# Dziennik Urzędowy C 123/2022

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 123 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6518 marca 2022 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 123

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6518 marca 2022

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | II   Komunikaty |
| | KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 123/01 | Komunikat Komisji – Zatwierdzenie treści projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników | 1 |
| 2022/C 123/02 | Komunikat Komisji – Wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii | 12 |
| 2022/C 123/03 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10600 – EDFI / MUBADALA / EMERGE JV) (
  1
  ) | 38 |
| 2022/C 123/04 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10541 – GOLDMAN SACHS / GRUPO VISABEIRA / CONSTRUCTEL VISABEIRA) (
  1
  ) | 39 |
| 2022/C 123/05 | Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10621 – WELPUT / PSPIB / ALECTA / 150 VSTREET JV) (
  1
  ) | 40 |

Spis treści

Strona

II   Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2022/C 123/01

Komunikat Komisji – Zatwierdzenie treści projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników

1

2022/C 123/02

Komunikat Komisji – Wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii

12

2022/C 123/03

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10600 – EDFI / MUBADALA / EMERGE JV) (
  1
  )

1

38

2022/C 123/04

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10541 – GOLDMAN SACHS / GRUPO VISABEIRA / CONSTRUCTEL VISABEIRA) (
  1
  )

1

39

2022/C 123/05

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji (Sprawa M.10621 – WELPUT / PSPIB / ALECTA / 150 VSTREET JV) (
  1
  )

1

40

---

| | IV   Informacje |
| --- | --- |
| | INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 123/06 | Kursy walutowe euro — 17 marca 2022 r. | 41 |

IV   Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

2022/C 123/06

Kursy walutowe euro — 17 marca 2022 r.

41

---

| | V   Ogłoszenia |
| --- | --- |
| | POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 123/07 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10602 – SWISS LIFE INTERNATIONAL HOLDING / ELIPS LIFE) – Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  ) | 42 |
| 2022/C 123/08 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10657 – SAMSUNG BIOLOGICS / SAMSUNG BIOEPIS) – Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  ) | 44 |
| 2022/C 123/09 | Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10339 – KKR/Landal) (
  1
  ) | 45 |
| | INNE AKTY |
| | Komisja Europejska |
| 2022/C 123/10 | Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 | 46 |

V   Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

2022/C 123/07

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10602 – SWISS LIFE INTERNATIONAL HOLDING / ELIPS LIFE) – Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  )

1

42

2022/C 123/08

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10657 – SAMSUNG BIOLOGICS / SAMSUNG BIOEPIS) – Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej (
  1
  )

1

44

2022/C 123/09

Zgłoszenie zamiaru koncentracji (Sprawa M.10339 – KKR/Landal) (
  1
  )

1

45

INNE AKTY

Komisja Europejska

2022/C 123/10

Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33

46

---

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Tekst mający znaczenie dla EOG. |

---

(1)   Tekst mający znaczenie dla EOG.

1

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

II Komunikaty

KOMUNIKATY INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/1 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/1

---

KOMUNIKAT KOMISJI

Zatwierdzenie treści projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników

(2022/C 123/01)

W dniu 9 grudnia 2021 r. Komisja zatwierdziła treść projektu komunikatu Komisji – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników.

Projekt komunikatu – Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników – stanowi załącznik do niniejszego komunikatu. Projekt komunikatu jest otwarty do konsultacji publicznych pod następującym adresem:

http://ec.europa.eu/competition/consultations/open.html.

---

ZAŁĄCZNIK

PROJEKT KOMUNIKATU KOMISJI

Wytyczne w sprawie stosowania prawa konkurencji UE do układów zbiorowych dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników

1.   Wprowadzenie

| 1) | W niniejszych wytycznych określa się zasady oceny na podstawie art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („art. 101 TFUE”) porozumień między przedsiębiorstwami, decyzji związków przedsiębiorstw i praktyk uzgodnionych (zwanych łącznie „porozumieniami”) będących wynikiem negocjacji zbiorowych między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników (1) a innym przedsiębiorstwem lub innymi przedsiębiorstwami („kontrahentem/kontrahentami” (2)) i dotyczących warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników. |
| --- | --- |

1)

| 2) | W art. 101 TFUE zakazuje się porozumień między przedsiębiorstwami, które ograniczają konkurencję na rynku wewnętrznym, w szczególności jeżeli porozumienia te polegają na ustalaniu w sposób bezpośredni lub pośredni cen zakupu lub sprzedaży albo innych warunków transakcji. Unijne reguły konkurencji opierają się na art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej („TUE”), który stanowi, że Unia ustanawia rynek wewnętrzny, w tym system zapewniający niezakłóconą konkurencję (3). |
| --- | --- |

2)

| 3) | Art. 3 ust. 3 TUE stanowi również, że Unia propaguje „społeczn[ą] gospodark[ę] rynkow[ą] o wysokiej konkurencyjności zmierzając[ą] do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego”. W tym celu Unia uznaje istotną rolę dialogu społecznego i rokowań zbiorowych oraz zobowiązuje się, zgodnie z art. 152 TFUE, do „ułatwia[nia] [...] dialog[u] między [partnerami społecznymi], szanując ich autonomię”. W art. 28 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej uznano ponadto prawo do rokowań i działań zbiorowych. Poprawa warunków pracy i właściwa ochrona socjalna stanowią również podstawowe zasady Europejskiego filaru praw socjalnych, zgodnie z którym „należy prowadzić konsultacje z partnerami społecznymi w sprawie opracowywania i wdrażania polityki gospodarczej i społecznej oraz polityki zatrudnienia zgodnie z praktykami krajowymi” oraz „należy ich zachęcać do negocjowania i zawierania układów zbiorowych w sprawach, które ich dotyczą” (4). |
| --- | --- |

3)

| 4) | Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej („Trybunał”) wziął pod uwagę cele polityki społecznej UE, orzekając, w kontekście rokowań zbiorowych między partnerami społecznymi, że pewnych skutków w postaci ograniczenia konkurencji nie można oddzielić od porozumień zbiorowych zawieranych między reprezentatywnymi organizacjami pracodawców i pracobiorców oraz że są one niezbędne do poprawy warunków pracy (5). W związku z tym porozumienia zawierane w ramach rokowań zbiorowych między pracodawcami a pracownikami, które – ze względu na ich charakter i cel – służą poprawie warunków pracy (w tym wynagrodzenia), nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, a co za tym idzie – nie naruszają unijnego prawa konkurencji (6). |
| --- | --- |

4)

| 5) | Trybunał wyjaśnił ponadto, że przedmiotowe wyłączenie z zakresu zastosowania art. 101 TFUE obejmuje również układy zbiorowe zawierane między pracodawcami a organizacjami pracowników negocjującymi w imieniu i na rzecz członków będących osobami pozornie prowadzącymi działalność na własny rachunek (7), a więc usługodawcami znajdującymi się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników (8). W tym kontekście Trybunał orzekł, że za osobę pozornie prowadzącą działalność na własny rachunek należy uznać osobę, która: (i) działa pod kierownictwem swojego pracodawcy, jeśli chodzi w szczególności o swobodę wyboru godzin i miejsca pracy oraz zadań wykonywanych w ramach pracy; (ii) nie ponosi ryzyka gospodarczego tego pracodawcy oraz (iii) zostanie zintegrowana z przedsiębiorstwem wspomnianego pracodawcy podczas trwania stosunku pracy. Kryteria te mają zastosowanie niezależnie od tego, czy daną osobę uznaje się za usługodawcę prowadzącego działalność na własny rachunek w rozumieniu prawa krajowego, ze względów podatkowych, administracyjnych lub biurokratycznych, i wymagają one indywidualnej oceny w świetle okoliczności faktycznych danego przypadku (9). |
| --- | --- |

5)

| 6) | W ostatnich latach na rynku pracy zaszły fundamentalne zmiany, na które wpłynęła tendencja do zlecania podwykonawstwa i outsourcingu działalności gospodarczej i usług osobistych, a także cyfryzacja procesów produkcji i rozwój gospodarki platform internetowych. Samozatrudnienie w UE jest stosunkowo wysokie i w ostatnich latach znacznie wzrosło, głównie w gospodarce platform internetowych. |
| --- | --- |

6)

| 7) | Chociaż zmiany te przyczyniły się do zwiększenia elastyczności i dostępności rynku pracy, w niektórych przypadkach spowodowały również trudne warunki pracy w gospodarce platform internetowych i poza nią. Nawet jeżeli osoby samozatrudnione nie są w pełni zintegrowane z przedsiębiorstwem swojego zleceniodawcy w taki sam sposób jak pracownicy, niektóre z nich mogą nadal nie być całkowicie niezależne od swojego zleceniodawcy lub mogą nie mieć wystarczającej siły przetargowej, aby wpłynąć na warunki pracy. Ponadto kryzys związany z COVID-19 sprawił, że wiele osób samozatrudnionych znalazło się w jeszcze trudniejszej sytuacji, ponieważ ich utrata zarobków nie została złagodzona przez słabe lub nieistniejące krajowe systemy zabezpieczenia społecznego ani za pomocą specjalnych środków wsparcia (10). |
| --- | --- |

7)

| 8) | Jeżeli osoby samozatrudnione znajdują się co do zasady w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników, mogą one, w indywidualnych przypadkach, zostać uznane za osoby pozornie prowadzące działalność na własny rachunek, a organy/sądy krajowe mogą zmienić ich status na pracowników. Niektóre grupy mogą również być uznawane za pracowników na podstawie domniemania prawnego. W przypadkach, w których nie zmieniono ich statusu na pracowników, dostęp do rokowań zbiorowych może jednak nadal umożliwiać im poprawę warunków pracy. |
| --- | --- |

8)

| 9) | Zakaz zawarty w art. 101 TFUE ma zastosowanie do „przedsiębiorstw”, które to pojęcie jest szerokie i obejmuje każdy podmiot prowadzący działalność gospodarczą, niezależnie od jego statusu prawnego i sposobu jego finansowania (11). W związku z tym osoby faktycznie samozatrudnione, nawet jeżeli są osobami fizycznymi pracującymi na własny rachunek, są w zasadzie przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE, ponieważ oferują za wynagrodzeniem swoje usługi na danym rynku oraz wykonują swoją działalność jako niezależne podmioty gospodarcze (12). Usługodawca może stracić status przedsiębiorstwa nie tylko wówczas, gdy w praktyce znajduje się w stosunku podporządkowania, ale również w przypadkach zależności ekonomicznej, na podstawie oceny okoliczności faktycznych konkretnego przypadku (13). Obecne zmiany na rynku pracy, a w szczególności pojawienie się gospodarki platform internetowych, zwiększają niepewność co do okoliczności, w których można uznać, że układy zbiorowe zawarte przez osoby samozatrudnione lub w ich imieniu nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE. |
| --- | --- |

9)

| 10) | W tym kontekście w niniejszych wytycznych wyjaśniono, że (i) niektóre kategorie układów zbiorowych nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE oraz (ii) że Komisja nie będzie interweniować przeciwko niektórym innym kategoriom układów zbiorowych. |
| --- | --- |

10)

| 11) | W niniejszych wytycznych wyjaśniono, w jaki sposób Komisja będzie stosować unijne prawo konkurencji, bez uszczerbku dla stosowania innych przepisów lub zasad prawa Unii. Niniejsze wytyczne nie naruszają prerogatyw państw członkowskich w zakresie polityki społecznej ani autonomii partnerów społecznych. Wytyczne pozostają również bez uszczerbku dla definicji terminów „pracownik” lub „osoba samozatrudniona” przewidzianych w przepisach krajowych (14). Pozostają one także bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich lub partnerów społecznych w zakresie organizacji negocjacji zbiorowych na podstawie prawa pracy lub uprawnień umawiających się stron do ubiegania się o zmianę ich statusu zatrudnienia (lub dla uprawnień właściwych organów/sądów do oceny takich przypadków) przewidzianych w prawie Unii lub w prawie krajowym. |
| --- | --- |

11)

| 12) | Niniejsze wytyczne pozostają również bez uszczerbku dla dalszej wykładni przez Trybunał art. 101 TFUE w odniesieniu do układów zbiorowych pracy. Nie mają one wpływu na stosowanie unijnego prawa konkurencji zgodnie z art. 42 TFUE i odpowiednimi przepisami UE (15) w odniesieniu do sektorów rolnictwa i gospodarki rybnej. Stosuje się je ponadto bez uszczerbku dla stosowania art. 101 ust. 3 TFUE, w którym wyłącza się z zakresu art. 101 ust. 1 TFUE porozumienia, które (i) przyczyniają się do polepszenia produkcji/dystrybucji produktów bądź do popierania postępu technicznego lub gospodarczego; (ii) zastrzegają przekazanie słusznej części zysku konsumentom; (iii) nakładają jedynie niezbędne ograniczenia konkurencji oraz (iv) nie stwarzają stronom możliwości eliminowania konkurencji w stosunku do znacznej części danych produktów lub usług (16). |
| --- | --- |

12)

| 13) | W celu uniknięcia wątpliwości należy zauważyć, że układy zbiorowe zawierane przez osoby samozatrudnione, które nie są objęte zakresem niniejszych wytycznych, nie naruszają automatycznie art. 101 TFUE, lecz wymagają indywidualnej oceny. |
| --- | --- |

13)

2.   Ogólny zakres stosowania niniejszych wytycznych

a)   Rodzaje porozumień objętych zakresem niniejszych wytycznych

| 14) | Niniejsze wytyczne mają zastosowanie do wszystkich porozumień negocjowanych lub zawieranych zbiorowo między określonymi kategoriami osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników z jednej strony a ich kontrahentem/kontrahentami z drugiej strony (zwanych dalej „układami zbiorowymi”) w zakresie, w jakim ze względu na swój charakter i cel dotyczą one warunków pracy takich osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników. |
| --- | --- |

14)

| 15) | Bez uszczerbku dla swobody państw członkowskich w odniesieniu do zakresu i formy dróg reprezentacji zbiorowej osób samozatrudnionych niniejsze wytyczne mają zastosowanie do wszystkich form negocjacji zbiorowych, począwszy od negocjacji prowadzonych za pośrednictwem partnerów społecznych lub innych stowarzyszeń, a skończywszy na bezpośrednich rokowaniach prowadzonych przez grupę osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników z ich kontrahentami lub stowarzyszeniami tych kontrahentów. Obejmują one również przypadki, w których osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników pragną zostać objęte istniejącym układem zbiorowym zawartym między kontrahentem, dla którego pracują, a grupą pracowników/osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników. |
| --- | --- |

15)

| 16) | Warunki pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników obejmują kwestie takie jak wynagrodzenie, czas i model organizacji pracy, urlop, zwolnienie, miejsce wykonywania pracy, bezpieczeństwo i higiena pracy, ubezpieczenie i zabezpieczenie społeczne oraz warunki, na jakich osoba pracująca na własny rachunek niezatrudniająca pracowników ma prawo zaprzestać świadczenia usług, na przykład w reakcji na naruszenie porozumienia określającego warunki pracy. Porozumienia, na mocy których osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników decydują się wspólnie nie świadczyć usług na rzecz określonych kontrahentów, na przykład dlatego że kontrahent nie chce zawrzeć porozumienia określającego warunki pracy, wymagają jednak indywidualnej oceny. Takie porozumienia ograniczają podaż pracy i mogą w związku z tym powodować problemy w zakresie konkurencji. W zakresie, w jakim można wykazać, że taka skoordynowana odmowa świadczenia pracy jest konieczna i proporcjonalna do negocjacji lub zawarcia układu zbiorowego, do celów niniejszych wytycznych będzie ona traktowana w taki sam sposób jak układ zbiorowy, z którym jest związana (lub byłaby związana w przypadku niepowodzenia negocjacji). |
| --- | --- |

16)

| 17) | Zawarcie układu zbiorowego zakłada pewien stopień koordynacji pomiędzy wieloma uczestnikami po każdej ze stron negocjacji przed zawarciem układu zbiorowego. Taka koordynacja może przybrać formę porozumienia lub wymiany informacji bądź komunikacji między uczestnikami po każdej ze stron negocjacji w celu podjęcia decyzji o wspólnym podejściu do przedmiotu negocjacji oraz do formy negocjacji (np. negocjacje wielostronne lub poprzez wyznaczenie przedstawicieli). Również w tym przypadku w zakresie, w jakim taka koordynacja jest konieczna i proporcjonalna do negocjacji lub zawarcia układu zbiorowego, do celów niniejszych wytycznych będzie ona traktowana w taki sam sposób jak układ zbiorowy, z którym jest związana. |
| --- | --- |

17)

| 18) | Niniejsze wytyczne nie obejmują decyzji stowarzyszeń ani porozumień zawieranych między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników poza kontekstem negocjacji (lub przygotowań do negocjacji) z kontrahentem, które mają na celu poprawę warunków pracy osób samozatrudnionych. W szczególności nie obejmują one porozumień, które wykraczają poza regulację warunków pracy, określając warunki (w szczególności ceny), na jakich usługi są oferowane konsumentom (17) przez osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników lub przez kontrahenta lub które ograniczają swobodę pracodawców w zakresie zatrudniania potrzebnych im pracowników.







  Przykład 1



  Sytuacja: Dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników świadczą usługi na rzecz trzech platform dostawczych działających w mieście B. Pomiędzy platformami dostawczymi a dostawcami obowiązuje układ zbiorowy określający płatności, jakie platformy muszą uiszczać na rzecz dostawców za ich usługi, jak również minimalne obowiązki platform względem dostawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Układ zbiorowy przewiduje, że dostawcy ograniczają swoje usługi do określonej strefy w mieście. W tym celu w układzie podzielono miasto na trzy odrębne strefy, po jednej dla dostawców każdej z platform. Odrębnie dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników w mieście B uzgodnili między sobą, że nie będą wykonywać więcej niż dwudziestu dostaw w ciągu czterech godzin podczas dnia roboczego.

  Analiza: Przykład obejmuje dwa porozumienia między przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE: (i) układ zbiorowy między platformami a dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników; (ii) odrębne porozumienie między dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników określające maksymalną liczbę dostaw. Układ zbiorowy jest objęty zakresem niniejszych wytycznych, ponieważ jest on wynikiem negocjacji zbiorowych i reguluje warunki pracy (płatności, warunki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy), na jakich dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników świadczą swoje usługi na rzecz platform. Część układu zbiorowego poświęcona podziałowi terytorium miasta między trzy platformy nie dotyczy jednak warunków pracy, lecz stanowi porozumienie o podziale rynku, które jako takie może ograniczać konkurencję ze względu na cel w rozumieniu art. 101 TFUE (18).
  Natomiast odrębne porozumienie między dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników w sprawie liczby dostaw w ciągu dnia roboczego nie jest wynikiem negocjacji zbiorowych między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentem/kontrahentami i dlatego nie jest objęte zakresem niniejszych wytycznych, lecz powinno być analizowane odrębnie.


  Przykład 2



  Sytuacja: Kluby sportowe w państwie członkowskim X uzgadniają między sobą, że nie będą zatrudniać sportowców z innych klubów w okresie obowiązywania ich umów z danym klubem sportowym. Kluby uzgadniają również wysokość wynagrodzeń dla sportowców powyżej 35. roku życia.

  Analiza: Uzgodnienia między klubami sportowymi stanowią porozumienia między przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE. Uzgodnienia te nie są objęte zakresem niniejszych wytycznych, ponieważ nie są przedmiotem negocjacji między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentami, a zatem nie są układami zbiorowymi. Pierwsze uzgodnienie może naruszać art. 101 TFUE ze względu na cel, ponieważ ogranicza konkurencję między klubami sportowymi, jeżeli chodzi o zatrudnianie najlepszych sportowców na rynku. Drugie uzgodnienie (przewidujące ustalanie wysokości wynagrodzeń) również może naruszać art. 101 TFUE ze względu na cel, ponieważ jest to w istocie porozumienie między konkurentami (klubami) mające na celu obniżenie kosztów nakładów.
  Ogólnie rzecz biorąc, niniejszy przykład ilustruje praktyki przedsiębiorstw na rynkach pracy, które wyraźnie wykraczają poza zakres niniejszych wytycznych i które mogą naruszać art. 101 TFUE. W szczególności przedstawione w przykładzie porozumienia między klubami sportowymi mogą naruszać art. 101 TFUE niezależnie od tego, czy są związane z osobami pracującymi na własny rachunek czy z pracownikami. |
| --- | --- |

18)

Przykład 1

Sytuacja: Dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników świadczą usługi na rzecz trzech platform dostawczych działających w mieście B. Pomiędzy platformami dostawczymi a dostawcami obowiązuje układ zbiorowy określający płatności, jakie platformy muszą uiszczać na rzecz dostawców za ich usługi, jak również minimalne obowiązki platform względem dostawców w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Układ zbiorowy przewiduje, że dostawcy ograniczają swoje usługi do określonej strefy w mieście. W tym celu w układzie podzielono miasto na trzy odrębne strefy, po jednej dla dostawców każdej z platform. Odrębnie dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników w mieście B uzgodnili między sobą, że nie będą wykonywać więcej niż dwudziestu dostaw w ciągu czterech godzin podczas dnia roboczego.

Analiza: Przykład obejmuje dwa porozumienia między przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE: (i) układ zbiorowy między platformami a dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników; (ii) odrębne porozumienie między dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników określające maksymalną liczbę dostaw. Układ zbiorowy jest objęty zakresem niniejszych wytycznych, ponieważ jest on wynikiem negocjacji zbiorowych i reguluje warunki pracy (płatności, warunki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy), na jakich dostawcy będący osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników świadczą swoje usługi na rzecz platform. Część układu zbiorowego poświęcona podziałowi terytorium miasta między trzy platformy nie dotyczy jednak warunków pracy, lecz stanowi porozumienie o podziale rynku, które jako takie może ograniczać konkurencję ze względu na cel w rozumieniu art. 101 TFUE (18).

Natomiast odrębne porozumienie między dostawcami będącymi osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników w sprawie liczby dostaw w ciągu dnia roboczego nie jest wynikiem negocjacji zbiorowych między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentem/kontrahentami i dlatego nie jest objęte zakresem niniejszych wytycznych, lecz powinno być analizowane odrębnie.

Przykład 2

Sytuacja: Kluby sportowe w państwie członkowskim X uzgadniają między sobą, że nie będą zatrudniać sportowców z innych klubów w okresie obowiązywania ich umów z danym klubem sportowym. Kluby uzgadniają również wysokość wynagrodzeń dla sportowców powyżej 35. roku życia.

Analiza: Uzgodnienia między klubami sportowymi stanowią porozumienia między przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE. Uzgodnienia te nie są objęte zakresem niniejszych wytycznych, ponieważ nie są przedmiotem negocjacji między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentami, a zatem nie są układami zbiorowymi. Pierwsze uzgodnienie może naruszać art. 101 TFUE ze względu na cel, ponieważ ogranicza konkurencję między klubami sportowymi, jeżeli chodzi o zatrudnianie najlepszych sportowców na rynku. Drugie uzgodnienie (przewidujące ustalanie wysokości wynagrodzeń) również może naruszać art. 101 TFUE ze względu na cel, ponieważ jest to w istocie porozumienie między konkurentami (klubami) mające na celu obniżenie kosztów nakładów.

Ogólnie rzecz biorąc, niniejszy przykład ilustruje praktyki przedsiębiorstw na rynkach pracy, które wyraźnie wykraczają poza zakres niniejszych wytycznych i które mogą naruszać art. 101 TFUE. W szczególności przedstawione w przykładzie porozumienia między klubami sportowymi mogą naruszać art. 101 TFUE niezależnie od tego, czy są związane z osobami pracującymi na własny rachunek czy z pracownikami.

b)   Osoby objęte niniejszymi wytycznymi

| 19) | Niniejsze wytyczne obejmują układy zbiorowe dotyczące warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników (zob. sekcje III i IV niniejszych wytycznych). Do celów niniejszych wytycznych termin „osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników” odnosi się do osób, które nie są zatrudnione na podstawie umowy o pracę ani nie pozostają w stosunku pracy i które w celu świadczenia danych usług wykonują pracę głównie osobiście i samodzielnie. Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników mogą korzystać z określonych towarów lub aktywów do celów świadczenia usług. Na przykład osoba sprzątająca używa akcesoriów do sprzątania, a muzyk gra na instrumencie muzycznym. W tych przypadkach towary takie służą jako środki pomocnicze do świadczenia ostatecznej usługi, w związku z czym zostanie uznane, że osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników wykonują pracę osobiście. Niniejsze wytyczne nie mają natomiast zastosowania do sytuacji, w których działalność gospodarcza osoby pracującej na własny rachunek niezatrudniającej pracowników polega jedynie na udostępnianiu lub wykorzystywaniu towarów lub aktywów bądź na odsprzedaży towarów/usług. Na przykład w sytuacji, gdy osoba pracująca na własny rachunek niezatrudniająca pracowników wynajmuje lokal mieszkalny lub odsprzedaje części do samochodów, działalność taka odnosi się raczej do wykorzystywania aktywów i odsprzedaży towarów niż do wykonywania pracy osobiście. |
| --- | --- |

19)

| 20) | W sekcji III niniejszych wytycznych określono kategorie układów zbiorowych obejmujących osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które to układy – zdaniem Komisji – nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, zaś w sekcji IV określono kategorie układów zbiorowych, w odniesieniu do których Komisja nie będzie interweniować. Kategorie osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników lub kategorie układów zbiorowych określone w sekcjach III i IV niniejszych wytycznych powinny być w pełni zgodne z ogólnymi zasadami określającymi zakres niniejszych wytycznych, przedstawionymi w niniejszej sekcji II. |
| --- | --- |

20)

3.   Układy zbiorowe osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników porównywalnych do pracowników nieobjęte zakresem stosowania art. 101 TFUE

| 21) | W przypadkach, w których uznaje się, że osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników, układy zbiorowe takich osób należy uznać za nieobjęte zakresem stosowania art. 101 TFUE niezależnie od tego, czy osoby takie spełniałyby kryteria uznania za osoby pozornie prowadzące działalność na własny rachunek (zob. pkt 5 niniejszych wytycznych) (19). |
| --- | --- |

21)

| 22) | Trybunał orzekł, że układ zbiorowy obejmujący usługodawców prowadzących działalność na własny rachunek można uznać za wynik dialogu społecznego w sytuacji, gdyby wspomniani usługodawcy znajdowali się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników (20), oraz potwierdził, że „w dzisiejszej gospodarce nie zawsze łatwo jest określić status przedsiębiorstwa niektórych usługodawców prowadzących działalność na własny rachunek” (21). Ponadto Trybunał orzekł, że „usługodawca może utracić charakter podmiotu gospodarczego prowadzącego działalność na własny rachunek, a zatem przedsiębiorstwa, jeśli nie określa w niezależny sposób swojego zachowania na rynku, lecz jest całkowicie uzależniony od swojego zleceniodawcy, ze względu na to, że ten usługodawca nie ponosi żadnego ryzyka finansowego ani gospodarczego wynikającego z działalności zleceniodawcy oraz że działa jako podmiot pomocniczy zintegrowany z przedsiębiorstwem wspomnianego zleceniodawcy” (22). |
| --- | --- |

22)

| 23) | Na podstawie tych kryteriów oraz biorąc pod uwagę zmiany na rynku pracy UE i na szczeblu krajowym (pod względem prawodawstwa i orzecznictwa), do celów niniejszych wytycznych Komisja uważa, że następujące kategorie osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników i że w związku z tym zawarte przez nie układy zbiorowe nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE (23): |
| --- | --- |

23)

a)   Ekonomicznie zależne osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników

| 24) | Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które świadczą usługi wyłącznie lub głównie na rzecz jednego kontrahenta, prawdopodobnie znajdują się w sytuacji zależności ekonomicznej od tego kontrahenta. Ogólnie rzecz biorąc, takie osoby nie decydują o swoim zachowaniu na rynku w sposób niezależny oraz są w dużej mierze zależne od swojego kontrahenta i zintegrowane z jego przedsiębiorstwem. Ponadto istnieje większe prawdopodobieństwo, że otrzymują one instrukcje dotyczące sposobu, w jaki powinny wykonywać swoją pracę. Kwestia ekonomicznie zależnych osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników została uznana w szeregu przepisów krajowych, w których przyznano takim osobom prawo do rokowań zbiorowych, pod warunkiem że spełniają one kryteria określone w odpowiednich przepisach krajowych (24). |
| --- | --- |

24)

| 25) | Komisja uważa, że osoba pracująca na własny rachunek niezatrudniająca pracowników znajduje się w sytuacji zależności ekonomicznej, gdy uzyskuje co najmniej 50 % całkowitego rocznego dochodu z tytułu wynagrodzenia za pracę od jednego kontrahenta. W związku z tym układy zbiorowe dotyczące poprawy warunków pracy zawarte między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników, które znajdują się w sytuacji zależności ekonomicznej, a ich kontrahentem, od którego są one ekonomicznie zależne, nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, nawet jeśli organy/sądy krajowe nie zmieniły statusu takich osób na pracowników.







  Przykład 3



  Sytuacja: Przedsiębiorstwo X jest biurem architektonicznym, które zleca realizację swoich projektów dużej liczbie architektów (pracujących na własny rachunek). Architekci uzyskują 90 % swoich dochodów od przedsiębiorstwa X. Negocjują oni zbiorowo i zawierają z przedsiębiorstwem X porozumienie, które przewiduje maksymalnie 45 godzin pracy tygodniowo, urlop wypoczynkowy w wymiarze 26 dni kalendarzowych oraz określone stawki wynagrodzenia w zależności od doświadczenia architekta.

