarlaíonn mórathruithe struchtúracha i ngeall ar an digiteáil agus ar an aistriú chuig geilleagar glas. Mar a léirítear leis an obair maidir le hiompar ar uiscebhealaí intíre a rinne an Coiste Eorpach um Idirphlé Sóisialta Earnála maidir le calafoirt, aithníonn na comhpháirtithe sóisialta na dúshláin atá os comhair na hearnála. D’fhonn leas iomlán a bhaint as acmhainneacht an idirphlé shóisialta, tá gá le tacaíocht leordhóthanach a chur ar fáil do na comhpháirtithe sóisialta ar leibhéil éagsúla. Iarrtar ar an gCoimisiún agus ar na Ballstáit, dá bhrí sin, a bheith tiomanta go hiomlán agus tacaíocht chothrom a thabhairt do pháirtithe nuair a iarrann siad amhlaidh. |
| --- | --- |

3.20.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---

(1)  Treoir (AE) 2017/2397 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Nollaig 2017 maidir le cáilíochtaí gairmiúla sa loingseoireacht intíre a aithint agus lena n-aisghairtear Treoir 91/672/CEE ón gComhairle agus Treoir 96/50/CE ón gComhairle (IO L 345, 27.12.2017, lch. 53).

1

(2)  Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future [Straitéis maidir le Soghluaisteacht Chliste agus Inbhuanaithe — iompar Eorpach a chur ar an mbóthar ceart don todhchaí] (COM (2020) 789 final).

2

Sustainable and Smart Mobility Strategy – putting European transport on track for the future

(3)  An Lárchoimisiún um Loingseoireacht ar an Réin (CCNR), Market Insight, Inland Navigation in Europe, [Léargas ar an margadh, an loingseoireacht intíre san Eoraip], Aibreán 2021.

3

Market Insight, Inland Navigation in Europe

(4)  An Coimisiún Eorpach, Assessment of the potential of Maritime and Inland Ports and Inland Waterways and of Related Policy Measures, Incding Industrial Policy Measures, [Measúnú ar an acmhainneacht a bhaineann le calafoirt mhuirí agus intíre, agus le gníomhaíochtaí beartais gaolmhara, lena n-áirítear gníomhaíochtaí beartais tionsclaíocha], Tuarascáil, 2020.

4

Assessment of the potential of Maritime and Inland Ports and Inland Waterways and of Related Policy Measures, Incding Industrial Policy Measures

(5)  IO L 367, 23.12.2014, lch. 86.

5

(6)  CCNR, The European Inland Navigation Sector, Labour Market [An Earnáil Eorpach um Loingseoireacht Intíre, an Margadh Saothair], 2021.

6

The European Inland Navigation Sector, Labour Market

---

| 12.5.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 194/107 |
| --- | --- | --- | --- |

12.5.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 194/107

---

Tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa maidir le Togra le haghaidh Rialachán ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle lena leasaítear Rialachán (AE) 2020/1429 a mhéid a bhaineann le fad na tréimhse tagartha chun bearta sealadacha a chur i bhfeidhm maidir le muirir a thobhach i leith úsáid bonneagair iarnróid

(COM(2021) 832 final — 2021/0437 (COD))

(2022/C 194/16)

| Comhairliúchán | Parlaimint na hEorpa, 17.1.2022
  Comhairle an Aontais Eorpaigh, 21.1.2022 |
| --- | --- |
| Bunús dlí | Airteagal 91 agus Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh |
| Rannóg atá freagrach | Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise |
| Dáta a glactha sa seisiún iomlánach | 19.1.2022 |
| Seisiún iomlánach Uimh. | 566 |
| Toradh na vótála
  (ar son/in aghaidh/staonadh) | 229/1/1 |

Comhairliúchán

Parlaimint na hEorpa, 17.1.2022

Comhairle an Aontais Eorpaigh, 21.1.2022

Bunús dlí

Airteagal 91 agus Airteagal 304 den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh

Rannóg atá freagrach

Iompar, Fuinneamh, Bonneagar agus an tSochaí Faisnéise

Dáta a glactha sa seisiún iomlánach

19.1.2022

Seisiún iomlánach Uimh.

566

Toradh na vótála

(ar son/in aghaidh/staonadh)

229/1/1

Ós rud é go bhfuil ábhar an togra formhuinithe go huile agus go hiomlán ag an gCoiste agus gurb é a mheas nach gá dó aon bharúil a thabhairt uaidh, chinn sé, ag an 566ú seisiún iomlánach an 19 agus an 20 Eanáir 2022 (cruinniú an 19 Eanáir), le 1 vóta in aghaidh, 229 vóta ar son agus 1 staonadh, tuairim a eisiúint lena bhformhuinítear an téacs atá beartaithe.

An Bhruiséil, 19 Eanáir 2022.

Uachtarán Choiste Eacnamaíoch agus Sóisialta na hEorpa

Christa SCHWENG

---