  Analiza: Samozatrudnieni architekci, podobnie jak inni niezależni wykonawcy, są zasadniczo uznawani za przedsiębiorstwa do celów art. 101 TFUE, a zatem przepis ten ma zastosowanie do zawieranych między nimi porozumień. Porozumienie zawarte między samozatrudnionymi architektami a przedsiębiorstwem X nie byłoby jednak objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, ponieważ jest to układ zbiorowy dotyczący warunków pracy między przedsiębiorstwem X a osobami fizycznymi, które można uznać za znajdujące się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników (pod względem ich zależności ekonomicznej). W tym przykładzie architekci są ekonomicznie zależni od swojego kontrahenta (przedsiębiorstwa X), ponieważ uzyskują 90 % swoich dochodów od tego przedsiębiorstwa. Można zatem uznać, że są zintegrowani z przedsiębiorstwem X. |
| --- | --- |

25)

Przykład 3

Sytuacja: Przedsiębiorstwo X jest biurem architektonicznym, które zleca realizację swoich projektów dużej liczbie architektów (pracujących na własny rachunek). Architekci uzyskują 90 % swoich dochodów od przedsiębiorstwa X. Negocjują oni zbiorowo i zawierają z przedsiębiorstwem X porozumienie, które przewiduje maksymalnie 45 godzin pracy tygodniowo, urlop wypoczynkowy w wymiarze 26 dni kalendarzowych oraz określone stawki wynagrodzenia w zależności od doświadczenia architekta.

Analiza: Samozatrudnieni architekci, podobnie jak inni niezależni wykonawcy, są zasadniczo uznawani za przedsiębiorstwa do celów art. 101 TFUE, a zatem przepis ten ma zastosowanie do zawieranych między nimi porozumień. Porozumienie zawarte między samozatrudnionymi architektami a przedsiębiorstwem X nie byłoby jednak objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, ponieważ jest to układ zbiorowy dotyczący warunków pracy między przedsiębiorstwem X a osobami fizycznymi, które można uznać za znajdujące się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników (pod względem ich zależności ekonomicznej). W tym przykładzie architekci są ekonomicznie zależni od swojego kontrahenta (przedsiębiorstwa X), ponieważ uzyskują 90 % swoich dochodów od tego przedsiębiorstwa. Można zatem uznać, że są zintegrowani z przedsiębiorstwem X.

b)   Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które wykonują takie same lub podobne zadania jak pracownicy

| 26) | Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które wykonują takie same lub podobne zadania jak pracownicy tego samego kontrahenta, znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników, ponieważ świadczą usługi pod kierownictwem kontrahenta i nie ponoszą ryzyka handlowego związanego z działalnością kontrahenta ani nie są niezależne w zakresie prowadzenia danej działalności gospodarczej. Do właściwych organów/sądów krajowych należy decyzja, czy stosunek umowny osób pracujących na własny rachunek, które wykonują takie same lub podobne zadania jak pracownicy, należy przekształcić w stosunek pracy. W przypadkach, w których nie zmieniono statusu osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników na pracowników, mogą one jednak nadal korzystać z rokowań zbiorowych. Fakty te uwzględniono w praktyce stosowanej w kilku państwach członkowskich, w których układy zbiorowe obejmują pracowników i osoby samozatrudnione prowadzące działalność w tych samych sektorach (25). |
| --- | --- |

26)

| 27) | W związku z powyższym układy zbiorowe dotyczące warunków pracy między kontrahentem a osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników, które wykonują takie same lub podobne zadania jak pracownicy tego samego kontrahenta, nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, nawet jeśli organy/sądy krajowe nie zmieniły statusu takich osób na pracowników. To samo dotyczy układów zbiorowych, które zgodnie z systemami dialogu społecznego obejmują zarówno pracowników, jak i osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników.







  Przykład 4



  Sytuacja: Przedsiębiorstwo X organizuje koncerty orkiestry i inne wydarzenia związane z muzyką klasyczną. Wielu muzyków pracuje dla przedsiębiorstwa X jako pracownicy albo osoby samozatrudnione na podstawie umów rocznych. Muzycy ci, niezależnie od statusu, otrzymują instrukcje od dyrektora ds. kultury przedsiębiorstwa X dotyczące utworów, które muszą wykonać, terminów i miejsc prób oraz wydarzeń, w których muszą uczestniczyć. Przedsiębiorstwo X zawarło układ zbiorowy ze wszystkimi muzykami. Ustanowiono w nim maksymalny limit 45 godzin pracy tygodniowo i przyznano muzykom specjalny urlop w wymiarze jednego dnia po wykonaniu 3 koncertów w tym samym tygodniu.

  Analiza: Muzycy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników przedsiębiorstwa X pod względem podporządkowania i podobieństwa zadań. Wykonują te same zadania co zatrudnieni muzycy (tj. wykonują muzykę na potrzeby wydarzeń), podlegają tym samym instrukcjom przedsiębiorstwa X w zakresie treści, miejsca i terminu wykonania i zawierają umowy na podobny okres co zatrudnieni muzycy. W tych okolicznościach układ zbiorowy regulujący warunki pracy muzyków nie jest objęty zakresem stosowania art. 101 TFUE. |
| --- | --- |

27)

Przykład 4

Sytuacja: Przedsiębiorstwo X organizuje koncerty orkiestry i inne wydarzenia związane z muzyką klasyczną. Wielu muzyków pracuje dla przedsiębiorstwa X jako pracownicy albo osoby samozatrudnione na podstawie umów rocznych. Muzycy ci, niezależnie od statusu, otrzymują instrukcje od dyrektora ds. kultury przedsiębiorstwa X dotyczące utworów, które muszą wykonać, terminów i miejsc prób oraz wydarzeń, w których muszą uczestniczyć. Przedsiębiorstwo X zawarło układ zbiorowy ze wszystkimi muzykami. Ustanowiono w nim maksymalny limit 45 godzin pracy tygodniowo i przyznano muzykom specjalny urlop w wymiarze jednego dnia po wykonaniu 3 koncertów w tym samym tygodniu.

Analiza: Muzycy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników przedsiębiorstwa X pod względem podporządkowania i podobieństwa zadań. Wykonują te same zadania co zatrudnieni muzycy (tj. wykonują muzykę na potrzeby wydarzeń), podlegają tym samym instrukcjom przedsiębiorstwa X w zakresie treści, miejsca i terminu wykonania i zawierają umowy na podobny okres co zatrudnieni muzycy. W tych okolicznościach układ zbiorowy regulujący warunki pracy muzyków nie jest objęty zakresem stosowania art. 101 TFUE.

c)   Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które świadczą pracę za pośrednictwem cyfrowych platform pracy

| 28) | Pojawienie się gospodarki platform internetowych i świadczenie pracy za pośrednictwem cyfrowych platform pracy stworzyło nową rzeczywistość dla niektórych osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, które znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników w odniesieniu do cyfrowych platform pracy za pośrednictwem lub na rzecz których świadczą pracę. Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników mogą być zależne od platform cyfrowych, zwłaszcza jeśli chodzi o dotarcie do klientów, i często mogą mieć do czynienia z ofertami pracy niepodlegającymi negocjacjom lub umożliwiającymi negocjowanie warunków pracy, w tym wynagrodzenia, jedynie w niewielkim zakresie. Cyfrowe platformy pracy zazwyczaj są w stanie jednostronnie narzucać warunki współpracy, bez wcześniejszego informowania osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników ani konsultowania się z nimi. |
| --- | --- |

28)

| 29) | Najnowsze orzecznictwo i zmiany legislacyjne na szczeblu krajowym dostarczają dalszych wskazówek na temat porównywalności takich osób samozatrudnionych z pracownikami. W kontekście spraw dotyczących przekształcenia stosunku sądy krajowe w coraz większym stopniu uznają zależność usługodawców od niektórych rodzajów platform, a nawet istnienie stosunku pracy (26). W tym samym duchu niektóre państwa członkowskie przyjęły przepisy (27) ustanawiające domniemanie stosunku pracy lub prawo do rokowań zbiorowych dla usługodawców świadczących usługi na rzecz platform cyfrowych lub za ich pośrednictwem. |
| --- | --- |

29)

| 30) | Do celów niniejszych wytycznych termin „cyfrowa platforma pracy” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną świadczącą usługę handlową, która spełnia wszystkie następujące wymogi: (i) jest świadczona, przynajmniej częściowo, na odległość za pośrednictwem środków elektronicznych, takich jak strona internetowa lub aplikacja mobilna; (ii) jest dostarczana na żądanie odbiorcy usługi; oraz (iii) obejmuje, jako niezbędny i istotny element, organizację pracy wykonywanej przez osoby fizyczne, niezależnie od tego, czy praca ta jest wykonywana przez internet czy w określonym miejscu. Platformy, które nie organizują pracy osób fizycznych, a jedynie zapewniają środek, za pośrednictwem którego osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników mogą dotrzeć do użytkowników końcowych, nie stanowią cyfrowych platform pracy. Na przykład platforma, która jedynie agreguje i wyświetla oferty dostępnych usługodawców (np. hydraulików) na określonym obszarze, umożliwiając tym samym klientom korzystanie z ich usług na żądanie, nie jest uznawana za cyfrową platformę pracy, ponieważ nie organizuje pracy tych usługodawców. |
| --- | --- |

30)

| 31) | W świetle powyższych rozważań układy zbiorowe między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników i cyfrowymi platformami pracy, które to układy ze względu na swój charakter i cel mają na celu poprawę warunków pracy, nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, nawet jeśli organy/sądy krajowe nie zmieniły statusu takich osób na pracowników.







  Przykład 5



  Sytuacja: Grupa kierowców pracujących na rzecz platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego rozpoczyna negocjacje ze stowarzyszeniem regionalnym, którego członkami są te platformy, aby zawrzeć układ zbiorowy mający na celu poprawę warunków pracy kierowców. Przed rozpoczęciem negocjacji z kierowcami platformy służące do zamawiania usług transportu samochodowego (członkowie stowarzyszenia) koordynują swoją strategię negocjacyjną. Ostatecznie negocjacje kończą się niepowodzeniem i nie dochodzi do zawarcia układu zbiorowego. Następnie stowarzyszenie platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego przyjmuje decyzję, w której ustala cenę minimalną za przejazd dla konsumentów w wysokości 5 EUR. Platformy omówiły również możliwość ustalenia ceny minimalnej za przejazd w ramach koordynowania strategii przed rozpoczęciem negocjacji z kierowcami.

  Analiza: Za pośrednictwem swojego stowarzyszenia platformy służące do zamawiania usług transportu samochodowego próbują wynegocjować z kierowcami układ zbiorowy mający na celu poprawę warunków pracy kierowców. Mimo że ostatecznie nie zawarto porozumienia, negocjacje między kierowcami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników a stowarzyszeniem platform nie byłyby objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE. To samo dotyczy koordynacji między platformami przed negocjacjami z kierowcami, pod warunkiem że taka koordynacja jest konieczna i proporcjonalna do negocjowania układu zbiorowego objętego niniejszymi wytycznymi.
  Dyskusje między platformami dotyczące ceny minimalnej za przejazd, którą należy pobierać od konsumentów, nie odnoszą się jednak do warunków pracy. Taka koordynacja cenowa między konkurentami może ze względu na cel naruszać art. 101 TFUE. W każdym razie decyzja przyjęta przez stowarzyszenie platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego nie wchodziłaby w zakres niniejszych wytycznych, ponieważ nie jest wynikiem zbiorowych negocjacji między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentami. Jest ona wynikiem porozumienia między członkami stowarzyszenia, tj. platformami (kontrahentami).
  Natomiast gdyby kierowcy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników i stowarzyszenie platform uzgodnili zbiorowo opłatę minimalną w wysokości 5 EUR za przejazd dla kierowców (niezależnie od tego, w jaki sposób koszty te są przenoszone na konsumentów), porozumienie takie zostałoby uznane za dotyczące warunków pracy, a tym samym nieobjęte zakresem stosowania art. 101 TFUE. |
| --- | --- |

31)

Przykład 5

Sytuacja: Grupa kierowców pracujących na rzecz platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego rozpoczyna negocjacje ze stowarzyszeniem regionalnym, którego członkami są te platformy, aby zawrzeć układ zbiorowy mający na celu poprawę warunków pracy kierowców. Przed rozpoczęciem negocjacji z kierowcami platformy służące do zamawiania usług transportu samochodowego (członkowie stowarzyszenia) koordynują swoją strategię negocjacyjną. Ostatecznie negocjacje kończą się niepowodzeniem i nie dochodzi do zawarcia układu zbiorowego. Następnie stowarzyszenie platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego przyjmuje decyzję, w której ustala cenę minimalną za przejazd dla konsumentów w wysokości 5 EUR. Platformy omówiły również możliwość ustalenia ceny minimalnej za przejazd w ramach koordynowania strategii przed rozpoczęciem negocjacji z kierowcami.

Analiza: Za pośrednictwem swojego stowarzyszenia platformy służące do zamawiania usług transportu samochodowego próbują wynegocjować z kierowcami układ zbiorowy mający na celu poprawę warunków pracy kierowców. Mimo że ostatecznie nie zawarto porozumienia, negocjacje między kierowcami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników a stowarzyszeniem platform nie byłyby objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE. To samo dotyczy koordynacji między platformami przed negocjacjami z kierowcami, pod warunkiem że taka koordynacja jest konieczna i proporcjonalna do negocjowania układu zbiorowego objętego niniejszymi wytycznymi.

Dyskusje między platformami dotyczące ceny minimalnej za przejazd, którą należy pobierać od konsumentów, nie odnoszą się jednak do warunków pracy. Taka koordynacja cenowa między konkurentami może ze względu na cel naruszać art. 101 TFUE. W każdym razie decyzja przyjęta przez stowarzyszenie platform służących do zamawiania usług transportu samochodowego nie wchodziłaby w zakres niniejszych wytycznych, ponieważ nie jest wynikiem zbiorowych negocjacji między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentami. Jest ona wynikiem porozumienia między członkami stowarzyszenia, tj. platformami (kontrahentami).

Natomiast gdyby kierowcy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników i stowarzyszenie platform uzgodnili zbiorowo opłatę minimalną w wysokości 5 EUR za przejazd dla kierowców (niezależnie od tego, w jaki sposób koszty te są przenoszone na konsumentów), porozumienie takie zostałoby uznane za dotyczące warunków pracy, a tym samym nieobjęte zakresem stosowania art. 101 TFUE.

4.   Priorytety komisji w zakresie egzekwowania przepisów

| 32) | W niektórych przypadkach osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które nie znajdują się w sytuacji porównywalnej do sytuacji pracowników, mogą mieć jednak słabą pozycję negocjacyjną w stosunku do swoich kontrahentów, w związku z czym mogą nie być w stanie znacząco wpłynąć na swoje warunki pracy. Dlatego też, nawet jeśli nie można zakładać, że ich układy zbiorowe nie są objęte zakresem stosowania art. 101 TFUE, osoby te mogą w praktyce napotykać problemy podobne do tych, z którymi borykają się osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników należące do kategorii opisanych powyżej. Z tego względu w zakresie, w jakim układy zbiorowe mają na celu skorygowanie wyraźnej nierównowagi siły przetargowej osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników w stosunku do ich kontrahentów, a także mają w założeniu – ze względu na swój charakter i cel – doprowadzić do poprawy warunków pracy, Komisja nie będzie interweniować przeciwko takim układom. |
| --- | --- |

32)

| 33) | Za spełniające powyższe kryteria uznaje się następujące kategorie układów zbiorowych: |
| --- | --- |

33)

a)   Układy zbiorowe zawarte przez osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników z kontrahentami o pewnej sile ekonomicznej

| 34) | Osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników, które przeprowadzają transakcje z kontrahentami mającymi pewną siłę ekonomiczną, a tym samym siłę nabywczą, mogą mieć niewystarczającą siłę przetargową, aby wpłynąć na swoje warunki pracy. W takim przypadku układy zbiorowe mogą być uzasadnionym sposobem na skorygowanie nierównowagi siły przetargowej między obiema stronami. |
| --- | --- |

34)

| 35) | W związku z tym Komisja nie będzie interweniować przeciwko układom zbiorowym między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a ich kontrahentami w przypadkach wyraźnej nierównowagi siły przetargowej (28). Uznaje się, że taka nierównowaga siły przetargowej będzie istnieć co najmniej:






  — | w przypadku gdy osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników negocjują lub zawierają układy zbiorowe z jednym kontrahentem lub większą liczbą kontrahentów, którzy reprezentują cały sektor lub całą branżę, oraz |
| --- | --- | --- |

35)

—

w przypadku gdy osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników negocjują lub zawierają układy zbiorowe z jednym kontrahentem lub większą liczbą kontrahentów, którzy reprezentują cały sektor lub całą branżę, oraz

| — | w przypadku gdy osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników negocjują lub zawierają układy zbiorowe z kontrahentem, którego roczny łączny obrót przekracza 2 mln EUR lub którego liczba pracowników wynosi co najmniej 10 osób, lub z kilkoma kontrahentami, którzy łącznie przekraczają jeden z tych progów (29). |
| --- | --- |

—

w przypadku gdy osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników negocjują lub zawierają układy zbiorowe z kontrahentem, którego roczny łączny obrót przekracza 2 mln EUR lub którego liczba pracowników wynosi co najmniej 10 osób, lub z kilkoma kontrahentami, którzy łącznie przekraczają jeden z tych progów (29).

| Przykład 6



  Sytuacja: Przedsiębiorstwa X, Y i Z świadczą usługi w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów. Całkowity obrót przedsiębiorstwa X wynosi 700 000 EUR, przedsiębiorstwa Y – 1 mln EUR, a przedsiębiorstwa Z – 500 000 EUR. Technicy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników, którzy pracują dla tych przedsiębiorstw jako niezależni usługodawcy, nie są zadowoleni ze swojego niskiego wynagrodzenia i złych warunków bezpieczeństwa i decydują się na wspólne negocjacje z przedsiębiorstwami X, Y i Z w celu poprawy swoich warunków pracy. Wspomniane trzy przedsiębiorstwa odmawiają negocjacji, twierdząc, że jakikolwiek układ zbiorowy z technikami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników naruszałby art. 101 TFUE.

  Analiza: Zarówno technicy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników, jak i przedmiotowe trzy przedsiębiorstwa świadczące usługi motoryzacyjne są przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE. Domniemanie nierównowagi siły przetargowej nie miałoby zastosowania, gdyby przedsiębiorstwa X, Y lub Z miały prowadzić niezależne negocjacje, ponieważ żadne z nich nie osiągnęło progu obrotu w wysokości 2 mln EUR określonego w pkt 35 niniejszych wytycznych. W tym przypadku domniemanie to ma jednak zastosowanie, ponieważ te trzy przedsiębiorstwa negocjują wspólnie, w związku z czym bierze się pod uwagę ich łączny obrót. W związku z tym Komisja nie interweniowałaby w tym przypadku przeciwko układom zbiorowym dotyczącym warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników. |
| --- |

Przykład 6

Sytuacja: Przedsiębiorstwa X, Y i Z świadczą usługi w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów. Całkowity obrót przedsiębiorstwa X wynosi 700 000 EUR, przedsiębiorstwa Y – 1 mln EUR, a przedsiębiorstwa Z – 500 000 EUR. Technicy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników, którzy pracują dla tych przedsiębiorstw jako niezależni usługodawcy, nie są zadowoleni ze swojego niskiego wynagrodzenia i złych warunków bezpieczeństwa i decydują się na wspólne negocjacje z przedsiębiorstwami X, Y i Z w celu poprawy swoich warunków pracy. Wspomniane trzy przedsiębiorstwa odmawiają negocjacji, twierdząc, że jakikolwiek układ zbiorowy z technikami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników naruszałby art. 101 TFUE.

Analiza: Zarówno technicy pracujący na własny rachunek i niezatrudniający pracowników, jak i przedmiotowe trzy przedsiębiorstwa świadczące usługi motoryzacyjne są przedsiębiorstwami w rozumieniu art. 101 TFUE. Domniemanie nierównowagi siły przetargowej nie miałoby zastosowania, gdyby przedsiębiorstwa X, Y lub Z miały prowadzić niezależne negocjacje, ponieważ żadne z nich nie osiągnęło progu obrotu w wysokości 2 mln EUR określonego w pkt 35 niniejszych wytycznych. W tym przypadku domniemanie to ma jednak zastosowanie, ponieważ te trzy przedsiębiorstwa negocjują wspólnie, w związku z czym bierze się pod uwagę ich łączny obrót. W związku z tym Komisja nie interweniowałaby w tym przypadku przeciwko układom zbiorowym dotyczącym warunków pracy osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników.

b)   Układy zbiorowe zawarte przez osoby pracujące na własny rachunek zgodnie z przepisami krajowymi lub unijnymi

| 36) | W niektórych przypadkach ustawodawca krajowy, dążąc do osiągnięcia celów społecznych, podjął działania mające na celu rozwiązanie problemu nierównowagi siły przetargowej niektórych kategorii osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, albo (i) wyraźnie przyznając takim osobom prawo do rokowań zbiorowych, albo (ii) wyłączając z zakresu krajowego prawa konkurencji układy zbiorowe zawarte przez osoby pracujące na własny rachunek w określonych zawodach. W związku z tym, gdy takie środki krajowe są przyjmowane z uwzględnieniem celów społecznych, Komisja nie będzie interweniować w odniesieniu do układów zbiorowych obejmujących kategorie osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, do których mają zastosowanie takie przepisy krajowe.







  Przykład 7



  Sytuacja: Na mocy przepisów prawa krajowego państwa członkowskiego A porozumienia zawarte przez niektóre osoby pracujące na własny rachunek w sektorze kultury są wyłączone z zakresu krajowego prawa konkurencji.

  Analiza: Państwo członkowskie A ustanowiło sektorowe zwolnienie z krajowego prawa konkurencji ze względu na cele społeczne. Nawet jeżeli zakres środka może wykraczać poza sytuację osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, o której mowa w sekcji III niniejszych wytycznych, Komisja nie będzie interweniować przeciwko układom zbiorowym zawartym przez osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników na podstawie środka krajowego.


  Przykład 8



  Sytuacja: W przepisach prawa pracy państwa członkowskiego B przyznano dziennikarzom pracującym na własny rachunek i niezatrudniającym pracowników prawo do rokowań zbiorowych z przedsiębiorstwami, na rzecz których świadczą oni usługi.

  Analiza: Państwo członkowskie B konkretnie przyznało prawo do rokowań zbiorowych określonej kategorii osób pracujących na własny rachunek, mianowicie dziennikarzom. Oznacza to, że układy zbiorowe zawarte między dziennikarzami a przedsiębiorstwami, na rzecz których świadczą oni usługi, nie są uznawane za antykonkurencyjne w świetle krajowego prawa konkurencji. Dlatego też w tym przypadku Komisja nie interweniowałaby przeciwko układom zbiorowym zawartym przez dziennikarzy pracujących na własny rachunek i niezatrudniających pracowników. |
| --- | --- |

36)

Przykład 7

Sytuacja: Na mocy przepisów prawa krajowego państwa członkowskiego A porozumienia zawarte przez niektóre osoby pracujące na własny rachunek w sektorze kultury są wyłączone z zakresu krajowego prawa konkurencji.

Analiza: Państwo członkowskie A ustanowiło sektorowe zwolnienie z krajowego prawa konkurencji ze względu na cele społeczne. Nawet jeżeli zakres środka może wykraczać poza sytuację osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, o której mowa w sekcji III niniejszych wytycznych, Komisja nie będzie interweniować przeciwko układom zbiorowym zawartym przez osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników na podstawie środka krajowego.

Przykład 8

Sytuacja: W przepisach prawa pracy państwa członkowskiego B przyznano dziennikarzom pracującym na własny rachunek i niezatrudniającym pracowników prawo do rokowań zbiorowych z przedsiębiorstwami, na rzecz których świadczą oni usługi.

Analiza: Państwo członkowskie B konkretnie przyznało prawo do rokowań zbiorowych określonej kategorii osób pracujących na własny rachunek, mianowicie dziennikarzom. Oznacza to, że układy zbiorowe zawarte między dziennikarzami a przedsiębiorstwami, na rzecz których świadczą oni usługi, nie są uznawane za antykonkurencyjne w świetle krajowego prawa konkurencji. Dlatego też w tym przypadku Komisja nie interweniowałaby przeciwko układom zbiorowym zawartym przez dziennikarzy pracujących na własny rachunek i niezatrudniających pracowników.

| 37) | W tym samym duchu w dyrektywie w sprawie prawa autorskiego (30) ustanowiono zasadę, zgodnie z którą twórcy i wykonawcy (31) mają prawo do odpowiedniego i proporcjonalnego wynagrodzenia, w przypadku gdy udzielają licencji lub przenoszą swoje wyłączne prawa do eksploatacji ich utworów lub innych przedmiotów chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi (32). Twórcy i wykonawcy stoją zazwyczaj na słabszej pozycji wynikającej z umowy niż ich kontrahenci (33), a dyrektywa przewiduje możliwość wzmocnienia ich pozycji wynikającej z umowy w celu zapewnienia godziwego wynagrodzenia w ramach umów o eksploatację (34). W dyrektywie w sprawie prawa autorskiego zapewniono państwom członkowskim elastyczność w zakresie wdrażania tej zasady za pomocą różnych mechanizmów (w tym rokowań zbiorowych), o ile są one zgodne z prawem Unii (35). |
| --- | --- |

37)

| 38) | Zgodnie z tymi przepisami i nie naruszając wszelkich innych przepisów dyrektywy w sprawie prawa autorskiego, Komisja nie będzie interweniować przeciwko układom zbiorowym zawartym przez twórców lub wykonawców pracujących na własny rachunek i niezatrudniających pracowników z ich kontrahentami na podstawie tej dyrektywy. |
| --- | --- |

38)

| 39) | Pkt 38 niniejszych wytycznych nie ma zastosowania do negocjacji zbiorowych zakończonych w kontekście organizacji zbiorowego zarządzania lub niezależnych podmiotów zarządzających (36). Niniejszych wytycznych nie należy interpretować jako wykluczających praktyki tych organizacji lub podmiotów ze stosowania unijnego prawa konkurencji (37).







  Przykład 9



  Sytuacja: Przedsiębiorstwo Y jest wydawcą gazet i czasopism. Kilku dziennikarzy pracujących jako freelancerzy pisze artykuły, które ukazują się w publikacjach przedsiębiorstwa Y. Przedsiębiorstwo Y wypłaca dziennikarzom wynagrodzenie na podstawie artykułów publikowanych w każdej gazecie lub każdym czasopiśmie. Dziennikarze nie są zadowoleni z poziomu wynagrodzenia otrzymywanego od przedsiębiorstwa Y i negocjują i uzgadniają zbiorowo z przedsiębiorstwem Y podwyższenie opłat licencyjnych (wynagrodzenia) płaconych przez przedsiębiorstwo Y o 20 %.

  Analiza: Zgodnie z niniejszymi wytycznymi Komisja nie będzie interweniować przeciwko układowi zbiorowemu zawartemu między dziennikarzami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników (freelancer) a przedsiębiorstwem Y, ponieważ układ zawarto zgodnie z dyrektywą w sprawie prawa autorskiego. |
| --- | --- |

39)

Przykład 9

Sytuacja: Przedsiębiorstwo Y jest wydawcą gazet i czasopism. Kilku dziennikarzy pracujących jako freelancerzy pisze artykuły, które ukazują się w publikacjach przedsiębiorstwa Y. Przedsiębiorstwo Y wypłaca dziennikarzom wynagrodzenie na podstawie artykułów publikowanych w każdej gazecie lub każdym czasopiśmie. Dziennikarze nie są zadowoleni z poziomu wynagrodzenia otrzymywanego od przedsiębiorstwa Y i negocjują i uzgadniają zbiorowo z przedsiębiorstwem Y podwyższenie opłat licencyjnych (wynagrodzenia) płaconych przez przedsiębiorstwo Y o 20 %.

Analiza: Zgodnie z niniejszymi wytycznymi Komisja nie będzie interweniować przeciwko układowi zbiorowemu zawartemu między dziennikarzami pracującymi na własny rachunek i niezatrudniającymi pracowników (freelancer) a przedsiębiorstwem Y, ponieważ układ zawarto zgodnie z dyrektywą w sprawie prawa autorskiego.

---

(1)  Do celów niniejszych wytycznych termin „osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników” odnosi się do osób, które nie są zatrudnione na podstawie umowy o pracę ani nie pozostają w stosunku pracy i które w celu świadczenia danych usług wykonują pracę głównie osobiście i samodzielnie.

(2)  Do celów niniejszych wytycznych termin „kontrahenci” odnosi się do przedsiębiorstw, z którymi osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników zawierają umowy (tj. do ich klientów profesjonalnych), w tym do stowarzyszeń takich przedsiębiorstw.

(3)  Tytuł VII rozdział 1 sekcja 1 TFUE oraz protokół nr 27 dołączony do TUE i TFUE.

(4)  Europejski filar praw socjalnych, pkt 8; https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/economy-works-people/jobs-growth-and-investment/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_pl.

(5)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 22; wyrok z dnia 21 września 1999 r., Albany International BV/Stichting Bedrijfspensioenfonds Textielindustrie, C-67/96, EU:C:1999:430, pkt 59; wyrok z dnia 11 grudnia 2007 r., International Transport Workers’ Federation i Finnish Seamen’s Union/Viking Line ABP i OÜ Viking Line Eesti, C-438/05, EU:C:2007:772, pkt 49; wyrok z dnia 9 lipca 2009 r., 3F/Komisja Wspólnot Europejskich, C-319/07, EU:C:2009:435, pkt 50.

(6)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 23; wyrok z dnia 21 września 1999 r., Albany International BV/Stichting Bedrijfspensioenfonds Textielindustrie, C-67/96, EU:C:1999:430, pkt 60; wyrok z dnia 21 września 1999 r., Brentjens' Handelsonderneming BV/Stichting Bedrijfspensioenfonds voor de Handel in Bouwmaterialen, C-115/97, EU:C:1999:434, pkt 57; wyrok z dnia 21 września 1999 r., Maatschappij Drijvende Bokken BV/Stichting Pensioenfonds voor de Vervoer- en Havenbedrijven, C-219/97, EU:C:1999:437, pkt 47; wyrok z dnia 12 września 2000 r., Pavel Pavlov i in./Stichting Pensioenfonds Medische Specialisten, C-180/98, EU:C:2000:428, pkt 67; wyrok z dnia 21 września 2000 r., Hendrik van der Woude/Stichting Beatrixoord, C-222/98, EU:C:2000:475, pkt 22; wyrok z dnia 3 marca 2011 r., AG2R Prévoyance/Beaudout Père et Fils SARL, C-437/09, EU:C:2011:112, pkt 29.

(7)  W przeciwieństwie do osób faktycznie samozatrudnionych, które mogą swobodnie wybierać rodzaj wykonywanych czynności, miejsce, czas i sposób wykonywania pracy oraz wykonują ją na własne ryzyko.

(8)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 30–31.

(9)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 36–37.

(10)  Parlament Europejski, sprawozdanie z dnia 13 października 2021 r. w sprawie sytuacji artystów i odbudowy życia kulturalnego w UE (2020/2261(INI)), Komisja Kultury i Edukacji https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/A-9-2021-0283_PL.html

(11)  Wyrok z dnia 23 kwietnia 1991 r., Klaus Höfner i Fritz Elser/Macrotron GmbH, C-41/90, EU:C:1991:161, pkt 21; wyrok z dnia 16 listopada 1995 r., Fédération Française des Sociétés d'Assurance, Société Paternelle-Vie, Union des Assurances de Paris-Vie i Caisse d'Assurance et de Prévoyance Mutuelle des Agriculteurs/Ministère de l'Agriculture et de la Pêche, C-244/94, EU:C:1995:392, pkt 14; wyrok z dnia 11 grudnia 1997 r., Job Centre coop. arl., C-55/96, EU:C:1997:603, pkt 21.

(12)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 27; wyrok z dnia 28 lutego 2013 r., Ordem dos Técnicos Oficiais de Contas/Autoridade da Concorrência, C-1/12, EU:C:2013:127, pkt 36–37; wyrok z dnia 14 grudnia 2006 r., Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio/Compañía Española de Petróleos SA., C-217/05, EU:C:2006:784, pkt 45.

(13)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 33; wyrok z dnia 14 grudnia 2006 r., Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio/Compañía Española de Petróleos SA., C-217/05, EU:C:2006:784, pkt 43–44.

(14)  Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału najważniejszą cechą charakteryzującą stosunek pracy jest okoliczność, że „dana osoba wykonuje przez pewien okres na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem świadczenia, za które w zamian otrzymuje wynagrodzenie”. Należy zauważyć, że klasyfikacja danej osoby jako „pracownika” lub „osoby samozatrudnionej” powinna być dokonywana przede wszystkim indywidualnie dla każdego przypadku zgodnie z prawem krajowym, z uwzględnieniem orzecznictwa Trybunału. Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 34; wyrok z dnia 21 lutego 2013 r., L. N./Styrelsen for Videregående Uddannelser og Uddannelsesstøtte, C-46/12, EU:C:2013:97, pkt 40; wyrok z dnia 10 września 2014 r., Iraklis Haralambidis/Calogero Casilli, C-270/13, EU:C:2014:2185, pkt 28.

(15)  Art. 206–210 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 671. Art. 40 i 41 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000, (Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 1).

(16)  Komunikat Komisji – Obwieszczenie – Wytyczne w sprawie stosowania art. 81 ust. 3 Traktatu, Dz.U. C 101 z 27.4.2004, s. 97, pkt 34.

(17)  Art. 2 pkt 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE z dnia 25 października 2011 r. w sprawie praw konsumentów, zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektywę 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylającej dyrektywę Rady 85/577/EWG i dyrektywę 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 64).

(18)  Taki sam wniosek miałby zastosowanie, gdyby w układzie zbiorowym zawarto klauzulę regulującą inne kwestie wykraczające poza warunki pracy, takie jak godziny pracy, w których odnośne trzy platformy miałyby świadczyć swoje usługi.

(19)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411; wyrok z dnia 21 września 1999 r., Albany International BV/Stichting Bedrijfspensioenfonds Textielindustrie, C-67/96, EU:C:1999:430.

(20)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 31.

(21)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 32.

(22)  Wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., FNV Kunsten Informatie en Media/Staat der Nederlanden, C-413/13, EU:C:2014:2411, pkt 33; wyrok z dnia 14 grudnia 2006 r., Confederación Española de Empresarios de Estaciones de Servicio/Compañía Española de Petróleos SA., C-217/05, EU:C:2006:784, pkt 43–44.

(23)  Niektóre osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników mogą należeć do kilku kategorii określonych w niniejszych wytycznych.

(24)  Na przykład zarówno Niemcy w § 12a ustawy o układach zbiorowych w wersji opublikowanej w dniu 25 sierpnia 1969 r. (Federalny Dziennik Ustaw I, s. 1323), ostatnio zmienionej art. 8 ustawy z dnia 20 maja 2020 r. (Federalny Dziennik Ustaw I, s. 1055), jak i Hiszpania w art. 11 ustawy nr 20/2007 z dnia 11 lipca w sprawie statusu osoby pracującej na własny rachunek, Dziennik Ustaw nr 166 z dnia 12 lipca 2007 r., s. 29964–29978, odniosły się do kryterium zależności ekonomicznej. Niektóre osoby pracujące na własny rachunek niezatrudniające pracowników mogą należeć do kilku kategorii określonych w niniejszych wytycznych.

(25)  Zob. na przykład art. 14 układu zbiorowego w sektorze teatru i tańca w Niderlandach zawartego między Kunstenbond (Związek Artystyczny) a Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten (Niderlandzkie Stowarzyszenie Sztuk Scenicznych) na okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., dostępnego pod adresem https://www.napk.nl/wp-content/uploads/2019/12/Cao-TD-2020-2021.pdf, lub art. 2 układu zbiorowego dla dziennikarzy zawodowych, zawartego przez Gospodarska zbornica Slovenije (Słoweńska Izba Gospodarcza), Svet RTV Slovenija (Rada Radiofonii i Telewizji Słowenii) i Združenje radijskih postaj Slovenije ter (Słoweńskie Stowarzyszenie Stacji Radiowych) i Sindikat novinarjev Slovenije (Związek Zawodowy Dziennikarzy Słoweńskich), dostępnego pod adresem: http://www.pisrs.si/Pis.web/pregledPredpisa?id=KOLP49.

(26)  Aby zapoznać się ze szczegółowym przeglądem orzecznictwa w dziewięciu państwach członkowskich UE, Szwajcarii i Zjednoczonym Królestwie, zob. Hießl, C., „Case Law on the Classification of Platform Workers: Cross-European Comparative Analysis and Tentative Conclusions”, Comparative Labour Law & Policy Journal, 2 maja 2021 r., https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3839603.

(27)  Zob. na przykład Hiszpania, dekret królewski z mocą ustawy 9/2021 z dnia 11 maja zmieniający przekształcony tekst regulaminu pracowników, zatwierdzony królewskim dekretem ustawodawczym nr 2/2015 z dnia 23 października, w celu zagwarantowania praw pracowniczych osób zajmujących się dystrybucją w dziedzinie platform cyfrowych, Dziennik Ustaw nr 113 z dnia 12 maja 2021 r., s. 56733–56738, lub Grecja, ustawa Republiki Greckiej 4808/2021 o ochronie pracy – ustanowienie niezależnego organu „Inspekcji Pracy” – ratyfikacja Konwencji nr 190 Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w miejscu pracy – ratyfikacja Konwencji nr 187 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej struktur promujących bezpieczeństwo i higienę pracy – wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz innych przepisów Ministerstwa Pracy i Spraw Społecznych i innych pilnych ustaleń, Dziennik Ustaw Α’ 101/19-06-2021.

(28)  Niniejszych wytycznych nie należy interpretować jako ustanowienia (pozytywnego) priorytetu Komisji w zakresie egzekwowania przepisów w odniesieniu do negocjacji i porozumień zbiorowych między osobami pracującymi na własny rachunek niezatrudniającymi pracowników a przedsiębiorstwami poniżej tych progów.

(29)  Obliczone zgodnie z tytułem 1 załącznika do zalecenia Komisji z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie definicji mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw (notyfikowanego jako dokument nr C(2003) 1422) (Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36).

(30)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

(31)  Wszyscy twórcy i wykonawcy są objęci zakresem stosowania art. 18 dyrektywy w sprawie prawa autorskiego, z wyjątkiem autorów programów komputerowych w rozumieniu art. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/24/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych (Dz.U. L 111 z 5.5.2009, s. 16). Art. 23 ust. 2 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

(32)  Art. 18 ust. 1 i motyw 72 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92). Zob. również motyw 73 tej samej dyrektywy, zgodnie z którym wynagrodzenie twórców i wykonawców powinno być „odpowiednie i proporcjonalne do faktycznej lub potencjalnej wartości majątkowej praw udzielonych w ramach licencji lub praw przeniesionych, biorąc pod uwagę wkład twórcy lub wykonawcy w całość utworu lub innego przedmiotu objętego ochroną oraz wszystkie inne okoliczności sprawy, takie jak praktyki rynkowe lub faktyczna eksploatacja utworu”.

(33)  Motyw 72 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

(34)  Rokowania zbiorowe mogą być również stosowane w przypadkach przewidzianych w art. 19 ust. 5, art. 20 ust. 1 i art. 22 ust. 5 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

(35)  Art. 18 ust. 2 i motyw 73 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/790 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie prawa autorskiego i praw pokrewnych na jednolitym rynku cyfrowym oraz zmiany dyrektyw 96/9/WE i 2001/29/WE, PE/51/2019/REV/1 (Dz.U. L 130 z 17.5.2019, s. 92).

(36)  „Organizacja zbiorowego zarządzania” oznacza każdą organizację upoważnioną z mocy prawa lub w drodze powierzenia, licencji lub innego uzgodnienia umownego do zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w imieniu więcej niż jednego podmiotu uprawnionego, dla zbiorowej korzyści tych podmiotów uprawnionych, a zarządzanie tymi prawami stanowi jej jedyny lub główny przedmiot działalności, i która spełnia jedno lub oba następujące kryteria: (i) należy do jej członków lub jest przez nich kontrolowana; (ii) jest organizacją nienastawioną na zysk; „niezależny podmiot zarządzający” oznacza każdą organizację upoważnioną z mocy prawa lub w drodze powierzenia, licencji lub innego uzgodnienia umownego do zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi w imieniu więcej niż jednego podmiotu uprawnionego, dla zbiorowej korzyści tych podmiotów uprawnionych, a zarządzanie tymi prawami stanowi jej jedyny lub główny przedmiot działalności, i która: (i) nie należy do podmiotów uprawnionych ani nie podlega ich kontroli bezpośrednio lub pośrednio, w całości lub części; oraz (ii) jest organizacją nienastawioną na zysk; art. 3 lit. a) i b) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym (Dz.U. L 84 z 20.3.2014, s. 72).

(37)  Motyw 56 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/26/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz udzielania licencji wieloterytorialnych dotyczących praw do utworów muzycznych do korzystania online na rynku wewnętrznym (Dz.U. L 84 z 20.3.2014, s. 72).

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/12 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/12

---

KOMUNIKAT KOMISJI

Wytyczne dotyczące stosowania rozporządzenia (UE, Euratom) 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii

(2022/C 123/02)

1.   Wprowadzenie

| 1. | Unia Europejska opiera się na praworządności (1). Poszanowanie państwa prawnego jest jedną z wartości będących fundamentem Unii, wspólnych państwom członkowskim, jak określono w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz w preambule TUE i Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Budżet Unii jest jednym z głównych instrumentów wyrażających zasadę solidarności (art. 2 TUE), jedną z podstawowych zasad prawa Unii, opartą na wzajemnym zaufaniu między państwami członkowskimi w kwestii odpowiedzialnego wykorzystywania wspólnych zasobów z budżetu Unii. Jednakże to wzajemne zaufanie samo w sobie opiera się na zobowiązaniu każdego państwa członkowskiego do przestrzegania obowiązków, które na nim ciążą na podstawie prawa Unii, oraz do stałego poszanowania wartości zawartych w art. 2 TUE, w tym wartości, jaką jest państwo prawne. Poszanowanie przez państwo członkowskie wartości zawartych w art. 2 TUE jest warunkiem korzystania z wszystkich praw wynikających ze stosowania Traktatów wobec tego państwa członkowskiego (2). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Rozporządzenie w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (3) („rozporządzenie w sprawie warunkowości”) ma na celu ochronę budżetu Unii przed naruszeniami zasad państwa prawnego, które wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu w sposób wystarczająco bezpośredni na należyte zarządzanie finansami Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii. Rozporządzenie w sprawie warunkowości jest stałym instrumentem mającym zastosowanie poza granicami danych wieloletnich ram finansowych (4). |
| --- | --- |

3.

| 4. | Celem niniejszych wytycznych jest wyjaśnienie pięciu aspektów rozporządzenia w sprawie warunkowości: (i) warunków przyjmowania środków; (ii) związku między rozporządzeniem w sprawie warunkowości a innymi instrumentami; (iii) proporcjonalności środków, które mają zostać zaproponowane Radzie; (iv) procedury i procesu oceny; oraz (v) ochrony praw odbiorców końcowych lub beneficjentów. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Niniejsze wytyczne nie są prawnie wiążące i nie tworzą ani nie zmieniają żadnych praw ani obowiązków w porównaniu z prawami i obowiązkami określonymi w TUE i Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), rozporządzeniu finansowym (5), rozporządzeniu w sprawie warunkowości, rozporządzeniu w sprawie OLAF (6), rozporządzeniu w sprawie Prokuratury Europejskiej (7) ani innych odpowiednich aktach Unii, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości i Sądu („Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej” (8)). |
| --- | --- |

5.

2.   Warunki przyjmowania środków

| 6. | Celem rozporządzenia w sprawie warunkowości jest ochrona budżetu Unii w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w państwie członkowskim. W rozporządzeniu w sprawie warunkowości określa się szereg warunków, które muszą zostać spełnione w celu wszczęcia ustanowionej w nim procedury. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości „[o]dpowiednie środki są przyjmowane w przypadku stwierdzenia zgodnie z art. 6, że naruszenia zasad państwa prawnego w państwie członkowskim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii”. Zgodnie z art. 4 ust. 2 naruszenia zasad państwa prawnego muszą dotyczyć co najmniej jednej z sytuacji, o których mowa w tym artykule. W takim przypadku naruszenia te wchodzą w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Komisja wszczyna procedurę określoną w art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli stwierdzi, że warunki określone w art. 4 zostały spełnione. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że warunki te są spełnione jedynie w przypadku, gdy Komisja stwierdzi, że istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że (i) co najmniej jedna z zasad państwa prawnego, o których mowa w art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości, została naruszona w państwie członkowskim, (ii) wspomniane naruszenie dotyczy co najmniej jednej z sytuacji, które można przypisać organowi państwa członkowskiego lub co najmniej jednego z przypadków działania takich organów, o których to przypadkach mowa w art. 4 ust. 2 tego rozporządzenia, w zakresie, w jakim te sytuacje lub to działanie mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, (iii) wspomniane naruszenie wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu w sposób wystarczająco bezpośredni na wspomniane należyte zarządzanie finansami lub interesy finansowe, a naruszenia te faktycznie (9) lub rzeczywiście łączą się z tym wpływem lub poważnym ryzykiem wpływu (10). Jeżeli spełnione są warunki określone w art. 4, Komisja wszczyna procedurę, chyba że uzna, że inne procedury określone w przepisach Unii pozwoliłyby jej skuteczniej chronić budżet Unii. Procedura ta zapewnia ochronę praw procesowych danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Oceniając przypadki na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja będzie stosować kompleksowe, proaktywne, oparte na analizie ryzyka i ukierunkowane podejście mające na celu zapewnienie skutecznego stosowania tego rozporządzenia, a tym samym ochronę budżetu Unii i interesów finansowych Unii. |
| --- | --- |

9.

2.1.   Istotne naruszenia zasad państwa prawnego

| 10. | Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że w art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości „podkreślono [...], że pojęcie »państwa prawnego«, zdefiniowane na potrzeby stosowania rzeczonego rozporządzenia, »jest rozumiane w sposób uwzględniający pozostałe wartości i zasady Unii zapisane w art. 2 TUE«”. Z powyższego wynika, że poszanowanie tych wartości i tych zasad w zakresie, w jakim stanowią one część samej definicji wartości „państwa prawnego” wskazanej w art. 2 TUE lub, jak wynika z drugiego zdania tego artykułu, są ściśle związane ze społeczeństwem respektującym zasady państwa prawnego, może być wymagane w ramach mechanizmu horyzontalnej warunkowości, takiego jak ten ustanowiony w zaskarżonym rozporządzeniu” (11). |
| --- | --- |

10.

| 11. | W art. 2 lit. a) rozporządzenia w sprawie warunkowości ograniczono się do określenia, wyłącznie na potrzeby tego rozporządzenia, szeregu zasad, które obejmuje i które są najistotniejsze z punktu widzenia jego celu, jakim jest zapewnienie ochrony budżetu Unii (12). Przepis ten nie ma na celu przedstawienia wyczerpującej definicji pojęcia państwa prawnego. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Jeśli chodzi o prawa podstawowe, Trybunał wyjaśnił, że odniesienie do nich „zostało poczynione jedynie tytułem zilustrowania wymogów zasady skutecznej ochrony prawnej”. Zasada niedyskryminacji wpisuje się natomiast w samodzielną definicję państwa prawnego: „należy stwierdzić, że nie można uznać, iż państwo członkowskie, którego społeczeństwo charakteryzuje się dyskryminacją, zapewnia poszanowanie państwa prawnego w rozumieniu tej wspólnej wartości” (13). |
| --- | --- |

12.

| 13. | Motyw 15 rozporządzenia w sprawie warunkowości odnosi się do „indywidualnych naruszeń” oraz do „naruszeń, które są powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub z przyjętych przez takie organy środków o charakterze ogólnym”. Rozporządzenie w sprawie warunkowości obejmuje zarówno indywidualne, jak i systemowe naruszenia, które są nim objęte w zakresie, w jakim mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. W związku z tym Komisja może ocenić zarówno działania, jak i zaniechania organów publicznych. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości ma na celu ułatwienie stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości poprzez przedstawienie wykazu sytuacji, które mogą wskazywać na naruszenie zasad państwa prawnego (14). Wykaz ten ma jedynie charakter orientacyjny, dlatego inne działania, praktyki lub zaniechania organów publicznych lub inne sytuacje prawne objęte art. 4 ust. 1 rozporządzenia mogą mieć znaczenie na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Trybunał orzekł, że „istnieje wyraźne powiązanie między poszanowaniem państwa prawnego z jednej strony a skutecznym wykonywaniem budżetu Unii zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a także ochroną interesów finansowych Unii z drugiej strony” (15). Trybunał dodał, że „[t]o należyte zarządzanie finansami i owe interesy finansowe mogą bowiem zostać poważnie zagrożone wskutek naruszeń zasad państwa prawnego w państwie członkowskim, ponieważ rzeczone naruszenia mogą skutkować w szczególności brakiem gwarancji, że wydatki pokrywane z budżetu Unii spełniają wszystkie warunki finansowania przewidziane w prawie Unii [...]” (16). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Trybunał orzekł, że poszanowania tych warunków finansowania i celów realizowanych przez Unię przy finansowaniu wydatków „nie można w pełni zagwarantować w braku skutecznej kontroli sądowej służącej zapewnieniu przestrzegania prawa Unii; zważywszy, że istnienie takiej sprawowanej przez niezależne sądy kontroli – zarówno w państwach członkowskich, jak i na szczeblu Unii – jest nieodłącznym elementem państwa prawnego” (17). Pozostaje to bez uszczerbku dla wymogu wystarczająco bezpośredniego powiązania z budżetem Unii. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Naruszenia zasad państwa prawnego dotyczą co najmniej jednej sytuacji lub co najmniej jednego działania właściwych organów publicznych lub mogą być przypisane takim organom w zakresie, w jakim są istotne dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii (18). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Trybunał orzekł, że takie znaczenie można domniemywać w odniesieniu do działań organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. a) i b) rozporządzenia w sprawie warunkowości, mianowicie organów wykonujących budżet Unii oraz przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie i audyt (19). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Co się tyczy służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur, ich prawidłowe funkcjonowanie zostało uwzględnione w lit. c) tego przepisu wyłącznie w zakresie, w jakim dotyczy naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii. Podobnie jest w przypadku zapobiegania i karania przez sądy krajowe lub organy administracji naruszeń prawa Unii wymienionych w lit. e). Jeżeli chodzi o kontrolę sądową, do której odnosi się lit. d), jest ona przywoływana jedynie w zakresie, w jakim dotyczy działań organów wymienionych w lit. a)–c). Odzyskiwanie nienależnie wypłaconych środków, przewidziane w lit. f), obejmuje wyłącznie środki pochodzące z budżetu Unii, podobnie jak ma to miejsce w przypadku współpracy z OLAF-em i EPPO wskazanej w lit. g). Wreszcie lit. h) odnosi się wyraźnie do wszystkich innych sytuacji lub działań organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub ochrony jej interesów finansowych (20). |
| --- | --- |

19.

| 20. | Konsekwencją takiego rozumienia jest to, że w odniesieniu do organów krajowych, których działalność ma charakter ogólny i nie ogranicza się do wykonania lub ochrony budżetu Unii, ich działanie lub sytuacje stanowiące naruszenie zasad państwa prawnego będą objęte zakresem rozporządzenia jedynie w zakresie, w jakim ma to znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Komisja zauważa, że wśród tych szczególnych sytuacji lub działań organów publicznych nieskuteczna lub nieterminowa współpraca z Prokuraturą Europejską i OLAF-em stanowi podstawę do podjęcia działań zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunkowości (21). W odniesieniu do Prokuratury Europejskiej (22) zakres tej współpracy obejmuje zobowiązanie właściwych organów krajowych państw członkowskich uczestniczących w Prokuraturze Europejskiej do aktywnego udzielania pomocy i wsparcia w dochodzeniach karnych i ściganiu w ramach Prokuratury Europejskiej (23). Jeżeli chodzi o OLAF, zakres tej współpracy obejmuje prawo OLAF-u (24) do przeprowadzania kontroli na miejscu i inspekcji, wraz z pomocą niezbędną do ich skutecznego przeprowadzenia, oraz prawo dostępu do odpowiednich informacji, danych i dokumentów w celu podjęcia decyzji o wszczęciu lub odmowie wszczęcia dochodzenia lub w celu skutecznego prowadzenia dochodzeń bez nieuzasadnionej zwłoki. Współpraca ta obejmuje również powiązane obowiązki danego państwa członkowskiego, w tym (25): (i) informowanie OLAF-u (26), (ii) udzielanie OLAF-owi pomocy niezbędnej do skutecznego wykonywania jego zadań podczas prowadzenia takiego dochodzenia (27), (iii) podejmowanie stosownych środków ostrożności, w szczególności środków mających na celu zabezpieczenie odpowiednich dowodów (28), (iv) podejmowanie odpowiednich działań na podstawie informacji dostarczonych przez OLAF, zanim OLAF podejmie decyzję o wszczęciu dochodzenia (29) oraz (v) zapewnienie odpowiednich i terminowych działań następczych w związku ze sprawozdaniami i zaleceniami OLAF-u po zakończeniu dochodzeń, informowanie OLAF-u o podjętych działaniach (30). |
| --- | --- |

21.

| 22. | Przestrzeganie tych obowiązków przez dane państwo członkowskie ma w rzeczy samej zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii. Komisja będzie zatem monitorować skuteczną i terminową współpracę z OLAF-em w świetle zasad ustanowionych w art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Jest to szczególnie istotne dla państw członkowskich, które nie uczestniczą we wzmocnionej współpracy w zakresie Prokuratury Europejskiej, ponieważ w tych państwach członkowskich OLAF jest właściwy do prowadzenia dochodzeń w sprawie zarzutów nadużyć finansowych, korupcji lub wszelkiej innej nielegalnej działalności na szkodę interesów finansowych Unii. Ponadto systematyczny brak działań następczych w związku z zaleceniami OLAF-u może być równoznaczny z działaniem organów publicznych, których mogłoby dotyczyć naruszenie zasad państwa prawnego określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Ponadto art. 4 ust. 2 lit. h) obejmuje wszelkie inne sytuacje lub działanie organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. Trybunał orzekł, że art. 4 ust. 2 lit. h) należy interpretować w związku z art. 4 ust. 1, który stanowi „sedno mechanizmu warunkowości horyzontalnego ustanowionego przez to rozporządzenie” (31). Trybunał orzekł również, że art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, „w szczególności jego lit. h), nie sprawia, że niewyczerpujące stają się sytuacje objęte mechanizmem warunkowości ustanowionym w zaskarżonym rozporządzeniu ani nie jest wystarczająco precyzyjny, aby stanowić jego część” (32). |
| --- | --- |

23.

| 24. | Aby podać jeden z możliwych przykładów, sytuacja lub działanie organów (lub zaniechania ze strony organów) w rozumieniu art. 4 ust. 2 lit. h) rozporządzenia w sprawie warunkowości może obejmować prawidłowe funkcjonowanie organów odpowiedzialnych za rejestry gruntów i powiązane kontrole dzierżawy lub własności gruntów rolnych (w tym, w stosownych przypadkach, działania organów ścigania), o ile takie dzierżawa lub własność mają znaczenie dla otrzymywania dotacji w ramach wspólnej polityki rolnej Unii. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Warto przypomnieć, że rozporządzenie w sprawie warunkowości ma zastosowanie do wszystkich funduszy UE. W tym względzie współprawodawcy wyjaśnili również, że rozporządzenie w sprawie warunkowości może zostać uruchomione w przypadku braku zapewnienia prawidłowego funkcjonowania organów wdrażających ich plany odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z art. 8 rozporządzenia (UE) 2021/241 („rozporządzenie w sprawie RRF”) (33). Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że rozporządzenie w sprawie warunkowości może także dotyczyć naruszeń zasad państwa prawnego mających wpływ na pobór zasobów własnych Unii (34). |
| --- | --- |

25.

2.2.   Skutki dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii

| 26. | Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości, aby dane zachowanie lub sytuacja wchodziły w zakres stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja musi stwierdzić naruszenie zasad państwa prawnego i ocenić, czy takie naruszenie (i) wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii, (ii) w sposób wystarczająco bezpośredni. Ocena ta powinna być dokonywana indywidualnie dla każdego przypadku. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Pierwszy warunek określony w pkt 24 powyżej (zob. ppkt (i): „wpływa”) wymaga, aby stwierdzone naruszenie zasad państwa prawnego miało wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Skutek ten może polegać, po pierwsze, na wykonaniu budżetu Unii w sposób niezgodny z zasadami należytego zarządzania finansami zapisanymi w art. 317 TFUE oraz z przepisami przyjętymi w celu wykonania budżetu Unii. W szczególności art. 2 pkt 59 rozporządzenia finansowego definiuje „należyte zarządzanie finansami” jako „wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności”. Art. 33–36 rozporządzenia finansowego określają bardziej szczegółowo znaczenie, zakres i skutki tych zasad. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Po drugie skutek ten można również ustalić w odniesieniu do naruszeń zasad państwa prawnego szkodzących ochronie interesów finansowych Unii, o których mowa w art. 325 TFUE i w odpowiednim prawie wtórnym. W szczególności, zgodnie z art. 63 ust. 2 rozporządzenia finansowego, obejmuje to wszystkie środki ustawodawcze, wykonawcze i administracyjne mające na celu między innymi zapobieganie nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym w wykonywaniu budżetu, ich wykrywanie i korygowanie. „Interesy finansowe Unii” są zdefiniowane w art. 2 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2013 jako obejmujące „dochody, wydatki i aktywa objęte budżetem Unii Europejskiej i budżetami instytucji, organów, urzędów i agencji, a także budżetami, którymi one zarządzają lub które monitorują”. Ponadto zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości pojęcie „interesów finansowych Unii” w rozumieniu art. 325 ust. 1 TFUE obejmuje zarówno wpłaty odpowiednich środków do budżetu Unii, jak i wydatki pokrywane z tego budżetu (35). |
| --- | --- |

29.

| 30. | Ponadto przy określaniu stopnia wpływu na budżet Unii lub jej interesy finansowe Komisja należycie uwzględni takie kryteria, jak: charakter, czas trwania, waga i zakres stwierdzonych naruszeń zasad państwa prawnego, które mogą się różnić w zależności od cech tych naruszeń (36). Co więcej, zamiar danego państwa członkowskiego polegający na zaprzestaniu naruszania zasad państwa prawnego, w tym stopnia jego współpracy z Komisją na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, może być istotny między innymi do celów pomiaru wpływu, czasu trwania i zakresu danego naruszenia na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe (37). |
| --- | --- |

30.

| 31. | W odniesieniu do sytuacji, w której naruszenia zasad państwa prawnego wiążą się z „poważnym ryzykiem” wpływającym na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę jej interesów finansowych, Trybunał stwierdził, że „ograniczenie przyjmowania odpowiednich środków do przypadków udowodnionego wpływu na należyte zarządzanie finansami lub interesy finansowe Unii byłoby niezgodne z wymogami należytego zarządzania finansami Unii i ochrony interesów finansowych Unii. Ograniczenie takie mogłoby zagrozić celowi [...] rozporządzenia” (38). Zapobieganie skutkom, o których mowa w art. 4 ust. 1 rozporządzenia, jest „stałym i horyzontalnym wymogiem prawodawstwa finansowego UE” (39). „Poważne ryzyko” można ustalić w przypadkach, w których skutki danego naruszenia zasad państwa prawnego, choć nie zostały jeszcze udowodnione, można jednak racjonalnie przewidzieć, ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo ich wystąpienia (40). Należy zatem wykazać, że istnieje duże prawdopodobieństwo wystąpienia ryzyka w odniesieniu do sytuacji lub form działania organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Na przykład jeżeli niektóre akty organów krajowych wykonujące środki finansowe Unii w drodze zamówień publicznych lub dotyczące poboru zasobów własnych Unii, kontroli finansowej, monitorowania i audytu środków finansowych Unii lub dochodzeń w sprawie zarzutów nadużyć finansowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii przy wykonywaniu środków finansowych lub dochodów Unii nie mogą zostać skutecznie poddane przeglądowi przez w pełni niezależne sądy, może to pociągać za sobą poważne ryzyko w zakresie, w jakim dotyczy to środków finansowych Unii i jej interesów finansowych. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Ponadto nie wystarczy, że naruszenie zasad państwa prawnego wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii. Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości naruszenie zasad państwa prawnego powinno nastąpić „w sposób wystarczająco bezpośredni” (drugi warunek w pkt 24 powyżej (zob. ppkt (ii))). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zgodnie z tym wymogiem należy ustalić, że istnieje wystarczająco bezpośredni związek między naruszeniem zasad państwa prawnego a skutkami tego naruszenia lub ich poważnym ryzykiem dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony jej interesów finansowych. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że wyrażenie „w sposób wystarczająco bezpośredni” wymaga, aby związek między naruszeniem zasad państwa prawnego a wpływem lub ryzykiem dla budżetu Unii był „faktyczny” lub „rzeczywisty” (41). Oznacza to, że procedura przewidziana w rozporządzeniu nie powinna być uruchamiana w odniesieniu do sytuacji, w których związek jest jedynie hipotetyczny, zbyt niepewny lub zbyt niejasny. |
| --- | --- |

33.

3.   Związek między rozporządzeniem w sprawie warunkowości a innymi procedurami określonymi w przepisach unii

| 34. | Jeżeli Komisja stwierdzi, że ma uzasadnione podstawy, by uznać, że warunki przyjęcia środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, przed rozpoczęciem procedury rozważy, czy konieczne są odpowiednie środki, tj. czy inne procedury określone w przepisach Unii w celu ochrony budżetu Unii nie pozwoliłyby jej na skuteczniejszą ochronę tego budżetu, jak określono w art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

34.

| 35. | W praktyce unijne przepisy finansowe i mające zastosowanie przepisy sektorowe przewidują już inne procedury ochrony budżetu Unii. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Na przykład w rozporządzeniu finansowym przewidziano system wczesnego wykrywania i wykluczania („EDES”) (42), który umożliwia Komisji wczesne wykrywanie osób lub podmiotów stwarzających ryzyko zagrażające ochronie interesów finansowych Unii oraz wykluczenie ich z otrzymywania środków z budżetu Unii, jeżeli spełnione są określone warunki. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Ponadto Komisja może wstrzymać lub zawiesić płatności oraz nałożyć na państwa członkowskie (43) korekty finansowe, jeżeli nie przestrzegają one obowiązujących przepisów i nie chronią interesów finansowych Unii podczas wykonywania budżetu Unii w ramach zarządzania dzielonego (44). |
| --- | --- |

37.

| 38. | Na podstawie rozporządzenia w sprawie RRF oraz umów w sprawie finansowania i pożyczek podpisanych na jego podstawie Komisja ma prawo do proporcjonalnego obniżenia pomocy i odzyskania wszelkich kwot należnych budżetowi Unii w przypadkach nadużyć finansowych, korupcji lub konfliktu interesów wpływających na interesy Unii, nieskorygowanych przez państwa członkowskie. Ponadto szereg planów odbudowy i zwiększania odporności obejmuje środki bezpośrednio związane z kwestiami państwa prawnego, których zadowalające wdrożenie jest niezbędne do uwolnienia płatności w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Niemniej nie zawsze może być możliwe wszczęcie tych procedur w odniesieniu do przypadków naruszenia zasad państwa prawnego, takich jak te wymienione w art. 3 i art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Mogą również zaistnieć sytuacje, w których środki w ramach systemu warunkowości mogą być skuteczniejsze pod względem ochrony budżetu Unii niż procedury określone w rozporządzeniu (UE) 2021/1060 („rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów”) lub rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013 oraz, od dnia 1 stycznia 2023 r., rozporządzeniu (UE) 2021/2116, ponieważ te ostatnie środki mogą być uruchamiane wyłącznie na konkretnych podstawach wymienionych w tych rozporządzeniach (45) i mogą dotyczyć wyłącznie wydatków już zadeklarowanych Komisji przez państwo członkowskie. Na przykład skuteczne stosowanie i wdrażanie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej jest horyzontalnym warunkiem podstawowym w rozumieniu art. 15 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów. Ten warunek podstawowy jest warunkiem wstępnym skutecznej i efektywnej realizacji celów szczegółowych programu. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów, jeżeli państwo członkowskie nie spełnia warunku podstawowego, Komisja nie zwraca wydatków związanych z operacjami powiązanymi z odnośnymi celami szczegółowymi, z wyjątkiem wydatków, które przyczyniają się do spełnienia odpowiedniego warunku podstawowego. Środek ten ma zastosowanie dopiero po zatwierdzeniu danego programu lub jego zmiany przez Komisję. W przypadku naruszeń zasad państwa prawnego w odniesieniu do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, które mają wpływ na realizację programu Unii, rozporządzenie w sprawie warunkowości może być bardziej skuteczne, o ile przewiduje również możliwość zawieszenia zatwierdzenia lub zmiany programu, a w konsekwencji dalsze wzmocnienie ochrony budżetu Unii dzięki jego skutkowi zapobiegawczemu. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Rozważając, czy procedura ustanowiona rozporządzeniem w sprawie warunkowości chroni budżet Unii skuteczniej niż inne procedury, Komisja, opierając się na egzekwowaniu przepisów sektorowych i bez uszczerbku dla swoich uprawnień i obowiązków określonych w tych przepisach, weźmie pod uwagę otwarty zestaw kryteriów, które należy stosować w świetle konkretnych okoliczności każdej sytuacji. W niektórych sytuacjach Komisja mogłaby stosować rozporządzenie w sprawie warunkowości wraz z przyjęciem środków sektorowych lub finansowych, które może być zobowiązana podjąć, lub po ich przyjęciu, jeżeli rozporządzenie w sprawie warunkowości skuteczniej chroniłoby budżet Unii i interesy finansowe Unii, wykazując tym samym jego wartość dodaną. W przeciwnym razie wartość dodana i skuteczność rozporządzenia, jako ogólnego i horyzontalnego instrumentu mającego na celu ochronę budżetu Unii i interesów finansowych Unii, zostałaby pozbawiona skuteczności. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Komisja uważa, że w celu określenia skuteczności ochrony przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie warunkowości w porównaniu z innymi istniejącymi instrumentami ochrony interesów finansowych Unii można zastosować następujące orientacyjne kryteria. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Pierwsze kryterium dotyczy zakresu wpływu na budżet Unii lub zakresu ryzyka, jakie naruszenie zasad państwa prawnego może pociągać za sobą dla skuteczności należytego zarządzania finansami lub ochrony interesów finansowych Unii. W szczególności procedury na podstawie innych unijnych przepisów finansowych mogą mieć zastosowanie wyłącznie do konkretnych programów wydatków i w związku z tym w niektórych przypadkach mogą być niewystarczające w przypadku naruszeń zasad państwa prawnego, które są „powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub z przyjętych przez takie organy środków o charakterze ogólnym” (46). Może to mieć miejsce również wtedy, gdy naruszenia zasad państwa prawnego wiążą się z poważnym ryzykiem wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii, podczas gdy inne unijne przepisy finansowe mogą zamiast tego odnosić się do już istniejących skutków dla budżetu Unii. Na przykład, w przypadku gdy przepisy krajowe ograniczają odpowiedzialność karną za nadużycia finansowe lub korupcję lub osłabiają ramy prawne dotyczące zwalczania nadużyć finansowych i korupcji lub zapobiegania konfliktom interesów, przypadki nadużyć finansowych, korupcji lub konfliktu interesów mogą nie zostać poddane skutecznemu dochodzeniu i ściganiu, co może stwarzać poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. Zgodnie z tym samym rozumowaniem przepisy ogólne wykluczające skuteczną kontrolę sądową przez niezależne sądy decyzji organów krajowych zarządzających w całości lub w części unijnymi środkami finansowymi mogą również pociągać za sobą poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii. W takich sytuacjach Komisja może stwierdzić, że stosowanie rozporządzenia w sprawie warunkowości może być skuteczniejsze niż inne instrumenty unijne. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Inne istotne kryterium odnosi się do rodzajów dostępnych środków odwoławczych i ich przydatności w różnych sytuacjach. Rozporządzenie w sprawie warunkowości przewiduje wiele różnych możliwości uwzględnienia specyfiki odnośnego naruszenia zasad państwa prawnego, które to rozwiązania mogą być stosowane łącznie (47). Gdyby środki odwoławcze dostępne na podstawie innych przepisów unijnych były mniej odpowiednie do rozwiązania problemu istotnego naruszenia zasad państwa prawnego, rozporządzenie w sprawie warunkowości można by uznać za bardziej skuteczne. Takie sytuacje mogą wystąpić, gdy budżet Unii zostaje lub może zostać dotknięty w szerokim zakresie, na przykład z powodu prawa krajowego wykluczającego skuteczną kontrolę sądową decyzji administracyjnych dotyczących wykonania budżetu Unii lub utrudniającego kierowanie odnośnych spraw do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej lub z powodu braku niezależności sądów krajowych. W takich przypadkach środki zawieszające lub zakazujące na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości nakładane łącznie do czasu zaprzestania odnośnego naruszenia zasad państwa prawnego mogłyby skuteczniej chronić budżet Unii, ponieważ mogłyby zapobiec negatywnym skutkom dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii i dla jej interesów finansowych. Mogłoby to obejmować sytuacje, w których ogólne ryzyko finansowe dla budżetu Unii i interesów finansowych Unii przekracza ryzyka mogące zostać uwzględnione w ramach środków przewidzianych w programie szczegółowym i dostępnych w ramach jednego instrumentu sektorowego. |
| --- | --- |

43.

4.   Środki, które mogłaby zaproponować komisja – proporcjonalność

| 44. | Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości, po ustaleniu przez Komisję, że warunki uruchomienia stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, zaproponuje ona Radzie środki, które są proporcjonalne (48), co oznacza, że środki te muszą być konieczne i adekwatne do rozwiązania stwierdzonych problemów oraz do ochrony budżetu Unii lub jej interesów finansowych, nie wykraczając poza to, co jest konieczne do osiągnięcia ich celu. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia środki powinny być ściśle proporcjonalne, tj. „ograniczone do tego, co jest ściśle konieczne w świetle faktycznego lub potencjalnego wpływu naruszeń zasad państwa prawnego na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na jej interesy finansowe” (49). |
| --- | --- |

45.

| 46. | W tym kontekście Komisja należycie uwzględni charakter, czas trwania, wagę i zakres naruszeń odnośnych zasad państwa prawnego (50). Kryteria te pomagają określić zakres wpływu, który może się różnić w zależności od cech stwierdzonych naruszeń zasad państwa prawnego, dlatego ich uwzględnienie wpływa na ocenę proporcjonalności środków (51). Chociaż nie jest możliwe wcześniejsze określenie i zważenie wszystkich możliwych rodzajów naruszeń zasad państwa prawnego, a także ich dokładnego wpływu na budżet Unii lub na jej interesy finansowe, na tym etapie i wobec braku doświadczenia w stosowaniu rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja przeanalizuje poniższe elementy w odniesieniu do każdej z tych cech. |
| --- | --- |

46.

| 47. | W odniesieniu do charakteru naruszenia wszystkie naruszenia zasad państwa prawnego mają znaczenie dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości w zakresie, w jakim wpływają lub stwarzają poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. Sytuacje, o których mowa w art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości, mają jednak szczególne znaczenie, ponieważ zostały w nim wyraźnie wymienione. Nie oznacza to jednak, że inne naruszenia zasad państwa prawnego o podobnym charakterze zostaną uznane za mniej istotne. W swojej ocenie Komisja należycie uwzględni również inne aspekty naruszenia zasad państwa prawnego, takie jak to, czy naruszenie jest nierozerwalnie lub ściśle związane z procesem, w ramach którego środki unijne są wykorzystywane przez dane państwo członkowskie (na przykład w przypadku nieprawidłowego funkcjonowania organów publicznych podejmujących decyzję o udzieleniu dotacji lub zamówień finansowanych z budżetu Unii), w którym to przypadku wpływ na budżet Unii lub interesy finansowe Unii może być szczególnie znaczący. |
| --- | --- |

47.

| 48. | W odniesieniu do czasu trwania prawdopodobne jest, że im dłużej trwa naruszenie zasad państwa prawnego lub im częściej się powtarza, tym bardziej będzie ono miało ogólnie negatywny wpływ lub stwarzało poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. Wniosek ten będzie zatem miał również wpływ na dokonaną przez Komisję ocenę proporcjonalności proponowanych przez nią środków. |
| --- | --- |

48.

| 49. | W odniesieniu do wagi naruszenia zasad państwa prawnego Komisja uważa, że w przypadku gdy jedno lub kilka naruszeń zasad państwa prawnego dotyczy istotnych części sektora publicznego państwa członkowskiego, takich jak władza ustawodawcza lub sądownictwo, co może mieć potencjalnie negatywny wpływ na zarządzanie budżetem Unii przez organy krajowe, lub gdy naruszenie lub naruszenia zasad państwa prawnego mają charakter systemowy lub powszechny, czynniki te należy wziąć pod uwagę w odniesieniu do proporcjonalności środków. W odniesieniu do zakresu naruszenia zasad państwa prawnego Komisja uważa, że jeżeli naruszenie zasad państwa prawnego wpływa lub stwarza ryzyko wpływu na wiele programów lub funduszy Unii, można oczekiwać, że jego wpływ na budżet Unii lub na interesy finansowe Unii będzie znaczny. Ogólnie rzecz biorąc, waga naruszenia zasad państwa prawnego określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości zazwyczaj znajdzie odzwierciedlenie w wadze jego rzeczywistego lub potencjalnego wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Komisja uważa, że łączna obecność lub brak wyżej wymienionych elementów rozważanych w świetle faktycznego lub potencjalnego wpływu odnośnego naruszenia zasad państw prawnego na budżet Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii może stanowić podstawę oceny proporcjonalności środków, które mają zostać zaproponowane na podstawie rozporządzenia. W związku z tym systemowe naruszenie zasad państwa prawnego, które w sposób łączny lub przez dłuższy okres wpływa na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii, może uzasadniać zaproponowanie środków mających znaczące skutki finansowe dla danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Oprócz tych elementów Komisja może również wziąć pod uwagę inne czynniki, w szczególności zamiar zaprzestania przez państwo członkowskie naruszania zasad państwa prawnego, stopień współpracy danego państwa członkowskiego (52) lub odmowę lojalnej współpracy z Komisją w kontekście procedur na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, ewentualne utrzymywanie się lub powtarzanie podobnych naruszeń zasad państwa prawnego, pomimo wcześniejszych zaleceń lub propozycji środków przedstawionych przez Komisję. Zamiar i stopień współpracy państwa członkowskiego są również istotne dla określenia czasu trwania i zakresu naruszenia zasad państwa prawnego (53). Komisja zapewni obiektywną i bezstronną ocenę tych czynników. |
| --- | --- |

51.

| 52. | W rozporządzeniu w sprawie warunkowości wymaga się, aby środki były ukierunkowane, w miarę możliwości, na „działania Unii, których dotyczą naruszenia” (54). W swoim wniosku Komisja wskaże konkretne programy lub fundusze, których dotyczą naruszenia zasad państwa prawnego, lub te, co do których istnieje ryzyko, że naruszenia mogą ich dotyczyć, i zaproponuje, w miarę możliwości, środki ukierunkowane na te programy lub fundusze. Jednak w przypadkach, w których nie jest to możliwe, w tym w przypadkach, gdy naruszenie zasad państwa prawnego ma wpływ na pobór zasobów własnych Unii, rozporządzenie w sprawie warunkowości zezwala na przyjęcie środków dotyczących działań Unii innych niż te, których dotyczy naruszenie zasad państwa prawnego. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że może to dotyczyć sytuacji, w których te ostatnie działania nie mogą być (55), już nie mogą być ukierunkowane lub mogą być ukierunkowane jedynie w niewystarczający sposób, aby osiągnąć cel rozporządzenia w sprawie warunkowości, który polega na zapewnieniu ochrony całego budżetu Unii, tak że środki te są niezbędne do osiągnięcia tego celu (56). W przeciwnym razie nie byłoby możliwe osiągnięcie celu rozporządzenia w sprawie warunkowości. Ponadto w przypadkach, w których rozporządzenie w sprawie warunkowości stosuje się dodatkowo lub później do innych przepisów Unii, Komisja uwzględni ogólny wpływ środków, aby zapewnić przestrzeganie zasady proporcjonalności. |
| --- | --- |

52.

| 53. | W celu dokonania oceny proporcjonalności proponowanych środków Komisja, zgodnie z art. 6 ust. 8 rozporządzenia w sprawie warunkowości, musi również wziąć pod uwagę te same źródła, z których korzystano przy wykrywaniu naruszeń zasad państwa prawnego, jak wspomniano w sekcji 5.2 niniejszych wytycznych. |
| --- | --- |

53.

5.   Procedura i metodyka procesu oceny

5.1.   Wstępna ocena Komisji

| 54. | Aby zidentyfikować i ocenić naruszenia zasad państwa prawnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja przeprowadzi dokładną ocenę jakościową w poszczególnych przypadkach – z należytym uwzględnieniem szczególnych okoliczności i kontekstów – opartą na zasadach i cechach metodyki określonych w poniższych punktach niniejszych wytycznych. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Komisja przeprowadzi swoją ocenę w sposób obiektywny, bezstronny i sprawiedliwy (57). |
| --- | --- |

55.

| 56. | Obiektywność wymaga, aby ocena opierała się na rzeczywistych faktach lub dowodach, którymi dysponuje Komisja. Oprócz różnych kontaktów między Komisją, innymi organami i państwami członkowskimi art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości wyraźnie stanowi również, że Komisja może zwrócić się o dodatkowe informacje niezbędne do przeprowadzenia oceny i czyni to, gdy uzna to za stosowne. Na przykład może zażądać dodatkowych informacji mających na celu potwierdzenie spełnienia warunków stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, ocenę zakresu wpływu na budżet Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii (lub ryzyka wpływu) lub bardziej szczegółową ocenę wszelkich środków zaradczych, które dane państwo członkowskie wprowadziło lub planuje wprowadzić. Zważywszy, że jeden z głównych celów rozporządzenia w sprawie warunkowości ma być wykorzystywany jako narzędzie zapobiegawcze w celu ochrony budżetu Unii i interesów finansowych Unii, Komisja stara się zapewnić rzetelny dialog i współpracę z danym państwem członkowskim, przy jednoczesnym utrzymaniu właściwego tempa procedury. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Bezstronność przy ocenie przypadków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości oznacza równe traktowanie państw członkowskich. W art. 4 ust. 2 TUE wymaga się również, aby Unia szanowała równość państw członkowskich wobec Traktatów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oznacza to przede wszystkim, że porównywalne sytuacje nie mogą być traktowane w odmienny sposób, a odmienne sytuacje nie mogą być traktowane jednakowo, chyba że takie traktowanie jest obiektywnie uzasadnione (58) szczególnymi okolicznościami charakteryzującymi każdą konkretną sytuację. O ile Komisja musi dokonać oceny, biorąc pod uwagę szczególne cechy systemu prawnego danego państwa członkowskiego oraz zakres uznania, jakim dysponuje przy wdrażaniu zasad państwa prawnego, o tyle nie oznacza to, że wynikające z nich obowiązki dotyczące rezultatu, jaki należy osiągnąć, mogą różnić się w poszczególnych państwach członkowskich. Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że poszanowanie państwa prawnego należy oceniać na podstawie jednolitych kryteriów, a treść zasad państwa prawnego jest jasna, określa jasne i precyzyjne wiążące zobowiązania rezultatu oraz jest dobrze znana państwom członkowskim (59). Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że państwa członkowskie są w stanie określić z wystarczającą dokładnością zasadniczą treść i wymogi wynikające z każdej z zasad wymienionych w art. 2 lit. a) rozporządzenia (60). |
| --- | --- |

57.

| 58. | Jeżeli chodzi o rzetelność oceny na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja uważa, że oznacza to kompleksowe spojrzenie na wszystkie rozważane okoliczności w celu zidentyfikowania naruszeń zasad państwa prawnego, które to naruszenia są istotne na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Służby Komisji sprawdzą najpierw, czy odpowiednie źródła odnoszą się do stwierdzonego już naruszenia zasad państwa prawnego, a jeżeli nie zostało ono wcześniej stwierdzone, czy istnieją uzasadnione podstawy, by sądzić, że takie naruszenie zasad państwa prawnego miało miejsce. W tym celu Komisja uważa, że ostateczne orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej są rozstrzygające. Następnie Komisja sprawdzi, czy to naruszenie zasad państwa prawnego dotyczy sytuacji lub działania organów, które są istotne dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, jak przewidziano w art. 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Po drugie, ponieważ samo ustalenie, że doszło do naruszenia zasad państwa prawnego, nie wystarcza do uruchomienia rozporządzenia w sprawie warunkowości, służby Komisji ocenią, czy naruszenie zasad państwa prawnego ma wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na interesy finansowe Unii, czy też stwarza poważne ryzyko takiego wpływu, biorąc pod uwagę kryteria przeanalizowane w sekcji 2.2 niniejszych wytycznych. Komisja będzie przywiązywać szczególną wagę do środków naprawczych lub innych środków prawnych, które już podjęła w podobnych przypadkach w ramach procedur, o których mowa w sekcji 3 powyżej, lub innych procedur przewidzianych w prawie Unii, pod warunkiem że środki te miały związek z sytuacjami wskazującymi na naruszenie zasad państwa prawnego zgodnie z rozporządzeniem w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Służby Komisji ocenią wreszcie, czy stwierdzone naruszenie zasad państwa prawnego ma wystarczająco bezpośredni związek ze skutkami dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla interesów finansowych Unii. W tym celu Komisja uważa, że ostateczne orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz wcześniejsze środki naprawcze lub inne środki prawne, które podjęła już w podobnych sprawach w ramach procedur, o których mowa w sekcji 3 powyżej, są szczególnie istotne. |
| --- | --- |

61.

5.2.   Źródła informacji

| 62. | Komisja stara się ocenić kwestie istotne dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości w sposób staranny i gruntowny, w oparciu o szeroki zakres dowodów, o ile jest to istotne dla spełnienia warunków stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości. Zakres dowodów będzie brany pod uwagę na podstawie istoty każdej sprawy, z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności. Komisja dopilnuje, aby wykorzystywane przez nią informacje były istotne oraz aby źródła tych informacji były wiarygodne. |
| --- | --- |

62.

5.2.1.   Ogólne źródła informacji

| 63. | Komisja będzie dążyć do wykorzystania kilku źródeł do identyfikacji, kontroli krzyżowej i oceny istotnych naruszeń zasad państwa prawnego, aby wyciągnąć własne wnioski co do tego, czy warunki określone w rozporządzeniu zostały spełnione. W motywie 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości wskazano konkretne źródła, takie jak „wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, sprawozdania Trybunału Obrachunkowego, roczne sprawozdania Komisji na temat praworządności oraz unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości, sprawozdania Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w stosownych przypadkach Prokuratury Europejskiej (EPPO) oraz wnioski i zalecenia odpowiednich międzynarodowych organizacji i sieci, w tym organów Rady Europy takich jak Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO) i Komisja Wenecka – w szczególności jej listę kontrolną dotyczącą państwa prawnego, a także europejskiej sieci sądów najwyższych oraz Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa”. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Oprócz tych źródeł, które nie mają konkretnej lub bezwzględnej wartości dowodowej, Komisja uwzględni również, w stosownych przypadkach, inne istotne informacje. Może to obejmować na przykład roczne sprawozdania Komisji dotyczące ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej i zwalczania nadużyć finansowych („sprawozdania o ochronie interesów finansowych UE”) oraz związane z nimi coroczne rezolucje Parlamentu Europejskiego, informacje, na których opierały się odpowiednie sprawozdania Komisji, OLAF-u i EPPO, informacje zawarte w sprawozdaniach z kontroli służb Komisji, jak również informacje otrzymane od organów krajowych i zainteresowanych stron, a także inne informacje publicznie dostępne, takie jak wyroki sądów krajowych lub decyzje organów krajowych. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Komisja ma również możliwość bezpośredniego kontaktu z innymi organami i uznanymi instytucjami, takimi jak krajowa jednostka koordynująca zwalczanie nadużyć finansowych („AFCOS”). Podczas gdy motyw 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że Komisja „mogłaby konsultować się z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej i Komisją Wenecką, gdyby było to niezbędne do przeprowadzenia dogłębnej oceny jakościowej”, możliwość takich konsultacji nie ogranicza się do tych dwóch organów, a Komisja skontaktuje się z każdą instytucją lub organem, które uzna za niezbędne w celu zidentyfikowania naruszeń zasad państwa prawnego i usprawnienia oceny spraw na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

65.

5.2.2.   Skargi

| 66. | Innym cennym źródłem informacji jest składanie uzasadnionych skarg przez każdą osobę trzecią, która może znać istotne informacje i dowody dotyczące naruszeń zasad państwa prawnego, które – w wystarczająco bezpośredni sposób – mogą mieć wpływ lub stwarzają poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Jako narzędzie budżetowe rozporządzenie w sprawie warunkowości nie przewiduje środków odwoławczych ani praw do dochodzenia ewentualnych roszczeń przez skarżącego (61). Skarżący domagający się skierowanych do nich środków zaradczych, w tym odszkodowania, nie mogą uzyskać ich od Komisji, ale mogą rozważyć złożenie skargi do organów krajowych lub wnieść sprawę do sądów krajowych. Unia Europejska oferuje środki umożliwiające składanie skarg na szczeblu UE. W szczególności w przypadku państwa członkowskiego, które nie przestrzega prawa Unii, każdy obywatel, przedsiębiorstwo lub inna zainteresowana strona może zgłosić Komisji naruszenie (62). |
| --- | --- |

67.

| 68. | Po otrzymaniu skargi dotyczącej rozporządzenia w sprawie warunkowości służby Komisji ocenią, czy zawiera ona uzasadnione informacje i dowody, które Komisja może wykorzystać do oceny na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości. W tym względzie należy zauważyć, że skargi, które odnoszą się do naruszeń zasad państwa prawnego bez wskazania ich skutków lub ryzyka, jakie mogą stwarzać dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii, nie będą wystarczające, aby uznać, że warunki określone w rozporządzeniu zostały spełnione, chyba że Komisja stwierdzi taki skutek lub takie ryzyko na dodatkowych podstawach. W zależności od okoliczności każdej sprawy służby Komisji mogą zwrócić się do skarżącego o dostarczenie dodatkowych informacji w celu uzasadnienia skargi w określonym terminie. Jeżeli w wyznaczonym terminie nie zostaną dostarczone żadne dodatkowe informacje, Komisja będzie prowadzić rejestr przedłożonych informacji, ale nie może podjąć działań następczych w związku ze skargą. |
| --- | --- |

68.

| 69. | W przypadku gdy przedłożone informacje są wystarczająco uzasadnione i odpowiednie do celów oceny Komisji, służby Komisji mogą w razie potrzeby zażądać dalszych informacji lub dowodów. W stosownych przypadkach służby Komisji mogą również spotkać się ze skarżącym lub jego przedstawicielami w celu wyjaśnienia przedstawionych zarzutów i omówienia konkretnych kwestii związanych ze skargą. Służby Komisji mogą również skontaktować się z innymi organami lub instytucjami w związku z informacjami przekazanymi przez skarżącego w celu potwierdzenia lub uzupełnienia informacji i dowodów przedstawionych przez skarżącego, zgodnie z art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

69.

| 70. | Komisja dołoży starań, aby poinformować skarżących o działaniach, jakie zamierza podjąć w sprawie skargi w orientacyjnym terminie [por. ośmiu miesięcy] od otrzymania skargi. Zależy to jednak od okoliczności konkretnego przypadku, w szczególności od tego, czy Komisja otrzymała wystarczające informacje od skarżącego. Jeżeli Komisja podejmie decyzję o wszczęciu procedury ustanowionej w art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości i zaproponuje Radzie odpowiednie środki, co do zasady informuje o tym skarżącego (1) po wysłaniu powiadomienia do państwa członkowskiego oraz (2) po przesłaniu swojego wniosku do Rady. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Aby ułatwić składanie skarg na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, Komisja utworzyła w swojej Centralnej Służbie Finansowej Dyrekcji Generalnej ds. Budżetu specjalną skrzynkę pocztową BUDG-CONDITIONALITY-REGIME-COMPLAINTS@ec.europa.eu, za pośrednictwem której osoba trzecia może zwrócić uwagę Komisji na domniemane naruszenia zasad państwa prawnego związane z rozporządzeniem w sprawie warunkowości. Załącznik II do wytycznych zawiera informacje, które mogą być zawarte w kontaktach z Komisją, a także zalecany formularz, który można wykorzystać do składania rzeczonych skarg. O ile nie uzgodniono inaczej, tożsamość skarżącego będzie ściśle poufna, a Komisja zapewni przestrzeganie przepisów określonych w dyrektywie (UE) 2019/1937 (63). |
| --- | --- |

71.

5.2.3.   Wstępne kontakty z danym państwem członkowskim

| 72. | Komisja może skontaktować się z danym państwem członkowskim przed wysłaniem pisemnego powiadomienia zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli jest to konieczne do dokonania wstępnej oceny. W związku z tym, jeżeli w następstwie skargi lub na podstawie jakichkolwiek innych zebranych informacji Komisja nie jest jeszcze w stanie stwierdzić, czy ma uzasadnione podstawy, by uznać, że warunki określone w art. 4 rozporządzenia zostały spełnione, powinna mieć możliwość skontaktowania się z danym państwem członkowskim w celu zebrania niezbędnych informacji lub wyjaśnień w rozsądnym i odpowiednim terminie. W tym samym terminie państwo członkowskie może skorzystać z możliwości zaradzenia sytuacji. |
| --- | --- |

72.

| 73. | W takich przypadkach Komisja postara się prowadzić otwarty dialog z danym państwem członkowskim w celu umożliwienia wzmocnionej współpracy i ewentualnego rozwiązania problemów na wczesnym etapie. Podejście to odzwierciedla również zasadę lojalnej współpracy zapisaną w art. 4 ust. 3 TUE, a także jedno z kluczowych celów rozporządzenia w sprawie warunkowości, jakim jest zapobieganie. W przypadku gdy Komisja zwróci się do państwa członkowskiego o wstępne wyjaśnienia na piśmie, ustali terminy odzwierciedlające zakres i złożoność wymaganych wyjaśnień. |
| --- | --- |

73.

| 74. | Jeżeli dane państwo członkowskie nie zareaguje lub nie podejmie współpracy w terminie określonym przez Komisję, Komisja niezwłocznie zakończy wstępną ocenę na podstawie informacji, którymi dysponuje. |
| --- | --- |

74.

| 75. | Komisja będzie stosować te same zasady obiektywności, bezstronności i sprawiedliwości w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich podczas wszelkich wstępnych kontaktów z państwami członkowskimi – w przypadkach gdy takie wstępne kontakty uznano za konieczne – oraz podczas całej procedury i jej oceny. |
| --- | --- |

75.

5.3.   Formalna procedura zgodnie z art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości

| 76. | W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że ma uzasadnione podstawy, by sądzić, że warunki przyjęcia środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione oraz że inne procedury określone w przepisach Unii nie pozwoliłyby jej na skuteczniejszą ochronę budżetu Unii, przesyła danemu państwu członkowskiemu pisemne powiadomienie, w którym przedstawia elementy faktyczne i konkretne przyczyny, na których oparła swoje ustalenia, oraz inicjuje procedurę zgodnie z art. 6 rozporządzenia w sprawie warunkowości („procedura”). |
| --- | --- |

76.

| 77. | Dane państwo członkowskie powinno dostarczyć wymagane informacje i może ono zaproponować lub przyjąć środki zaradcze w celu uwzględnienia ustaleń Komisji określonych w pisemnym powiadomieniu lub wniosku o przedstawienie uwag zgodnie z art. 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunkowości w terminie określonym przez Komisję, który wynosi co najmniej jeden miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od daty powiadomienia lub wniosku o przedstawienie uwag (64). W następstwie wymiany informacji, o której mowa w art. 6 ust. 1–7 rozporządzenia w sprawie warunkowości, jeżeli Komisja stwierdzi, że warunki stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości zostały spełnione, i uzna, że zaproponowane środki zaradcze nie są odpowiednie, wówczas zaproponuje Radzie przyjęcie środków w celu ochrony budżetu Unii lub interesów finansowych Unii. |
| --- | --- |

77.

| 78. | Podejmując decyzję, czy zaproponować środki, Komisja należycie oceni otrzymane informacje i wszelkie uwagi zgłoszone przez dane państwo członkowskie w trakcie całej procedury (65), a także adekwatność wszelkich środków zaradczych zaproponowanych w toku procedury. Aby przeprowadzić ocenę środków, które mogą zostać zaproponowane, Komisja będzie również opierać się na wszystkich informacjach zgromadzonych w kontekście wszelkich ewentualnych wstępnych kontaktów z danym państwem członkowskim, w tym w stosownych przypadkach przed wszczęciem procedury, a także na wszelkich istotnych informacjach pochodzących z dostępnych źródeł, w tym na decyzjach, wnioskach i zaleceniach instytucji i organów Unii, innych odpowiednich organizacji międzynarodowych i innych uznanych instytucji. |
| --- | --- |

78.

| 79. | Oprócz zagwarantowania praw proceduralnych danego państwa członkowskiego procedura będzie również prowadzona zgodnie z zasadami obiektywności, niedyskryminacji i równego traktowania danego państwa członkowskiego oraz bezstronnie i na podstawie dowodów (66). Zgodnie z motywem 23 rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja jest zobowiązana do jak najwłaściwszego korzystania z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE i regulaminu wewnętrznego Rady (67), tak aby Rada w odpowiednim terminie podjęła decyzję w sprawie wniosku dotyczącego środków (68). |
| --- | --- |

79.

5.4.   Procedura uchylania środków

| 80. | Po przyjęciu środków przez Radę Komisja będzie regularnie monitorować sytuację w danym państwie członkowskim. Zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, na wniosek danego państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy i najpóźniej po roku od przyjęcia środków przez Radę, Komisja dokonuje ponownej oceny sytuacji w danym państwie członkowskim, biorąc pod uwagę ewentualne dowody przedłożone przez dane państwo członkowskie, a także adekwatność wszelkich środków zaradczych przyjętych przez dane państwo członkowskie. |
| --- | --- |

80.

| 81. | Dane państwo członkowskie może w dowolnym momencie przyjąć nowe środki zaradcze i przedłożyć Komisji pisemne powiadomienie zawierające dowody wskazujące, że warunki przyjęcia środków przestały być spełniane. |
| --- | --- |

81.

| 82. | Oceniając pisemne powiadomienie przedłożone przez dane państwo członkowskie lub wszelkie inne informacje, które Komisja zebrała po przyjęciu środków przez Radę, Komisja postępuje zgodnie z metodyką i zasadami obiektywności, bezstronności i sprawiedliwości określonymi w sekcji 5.1 niniejszych wytycznych. W celu przeprowadzenia oceny Komisja będzie opierać się na wszystkich źródłach informacji, o których mowa w sekcji 5.2 niniejszych wytycznych (69), zebranych po przyjęciu środków przez Radę. |
| --- | --- |

82.

| 83. | Jeżeli po dokonaniu oceny pisemnego powiadomienia przedłożonego przez państwo członkowskie lub oceny wszelkich innych informacji zebranych przez Komisję po przyjęciu środków przez Radę Komisja nie może racjonalnie stwierdzić, że zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, może zwrócić się o dodatkowe informacje do danego państwa członkowskiego lub do każdej osoby trzeciej, która może dysponować odpowiednimi informacjami, przed zakończeniem swojej oceny, zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit ostatni i art. 6 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunkowości. |
| --- | --- |

83.

| 84. | Dane państwo członkowskie powinno dostarczyć wymagane informacje i może zaproponować lub dostosować pierwotnie proponowane środki zaradcze w odpowiedzi na zastrzeżenia Komisji w terminie określonym przez Komisję, który wynosi co najmniej jeden miesiąc i nie więcej niż trzy miesiące od daty powiadomienia lub wezwania do przedstawienia uwag (70). W następstwie tej wymiany informacji i ostatecznej oceny Komisji, jeżeli Komisja uzna, że zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, przedłoży Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej uchylającej przyjęte środki, zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości. Jeżeli Komisja uzna, że częściowo zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, przedłoży Radzie wniosek dotyczący decyzji wykonawczej dostosowującej przyjęte środki. |
| --- | --- |

84.

| 85. | Środki mogą zostać uchylone lub dostosowane, jeżeli naruszenia zasad państwa prawnego, pomimo utrzymywania się, nie mają już wpływu na budżet Unii ani na ochronę jej interesów finansowych (71). W przypadku gdy Komisja stwierdzi, że nie zaradzono sytuacji, która doprowadziła do przyjęcia środków, kieruje do danego państwa członkowskiego decyzję wraz z uzasadnieniem i informuje o tym Radę. |
| --- | --- |

85.

| 86. | Oprócz zagwarantowania praw proceduralnych danego państwa członkowskiego procedura będzie również prowadzona zgodnie z zasadami obiektywności, niedyskryminacji i równego traktowania danego państwa członkowskiego oraz bezstronnie i na podstawie dowodów (72). Zgodnie z motywem 23 rozporządzenia w sprawie warunkowości Komisja jest zobowiązana do jak najwłaściwszego korzystania z uprawnień przysługujących jej na mocy art. 237 TFUE i regulaminu wewnętrznego Rady (73), tak aby Rada w odpowiednim terminie podjęła decyzję w sprawie wniosku dotyczącego uchylenia lub dostosowania środków (74). |
| --- | --- |

86.

6.   Ochrona uzasadnionych praw odbiorców końcowych i beneficjentów finansowania unijnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości

| 87. | Środki przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości będą miały skutki finansowe lub gospodarcze. Skutki te powinny być jednak ograniczone do danego państwa członkowskiego lub, w szczególnych przypadkach, do niektórych krajowych podmiotów zarządzających funduszami. O ile decyzja o przyjęciu środków nie stanowi inaczej na podstawie należycie uzasadnionych powodów zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi, wprowadzenie tych środków nie powinno mieć wpływu na istniejące wcześniej zobowiązania jednostek rządowych lub państw członkowskich do dokonywania płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów, którzy są uprawnieni do takich płatności w ramach odpowiedniego programu lub funduszu Unii. |
| --- | --- |

87.

| 88. | Środki mogą dotyczyć funduszy unijnych lub programów unijnych w ramach wszystkich trybów zarządzania budżetem Unii, tj. wdrażanych bezpośrednio (zarządzanych przez służby Komisji lub za pośrednictwem agencji wykonawczych (75)), pośrednio (przez jeden z podmiotów przewidzianych w art. 62 ust. 1 lit. c) rozporządzenia finansowego) lub wspólnie z państwami członkowskimi (zarządzanie dzielone (76)). |
| --- | --- |

88.

| 89. | Nałożenie środków nie zmienia istniejących wcześniej obowiązków jednostek rządowych lub państw członkowskich w zakresie realizacji programu lub funduszu w ramach dowolnego trybu zarządzania, w szczególności ich zobowiązań prawnych do dokonywania płatności wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, jak przewidziano w mających zastosowanie instrumentach Unii oraz w konkretnych aktach prawnych, które stworzyły takie obowiązki, o ile decyzja w sprawie nałożenia środków nie stanowi inaczej. |
| --- | --- |

89.

| 90. | Inaczej mówiąc, jednostki rządowe lub państwa członkowskie nie mogą wykorzystywać odpowiednich środków przyjętych przez Radę jako uzasadnienia dla zwolnienia się z istniejących wcześniej – związanych z płatnościami na podstawie odpowiednich mających zastosowanie przepisów – zobowiązań wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów. |
| --- | --- |

90.

| 91. | Art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że nałożenie odpowiednich środków nie ma wpływu na obowiązki jednostek rządowych lub państw członkowskich w zakresie realizacji programu lub funduszu, w szczególności na zobowiązania wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, chyba że decyzja o przyjęciu środków stanowi inaczej. Komisja uważa, że wniosek dotyczący tego, czy odpowiednie środki mogą mieć uzasadniony wpływ na prawa beneficjentów lub odbiorców końcowych, wymaga indywidualnej analizy, a Komisja oceni wszelkie istotne informacje w tym zakresie. Na tym etapie Komisja uważa, że co do zasady, jeżeli beneficjent lub odbiorca końcowy uczestniczy w naruszeniu zasad państwa prawnego, na przykład w przypadku korupcji, oszustw systemowych i konfliktów interesów, środki, które mają zostać przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, mogą mieć również wpływ na tego beneficjenta lub odbiorcę. Jeżeli Komisja uzyska wiedzę na temat takich przypadków, wówczas w swoim wniosku skierowanym do Rady uwzględni (i) własne wnioski dotyczące tego, czy proponowane środki powinny mieć wpływ na poszczególnych beneficjentów lub odbiorców końcowych, (ii) powody uzasadniające te wnioski oraz (iii) własny konkretny wniosek w odniesieniu do tych beneficjentów lub odbiorców. |
| --- | --- |

91.

Narzędzia informacyjne i sprawozdawczość

| 92. | Beneficjenci lub odbiorcy końcowi programów lub funduszy unijnych powinni być informowani o swoich prawach wynikających z rozporządzenia w sprawie warunkowości. W tym celu Komisja utworzyła specjalną stronę internetową https://ec.europa.eu/info/strategy/eu-budget/protection-eu-budget/rule-law-conditionality-regulation_pl, na której obywatele, w tym beneficjenci lub odbiorcy końcowi, mogą uzyskać nieformalne wytyczne. Mogą również przekazywać Komisji informacje na temat kwestii istotnych dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości, wypełniając i przesyłając formularz skargi dostępny na tej stronie internetowej na specjalną skrzynkę pocztową BUDG-CONDITIONALITY-REGIME-COMPLAINTS@ec.europa.eu. Komisja opublikuje na swojej stronie internetowej informacje na temat środków przyjętych przez Radę na wniosek Komisji, tak aby beneficjenci i odbiorcy końcowi byli świadomi środków nałożonych na poszczególne państwa członkowskie. |
| --- | --- |

92.

| 93. | Jeżeli po nałożeniu przez Radę odpowiednich środków na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości dane państwo członkowskie odmawia honorowania swoich płatności na rzecz beneficjentów lub odbiorców końcowych programów unijnych lub środków finansowych, których dotyczą nałożone środki, zainteresowani beneficjenci lub odbiorcy końcowi powinni najpierw przekazać sprawę właściwym organom krajowym, korzystając ze wszystkich działań, jakimi dysponują na mocy mających zastosowanie przepisów krajowych, w tym ze skarg do odpowiedniego organu danego państwa członkowskiego. W przypadku gdy takie działanie nie jest dostępne lub nie jest skuteczne (77), beneficjenci powinni poinformować o tym Komisję oraz, w miarę możliwości, przedstawić odpowiednie dowody w tym względzie. Państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiednie działania następcze w odniesieniu do kroków prawnych, zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi. |
| --- | --- |

93.

| 94. | Beneficjenci lub odbiorcy końcowi mogliby informować Komisję o potencjalnych naruszeniach art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości, w przypadku gdy dotyczą ich bezpośrednio. W swoich wnioskach beneficjenci lub ostateczni odbiorcy powinni wyraźnie wskazać: (i) podstawę prawną ich prawa do otrzymania płatności od państwa członkowskiego; (ii) niewypełnienie przez państwo członkowskie obowiązku dokonania płatności zgodnie z przepisami odpowiedniego programu lub funduszu unijnego; (iii) podjęte już działania prawne i związane z nimi ewentualne wyniki; oraz przedstawić wszelkie niezbędne dowody i dokumenty uzupełniające, aby wykazać rozpoczęcie odpowiednich działań prawnych, a także niewypełnienie przez państwo członkowskie obowiązków wynikających z art. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości (jeżeli są dostępne). Wnioski powinny zawierać wszystkie informacje wymagane w załączniku III do niniejszych wytycznych. |
| --- | --- |

94.

| 95. | Zgodnie z art. 339 TFUE i art. 17 regulaminu pracowniczego urzędnicy i inni pracownicy Unii nie mogą ujawniać informacji objętych tajemnicą zawodową. Komisja zapewni również przestrzeganie przepisów określonych w dyrektywie (UE) 2019/1937 (78). |
| --- | --- |

95.

| 96. | Wdrażając środki finansowe Unii w ramach zarządzania dzielonego, państwa członkowskie, których dotyczą środki przyjęte na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, mają obowiązek składania Komisji sprawozdań na temat konkretnych działań, które podjęły w celu wywiązania się z obowiązków w zakresie płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów w ramach funduszu lub programu unijnego, którego to dotyczy. Taka sprawozdawczość powinna obejmować informacje i dowody potwierdzające to wywiązywanie się z obowiązków (np. odpowiednie zapisy księgowe i dokumenty uzupełniające) i powinna odbywać się co trzy miesiące od przyjęcia środków (79). |
| --- | --- |

96.

| 97. | Na podstawie sprawozdawczości przewidzianej w art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości i wszelkich innych dowodów przedstawionych przez dane państwo członkowskie lub innych zebranych informacji, w tym na podstawie informacji otrzymanych od odbiorców końcowych lub beneficjentów, Komisja zweryfikuje, czy wywiązano się z obowiązków płatniczych wobec odbiorców końcowych lub beneficjentów, określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości i w innych mających zastosowanie przepisach prawa Unii w odniesieniu do wdrażania finansowania w ramach zarządzania dzielonego. W razie potrzeby dołoży wszelkich starań, aby wszelkie kwoty należne od jednostek rządowych lub państw członkowskich były faktycznie wypłacane odbiorcom końcowym lub beneficjentom zgodnie z odpowiednimi przepisami sektorowymi. Może to wymagać na przykład zastosowania korekt finansowych zgodnie z obowiązującym prawem Unii (80). Komisja może również podjąć decyzję o wszczęciu postępowania przeciwko danemu państwu członkowskiemu w sprawie uchybienia jego zobowiązaniom, aby zapewnić wywiązanie się przez to państwo członkowskie z obowiązku określonego w art. 5 ust. 2 rozporządzenia. Przed wprowadzeniem jakichkolwiek środków w celu zapewnienia, by państwa członkowskie wywiązały się z obowiązku płatności na rzecz odbiorców końcowych lub beneficjentów, Komisja zapewni poszanowanie praw proceduralnych danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

97.

7.   Przegląd niniejszych wytycznych

| 98. | Komisja może dokonać przeglądu niniejszych wytycznych w odpowiednim czasie, aby uwzględnić zmiany w swojej praktyce, istotne zmiany w przepisach Unii lub stosownym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, przy jednoczesnym zagwarantowaniu pewności prawa. Dokonując przeglądu wytycznych, Komisja skonsultuje się z państwami członkowskimi i Parlamentem Europejskim. |
| --- | --- |

98.

---

(1)  Zob. wyrok z dnia 23 kwietnia 1986 r., Les Verts/Parlament, C-294/83, ECLI:EU:C:1986:166, pkt 23. Zob. także wyrok z dnia 20 kwietnia 2021 r., Repubblika/Il-Prim Ministru, C-896/19, ECLI:EU:C:2021:311, pkt 61–65.

(2)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 126 i 129.

(3)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092 z dnia 16 grudnia 2020 r. w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii (Dz.U. L 433I z 22.12.2020, s. 1).

(4)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 188.

(5)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (Dz.U. L 193 z 30.7.2018, s. 1).

(6)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (Dz.U. L 248 z 18.9.2013, s. 1).

(7)  Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (Dz.U. L 283 z 31.10.2017, s. 1).

(8)  Zob. art. 19 ust. 1 TUE.

(9)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 165.

(10)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 288.

(11)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 154.

(12)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 227.

(13)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 229 oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 324.

(14)  Wykaz orientacyjnych naruszeń zasad państwa prawnego znajduje się również w załączniku I do wytycznych.

(15)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 130; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 148.

(16)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 131; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 149.

(17)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 132; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 150.

(18)  Orientacyjny wykaz tych szczególnych sytuacji znajduje się również w załączniku I do wytycznych.

(19)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 143.

(20)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 143.

(21)  Zob. art. 4 ust. 2 lit. g) rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(22)  Zob. odpowiednie przepisy rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939, przytoczonego powyżej.

(23)  Pozostaje to bez uszczerbku dla obowiązków nieuczestniczących państw członkowskich w zakresie współpracy z Prokuraturą Europejską, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami Unii, w przypadkach gdy wykonuje ona swoje kompetencje w uczestniczących państwach członkowskich i wymaga takiej współpracy.

(24)  Zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013, przytoczonego powyżej.

(25)  Obowiązki te przewidziano w rozporządzeniu (UE, Euratom) nr 883/2013. Wykaz przedstawiony w niniejszych wytycznych nie jest wyczerpujący.

(26)  Art. 8 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(27)  Art. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(28)  Art. 7 ust. 7 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(29)  Art. 5 ust. 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(30)  Art. 11 ust. 3 i 5 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 883/2013.

(31)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 294.

(32)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 301; oraz Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 173.

(33)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (Dz.U. L 57 z 18.2.2021, s. 17).

(34)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 186.

(35)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 265; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 297.

(36)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 331; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 361.

(37)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 332.

(38)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 262.

(39)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 266; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 298.

(40)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 262.

(41)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 288.

(42)  Zob. art. 135 rozporządzenia finansowego.

(43)  Zob. art. 101 ust. 8 rozporządzenia finansowego; zob. również np. art. 96, 97 i 104 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz.U. L 231 z 30.6.2021, s. 159), oraz art. 52 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 549).

(44)  Zob. art. 63 ust. 2 rozporządzenia finansowego; zob. również np. art. 69 ust. 3 i art. 103 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, a także art. 58 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a od dnia 1 stycznia 2023 r. – art. 57 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 (Dz.U. L 435 z 6.12.2021, s. 187).

(45)  Płatności mogą zostać wstrzymane, jeżeli: a) dostępne są dowody sugerujące istnienie poważnego uchybienia, w odniesieniu do którego nie wprowadzono środków naprawczych; b) Komisja musi przeprowadzić dodatkowe weryfikacje po otrzymaniu informacji sugerujących, że wydatek ujęty we wniosku o płatność może być związany z nieprawidłowością. Płatności mogą zostać zawieszone, jeżeli: a) państwo członkowskie nie podjęło niezbędnych działań w celu zaradzenia sytuacji, która doprowadziła do wstrzymania biegu terminu płatności na podstawie art. 96 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów; b) istnieje poważne uchybienie; c) wydatek ujęty we wniosku o płatność związany jest z nieprawidłowością, która nie została skorygowana; d) Komisja wydała uzasadnioną opinię w odniesieniu do procedury uchybienia zgodnie z art. 258 TFUE, która to opinia dotyczy sprawy stwarzającej zagrożenie dla zgodności z prawem i prawidłowości wydatku. Korekt finansowych dokonuje się, jeżeli: a) istnieje poważne uchybienie, które stworzyło zagrożenie dla wsparcia z Funduszy już wypłaconego na rzecz programu; b) wydatek ujęty w zatwierdzonym zestawieniu wydatków jest nieprawidłowy i nie został wykryty ani zgłoszony przez państwo członkowskie; c) państwo członkowskie nie wywiązało się ze swoich obowiązków określonych w art. 97 przed wszczęciem procedury korekty finansowej przez Komisję.

(46)  Zob. motyw 15 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(47)  Zob. art. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(48)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(49)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 112.

(50)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(51)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 331; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 361.

(52)  Zob. motyw 18 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(53)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 332.

(54)  Zob. art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(55)  Na przykład w przypadkach, w których stwierdzony zostanie wpływ naruszenia zasad państwa prawnego na dochody budżetu Unii.

(56)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 275.

(57)  Zob. motyw 16 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(58)  Zob. m.in. wyrok z dnia 20 września 1988 r., Królestwo Hiszpanii/Rada Wspólnot Europejskich, 203/86, ECLI:EU:C:1988:420, pkt 25. W odniesieniu do niedawnej sprawy zob. wyrok z dnia 8 października 2020 r., Universitatea „Lucian Blaga” Sibiu i in., C-644/19, ECLI:EU:C:2020:810, pkt 44.

(59)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 233 i 235; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 265 i 283.

(60)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 240.

(61)  Pozostaje to bez uszczerbku dla ochrony uzasadnionych praw odbiorców końcowych i beneficjentów finansowania unijnego na mocy rozporządzenia w sprawie warunkowości, zob. sekcja 6 poniżej.

(62)  Wykaz pozostałych środków, w tym formularz skargi dotyczącej naruszenia prawa Unii, jest dostępny na stronie https://ec.europa.eu/info/about-european-commission/contact/problems-and-complaints/complaints-about-breaches-eu-law/how-make-complaint-eu-level_pl

(63)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1937 z dnia 23 października 2019 r. w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii (Dz.U. L 305 z 26.11.2019, s. 17).

(64)  Zob. art. 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(65)  Zob. art. 6 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(66)  Zob. motyw 26 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(67)  Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

(68)  Zob. art. 6 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(69)  Zgodnie z art. 7 ust. 2 akapit ostatni i art. 6 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(70)  Zob. art. 7 ust. 2 zdanie ostatnie w związku z art. 6 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(71)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 178; oraz wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 217.

(72)  Zob. motyw 26 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(73)  Decyzja Rady 2009/937/UE z dnia 1 grudnia 2009 r. dotycząca przyjęcia regulaminu wewnętrznego Rady (Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 35).

(74)  Zob. art. 6 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(75)  Zob. art. 62 ust. 1 lit. a) rozporządzenia finansowego.

(76)  Zob. art. 63 rozporządzenia finansowego.

(77)  Na przykład w przypadkach, w których organy krajowe w sposób nieuzasadniony opóźniają odpowiedź/decyzję w sprawie działań podjętych beneficjenta.

(78)  Więcej informacji na temat sposobu rozpatrywania skarg przez Komisję można znaleźć na stronie internetowej: https://ec.europa.eu/info/about-european-commission/contact/problems-and-complaints/complaints-about-breaches-eu-law/how-make-complaint-eu-level_pl

(79)  Zob. art. 5 ust. 2 i motyw 19 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

(80)  Zob. motyw 19 rozporządzenia w sprawie warunkowości.

---

ZAŁĄCZNIK I

Naruszenia zasad państwa prawnego

Przykłady wskazujące na naruszenia zasad państwa prawnego (art. 3 rozporządzenia w sprawie warunkowości)

| a) | zagrożenie niezawisłości sądownictwa. W tym względzie motyw 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że „[n]iezawisłość sądownictwa zakłada w szczególności, że dany organ wymiaru sprawiedliwości jest w stanie wypełniać – zarówno na mocy stosownych przepisów, jak i w praktyce – swe zadania w zakresie wymiaru sprawiedliwości w pełni autonomicznie, bez podległości w ramach hierarchii służbowej, bez podporządkowania komukolwiek, w sposób wolny od nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, pozostając w ten sposób pod ochroną przed ingerencją lub naciskami z zewnątrz, które mogą zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia. Gwarancje niezależności i bezstronności wymagają istnienia zasad, w szczególności co do składu organu, powoływania jego członków, okresu trwania ich kadencji oraz powodów ich wyłączenia lub odwołania, pozwalających wykluczyć, w przekonaniu uczestników postępowania, wszelką uzasadnioną wątpliwość co do niezależności tego organu od czynników zewnętrznych oraz neutralności względem ścierających się przed nim interesów.”.

  Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości „[p]ojęcie niezawisłości oznacza między innymi, że dany organ wypełnia swe zadania sądownicze w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia”
   (1). |
| --- | --- |

a)

zagrożenie niezawisłości sądownictwa. W tym względzie motyw 10 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że „[n]iezawisłość sądownictwa zakłada w szczególności, że dany organ wymiaru sprawiedliwości jest w stanie wypełniać – zarówno na mocy stosownych przepisów, jak i w praktyce – swe zadania w zakresie wymiaru sprawiedliwości w pełni autonomicznie, bez podległości w ramach hierarchii służbowej, bez podporządkowania komukolwiek, w sposób wolny od nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, pozostając w ten sposób pod ochroną przed ingerencją lub naciskami z zewnątrz, które mogą zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia. Gwarancje niezależności i bezstronności wymagają istnienia zasad, w szczególności co do składu organu, powoływania jego członków, okresu trwania ich kadencji oraz powodów ich wyłączenia lub odwołania, pozwalających wykluczyć, w przekonaniu uczestników postępowania, wszelką uzasadnioną wątpliwość co do niezależności tego organu od czynników zewnętrznych oraz neutralności względem ścierających się przed nim interesów.”.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości „[p]ojęcie niezawisłości oznacza między innymi, że dany organ wypełnia swe zadania sądownicze w pełni autonomicznie, nie podlegając żadnej hierarchii służbowej ani nie będąc podporządkowanym komukolwiek i nie otrzymując nakazów czy wytycznych z jakiegokolwiek źródła, oraz że jest on w ten sposób chroniony przed ingerencją i naciskami zewnętrznymi mogącymi zagrozić niezależności osądu jego członków i wpływać na ich rozstrzygnięcia”
   (1).

| b) | niezapobieganie arbitralnym lub bezprawnym decyzjom organów publicznych, [nieskorygowanie takich decyzji lub nienakładanie za nie kar,] w tym







  — | organów ścigania, [...] |
| --- | --- | --- |

b)

niezapobieganie arbitralnym lub bezprawnym decyzjom organów publicznych, [nieskorygowanie takich decyzji lub nienakładanie za nie kar,] w tym

—

organów ścigania, [...]

| — | wstrzymywanie zasobów finansowych i ludzkich wpływające na prawidłowe funkcjonowanie tych organów, [...] |
| --- | --- |

—

wstrzymywanie zasobów finansowych i ludzkich wpływające na prawidłowe funkcjonowanie tych organów, [...]

| — | niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów. |
| --- | --- |

—

niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej „sytuacje te mogą prowadzić do nieprzestrzegania zasady zakazu arbitralnego sprawowania władzy przez władzę wykonawczą lub zasady skutecznej ochrony sądowej”
   (2).

| c) | ograniczanie dostępności i skuteczności środków prawnych, w tym przez







  — | restrykcyjne przepisy proceduralne, |
| --- | --- | --- |

c)

ograniczanie dostępności i skuteczności środków prawnych, w tym przez

—

restrykcyjne przepisy proceduralne,

| — | niewykonywanie wyroków, |
| --- | --- |

—

niewykonywanie wyroków,

| — | ograniczanie skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku naruszeń prawa, wnoszenia i popierania oskarżeń w związku z takimi naruszeniami lub nakładania w związku z nimi kar. |
| --- | --- |

—

ograniczanie skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku naruszeń prawa, wnoszenia i popierania oskarżeń w związku z takimi naruszeniami lub nakładania w związku z nimi kar.

W związku z powyższym motywy 8 i 9 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowią, że:

| „(8) | Należyte zarządzanie finansami może być zapewnione przez państwa członkowskie jedynie wówczas, gdy organy publiczne działają zgodnie z prawem oraz gdy przypadki nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania, korupcji, konfliktu interesów oraz innych naruszeń prawa są skutecznie ścigane przez służby dochodzeniowo-śledcze i prokuraturę oraz gdy arbitralne lub bezprawne decyzje organów publicznych, w tym organów ścigania, mogą być poddane skutecznej kontroli sądowej dokonywanej przez niezawisłe sądy oraz Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

„(8)

| (9) | Niezawisłość i bezstronność sądownictwa powinny być zawsze zagwarantowane, a służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny być w stanie prawidłowo wypełniać swoje zadania. Sądownictwo, służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny dysponować wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi oraz odpowiednimi procedurami, by działać skutecznie i w sposób zapewniający pełne poszanowanie prawa do bezstronnego sądu, w tym poszanowanie prawa do obrony. Prawomocne wyroki powinny być skutecznie wykonywane. Warunki te są niezbędne jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnymi i arbitralnymi decyzjami organów publicznych mogącymi szkodzić interesom finansowym Unii.”. |
| --- | --- |

(9)

Przykłady szczególnych sytuacji lub działania organów (3)
  , których mogą dotyczyć naruszenia zasad państwa prawnego (art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości)

Przykłady szczególnych sytuacji lub działania organów

3

, których mogą dotyczyć naruszenia zasad państwa prawnego (art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości)

| a) | prawidłowe funkcjonowanie organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji; |
| --- | --- |

a)

prawidłowe funkcjonowanie organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji;

prawidłowe funkcjonowanie organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji;

| b) | prawidłowe funkcjonowanie organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowe funkcjonowanie skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności; – w tym względzie Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy zarządzania finansami i rozliczalności” [...] stanowi odesłanie do pojęcia „zarządzania finansami”, które wchodzi w zakres pojęcia „należytego zarządzania finansami” występującego w samych Traktatach, w szczególności w art. 310 ust. 5 i w art. 317 akapit pierwszy TFUE, i zdefiniowanego w art. 2 pkt 59 rozporządzenia finansowego jako wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności. Pojęcie „rozliczalności finansowej” odzwierciedla natomiast obowiązki związane między innymi z kontrolą finansową, monitorowaniem oraz przeprowadzaniem audytów, o których mowa w [...] art. 4 ust. 2 lit. b) [rozporządzenia w sprawie warunkowości], podczas gdy wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy” wiąże się z ustanowieniem uporządkowanego zbioru przepisów, które zapewnią w sposób skuteczny i przejrzysty owo zarządzanie finansami i rozliczalność
   (4).

  Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że wyrażenie „rozliczalność finansowa” odzwierciedla w szczególności obowiązki w zakresie kontroli finansowej, monitorowania i audytów, o których mowa we wspomnianym art. 4 ust. 2 lit. b), podczas gdy „skuteczne i przejrzyste systemy” oznaczają ustanowienie uporządkowanego zbioru przepisów, które w skuteczny i przejrzysty sposób zapewniają wspomniane zarządzanie finansami i rozliczalność
   (5). |
| --- | --- |

b)

prawidłowe funkcjonowanie organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowe funkcjonowanie skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności; – w tym względzie Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy zarządzania finansami i rozliczalności” [...] stanowi odesłanie do pojęcia „zarządzania finansami”, które wchodzi w zakres pojęcia „należytego zarządzania finansami” występującego w samych Traktatach, w szczególności w art. 310 ust. 5 i w art. 317 akapit pierwszy TFUE, i zdefiniowanego w art. 2 pkt 59 rozporządzenia finansowego jako wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności. Pojęcie „rozliczalności finansowej” odzwierciedla natomiast obowiązki związane między innymi z kontrolą finansową, monitorowaniem oraz przeprowadzaniem audytów, o których mowa w [...] art. 4 ust. 2 lit. b) [rozporządzenia w sprawie warunkowości], podczas gdy wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy” wiąże się z ustanowieniem uporządkowanego zbioru przepisów, które zapewnią w sposób skuteczny i przejrzysty owo zarządzanie finansami i rozliczalność
   (4).

prawidłowe funkcjonowanie organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowe funkcjonowanie skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności; – w tym względzie Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy zarządzania finansami i rozliczalności” [...] stanowi odesłanie do pojęcia „zarządzania finansami”, które wchodzi w zakres pojęcia „należytego zarządzania finansami” występującego w samych Traktatach, w szczególności w art. 310 ust. 5 i w art. 317 akapit pierwszy TFUE, i zdefiniowanego w art. 2 pkt 59 rozporządzenia finansowego jako wykonywanie budżetu zgodnie z zasadami oszczędności, efektywności i skuteczności. Pojęcie „rozliczalności finansowej” odzwierciedla natomiast obowiązki związane między innymi z kontrolą finansową, monitorowaniem oraz przeprowadzaniem audytów, o których mowa w [...] art. 4 ust. 2 lit. b) [rozporządzenia w sprawie warunkowości], podczas gdy wyrażenie „skuteczne i przejrzyste systemy” wiąże się z ustanowieniem uporządkowanego zbioru przepisów, które zapewnią w sposób skuteczny i przejrzysty owo zarządzanie finansami i rozliczalność

4

Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że wyrażenie „rozliczalność finansowa” odzwierciedla w szczególności obowiązki w zakresie kontroli finansowej, monitorowania i audytów, o których mowa we wspomnianym art. 4 ust. 2 lit. b), podczas gdy „skuteczne i przejrzyste systemy” oznaczają ustanowienie uporządkowanego zbioru przepisów, które w skuteczny i przejrzysty sposób zapewniają wspomniane zarządzanie finansami i rozliczalność
   (5).

Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił również, że wyrażenie „rozliczalność finansowa” odzwierciedla w szczególności obowiązki w zakresie kontroli finansowej, monitorowania i audytów, o których mowa we wspomnianym art. 4 ust. 2 lit. b), podczas gdy „skuteczne i przejrzyste systemy” oznaczają ustanowienie uporządkowanego zbioru przepisów, które w skuteczny i przejrzysty sposób zapewniają wspomniane zarządzanie finansami i rozliczalność

5

| c) | prawidłowe funkcjonowanie służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z







  — | nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, zwłaszcza gdy takie oszustwa mogą prowadzić do niepobierania podatków, takich jak VAT i cła, mających bezpośredni wpływ na zasoby niezbędne Unii do osiągania jej celów i realizacji jej polityki, |
| --- | --- | --- |

c)

prawidłowe funkcjonowanie służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z

prawidłowe funkcjonowanie służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z

—

nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, zwłaszcza gdy takie oszustwa mogą prowadzić do niepobierania podatków, takich jak VAT i cła, mających bezpośredni wpływ na zasoby niezbędne Unii do osiągania jej celów i realizacji jej polityki,

nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, zwłaszcza gdy takie oszustwa mogą prowadzić do niepobierania podatków, takich jak VAT i cła, mających bezpośredni wpływ na zasoby niezbędne Unii do osiągania jej celów i realizacji jej polityki,

| — | korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii; |
| --- | --- |

—

korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii;

korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii;

| d) | skuteczna kontrola sądowa działań lub zaniechań organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia w sprawie warunkowości, dokonywana przez niezawisłe sądy.

  W szczególności motyw 9 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że „[s]ądownictwo, służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny dysponować wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi oraz odpowiednimi procedurami, by działać skutecznie i w sposób zapewniający pełne poszanowanie prawa do bezstronnego sądu, w tym poszanowanie prawa do obrony. Prawomocne wyroki powinny być skutecznie wykonywane. Warunki te są niezbędne jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnymi i arbitralnymi decyzjami organów publicznych mogącymi szkodzić interesom finansowym Unii.”. |
| --- | --- |

d)

skuteczna kontrola sądowa działań lub zaniechań organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia w sprawie warunkowości, dokonywana przez niezawisłe sądy.

skuteczna kontrola sądowa działań lub zaniechań organów, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. a), b) i c) rozporządzenia w sprawie warunkowości, dokonywana przez niezawisłe sądy.

W szczególności motyw 9 rozporządzenia w sprawie warunkowości stanowi, że „[s]ądownictwo, służby dochodzeniowo-śledcze i prokuratura powinny dysponować wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi oraz odpowiednimi procedurami, by działać skutecznie i w sposób zapewniający pełne poszanowanie prawa do bezstronnego sądu, w tym poszanowanie prawa do obrony. Prawomocne wyroki powinny być skutecznie wykonywane. Warunki te są niezbędne jako minimalna gwarancja chroniąca przed bezprawnymi i arbitralnymi decyzjami organów publicznych mogącymi szkodzić interesom finansowym Unii.”.

| e) | zapobieganie i karanie nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładanie na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji; |
| --- | --- |

e)

zapobieganie i karanie nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładanie na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji;

zapobieganie i karanie nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładanie na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji;

| f) | odzyskiwanie nienależnie wypłaconych środków; |
| --- | --- |

f)

odzyskiwanie nienależnie wypłaconych środków;

odzyskiwanie nienależnie wypłaconych środków;

| g) | skuteczność i terminowość współpracy z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych („OLAF”) oraz – z zastrzeżeniem uczestnictwa danego państwa członkowskiego – z Prokuraturą Europejską („EPPO”) w ramach prowadzonych przez te organy postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy. |
| --- | --- |

g)

skuteczność i terminowość współpracy z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych („OLAF”) oraz – z zastrzeżeniem uczestnictwa danego państwa członkowskiego – z Prokuraturą Europejską („EPPO”) w ramach prowadzonych przez te organy postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy.

skuteczność i terminowość współpracy z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych („OLAF”) oraz – z zastrzeżeniem uczestnictwa danego państwa członkowskiego – z Prokuraturą Europejską („EPPO”) w ramach prowadzonych przez te organy postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nie oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy.

---

(1)  Wyrok z dnia 27 lutego 2018 r., Associação Sindical dos Juízes Portugueses/Tribunal de Contas, C-64/16, ECLI:EU:C:2018:117, pkt 44. Zob. również m.in. wyroki: z dnia 24 czerwca 2019 r., Komisja/Polska, C-619/18, ECLI:EU:C:2019:531; z dnia 20 kwietnia 2021 r., Repubblika/Il-Prim Ministru, C-896/19, ECLI:EU:C:2021:311.

1

(2)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Węgry/Parlament i Rada, C-156/21, ECLI:EU:C:2022:97, pkt 245 i przytoczone tam orzecznictwo.

2

(3)  Przykłady te mają jedynie charakter orientacyjny, ponieważ inne sytuacje lub działanie organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub ochrony interesów finansowych Unii, mogą również wchodzić w zakres rozporządzenia w sprawie warunkowości (por. art. 4 ust. 2 lit. h)).

3

(4)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 333.

4

(5)  Zob. wyrok z dnia 16 lutego 2022 r., Polska/Parlament i Rada, C-157/21, ECLI:EU:C:2022:98, pkt 333.

5

---

ZAŁĄCZNIK II

Elementy, które należy uwzględnić w skardze dotyczącej domniemanych naruszeń zasad państwa prawnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości

Kontaktując się z Komisją w sprawie domniemanych naruszeń zasad państwa prawnego na podstawie rozporządzenia w sprawie warunkowości, skarżący powinni podać następujące informacje:

| — | dane identyfikacyjne i kontaktowe (1); |
| --- | --- |

—

dane identyfikacyjne i kontaktowe (1);

| — | informacje o domniemanym naruszeniu zasad państwa prawnego (w tym o tym, jakie działania lub zaniechania organów publicznych rzekomo naruszają zasady państwa prawnego) oraz stosowne dowody; |
| --- | --- |

—

informacje o domniemanym naruszeniu zasad państwa prawnego (w tym o tym, jakie działania lub zaniechania organów publicznych rzekomo naruszają zasady państwa prawnego) oraz stosowne dowody;

| — | informacje na temat znaczenia domniemanego naruszenia dla rozporządzenia w sprawie warunkowości (opis wpływu lub ryzyka poważnego wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na budżet Unii lub interesy finansowe Unii) oraz stosowne dowody; |
| --- | --- |

—

informacje na temat znaczenia domniemanego naruszenia dla rozporządzenia w sprawie warunkowości (opis wpływu lub ryzyka poważnego wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na budżet Unii lub interesy finansowe Unii) oraz stosowne dowody;

| — | wykaz dokumentów uzupełniających, które mogą – na żądanie – zostać przesłane Komisji. |
| --- | --- |

—

wykaz dokumentów uzupełniających, które mogą – na żądanie – zostać przesłane Komisji.

Aby ułatwić przekazywanie informacji istotnych dla stosowania rozporządzenia w sprawie warunkowości i zapewnić, by Komisja otrzymywała istotne i uporządkowane informacje, można wykorzystać poniższy wzór, dostępny na stronie internetowej https://ec.europa.eu/info/strategy/eu-budget/protection-eu-budget/rule-law-conditionality-regulation_pl.

KOMISJA EUROPEJSKA

Skarga – Naruszenie zasad państwa prawnego mające wpływ na budżet Unii lub na interesy finansowe Unii

Rozporządzenie 2020/2092 w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii („rozporządzenie w sprawie warunkowości”)

Celem niniejszego formularza skargi jest powiadomienie Komisji Europejskiej o naruszeniach zasad państwa prawnego w państwie członkowskim, które w sposób wystarczająco bezpośredni wpływają na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii lub stwarzają poważne ryzyko takiego wpływu.

Aby powiadomić Komisję Europejską o wszelkich innych skargach związanych z praworządnością, proszę skorzystać z formularza skargi dostępnego pod adresem https://ec.europa.eu/assets/sg/report-a-breach/complaints_pl/

| Wszystkie pola oznaczone * są obowiązkowe. Podane informacje powinny być zwięzłe. W razie potrzeby można kontynuować ich zapisywanie na osobnej stronie. |
| --- |

Wszystkie pola oznaczone * są obowiązkowe. Podane informacje powinny być zwięzłe. W razie potrzeby można kontynuować ich zapisywanie na osobnej stronie.

1.   Dane identyfikacyjne i dane kontaktowe

| | Skarżący* | Przedstawiciel prawny (jeśli dotyczy) |
| --- | --- | --- |
| Tytuł* Pan/Pani | | |
| Imię* | | |
| Nazwisko* | | |
| Organizacja: | | |
| Adres* | | |
| Miejscowość* | | |
| Kod pocztowy* | | |
| Państwo* | | |
| Tel. | | |
| E-mail | | |
| Język* | | |
| Osoba, do której mamy przesyłać korespondencję (Państwo lub Państwa przedstawiciel)*: | ☐ | ☐ |

Skarżący*

Przedstawiciel prawny (jeśli dotyczy)

Tytuł* Pan/Pani

Imię*

Nazwisko*

Organizacja:

Adres*

Miejscowość*

Kod pocztowy*

Państwo*

Tel.

E-mail

Język*

Osoba, do której mamy przesyłać korespondencję (Państwo lub Państwa przedstawiciel)*:

☐

☐

2.   Jakie jest naruszenie zasad państwa prawnego, którego dotyczy skarga?*

| zagrożenie niezawisłości sądownictwa | ☐ |
| --- | --- |
| niedopełnienie obowiązku zapobiegania wydawaniu, korygowania lub karania arbitralnych lub bezprawnych decyzji organów publicznych, w tym organów ścigania, wstrzymywanie zasobów finansowych i ludzkich mających wpływ na ich prawidłowe funkcjonowanie | ☐ |
| niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów | ☐ |
| ograniczanie dostępności i skuteczności środków prawnych, w tym przez restrykcyjne przepisy proceduralne oraz niewykonywanie wyroków | ☐ |
| ograniczanie skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku naruszeń prawa, wnoszenia i popierania oskarżeń w związku z takimi naruszeniami lub nakładania w związku z nimi kar | ☐ |
| inne | Proszę określić. |

zagrożenie niezawisłości sądownictwa

☐

niedopełnienie obowiązku zapobiegania wydawaniu, korygowania lub karania arbitralnych lub bezprawnych decyzji organów publicznych, w tym organów ścigania, wstrzymywanie zasobów finansowych i ludzkich mających wpływ na ich prawidłowe funkcjonowanie

☐

niezapewnienie sytuacji braku konfliktu interesów

☐

ograniczanie dostępności i skuteczności środków prawnych, w tym przez restrykcyjne przepisy proceduralne oraz niewykonywanie wyroków

☐

ograniczanie skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych w przypadku naruszeń prawa, wnoszenia i popierania oskarżeń w związku z takimi naruszeniami lub nakładania w związku z nimi kar

☐

inne

Proszę określić.

3.   Czego Państwa zdaniem dotyczy domniemane naruszenie zasad państwa prawnego, o których mowa w pkt 2 powyżej?*

(można udzielić więcej niż jednej odpowiedzi)

| prawidłowego funkcjonowania organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji | ☐ |
| --- | --- |
| prawidłowego funkcjonowania organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowego funkcjonowania skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności | ☐ |
| prawidłowego funkcjonowania służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii | ☐ |
| skutecznej kontroli sądowej działań lub zaniechań organów, o których mowa powyżej, dokonywanej przez niezawisłe sądy | ☐ |
| zapobiegania i karania nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładania na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji | ☐ |
| odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków | ☐ |
| skuteczności i terminowości współpracy z OLAF-em w ramach prowadzonych przez niego postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez niego oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy | ☐ |
| [z zastrzeżeniem udziału danego państwa członkowskiego,] skuteczności i terminowości współpracy z Prokuraturą Europejską w ramach prowadzonych przez nią postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nią oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy | ☐ |
| innych sytuacji lub działania organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii | ☐ |

prawidłowego funkcjonowania organów wykonujących budżet Unii, w tym pożyczki i inne instrumenty gwarantowane przez budżet Unii, w szczególności w kontekście postępowań o udzielenie zamówienia publicznego lub procedur przyznawania dotacji

☐

prawidłowego funkcjonowania organów przeprowadzających kontrolę finansową, monitorowanie oraz audyty, a także prawidłowego funkcjonowania skutecznych i przejrzystych systemów zarządzania finansami i rozliczalności

☐

prawidłowego funkcjonowania służb dochodzeniowo-śledczych i prokuratur w związku z prowadzeniem postępowań przygotowawczych oraz wnoszeniem i popieraniem oskarżeń w związku z nadużyciami finansowymi, w tym oszustwami podatkowymi, korupcją lub innymi naruszeniami prawa Unii związanymi z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii

☐

skutecznej kontroli sądowej działań lub zaniechań organów, o których mowa powyżej, dokonywanej przez niezawisłe sądy

☐

zapobiegania i karania nadużyć finansowych, w tym oszustw podatkowych, korupcji lub innych naruszeń prawa Unii związanych z wykonywaniem budżetu Unii lub z ochroną interesów finansowych Unii oraz nakładania na odbiorców skutecznych i odstraszających sankcji przez sądy krajowe lub organy administracji

☐

odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków

☐

skuteczności i terminowości współpracy z OLAF-em w ramach prowadzonych przez niego postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez niego oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy

☐

[z zastrzeżeniem udziału danego państwa członkowskiego,] skuteczności i terminowości współpracy z Prokuraturą Europejską w ramach prowadzonych przez nią postępowań przygotowawczych lub wnoszonych i popieranych przez nią oskarżeń na podstawie mających zastosowanie aktów Unii zgodnie z zasadą lojalnej współpracy

☐

innych sytuacji lub działania organów, które mają znaczenie dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii

☐

4.   Jakie krajowe środki lub praktyki uważają Państwo za naruszenie zasad państwa prawnego określonych w rozporządzeniu w sprawie warunkowości i dlaczego?*

| |
| --- |

5.   Proszę opisać problem, podając fakty i przyczyny dotyczące składanej skargi*(maks. 10 000 znaków):

| |
| --- |

6.   W jaki sposób domniemane naruszenie zasad państwa prawnego wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu – w sposób wystarczająco bezpośredni – na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii?

| 6.1 | W jaki sposób naruszenie wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii? |
| --- | --- |

6.1

W jaki sposób naruszenie wpływa lub stwarza poważne ryzyko wpływu na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii?

| 6.2 | Czy naruszenie ma charakter indywidualny czy systemowy? Proszę określić. |
| --- | --- |

6.2

Czy naruszenie ma charakter indywidualny czy systemowy? Proszę określić.

| 6.3 | Czy wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii już się urzeczywistnił?
  Jeśli tak, proszę wyjaśnić, w jaki sposób:
  Jeśli nie, proszę wyjaśnić, dlaczego istniałoby poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii:
  Proszę określić wystarczająco bezpośredni związek między domniemanymi naruszeniem lub naruszeniami a skutkami lub ryzykiem dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii. |
| --- | --- |

6.3

Czy wpływ na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu Unii lub na ochronę interesów finansowych Unii już się urzeczywistnił?

Jeśli tak, proszę wyjaśnić, w jaki sposób:

Jeśli nie, proszę wyjaśnić, dlaczego istniałoby poważne ryzyko dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii:

Proszę określić wystarczająco bezpośredni związek między domniemanymi naruszeniem lub naruszeniami a skutkami lub ryzykiem dla należytego zarządzania finansami w ramach budżetu Unii lub dla ochrony interesów finansowych Unii.

7.   Dotychczasowe czynności podjęte w celu rozwiązania problemu*

Czy już podejmowali Państwo jakiekolwiek czynności w celu rozwiązania tego problemu w kraju, którego dotyczy problem?*

| JEŚLI TAK, to czy były one: o administracyjne o prawne/sądowe??








  7.1 | Proszę opisać: a) organ/urząd/sąd, które były w nie zaangażowane, i rodzaj decyzji, jaką podjęto; b) wszelkie inne czynności, o których Państwu wiadomo. |
| --- | --- |

JEŚLI TAK, to czy były one: o administracyjne o prawne/sądowe??

7.1

| 7.2 | Czy Państwa skarga została rozstrzygnięta przez organ/urząd/sąd, czy nadal jest rozpatrywana? Jeśli nadal jest rozpatrywania, kiedy można się spodziewać wydania decyzji?* |
| --- | --- |

7.2

| JEŚLI NIE, proszę zaznaczyć właściwą odpowiedź poniżej






  o | Postępowanie w innej sprawie dotyczącej tej samej kwestii toczy się przed sądem krajowym lub sądem UE |
| --- | --- |

JEŚLI NIE, proszę zaznaczyć właściwą odpowiedź poniżej

o

Postępowanie w innej sprawie dotyczącej tej samej kwestii toczy się przed sądem krajowym lub sądem UE

| o | Nie istnieją środki zaradcze, które pozwoliłyby rozwiązać problem |
| --- | --- |

o

Nie istnieją środki zaradcze, które pozwoliłyby rozwiązać problem

| o | Środek zaradczy istnieje, ale jest zbyt kosztowny lub jego zastosowanie trwałoby zbyt długo |
| --- | --- |

o

Środek zaradczy istnieje, ale jest zbyt kosztowny lub jego zastosowanie trwałoby zbyt długo

| o | Termin podjęcia działań upłynął |
| --- | --- |

o

Termin podjęcia działań upłynął

| o | Nie mam zdolności prawnej (nie jestem zgodnie z prawem upoważniony( a) do wniesienia sprawy do sądu) – proszę wyjaśnić dlaczego: |
| --- | --- |

o

Nie mam zdolności prawnej (nie jestem zgodnie z prawem upoważniony( a) do wniesienia sprawy do sądu) – proszę wyjaśnić dlaczego:

| o | Nie mam dostępu do pomocy prawnej ani prawnika |
| --- | --- |

o

Nie mam dostępu do pomocy prawnej ani prawnika

| o | Nie wiem, jakie środki zaradcze można zastosować w przypadku tego problemu |
| --- | --- |

o

Nie wiem, jakie środki zaradcze można zastosować w przypadku tego problemu

| o | Inne – określić |
| --- | --- |

o

Inne – określić

8.   Jeżeli kontaktowali się już Państwo z innymi instytucjami lub organami UE, które zajmują się tego rodzaju problemami, proszę podać numer referencyjny Państwa sprawy/korespondencji:

| o | Petycja do Parlamentu Europejskiego – nr ref.: ... |
| --- | --- |

o

Petycja do Parlamentu Europejskiego – nr ref.: ...

| o | Komisja Europejska – nr ref.: ... |
| --- | --- |

o

Komisja Europejska – nr ref.: ...

| o | Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich – nr ref.: ... |
| --- | --- |

o

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich – nr ref.: ...

| o | Inne – nazwa instytucji lub organu, z którymi się Państwo kontaktowali, oraz odniesienie do Państwa skargi (np. SOLVIT, FIN-Net, Europejskie Centra Konsumenckie) |
| --- | --- |

o

Inne – nazwa instytucji lub organu, z którymi się Państwo kontaktowali, oraz odniesienie do Państwa skargi (np. SOLVIT, FIN-Net, Europejskie Centra Konsumenckie)

9.   Proszę wymienić wszelkie uzupełniające dokumenty/dowody, które mogą Państwo – na żądanie – przesłać Komisji.

Image 1
  Na tym etapie proszę nie załączać żadnych dokumentów.

| |
| --- |

10.   Dane osobowe*

Czy upoważniają Państwo Komisję do ujawniania Państwa tożsamości w kontaktach z organami, przeciwko którym skierowana jest skarga?

o Tak o Nie

Image 2

  Państwa odpowiedź nie ma wpływu na sposób rozpatrzenia skargi. W niektórych przypadkach ujawnienie Państwa tożsamości może jednak ułatwić nam rozpatrzenie Państwa skargi.

---

(1)  Ujawnienie tożsamości skarżących i informacji przekazanych przez nich danemu państwu członkowskiemu wymaga ich uprzedniej zgody i musi być zgodne między innymi z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE.

---

ZAŁĄCZNIK III

Elementy, które powinny być częścią informacji od beneficjentów/odbiorców końcowych finansowania UE

Następujące elementy powinny zasadniczo stanowić część informacji przekazywanych Komisji przez beneficjentów lub odbiorców końcowych na temat potencjalnych naruszeń art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości:

| — | dane identyfikacyjne i kontaktowe (1); |
| --- | --- |

—

dane identyfikacyjne i kontaktowe (1);

| — | informacje na temat danego programu/funduszu; |
| --- | --- |

—

informacje na temat danego programu/funduszu;

| — | informacje na temat domniemanego naruszenia art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości; |
| --- | --- |

—

informacje na temat domniemanego naruszenia art. 5 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunkowości;

| — | dokumenty uzupełniające (w tym dowód, że dany odbiorca końcowy lub beneficjent złożył formalną skargę do właściwego organu danego państwa członkowskiego oraz wszelkie informacje i dokumenty dotyczące wyniku rozpatrzenia takiej skargi, jeżeli są dostępne). |
| --- | --- |

—

dokumenty uzupełniające (w tym dowód, że dany odbiorca końcowy lub beneficjent złożył formalną skargę do właściwego organu danego państwa członkowskiego oraz wszelkie informacje i dokumenty dotyczące wyniku rozpatrzenia takiej skargi, jeżeli są dostępne).

---

(1)  Ujawnienie tożsamości skarżących i informacji przekazanych przez nich danemu państwu członkowskiemu wymaga ich uprzedniej zgody i musi być zgodne między innymi z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 z dnia 23 października 2018 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii i swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia rozporządzenia (WE) nr 45/2001 i decyzji nr 1247/2002/WE.

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/38 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/38

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10600 – EDFI / MUBADALA / EMERGE JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/03)

W dniu 11 marca 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10600. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10600. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/39 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/39

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10541 – GOLDMAN SACHS / GRUPO VISABEIRA / CONSTRUCTEL VISABEIRA)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/04)

W dniu 4 marca 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10541. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10541. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/40 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/40

---

Brak sprzeciwu wobec zgłoszonej koncentracji

(Sprawa M.10621 – WELPUT / PSPIB / ALECTA / 150 VSTREET JV)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/05)

W dniu 28 lutego 2022 r. Komisja podjęła decyzję o niewyrażaniu sprzeciwu wobec powyższej zgłoszonej koncentracji i uznaniu jej za zgodną z rynkiem wewnętrznym. Decyzja ta została oparta na art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (1). Pełny tekst decyzji dostępny jest wyłącznie w języku angielskim i zostanie podany do wiadomości publicznej po uprzednim usunięciu ewentualnych informacji stanowiących tajemnicę handlową. Tekst zostanie udostępniony:

| — | w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora, |
| --- | --- |

—

w dziale dotyczącym połączeń przedsiębiorstw na stronie internetowej Komisji poświęconej konkurencji (http://ec.europa.eu/competition/mergers/cases/). Powyższa strona została wyposażona w różne funkcje pomagające odnaleźć konkretną decyzję w sprawie połączenia, w tym indeksy wyszukiwania według nazwy przedsiębiorstwa, numeru sprawy, daty i sektora,

| — | w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10621. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

—

w formie elektronicznej na stronie internetowej EUR-Lex (http://eur-lex.europa.eu/homepage.html?locale=pl) jako dokument nr 32022M10621. Strona EUR-Lex zapewnia internetowy dostęp do prawa Unii Europejskiej.

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1.

---

IV Informacje

INFORMACJE INSTYTUCJI, ORGANÓW I JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UNII EUROPEJSKIEJ

Komisja Europejska

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/41 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/41

---

Kursy walutowe euro (1)

17 marca 2022 r.

(2022/C 123/06)

1 euro =

| | Waluta | Kurs wymiany |
| --- | --- | --- |
| USD | Dolar amerykański | 1,1051 |
| JPY | Jen | 131,27 |
| DKK | Korona duńska | 7,4439 |
| GBP | Funt szterling | 0,84315 |
| SEK | Korona szwedzka | 10,4503 |
| CHF | Frank szwajcarski | 1,0385 |
| ISK | Korona islandzka | 142,10 |
| NOK | Korona norweska | 9,7800 |
| BGN | Lew | 1,9558 |
| CZK | Korona czeska | 24,777 |
| HUF | Forint węgierski | 372,05 |
| PLN | Złoty polski | 4,6889 |
| RON | Lej rumuński | 4,9465 |
| TRY | Lir turecki | 16,3123 |
| AUD | Dolar australijski | 1,5055 |
| CAD | Dolar kanadyjski | 1,3998 |
| HKD | Dolar Hongkongu | 8,6391 |
| NZD | Dolar nowozelandzki | 1,6130 |
| SGD | Dolar singapurski | 1,4980 |
| KRW | Won | 1 340,02 |
| ZAR | Rand | 16,5286 |
| CNY | Yuan renminbi | 7,0176 |
| HRK | Kuna chorwacka | 7,5730 |
| IDR | Rupia indonezyjska | 15 835,97 |
| MYR | Ringgit malezyjski | 4,6364 |
| PHP | Peso filipińskie | 57,690 |
| RUB | Rubel rosyjski | |
| THB | Bat tajlandzki | 36,767 |
| BRL | Real | 5,6339 |
| MXN | Peso meksykańskie | 22,7880 |
| INR | Rupia indyjska | 83,8435 |

Waluta

Kurs wymiany

USD

Dolar amerykański

1,1051

JPY

Jen

131,27

DKK

Korona duńska

7,4439

GBP

Funt szterling

0,84315

SEK

Korona szwedzka

10,4503

CHF

Frank szwajcarski

1,0385

ISK

Korona islandzka

142,10

NOK

Korona norweska

9,7800

BGN

Lew

1,9558

CZK

Korona czeska

24,777

HUF

Forint węgierski

372,05

PLN

Złoty polski

4,6889

RON

Lej rumuński

4,9465

TRY

Lir turecki

16,3123

AUD

Dolar australijski

1,5055

CAD

Dolar kanadyjski

1,3998

HKD

Dolar Hongkongu

8,6391

NZD

Dolar nowozelandzki

1,6130

SGD

Dolar singapurski

1,4980

KRW

Won

1 340,02

ZAR

Rand

16,5286

CNY

Yuan renminbi

7,0176

HRK

Kuna chorwacka

7,5730

IDR

Rupia indonezyjska

15 835,97

MYR

Ringgit malezyjski

4,6364

PHP

Peso filipińskie

57,690

RUB

Rubel rosyjski

THB

Bat tajlandzki

36,767

BRL

Real

5,6339

MXN

Peso meksykańskie

22,7880

INR

Rupia indyjska

83,8435

---

(1)  Źródło: referencyjny kurs wymiany walut opublikowany przez EBC.

---

V Ogłoszenia

POSTĘPOWANIA ZWIĄZANE Z REALIZACJĄ POLITYKI KONKURENCJI

Komisja Europejska

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/42 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/42

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10602 – SWISS LIFE INTERNATIONAL HOLDING / ELIPS LIFE)

Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/07)

1.

Zgłoszenie to dotyczy następujących przedsiębiorstw:

| — | Swiss Life International Holding AG („Swiss Life”, Szwajcaria), |
| --- | --- |

—

Swiss Life International Holding AG („Swiss Life”, Szwajcaria),

| — | Elips Life AG („ELAG”, Liechtenstein) oraz portfel ubezpieczeniowy A&H Elips Versicherungen AG („A&H”, Liechtenstein, wraz z ELAG zwany dalej „ELAG-A&H”), oba kontrolowane przez elipsLife EMEA Holding B.V. (Niderlandy), przedsiębiorstwo ostatecznie kontrolowane przez Swiss Re Ltd (Szwajcaria). |
| --- | --- |

—

Elips Life AG („ELAG”, Liechtenstein) oraz portfel ubezpieczeniowy A&H Elips Versicherungen AG („A&H”, Liechtenstein, wraz z ELAG zwany dalej „ELAG-A&H”), oba kontrolowane przez elipsLife EMEA Holding B.V. (Niderlandy), przedsiębiorstwo ostatecznie kontrolowane przez Swiss Re Ltd (Szwajcaria).

Przedsiębiorstwo Swiss Life przejmie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wyłączną kontrolę nad całym przedsiębiorstwem ELAG-A&H.

Koncentracja dokonywana jest w drodze zakupu udziałów/akcji.

2.

| — | Swiss Life jest europejskim dostawcą w zakresie ubezpieczeń na życie, ubezpieczeń ryzyka, emerytur, zarządzania aktywami i innych produktów finansowych, |
| --- | --- |

—

Swiss Life jest europejskim dostawcą w zakresie ubezpieczeń na życie, ubezpieczeń ryzyka, emerytur, zarządzania aktywami i innych produktów finansowych,

| — | ELAG-A&H jest europejskim zakładem ubezpieczeń oferującym szereg produktów ubezpieczeniowych klientom instytucjonalnym (działalność B2B). |
| --- | --- |

—

ELAG-A&H jest europejskim zakładem ubezpieczeń oferującym szereg produktów ubezpieczeniowych klientom instytucjonalnym (działalność B2B).

3.

Należy zauważyć, iż zgodnie z zawiadomieniem Komisji w sprawie uproszczonej procedury rozpatrywania niektórych koncentracji na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (2) sprawa ta może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury określonej w tym zawiadomieniu.

4.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Należy zawsze podawać następujący numer referencyjny:

M.10602 – SWISS LIFE INTERNATIONAL HOLDING / ELIPS LIFE

Uwagi można przesyłać do Komisji pocztą, pocztą elektroniczną lub faksem. Należy stosować następujące dane kontaktowe:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Faks +32 22964301

Adres pocztowy:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

1

(2)  Dz.U. C 366 z 14.12.2013, s. 5.

2

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/44 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/44

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10657 – SAMSUNG BIOLOGICS / SAMSUNG BIOEPIS)

Sprawa, która może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury uproszczonej

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/08)

1.

Zgłoszenie to dotyczy następujących przedsiębiorstw:

| — | Samsung BioLogics Co. Ltd. („Samsung BioLogics”, Korea Południowa), przedsiębiorstwo kontrolowane przez grupę Samsung (Korea Południowa), oraz |
| --- | --- |

—

Samsung BioLogics Co. Ltd. („Samsung BioLogics”, Korea Południowa), przedsiębiorstwo kontrolowane przez grupę Samsung (Korea Południowa), oraz

| — | Samsung Bioepis Co. Ltd. („Bioepis”, Korea Południowa), przedsiębiorstwo obecnie wspólnie kontrolowane przez Biogen Therapeutics Inc. (Stany Zjednoczone) i Samsung BioLogics. |
| --- | --- |

—

Samsung Bioepis Co. Ltd. („Bioepis”, Korea Południowa), przedsiębiorstwo obecnie wspólnie kontrolowane przez Biogen Therapeutics Inc. (Stany Zjednoczone) i Samsung BioLogics.

Przedsiębiorstwo Samsung BioLogics przejmie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, wyłączną kontrolę nad całym przedsiębiorstwem Bioepis.

Koncentracja dokonywana jest w drodze zakupu udziałów/akcji.

2.

| — | Samsung BioLogics jest przedsiębiorstwem prowadzącym działalność w zakresie opracowywania i produkcji biologicznych produktów leczniczych na całym świecie. |
| --- | --- |

—

Samsung BioLogics jest przedsiębiorstwem prowadzącym działalność w zakresie opracowywania i produkcji biologicznych produktów leczniczych na całym świecie.

| — | Bioepis jest spółką zajmującą się opracowywaniem i komercjalizacją leków biopodobnych. |
| --- | --- |

—

Bioepis jest spółką zajmującą się opracowywaniem i komercjalizacją leków biopodobnych.

3.

Należy zauważyć, iż zgodnie z zawiadomieniem Komisji w sprawie uproszczonej procedury rozpatrywania niektórych koncentracji na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 (2) sprawa ta może kwalifikować się do rozpatrzenia w ramach procedury określonej w tym zawiadomieniu.

4.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Należy zawsze podawać następujący numer referencyjny:

M.10657 - SAMSUNG BIOLOGICS / SAMSUNG BIOEPIS

Uwagi można przesyłać do Komisji pocztą, pocztą elektroniczną lub faksem. Należy stosować następujące dane kontaktowe:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Faks +32 22964301

Adres pocztowy:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

1

(2)  Dz.U. C 366 z 14.12.2013, s. 5.

2

---

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/45 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/45

---

Zgłoszenie zamiaru koncentracji

(Sprawa M.10339 – KKR/Landal)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2022/C 123/09)

1.

Zgłoszenie to dotyczy następujących przedsiębiorstw:

| — | Sandy HoldCo B.V. („Roompot”, Niderlandy), kontrolowane przez KKR & Co. Inc. („KKR”, Stany Zjednoczone); |
| --- | --- |

—

Sandy HoldCo B.V. („Roompot”, Niderlandy), kontrolowane przez KKR & Co. Inc. („KKR”, Stany Zjednoczone);

| — | Vacation Rental B.V. („Landal”, Niderlandy). |
| --- | --- |

—

Vacation Rental B.V. („Landal”, Niderlandy).

Przedsiębiorstwo Roompot przejmie, w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, kontrolę nad całym przedsiębiorstwem Landal.

Koncentracja dokonywana jest w drodze zakupu udziałów/akcji.

2.

| — | w przypadku KKR: globalna firma inwestycyjna zarządzająca aktywami alternatywnymi oraz oferująca rozwiązania w zakresie rynków kapitałowych i ubezpieczeń. Roompot zarządza parkami wakacyjnymi i kempingami, prowadzi je i działa jako agent rezerwacji miejsc w tych obiektach, |
| --- | --- |

—

w przypadku KKR: globalna firma inwestycyjna zarządzająca aktywami alternatywnymi oraz oferująca rozwiązania w zakresie rynków kapitałowych i ubezpieczeń. Roompot zarządza parkami wakacyjnymi i kempingami, prowadzi je i działa jako agent rezerwacji miejsc w tych obiektach,

| — | w przypadku Landal: właściciel, zarządca i franczyzodawca parków wakacyjnych pod marką Landal GreenParks. |
| --- | --- |

—

w przypadku Landal: właściciel, zarządca i franczyzodawca parków wakacyjnych pod marką Landal GreenParks.

3.

Po wstępnej analizie Komisja uznała, że zgłoszona transakcja może wchodzić w zakres rozporządzenia w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw. Jednocześnie Komisja zastrzega sobie prawo do podjęcia ostatecznej decyzji w tej kwestii.

4.

Komisja musi otrzymać takie uwagi w nieprzekraczalnym terminie dziesięciu dni od daty niniejszej publikacji. Należy zawsze podawać następujący numer referencyjny:

M.10339 – KKR/Landal

Uwagi można przesyłać do Komisji pocztą, pocztą elektroniczną lub faksem. Należy stosować następujące dane kontaktowe:

E-mail: COMP-MERGER-REGISTRY@ec.europa.eu

Faks +32 22964301

Adres pocztowy:

| European Commission |
| --- |
| Directorate-General for Competition |
| Merger Registry |
| 1049 Bruxelles/Brussel |
| BELGIQUE/BELGIË |

European Commission

Directorate-General for Competition

Merger Registry

1049 Bruxelles/Brussel

BELGIQUE/BELGIË

---

(1)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1 („rozporządzenie w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw”).

1

---

INNE AKTY

Komisja Europejska

| 18.3.2022 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 123/46 |
| --- | --- | --- | --- |

18.3.2022

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 123/46

---

Publikacja informacji dotyczącej zatwierdzenia zmiany standardowej w specyfikacji produktu objętego nazwą pochodzenia w sektorze winorośli i wina, o której to zmianie mowa w art. 17 ust. 2 i 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33

(2022/C 123/10)

Niniejsza informacja zostaje opublikowana zgodnie z art. 17 ust. 5 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2019/33 (1).

INFORMACJA DOTYCZĄCA ZATWIERDZENIA STANDARDOWEJ ZMIANY

„Irpinia”

PDO-IT-A0279-AM02

Data przekazania informacji: 17 grudnia 2021 r.

OPIS I UZASADNIENIE ZATWIERDZONEJ ZMIANY

1.   Tytuł Nowe typy produktów

| — | Dodano następujące typy produktów: Spumante Bianco (białe wino musujące), Spumante Rosso (czerwone wino musujące), Spumante Rosato (różowe wino musujące), Spumante Aglianico (wino musujące Aglianico), Spumante Aglianico vinificato in bianco (wino musujące Aglianico fermentowane bez skórek), Falanghina Passito (wino z suszonych winogron), Aglianico vinificato in bianco (wino Aglianico fermentowane bez skórek). |
| --- | --- |

—

Dodano następujące typy produktów: Spumante Bianco (białe wino musujące), Spumante Rosso (czerwone wino musujące), Spumante Rosato (różowe wino musujące), Spumante Aglianico (wino musujące Aglianico), Spumante Aglianico vinificato in bianco (wino musujące Aglianico fermentowane bez skórek), Falanghina Passito (wino z suszonych winogron), Aglianico vinificato in bianco (wino Aglianico fermentowane bez skórek).

Zmiana wynika z potrzeby ochrony i promocji „Irpinia” DOC (denominazione di origine controllata), a także podkreśla szczególne cechy tego produktu, opierając się na wszechstronności lokalnego obszaru. Celem jest zwiększenie możliwości prezentacji tego obszaru oraz zaoferowanie szerszej gamy produktów. Dodanie nowych typów pozwoli lepiej wypromować cechy charakterystyczne obszaru i nazwy. Stworzy to możliwość większej penetracji rynku i bogatszej oferty dla konsumentów końcowych, obejmującej rodzaje wina produkowane wcześniej jako wina IGT (Indicazione Geografica Tipica) lub wina gatunkowe.

Zmiana dotyczy art. 1, 2, 4, 5, 6, 7 i 8 specyfikacji oraz sekcji 4 i 5 jednolitego dokumentu.

2.   Zmiany dotyczące mieszanki odmian w przypadku istniejących rodzajów wina i uwzględnienie nowych mieszanek odmian w przypadku nowych rodzajów

| — | Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win białych: z „Greco, 40–50 %; Fiano, 40–50 % na „Fiano i Greco, oddzielnie lub łącznie, co najmniej 50 %”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych [stosowanych w kupażach]. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter. |
| --- | --- |

—

Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win białych: z „Greco, 40–50 %; Fiano, 40–50 % na „Fiano i Greco, oddzielnie lub łącznie, co najmniej 50 %”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych [stosowanych w kupażach]. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter.

| — | Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowego rodzaju białego wina musującego. |
| --- | --- |

—

Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowego rodzaju białego wina musującego.

| — | Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win czerwonych, różowych oraz win „Novello” [młodych]: z „co najmniej 70 % Aglianico” na „co najmniej 50 % Aglianico”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter. |
| --- | --- |

—

Zmieniono mieszankę odmian w przypadku win czerwonych, różowych oraz win „Novello” [młodych]: z „co najmniej 70 % Aglianico” na „co najmniej 50 % Aglianico”. Dokonano zmiany mieszanki odmian w odniesieniu do udziału procentowego odmian głównych. Ma to na celu lepsze wykorzystanie innych uprawianych odmian i umożliwienie produkcji win tego rodzaju, które mogą mieć różny charakter.

| — | Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowych rodzajów czerwonego wina musującego i różowego wina musującego. |
| --- | --- |

—

Tę samą mieszankę odmian określono również w przypadku nowych rodzajów czerwonego wina musującego i różowego wina musującego.

| — | Określono również mieszankę odmian w przypadku nowych rodzajów wina musującego produkowanych z winogron odmiany Aglianico: wina musującego Aglianico i wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek. |
| --- | --- |

—

Określono również mieszankę odmian w przypadku nowych rodzajów wina musującego produkowanych z winogron odmiany Aglianico: wina musującego Aglianico i wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek.

| — | W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli specyfikacja stanowi obecnie, że odmianami drugorzędnymi muszą być winogrona o tej samej barwie, co wymieniona odmiana. Jest to zmiana redakcyjna uzupełniająca opis, mająca na celu dostarczenie bardziej szczegółowych informacji na temat możliwości wykorzystania drugorzędnych odmian winorośli w różnych rodzajach wina. |
| --- | --- |

—

W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli specyfikacja stanowi obecnie, że odmianami drugorzędnymi muszą być winogrona o tej samej barwie, co wymieniona odmiana. Jest to zmiana redakcyjna uzupełniająca opis, mająca na celu dostarczenie bardziej szczegółowych informacji na temat możliwości wykorzystania drugorzędnych odmian winorośli w różnych rodzajach wina.

| — | Określono mieszankę odmian w przypadku pozostałych rodzajów wina: Aglianico fermentowanego bez skórek i Falanghina Passito. |
| --- | --- |

—

Określono mieszankę odmian w przypadku pozostałych rodzajów wina: Aglianico fermentowanego bez skórek i Falanghina Passito.

| — | W przypadku nowych rodzajów wina odmiany winorośli muszą nadawać się do uprawy konkretnie w prowincji Avellino, a nie bardziej ogólnie w rozleglejszym regionie Kampanii. Stosuje się wyjątki w odniesieniu do win likierowych z winogron odmiany Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini, w przypadku których winogrona mogą pochodzić z dowolnego miejsca w regionie Kampanii. Jest to zmiana redakcyjna, której celem jest uzyskanie lepszego opisu poszczególnych odmian winorośli wymienionych w rejestrze winnic. |
| --- | --- |

—

W przypadku nowych rodzajów wina odmiany winorośli muszą nadawać się do uprawy konkretnie w prowincji Avellino, a nie bardziej ogólnie w rozleglejszym regionie Kampanii. Stosuje się wyjątki w odniesieniu do win likierowych z winogron odmiany Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini, w przypadku których winogrona mogą pochodzić z dowolnego miejsca w regionie Kampanii. Jest to zmiana redakcyjna, której celem jest uzyskanie lepszego opisu poszczególnych odmian winorośli wymienionych w rejestrze winnic.

Zmiany dotyczą art. 2 specyfikacji.

3.   Aktualizacja typów produktu wymienionych na obszarze produkcji

| — | Dodano słowo „również”, aby umożliwić uwzględnienie nowych rodzajów win musujących oraz istniejących win z nazwą odmiany winorośli w definicji obszarów uprawy. |
| --- | --- |

—

Dodano słowo „również”, aby umożliwić uwzględnienie nowych rodzajów win musujących oraz istniejących win z nazwą odmiany winorośli w definicji obszarów uprawy.

| — | Dodano nową kategorię „Aglianico fermentowane bez skórek”, aby można ją było uwzględnić w opisie obszarów przeznaczonych pod uprawę w przypadku wszystkich kategorii wina. |
| --- | --- |

—

Dodano nową kategorię „Aglianico fermentowane bez skórek”, aby można ją było uwzględnić w opisie obszarów przeznaczonych pod uprawę w przypadku wszystkich kategorii wina.

Obszar nie został zwiększony. Są to zmiany redakcyjne stanowiące jedynie aktualizację typów produktu określonych w art. 3 specyfikacji.

4.   Maksymalna produkcja winogron na hektar oraz minimalna naturalna objętościowa zawartość alkoholu

| — | W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli zmniejszono zawartość alkoholu z 10,50 na 10,00 w celu uzyskania świeższych i lżejszych win. Dodano nowy rodzaj „Aglianico” objęty tymi samymi ograniczeniami. |
| --- | --- |

—

W przypadku win musujących z nazwą odmiany winorośli zmniejszono zawartość alkoholu z 10,50 na 10,00 w celu uzyskania świeższych i lżejszych win. Dodano nowy rodzaj „Aglianico” objęty tymi samymi ograniczeniami.

| — | Do opisu wina „Falanghina” dodano nowy rodzaj „Falanghina Passito” objęty tymi samymi ograniczeniami. |
| --- | --- |

—

Do opisu wina „Falanghina” dodano nowy rodzaj „Falanghina Passito” objęty tymi samymi ograniczeniami.

| — | Dodano warunki dotyczące zbiorów winogron oraz zawartości alkoholu w przypadku nowych rodzajów wina: wina Aglianico fermentowanego bez skórek, białego wina musującego, różowego wina musującego i czerwonego wina musującego. |
| --- | --- |

—

Dodano warunki dotyczące zbiorów winogron oraz zawartości alkoholu w przypadku nowych rodzajów wina: wina Aglianico fermentowanego bez skórek, białego wina musującego, różowego wina musującego i czerwonego wina musującego.

Zmiana dotyczy art. 4 specyfikacji produktu oraz sekcji 5.2 jednolitego dokumentu.

5.   Ograniczenia dotyczące lokalizacji winnic

| — | Usunięto ograniczenie wysokości do 600 m n.p.m. w odniesieniu do winnic. Zmiana ta wynika z tego, że w obowiązującej specyfikacji ograniczenie nie ma zastosowania do winnic położonych w gminach znajdujących się w granicach obszarów produkcji innych nazw Irpinia: DOCG (gwarantowane i kontrolowane nazwy pochodzenia) „Fiano di Avellino”, „Greco di Tufo” oraz „Taurasi”, ani do winnic położonych na podobszarze „Campi Taurasini”. Ponadto, ze względu na skutki zmiany klimatu, zwiększa się obszar uprawy winorośli na wyżej położonych terenach. |
| --- | --- |

—

Usunięto ograniczenie wysokości do 600 m n.p.m. w odniesieniu do winnic. Zmiana ta wynika z tego, że w obowiązującej specyfikacji ograniczenie nie ma zastosowania do winnic położonych w gminach znajdujących się w granicach obszarów produkcji innych nazw Irpinia: DOCG (gwarantowane i kontrolowane nazwy pochodzenia) „Fiano di Avellino”, „Greco di Tufo” oraz „Taurasi”, ani do winnic położonych na podobszarze „Campi Taurasini”. Ponadto, ze względu na skutki zmiany klimatu, zwiększa się obszar uprawy winorośli na wyżej położonych terenach.

Zmiana dotyczy art. 4 specyfikacji.

6.   Odstępstwa poza obszarem prowadzenia czynności związanych z produkcją wina

| — | Usunięto sekcję, która obejmowała możliwe odstępstwa poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina. Potwierdzono przyznane wcześniej odstępstwa. W ramach zmiany redakcyjnej potwierdzono zezwolenia na odstępstwa przyznane na mocy art. 5 specyfikacji DOC „Irpinia” w załączniku do dekretu ministerialnego z dnia 13 września 2005 r. |
| --- | --- |

—

Usunięto sekcję, która obejmowała możliwe odstępstwa poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina. Potwierdzono przyznane wcześniej odstępstwa. W ramach zmiany redakcyjnej potwierdzono zezwolenia na odstępstwa przyznane na mocy art. 5 specyfikacji DOC „Irpinia” w załączniku do dekretu ministerialnego z dnia 13 września 2005 r.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji produktu oraz sekcji 9 jednolitego dokumentu.

7.   Produkcja wina musującego

| — | Zmieniono informacje dotyczące win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce lub metodą zbiornikową, znaną również jako metoda Charmata, w celu uwzględnienia nowych rodzajów wina. W przypadku win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce minimalny okres przed dopuszczeniem do konsumpcji skrócono z 20 do 18 miesięcy. |
| --- | --- |

—

Zmieniono informacje dotyczące win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce lub metodą zbiornikową, znaną również jako metoda Charmata, w celu uwzględnienia nowych rodzajów wina. W przypadku win musujących produkowanych metodą tradycyjną z drugą fermentacją w butelce minimalny okres przed dopuszczeniem do konsumpcji skrócono z 20 do 18 miesięcy.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji produktu oraz sekcji 5.1 jednolitego dokumentu.

8.   Obszar geograficzny, na którym odbywa się przekształcanie w wino musujące

| — | Usunięto odniesienie do obszaru geograficznego, na którym odbywa się przekształcanie w wino musujące. Wynika to z faktu, że przepis ten pojawia się już w sekcji dotyczącej możliwych odstępstw poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina. |
| --- | --- |

—

Usunięto odniesienie do obszaru geograficznego, na którym odbywa się przekształcanie w wino musujące. Wynika to z faktu, że przepis ten pojawia się już w sekcji dotyczącej możliwych odstępstw poza obszarem prowadzenia czynności, w tym produkcji, dojrzewania, przekształcania w wino musujące i leżakowania wina.

Zmiany dotyczą art. 5 specyfikacji.

9.   Wina Passito z nazwą odmiany winorośli

Dodano nową kategorię wina „Falanghina Passito”. Zaktualizowano wykaz win Passito z nazwą odmiany winorośli. Ponadto określenie „wytwarzane” zastąpiono określeniem „produkowane”, które jest bardziej odpowiednie w tym kontekście.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji.

10.   Podobszar Campi Taurasini – data dopuszczenia do konsumpcji

W przypadku win „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini „okres leżakowania” zastąpiono „datą dopuszczenia do konsumpcji” od dnia 1 września roku następującego po zbiorach. Celem jest dostosowanie informacji do przepisów przedostatniego ustępu art. 6 obowiązującej specyfikacji.

Zmiana dotyczy art. 5 specyfikacji.

11.   Opisy nowych typów produktu oraz zmiany uwzględnionych już niektórych cech charakterystycznych win

| — | Dodano właściwości chemiczne, fizyczne i organoleptyczne w odniesieniu do nowych rodzajów: białego wina musującego, czerwonego wina musującego, różowego wina musującego, wina musującego Aglianico, wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek oraz wina Falanghina Passito.
  Dodanie nowych rodzajów spowodowało konieczność określenia właściwości chemicznych, fizycznych i organoleptycznych win w chwili spożycia. Dokładnie przeanalizowane i szczegółowe dane analityczne oraz opisy świadczą o tym, że są to produkty wysokiej jakości. |
| --- | --- |

—

Dodano właściwości chemiczne, fizyczne i organoleptyczne w odniesieniu do nowych rodzajów: białego wina musującego, czerwonego wina musującego, różowego wina musującego, wina musującego Aglianico, wina musującego Aglianico fermentowanego bez skórek oraz wina Falanghina Passito.

Dodanie nowych rodzajów spowodowało konieczność określenia właściwości chemicznych, fizycznych i organoleptycznych win w chwili spożycia. Dokładnie przeanalizowane i szczegółowe dane analityczne oraz opisy świadczą o tym, że są to produkty wysokiej jakości.

| — | Dodano określenie „półwytrawne” do następujących rodzajów wina: białego, czerwonego, Coda di Volpe, Falanghina, Fiano, Greco (w przypadku którego usunięto określenie „intensywne” w odniesieniu do smaku), Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini.
  W odniesieniu do zawartości cukru resztkowego w ramach zmian rozszerzono określenie „wytrawne” na „wytrawne lub półwytrawne”. Jest to odpowiedź na rozwijające się preferencje konsumentów dotyczące win, które są delikatniejsze, przystępne i przyjemne dla podniebienia. Wartości oceniono uważnie w oparciu o analizy podobnych rodzajów produkowanych na obszarze. |
| --- | --- |

—

Dodano określenie „półwytrawne” do następujących rodzajów wina: białego, czerwonego, Coda di Volpe, Falanghina, Fiano, Greco (w przypadku którego usunięto określenie „intensywne” w odniesieniu do smaku), Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico oraz win z podobszaru Campi Taurasini.

W odniesieniu do zawartości cukru resztkowego w ramach zmian rozszerzono określenie „wytrawne” na „wytrawne lub półwytrawne”. Jest to odpowiedź na rozwijające się preferencje konsumentów dotyczące win, które są delikatniejsze, przystępne i przyjemne dla podniebienia. Wartości oceniono uważnie w oparciu o analizy podobnych rodzajów produkowanych na obszarze.

| — | Zmniejszono minimalną kwasowość ogólną z 5,0 do 4,5 grama na litr w przypadku wina różowego oraz win „Novello” (młodych).
  Konieczne stało się obniżenie minimalnego poziomu całkowitej kwasowości ze względu na skutki zmiany klimatu i okresy dojrzewania winogron. |
| --- | --- |

—

Zmniejszono minimalną kwasowość ogólną z 5,0 do 4,5 grama na litr w przypadku wina różowego oraz win „Novello” (młodych).

Konieczne stało się obniżenie minimalnego poziomu całkowitej kwasowości ze względu na skutki zmiany klimatu i okresy dojrzewania winogron.

| — | Rozszerzono zakres poziomu cukru od „zéro dosage” do słodkiego w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco. |
| --- | --- |

—

Rozszerzono zakres poziomu cukru od „zéro dosage” do słodkiego w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco.

| — | Zmniejszono minimalną całkowitą objętościową zawartość alkoholu z 11,50 do 11,00 w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco.
  Zmiany spowodowały zwiększenie poszczególnych poziomów słodyczy w charakterystyce smakowej w celu spełnienia wymogów handlowych. Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu została zmniejszona, aby umożliwić produkcję świeższych i lżejszych win.
  Zmiana dotyczy art. 6 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu. |
| --- | --- |

—

Zmniejszono minimalną całkowitą objętościową zawartość alkoholu z 11,50 do 11,00 w przypadku wina musującego Falanghina, wina musującego Fiano i wina musującego Greco.

Zmiany spowodowały zwiększenie poszczególnych poziomów słodyczy w charakterystyce smakowej w celu spełnienia wymogów handlowych. Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu została zmniejszona, aby umożliwić produkcję świeższych i lżejszych win.

Zmiana dotyczy art. 6 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu.

12.   Aktualizacja określeń opisowych na etykietach

| — | Z wykazu zakazanych opisów usunięto przymiotniki „najwyższej jakości” i „delikatne”, ponieważ wykorzystuje się je do opisu cech charakterystycznych niektórych rodzajów win.
  Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji. |
| --- | --- |

—

Z wykazu zakazanych opisów usunięto przymiotniki „najwyższej jakości” i „delikatne”, ponieważ wykorzystuje się je do opisu cech charakterystycznych niektórych rodzajów win.

Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji.

13.   Oznaczenie „fermentowane bez skórek”

| — | Dodano informacje dotyczące czcionki oraz umiejscowienia oznaczenia „fermentowane bez skórek” na etykiecie nowego rodzaju wina Aglianico fermentowanego bez skórek. Oznaczenie „fermentowane bez skórek” jest obowiązkowe. Musi znajdować się bezpośrednio pod nazwą „Irpinia Aglianico” i być zapisane czcionką nie większą niż czcionka, którą zapisano nazwę pochodzenia.
  Zmiana ta wynika z konieczności uregulowania kwestii stosowania oznaczenia dla nowo uwzględnionego rodzaju wina.
  Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu. |
| --- | --- |

—

Dodano informacje dotyczące czcionki oraz umiejscowienia oznaczenia „fermentowane bez skórek” na etykiecie nowego rodzaju wina Aglianico fermentowanego bez skórek. Oznaczenie „fermentowane bez skórek” jest obowiązkowe. Musi znajdować się bezpośrednio pod nazwą „Irpinia Aglianico” i być zapisane czcionką nie większą niż czcionka, którą zapisano nazwę pochodzenia.

Zmiana ta wynika z konieczności uregulowania kwestii stosowania oznaczenia dla nowo uwzględnionego rodzaju wina.

Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji produktu oraz sekcji 4 jednolitego dokumentu.

14.   Oznaczenie „non-vintage” w przypadku win musujących

W przypadku butelek zawierających wino musujące „non millesimato” („nieoznaczone rocznikiem”) obecnie stwierdza się, że istnieje zwolnienie z wymogu podawania roku produkcji winogron.

Zmiana dotyczy art. 7 specyfikacji produktu oraz sekcji 9 jednolitego dokumentu.

15.   Pakowanie, pojemność nominalna, zamknięcia i opakowania – zmiany

| — | Termin „korki” zastąpiono terminem „zamknięcia” w celu uściślenia nagłówka artykułu. |
| --- | --- |

—

Termin „korki” zastąpiono terminem „zamknięcia” w celu uściślenia nagłówka artykułu.

| — | W odpowiedzi na nowe przyzwyczajenia konsumentów oraz wymagania rynków zagranicznych wprowadzono możliwość stosowania innych opakowań niż szklane, np. opakowań typu „bag in box”. |
| --- | --- |

—

W odpowiedzi na nowe przyzwyczajenia konsumentów oraz wymagania rynków zagranicznych wprowadzono możliwość stosowania innych opakowań niż szklane, np. opakowań typu „bag in box”.

| — | Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku win, których większy prestiż sprawia, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie. |
| --- | --- |

—

Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku win, których większy prestiż sprawia, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie.

| — | Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku następujących win: Irpinia Campi Taurasini, Irpinia Fiano Passito, Irpinia Greco Passito, Irpinia Falanghina Passito, Irpinia Aglianico Passito oraz wina likierowego Irpinia Aglianico. Ze względu na większy prestiż tych win uznaje się, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie. |
| --- | --- |

—

Dodano przepis zabraniający stosowania opakowań typu „bag in box” w przypadku następujących win: Irpinia Campi Taurasini, Irpinia Fiano Passito, Irpinia Greco Passito, Irpinia Falanghina Passito, Irpinia Aglianico Passito oraz wina likierowego Irpinia Aglianico. Ze względu na większy prestiż tych win uznaje się, że takie opakowania są dla nich nieodpowiednie.

| — | Uaktualniono odniesienie w celu dostosowania go do systemów zamknięć dopuszczonych w przepisach, z wyjątkiem kapsli. Ponadto w odniesieniu do win musujących określono, że w przypadku butelek szklanych należy stosować tradycyjne zamknięcia w charakterystycznym kształcie grzybka. Niedozwolone jest stosowanie tworzyw sztucznych w przypadku pojemności nominalnych powyżej 0,200 l.
  Zmiany dotyczą art. 8 specyfikacji. |
| --- | --- |

—

Uaktualniono odniesienie w celu dostosowania go do systemów zamknięć dopuszczonych w przepisach, z wyjątkiem kapsli. Ponadto w odniesieniu do win musujących określono, że w przypadku butelek szklanych należy stosować tradycyjne zamknięcia w charakterystycznym kształcie grzybka. Niedozwolone jest stosowanie tworzyw sztucznych w przypadku pojemności nominalnych powyżej 0,200 l.

Zmiany dotyczą art. 8 specyfikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

1.   Nazwa produktu

Irpinia

2.   Rodzaj oznaczenia geograficznego

ChNP – chroniona nazwa pochodzenia

3.   Kategorie produktów sektora wina

| 1. | Wino |
| --- | --- |

1.

Wino

| 3. | Wino likierowe |
| --- | --- |

3.

Wino likierowe

| 4. | Wino musujące |
| --- | --- |

4.

Wino musujące

| 15. | Wino z suszonych winogron |
| --- | --- |

15.

Wino z suszonych winogron

4.   Opis wina lub win

1.   „Irpinia Bianco” (wino białe „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, wyważony, charakterystyczny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 10,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 15,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

2.   Białe wino musujące „Irpinia”

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony;

Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 15,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

3.   „Irpinia” Rosso (wino czerwone „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy, długi; Smak: wytrawny lub półwytrawny, wyważony, charakterystyczny;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

4.   „Irpinia” Rosso spumante (czerwone wino musujące „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: delikatny, treściwy i złożony; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   „Irpinia” Rosato (wino różowe „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: różowa o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

6.   „Irpinia” Rosato spumante (różowe wino musujące „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: różowa o różnej intensywności. Aromat: delikatny, treściwy i złożony; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

7.   „Irpinia” Novello (młode wino „Irpinia”)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: purpurowoczerwona; Aromat: winny, owocowy, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, intensywny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 17,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

8.   „Irpinia” Coda di Volpe

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

9.   „Irpinia” Falanghina

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta z zielonkawymi refleksami; Aromat: kwiatowy, owocowy, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

10.   Wino musujące „Irpinia” Falanghina

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

11.   „Irpinia” Falanghina Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: intensywnie słomkowożółta, przechodząca w złotą, czasami z bursztynowymi refleksami; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny;

Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winogron, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; z czego w rzeczywistości co najmniej 12,00 % obj.; Minimalna kwasowość ogólna: 4,5 g/l; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 12,00 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

12,00

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

12.   „Irpinia” Fiano

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: owocowy, kwiatowy, charakterystyczny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

13.   „Irpinia” Fiano spumante (wino musujące „Irpinia” Fiano)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

14.   „Irpinia” Fiano Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 12,00 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

12,00

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

15.   „Irpinia” Greco

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, świeży, delikatny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 16,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

16.   Wino musujące „Irpinia” Greco

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności, czasami z zielonkawymi lub złotymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

17.   „Irpinia” Greco Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 12,00 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

12,00

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

18.   „Irpinia” Piedirosso

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: owocowy, długi i intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

19.   „Irpinia” Sciascinoso

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: owocowy, charakterystyczny, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, delikatny, zrównoważony;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5 grama na litr, wyrażona jako kwas winowy

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

20.   „Irpinia” Aglianico

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa o różnej intensywności; Aromat: charakterystyczny, intensywny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy, zrównoważony;

Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 20,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

21.   „Irpinia” Aglianico spumante (wino musujące „Irpinia” Aglianico)

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała;Barwa: różowa lub czerwona o różnej intensywności; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli;

Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | 5,0 |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

5,0

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

22.   „Irpinia” Aglianico fermentowane bez skórek

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności z srebrnymi lub różowymi refleksami; Aromat: kwiatowy, owocowy; Smak: wytrawny lub półwytrawny, delikatny, zrównoważony, przyjemny; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,50 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 17,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

23.   Wino musujące „Irpinia” Aglianico fermentowane bez skórek

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Pianka: delikatna i długotrwała;Barwa: słomkowożółta o różnej intensywności z srebrnymi lub różowymi refleksami; Aromat: delikatny, treściwy i złożony, charakterystyczny dla tej odmiany winorośli; Smak: delikatny i harmonijny, od „zéro dosage” do słodkiego; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 11,00 % obj.;Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 18,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 5,0 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

5,0

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

24.   „Irpinia” Aglianico Passito

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: charakterystyczna dla tej odmiany winorośli; Aromat: delikatny, charakterystyczny, kwiatowy, owocowy, wonny; Smak: półsłodki lub słodki, pełny, zrównoważony, charakterystyczny dla odmiany winorośli, z której jest wytwarzane; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 15,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 12,00 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

12,00

Minimalna kwasowość ogólna

4,5

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

25.   Wino likierowe „Irpinia” Aglianico

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: intensywnie rubinowa, z czasem nabierająca koloru kamienia granatu; Aromat: eteryczny, intensywny, charakterystyczny; Smak: pełny, aksamitny, ciepły, wytrawny lub o pełnej krągłości w przypadku kategorii win półwytrawnych, półsłodkich i słodkich; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 16,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 21,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | 15,00 |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

15,00

Minimalna kwasowość ogólna

4,5

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

26.   Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini

ZWIĘZŁY OPIS TEKSTOWY

Barwa: rubinowa, w miarę dojrzewania przechodząca w barwę owocu granatu; Aromat: intensywny, długi, charakterystyczny i przyjemny; Smak: wytrawny lub półwytrawny, przyjemnie taninowy, miękki, cielisty; Minimalna całkowita objętościowa zawartość alkoholu: 12,00 % obj.; Minimalna zawartość ekstraktu bezcukrowego: 22,0 g/l.

| Ogólne cechy analityczne |
| --- |
| Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości) | |
| Minimalna kwasowość ogólna | 4,5 |
| Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr) | |
| Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr) | |

Ogólne cechy analityczne

Maksymalna całkowita zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna rzeczywista zawartość alkoholu (w % objętości)

Minimalna kwasowość ogólna

4,5

Maksymalna kwasowość lotna (w miliekwiwalentach na litr)

Maksymalna całkowita zawartość dwutlenku siarki (w miligramach na litr)

5.   Praktyki winiarskie

a.   Szczególne praktyki enologiczne

1.   Produkcja wina musującego

Szczególne praktyki enologiczne

Wina musujące są wytwarzane w drodze drugiej fermentacji w butelce (metoda tradycyjna) lub metodą zbiornikową (metoda Charmata).

2.   Fermentacja bez skórek

Szczególne praktyki enologiczne

Fermentacja bez skórek – bez kontaktu ze skórkami – czerwonych winogron w celu wytworzenia białego moszczu.

3.   Dojrzewanie

Szczególne praktyki enologiczne

Wina objęte kontrolowaną nazwą pochodzenia (DOC) „Irpinia” i pochodzące z podobszaru Campi Taurasini muszą być dopuszczone do konsumpcji od dnia 1 września roku następującego po zbiorach.

Wina musujące wytwarzane metodą tradycyjną nie mogą być dopuszczone do konsumpcji przed upływem 18 miesięcy od dnia 1 października roku, w którym zebrano ostatnie winogrona w mieszance.

b.   Maksymalna wydajność:

| 1. | „Irpinia”: wino białe (w tym wino musujące), wino różowe (w tym wino musujące), wino czerwone (w tym wino musujące), wino młode
  10 000 kg winogron z hektara |
| --- | --- |

1.

„Irpinia”: wino białe (w tym wino musujące), wino różowe (w tym wino musujące), wino czerwone (w tym wino musujące), wino młode

10 000 kg winogron z hektara

| 2. | „Irpinia”: Coda di Volpe, Falanghina (w tym wino musujące) i Passito, Fiano (w tym wino musujące) i Passito, Greco (w tym wino musujące) i Passito
  12 000 kilogramów winogron z hektara |
| --- | --- |

2.

„Irpinia”: Coda di Volpe, Falanghina (w tym wino musujące) i Passito, Fiano (w tym wino musujące) i Passito, Greco (w tym wino musujące) i Passito

12 000 kilogramów winogron z hektara

| 3. | „Irpinia”: Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico (w tym wino musujące), Aglianico fermentowane bez skórek (w tym wino musujące)
  12 000 kilogramów winogron z hektara |
| --- | --- |

3.

„Irpinia”: Piedirosso, Sciascinoso, Aglianico (w tym wino musujące), Aglianico fermentowane bez skórek (w tym wino musujące)

12 000 kilogramów winogron z hektara

| 4. | „Irpinia”: Aglianico Passito, wino likierowe Aglianico
  12 000 kilogramów winogron z hektara |
| --- | --- |

4.

„Irpinia”: Aglianico Passito, wino likierowe Aglianico

12 000 kilogramów winogron z hektara

| 5. | Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini: Aglianico
  11 000 kg winogron z hektara |
| --- | --- |

5.

Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini: Aglianico

11 000 kg winogron z hektara

6.   Wyznaczony obszar geograficzny

„Irpinia”, w odniesieniu do wszystkich rodzajów z wyjątkiem podobszaru: obszary nadające się do uprawy winorośli na całym terytorium administracyjnym prowincji Avellino; Wino „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini: całe terytorium administracyjne następujących gmin: Taurasi, Bonito, Castelfranci, Castelvetere sul Calore, Fontanarosa, Lapio, Luogosano, Mirabella Eclano, Montefalcione, Montemarano, Montemiletto, Paternopoli, Pietradefusi, Sant’Angelo all’Esca, San Mango sul Calore, Torre le Nocelle, Venticano, Gesualdo, Villamaina, Torella dei Lombardi, Grottaminarda, Melito Irpino, Nusco i Chiusano San Domenico.

7.   Główne odmiany winorośli

| | Aglianico N – Ellenica |
| --- | --- |

Aglianico N – Ellenica

| | Coda di Volpe Bianca B – Coda di Volpe |
| --- | --- |

Coda di Volpe Bianca B – Coda di Volpe

| | Falanghina B |
| --- | --- |

Falanghina B

| | Fiano B |
| --- | --- |

Fiano B

| | Greco B |
| --- | --- |

Greco B

| | Piedirosso N – Palombina |
| --- | --- |

Piedirosso N – Palombina

| | Sciascinoso N |
| --- | --- |

Sciascinoso N

8.   Opis związku lub związków

Irpinia

Irpinia jest historycznym i geograficznym regionem w południowych Włoszech, obecnie w prowincji Avellino. Jest położony w środkowo-wschodniej części Kampanii. Jest to obszar zamknięty, w przeważającej części górzysty.

Prowincja ta ma długoletnią tradycję uprawy winorośli. Wyróżnia się różnorodnością cech gleby i klimatu, którą zapewniają przebiegające przez ten obszar pasma górskie Partenio i Terminio. Efektem takiej różnorodności są różne rodzaje uprawy winorośli, różniące się głównie pod względem gęstości nasadzeń i wzrostu winorośli. Tereny Irpinii charakteryzują się dużą różnorodnością w zależności od lokalizacji.

Obszar ten jest mozaiką dolin i wzgórz z wijącymi się licznymi rzekami i strumieniami, spośród których duże znaczenie mają Calore Irpino, Ofanto i Sele.

Szczególnym elementem krajobrazu jest łańcuch Apeninów, dzielący obszar Irpinii na dwie części. Po jednej stronie, na zboczach schodzących do Morza Tyrreńskiego, położony jest dystrykt Avellino. Po drugiej stronie, na zboczach schodzących do Adriatyku, położone są dystrykty Sant’Angelo dei Lombardi i Ariano Irpino.

Pod względem ukształtowania terenu Irpinia jest mozaiką wzgórz i gór. Na bardziej płaskiej części występują niewielkie wyżej położone obszary o różnym stopniu pofałdowania oraz tereny położone na dnie doliny.

Górzystą część tworzą dwa łańcuchy Apeninów – Terminio i Partenio – które przebiegają przez cały obszar. W ten sposób powstają różne typy upraw winorośli, różniące się głównie pod względem gęstości nasadzeń i wzrostu winorośli. Tereny Irpinii charakteryzują się dużą różnorodnością w zależności od lokalizacji.

Licznie występują tu obszary z glebami o luźnej konsystencji. Gleby te mają podobne właściwości do gleb występujących w okolicach Wezuwiusza ze względu na obecność popiołu wulkanicznego, w szczególności w centralnej części prowincji obejmującej nieckę Avellino, rozciągającej się na obszarach powstałych na osadach z eocenu i pliocenu. Gleby nie są kamieniste, ale bogate w glinę i składniki odżywcze, głównie zasadowe, w szczególności na pagórkowatych obszarach zbocza północnego oraz we wschodniej części obszaru.

Można tutaj znaleźć najlepsze przykłady uprawy winorośli w regionie Kampanii: wina białe, takie jak Fiano, Greco, Coda di Volpe i Falanghina oraz wina czerwone, takie jak Aglianico, Piedirosso i Sciascinoso.

Czynniki historyczne i ludzkie związane z takim obszarem produkcji mają zasadnicze znaczenie, a dzięki wieloletniej tradycji przyczyniły się do powstania win „Irpinia”.

Uprawa winorośli na tym obszarze jest prowadzona od niepamiętnych czasów. Od zawsze utrzymywano bliski związek z przepływającą przez ten obszar rzeką Sabato, od której pochodzi nazwa Sabinów. Według Liwiusza było to jedno z plemion sabelskich, które osiedliło się w dorzeczu rzeki Sabato.

W XIX wieku obszar ten stał się ośrodkiem zakładania i rozwoju upraw winorośli dzięki odkryciu ogromnych złóż siarki w gminie Tufo. Obecność i dostępność siarki przyczyniła się do rozkwitu uprawy winorośli w całym dystrykcie Irpinia i dała początek technice obróbki winogron przy użyciu produktów siarki w celu ochrony kiści przed zewnętrznymi patogenami.

Ogromny rozwój gospodarki związanej z winem w Irpinii w czasach nowożytnych nastąpił pod koniec XIX w. wraz z rozpoczęciem eksportu win na dużą skalę z Irpinii do Francji. Wina z Irpinii cieszyły się dużą popularnością, a ich średnia cena wynosiła 25–30 lirów za centara (75 kg). Winorośl stała się najważniejszym źródłem bogactwa prowincji (A. Velente). W tym czasie powierzchnia upraw przekraczała 63 000 hektarów, z czego ponad 2 000 stanowiły uprawy specjalistyczne (F. Madaluni, 1929).

W 1835 r. w publikacji „Il Giornale Economico del Principato Ulteriore” [Dziennik gospodarczy Principato Ultra] odnotowano budowę nowych winiarni na tym obszarze, jak również modernizację istniejących obiektów i urządzeń, które stanowią niezaprzeczalny dowód przeszłości. Artykuł kończy się wykazem strategii, które należy stosować.

Przekonującym dowodem są również akta komitetu rolnego, który powstał w wyniku reformy Towarzystwa Gospodarczego Principato Ultra na mocy królewskiego rozporządzenia ministra rolnictwa z dnia 23 grudnia 1866 roku.

Historycznie winogrona i produkcja wina stanowiły ważne źródło dochodów dla lokalnego rolnictwa. Przez długi okres Irpinia pełniła wiodącą rolę w produkcji winogron wśród włoskich prowincji. W 1923 r. w przedmowie do rocznika winiarstwa Włoch senator Arturo Marescalchi stwierdził, że prowincja Irpinia, z produkcją wina wynoszącą 2 319 000 hektolitrów, zajmuje trzecie miejsce we Włoszech.

Na obszarach charakteryzujących się glebami bogatymi w popioły wulkaniczne panowały niesprzyjające warunki do rozprzestrzeniania się filoksery. Dlatego, gdy na innych obszarach uprawy winorośli tracono zbiory, Irpinia stawała się ważnym źródłem nowych zasobów dla producentów, którzy ponieśli szkody na skutek epidemii.

W opinii z 1934 r. I vini dell’Avellinese (Wina obszaru Avellino) Amedeo Jannacone stwierdził: „Oczywiste jest, że przemysł winiarski w Irpinii stanowi działalność rolniczą na szeroką skalę, co z kolei oznacza, że w obiegu znajduje się znaczny kapitał, z którego wiele wiejskich rodzin co roku czerpie korzyści”. Źródłem dobrobytu gospodarczego wielu wiosek w prowincji Avellino jest przede wszystkim produkcja i sprzedaż wina. Dobrobyt ten zapewnił niezaprzeczalny postęp we wszystkich dziedzinach działalności rolniczej, a także w życiu ludności wiejskiej.

W XIX w. produkcja przekroczyła milion hektolitrów, a wino eksportowano w dużych ilościach. Działalność winiarska w całej prowincji przez lata napędzała gospodarkę rolną. W rejestrze gruntów rolnych odnotowano inwestycje ogromnych kwot, około 500 milionów ówczesnych lirów, w gospodarkę i społeczeństwo wiejskie. Aby wesprzeć rozwój działalności, w Irpinii wybudowano pierwszą linię kolejową. Wkrótce stała się znana jako „ferrovia del vino” [koleje wina], ponieważ łączyła bezpośrednio największe i najlepsze obszary uprawy winorośli na wzgórzach Sabato i Calore z największymi rynkami włoskimi i europejskimi. W szczególności na obszarze, na którym uprawia się odmianę Greco, nadal funkcjonuje wiele stacji kolejowych: Tufo, Prata, Taurasi i Montemiletto.

W 1878 r. wraz z założeniem Królewskiej Szkoły Winiarstwa i Enologii w Avellino obszar ten stał się jednym z najważniejszych ośrodków uprawy winorośli we Włoszech.

Jak wskazują źródła, dzięki obecności tej szkoły jako czynnika napędzającego postęp społeczny i gospodarczy, Avellino ze swoim sektorem uprawy winorośli stało się jedną z wiodących prowincji Włoch pod względem produkcji i eksportu wina, głównie do Francji.

Doprowadziło to również do rozpoczęcia prób mających na celu poprawę technik produkcji w celu uzyskania wysokiej jakości winorośli i wina oraz rozszerzenia i rozwoju gamy produktów rynkowych. W ten sam sposób podjęto pierwsze kroki w produkcji win musujących z lokalnych odmian winorośli, w szczególności Fiano, Greco i Aglianico, przy zastosowaniu metody zbiornikowej lub w butelkach metodą tradycyjną.

Siła przemysłu winiarskiego w Irpinii miała napędzić rozwój silnego sektora pomocniczego, w tym powstawanie warsztatów specjalizujących się w produkcji i sprzedaży rozpylaczy oraz innych tego typu specjalistycznych urządzeń do uprawy winorośli, a także aparatury enologicznej i beczek.

Środowiska naukowe uznają wartość techniczną i ekonomiczną win z Irpinii we wszystkich badaniach ampelograficznych i enologicznych, które miały miejsce na przestrzeni lat.

Powszechne występowanie winorośli na terenie całej Irpinii i uważne zarządzanie nią na przestrzeni wieków przyczyniło się do rozwoju na tym obszarze skutecznych systemów uprawy winorośli, które zapewniają dopasowanie wymagań technicznych i produkcyjnych do fizjologii uprawianych odmian winorośli.

Przykładami takich systemów są: typowy system uprawy znany jako Alberata Taurasina lub „Antico Sistema Taurasino” wywodzący się z metod etruskich, stosowany w przypadku odmiany Aglianico i czerwonych odmian winorośli. Kolejnym systemem jest „Avellinese”, powszechnie stosowany w uprawie białych odmian winorośli: Greco, Fiano, Coda di Volpe itp.

Powszechne występowanie winorośli na terenie całej Irpinii i uważne zarządzanie nią na przestrzeni wieków przyczyniło się do rozwoju na tym obszarze skutecznych systemów uprawy winorośli, które zapewniają dopasowanie wymagań technicznych i produkcyjnych do fizjologii uprawianych odmian winorośli. Istotny jest również umiarkowany klimat Irpinii bez silnych upałów, srogich zim, opadów deszczu ze śniegiem lub śniegu. Lata są umiarkowanie łagodne. Przez cały rok występują obfite opady, których wielkość w zależności od obszaru waha się od 800 do 1 200 milimetrów.

Specyficzny układ temperatur, opadów deszczu oraz wiatru na tym obszarze stwarza w praktyce idealne warunki dla charakterystycznego procesu stopniowego dojrzewania oraz równowagi między cukrem a kwasowością, co umożliwia produkcję win gatunkowych.

Ta korzystna sytuacja wynika oczywiście z położenia geograficznego, pofałdowanego krajobrazu oraz znacznych wahań temperatury między dniem a nocą. Jest to szczególnie korzystne dla winogron w fazie „véraison” (przebarwiania) i w okresie dojrzewania.

Są to doskonałe warunki dla wzrostu winorośli i stopniowego rozwoju wszystkich charakterystycznych składników dojrzewających winogron. Umożliwiają one również produkcję winogron cechujących się doskonałą równowagą między kwasowością i słodyczą, dzięki czemu powstają wina musujące o bardzo charakterystycznych nutach organoleptycznych. Należy również zauważyć, że po II wojnie światowej prowincja ta była jednym z pierwszych obszarów we Włoszech, na których rozwinęła się produkcja wysokiej jakości win białych, które w tamtym czasie były trudne do przechowywania i transportu. Dzięki cechom gleby i klimatu oraz przy udziale nowoczesnych technologii produkowane są wina białe, wina różowe oraz wina białe z czerwonych winogron o zdecydowanych i wyróżniających je cechach. W latach 70. wina te stanowiły potwierdzenie prestiżowej pozycji tego obszaru po względem produkcji prostych win białych o zdecydowanych i wyróżniających je cechach

9.   Dodatkowe wymogi zasadnicze (pakowanie, etykietowanie i inne wymogi)

Obszar produkcji wina

Ramy prawne:

określone w przepisach krajowych

Rodzaj wymogów dodatkowych:

odstępstwo dotyczące produkcji na wyznaczonym obszarze geograficznym

Opis wymogu:

Produkcja win objętych kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” z nazwą lub bez nazwy odmiany winorośli, a także win „Irpinia” z podobszaru Campi Taurasini, musi odbywać się na terytorium prowincji Avellino. Wszelkie czynności związane z przekształcaniem w wino musujące lub dojrzewaniem również muszą odbywać się na terytorium tej prowincji.

Obowiązują zezwolenia na odstępstwa przyznane na mocy art. 5 specyfikacji DOC „Irpinia” w załączniku do dekretu ministerialnego z dnia 13 września 2005 r.

Opis i prezentacja

Ramy prawne:

określone w przepisach krajowych

Rodzaj wymogów dodatkowych:

Przepisy dodatkowe dotyczące etykietowania

Opis wymogu:

W opisie i prezentacji win objętych kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” w stosownych przypadkach nazwa odmiany winorośli musi znajdować się na etykiecie za określeniem „Irpinia”. Czcionka nie może być większa od czcionki używanej do przedstawienia nazwy pochodzenia.

W przypadku win z rodzaju „Irpinia Aglianico fermentowane bez skórek” oraz w przypadku win musujących oznaczenie „fermentowane bez skórek” jest obowiązkowe. Musi znajdować się bezpośrednio pod nazwą „Irpinia Aglianico” i być zapisane czcionką nie większą niż czcionka użyta do przedstawienia nazwy pochodzenia.

Rok

Na butelkach zawierających wino objęte kontrolowaną nazwą pochodzenia „Irpinia” należy zawsze podać rok produkcji winogron. Wyjątek ma zastosowanie do win musujących „non-vintage” oraz win likierowych.

„Vigna” [winnica]

Dozwolone jest umieszczanie na etykietach określenia „vigna”, po którym następuje nazwa danego miejsca, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Link do specyfikacji produktu

https://www.politicheagricole.it/flex/cm/pages/ServeBLOB.php/L/IT/IDPagina/17662

---

(1)  Dz.U. L 9 z 11.1.2019, s. 2.

---